Skip to main content

Full text of "An elementary Latin dictionary"

See other formats


This  is  a  digital  copy  of  a  book  that  was  preserved  for  generations  on  library  shelves  before  it  was  carefully  scanned  by  Google  as  part  of  a  project 
to  make  the  world's  books  discoverable  online. 

It  has  survived  long  enough  for  the  copyright  to  expire  and  the  book  to  enter  the  public  domain.  A  public  domain  book  is  one  that  was  never  subject 
to  copyright  or  whose  legal  copyright  term  has  expired.  Whether  a  book  is  in  the  public  domain  may  vary  country  to  country.  Public  domain  books 
are  our  gateways  to  the  past,  representing  a  wealth  of  history,  culture  and  knowledge  that's  often  difficult  to  discover. 

Marks,  notations  and  other  marginalia  present  in  the  original  volume  will  appear  in  this  file  -  a  reminder  of  this  book's  long  journey  from  the 
publisher  to  a  library  and  finally  to  you. 

Usage  guidelines 

Google  is  proud  to  partner  with  libraries  to  digitize  public  domain  materials  and  make  them  widely  accessible.  Public  domain  books  belong  to  the 
public  and  we  are  merely  their  custodians.  Nevertheless,  this  work  is  expensive,  so  in  order  to  keep  providing  this  resource,  we  have  taken  steps  to 
prevent  abuse  by  commercial  parties,  including  placing  technical  restrictions  on  automated  querying. 

We  also  ask  that  you: 

+  Make  non-commercial  use  of  the  files  We  designed  Google  Book  Search  for  use  by  individuals,  and  we  request  that  you  use  these  files  for 
personal,  non-commercial  purposes. 

+  Refrain  from  automated  querying  Do  not  send  automated  queries  of  any  sort  to  Google's  system:  If  you  are  conducting  research  on  machine 
translation,  optical  character  recognition  or  other  areas  where  access  to  a  large  amount  of  text  is  helpful,  please  contact  us.  We  encourage  the 
use  of  public  domain  materials  for  these  purposes  and  may  be  able  to  help. 

+  Maintain  attribution  The  Google  "watermark"  you  see  on  each  file  is  essential  for  informing  people  about  this  project  and  helping  them  find 
additional  materials  through  Google  Book  Search.  Please  do  not  remove  it. 

+  Keep  it  legal  Whatever  your  use,  remember  that  you  are  responsible  for  ensuring  that  what  you  are  doing  is  legal.  Do  not  assume  that  just 
because  we  believe  a  book  is  in  the  public  domain  for  users  in  the  United  States,  that  the  work  is  also  in  the  public  domain  for  users  in  other 
countries.  Whether  a  book  is  still  in  copyright  varies  from  country  to  country,  and  we  can't  offer  guidance  on  whether  any  specific  use  of 
any  specific  book  is  allowed.  Please  do  not  assume  that  a  book's  appearance  in  Google  Book  Search  means  it  can  be  used  in  any  manner 
anywhere  in  the  world.  Copyright  infringement  liability  can  be  quite  severe. 

About  Google  Book  Search 

Google's  mission  is  to  organize  the  world's  information  and  to  make  it  universally  accessible  and  useful.  Google  Book  Search  helps  readers 
discover  the  world's  books  while  helping  authors  and  publishers  reach  new  audiences.  You  can  search  through  the  full  text  of  this  book  on  the  web 

at  http  :  //books  .  google  .  com/| 


Digitized  by 


Google 


Digitized  by  VjOOQ IC 


^'ad.  FLU 


Digitized  by 


Google 


Digitized  by 


Google 


Digitized  by 


Google 


Digitized  by 


Google 


AN    ELEMENTARY 


LATIN  DICTIONARY 


BT 

CHARLTON   T.  LEWIS,  Ph.1X 

4UTBOli  OW 
l^TIN   DICnOMAKT  fOB  80B00L8"  AMD  EDITOR  OT  "HARPSRS'  LAIIH  DIOnOHllV" 


NEW  TOBK  .:.  CINCflNNATI  ..••  CHICAGO 

AMEBIOAN     BOOK     COMPANY 


Digitized  by  VjOOQ IC 


Oopyright,  1890,  by  Habper  &  Bboihirs. 


AUrighti  reterved, 
w.  p.   8 


i    ^  * 


Digitized  by  VjOOQ IC 


PREFACE. 


This  is  substantially  an  abridgment  of  my  *  Latin  Dictionary  for  Schools' 
(Htfper  and  Brothers,  1889).  The  vocabulary  has  been  extended  to  include  all 
words  used  by  Catullus,  Tibullus,  Propertius,  and  Tacitus  ( in  his  larger  works ),  as 
well  as  those  used  by  Terence,  Caesar,  Sallust,  Cicero,  Livy,  Nepos,  Vergil,  Horace, 
Ovid,  Juvenal,  Phaedrus,  and  Curtius.  On  the  other  hand,  space  has  been  saved  by 
the  omission  of  all  detailed  references  to  books  and  passages,  only  the  name  of 
the  writer  being  indicated  as  authority  for  each  word  or  phrase ;  and  by  limiting 
the  iUostrative  citations  to  those  which  are  typical  or  peculiarly  instructive.  Proper 
names,  too,  have  been  excluded,  except  those  which,  because  of  peculiarities  of  form 
or  of  their  derivations,  require  special  explanation. 

In  all  other  respects,  the  plan  of  the  '  School  Dictionary,'  as  explained  in  the 
Preface  to  it,  has  been  followed,  as  far  as  the  smaller  size  of  the  present  work 
permits.  In  a  few  instances,  errors  which  have  been  detected  in  the  larger  book 
have  been  corrected  in  this ;  and  in  two  or  three  words,  vowels,  which  were  there 
left  unmarked,  are  now  distinguished  as  long,  on  the  strength  of  later  researches. 

I  take  pleasure  in  acknowledging  the  valuable  aid  rendered  me,  in  the  prep- 
aration of  this  abridgment,  by  J.  W.  Marshall,  late  Professor  of  the  Latin  Language 
and  Literature  in  Dickinson  College,  by  whom  most  of  the  illustrative  phrases  and 
passages  cited  have  been  selected. 

Charlton  T.  Lewis. 
Nkw  Toul,  ApUmber  1, 1890. 


SmcE  this  work  was  first  pablished  maoh  light  has  been  thrown,  by  lesearohes  in 
kistarica]  aod  oomparative  grammar,  upon  the  pronunoiation  of  Latin  vowels  in  syllables 
kmg  ^  position.  The  marks  of  quantity  have  therefore  been  carefully  revised,  to  oor- 
n^>ocid  with  the  present  state  of  knowledge  on  this  subject.  n  T  I^ 


"^  346975 


Digitized  by  VjOOQ IC 


LATm  AUTHORS  OITED  IN  THIS  DICTIONARY, 
WITH  THE  ABBREVIATIONS  USED. 


Oaesar,  G.  Julius,                   Gs. 

Q.  Gurtius  Rufus, 

Gu. 

P.  Ovidius  Naso, 

0. 

Gicero,  M.  Tullius,                    G. 

Q.  Horatius  Flaocus, 

H. 

C.  Sallustius  Criapus, 

& 

But  every  citation  not  followed 

D.  lunius  luvenalis, 

lu. 

G.  Gornelius  Tacitus, 

Ta. 

by  a  reference  to  another 

T.  Livius. 

L. 

P.  Terentius  Afer, 

T. 

writer  is  from  Gloero. 

Gomelius  Nepoe, 

N. 

P.  Vergilius  Maro. 

V. 

The  abbreviation  ap.  (for  apud)  may  be  read  quoted  by. 

Thus,  *  Enn.  ap.  C.*  means 

that  the 

passage  cited  is  found  in  a  quota! 

OT 

Lion  by  Gicero  from  Ennius. 

[0] 

^S. 

HER  ABBREVIAT. 

aee.^  accusative. 

/rey.,  frequent,  frequentative. 

opp.,  opposed  to. 

aet.y  active. 

fut.,  future. 

orig.,  originally. 

oW.,  ablative. 

^tfn.,  genitive. 

P.  or  part.,  participle. 

abtol.,  absolute,  i.  e.  without  ob- 

gen., general. 

/MM.,  passive. 

ject 

Germ.,  German. 

per/.,  perfect 
perh.,  perhaps. 

a<^'.,  adjective. 
oJv.,  adverb. 

Gr.,  Greek. 

i.  e.,  id  est 

plur.,  plural. 

Angl.  Sax.,  Anglo-Saxon. 

imper.^  imperative. 

pleonast,  pleonastically. 

cf.,  confer  (compare). 

imperf.y  imperfect 

poet.,  poetical,  poetically 

, 

class.,  classical,  i.  e.  in  the  best 

impers.y  impersonal 

poeii.,  positive. 

prose. 

inch,,  inchoative. 

praep.,  preposition. 

collat,  collateral. 

inded.,  indeclinable. 

praegn.,  pregnant,  pregnantly. 

camp.y  comparative. 

indef.,  indefinite. 

praee.,  present 

eonj.^  conjunction. 

ind.  or  indie.,  indicative. 

prob.,  probably. 

dot.,  dative. 

m/.,  infinitive. 

pron.,  pronoun. 

dem.  or  danorut.y  demonstrative. 

inims.^  intensive. 

prop.,  in  a  proper  or 

original 

dq}.y  deponent 

interrog.,  interrogatively. 

sense. 

d&n.^  diminutive. 

ifUrans.y  intransitive. 

prov.,  proverb. 

disyl,  dissyllabic. 

Ut,  Utin. 

proverb.,  proverbially. 

dub.,  doubtful. 

late,  in  writers  after  Livy. 

rd.,  relative. 

e.  g.,  exempli  gratift  (for  instance). 

lit,  literally. 

res  p.,  res  publica. 

cUipt,  elliptically. 

m.,  masculine. 

»uW.,  subjimctive, 
mihet.,  substantive. 

Engl.,  English. 

meton.,  by  metonymy. 

esp.,  especially. 

n.  or  neut.,  neuter. 

tup.,  superUtive. 

etc.,  et  cetera. 

neff.,  negatively. 

syn.,  synonvmn. 

/.  or/«m.,  feminine. 

nom.j  nominative. 

trisyl,  tnsyllable. 

fig.,  figuratively. 

nian.^  numeral. 

usu.,  usually. 

fin.,  at  the  end. 

obj.,  object 

v.,  vide. 

Fr.,  French. 

old,  in  writers  before  Gicero. 

wc,  vocative. 

*  An  asterisk  before  a  word  means  that  it  is  not  found  in  use,  but  is  assumed  to  account  for 
some  derived  form. 

[  1  Remarks  in  square  brackets  relate  to  etymology.  Forms  printed  in  capitals  are  references 
to  the  Table  of  Roots  at  the  end  of  the  volume. 

=  The  sign  of  equality  before  a  Greek  word  means  that  the  preceding  Latin  word  is  borrowed 
from  that  form  in  Greek. 

(...)  A  form  in  the  vocabulary  is  enclosed  in  a  parenthesis  to  show,  if  a  substantive  in  the 
nominative  case,  that  it  is  used  only  in  other  cases ;  if  an  adjective,  that  it  is  not  used  in  the  positive 
degree ;  if  a  verb,  that  it  is  not  used  in  the  present  system.  Forms  of  incorrect  orthography,  found 
in  some  school-books,  are  enclosed  in  parentheses,  with  reference  to  the  correct  form. 

—  A  dash  in  place  of  the  genitive  of  a  substantive,  or  of  one  of  the  principal  parts  of  a  verb, 
indioates  that  this  case  or  this  system  is  not  in  classical  use. 


Digitized  by 


Google 


ELEMENTAKY  LATIN  DICTIONARY. 


L  A.  a.  aa  an  abbreyiation,  (1)  for  the  prae- 
Dooen  Auliia.  (2)  for  Absolvo,  on  the  voting-tab- 
let of  a  judge ;  henoe  C.  calls  A  littera  Balataria. 

(3)  for  Antlqoo  on  a  voting-tablet  in  the  Comitia. 

(4)  a.  d.  for  ante  diem.  (6)  A.  V.  C.  or  a.  n.  o. 
for  umo  urbta  oonditae,  or  ab  urbe  conditA.  (6)  in 
theTnaculan  Bisputations  of  Cicero  probably  for 
Auditor. 

2.  k  (before  consonants),  ab  (before  vowels,  b, 
and  some  oonaonanta,  esp.  i,  n,  r,  a\  aba  (usu.  only 
befote  I  and  o,  esp.  freq.  before  the  pron.  te),  old 
mlfprmq^  with  oM.,  denoting  separation  or  depart- 
ure (opp.  ad). 

I.  L 1 1,  In  Bpace,yrom,  awayfnmi,  Cfutof,  A^ 
With  motion :  ab  urbe  proflcisci,  Gs. :  a  supero 
ntari  flamima  (est  via)^  leada  :  Nunc  quidem  pau- 
Hilom,  inqnit,  a  sole,  a  little  out  of  the  aun :  usque 
a  nari  anpero  Romam  proficisci,  <Ul  the  way  from  ; 
with  names  of  cities  and  small  islands,  or  with 
domo,  home  (for  the  simple  ahL  ;  of  motion,  away 
foom,  not  oat  of,  a  place) ;  hence,  of  raising  a 
•Me,  of  the  march  of  soldiers,  the  setting  out  of 
a  wety  etc :  oppidum  ab  Aeneft  fngiente  a  TroiA 
eondUnm :  ab  Alesift,  Cs. :  profectus  ab  Orioo  cum 
daaae,  Ct. ;  with  names  of  persons  or  with  pro- 
Bcnnts :  com  a  vobis  disceesero :  videat  forte  hie 
Vt  a  patre  aliquis  exiens,  i.  e.  frmm  hU  houae^  T. ; 
(prm^n.):  a  rege  munera  repudiare, /rom,  aent 
iy,  N. — B.  Witho<it  motion.  1.  Of  separation  or 
fiatanoe :  abesse  a  domo  paulisper  maluit :  turn 
Brotns  ab  Bomft  aberat,  S. :  hie  locus  aequo  fere 
ipatio  ab  castris  Ariovisti  et  Caesaris  aberat,  Cs. : 
a  foffo  knge  abesse:  procul  a  castris  hostes  in 
celfibiia  eonstiterunt,  Cs. :  cum  esset  helium  tarn 
prope  a  Soilift;  so  with  numerala  to  express  dia- 
ftmttj  ez  60  loco  ab  milibua  passuum  octo,  eight 
mitm  dutmU,  Ob.  :  ab  miliboa  passuum  minus  duo- 
bos  eaatra  posuerunt,  leu  than  two  miUaofffCB.;  so 
lardy  with  substantivea  :  quod  tanta  machinatio 
ab  tanto  spatio  instmeretur,  so  far  away,  Cs. — 2. 
To  dteoCe  a  side  or  direction,  etc.,  at,  on,  in:  ab 
parte  nadatis  caatris,  on  the  left,  Cs. :  ab  | 


e&  parte,  quft,  eta,  on  thai  aide,  S. :  Oallia  Celtica 
attingit  ab  Sequanis  flumen  Rhenum,  on  the  aide 
of  the  Sequani,  i.  e.  their  country,  Cs. :  ab  decuma- 
nft  portft  castra  munita,  at  the  main  entrance,  Cs. : 
crepuit  hinc  a  Glyceric  ostium,  of  the  hauae  of  G., 
T. :  (comua)  ab  labris  argento  circumdudunt,  on 
the  edyea,  Cs. ;  hence,  a  fronte,  in  the  van  ;  a  late- 
re, on  the  flank  ;  a  tergo,  in  the  rear,  behind^  a 
dextro  oomu,  on  the  right  wing  ;  a  medio  spatio, 
halfway. — II.  Fig.  A.  Of  time.  1.  Of  a  point 
of  time,  after :  Caesar  ab  decimae  legionis  cohor- 
tatione  ad  dextrum  comu  profectus,  immediatdy 
after,  Cs. :  ab  eo  magistratu,  after  thia  office,  S. : 
recens  a  volnere  Dido,  freah  from  her  wound,  V. : 
in  Italhun  perrentum  est  quinto  mense  a  Cartha- 
gine,  i.  e.  after  leaving,  L. :  ab  his,  i.  e.  after  theae 
worda,hereupon,0.:  ab  simili  c.'ado  domo profugus, 
i.  e.  after  and  in  conaeqtience  of,  L. — 2.  Of  a  period 
of  time, /ram,  «mc«,a/l!«r:  ab  hora  tertift  bibeba- 
tur, /rom  the  third  hour:  ab  SuUft  et  Pompeio 
consulibus,  ainee  the  eonaulahip  of:  ab  inoenso  Ca- 
pitolio  ilium  esse  vigesumum  annum,  ainee,  S. : 
augures  omnes  usque  ab  Romulo,  ainee  the  time  of,' 
iam  inde  ab  infelici  pugnft  ceciderant  animi, /rom 
(tmd  in  eonaeguence  of),  L. ;  hence,  ab  initio,  a 
principio,  a  pnmo,  at,  tn,  or  from  the  beginning,  at 
firat :  ab  integro,  anew,  afreah :  ab  .  .  .  ad,  yrt>m 
(a  time) , , .  to:  cum  ab  ho'rft  septimft  ad  vespe- 
rum  pugnatum  sit,  Cs.  ;  with  nouns  or  adjectives 
denoting  a  time  of  life :  iam  inde  a  pueriti&,  T. : 
a  pueritift :  a  pueris :  iam  inde  ab  incunabulis,  L. : 
a  parvo,  from  a  little  child,  or  childhood,  L. :  ab 
par7ulis,C8. — ^B.  In  other  relations.  1.  To 
denote  separation,  deterring,  intermitting,  distinc- 
tion, difference,  etc., /rom;  quo  discessum  animi 
a  corpore  putent  esse  mortem :  propius  abesse  ab 
ortu :  alter  ab  illo,  next  after  him,  Y. :  Aiax,  heros 
ab  Achille  secundus,  next  in  rank  to,  H. :  impo- 
tentia  animi  a  temperantift  dissidens :  alieno  a  te 
animo  fuit,  eatranged;  so  with  at^.  denoting /tm, 
atrange,  pure,  etc. :  res  familiaris  casta  a  cruore 
civili :  purum  ab  humane  cultu  solum,  L. :  (oppf- 


Digitized  by 


Google 


dam)  vacuum  ab  defensoribus,  Os.:  alqm  pudicum 
senrare  ab  omni  facto,  etc.,  II.;  with  nvbsU.:  im- 
punitas  ab  iudicio :  ab  armis  quies  dabatur,  L.; 
or  verbs:  baec  a  custodiis  loca  racabant,  Cs. — 2. 
To  denote  the  agent,  by:  qui  (Mars)  saepe  spolian- 
tem  iam  evertit  et  perculit  ab  abiecto,  by  the  ageiiqf 
of:  Laudari  me  abs  te,  a  laudato  viro :  si  quid  ei 
a  Caesare  gravius  accidisset,  at  Cauar^s  hands^ 
Cs.:  vetus  umor  ab  igne  percaluit  solis,  undeTf  O.: 
a  populo  P.  imperia  perferre,  Cs.:  equo  lassus  ab 
indomito,  H.:  volgo  occidebantur :  j>er  quos  et  a 
quibus?  by  whose  hands  and  upon  whose  orders? 
factus  ab  arte  decor,  ariificialf  O.:  destitutus  ab 
spe,  L.;  (for  the  sake  of  the  metre) :  correptus  ab 
ignibus,  O.;  (poet,  with  aW.  of  means  or  instr.):  in- 
tumuit  venter  ab  unda,  O. — Ab  with  abl.  of  agent 
for  the  dat.f  to  avoid  ambiguity,  or  for  emphasis : 
quibus  (civibus)  est  a  vobis  consulendum :  te  a  me 
nostrae  consuetudinis  monendum  esse  puto. —  3. 
To  denote  source,  oridn,  extraction,/rom,  of:  Tur- 
nns  ab  Aricia,  L.:  si  e^  me  a  M.  TuUio  esse  di- 
cerem :  oriundi  ab  Sabmis,  L.:  dulces  a  fontibus 
undae,  V. — With  verbs  of  expecting,  fearing,  hop- 
ing (cf.  a  parte),  /Vwn,  on  the  part  of:  a  quo  qui- 
dem  genere,  indices,  ego  numquam  timui :  nee  ab 
Romanls  vobis  ulla  est  spes,  vou  can  eipect  nothing 
from  the  Bonums,  L.;  (ellipt.):  haec  a  servorum 
bello  pericula,  threatened  by :  quern  metus  a  prae- 
♦ore  Romano  BtimulAhat,  fear  of  w?iat  the  pr€u:tor 
might  do,  L. — With  verbs  of  paying,  etc.,  solvere, 
persolvere,  dare  (pecuniam)  ab  aliquo,  to  pay 
through,  by  a  drqft  on,  etc.:  se  praetor  dedit.  a 
quaestore  numeravit,  quaestor  a  mensa  publica, 
by  an  order  on  the  quaestor:  ei  legat  pecuniam  a 
filioj  to  be  paid  by  his  son:  scribe  decem  (milia)  a 
Nerio,  pay  by  a  draft  on  Nerius,  H.;  cognoscere 
ab  aliqua  re,  to  Icmao  or  learn  by  means  of  some- 
thing (out  ab  aliquo,  from  some  one) :  id  sc  a  Oal- 
licis  armis  atque  insignibus  cognovisse,  Cs.;  in 
giving  an  etymology  :  id  ab  re  .  .  .  interregnum 
appellatum,  L. — Rarely  with  verbs  of  beginning 
and  repeating:  coepere  a  fame  mala,  L.:  a  se 
suisqiie  orsus,  Ta. — 4.  With  verbs  of  freeing  from, 
defending,  protecting,  from^  against :  ut  a  proeliis 

auietem  naouerant,  Li.:  provincia  a  calamitate  est 
efendenda:  snstinere  se  a  lapsu,  L. — 6.  With 
verbs  and  adjectives,  to  define  the  respect  in  which, 
inrelatUm  to,  with  regard  to,  in  respect  to,  on  the  part 
qf:  orba  ab  optimatibus  contio :  mons  vastus  ab 
naturft  et  humano  cultu,  S.:  ne  ab  re  sint  omissio- 
res,  too  neglectful  of  money  or  property,  T.:  posse 
a  facundia,  in  the  matter  of  eloquence,  T.;  cf.  with 
laborare,  for  the  simple  abl.,  in,  for  want  of:  la- 
borare  ab  re  frumentaria,  C;s.--<5.  In  stating  a 
motive,  from,  out  of,  on  aceoun*  of  in  consequence 
qf:  patres  ab  honore  appellati,  L.:  inops  turn  urbs 
ab  longinqua  obsidione,  L. — 7.  Indicating  a  part 
of  the  whole,  qf,  out  of:  scuto  ab  novissirais  uni 
militi  detracto,  Cs.:  a  quibus  (captivis)  ad  Sena- 


2  abdioo 

tum  missus  (Regulus). — 8.  Marking  that  to  which 
anything  belongs :  qui  sunt  ab  ea  disciplina :  no- 
stn  illi  a  Platone  et  Aristotele  aiunt. — 9.  Of  a  side 
or  ^arty  :  vide  ne  hoc  totum  sit  a  me,  makes  for 
my  view:  vir  ab  innocentia  clementissimus,  in 
favor  of. — 10.  In  late  prose,  of  an  office :  ab  epi- 
stulis,  a  secretary,  Ta. 

Note.  Ab  is  not  repeated  with  a  following  pron. 
interrog.  or  relat.:  Arsino^n,  Stratum,  Naupactum 
.  .  .  fateris  ab  hostibus  esse  captas.  Quibus  au- 
tem  hostibus  1  Nempe  iis,  ^uos,  etc.  It  is  often 
separated  from  the  word  which  it  governs :  a  nul- 
lius  umqiiam  me  tempore  aut  commodo:  a  minus 
bono,  S.:  asatis  miti  principio,  L. — ^The  poets  join 
a  and  que,  making  Oque  ;  but  in  good  prose  que  is 
annexed  to  the  following  abl.  (a  meque,  abs  teque, 
etc.):  aque  Chao,  V.:  aque  mero,  O. — In  com- 
position, ab-  stands  before  vowels,  and  h,  6,  d,  i 
consonant,  I,  «,  r,  s;  abs-  before  c,  q,  t;  b  is 
dropped,  leaving  as-  before  p;  a-  is  found  in 
4^1,  (tfore  {if\f,  fut.  of  absum) ;  an(t  au-  in  au- 
ferd,  aufugid. 

abSctoB  [P.  of  abigo],  driven  away,  driven  off: 
nox  abacta,  driven  back  (from  the  pole),  i.  e.  al- 
ready turned  towards  dawn,  V.:  abacta  nulla  con- 
scientia,  restrained  by,  H. 

abaouB,  I,  m.,  a  table  of  precious  material  far 
the  difplay  ofpkiu,  C;  luv. 

abalidn&tiO,  inis,/.  [abalicno],  in  law,  a  iram- 
fer  qf  property,  sale,  cession,  C. 

ab-aliSnG,  Svl,  fitus,  Sre,  to  convey  away,  make 
a  former  traiisfer  of,  sdl,  alienate:  agros  vectiga- 
lis  populi  R.:  pecus. — Fig.,  to  aqxtrate,  remove, 
abstract:  ab  sensu  rerum  animos,  abstracted  their 
thoughts  from,  L.:  deminuti  cnpite,  abalienati  iure 
civium,  deprived  of  L. — I  n  pa  r  t  i  c,  to  alienate, 
estrange,  make  hostile,  render  disaffected  :  abalienati 
scelere  istius  a  nobis  rege8,/rom  us,  by  hijt  wicked- 
ness: aratoruD)  numerum  abs  tc:  periurio  homi- 
nes suis  rebus,  N.:  totam  Africam,  eetrauge,  N. 

AbantfiOB, «(/.,  qfAbae  (king of  Argos) :  Argi, 

Abantiades,  ae,  m.,  a  aon  or  deecendant  of 
Abas  (king  of  Ai^s),  O. 

abavui,  I,  m.  [1  AV-],  a  gran^father^s  grand- 
father, C;  an  ancestor  (rare),  C. 

(abcld5),  a  false  spelling  for  abscldo. 

Abd^ra,  omm,  n.,  a  town  of  Thrace,  proverbial 
for  narrow-minded  people,  C,  L. 

abdlcatiG,  finis,/.  [1.  abdico],  a  formal  laying 
down,  voluntary  renunciatioii,  abdication:  dictatu- 
rae,  L. 

1.  ab-dic5,  avi,  atus,  are.  to^  diM>wn,  dinattow, 
reject :  ubi  plus  mali  quam  boni  reperio,  id  totum 


Digitized  by  V^OOQIC 


al>dioo 

tbdioo  itqae  eido :  abdicari  Philippnm  patrem, 
Co.— With  M  and  iMm^  to  give  up  €tn  office  before  the 
legel  Urm  eaptrat,  reaifffiy  ab£eale  (cf.  depono,  to 
Uy  down  an  office  at  the  expiration  of  the  term) : 
dkUtuTi  ae  abdicat,  Cs. :  se  consulatu :  respondit 
aediliute  se  abdicaturum,  L. — Once  abeol,  (of  con- 
solsX  to  abdicate^  retign^  G. — With  aee, :  abdicato 
ma^stratu,  S. :  causa  non  abdicandae  dictaturae, 

Lb 

2.  ab-diod,  dixl,  — ,  ere,  in  augury,  to  forbid 
hjf  en  unfoPorabU  omen^  reject  (opp.  addioo),  G. 

abditos,  adj,  [P.  of  abdo],  hidden^  concealed, 
mret:  Tirgo,  locked  up,  H. :  sub  terram:  ne  ea 
onmia . .  .  ita  abdita  latuisse  yideantur,  ut,  etc., 
kidden  b^ond  duteovery :  copias  abditas  constitu- 
ant,  m  ambuek,  Gb.  :  secreta  Minerrae,  mytterioue^ 
0.:  latet  abditus  agro,  hidden  tn,  H. :  (sa^tta)  ab- 
dita btus  Spiraxnenta  animi  rupit,  buried,  V. — As 
la&it ».,  kiddeH  pUeee^  Ta. :  abdita  rerum  (a  Greek 
idioni  for  abditae  res),  ohetrtiae  mattere,  H. 

ab-do,  idl,  itua,  ere  [2.  do],  to  put  avay^  remove^ 
Kt  atide:  impedimenta  in  siivas,  Gs. ;  often  with 
it,  to  go  awag,  betake  oneeeif:  se  in  contrariam  par- 
tem terramm :  se  in  Henapios,  to  depart,  Gs. :  se 
docnam.  —  Praegn.,  to  hide,  conceal,  put  out  of 
»gkt,  keep  eeeret :  amici  tabellas :  pugnare  cupie- 
bant,  sed  abdenda  cupiditas  erat,  L. :  sese  in  sil- 
r%3^  Ga :  se  in  tenebris :  ferrum  in  anno,  0. :  alqm 
intra  t^menta,  C^. :  abdito  intra  vestem  f erro,  L : 
ferrum  corro  tenus  hamo,  up  to  the  barb,  0. :  ar- 
gentom  Abditum  terns,  H. :  caput  casside,  to  cover 
wiik,  0. :  TtdtQs  f rondibus,  0. :  bunc  (equum)  abde 
domo,  lei  him  reet,  Y. :  se  litteris :  lateri  ensem, 
bmried,  V. :  sensfks  suos  penitus,  Ta. 

abddmexi,  inis,  n.,  the  belly,  abdomen :  abdomi- 
i»  tardua,  unwiddg,  luv. — Fig.,  gluttony,  greed: 
inntorabile :  abdominis  yoluptates. 

ab-docd,  dfixl,  ductus,  ere  {imper.  sometimes 
•bdlkce,  T.),  to  lead  away,  take  away,  carry  off,  re- 
nore,  Uad  aside:  filiam  abduxit  suam,  ?uu  taken 
emag  (from  her  husband),  T. :  cohortes  secum, 
Ga. :  sqnalent  abductis  arva  oolonis,  drafted  (for 
the  war),  V. :  ipsos  in  lautumias ;  (poet) :  tollite 
Be,  Teocri,  quascumque  abducite  terras  (i.  e.  in 
Wstsa);,  V. :  pluteoe  ad  alia  opera,  conduct,  Gs. :  ca- 
piu  retro  ab  ictu,  draw  back,  V.  —  E  s  p.,  to  take 
io^M  (to  dine) :  tum  me  connvam  solum  abduce- 
b*i  ribi,T. — To  take  (prisoner),  arreet:  hunc  abdu- 
«,  TiDci,  T. :  e  foro  abdud,  non  perduci,  arretted 
f9r  dAt^  not  enticed  (by  a  lore-adventure).  —  To 
ieie  apart,  lead  ande  (for  a  private  interview):  lu- 
^Bthain  in  praetorium,  S. — To  carry  away  ford- 
%,  rawieK,  rob:  filia,  viTabducta  ab  tibicine:  so- 
aenoB  l^ere  et  gremiis  ibducere  pactas,  ttecd  be- 
^rathed  damede  from  their  boecme,  V. ;  in  jurid. 
i«w. :  aof erre  et  abduoere,  to  take  and  drive  eneay 
{wdtm  ci  inanimate  things,  abducere  of  living 


t  abao 

beinpX  ^* — ^^S'l  ^  ^^^  away,  eeparaU,  dettm- 
guuui:  animum  a  oorpore :  divinationem  a  conieo- 
turis. — 7b  eeduce,  alienate:  legiones  a  Bruto :  equi- 
tatum  a  consule :  servum  ab  avo. — From  a  study, 
pursuit,  or  duty,  to  withdraw,  draw  off,  hinder :  a 
quo  studio  abduci  negotiis:  aliquem  a  quaestu: 
ab  isto  officio  incommode. — To  bring  down,  reduce, 
degrade:  ad  banc  hominum  libidinem  me. 

Abella,  ae,/.,  a  town  of  Campania,  V. 

ab-ao,  il,  ittlrus,  Ire  (abin*  for  abiane,  T.),togo 
from,  go  away,  go  off,  go  forth,  go,  depart :  ab 
urbe:  ex  eorum  agris:  ex  oonspectu,  cut  of  eight, 
Gs. :  mater  abit  templo,  0. :  abire  fugft,  to/ee,y. : 
in  angulum  aliquo,  T. :  unde  abii,  V. :  exsulatum 
Tusculum  abiit,  L. :  si  periturus  abis,  to  your  death, 
V. :  sublimis  abiit,  <ucmded,  L.:  telo  extraoto  prae- 
ceps  in  volnus  abiit,  coUataed,  L. :  quo  tantum  mihi 
dexter  abis  ?  whither  to  far  to  the  right  f  Y. :  nemo 
non  donatus  abibit,  without  a  gift,  V. :  abeas  par- 
vis  aequus  A\\imniB,9howyourHfy' favorable  ae  you 
go,  H. :  quae  dederat  abeuntibus,  Y. :  sub  iugum 
abire,  L. :  abi,  nuntia  Romanis,  etc.,  L. ;  of  things : 
comus  sub  altum  pectus  ublt,  penetrates  deeply,  Y. : 
sol  .  .  .  abeunte  curru,  ae  hie  chariot  departs,  H. 
—  In  partic,  to  pats  away,  disappear,  vanish, 
cease,  <tie:  a  vitA :  ifluo  quo  priores  abierunt,  Ph. ; 
of  time,  to  pass  away,  elapse,  eapire :  abiit  illud 
tempus :  tota  abit  bora,  H. ;  of  other  things : 
abeunt  pallorque  situsque,  pass  away,  0. :  inopia 
praeceps  abierat,  S. :  in  aera  sucus  corporis,  0. — 
Of  change,  to  pass  over,  be  tran^erred:  abeunt  il- 
luo  omnia,  unde  orta  sunt,  return  :  in  avi  mores  at- 
que  instituta,  i.  e.  restore,  L. ;  hence,  to  be  changed, 
be  transformed,  be  metamorjAosed  (poet.) :  in  vUlos 
abeunt  vestes,  in  crura  lacerti,  0. :  comae  in  sil- 
vas  abeunt,  0.  —  Fig.,  to  depart  from,  leave  off, 
tum  aside:  ut  ab  iure  non  abeat:  ne  longius 
abeam,  w€mder  from  the  point :  ad  istas  ineptias, 
have  recourse  to :  illuo,  unde  abii,  redeo,  set  out,  H. 
— To  retire  from  an  office:  cum  magistratu  abis- 
set:  abiens  magistratu,  L. — Of  a  consequence  or 
result,  to  tum  out,  come  off  (of  persons) :  ab  iudi- 
cio  turpissime  victus:  neutra  acies  laeta  ex  eo 
certamine  abiit,  L. :  impune.  Ph. :  ne  In  ora  ho- 
minum pro  ludibrio  abiret,  i.  e.  lest  he  should  be 
made  ridiculous,  L. :  ne  inrito  incepto  abiretur,  L. 
— To  tum  out,  end,  terminate  (of  things) :  mirabar 
hoc  si  sic  abiret,  T. — To  get  off,  escape:  quem  ad 
modum  illinc  abieris,  vel  potius  paene  non  abieris, 
scimus,  how  you  came  off  thence,  or  rather  came 
near  not  getting  off, — In  auctions,  not  to  be  knocked 
down  (to  one) :  ne  res  abiret  ab  Apronio,  i.  e.  that 
he  may  purchase. — To  be  postponed :  in  diem,  T. — 
The  imper.  abi  is  often  a  simple  exclamation  or 
address,  friendly  or  reproachful:  abi,  virum  te 
iudico,^  to,  /pronounce  you  a  man,  T. :  Non  es 
avarus :  abi ;  quid,  etc.,  well,  H. :  abi,  nescls  ine- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


abequito 

Bcmre  homines,  beg<me^  T. ;  in  imprecations :  abin 
hino  in  malum  rem  ?  (i.  e.  abisne  ?),  wiU  you  go 
and  be  hanged  f  T. :  in  malam  pestem. 

ab-equito,  ivi,  — ,  ftre,  to  ride  away  (once): 
Syracusas,  L. 

aberam,  abesse,  see  absum. 

aberratid,  Onis,  /.  [aberro],  a  rdufy  divenion 
(rare):  a  dolore,  a  molestiis. 

ab-erro,  avl,  — ,  are,  to  wander  out  of  the  way^ 
(oee  the  way,  go  attray:  taarus,  qui  peoore  aberras- 
set,  L. — F  i  g.,  in  word  or  deed,  to  go  attray^vander  : 
fled  tamen  Aberro,  Jind  diverrion  ;  usu.  with  a6,  it 
mise:  a  proposito:  num  aberret  a  coniecturft  opi 
nio,  ffariee  from  a  reaaonabU  gueu. — 7b  wander  in 
thought,  turn  away :  animus  aberrat  a  sententia 
fluspensus  curia  maioribus :  a  miserii. 

abfore,  abforem,  see  absum. 

ab-hino,  ado.  of  time,  ago,  eince,  before  now^ 
usu.  with  aec.  of  duration :  abhino  mensis  decem 
fere,  T.,  C,  H. ;  very  rarely  with  abl. :  comitiis  iam 
abhmc  diebus  tridnta  factis,  I  e.  before  that  time: 
quo  tempore  ?  abhinc  annis  quattuor. 

abhorrent  ntis,  acfj.  [P,  of  abhorreo],  incon- 
gruoui,  inappropriaU:  vestrae  istae  lacrimae,  L. : 
oratio. 

ab-horreo,  ul,  — ,  Sre,  to  thrtnk  back  from,  have 
an  aversion  for,  ehudder  at,  abhor:  omnes  asper- 
nabantur,  omnes  abhorrebant,  shrank  (from  him). 
—  In  weakened  sense,  to  be  avene,  be  ditindined 
to,  not  to  wish:  a  nuptiis,  T. :  a  caede:  a  quo 
mea  longissime  ratio  voluntasque  abhorrebat. — 
In  gen.,  to  be  remote  from,vary  from,  differ  from, 
be  ineoneietent,  be  out  of  harmony  with,  not  to  agree 
with:  temeritas  tanta,  ut  non  procul  abhorreat  ab 
insanii,  cK^ifrt  little  from:  abhorrens  ab  nominum 
pronuntiatione  os,  ine<^ble  of  pronouncing,  L. : 
consilium  quod  a  tuo  scelere  abhorreat,  ie  not  eon- 
neded  with:  ut  hoc  ab  eo  facinus  non  abhorrere  vi- 
deatur,  to  be  unlike  him :  quorum  mores  a  suis  non 
abhorrerent,  were  not  uncongenial,  N. :  orationes 
abhorrent  inter  se,  are  contradictory,  L. :  nee  ab 
ipsA  causa  Sesti  abhorrebit  oratio  mea,  wtU  not 
be  unfavorable  to:  tam  pacatae  profectioni  ab- 
horrens mos,  not  accordant  with,  L. :  abhorrens 
peregrinis  auribus  carmen,  strange,  Cu.  —  To  be 
free  from:  Caelius  longe  ab  ista  snspicione  ab- 
horrere debet 

ablolo  (a  usu.  long  by  position)  or  abilold, 
iScI,  iectus,  ere  [ab  +  iacioj,  to  throw  from  one, 
east  away,  throw  away,  throw  down :  abiecit  hastas, 
has  given  up  the  fight:  in  proelio  .  .  .  scutum: 
arma,  Cs. :  se  ad  pedes :  ego  me  plurimis  pro  te 
supplicem  abieci,  to  many  in  your  behalf:  vastifi- 
cam  beluaro,  dash  to  the  earth :  se  abiecit  exanima- 
tu9,  he  threw  himself  down  as  if  lifeless:  si  te  uret 
sarcina,  abicito,  throw  it  away,  H. ;  of  weapons,  to 


^  abiudioo 

discharge,  cast,  throw,  Jling:  priusquam  telum  abi- 
ci  possit  (al.  adici),  Cs. :  tragulam  intra  munitio- 
nem,  Cs.  —  F  i  g.,  to  east  off,  throw  away,  give  up : 
(psaltria)  aliquo  abiciendast,  must  be  got  rid  of , 
T. :  salutem  pro  aliquo. — I  n  p  a  r  t  i  c,  to  thix)w 
of,  east  aside,  give  tqa,  abandon :  consilium  belli  fa- 
ciendi :  petitionem,  to  resign  one*s  candidacy:  abi- 
cio  legem,  /  reject  the  technical  defence:  abiectis 
nugis,  nonsense  apart,  E.—To  cast  down,  degrade, 
humble,  lower  :  suas  cogitationes  in  rem  tam  humi- 
lem:  hie  annus  senatfls  auctoritatem  abiecit  — 
With  se,  to  give  up  in  detpair:  abiiciunt  se  atque 
ita  adflicti  et  exanimati  lacent — 7b  throw  away, 
sell  for  a  trifle,  sell  cheap:  agros  abiciet  moecha, 
ut  omatum  paret,  Ph. 

abieote,  adv.  with  oomp.  [abiectus],  dispirited- 
ly, abjectly:  casum  et  dolorem  ferre;  lowly,  mean- 
ly: quo  abiectius  nati  sunt,  etc,  Ta. 

abiectio,  Onis,/.  [abicio],  a  casting  down;  only 
fig. :  debilitatio  atque  abiectio  animi. 

abieotaSi  adj.  with  comp.  [P.  of  abicio],  low, 
crouchina:  in  herbis  olor,  i.  e.  ffying,  0.— Fig.,  of 
speech,  low,  common,  vtithout  devotion :  verba. — 
Of  rank  or  station,  low,  common,  mean:  familia 
abiecta  atque  obscura. — Cast  down,  dispirited,  de- 
spondent: apparitor:  abiecto  Bruto  (pecuniam) 
muneri  misit,  as  a  gift  to  Brutus  in  his  distress, 
N. :  animus  abiectior:  abiectiores  animi.  —  Oon- 
tempOble,  vile,  low:  abiecti  homines  ac  perditl 

abiegna%  acfj.  [abies  +  GEN-],  of  fir-wood^ 
deal:  trabes,  Her. :  equus,  i,  e,  the  wooden  horse 
before  Troy,  Pr. :  hastile,  L. 

abies,  eds,/  (poet  abl.  abiete,  Urityl,  abL  abie- 
tibus,  quadrisyl),  thejir4ree,  silver-fir:  nigra,  V. : 
enodis,  0. :  patriae,  V.— E  s  p.,  the  wood  of  the  fir. 
tree, fir,  deal :  sectft,  Y.— M  e  t  o  n.,  something  macU 
of  fir,  a  ship:  uncta,  V. ;  a  lance:  longft,  V. 

abigo,  egl,  ftctus,  ere  [ab+ago],  to  drive  away^ 
drive  off:  alqm  rus,  T. :  mercatorem,  H. :  muscas. 
— E  s  p.  of  cattle,  etc.,  to  drive  away  (as  plunder), 
carry  off:  pecus:  partum  sibi  medicamentia,  ia 
force  a  birth. —  Fig.,  to  drive  away,  repd,  espel c 
rauperiem  epulis  regum,  H. :  curas,  H. 

abiioio,  see  abicio.    abin\  see  abea 

abitio,  onis,/.  [abeo],  a  departure,  T. 

abitUB,  Us,  m.  [abeo],  a  departure,  removal  j 
post  abitum  huius  pestis :  excruciarier  eius  abitu 
T. — An  outlet,  ^vay  of  exit,  pcusage  out :  abitum  cul 
stode  coronant,  V. :  vehicula  sepserant  abitOs,  Ta.. 

ab-iudioo,  &vl,  (itus,  ftre,  of  a  judge  or  tribu> 
nal,  to  give  judgment  against,  deprive  wf  aj-udici^sl 
decision,  adjudge  away:  ob  iniuriam  agri  abiudi- 
cati,  i.  e.  taking  away  their  land  by  an  unjust  <^. 
eision,  L. :  res  ab  aliquo.  —  Hence,  formally  to 
deny:  rationem  veritatig  ab  hoc  ordine:  liberty., 
ten)  sibi. 


Digitized  by 


Google 


abiun^o 

ab-itmgo,  itlnxl,  ianctus,  ere,  to  unyoke^  loose 
fnm  harneat :  iurencura,  V.  —  Fig.,  to  remove^ 
part :  abiuacto  Labieno  vehenaenter  tiiuebut,  vhu 
affrehmn»e  for  LeUnenus,  cut  off  from  him,  Cs. 

ab-iuTO,  avl,  &tU8,  are,  to  deny  on  oath,  abjure: 
creditnm,  S. :  abluratae  rapinae,  V. 

ablatas,  P.  of  aufero. 

ablegatio,  5nis,/.  [ablego],  a  sending  atoay, 
tending  off  (rare) :  iuTentutis  ad  bellum,  L. 

ab-lego^  ftvl,  fttufi,  are,  to  send  off,  send  out  of 
the  w»f^  banish,  tend  itdo  exile  :  aliquo  mihist  hinc 
iblegandoa,  T. :  ab  urbe,  L. :  a  fratris  adventu  me 
tblegat,  i.  e.  prevent*  me  from  being  present :  magna 
pars  ablegaU,  were  got  rid  of,  L. ;  (with  sup.  ace.)  : 
pueroe  venatum,  L. — ^E  s  p.,  to  dismiss  (from  office 
or  emploTment) :  honestos  homines :  consilium. 

ab-ligorrio  (-urio),  Ivi,  — ,  ire,  to  consume  in 
damtg  Ueing,  waste  in  feasting  (rare) :  patria  bona, 
T. 

ab-lndo^  — ,  ere,  to  play  out  of  tune. — ^P  i  g. 
(onoe):  haec  a  te  non  multum  abludit  imago,  is 
not  ytery  unlike  your  case,  H. 

ab-lno,  lul,  lutos,  ere,  to  wash  away,  remove  by 
washing:  Aeneae  qaaecumque  obnoxia  morti,  aU 
that  is  mortal,  O. :  ablutft  caede,  blood,  V.—F  i  g. : 
potBrfoatio  animi  placatione  abloatur,  removed 
by  prepitiaHcn  :  periaria,  O. — To  wash,  cleanse  by 
washing :  pedes  alicaius :  manOs  undk,  0. :  me 
floBiiDe  Tivo,  y. 

ab-nego,  avl,  &tus,  are,  to  refuse,  deny  (poet.) : 
tifal  coniogiam,  V. :  nee  comitera  abnegat  (sc.  sc), 
H. :  nummos,  deny  receipt  of,  lu. :  medicas  adhi- 
bere  mantis  ad  volnera,  V. :  Abnegat  inceptoque 
haeret,  refuses  and  abides  by  his  purpose,  V. 

abnormis,  e,  adj,  [ab+ norma],  deviating  from 
rule,  irregular  (once) :  abnormis  sapiens  crassa- 
qoe  MinerTa,  i,e.ofno  school,  H. 

ab-nno,  nul,  nuitQras,  ere,  to  refuse  by  a  sign, 
deny,  refuse,  reject,  decline:  plebs  abnuit  dilectum, 
L. :  regi  pacero,  S. :  nihil  studio  meo :  imperium, 
refitse  chedienee  to,  L. :  omen,  not  to  accept,  V. :  lin- 
inam  Romanaro,  disdain,  l^tk. :  nee  abnuerant  me- 
fioribos  parere,  L. :  abnuit  Ampycides,  denied  (the 
utofy),  O- :  non  recuso,  non  abnuo. — ^P  r  a  e  g  n.,  to 
refuse  a  request ;  hence,  to  forbid:  hello  Italiam 
eoQcarrere  Teucris,  V. :  illi  de  ullo  negotio,  to  deny 
kim  anything,  S. — F  i  g.,  not  to  admit  of,  to  be  un- 
favQTable  to:  quod  spes  abnuit,  Tb. :  quando  im- 
pet^  et  subita  belli  locus  abnueret,  Ta. 

abimto,  — ,  — ,  are,  intens.  [abnuo],  to  forbid 
mtk  emphasis  (old) :  quid  te  adirier  abnutas,  i.  e. 
forbid  espproach  to  thee,  £nn.  ap.  G. 

aboleo^  olevl,  olitus,  ere  [2  0L-],  to  destroy, 
■AoAsA^  efface,  put  out  of  the  way,  annihilate :  ma- 
^Btratom  alkui,  h. :  Qofandi  viri  monumenta,  V. : 


I  abnimpo 

dedecus  armis,  V. ;  of  animals  dead  of  the  plague: 
viscera  undis,  to  destroy  the  (diseased) /^A,  V. 

aboleaco,  olevI,  — ,  ere,  incept,  faboleo],  to  de- 
cay gradually,  vanish,  disappear,  (ke  out:  nomen 
vetuatate,  L. :  tanti  gratia  facti,  V. 

abolitio,  onis,/.  [aboleo],  an  abolition:  tribu- 
torum,  Tu. — An  annulling:  sententiae,  Ta 

aboUa,  ae,/.,  a  mantle,  doak,  lu. ;  (prov.) :  fa- 
cinus  maioris  aboUae,  of  higher  grade,  lu. 

ab-ominor,  &tu8,  arl,  dep.;  orig.  of  bad  omens, 
to  deprecate,  wish  to  nullify :  quod  abominor,  which 
may  Ood  avert !  0. :  bene  facitis,  quod  abomina- 
mini,  you  do  well  to  deprecate  it,L.  —  M  e  t  o  n.,  to 
abhor,  detest,  execrate:  aliquid,  L.:  parentibus  abo- 
minatus  Hannibal,  H. :  clade  abominandam  curiam 
f  acit,  catues  to  be  dreaded  as  of  bad  omen,  L. 

AborigineB,  um,  m.  [ab+origo],  the  first  an- 
cestors of  the  Bomans,  L.,  S. 

abortid,  onis,  /.,  the  procuring  of  an  untimely 
birth,  abortion :  merces  abortionis. 

aboitivua,  adj.,  prematurely  bom :  Sisyphus, 
E,—Neutr.  plur.  as  subst.,  premature  births,  lu. 
—  Me  ton.,  that  which  causes  abortion:  aborti- 
vum,  lu. 
abortua,  as,  m.,  an  untimely  birth,  T.,  C. 
ab-rado,  rftsi,  rasus,  ere,  to  scrape  away,  shave 
off:  snpercilia  penitus. — Fig.,  to  take  away  by 
force,  extort,  snatch:  alii  unde  aliquid  abradi  po- 
test, who  can  be  robbed  of  anything,  T. :  nihil  a 
Caecina  litium  terrore. 
abreptuB,  P.  of  abripio. 
abripio,  ripul,  reptus,  ere  [ab+rapio],  to  take 
forcibly  away,  snatch  away,  tear  from,  force  off: 
pnella  ex  Attica  hinc  abrepta,  stolen,  T. :  filios  e 
complexu  parenturo :  alqra  de  convivio  in  vincla 
atque  in  tenebras:  (milites)  vi  fluminis  abrepti, 
Cs. :  aliquem  ad  quaestionem :  iam  intro  abripie- 
re,  shall  be  dragged,  T. :  sublatis  signis  se,  to  run 
away,  L.— Of  property,  to  rftMtpa/*?,  squander:  quod 
ille  compersit  miser,  id  ilia  univorsum  abripiet, 
will  snatch  away  in  a  lump,  T. — Fig.,  to  carry  off 
remove,  detach :  tempestate  abreptus :  (filium)  si 
natiira  a  parentis  similitudine  abriperet,  i.  e.  made 
unlike  him. 

abrogatio,  onis,/.  [abrogo],  repeal  (once),  C. 
ab-rogo,  avi,  atiiji,  are,  of  a  law,  to  repeal,  an- 
nul, abrogate :  plebiscitum,  L. :  leges  censere  ab- 
rogandas:  alicui  magi. -stratum,  to  depose  from:  im- 
perium regi,  L. :  de  abrogando  Q.  Fabi  iniperio, 
L. :  qui  bus  abroges  fidcra  iuris  iurandi  responde, 
refuse  credence  on  oath  :  minium  scriptis  meis,  to 
detract  from,  0. 

abrotonum  (habr-),  I,  n.,  =  (aPpSrovov,  an 
aromatic  plant,  southern-wood  (a  medicine),  H. 
ab-mxnpo,  rOpl,  ruptus,  ere,  to  break  off,  break 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


abmptio 

awaify  teaTy  rmd,  burtt^  sever :  angues  crinibus,  0. : 
sua  quaeque  puppes  abnimpunt  vincula  ripis, 
break  off  their  haw9enfrom  the  bank^  V. :  ingemi- 
nant  abruptis  nubibus  igiies, /rom  the  rent  clottds^ 
V. :  abruptis  procellis,  by  the  sudden  outbreak  of 
stormty  V. :  ad  terras  abrupto  sidere  nimbus  It, 
i.  e.  breaks  through  the  »Ay,  V. — F  i  g. :  (legio  Mar- 
tia)  se  prima  latrocinio  Antoni  abrupit,^rjt//r€frf 
itsdf:  vitam,  to  break  the  threcui  of  life^  V.:  fas 
to  vioiatey  V. :  medium  sermonem,  to  ifiterrupt^  V. 
omnibus  inter  victoriam  raortemve  abruptis,  since 
all  but  victory  or  death  toas  excluded^  L. :  dtssimula- 
tionem,  to  throw  offtlie  masky  Ta. 

abmptio,  onis,/.  [abrumpo],  a  breaking  off: 
corrigiae. — ¥  i  g. :  ista  (of  a  divorce). 

abmptus,  adj.  [  P.  of  abrumpo  ],  broken  off 
cut  off — Of  places,  sieep^ preeipitouSy  inaccessible: 
locus  in  pedum  mille  altitudinem,  L. :  petra,  Gu. — 
Subst.:  vastos  sorbet  in  abruptum  fluctas,  t^i/o  the 
abyss,  V. — F  i  g. :  contumacia,  rugged^  Ta. :  per  ab- 
rupta,  i.  e.  defiantly^  Ta* 

aba,  see  a. 

abs-oedo,  cessi,  cessus,  ere,  to  give  way^go  off^ 
move  awayy  retire^  withdraw^  depart :  a  moenibus, 
L. :  mibi  ne  abscedam  imperat,  T. :  inde,  L. :  pro- 
cul,  0. — Of  troops,  to  march  away,  retire^  depart : 
longius  ab  urbe  hostium,  L. :  SparUk,  N. :  abscedi 
non  posse  ab  hoste,  L. — Of  things,  to  disappear: 
quantum  mare  abscedebat,  tanto,  etc.,  the  farther 
the  sea  receded fixmi  vieWy  L. — F  i  g.,  of  a  purpose  or 
oflSce,  to  desist  from^  abandon^give  up :  muneribus, 
L. — To  get  out  of  reach:  Dianam  Abscessisse  mihi, 
0. :  tecto  latere,  to  get  off  unhurt,  T. — Of  conditions, 
etc.,  to  pass  atoay,  disappear  :  ab  eo  ira  abscedet, 
T. :  somnus,  0. 

abBOessio,  onis,/.,  diminution  (once),  C. 

abscesBua,  Us,  m.,  a  going  away^  departure,  ab- 
sence :  Rutulum,  V. :  continuus,  Ta. 

ahnoidi,  perf  of  abscldo. 

absoidi,  perf  of  abscindo. 

abaoido,  cidl,  cisus,  ere  [abs+caedo],  to  cut 
off,  hew  off:  caput,  L. :  cerricibus  fractis  caput 
abscidit. — ^Fig.,  to  cut  off,  separate,  divide:  absci- 
sus  in  duas  partis  exercitus,  Cs.— 7b  ciU  off,  take 
away  violently:  alia  spe  undique  abscisft,  L. :  om- 
nium rerum  respectum  nobis,  L.:  quia  abscideram, 
because  I  had  broken  off  abruptly. 

ab-B0ind5,  scidi,  scissus,  ere,  to  tear  off,  break 
away,  break  off:  tunicam  a  pectore,  tore  down: 
umeris  abscindere  vestem,  V. :  abscissa  comas, 
tearing  her  hair,  V. — Esp.,  to  divide,part,  separate 
(poet.;:  pontus  Hespeiium  Siculo  latus  abscidit, 
V. :  Uceano  dissociabili  terras,  H. :  inane  soldo, 
H. — F i g.,  to  cut  off,  hinder:  reditds  dulcis,  H. 

abscisio,  onis,  /.,  in  rhet,  a  breaking  off,  in- 
terruption. Her, 


\  abaolntOB 

abaoiaaus,  P.  of  abscindo. 

abaoiaua,  adj,  [P.  of  absddo],  cut  off,  severed, 
caput,  H. — M  e  t  o  n.,  steep,  precipitous :  saxum,  L 

abacondite,  adv.  [absconditus],  of  style,  ob- 
scurely, abstrusely,  C.  —  Of  thought^ />ro/otmi%  ; 
disseri. 

abaconditaa,  adj.  [P.  of  abscondo],  concealed, 
secret,  hidden  :  gladii ;  insidiae. — As  subst. :  non  ob- 
scurum  neque  absconditum,  i.  e.  not  hard  to  see  or 
to  grasp. 

aba-condd,  condl,  conditus,  ere,  to  put  out  of 
sight,  hide,  conceal:  alqd  foveis,  V. :  quas  (volu- 
cres)  alvo,  0. :  Ante  tibi  Eoae  Atlantides  abscon- 
dantur . . .  quam,  etc.,  i.  e.  let  the  Pleiads  hide  from 
you  (set)  at  dawn,  before,  etc.,  V. :  Phaeacum  ab- 
scondiinus  arces,  leave  out  of  sight,  V. :  galea  fa- 
ciem  abscondit,  lu. — F  i  g.,  to  conceal,  hide,  make  a 
secret  of:  quod  ab  istis  et  absconditur:  banc  ab- 
scondere  f urto  fugam,  V. 

abaena,  entis,  adj.  [P,  of  absum],  absent :  quod 
is  non  absens  reus  factus  esset:  absenti  senatui 
plausus  est  datus:  absentem  alqm  condemnare: 
absens  perii,  away  from  you,  0. :  nobis  absenti  bus : 
ilium  absens  absentem  auditque  videtque,  V.: 
postulo  ut  mihi  tua  domus  te  praesenie  abseiite 
pateat,  i.  e.  whether  you  are  at  home  or  not,  T. :  ab- 
sente  nobis  turbatumst,  in  our  absence,  T. :  plebs 
tribunos  plebi  abseutes  Sex.  Tempanium  M.  Asel- 
lium  fecit,  i.  e.  although  they  did  not  appear  as  com- 
petitors, L. — ^P  o  e  t.  of  places :  Romae  rus  optas, 
absentem  rusticus  urbem  tollis  ad  astra,  H. — As 
subst.,  an  absent  person :  minitari  absenti :  absen- 
tem defendere. 

abaentia,  ae,  /.  [absum],  absence  (rare) :  con- 
fer absentiam  tuam  cum  meft :  legati,  Ta.  • 

ab-aimilla,  e,  adj.,  unlike  (once) :  falces  non 
absimili  fonna  muralium  falcium,  Cs. 

ab-aiato,  still,  — ,  ere,  to  withdraw  from,  de- 
part, go  away :  toto  luco,  V. :  limine,  V. :  ab  sig- 
nis  legionibusque,  Cs. :  ab  ore  scintillae  absistunt, 
burst  forth,  V.— F  i  g.,  to  desist,  cease,  leave  off:  ne 
absiste,  do  not  give  up,  V. :  modo  vos  absistite,  do 
not  interfere,  0. :  si  non  absisteretur  bello,  wdess 
an  end  were  put  to  the  war,  L. :  bello,  H. :  nee 
continuando  abstitit  magistratu,  L. :  ferro,  from 
battle,  V. :  benefacere,  L. :  moveri,  V. 

abaolute,  adv.  with  sup.  [absolutus],  complete- 
ly y  perfedh/,  fully,  absolutely :  beati :  partibus  ut 
absoliitissime  utamur,  Her. :  \\\evQ, purely. 

absolutio,  6nis,/.  [absolve],  in  law,  an  acquii- 
tal:  virginum:  sententiis  decern  absolutio  confici 

potemt,  would  have  made  the  acquittal  complete. 

Per fevtion,  completeness:  rationis:  in  oratore. 

abaolutaa,  adj.  with  sup.  [P.  of  absolvo],  com- 
plete, finished:  vita:  absolutissiraa  argumenta^q 
Her — l/ncondttUmaf :  necessitudinea. 


Digitized  by 


^oogle 


aboolTO 

ab-aolv6,  solvi,  soltitus,  ere.— Fig.,  to  Bd  fret, 
nboM,  diaAarge  :  a  Fannio  iudicio  se  absolvere, 
(0  avoid  th^  suit  of  Fhnniua  :  donee  se  caede  hostis 
absolvai,  i.  e.from  disgrace,  by  kUHng,  etc,  Ta.— 
Esp.,  judicially,  to  acquit,  declare  innocent,  absolve: 
caiisi  Gognita  possunt  multi  absolvi:  pecuniam 
ob absoWendum  accipere,/or  an  acquittal:  nemo 
aWWit,  voted  to  acquit :  honeste  absolvi,  to  he  ac- 
^itiiled  without  bribery  :  alqm  comitiis :  iudicio  ab- 
8ol?i:  alqm  muestatis,  on  a  capital  charge:  te 
improbitatis :  culpae,  O. :  ambitu  :  regni  suspicio* 
ne  ooDflulem,  from  nupidon  of  aspiring  to  the 
tkroM,  L. :  de  praevaricatione  absolutufl :  cedo  in- 
▼idiae,  dammodo  absolvar  cinis,  i.  e.  provided  my 
tnteyrily  be  recooniied  after  death,  Ph. :  homi- 
nem  Veneri  abgoWit,  sibi  condemnat,  absolves  him 
from  obligation  to  Venus.  —  To  pay  off,  satisfy, 
pay-,  himc,  T. — To  complete,  bring  to  an  end:  de 
Oatiliaae  ooniaratioiie  paucia  absolvano,  S.  —  In 
gen.,  to  complete,  finish,  bring  to  an  end:  tectum  : 
opera,  Cb. 

ab-flontLB,  adj.,  deviating  from  the  right  tone, 
discordant,  inharmonious :  vox :  quidam  voce  ab- 
sooi. — Fig.,  not  in  accordance,  unsuitable,  incon- 
sistentf  incongruous:  nihil  fidei  divinae  originis, 
L. :  dicentis  fortunia  dicta,  not  in  keeping,  H. 

ab-fiorbeo,  bul,  ptus,  §re,  to  swallow  down,  de- 
vour: placentas,  H. :  decies  solidum,  i.  e.  the  value 
ofn  million^  H. — 7b  «wflrti(/',  swallow  up,  overwhelm  : 
oceanos  tIx  tot  res. — To  engross:  absorbet  (tribu- 
Datos)  orationem  meam,  i.  %,Ms  exclusively. — To 
import  .*  res  ad  victum. 
absp-,  see  asp-. 

absque,  pra^.  with  oW.  /  prop.,  apart  from, 
saaay  from  ;  hence  in  conditional  clauses,  apart 
fnsn  (in  thoogfatX  but  for,  were  it  not  for  :  abs- 
que CO  asset,  Tidisaem,  etc.,  were  it  not  for  him,  T. : 
absque  una  hac  foret,  but  for  this  one  thing,  T. ; 
(absque  for  sine  is  late  and  vulgar). 

abateminOk  adj.,  abstaining  from  drink,  tem- 
perate, abstemious,  moderate  :  gaudet  meris  abate- 
mias  uodis.  0. :  abstemius  herbis  vivis,  H. 

abs-tergeo^  tersl,  tersus,  Sre,  to  wipe  off,deanse 
by  wiping:  Tolnera,  T. :  oculos  amiculo,  Cu. — To 
wipe  away,  remove  by  wiping :  fletum,  i.  e.  tears : 
quasi  fuligine  absterga.— -M  e  t  o  n.,  to  strip,  break 
^:  rerooe,  Cu. — Fig.,  to  remove,  banish,  drive 
of,a^:  senectiitis  molestias:  lucturo. 

abs-terred^  ml,  ritus,  fire,  to  frighten  off,  drive 
sway:  canis  a  oorio  numquam  absterrebitur,  H. : 
ipsa  solitudine  absterriti,  L.  —  F  i  g.,  to  deter  (by 
fear) ;  Chremetem,  T. ;  homines  a  pecuniis  capien- 
dis:  ten^xie  animos  vitiis,  H. 

abstineiifl,  tts,  adj,  [P.  of  abstineo],  abstinent, 
t^nperate,  moderate :  esse  abstinentem,  continere 
^piditates:    oculos  abstinentes  habere:   animus 


r  absnm 

absUnens  pecuniae,  H.  —  E  s  p.,  chaste,  continent, 
Hippolytem  dum  fugit  (Peleus)  abstinens,  H. 

abstinenter,  adv.,  unselfishly,  modestly  (rare)i 

versatus. 

abBtinentia,  ae,  /.  [abstinens],  abstinence^ 
starvation  :  abstiiientii  vitam  finire,  T&.Sdf-re- 
straint,  integrity:  in  Papinio  fuit  hac  abstinentii, 
in  the  case  of  Papinius  :  tentata  eius  est  abstinen- 
tia  a  Diomedonte,  N. :  pro  abstinentia  largitio  vi- 
gebat,  S. :  excellebat  abstinentia,  N. 

abstined,  tinul  (tentu8),  §re  [abs+teneo],  to 
keep  hack,  keep  off,  hold  hack :  vix  a  se  manQs :  vim 
uxore  et  gnato,  H. :  ferrum  quercu,  0. :  GemitOs, 
screatQs,  suppress,  T. :  facis  iniuriam  illi,  qui  non 
abstineas  manum,  by  not  keeping  your  hands  off, 
T. :  milites,  restrain,  L. :  militem  direptione,  L. : 
militem  a  praed&,  L. :  ab  uno  eo  (agro)  ferrum  ig- 
nemque  abstineri  iussit,  L.:  duobus  omne  ius  belli, 
refrained  from  exercising  against  them  the  rigtUs 
of  war,  L. :  eorum  finibus  vim,  L, — E  s  p.  with  se^ 
to  keep  oneself  from,  refrain,  abstain:  ab  eis  se 
vitiis :  his  se  armis,  L. — Intrans.,  to  refrain  (cf.  se 
abstinere),  abstain:  neque  facto  ullo  neque  dicto, 
S. :  pi-oelio,  Cs. :  pugnfi,  L. :  raaledictis :  tactu,  V. : 
caelo,  0. :  a  ceteris  coniurationis  causis :  ne  a  mu- 
lieribus  quidem  atque  infantibus,  Cs. :  aegre  absti- 
nent^ quin  castra  oppugnent,  L. :  ut  seditionibut 
abstineretur,  L. :  non  tamen  abstinuit,  hold  hit 
peace,  V. 
ab-8to,  — ,  are,  to  stand  off  (rare) :  longius,  H. 
abstractua,  P.  of  abstraho. 
abs-trahd,  trftxl,  tractus,  ere,  to  drag  away, 
draw  off,  puU  away,  detach  :  me  a  Glycerio,  T. : 
liberos  ab  aliquo,  Cs. :  banc  (navem)  remulco,  by 
means  of  Cs. :  iumenta,  L. —  Fig.,  to  draw  away, 
divert,  withdraw,  exclude,  cut  off:  me  ab  illft  cogi- 
tatione :  manibus  abstracta  piis :  alqm  a  malis :  a 
rebus  gerendis :  omnia  in  duas  partes,  torn  asun- 
der,S, 

ab8-trud5,  trasl,  trflsus,  ere,  to  thrust  away^ 
push  into  concealment,  hide,  conceal:  se  in  silvam : 
semina  flammae  abstrusa  in  venis  silicis,  V. : 
se  latebrft,  Ta. :  in  prof  undo  veritatem. 

abstruana,  a^.  with  comp.  [P.  of  abstrudo], 
hidden,  concealed,  secret :  nummus  :  dolor :  terra, 
0. :  homo,  reserved,  Ta. :  disputatio  abstrusior, 
more  profound 

abstuli,  perf  of  aufero. 
ab-Bum,  aful  (not  abfulV  ftfutQrus  (aforem, 
afore),  abesse,  in  general,  to  be  away  from,  be  ab- 
sent: dum  abs  te  absum,  T. :  qui  nulla  lege  abes- 
sem,  i.  e.  since  my  exile  was  unlawful:  A  then  is,  N. : 
hinc  abesto,  stand  off,  Ph. :  omnia  quae  absunt, 
unseen  things,  Cs. :  Unus  abest,  is  missino,  V. :  nee 
Teucris  addtta  luno  Usquam  aberit,  will  ever  cease 
to  follow  them,  V. :  barba  dum  aberat,  i.  e.  until  th$ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


absnmo 

heard  grew,  0.  —With  distance  in  space  or  time : 
ab  urbe  abesse  milia  passuum  ducenta:  longe:  pro- 
culf  S. :  cuius  aetas  a  senatorift  gradu  longe  abes- 
Bct,  was  far  too  young  for :  a  quibus  paucorum 
dienim  iter,  Cs. :  profectus  mensis  tris  abest,  three 
months  affOy  T. :  nee  longis  inter  se  passibus  ab- 
Bunt,  v. :  quod  abest  longissime,  and  that  is  far 
from  the  truth:  tantum  abest  ab  infamia,  ut, 
etc.:  neque  longius  abesse  quia  proxima  nocte 
.  .  .  exercitum  educat,  i.  e.  nor  was  the  time  more 
remote^  Cs. — In  the  phrase :  tantum  abest  ut . .  . 
ut,  so  far  from  .  .  .  that,  etc. :  tantum  abest  ut 
gratiam  quaesisse  videar,  ut  simultates  intellegam 
Buscepisse,  /  tun  so  far  from  being  shown  to  have 
ccwted  popularity,  mat,  etc. :  tantum  abest  ab  eo, 
ut  malum  mors  sit,  ut  yerear,  ne,  etc.  —  Hence,  to 
he  away  from,  he  free  from  :  a  culpa :  ab  eius 
modi  crimine. — To  he  removed  from,  he  disinclined 
to  :  ab  istis  studiis :  tantum  aberat  a  bello,  ut,  etc., 
he  was  so  averse  to  war,  that,  etc. :  ab  hoc  consilio 
afuisse,  took  no  part  in,  Cs. :  ceteri  a  periculis 
aberant,  avoided,  S. :  paulum  a  f  uga  aberant,  were 
almost  ready  to  flee,  S. — To  he  removed  frofn,  he  dif- 
ferent from,  differ:  qui  longissime  a  te  afuit,  i.  e. 
had  t/ie  largest  majority:  abest  virtute  Messallae, 
is  far  inferior  to,  H. —  To  he  unsuitable,  he  inap- 
propriate: sciraus  musicen  abesse  ab  principis 
persona,  N. — To  he  wanting:  quaeris  id  quod  ba- 
bes, quod  abest  non  quaeris,  T. :  nusquam  abero, 
v. :  ratuB  pluribus  curam,  omnibus  afuisse  fortu- 
nam,  thcU  most  had  heen  negligent,  all  unsuccess- 
ful, Cu. :  Donee  virenti  canities  abest  Morosa,  H. : 
curtae  nescio  quid  semper  abest  rei,  H. — Hence 
with  a  negative  or  pavlum  (not  parum),  followed 
by  quin,  not  much,  little,  nothing  is  wanting  that, 
etc. :  neque  multura  abesse  ab  eo,  quin,  etc.,  Cs. : 
paulumque  afuit  quin,  Cs. :  legatos  baud  procul 
afuit  quin  violarent,  <A<y  came  very  near,  L. — Abes- 
se alicui  or  ab  aliquo,  to  he  wanting  to,  fail,  not  to 
help :  longe  alcui,  0. :  longe  lis  f raternum  nomen 
populi  R.  afuturum,  Cs. :  quo  plus  intererat,  eo 
plus  aberat  (tua  virtus)  a  me,  i.  e.  the  more  it  vmUd 
have  helped  me,  the  more  it  failed  me  :  iussis  mora 
abesto,  0. :  nee  dextrae  erranti  deus  afuit,  V. : 
remo  ut  luctamen  abesset^  9o  that  the  rowing  was 
without  effort,  V. 

ab-Bumo,  sQmpsT,  sQmptus,  ere,  to  take  away, 
diminish,  use  up,  consume,  exhaust :  satietatem 
amoris,  T. :  absumet  hcres  Caecuba,  H. :  mensas 
milis,  V, :  m&lis  membra,  to  tear  to  pieces,  V. :  la- 
crimis  absumitur  omnis,  wastes  away,  0. :  rebus 
patemis  absumptis,  H.— Often  of  time,  to  spend, 
consume:  omne  id  tempus  eonsultando,  L. :  tempo- 
ra  cum  blandis  verbis,  i.  e.  time  and  smooth  words, 
0. :  inter  has  cogitationes  biduo  absumpto,  Cu. — 
To  destroy,  ruin,  consume,  kill:  cum  ille  et  cura 
et  sumptu  absumitur,  T. :  animam  leto,  V. :  ungu- 
la  in  quinoe  absumitur  unguis,  is  lost  in,  0.— -Of 


8  abntor 

persons,  to  kill,  destroy:  multi  ferro  ignique  ab> 
sumpti  sunt,  L. :  qui  gurgitiboa  absumpti  sunt,  L, 

absnrde,  adv.  [absurdus],  inharmoniously  :  ca. 
nere. — Absurdly,  irrationally:  fictum :  did  potest 

ab-Bordufl,  adj.  with  comp.  and  sup.,  out  of 
tune,  discordant,  harsh  :  vox. — ^F  i  g.,  incongruous, 
inconsistent,  silly  :  ratio,  T. :  absurdissima  roanda- 
ta :  bene  dicere  haud  absurdum  est,  not  without 
merit,  S.:  quid  absurdius  dici  potest? — Worthless, 
stupid:  ingenium  haud  absurdum,  S. 

abiindana,  tis,  a<ifj,  with  comp.  and  sup,  [P.  of 
abundo] ;  of  rivers,  etc.,  overflowing,  full:  si  am- 
nis  abundans  Exit,  V. :  abundantissimus  amniB. — 
¥\g., possessing  in  abundance,  rich,  abounding,  over- 
flowing :  (via)  omnium  rerum,  N. :  vir  laudibus : 
abundantior  consilio.  —  Existing  in  abundance, 
abundant,  more  than  enough :  pecunia. 

abandanter,  adv.  with  comp.  [abundans],  yW> 
ly,  eopiously :  dicere. 

abiindantia,  ae,  /.  [abundo],  plenty,  fullness, 
abundance :  omnium  rerum :  ilia,  quae  erat  in 
abundantia,  libido  permanet,  the  same  as  w?i£n  they 
were  rich. — Profusion,  lavishness,  Ta. 

abiinde,  adv.  [  abundus  ],  in  profusion,  more 
than  enough,  abundantly,  amply :  facundus,  S. : 
abunde  magna  praesidia,S.:  favere,0.:  cui  gratia, 
fama,  valetudo  oontingat  abunde,  H. :  terronim  et 
fraudis  abunde  est,  there  is  more  than  enough,  V. 

ab-undo,  ftvi,  — ,  are,  to  overflow,  stream  over, 
of  a  river  or  lake:  aqua  Albana,  L. :  Amasenus, 
V. — Esp.,  to  flow  in  profusion:  rursus  abundabat 
fluidus  liquor  (of  a  dropsy),  V. — F  i  g. :  Neu  d^s 
operae  neve  immoderatus  abundes,  overdo,  H. — 
M  e  t  o  n.,  to  abound,  have  in  large  measure,  he  rich 
in, possess,  enjoy:  examine  multo,  V. :  auxilio:  ora- 
tionis  copi& :  quod  his  ex  populis  abundabat,  the 
surplus  population  of  these  nations,  L. :  egentes 
abundant,  are  rich 

abuaio,  onis,  /.  [abutor] ;  in  rhetoric,  the  inu 
proper  use  of  a  word,  C. 

ab-usque  or  ab  xtaqrie,  praep.  with  abl.,  all 
the  way  from, :  ab  usque  Pachyno,  V. :  a  Tiberio 
usque, /rom  the  time  of,  Ta. 

abuaua,  Qs,  m.  [abutor],  an  abusing,  using  up, 
once,  C. 

ab-utor,  tisus,  I,  dep.,  to  use  up,  consume, 
spend,  exhaust:  omni  tempore:  in  prologis  scri- 
bundis  operam  abutitur,  uses  up  his  time,T. — Esp., 
to  make  use  of  for  a  purpose,  apply,  turn  to  ac- 
count :  ignoratione  tuft  ad  hominis  miseri  salutem. 
— Implying  censure,  to  abuse,  misapply,  misuse:  le- 
gibus  ad  quaestum  :  per  turpitudinem  (divitiis),  S. : 
quousque  tandem  abutere  patientift  nostri,  out- 
rage: hac  lenitate  me&, presume  upon, — Esp.,  of 
words,  to  misapply,  force,  C. 


Digitized  by 


Google 


AbydenuB  9 

AMdeniifl^  adj.,  of  Abydua,  a  town  in  Myna  : 
aqua,0. 

ao,  see  atque. 

Academia,  ae,/".,  the  gymnasium  near  Athetu, 
vhen  PUUo  tattghi.  —  Me  ton.,  the  doctrines  of 
Ffalo^  the  Academic  philoaophy  ;  the  philosophers 
of  the  Academy  ;  a  place  near  PtUedi^  where  Cicero 
wroU  the  Academica  ;  Cicerone  villa  at  Tueculum  ; 
a  treatise  on  the  Academic  philosophy,  the  Acade- 
mica, 

Academicua,  adj.,  of  the  Academy,  Academic: 
fibri,  i.  e.  Academica. — As  subst. :  Academlou8» 
I,  m.,  an  Academic  philosopher;  Academica, 
orom,  n^  the  title  of  Cicero's  treatise  on  the  Aca- 
demie  phUosophy. 

Academii8»  l,m.,a  mythical  hero  of  Athena: 
silrae  Academi,  L  e.  Academia,  U. 

acalanthia,  idis,/,  a  small  bird,  the  gold-finch, 
ihistU'Jineh,y,  »       :r-  y      •, 

acanthiiak  I,  masc.,  a  plant,  bear*s-/oot:  mollis, 
V^  0.;  fan.,  an  Egyptian  thorn:  semper  fron- 
dens,  V. 

Acai iiairf cna,  cuij.,  of  Acamania  (a  country 
of  western  Greece) :  coniuratio,  L. 

Acbama  (Agbama),  l,  m.,  tfie  local  title  of 
the  Arabian  Icings  of  Edessa  :  rex  Arabum,  Ta. 

aocedo  or  ad-cedo,  cessi  (/>«•/.  aywcaocOstis, 
v.),  o^suruB,  ere,  to  go  to,  come  to,  come  near,  draw 
near,  approach,  enter :  ad  flammam  inprudentius, 
T. :  ad^  oppidum,  Cs. :  ad  hastam,  to  attend  an  attc- 
tion,  K.:  ad  numemm  hsinim,  joitis,  0.:  in  oppi- 
dum: illo:  quo,  Sw :   quocumque,  S.:   iuxta,  0.: 
proxime  deos  accessit  Clodius :  propius  tribunal, 
Cu. :  urbem,  V. :  Scyllaeam  rabiem  scopulosque, 
V. ;  (poet) :  delubris,  0. :  regno,  ^iares,  0. :  sacris, 
lakes  part  in^  0. :  accede,  come  here,  0. :  deici  nullo 
modo  potuisse  qui  non  accesserit ;  {impers.) :  quod 
ca  proxime  accedi  poterat. — E  s  p.,  to  approach  in 
a  hc^iie  manner,  attack:  acie  instruct&  usque  ad 
castra  bostium  accessit,  Cs. :  ad  urbem,  S. ;  ad  ma- 
Bum,  to  come  to  dose  quarters,  N.  —  Fig.,  to  come 
near,  approach:   baud  invito  ad  aurls  sermo  mi 
accessit  tuos,  T. :  ubi  accedent  anni  et,  etc.,  wfien 
the  years  shall  come,  in  wfUeh,  etc.,  H.  — E  s  p., 
to  come,  happen^  befall:   voluntas   vostra   si    ad 
po€tam  accesserit,  T. :  dolor  accessit  bonis  viris. — 
With  the  idea  of  increase,  to  be  added:  ut  ad  cau- 
sam  nomm  crimen  accederet :  ad  eas  navis  acces- 
serant  sex,  C5s. :  Medis  adcessere  Libues,  S. :  tan- 
tom  fiductae  Pompeianis  accessit,  their  confidence 
rose  so  high,  Cs. :  hue  aceedebant  conlecti  ex  prae- 
doDibas,  these  were  joined  by,  C»*. ;  (poet.) :  in  tua 
damiia,0. — Esp.  with  a  clause  or  neuter  pron.,  rep- 
reMoting  a  ckase,  as  sabject :   ad  haec  mala  hoc 
orfhi  acoedit  etiam:  liaeo^  etc.,  T.:  aocedet  etiara 
Dobk  illad,  iodex  est.  et<x  :   aooessit  etiam,  quod 


aooensuB 

ilia  pars  equitatQs  se  cum  lis  coniunxerat,  Cs. :  eo 
accedebat,  quod  indices  dati  non  erant :  hue  adc©. 
debat,  quod  exercitum  habuerat.  etc.,  S. :  hue  ac- 
cedit,  quod  occultior  vestra  cupiditas  esset;  with 
ut:  accedit,  ut  eo  facilius  animus  evadat :  ad  Ap- 
pii  senectutem  accedebat^  ut  caecus  esset :  acce- 
debat, ut  tempestateni  ferrent  facilius,  Cs. :  ad  hoc 
detrimentum  accessit,  ut  prohiberentur,  eta,  Cs. 
— To  assent,  accede,  agree,  approve,  accept:  ad  eiue 
condiciones:  ad  hoc  consilium,  N. :  suadentibus. 
Ta. — (In  appearance  or  character),  to  come  nenr^ 
approach,  resemble,  be  like:  homines  ad  Deos  nullft 
re  propius  accedunt  quuai  salutem  hominibus  dan- 
do  ;  proxime  ad  nostram  discipUnam  illam:  Anto- 
nio Philippus  proximo  accedebat. — To  enter  upon, 
undertake:  ad  bellorum  pericula:  ad  amicitium 
Caesaris,  Cs. :  ad  vectigalia,  to  undertake  the  coU 
lection  of:  ad  causam,  the  direction  of  a  lawsuit : 
ad  invidiam  levandam:  has  naturae  partis,  take 
up,  describe,  V. :  ad  rem  p.,  to  enter  on  the  service 
of  the  state:  huic  ego  causae  actor  accessi,  entered 
upon  as  prosecutor. 

accelerati5,  Onis,/.  [accelero],  a  hastening: 
orationis  enuntiandae,  Her. 

accelero,  or  ad-oelero,  ftvi,  atus,  are.— 
JVans.,  to  hasten,  speed,  quicken,  accelerate:  iter, 
Cs.:  gradum,  L.:  cetera  adcelerantur,  Ta.  —  In. 
trans,  to  make  haste:  accelera,  signifer,  L. :  adce- 
leramus,  V. :  si  adcelerare  volent :  ad  id  quod 
natura  cogeret,  N. :  quantum  accelerari  posset,  as 
fast  as  possible,  L. 

accendd,  or  ad-oend5,  ccndi,  census,  ere 
rad+*cando,  act.  of  candeo],  to  kindle,  set  on  fire, 
light :  faces :  ignem,  V. :  flamma  ter  accensa  est, 
flashed  up,  0. :  accensus  ad  sacrificium  foculus, 
L:  focos,  0. — Me  ton.:  lumina  (of  the  stars), 
V. :  accensis  cornibus,  i.  e.  bundles  of  twigs  at- 
tach^ to  the  horns,  L. :  aestHs,  the  noonday  heaf, 
V. — F  i  g.,  to  kindle,  inflame,  fire,  excite,  arouse,  stir, 
awaken,  stimulate,  provoke,  encourage,  exasperate, 
embitter:  vim  venti,  L. :  dictis  virtutem,  V. :  alqm 
ad  dominationem,  S. :  accendis,  qu&  re  cupiam  ma- 
gis  illi  proximus  esse,  yon  inflame  my  desire  the 
more,  H.  :  discordiaro,  L. :  animos  in  hostem,  V. : 
studia  ad  consulatum  mandandum,  S. :  bonum  in- 
genium  contumelift,  S. :  accensus  Inudis  amore,  0. : 
certamen,  L. ;  (poet.):  animos  bello,  to  war,  V.; 
{absol.)\  pariter  accendit  et  ardet,  O. 

aocensed,  — ,  census,  gro,  to  reckon  to,  count 
among  (rare):  accenseor  illi,  am  reckoned  one  of 
Iter  attendants,  0. 

1.  accensus,  T,  m.  [/'.  of  accenseo],  an  attend- 
ant of  a  magintrate,  ap;mrifor,  orderly,  C,  L. :  Ke- 
roni:  Gabinii. — Hnr.  accensi,  orum,  m,,  unarmM 
supernumeraries  of  a  legion,  ready  toflll  vacancies . 
accensi,  minimae  fiduciac  n)anu9,  L. :  velati. 

2.  accensus,  P.  of  accendo. 


Digitized  by 


Google 


acoeptio 


10 


aooeptiOb  Onis,/.  raodplo],a  takinff,  reeeUdnff, 
accepting  :  f  nimenti,  S. :  donatio  sine  aooeptione. 

acceptor  &Tl,  fttus,  kte^freq,  [acclpio],  to  takcy 
receive:  humo  acceptante  oocultum  opus,  Cu. 

acceptuxn,  I,  n.  [  accipio  1  the  receipt^  in  ac- 
eouQt-books  the  credit  tide :  afqd  in  aooeptum  re- 
ferre  (alicui),  to  carry  to  the  credit  tide,  pate  to  omie 
crecUt:  oodex  accepti  et  expensi,  ledger:  tabulae 
accept!  et  expensi :  ex  aoceptis  et  datis  apparere, 
from  the  receipts  and  paymente, 

acceptus,  adj.  with  eomp,  and  eup.  [P.  of  ao- 
cipio],  wdcomty  acceptable^  pleasing^  dear;  with 
dot. :  plebi,  Cs. :  res  populo  R. :  munua,  N. :  ao- 
ceptior  illi  liber  erit  sanguis,  0. :  dis  acoeptissimus 
illius  aevi,  0. :  acceptissimus  militum  animis,  L. 

aocerad,  see  arcessa 

aoceasio,  onis,  /.  [  aooedo  ],  a  coming  to,  ap^ 
proach ;  hence,  is  suo  labore  suisque  accessioni- 
bus  consequebatur,  ut,  etCybyhiepereonal  appeals, 
visits.  —  P  r  a  e  g  n. ;  a  b  s  t  r.,  an  increase,  auarge- 
ment,  addition :  aooessiones  fortunae  et  dignitatis : 
paucorura  annorum;  concr.,  an  addition,  aug- 
ment, contribtUion,  reinforcement,  appendix :  quad- 
raginta  militum :  nummorum :  alqd  accessionis 
dare,  conferre,  by  way  of  addition :  decumae,  an 
addition  to  a  tax:  tibi  etiam  accessio  f uit  ad  ne- 
cem  Platoris  Pleuratus,  i.  e.  you  added  the  murder 
of  Plettratus  to  that  of  Flator. 

aooesBUfl,  Qs,  m.  [accedo],  a  coming  near,  ap- 
proach :  ad  urbem  nocturnus :  ad  urbem  accessus 
nominum  multitudine  florebat,  i.  e.  toas  escorted  by : 
ventorum,  V.  —  M  e  t  o  n.,  a  way  of  approach,  pas- 
sage, entrance :  omnem  accessum  liistrans,  V. : 
alium  navibus  accessum  petere, /or  the  ships,  L. 

Accianus,  cufj.  [Accius],  of  the  poet  L.  Accius. 

1.  accido,  cidL  — ,  ere  [  ad  +  cado  J,  to  fall 
upon,  fall  to,  reach  by  falling :  ut  tela  missa  a 
Gall  is  gravius  acciderent,  Cs. :  tela  ab  omni  parte 
aocidebant,  L. — Of  persons,  to  arrive,  come :  de  in- 
proviso,  had  come  nnexpededJy,  S. :  alqd  simulare, 
quo  inprovisus  grarior  accideret,  that  his  attack 
might  be  a  surprise,  and  more  formidable,  S.  — 
£  s  p.,  to  fall  before,  fall  at  the  feet :  ad  genua  ao- 
cidit  Lacrumans,  T. :  ad  pedes  omnium. —  Of  the 
senses,  to  strike,  reach,  come:  nihil  quod  ad  oculos 
animuroque  accident :  ad  aurls  tuas :  unde  nee  ad 
nos  nomen  famaque  eius  accidere  posset,  reach, 
L. :  auribus,  L. :  animo,  T. — Absol.,  to  come  to  the 
ears,  come,  be  heard,  be  raised:  clamor  deinde  ac- 
ciilit  novus,  L. :  concitatior  accidens  clamor  ab  in- 
crcscente  certamine,  L. :  ut  vox  etiam  ad  hostes 
accideret  (with  ace.  and  inf.),  L. — 7b  beJU,  become, 
suit  (poet.) :  istuc  verbum  vere  in  te  accidit,  was 
true  of  you,  T. — F  i  g.,  to  come  to  pass,  happen,  oc- 
cur, fall  out,  take  place,  befall:  res  eo  gravius  ferre, 
quo  minus  roerito  accidissent,  Cs. :  si  quid  roali 


aoddlBBet,  S. :  cum  tantum  pericuU  accidisseti  Ob.  : 
quae  victis  acciderent  enumeravere,  the  fate  ofths 
conquered,  S. :  si  grarius  quid  acciderit,  if  any  ea* 
lanuty  occur,  Cs. :  casu  accidit  ut :  sic  accidit,  uti, 
etc.,  thus  it  happened,  that,  Cs.  —  Pleonast  in 
narrations :  accidit  ut  esset  luna  plena,  Cs. :  neque 
saepe  accidit,  ut,  etc.,  Cs. — Of  what  is  fortunate  or 
welcome :  quid  optatius  populo  R.  accidere  potuit^ 
quam,  etc.?  interea  aliquid  acciderit  boni,  T. — 
E  s  p.,  si  quid  cui  accidat,  or  si  quid  humanitns  ac- 
cidat,  if  anything  shmdd  happen  to  one  (euphemist 
for  (He):  si  quid  mihi  humanitus  accidisset :  si  quid 
ei  gravius  a  Caesare  accidisset,  i.  e.  t^  Ccesar  should 
put  him  to  death,  Cs. :  si  quid  accidat  Romanis,  if 
the  Romans  are  defrayed,  Cs. — To  end,  result,  turn 
out :  contra  opinionem,  disappoint  us,  Cs. :  peiua 
▼iotoribus  quam  victis  accidisse,  Cs. 

2.  aooidd,  cidl,  cisus,  ere  [ad+caedo],  to  euk^ 
cut  at,  cut  into,  cut  down,  fell  (rare) :  arbores,  Cs. : 
aocisa  omus  ferro,  V. :  accisis  crinibus,  toith  shorn 
hair,  Ta. —  P  o  e  t.,  to  consume :  dapes,  V. —  F  i  g., 
to  impair,  weaken,  shatter:  Latinorum  etsi  pariter 
accisae  copiae  siiit,  L. :  accisae  Volscorum  res,  L. 
— ^As  aclj.,  aooiauB,  impaired,  ruined,  disordered, 
overthrown,  destroyed:  res:  robur  iuventutis,  L.: 
opes.  H. 

accingo,  nxl,  nctus,  ere,  to  gird  to,  gird  on,  bind 
on,  put  on  toith  a  girdle,  gird  rowid :  lateri  ensem, 
V. ;  pass. :  accingitur  ense,  girds  himself,  V. :  quo 
(ense)  f uit  accinctus,  0. — M  e  t  o  n.,  to  arm,  equip, 
furnish, provide :  paribusque  accingitur  armis,  V. : 
gladiis,  L.  —  F  i  g.,  accingere  se  or  accingi,  to  gird 
oneself  prepare,  make  ready,  be  ready  :  adcingere, 
make  yourself  ready,  T. :  accingere !  to  your  work, 
0. :  accingendum  ad  eam  cogitationem  esse,  L. : 
ad  consulatum,  L. :  in  hoc  discrimen,  L,  —  With 
Or.  ace. :  magicas  accingier  artis,  to  have  recourse 
to,  v.:  accingar  dicere  pugnas,  V. — Poet:  ac- 
cingunt  omnes  operi,  address  themselves,  V. 

accio  (ad-o-),  dvl,  dtus,  ire,  to  call,  summon^ 
send  for,  invite:  si  accierit,  accurram:  Aenean  ac- 
ciri  omnes  Exposcunt,  V. :  ex  Latio  fortissimum 
quemque,  S. :  acciti  ibant,  they  went  at  the  swn^ 
mons,  S. :  in  regnum  Romam,  summoned  to  reign 
at  Rome,  L. :  bello  acciti  reges,  V. :  alqm  filio  doc- 
torem. — Supin.  aec. :  auxilia  accitum  mittit. 

acoipio,  cCpI,  ceptus,  ere  [ad+capio],  to  taks 
without  effort,  receive,  get,  accept.  —  Of  voluntary 
taking,  to  take,  accept,  take  into  possession,  receive  : 
obsides,  Cs. :  divitia."*,  N. :  aliqnid  a  patre,  inherit, 
N. :  suspitio  acceptae  pecuniae  ob  rem  iudican- 
dam  (of  a  bribe) :  pecuniam  per  Volcatium,  by  the 
hands  of:  alqm  gremio,  V. :  milites  urbe  tectisve, 
L. :  sucos  ore  aut  volnere,  0.  —  Fig.:  oculis  aut 
pectore  noctem,  V. — To  admit,  let  in :  armatos  iu 
arcem,  L. :  alqm  in  amicitiam :  (parentes)  in  civ! 
tatcm,  to  citizenxhip,  L. —  To  take  under  protection 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


accipio 


11 


aooommodate 


(nt^em)  aooepi,  acceptam  servabo,  T. :  taeda  ao- 
oepta  iogfkU,  L  e.  toedded,  O.-wTo  receive  <u  a  gv£tt^ 
enUrtait^  welcome:   Laureates  nymphae,  accipite 
Aenean,  V. :    quam   Delos  orantem  accepit,  0. : 
(earn)  in  vestram  fidem,  into  your  confidence. — 
Ironically,  to  entertain^  deal  wUh^  trecU:  indignis 
nuMfis,  T. :  quo  te  tnodo  accepissem,  nisi  iratus  es- 
sem :  enm  male  acceptuin  . . .  ooegit,  etc.  (of  a  de- 
feated enemy),  N. — In  busines,  to  collect  (money) : 
a  praetore  pecuniam.  —  aooeptus,  P.,  received, 
collected:  acoepta  pecunia.  —  E  s  p.  in  the  phrase, 
referre  acceptum  (alqdX  to  credit^  give  credit  for: 
amplioa  aestertium  ducentiens  acceptum  heredita- 
tibufl  reCUili,  entered  to  the  credit  of  inheritance^  i.  e. 
owe  to  beguette:  alcoi  vitam  suam  referre  accep- 
tam, aeknowledffe  that  he  owes  hie  life,  etc. :  salutem 
imperl  uni  omnes  acceptam  relaturos,  Cs.  —  lu 
law :  sponsionem  acceptam  f  acere,  to  discharge  the 
bomdy  acknowledge  payment  of  tfte  sponsio. — Of  in- 
Tolontary  taking,  to  receive,  get,  be  the  recipient  of, 
take, sMbmit  to, suffer, bear :  Tolnera tergo,  v. :  gra- 
Tiore  Yolnere  acoepto,  Cs. :  cum  semel  accepit  so- 
lem  (leo),  has  fdt  the  power  of,  H. :  hunc  metum, 
i.  e.  take  this  risk,  T. :  oontumeliam,  T.  —  £  s  p.  of 
places,  to  aSnit,  take  in,  receive,  open  to :  Stropha- 
diim  me  litora  primum  Accipiunt,  V. :  nuUae  eum 
urbes  acdpiunt^  nulla  moenia,  L. :  ilium  unda  ac- 
cipit  sina  Tas^  V. — Fig.,  of  perception   and 
thoQght :  quae  accepi  auribus,  T. :  mandata  auri- 
boa:  quern  ipse  accepi  oculis  animoque  sensum, 
hone,  etc,  the  impression  I  received — I u  gen.,  to 
take,  hear,  attend  to,  perceive,  understand,  learn  : 
Aedpe  nunc  Danaum  insidias,  listen  to,  V. :  sicut 
ego  Moepi,  as  I  have  heard,  S. :  ut  accepi  a  seni- 
boa:  accipite  .  .  .  Teterem  orationem  Archytae: 
quae  postea  aociderant,  Gs. :  reliquos  ne  famft  qui- 
dem  aocepenmt)  have  not  heard  of  them,  Cs. :  si  te 
aequo  animo  ferre  accipiet,  T. :  hoc  sic  fieri  solere 
aeoepimua :  ex  parente  ita  accepi,  munditias  mu- 
Heribua  oonrenire,  S. :  ut  celeriter  aociperet  quae 
tndebantur,  understood,  N. — Absol. :  non  recte  ac- 
cipta,  T. :  Tolenti  animo  de  ambobus  acceperant, 
had  eagerly  welcomed  news  of  bothfS. — In  partic, 
of  a  word  or  pledge,  take  :  accipe  daque  fidem,  i.  e. 
eukauge  solemn  €usurances,  V. — Praegn.,  to  take, 
mtermt,  explain:  ad  contumeliam  omnia,  to  re- 
gard as  an.  tngutt,  T. :  his  in  maius  acceptis,  being 
exaggerated,  L. :  hoc  in  bonam  partem,  take  kindly  : 
ftlqd  duriua:   facinus  serere  accipere,  wiih  ms- 
pUasttre:  aliter  tnom  amorem  atque  est,  T. :  aequo 
aoimo,  S.  —  Accipere  aliquid  in  omen,  to  regard  a 
^Ung  as  an  omen,  accept  the  amen:  id  a  plerisque 
in  omoi  magni  terroris  acceptum,  L ;  but  accipere 
ooeo,  to  receive  as  a  (favorable)  omen,  L. — With 
effipa.  of  omen  :  Accipio,  adgnoscoque  decs,  1  ac- 
cept {the  omen)  and,  etc,  V.— 7b  accept,  be  satisfied 
mtk,  e^prose:  dos,  Pamphile,  est  decem  talenta. 
iW  Aocipio,  T. :  *  equi  te  esse  feri  similem,  dico.' 


Ridemus  et  ipse  Messius,  *  accipio,'  1  aUow  it,  o- 
actly  M,  H. :  ab  hoste  armato  condicionem,  Gs. — 
To  take  upon  one,  undertake,  assume,  undergo:  hel- 
ium, quod  novus  imperator  noster  accipiat,  in 
which  . .  .  succeeds  to  the  command:  causam :  eos 
(magistrates) :  iudicium  (of  the  defendant),  stand 
the  tried:  iudicium  accipere  pro  Quinctio,  u  e.  agree 
for  Q.  to  stand  trial. 

acoipiter,  tris,  m.  [8  Aa  and  PET-],  a  bird  of 
prey,  falcon,  hawk :  sacer  (as  a  bird  of  augury),  V. 

acciau8»  acfj.,  P.  of  2  accldo. 

1.  accitus,  P.  of  accio. 

2.  (acoitns,  Qs),  m.  [accio],  a  summons,  call  ; 
only  (dU.  sing. :  istius,  at  /Us  summons:  genitoris,  Y. 

aoclamatio  (ad-c-),  onis,/.  [acclamo],  a  eaU- 
ing,  shout,  exclamation:  acclamatione  impediri: 
adversa  populi :  adclamationes  multitudinis,  L. 

aoclamd  (ad-o-),  ft^i,  atus,  ftre,  to  call  to,  shout 
at,  exclaim:  hostis  omnibus,  qui  acclamassent : 
populus  cum  risu  acclamavit,  ipsa  esse :  (provin- 
cia)  cui  acclamari  solet:  ne  acclaroetur  times? 
cunctis  servatorem  liberatoremque  adclamanti- 
bus,  applauding,  L. 

aoclaro  (ad-c-),  ftvl,  — ,  ftre  [ad+clarus],  in 
the  language  of  augurs,  to  make  clear,  reveal,  dis- 
close :  uti  tu  signa  nobis  certa  adclarassis  (for  ad- 
claraveris),  L. 

aoclinatns  (ad-o-),  adj.  [P.  of  aoclino],  reemn- 
bent,  curved:  oolla,  0. :  (vitis)  terrae, /^ros^rate  on, 
0. 

acolinia  (ad-c-),  e,  adj.  [CLI-],  leaning  on,  in- 
clined to :  genitor  .  .  .  trunco,  V. :  serpens  summo 
adclinia  mftlo  Colla  movet,  0.— Fig^  inclined,  dis- 
posed to:  falsis  animus,  H. 

acolind  (ad-c-),  ft^i,  &tus,  ftre  [CLI-],  to  cause 
to  lean  ofi,  stay  upon :  se  in  ilium,  0. :  castra  tu- 
mulo  sunt  acclinata,  L. — Fig.,  with  se:  baud  gra- 
vate  se  ad  causam  senatfls,  inclined,  L. 

aocUvis  (ad-c-),  e  (once  acclivtia,  0.),  atfj, 
[GLI-],  up-hill,  ascending,  steep:  leniter  adclivis 
aditus,  Cs. :  trames,  0. :  tumulis  adclive  solum, 
sloping  in  knolls,  V. 

aocUvitaa,  fttis,  /.  [acclivis],  an  ascent,  rising 
grade,  acclivity :  pari  accliyitate  collis,  Cs. 

aocliyuB,  see  acclivis. 

acoola,  ae,  m.  [COL-],  he  who  dweUs  near,  a 
neighbor :  pastor,  accola  eius  loci,  L. :  Gereris  (i.  & 
her  temple) :  Tiberis  acoolis  flu?iis  orbatus,  tribu- 
tar%es,Th, 

aooolo  (ad-o-),  colul,  — ,  ere,  to  dwell  near,  be 
a  neighbor  to:  ilium  locum:  fluvium:  sazum,  Y. 

aooommodate,  euiv.  with  comp.  and  sup.  [ac- 
oommodatus],^/^,  suitably,  in  accordance:  ad  ve- 
ritatem:  ad  commune  iudicium  accommodatius.* 
ad  naturam  aocommodatissime. 


Digitized  by 


Google 


aocommodatio 


12 


accuao 


aooommodatio  (ado-),ouits,/.  [accommodo], 
an  cufpittmeniy  nccommodaiiim :  senteutiarum  ad 
inventionem.  —  Complaisance^  regard :  magistra- 
tuum. 

accomznodatUB  (ado-),  adj.  with  comp.  and 
9up,  [F.  of  accommodo], ^it^^^i,^,  suitable^  adapted^ 
appropriate  tOy  in  accordance  with:  locus  ad  in- 
mimmandos  calamitosorum  animos :  contionibus 
seditiose  concitatis  accommodatior :  reliqua  illis 
(navibus)  essent  aptiora  et  accommodatiora,  Ca. : 
exemplum  temporibus  suis  accommodatissimum. 
— P  r  a  e  g  D.,  acceptable^  useful :  mihi  maxime. 

aooommodd  (ad-c-),  avi,  atus,  &re,  to  fit^ 
adapts  put  on^  apjiy  •'  coronam  sibi  ad  caput :  la- 
teri  ensemjV.:  insignia, Cs. — ¥\g.,to  adjust^adapt^ 
make  Jit  for  y  accommodate:  puppis  ad  raagnitudi- 
nem  mictuum,  Cs. :  oratio  multitudinis  est  auribus 
aocommodanda. — £  s  p.,  to  attribiUe^  ascribe  as  fit- 
ting: eflSgiem  dis,  Cu. — To  apply ^  bring  forward  : 
testis  ad  crimen,  produce  suitable  toitnesses :  se  ad 
rem  p.,  devote  onexdf:  ad  alicuius  arbitrium  et  nu- 
tum  totum  se,  i.  e.  comply  with  ;  cf.  ut  ei  de  habi- 
tatione  accommodes,  i.  e.  comply  with  his  wish, 

accommoduB  ( ad-o- ),  ac(j.,  Jit  for,  suitable 
for :  valles  f raudi,  V. 

accredd  (ad-o-),  crCdidl,  — ,  ere,  8,  to  accord 
belief,  believe  fully :  tibi  nos  adcredere  par  est,  H. 
— Abaol. :  vix  adcredens. 

acoresoo  (ad-o-),  crCvl,  cretus,  ere,  to  grata 
progressively,  increase,  become  greater:  flu  men  su- 
bito :  amicitia  cum  aetate  adcrevit,  T. :  invidia,  H. 
—  Me  ton.,  to  come  gradually  into  being,  arise, 
grow  up :  dictis  facti^que  vana  fides,  L.  —  To  be 
attached  to,  bestowed  on :  unde  etiam  trimetris  ac- 
crescere  iussit  (iambus)  Nomen  iambeis,  cum  senos 
redden t  ictQs,  i.  e.  {the  quickness  of )  the  iambus 
caused  the  verse  of  six  feet  to  be  named  trimeter,  H. 

aooretdo,  onis,/.  [accresco],  an  increase  (once) : 
luminis,  i.  e.  the  waxing  of  the  moon. 

aooubatdo,  collat.  form  of  accubitia 

aooubitid,  onis,  /.  [accubo],  a  lying,  reclining 
(at  meals) :  epularis  amicorum  ;  absol. :  accubitio. 

aooubo  (ad-c-),  — .  ftre  [CVB-],  to  lie  at,  lie 
beside :  Furiarum  maxima  iuxta  accubat,  V. :  ne- 
mus  accubat,  stands  near,  V. :  (cadus)  Yiunc  Sulpi- 
ciis  accubat  horreis,  H.  —  E  s  p.,  at  table :  in  con- 
viviis,  recline. 

aooumbo  (ad-o-),  cubul,  cubitum,  ere  [CVB-], 
to  lay  oneself  down,  lie  beside :  mecum,  T. :  cum 
suis,  N. — E  s  p.,  to  recline  at  table :  in  convivio :  in 
epulo :  epulis  di?Qm,  V. ;  <Ufsol. :  ut  vir  adcumbe- 
ret  nemo. 

aoomnulate  (ad-o-),  adv,  with  sup.  [accumu- 
lo],  abundantly,  copiously:  alqd  facere:  aocumu- 
latissime  largiri,  Her. 


aooumulator  (ad-o-),  oris,  m.,  one  who  heaps 
up :  opum,  Ta. 

aoomnulo  (ad-o-),  avi,  &tus,  are,  to  heap  up, 
increase  by  heaping^  amass:  auget,  addit,  accumulat 
(pecuniam). — Fig.,  to  add,  increase,  miUtiply :  cu- 
ras,  ( ).  —  To  confer  abundantly :  alcui  summum 
houorem,  O. :  quibus  non  suae  rcdditae  res,  non 
alienae  adcumulatac  satis  sunt,  L. —  To  load,  cover  : 
animam  donis,  V. 

aocurate,  adv.  with  comp.  and  sup.  [accuratus], 
carefully,  precisely,  exactly,  nicely :  causam  dicere: 
acctiratiu.s  ad  aestGs  vitandos  aedificare,  Cs. :  ao- 
curatissime  eius  avaritiam  accusare,  N. :  Saltern 
accurate  (sc.  me  fallere  debebas),  you  might  eU  leoMt 
have  taken  pains,  T. 

acouratid,  onis,  /.  [accuro],  exactness,  eareful- 
fiess  (uuce) :  in  inveniendis  rebus  mint. 

aoouratUB  ( ad-o-),  cuij.  with  eomp,  and  sup. 
[P.  of  accuro],  carefully  wrought,  elaborate, finiahid, 
exact :  commentationes :  adcuratissima  difigentia : 
dilectus  accuratior,  L. 

aoouro  (ad-o-),  &vl,  &tus,  are,  to  give  dose  at- 
tention to,  be  careful :  alqd,  S. ;  with  fw,  T. 

aoourrd  (ad-o-),  curri  or  cucurrl,  cursus,  ere, 
to  run  to,  hasten  to:  ad  praetorem :  Marius  adcurrit 
auxilio  suis,  to  help,  S. :  accurrunt  ad  tempus  tu- 
tores. — Fig.,  of  met^^, present  themselves,  arise,  G. 

acoursuB  (ad-o-),  ils,  m.,  a  running  to,  coming 
to :  Rctni,  0. :  tot  provinciarum,  Ta. 

aoouaabiliB  (ad-c-),  e,  adj.  [accuso],  thoU  may 
be  prosecuted,  criminal :  turpitude  (once). 

accuaatio,  Onis,/  [accuso] ;  in  judicial  lang., 
a  formal  complaint,  inMctmettt,  accusation,  prosecu- 
tion :  accusatio  crimen  desiderat,  i.  e.  mttst  contain 
a  charge:  conflare,  devise:  relinquere,  eUtandon: 
accusationi  respondere,  to  defend  against,  —  In 
g  e  n.,  a  complaint,  accusation :  Hannibalis,  against 
Hannibal,  L.  —  M  e  t  o  n.,  the  office  of  prosectUor : 
ut  tibi  potissimum  accusatio  detur. —  7^  bill  of 
indictment,  acatser^s  speech :  accusationis  libri,  i.  e. 
the  orations  against  Verres. 

accuBator,  Oris,  m.  [accuso],  the  accuser,  pros- 
ecutor, plaintiff:  acres  atque  acerbi :  sui  capitis, 
L. — M  e  t  o  n.,  an  accuser,  betrayer  :  suus,  N. 

accuBatorie,  adv.  [accusatorius],  as  a  prosecu- 
tor, in  an  accusing  manner:  dicere :  agere  cum  alqo. 

accuBatoriuB,  adj.  [accusator],  o/*  a  proMCu/or, 
relating  to  a  prosecution,  making  a  complaint :  lex : 
animus:  spiritus,  L. 

accuBd,  avT,  &tus,  &re  [ad + causa],  to  call  to 
account,  make  complaint  against,  reproach,  blame, 
accuse:  alqm  ut  hostem :  alqm  graviter,  quod,  etc., 
Cs. :  cum  diis  hominibusque  accusandis  senesce- 
ret,  L. — Supin.  ace. :  me  accuaatum  advenit,  T. — 
M  e  t  o  n.,  of  things,  to  blame,  find  fault  with,  throw 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


acer  18 

<^  Mome  on:  fortunas  vesiraa:  culpam  alicuius. 
^In  Ufcw,  to  call  to  account^  bring  to  trials protecute^ 
accute,  arraign^  indict :  accuBant  ii,  qui  in  fortu- 
nas huiua  inTaserunt :  ambitOs  alterum :  ante  ac- 
tarum  renim   accasari,  for  previous  ojeneet,  N. : 
accu&atns   capitis,  pro§eaUed  capitally,  N. :    eum 
certlft  propriiflque  criminibuB :  crimine  Pario  accu- 
saiua,  of  treaaon  in  the  matter  of  Faroe,  N. :  ne 
qaid  accusandus  sis,  vide,  T. :  de  pecuniis  repetun- 
dis:    inter  sicarioa  et  de  Teneficiis:   Lysandrum, 
quod  .  .  ,  conatus  esset,  etc.,  N. 

1.  acer,  eris,  «.  [2  AC-],  the  maple-tree,  0.— 
E  8  p.,  Me  wood  of  the  maple-tree,  maple,  0. 

2.  aoar,  ftcris,  ftcre,  adi,  with  comp,  and  tap. 
[2  AC-] ;  to  the  senses,  eharp,  piercing,  penetrat- 
ing, cutting,  irritating, pungent :  oculi :  favilla  non 
acris,  no  longer  glowing,  0. :  acrior  voltus,  keener 
look,  O. :  acrem  flamniae  sonitum,  V. :  acri  tibift, 
H. :  canes  naribus  acres,  0. :  acetum,  H. :  stimuli, 
V. :  sol  acrior,  fierce,  H. :  stomachus,  irritated, 
H. :  hiemps,  eevere,  H. :  Aufidus,  impetuous,  H.— 
Of  mind,  etc.,  violent,  vehetnent,  consuming,  bitter  : 
odiam :  dolor,  V. :  snpplicia. — Of  intellectual  qual- 
ities, subtle,  acute,  penetrating,  sagacious,  shrewd: 
animus:  ingenium:  memoria,  reodfy. ~ Of  moral 
qualiti^  aetwe,  ardent,  eager,  tinted,  keen,  brave, 
ttalous:  milites:  in  armis,  V.:  acerrimus  armis, 
V. :  acer  equis,  spirited  charioteer,  V.  —  Violent, 
hasty,  quick,  hot,  passionate,  fierce,  severe  :  cupidi- 
ta«  :  pater  acerrimus,  enraged,  angry,  T. :  acres 
cootra  me:  toUus  in  hostem,  H. :  virgines  in  iu- 
venes  unguibua,  H. :  leo,  N.— As  sub^, :  ridiculum 
acri  fortius  magnas  secat  res,  more  effectually  than 
'f^erity,  H.  —  Fig. :  prima  ooitiost  aoemima,  i.  e. 
morf  critical,  T. :  amor  gloriae,  keen :  pocula,  cx- 
cemive,  H. :  concursus,  Cs. :  fuga,  impetuous,  V. : 
(ros)  rapit  ris  acrior,  an  irresistible  impulse,  E.  • 
regno  Arsacis  acrior  est  Germanorum  libertas, 
more/ormidable,  Ta. 

acerbe^  adv.  with  comp,  and  stip.  [acerbus] 
Ajtter^.— Only  fig.,  act,,  harshly,  severely,  cruelly, 
*^^^yt  invnically:  diripere  bona:  cogi  in  sena- 
tam :  acerbius  in  alqm  invehi :  acerbissime  dicere, 
Ca.  —  Pass.,  painfutty,  grievously,  with  sorrow  : 
acerbe  ferebam,  si,  etc. :  tuli  acerbe  me  adduci, 
cte  :  acerbius  inopiam  ferre,  too  severely,  Cs. 

aoerfaitifl^  Stis,/.  [acerbus],  bitterness,  harsh- 
fuss,  sauTnets:  fruct&s  magna  acerbitate  permix- 
tos  ferre,  L  e  public  rewenrds  bringing  also  bitter 
WiZt.  —Fig.,  harshness,  bitterness,  rigor,  severity, 
hoeitlUy^  hatred:  sereritatem  in  senectute  probo, 
acerbitatem  nuJJo  modo :  patria,  L. :  virus  acerbi- 
Uiia,  the  poison  of  malice  :  nomen  vestrum  odio 
atque  acerbitati  futumrn,  an  object  of  bitter  hatred. 
"•Piur.,  grief  sorrcw^  pain.,,  angitvth,  affliction  :  la- 
erimas  in  nieis  acerbitati  bua  effudisti:  omnis  acer- 
*>i*»te8  perf erre,  Cs. 


Aohaei 

aoerbo,  — ,  are  [acerbus],  to  aggravaU,  make 
worse  (rare) :  formidine  crimen,  V. 

acerbno^  adj.  with  comp.  and  sup.  [2  AC-].— In 
Uste,  harsh,  bitter,  unripe  :  uva,  Ph.  —  M  e  t  o  n., 
to  the  senses,  harsh,  sharp,  bitter:  frigus,  H. :  re^ 
citator,  of  harsh  voice,  E.  —  Neut.  plur.  as  adv.  : 
acerba  sonans,  V.  — Fig.,  of  character  and  con- 
duct,  fWi^A,  harsh,  violent,  rigorous,  crabbed,  severe, 
i^mlsive,  hard,  morose:  acerbus  odistis  et  fugis, 
H. :  occupat  speciem  tacitumus  aoerbi,  morose, 
H. :  convicium.  Ph.  —  Neut.  plur.  as  adv. :  acer- 
ba fremens,  chajing  with  rage,  V.  — Of  things, 
events,  etc., premature,  crude,  unripe:  virginis  au- 
res,  0. :  f unus,  V. :  mors,  0.  —  Grievous,  bitter, 
severe, impressive,  burdensome, distressing:  dilectus, 
a  rigid  conscription,  L. :  acerba  fata  Romanes 
aguntjH.;  volnus,V.:  imperium  acerbius,  N. :  luc- 
tus :  mors  acerbissima — Subst. :  quidquid  acerbj 
98%,  all  the  bitterness  (of  death),  V. :  tot  acerba,  V. 
aoemus,  m^'.  [1  acer],  of  maple  wood:  trabes, 
V. :  mensa,  H. :  solium,  V. 

aoerra,  ae,/.  [1  acer],  a  casket  for  incense: 
plena  turis,  H.,  V.,  0. 
aoerrlme,  adv.,  sup.  of  acriter. 
aceraecomea,  ae,  m.,  =  AKipfnKo/itic,  unshorn, 
1.  e.  ever  youthf  1*1.-^X8  subst.,  a  young  favorite,  lu. 
acervalia,  e,  adj.  [acervus],  only  as  subst,  a 
conclusion  by  accumulation,  sorties,  C. 

aoervatim,  adv,  [acervus],  by  heaps,  in  heaps : 
se  de  vallo  praecipitore,  A4.  —  F  i  g.,  briefly,  con- 
ctsdy,  summarily:  reliqua  dicere. 

aoervd,  &vl,— ,&re  [acervus],  to  heap  up,pile  up: 
cumulus  hominum,  L.— Fig.,  to  multiply:  leges,  L. 
aoenni8»  I,  m.,  a  mass  of  similar  obfects,  piU, 
heap:  acervus  ex  sui  generis  granis:  scutorum, 
V. :  aeris  et  auri,  H. :  morientum,  0. :  magnum 
alterius  frustra  spectabis  acervum,  your  neighbor's 
abundant  crop,  V. — F  i  g.,  a  multitude,  mass,  great 
number^quantiiy:  cemo  insepultos  acervos  civium: 
faciuorum,  scelerum.  —  Poet:  caedis  acervi,  V. 
-—Absol:  ingentis  spectare  acervos,  enormous 
wealth,  H. :  quid  habet  pulchri  constructus  acer- 
vus, accumiUated  hoard,  H. :  quae  pars  quadrat 
acervum,  completes  the  fortune,  H.  —  E  s  p.,  in  dia- 
lectics, 1. 1,  a  seeming  argument  by  gradual  ap- 
proximation: elusuB  ratioue  ruentis  acervi,  de- 
feated by  the  argument  of  the  vanishing  heap,  i.  e. 
a  sorites,  H. 

aceaoo,  — ,  — ,  ere  [aoeO ;  2  AC-],  to  turn  sour, 
sour,  H. 

aoetmn,  I,  n.  [2  AC-],  vinegar:  acre,  H.:  ve- 
tus,  spoiled,  H. :  saxa  infuso  aceto  putrefaciunt,  L. 
—-¥ig.,  wit,  shrewdness:  Graecus  Italo  perfusus 
aceto,  H. 

Aohaei,  drum,  m.,  the  inhabitants  of  the  district 
of  Achaia. 


Digitized  by 


Google 


Acliaemenes 


14 


acta 


AchaemeneSy  is,  m.,  ='Axai/ilvf|Ci  <>n  ancestor 
•/  the  kings  of  Persia :  dives,  H. 

Achaemenius,  acfj.  [Achaemenes],  Fersiatiy 
Parthian:  uibes,  (). :  costum,  H. 

Achaias  (poet.  AchaXas^  qwsdrisyl.\  adis,/., 
a  Greek  womaTiy  0. 

AchaicU8»  adj.^  Achaean^  Orecian :  manus,  V. : 
ignis,  H. :  homines. 

Achais,  idis  or  idos,  o^*.,  /.,  Orecian :  urbes, 
0. — As  subst.  for  Achaia,  6reece^  0. 
AchaiU8»  adj.^  Orecian  :  castra,  V.,  0. 
AohamanuB,  adj.^  of  Achamae  (an  Attic 
deme),  N. 

Aoheloiaa,  adis,  or  Achelois,  idis,/.,  daughr 
ier  of  Achdous^  O.—Plur.y  the  Sirens. 

Acheloius,  adj.^  of  the  river  Achdous:  pocula, 
fresh  water,  V. :  Callirhoe,  daughter  of  Achdous, 
O. 

Acheron,  tis,  m.  (V.,  H.),  or  Aoheruzifl,  untis, 
m.  or  /.  (C,  N),  =  'Ax«pwv,  a  river  of  ths  lover 
world. — Hence,  the  infernal  regions,  V. 

AcheriiuuB  (-uusius),  cuij.,  of  the  Acheron 
in  Bruttium:  aqua,  L. — Of  the  under-world,  Enn. 
ap.C. 

Achillesi  is  (poet  also  el  or  I;  ace.  ea;  voc. 
e ;  abl.  I),  m.,  =  'Ax»XX£i/c,  a  Orecian  hero. 
AchilleUB,  adj.,  of  Achilles,  V.,  0. 
AchivuB,  adj.,  Achaean,  Orecian,  0. — Plur.  as 
ttd>8t.,  the  Oreeks. 

Acidalla,  ae,/.,  an  epithet^  Venus, from  the 
fountain  Acidalia  in  Boeotia,  V. 

aoidus,  adj.  with  sup.  [2  AC-],  sour,  add,  tart : 
■orba,  v.:  inula,  H. — Fig.,  sharp^ pungent,  dis- 
agreeable :  duobus,  to  the  two,  H. 

aoie8»  el  (old  form  e ;  ace.  aciem,  disyl.  V. ;  plur. 
only  nom.  and  acc.),f.  [2  AC-],  a  sharp  edge, point, 
eutting  part :  securium :  falcis,  V. — F  i  g. :  horum 
auctoritatis,  the  edge,  i.  e.  efficiency.  —  M  e  t  o  n.,  of 
sight,  sharpness  of  vision,  keen  look:  aciem  oculo- 
nim  ferre,  Cs. :  f ugere  aciem :  cum  stupet  acies 
fulgoribus,  the  sight,  H.  —  BriUiancy,  brightness : 
neque  turn  stellis  acies  obtunsa  videtur,  V. — 
C  o  n  c  r.,  /A«  pupil  of  the  eye :  acies  ipsa,  quft  cer- 
nimus. — Poet.,  <Ae  eye;  hue  geminas  nunc  flecte 
acies,  V. :  hue  atque  hue  acies  circumtulit,  V. — In 
war,  the  front  of  an  artny,  line  of  battle,  battle-ar- 
ray :  triplex,  i.  e.  the  legion  in  three  ranks,  Cs. : 
duplex,  Ca. :  medii  acie,  Cs. :  exercittts  nostri : 
aciem  instruere,  Cs. :  extra  aciem  procurrere,  Cs. : 
neque  in  acie,  sed  alio  more  bellum  gerendum,  S. 
—  Of  a  line  of  ships:  productft  longius  acie  (na- 
▼ium),  Cb. —  ThebiUtle-array,  an  army  in  order  of 
battle :  hostium  acies  cernebatur,  Cs. :  uniua  cor- 
poris duae  acies  dimicautcs,  two  divisions  of  an 


army:  prima,  the  van,  L. :  tertia,  Cs. :  noTissima 
the  rear,  L.  —  Of  cavalry :  equitum  acies,  L.  — 
Poet.:  Volcania,  a  line  of  fire,  V. — A  battle,  en- 
gagement :  in  acie  Pharsalica :  in  acie  vincere,  Cs. 
— F  i  g.,  of  mind,  acuteness,  sharpness,  force,  power : 
mentis :  anirai. — A  verbal  contest,  disputation,  dis- 
cussion, debate:  in  aciem  prodire. 

aoinaces,  is,  m.,  a  scimitar,  short  sabre,  H.,  Cu. 
acinus,  i,  m.,  and  -um,  I,  n.  (aoina,  ae,/.,  Ct.), 
a  small  berry:  acini  vinaceus,  a  grape-stone :  ari- 
dum,  H. 

acipenser,  eris,  m.  [2  AC- + pinna],  a  sea-fish, 
(esteemed  a  dainty  dish),  C,  H.,  0. 

aclys  (aclia),  ydis,  /.,  a  small  javdin  with  a 
strap,  V. 

acoenonoetua,  l,  m.,  =  &KOivoy6tiroQ,  without 
common-sense,  hi. 

aconitum  (-ton),  I,  n.,  a  poi»(mous  ptant, 
wolf's-bane,  aconite,  0.,  V. — Poet.,^OMOfi;  lurida, 
0. 
acquleaco,  acqniro,  see  ad-qui-. 
Acragas,  antis,  m.,  =  'hicpAyac,  Agrigentwn, 
V. 

acratophozx>n  (-um),  I,  ft.,  =  dgparofSpov,  a 
vessel  for  unmixed  wine. 
acredula,  ae,/^  an  unknown  animoL 
acriculu8»  acfj.  dim.  [2  ftcer],  irrUahle:  senex. 
acrlmonia,  ae,^.  [2  acer],  sharpness,  punger^ 
cy  ;  only  fig.,  seventy,  acrimony,  energy:  ad  resi- 
stendum:  causae. 
AcriBioneu8»  adj.,  of  Aerisius,  V.,  0. 
Acri8ionlade8»  ae,  n.,  a  descendant  of  Aeri- 
sius, i.  e.  Perseus,  0. 

Acriaiua,  I,  m.,  a  king  of  Argos,  V.,  0. 
acriter,  adv.  witli  comp.  acrius,  and  sup.  Acerri- 
me  [2  kceT]y  sharply,  fiercely :  caedunt  acerrime : 
maleficium  vindicare. — F  i  g.,  of  the  sight,  keenly : 
intueri. — Of  the  mind,  keenly,  sharply,  accurately  : 
intellegere :  acrius  vitia  quam  recta  videre,  has  a 
keener  eye  for. — Of  will,  passion,  action,  ^eo^oiM/y, 
eagerly,  earnestly :  agere :  elatrare,  H. :  pugnare : 
acrius  cupere,  Cu. — Implying  reproach,  j?a«uma/e- 
ly,  furiously,  severdy :  inimicus:  minari :  exae> 
stuat  acrius  ignis,  the  fire  of  passion,  0. 

aozx>ama,  atis,  n.,=:&Kp6cLna,an  entertainment 
for  the  ear  ;  m  e  t  on^  a  reader,  musician,  story- 
teller, buffoon :  actor  et  acroama :  acroama  audire. 
acroaslB,  is,  /.,  =  &Kp6a<rtQ,  prop.,  a  hearing  ; 
hence,  a  discourse,  lecture,  C. 

Acrocexaunia,  drum,  n.,  =  rd  'AKpoKtpalnnat 
a  rocky  promontory  of  £^rus,  H.,  0. 

1.  acta,  ae,/.,  =  dicrij,  the  sea-shore,  sea'beaeh : 
in  acta  iacere  :  in  8ol&  act&,  V. — Meton.,^«r., 
a  holiday,  life  of  ease  (at  the  sea-shore) :  eius. 


Digitized  by 


Google 


acta 


16 


acutuB 


2.  acta,  drum,  it.  ;  see  actum. 

Actaeon,  onis,  m.,  =r  'Acraiwv,  gratubon  of 

Actaetm^  €tdj.^  prop,  of  Actt  (the  coast  of  At- 
tia).— Hence,  AUic^  A  thenian^  V.,  0.— 5M6«/./?/wr., 
Actaei,  6rum,  m.,  the  people  of  AttuHt,  N. 

Actiacua,  adj.^  of  Actium:  Phoebus,  wor- 
fkij^nd  at  Aciiuniy  O. 

Ag?^ifl«^  adia,  adj.^f^  =  'Ajcrmc,  Athtiiian^  V. 
actio,  6nis,/.  [1  AG-],  a  putting  in  motion; 
Kencc,  o  performing^  doing^  action :  virtutis  laus 
m  ftetione  oonsistit,  in  deeds. — Es  p. :  gratianim, 
a  rendering. — Of  an  orator  or  player,  a  rendering, 
dedamation:  consuHs.  —  Public  acU,  official  con^ 
dttet,  achievements  :  radicitus  erellere  oranls  actio- 
DCS  toas :  oelebrare  actiones,  make  their  policy 
pcjmlar^  L. :  Ciceronis,  S. :  iribunicia,  a  meastire, 
L — A  smt  at  law^  action,  process :  actionem  in- 
idtiiere :  causae :  actionem  intendere,  to  bring 
smt:  hac  actione  uti,  this  form  of  action:  lenior. 
—  Permission  to  bring  a  suit :  actionem  dare  ali- 
cui :  alterft,  at  the  second  tried, 

actito^  »Tl,  — ,  kre.freg,  [ago],  to  conduct  ofteti, 
bf  engaged  in,  ad  in  :  causas :  tragoedias. 

Actiimi,  I,  n.,  ='AKriov,  a  promontory  of 
Acamania^  C,  L. 

ActiOfly  adj.^  of  Actium:  ludi,  Y.,  H. 

actor,  drifl,  m.  [1  AG-],  a  driver:  pecoris,  a 
shipkerd,  0.  — An  agent,  doer,  performer,  actor: 
huoc  actorem  aacU>remque  babebant,  worker  and 
emmsdlor,  N. :  orator  verborum,  actorque  rerum : 
pofoUcttd,  manager  of  public  property,  Ta. — In  law, 
m^  aecttser,  complainant,  plaintiff,  prosecutor  :  huic 
ego  causae  .  .  .  actor  aocessi :  constitutus,  official 
prosecutor. — He  who  delivers  an  oration,  the  speak- 
er^ C.—A  player,  actor .  tertiarum  partium :  alie- 
lA/t  personae :  suorum  carminum  actor,  L. 

ictaaxia,  ae,/.  [actuarius ;  sc.  navis],  a  swift 
host. 

actaaxiola,  ae,/  dim,  [actuaria],  a  row-boat^ 
barge. 

actaaxiufl,  a^.  [ago],  easily  driven,  swift:  na- 
ngia,  Cs. :  oares,  L. 

actmn,  I,  n.  [P.  of  ago],  a  deed,  transaction, 
projamtion,  decree,  law :  alcuins :  acta  Caesaris. 
-^nur.,  acta,  a  register  of  public  events,  records, 
ioumal:  ex  actis  alqd  cognosse. 

actodae^  adv.  [actuosus],  passionately,  eagerly 
(ooce). 

actooana,  adj,  [agol/w^  of  life,  active:  par- 
tes (orationis) :  rirtus. 

1.  actiia»  P.  of  ago. 

2.  actii%  as,  m.  [1  AG-1,  a  driving,  inwulse, 
•tttimg  m  motum:   actu   inflectit  feram:   Fertur 


magno  mons  actu,  with  a  mighty  impulse,  V.  -• 
Me  ton.,  a  right  of  way,  right  to  drive  through, 
C. — E  s  p.,  a  recital,  delivery :  fabellarum,  L. :  car- 
minum, expressive  gestures,  L. — A  part  of  a  play, 
act:  modo,  in  quocumque  fuerit  actu,  probetur: 
primo  actu  placeo,  T. :  hie  restat  actus,  i.  e.  this 
crowning  achievement:  cognoscere  in  actu  (opp. 
legere),  ue.to  see  done,  0. 

aotutuxn,  adv.,  immediately, forthwith :  aperit« 
ostium,  T. :  mortem  actutum  f  uturam  puto :  actu- 
turn  in  Italia  fore,  L. 

aculeatua,  adj.  [aculeus],  with  a  ^ng.^ 
Hence,  stinging,  sharp  :  litterae. — Cunning,  subtle: 
sophisraata. 

aculeus,  I,  m.  [acus],  a  sting:  apis. — Meton., 
a  point,  L. — F  i  g.,  a  sting,  spur,  goad:  severitatis 
vestrae :  orationis  meae :  ad  animos  stimulandoe, 
L. 

aouxnen,  inis,  n.  [acuo]. — Prop.,  a  point: 
Btili :  lignum :  sine  acumine,  0. :  commissa  in 
unum  tereti  acumine  crura,  i.  e.  united  in  a  taper- 
ing  tail,  0.  —  Fig.,  of  the  mind,  etc.,  acuteness, 
keenness,  sharpness:  ingeniorum :  ingenii,  N. :  ar- 
gutum  iudicis,  H. :  admovere  acumina  chartis,  H. 
— P  o  e  i.,plur.,  tricks,  pretences :  meretricis,  H. 

aou5,  ul,  atus,  ere  [2  AC-],  to  sharpen,  whet, 
point,  make  sharp:  stridor  serrae,  cum  acuitur: 
ferrum  in  me,  V. :  sagittas  cote  cruenta,  H.  — 
Fig.,  of  the  tongue,  to  sharpen,  exercise, practise : 
linguam  causis,  H.  —  Of  the  intellect,/©  sharpen, 
quicken,  arouse,  discipline,  improve:  multa  quae 
acuaot  mentem :  illos  sat  aetas  acuet,  vtill  make 
them  keen,  T. — To  stimulate,  spur  on,  stir,  arouse, 
incite,  encourage,  kindle:  ilium:  ad  crudelitatem  te: 
alqra  verbis,  V. — To  increase,  embitter,  strengthen, 
exasperate:  iram  hosti,  L. :  stridoribus  iras,  V. 

acua,  Qs,/.  [2  AG-],  a  needle:  volnus  acu  puno- 
tum  :  pingere  acu,  to  embroider,  V. 

acute,  adv,  with  comp.  and  sup,  [acutus],  sharp- 
ly ;  hence,  of  sound,  shrilly,  in  a  htgh  key:  sonare. 
— F i  g.,  shrewdly,  with  discernment,  pointedly:  re- 
spondere:  conlecta  crimina:  acutius  tractare :  acu- 
tissime  scripta. 

acutulu8»  adj, dim.  [acutus],  rather  keen,*  con- 
clusiones. 

aoiitum,  cuiv.,  see  acutus. 

aciitua,  adj.  with  comp.  and  sup,  [P.  of  aouo], 
sharpened,  pointed,  sharp,  cutting  :  sudes,  Cs. :  fer- 
rum, H. :  aures,  pointed,  H. :  acuta  leto  Saxa  (i.  e. 
ad  letum  dandum),  H. — F  i  g.,  to  the  senses,  sharp, 
pungent,  shrill:  sonus  acutissimus,  Ai^rAt^/  treble: 
aera,  shrill,  H. :  stridor,  H. :  sol,  oppressive,  H. : 
morbus,  violent,  H.  —  Svhst. :  acuta  belli,  violent 
calamities,  E,—Adv. :  resonare  acutum,  shrilly,  H. 
—  Of  the  senses,  keen,  sharp:  oculi:  nares,  i.  e. 
rigid  censoriousness,  H. — Of  the  mind,  keen,  acute 


Digitized  by  V^OOQIC 


ad 


16 


ad 


discerning^  penetrating^  intelligent^  sagaeimu^  cun- 
ning: si  qui  aoutiores  in  contione  steterunt:  ho- 
minum  genus :  studia,  i.  e.  requiring  a  keen,  mind: 
homo  ad  fraudem,  N. — Adv, :  acutum  cernis,  keen- 
fy.H. 

ad,  praep.  with  ace.  [cf.  Eng.  at]. — Of  approach 
(opp.  to  ab,  as  in  to  ex).  I.  In  s  p  a  c e,  to,  toward: 
retorquct  oculos  ad  urbem:  una  pars  vergit  ad 
septentriones,  Cs. :  tendens  ad  sidera  palmas,  Y. 
— F  i  g. :  ad  alia  vitia  propensior,  more  inclined  to. 
— Esp.,  ad  dextram,  sinistram,  or  laevam,  to  or  on 
the  right  or  left :  ito  ad  dextram,  T. :  alqd  ad  dex- 
tram  conspicere,  Cs. :  non  rectft  regione  . . .  sed 
ad  laevam,  L. — Designating  the  goal,  to,  toward: 
ad  ripam  con  venire,  Cs. :  yocari  ad  cenam,  H. :  ad 
se  adferre:  reticulum  ad  narls  sibi  admovebat 
(cf.  accedit  ad  urbem,  he  approaches  the  city  ;  and, 
accedit  provinciae,  it  ia  added  to  the  province). — 
Ad  me,  te,  se,  for  domum  meam,  tuam,  suam  (in 
T.  freq.):  eamus  ad  me,  T.  —  With  gen.^  ellipt.: 
ad  Dianae,  to  the  temple  o/,  T. :  ad  Castoris  curre- 
re.  —  Used  for  dot. :  litteras  dare  ad  aliquem,  to 
write  one  a  letter  (cf.  litteras  dare  alicui,  to  give  a 
letter  to  one) :  domum  ad  te  scribere :  ad  primam 
(epistulam)  scribere,  to  answer. — Hence,  librum  ad 
aliquem  mittere,  scribere,  to  dedicate  a  book  to  one. 
— In  titles,  ad  aliquem  signifies  to,  addressed  to. — 
With  names  of  towns,  ad  answers  to  Whither  ?  for 
the  simple  a«?.,  i.  e.  to  the  vieinitg  of^  to  the  neigh- 
borhood of:  ad  Aquinum  accedere,  approach :  ut 
cum  suis  oopiis  iret  ad  Mutinam.  —  Of  hostile 
movement  or  protection,  against  (cf .  adversus) :  ve- 
niri  ad  se  existimantes,  Cs. :  ipse  ad  hostem  vehi- 
tur,  N. :  Romulus  ad  regem  impetum  facit  (cf.  in), 
L. ;  clipeos  ad  tela  protecti  obiciunt,  V. :  ad  hos 
casOs  provisa  praesidia,  Cs. — In  war,  of  manner  of 
fighting:  ad  pedes  pugna  venerat,  was  fought  out 
onfoot^  L. :  equitem  ad  pedes  deducere,  L. :  pugna 
ad  gladios  venerat,  L.  —  Emphatic  of  distance,  to, 
even  to^  all  the  wag  to  :  a  Salonis  ad  Oricum  portOs 
.  .  .  occupavit,  Cs. :  usque  a  Dianis  ad  Sinopum 
navigare.  —  Fig.:  deverberasse  usque  ad  necem, 
T. :  virgis  ad  necem  caedl. — Of  nearness  or  prox- 
imity in  gen.  (cf.  apud),  near  to^  by^  at^  dose  by :  ad 
forls  adsistere :  lanum  ad  infimum  Argiletum  fe- 
cit, L. :  quod  Romanis  ad  manum  domi  supple- 
mentum  esset,  at  hand^  L. :  errantcm  ad  flumina, 
V. ;  and  ellipt. :  pecunia  utinam  ad  Opis  maneret ! 
—  Of  persons:  qui  primum  pilum  ad  Caesarem 
duxerat,  Cs. :  ad  me  fuit,  at  my  house:  ad  inferos 
poenas  parricidi  luent,  among. — So,  fig.:  ad  om- 
nls  nationes  sanctum,  in  the  judgment  o/*,  Cs. :  ut 
esset  ad  posteros  monumcntum,  etc.,  L. :  ad  urbem 
esse  (of  a  general  outside  of  the  walls) :  ad  urbem 
cum  imperio  remanere,  Cs. — With  names  of  towns 
and  verbs  of  rest :  pons,  qui  erat  ad  Genavam,  Cs. ; 
and  with  an  ordinal  number  and  lapis:  sepultus 
ad  quintum  lapidem,  N. — II.  In  time,  about^  tow- 


ard: domum  reductus  ad  vesperum,  toward  < 
ing. — TiU^  until,  to,  even  to,  up  to:  usque  ad  h&no 
aetatem :  ad  multam  noctem :  amant  ad  quoddam 
tempus,  until:  quern  ad  finem?  how  long:  ad 
quartam  (sc.  horam),  H.  —  Hence,  ad  id  (sc.  tem- 
pus), till  then :  ad  id  dubios  servare  anlmos,  L. — 
At,  on,  in,  by:  ad  horam  destinatam,  at  t/ie  ap- 
pointed hour  :  f rumentum  ad  diem  dare.  —  IIL 
In  number  or  amount,  near,  near  to,  almost^  about, 
toward  (cf.  ciroiter) :  talenta  ad  quindecim  co^, 
T. :  annos  ad  quadraginta  uatus. — Adverb. :  occi- 
sis  ad  hominum  milibus  quattuor,  Cs. :  ad  duo  mi- 
lia  et  treoenti  occisi,  L.--Of  a  limit,  to,  unto,  even 
to  (rare) :  (viaticum)  ad  assem  perdere,  to  the  last 
farthing,  H.:  ad  denarium  solvere. — Esp.,  ad 
unum,  to  a  single  one,  without  exception  :  omnes  ad 
unum  idem  sentiunt :  exosus  ad  unum  TroianoB,y. 
— IV.  In  other  relations,  with  regard  to,  in  rented 
of,  in  relation  to,  as  to,  to,  in :  ad  honorem  ante- 
cellere :  nihil  ad  rem  pertinet — E 1 1  i  p  t. :  rectene 
an  secus,  nihil  ad  nos :  Quid  ad  praetorem  ?  quid 
ad  rem  ?  i.  e.  what  difference  does  it  makef  H. :  qui- 
bus  (auxiliaribus)  ad  pugnam  confidebat,  Cs. :  ad 
speciem  omatus,  ad  sensum  acerbus:  mentis  ad 
omnia  caecitas :  ad  cetera  paene  gemelli,  H. :  f  a- 
cultas  ad  dioendum. — With  words  denoting  meas- 
ure, weight,  manner,  model,  rule,  eUi.,  according  to, 
agreeably  to,  after:  taleis  ad  certum  pondus  exami- 
natis,  Cs. :  ad  cursCls  lunae  describit  annum,  L. : 
canere  ad  tibiam:  carmen  castigare  ad  unguem, 
to  perfection  (see  unguis),  H. :  ad  istorum  normam 
sapientes :  ad  specus  angustiae  vallium  ( i.  e.  ad 
specuum  similitudinem  angustae  valles)!,  Cs. — - 
With  the  cause  or  reason,  according  to,  cU,on,in 
consequence  of  for,  in  order  to:  ad  horum  prccea 
in  Boeotiam  duxit,  on  their  entreaty,  L. :  dictis  ad 
fallendum  instructis,  L. :  causae  ad  discordiam,  to 
produce  dissension,  T. :  ad  facinora  incendere,  S. : 
ad  speciem  tabernaculis  relictis, /or  appearance, 
Cs. :  ad  id, /or  this  use,  as  a  means  to  that  end,  L. : 
ad  id  ipsum,/or  thai  my  purpose,  L. :  delecto  milite 
ad  navis,  marines,  L. :  puer  ad  cyathum  statuetur, 
H. :  biiugi  ad  frena  leones,  yoked  in  pairs  with  bits, 
V. :  res  quae  sunt  ad  incendia,  Cs. :  ad  communem 
salutem  utiiius.— In  comparison,  to,  compared  with, 
in  comparison  with:  terra  ad  universi  caeli  com- 
plexum :  nihil  ad  tuum  equitatum,  Caesar.-^V.  In 
adverbial  phrases,  ad  omnia,  withal,  to  crown  all : 
ad  omnia  tantum  advehi  auri,  etc.,  L. — Ad  hoc  and 
ad  haec,  moreover,  besides,  in  addition:  ad  hoc,  quos 
. .  .  postremo  oranes,  quos,  etc.,  S.  —  Ad  id  quod, 
beside  that  (rare):  ad  id  quod  .  .  .  indignitate 
etiam  Romani  accendebantur,  L.  —  Ad  tempus,  €U 
a  definite,  fixed  time,  C,  L. ;  at  a  fit,  appropriate 
time,  L. ;  for  some  tune,  for  a  short  time,  L. ;  ac- 
cording  to  circumstances.  —  Ad  praesens, /or  the 
moment,  for  a  short  time. — Ad  lucum,  on  the  spot: 
ut  ad  locum  miles  esset  paratus,  L.— Ad  verbunii 

Digitized  by  V^OOQIC 


adaotio 


17 


addo 


wrd  for  word^  lUeraU^. — Ad  suraraara,  on  the 
yehoU^  generaUjf,  in  general ;  in  a  toord^  in  short, 
^^  H. — Ad  eziremuiD,  ad  ultiiDum,  ad  postremuin, 
«<  tha  end^  finally^  at  last ;  of  place,  at  the  extrem- 
ity, ai  the  top^  at  the  end:  ad  extremum  (teli)  unde 
fernim  exstabat,  L. ;  of  time,  at  last,  finally :  ad 
exVremum  incipit  philosophari :  of  order^  JmaUt/, 
laMbf :   to    the    la»t   degree,  quitey  L.  —  Quern   ad 
finem?  to  what  limits  haw  far  f  how  long? 

Non. — a.  Ad  rarely  follows  its  ace,:  quam  ad, 
T. :  quos  ad,  C:  ripam  ad  Araxis,  To. — ^b.  In  com- 
pQution,  ad-  stands  before  vowels,  6,  (/.  /,  A,  t  oon- 
aonanl,  m^n^  q^v,  and  mostly  before  2,  r,  e  ;  ac- 
before  c ;  but  very  often  ad-  before  c^,  cr-,  and 
m- ;  ag-  or  ad-  before  g  ;  ap-  or  ad-  before  p  ;  at- 
before  t ;  but  a-  or  ad-  before  gn,  «p,  «c,  et. 

adictlo,  5nis,/.  [adigo],  a  oompdling,  exaction 
(onoe) :  iuris  iurandi,  L. 

adaotoB^  P.  of  adigo. 

ad-aeqne,  adv.^  in  like  manner,  ao  also,  L, 

ad-aeqno,  hvl,  atus,  Are,  to  make  equal,  equal- 
im,  leed  with  :  cum  virtute  fortunam :  cam  lami- 
barisamis  eius  adaequatas,  regarded  <u  his  equal  : 
moUbus  ferme  (oppidi)  moenibus  adaequatis,  on 
a  leed  with,  O. :  tecta  solo,  to  level  with  the  ground, 
L. :  operibus  quidqaam,  produce  anything  eqwU, 
L. :  »e  Tirtute  nostris,  Cs. — To  attain  to,  reach  by 
equalling,  with  ace. :  cursum  alicuius,  to  keep  up 
with,  Ob.  :  ut  muri  altitudinem  acervi  armorum 
adaequarent,  Cs.  —  With  ellips.  of  object :  adae- 
qoare  apud  Caesarem  gratift  (sc.  Aeduos),  Cs. 

adamanteiMi  adj.  [adamas],  hard  as  steel,  ad- 
amantine, not  to  be  broken  (poeu)  :  nares,  0. 

adamaiitlniia^  adj.,  =  dSafiavrtvog,  hard  as 
sted,  inJUdble:  clavis,  H. :  tunica,  a  coat  of  mail, 
H. :  ioga,  Pr. 

adamaa,  antis,  m.,  ^  Hdfiast  adamant,  hardest 
trm^sted:  Bolido  adamante  colamnae,V. — Fig., 
of  character :  in  pectore  adamanta  gerere,  0. 

ad-am5,  kn,  fttus,  are,  to  fall  in  love  with,  eon- 
etne  denrefor,  desire  eagerly:  cum  signa  pulcher- 
riffia  vidisset,  adamarit:  agros,  Cs.— Meton.,  to 
edmxre  exceedingly,  approve :  patientiam :   Plato- 

ad-aparld,  end,  ertus,  Ire,  to  throw  open,  open 
wuk, lay  open:  cuniculum,  L. :  ianuara,  0. — Fig., 
<»0M,  expose:  ad  criminationem  aQres,Ca. — 7b 
mloee,  reveal^  expose  :  quae  velanda  erant,  L. 

adapertUia,  e,  adj,  [adaperio],  that  may  be 
opened:  latas  Uari,  O. 

adaperto^  adj.  [  P.  of  adaperio  ],  open,  wide 
yen:  ora,  0. 

ad-aqnor,  — ,  irl,  tUp.,  to  obtain  water,  fetch 
"P^to- (once) :  adaquandi  causi,  Cs. 

ad-angeo^  anxl,  auctas,  Sre,  to  increase  by  add- 


ing, augment :  ne  tiia  duritia  adaucta  sit,  T. :  ma« 
leficia  aliis  uefariis :  crimen,  magnify, 

adaugeaod,  — ,  — ,  ere,  inch,  [  adaugeo  ],  to 
grow,  increase  :  stridor  scopulorum. 

ad-bibo,  bibi,  — ,  ere,  to  take  in  by  drinking : 
ubi  adbibit  plus  paulo,  has  drunk  a  little  too  much, 
T. — Fig.,  to  drink  in,  listen  eagerly  to:  puro  pec- 
tore verba,  H. 

ado-,  ^e  ace-. 

ad-denaeo,  — ,  — ,  ere,  to  crowd  together: 
extremi  addensent  acies,  Y. 

ad-dena5,  — ,  — ,  fire,  in  some  edd.  of  V.  for 
addenseo. 

ad -died,  dixl,  dictus,  ere,  to  give  assent. — ^In 
augural  lang.,  to  be  propitious,  favor :  nisi  aves  ad- 
dixissent,  L. :  in  Termini  fano,  L. — In  law :  alicui 
aliquid  or  aliquem,  to  award,  a^udge,  sentence : 
bona  alicui.— Es  p.,  of  a  debtor  assigned  to  his 
creditor  till  the  debt  is  paid :  addictus  Hermippo. 
—  Absol. :  prohibendo  addictos  duci,  those  ad- 
judged bondsmen  for  debt,  L. — Iron  i  c. :  Fufidium 
.  .  .  creditorem  debitoribus  suis  addixisti,  you  have 
adjudged  the  creditor  to  his  debtors. — In  auctions, 
to  award,  knock  down,  strike  off:  alcui  meas  aedia : 
bona  Rabiri  nummo  sestertio:  bona  alicuius  in 
publicum,  to  confiscate,  Cs.— I n  gen.,  to  sell,  make 
over:  regna  pecunia:  nummo  (fuudum),/ar  a 
penny,  H. — Fig.,  to  devote,  consecrate:  senatus, 
cui  me  semper  addixi :  me,  V. :  Nullius  addictus 
iurare  in  verba  magistri,  H. :  sententiis  addicti, 
wedded.  —  To  give  up,  sacrifice,  sell  out,  betray, 
abandon :  pretio  habere  addictam  fidem :  libidini 
cuiusque  nos  addixit:  gladiatorio  generi  mortis 
addictus,  destined;  hence,  poet.:  Quid  faoiat? 
crudele,  suos  addicere  ainores,  to  betray,  0. 

addiotid,  dnis,/.,  an  award,  adjudging  (rare) : 
bonorum. 

addictna,  P.  of  addico. 

ad-disco,  didici,  — ,  ere,  to  learn  in  culdition, 
gain  knowledge  of:  cottidie  aliquid :  regimen  cari- 
nae  flectere,  0. 

addltamentom,  I,  n.  ^addo],  an  accession: 
inimicorum  meoruro,  i.  e.  reinforcement. 

ad-d5,  didi,  ditus,  ere  [  do  ],  to  put  to,  place 
upon,  lay  on,  join,  attach:  album  in  vestimentuin, 
i.  e.  appear  as  a  candidate,  L. :  turrim  moenibus, 
0. :  me  adde  f  ratemis  sepulcris,  lay  me  too  in 
my  brother*s  tomb,  0. :  nomina  (alcui),  cofifer,  0. : 
frumentis  labor  additus,  i.  e.  a  blight  fans,  V, — 
Hence,  fig.,  to  bring  to,  add  to:  fletum  ingenio 
muliebri :  addere  animum  (animos),  to  give  cour- 
age, embolden:  mihi  quidem  addit  animum,  T.: 
animos  cum  clamore,  0. :  verba  virtutem  non  ad- 
dere, impart,  bestow,  S. :  irara,  0. ;  viresqne  et 
comua  pauperi,  H. :  ductoribus  honores,  V. :  spu> 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


addoceo 


18 


adeo 


mantia  addit  Frena  fens,/;«'«  on,  V. :  vatibus  ad- 
dere  calcar,  apply  the  tspur^  H. — Esp.,  to  add  hy 
toay  of  inereasey  join,  annex :  tibi  dieeulam  addo? 
ffive  a  further  rettpite,  T. :  verbura  si  addideris,  if 
you  my  anotfier  word,  T. :  adimunt  diviti,  addunt 
pauperi,  increase  the  poor  man'*  little,  T. :  addam 
Labtenum^  vnll  name  L.  too:  addita  alia  insuper 
ignominia,  L.:  contumeliam  iniuriae,  Ph. — Poet: 
Doctem  addens  open,  giving  aUo  the  night  to  the 
worky  V. :  numerum  divonim  altaribus  addit,  i.  e. 
adds  one  to  their  number,  V. :  incesto  addidit  inte- 
grum, confounds  with,  H. :  periturae  addere  Troiae 
Te,  involve  you  also  in,  V. :  addit  opus  pigro,  gives 
more  work,  H. :  nugis  addere  pond  us,  make  much 
of  H. :  laborem  ad  cottidiana  opera,  Cs. :  ad  ter 
quinos  annos  unum  addiderat,  was  sixteen  years 
old,  0. :  multas  res  novas  in  edictum,  make  essen- 
tial additions  to,  N. :  addunt  in  spatia,  i.  e.  add 
course  to  course,  outdo  themselves,  V. :  graduiu,  L. : 
addidit,  ut,  etc.  (of  an  addition  to  a  picture),  0. — 
Introducing  a  supplementary  thought,  add  to  this, 
consider  also,  remember  too,  moreover  .  .  . :  adde 
istuc  sermones  hominum:  adde  hos  praeterca 
casQs,  etc.,  H. :  adde  hue  quod  mercem  sine  fucis 
gestat,  H.  —  Poet.:  Imperiumque  peti  totius 
Achaidos  addit,  0. :  Addit  etiam  illud,  equites 
non  optimos  f uisse :  satis  naturae  (vixi),  addo,  si 
placet,  gloriae. 

ad-doceo,  — ,  — ,  fire,  to  teach  in  addition 
(once) :  artes,  i.  e.  new,  H. 

ad-dubit5,  avi,  Atus,  Are,  to  entertain  a  doubt, 
incline  to  doiAt,  hesitate,  be  uncertain :  paulisper 
addubitavit,  an,  etc.,  was  in  doubt  whether^  etc.,  L. : 
illud  addubitat,  utrura,  etc,  leaves  in  doubt,  N. : 
parumper,  an,  etc.,  Cu. :  re  addubitata,  left  unde- 
cided. 

ad-duco,  dQxI,  ductus,  ere  (imper.  adduce  for 
adduc,  T.—Perf  addttxU  for  addQxistI,  T.),  to  lead 
to,  bring  to,  bring  along  (usu.  of  persons ;  cf.  ad- 
fero,  of  things) :  quos  Maecenas  adduxerat  umbras, 
brought  along,  H. :  eos  ad  me  domum  adduxit  * 
lugurtham  vinctum  Romam,  S. :  in  indicium. — 
Poet.:  dextris  adducor  litora  remis,  reach,  0. — 
Rarely  of  things :  aquam  adduxi,  brought  into  the 
city:  carmen  ad  umbilicum,  to  finish,  H.  :  scduli- 
tas  adducit  febrls,  brings  on,  H. :  Dicas  adductum 
propius  frondere  Tarentum,  the  woods  of  Tarentum 
brought  nearer  (  Rome ),  H.  —  Esp.,  to  bring  by 
drawing,  draw,  pull,  stretch :  tormenta  quo  sunt 
adducta  vehementius:  adducto  arcu,  V  :  funes, 
Cs. :  adductis  lacertis,  bent  (in  rowing),  V.:  colla 
parvis  lacertis,  to  embrace,  0. — Hence,  fig.:  ha- 
benas  amicitiae,  to  tighten. — Of  the  skin,  to  draw 
up,  wrinkle,  contract:  adducit  cutem  macies, 
wrinkles  the  skin,  0. ;  cf.  sitis  miseros  adduxerat 
artiis,  V. — F  i  g.,  to  bring  to,  bring  into,  bring  un- 
der: ad  suam  auctoritatera :  rem   in  extremum 


discrimen :  me  in  necessitatem,  L.  —  To  brtnp^ 
lead,  prompt,  move,  induce,  prevail  upon,  persuade, 
incite:  te  ad  facinus:  me  in  summam  exspectatio- 
nem  :  in  spem,  S, :  ad  suscipiendum  bellum,  Cs. : 
ad  credendum,  N. :  adduci,  ut  capite  operto  sit: 
hoc  nondum  adducor  ut  faciam :  quibus  rebus  ad- 
ductus  ad  causam  accesserim  demonstravi:  neoes- 
sitate  adductus,  Cs. :  adducti  indices  sunt . . .  po- 
tuisse,  etc.,  were  led  to  believe  that,  etc. 

adduote,  adv.  {adduce],  strictly,  severely  ;  only 
comp. :  adducti  us  regnari,  Ta. 

adductus,  adj.  [P.  of  adduco],  strict,  severe: 
Nero,  Ta. :  servitium,  Ta. 

(ad-edd),  edT,  esus,  ere,  to  eat  away,  gnaw  tU, 
consume:  iecur,  L. :  favos,  V. — Me  ton.,  of  fire, 
to  consume :  flamma  postibus  haesit  adesis,  V. — - 
Of  water:  lapides  adesos,  worn  by  water,  H. — 
Fig. :  adesa  pecunia,  used  up:  fortunae,  Ta. 

Adelphi,  orum,  =  'A^eX^o/,  The  Brothers  (a 
comedy),  T. 

ademptdo,  Onis,/.  [adimo],  a  taking  away,  de- 
priving: civitatis,  cf  citizenship:  bonorum,  Ta. 

ademptu8»  P.  of  adimo. 

1.  ad-eo,  il  (rarely  I?I),  itus.  Ire,  to  go  to,  corns 
to,  come  up  to,  approach,  draw  near :  ad  eum  ?  T. : 
ad  latum  fundum :  ad  arbitrum,  to  submit  a  cause 
to  a  referee:  in  conventum:  in  i us,  to  ^  to  law: 
ad  praetorem  in  ius :  eccum  video,  adibo,  T. :  can- 
tus  adito,  draw  near,  H. :  an  quoquani  mihi  adire 
licet  ?  S. :  Gades  mecum,  to  accompany  to,  H. : 
ambos  reges,  S. :  qu&  (fama)  solA  sidera  adil>aiu, 
i.  e.  was  aspiring,  V. — Supin.  abl. :  munimentum  a 
planioribus  aditii  locis,  easy  of  approach,  L. — ^Esp., 
to  approach,  address,  accost,  apply  to  :  aliquot  me 
adierunt,  T. :  vatem,  V. :  deos. — ThtMSsail,  attack, 
approach:  oppida  castellaque  munita,SL:  vinim, 
V. — F  i  g.,  to  enter  on,  undertake,  set  about,  take  in 
hand:  ad  causas:  ad  rem  p.,  to  take  office. — To 
undergo,  submit  to,  expose  oneself  to :  ad  extremum 
vitae  periculum,  Cs. — With  ace  .*  periculum  capi- 
tis ;  adeundae  inimicitiae  pro  re  p. — Of  an  inherit- 
ance, to  enter  on,  take  possession  of:  hereditatem  t 
hereditas  adita. 

2.  ad-ed,  adv,  I.  To  designate  a  limit,  to  this, 
thus  far,  so  far,  a*  far. — Of  space,  fig.:  poatremo 
adeo  res  rediit,^na%  it  comes  to  this,  T.— Of  time, 
so  long  {as),  so  long  (till) :  nusquam  destitit  .  .  . 
orare  usque  adeo  donee  perpulit,  T. :  usque  adeo 
in  periculo  fuisse,  quoad,  etc. — In  comparison,  in 
the  same  degree  .  .  .  m  which  ;  so  very,  so  much  .  .  . 
as  (comic) :  adeon  esse  infelicem  quemquam,  ut 
ego  sum  ?  T. :  gaudere  adeo,  quasi  qui  cupiunt 
nuptias,yi«/  like  those  who  desire  marriage,  T. — 
II.  To  give  emphasis,  so,  so  much,  so  very,  to  such 
a  degree:  neminem  adeo  infatuare,  ut  crederet| 


Digitized  by  V^OOQIC 


mdepfl 


19 


adfeotns 


etc;  tdeoque   inopiA  est  ooActus  Hannibal,  ut, 
etC)  L. :    usque    adeo   ille   pertimuerat,  ut,  etc. : 
ideoine  est  f  undata  leviter  fides,  ut,  etc.,  L. :  Non 
obtxmaa  adeo  gestamus  pectora  Poeni,  i.  e.  not  so 
UiaU  hut  thai  we  know,  V.  —  Hence,  adeo  non  ut 
. . .  adeo  nihil  ut  .  .  .  «o  little  that^  ao  far  from 
. . .  that :  adeo  nihil  moTerunt  quemquara,  ut,  etc., 
had  ao  UttU  effect^  eto^  L. :  qui  adeo  non  tenuit 
iram,  ut,  etc,  wo*  «o  far  from  curbing  hia  anger 
thai,  etc.,  L.  —  E  8  p.,  atque   adeo,  and  even^  yet 
moTt^  or  rather y  I  may  even  say^  atUl  further :  in- 
sector,  poeco  atque  adeo  flagito  crimen :  ducem 
. . .  intra  moenia  atque  adeo  in  senatu  videmus. — 
Enditically  after  an  emphatic  word  (cf.  quidem), 
rvm,  ind^fi,  Juat^  precisely :  Haec  adeo  iam  spe- 
tanda  fnemnt,  even  this,  Y. :  nulla  adeo  ex  re  fit, 
euv,  ariaeafrom  no  cauae  vJiatever,  T. — Often  to  be 
translated  by  and^  atuljuaty  etc. :  idque  adeo  baud 
scio  mirandumne  sit,  Cs. :  id  adeo,  si  placet,  con- 
siderate, Ji<»<  that:  id  adeo  malum  ex  provocatione 
natam,  L. — After  a  pers.  pron. :  Teque  adeo,  te 
coosale,  in  no  consulate  but  yaura,  V . :  Tuque  adeo, 
thou  chu^y,  V. — With  ai  or  nisi,  if  indeed^  if  truly ^ 
even  if:  8L  Nam  illi  molestae  haec  sunt  nuptiae  ? 
La.  Nil  Hercle :  aut  si  adeO,  etc.,  or  even  if  they 
are  ao,  T. — With  adverba:  magis  adeo  id  facilitate 
qoam  culpi  mea  contigit:   nunc  adeo,  forthwithy 
v. :  iam  adeo,  at  thia  moment,  V. :  inde  adeo,  ever 
tinee,  T. :  hinc  &deo,juat  at  thia  point,  V. :  sic  adeo, 
tkm  it  ia  that,  V. :  Vix  adeo  adgnovit,  acarcely  even 
reoognixed,  V  — With  adjectivea,  indeed,  even,  very, 
fmly  (cf.  Tel):  Trl^  adeo  iucertos  soles  erraraus, 
tkrte  whole  aaya,  V. :  Quinque  adeo  urbes,  no  leaa 
thanfafe,  V. :  Multa  adeo  gelid&  se  nocte  dedere,  V. 
— With  the  conjj.  aive,  aut,  el^ai,  or  indeed,  or  rather, 
(T  even,  etc. .  tu  virum  me  aut  hominem  deputas 
tdeo  ease  ?  even  a  human  being  f  T. :  ratio,  quft  . . . 
lire  adeo,  qua,  etc.,  or  rather :  et  si  adeo,  and  if 
fren,  V. — Wkh  the  imperative,  for  emphasis,  now, 
/  p^ay:  propera  adeo  puerum  tollere  hinc   ab 
lanua,  T. — ^Barely  with  other  moods :  ibo  adeo,  T. 
— Poet.,  indeed,  truly,  ao  very,  ao  entirdy :  eius 
fntrem  repperisse,  adulescentem  adeo  nobilem,  ao 
pery  noble,  T. :  nee  sum  adeo  infurmis,  nor  am  I 
to  tery  ugly,  V. — ^Beginning  a  clause  giving  a  rca- 
«>n,  ao,  tkua  (prop,  eliipt.,  to  auch  a  degree  ia  it  true 
that,  ao  true  was  it  that,  etc.) :  adeo  quanto  rerum 
loiiios,  tanto  minus  cupiditatis  erat,  indeed^  the  leaa 
there  vsaa  of  property,  the  less  of  greed,  L. :  adeo 
prope  omni3  senatus  Hannibalis  erat,  auch  was  the 
prqxmderanee  of  HannibcWs  party  in  the  Senate, 
L—So  introducing  a  parenthesis :  adeo  civitates 
eae  perpetno  in  Romanos  odio  certavere,  L. — With 
a  n^ati?e  after  ne  .  .  .  quidem  or  quoque,  atill 

adepa,  ipis,  eomm,,  the  soft  fat  of  non-ruminat- 
■9  otSmda^faL — ^M  e  t  o  n. :  Oftssi  adipes,  oorpu- 


adeptid,  dnis,  /.  [adipiscor],  an  obtaamng^  mi- 
tainment :  boni ;  alicuius  oommodi. 

ad  -  equlto,  ayT,  — ,  are,  to  ride  to,  gallop  to, 
ride  up :  ad  nostros,  Cs. :  in  priroos  ordines,  On. : 
quo,  L. :  portis,  L. :  ab  suis,  L. 

adesdum,  better  ades  dum  {imper.  of  adsum 
with  dum),  come  to  me,  stand  by  me  (eace),  T. 

adesuB,  P.  of  adedo. 

adfabilis  (aff-),  e,  adj,  [ad-for],  approachabit, 
courteous,  affable,  kind,  friendly :  in  sermone  om- 
nibus :  nee  dictu  adfabilis  ulli,  V. 

adlabilitas  (aff-),  &tiB,/.  [adfabilis],  amrtsay, 
affability:  sermonis. 

adiabre  (aff-),  adv.  [ad+faber],  cunningly,  in 
a  toorkmanlike  manner :  (deus)  factus. 

ad-fatim  (  aff-),  adv.  [  2  FA-  ],  aatiafaetorUy, 
sufficiently,  abundantly:  satiata:  parare  commea- 
tura,  S. :  vesci  seminibus. — With  geti,  part. :  h«- 
betis  adfatim  lignorum,  L. :  pecuniae,  L. 

(adfatUB  or  afiT-),  Qs,  m.  [ad-for],  an  accosting^ 
speaking  to  ;  only  abl.,  V. 

adfeotatio  (aff-),  Onis,  /  [adfecto],  a  claim- 
ing :  Germanicae  originis,  Ta. 

adfeotid  (afif-),  onis,  /.  [  adficio  ],  a  rdeUion^ 
disposition:  ad  res  reliquas. — Esp.,  a  temporary 
atate,  perturbation  :  animi. — A  frame,  atate,  consti- 
tution :  nnimi :  corporis. — Fig.,  of  the  stars, /KMt- 
tion,  aspect :  astrorum :  caeli. — Inclination,  parti- 
ality :  animi,  Ta. 

adfecto  (aflf-),  ftvl,  Stus,  are,  freq.  [adficio],  to 
atmve  after,  a/rive  to  obtain^  aspire  to,  pursue,  aim 
at:  imperium  in  Latinos,  L. :  honorem,  S. :  Gral- 
lias,  Ta. :  imraortalitatem,  lay  claim  to,  Cu. — E  s  p.^ 
to  ding  to,  cherish :  spes  easdem,  0.  :  ad  dominas 
viam,  win  a  way  into  favor  with,  T. :  hi  gladiatoris 
animo  ad  me  adfectant  viam,  act  upon  me,  T. — 7b 
enter  upon,puraue:  dominatio  quod  iter  adfectet 
videre,  what  career  it  ia  entering  on :  viam  Olym- 
po,  V. —  To  lay  hold  of,  grasp :  (navem)  dextrft,  V. 
— F  i  g. :  morbus  adfectat  exercitum,  attacks,  L. — 
To  influence,  win  over :  civitatis  formidine,  S. 

1.  adfectUB  (aflf- ),  adj.  [  P.  of  adficio ],/«r- 
mahed,  supplied,  endotoed,  provided,  gifted :  audacift, 
T. :  virtutibus.  —  P  r  a  e  g  n.,  affected,  impaired, 
toeakened,  infirm :  animi,  diacouraged,  L. :  gravi 
morbo:  ita  adfectus,  ut  si  ad  gravem  valetudinem, 
etc.  —  Fig.,  disordered,  embarrassed,  impaired : 
opem  rebus  adfectis  orare,  L. :  res  farailiaris,  L. 
— In  time, /ar  advanced,  near  an  end:  bellum  ad- 
fectum,  et  paene  coufcctum. — Dispoaed,  conatitut- 
edj  inclined,  affected,  minded:  quonam  modo  te 
offendam  adfectam,  in  what  mood,  T. :  sic  adfecti, 
ut,  etc.:  eodem  inodo  erga  amicos.  —  Fig.,  dia- 
poaedffit,  adapted:  ad  suum  munus  fungendum. 

Z.  adfi^tUB  (aff-),  Os,  m.  [ad + 2  FAG-],  a  stats, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


adfero  20 

{Htpotiiion^  mood:  animi:  dubiis  adfectibus  erra- 
re,  in  vcunllating  moodsj  0. :  adfectu  tacito  laetari, 
rapture^  0. — A  dmrt^  fondnen  for :  opes  atque 
inopiam  pari  adfectu  concupiscunt,  Ta. :  si  res 
similis  affectibus  esset,  lu. 

ad-fero  (aff-),  attull  fadt-),  adl&tus  (all-),  ad- 
f erre  (aff-),  to  brings  fetch^  carry ^  convey y  takey  de- 
liver :  magnam  partem  ad  te,  T. :  scyphos  ad 
praetorem:  Curio  pondus  auri:  nuntium  ei:  do- 
Dum  in  Capitolium :  litterae  ab  urbe  adlatae,  L. : 
litteras  a  patre :  hue  scyphos,  H. :  adfertur  mu- 
raena  in  patina,  is  served,  H. :  peditem  alvo,  V. : 
ad  oonsules  lectic&  adfertur,  L. — ^P  o  e  t.,  of  a  per- 
son: te  qui  vivum  casQs  attulerint,y.  —  Esp., 
with  pron,  reflez.y  to  betake  onesdfy  ffo,  come:  hue 
te  adfers,  V.:  urbem  Adferimur,  v. :  te  verus  mihi 
nuntius  adfers  ?  i.  e.  present  yoursdf  in  your  true 
person^  V. — Adferre  manQs,  to  lay  on^  use  foree^ 
do  violence :  pro  se  quisque  manils  adfert,  defends 
himself  forcibly, — Freq.  with  dai.^  to  lay  hands  on, 
attack^  assail:  domino:  pastoribus  vim  et  manfls. 
— With  dot.  of  thing,  to  do  violence  to^  i.  e.  ro6, 
plunder y  pillage :  templo :  eis  rebus.  —  F  i  g.,  to 
oring^  introduce^  earry^  convey  to^  o.ppiyy  employ^ 
wiCy  exerty  exercise :  genus  sermonum  adfert  exile, 
i.  e.  employs:  quod  ad  amicitiam  populi  R.  adtu- 
lissent,  i.  e.  had  enjoyed  before  the  alliance^  Cs. :  in 
re  militari  nova,  i.  e.  to  reorganite  ike  army^  N. : 
non  minus  ad  dicendum  auctoritatis,  quam,  etc. : 
auctoritatem  in  iudicium,  exercise:  bellum  in  pa- 
triam,  0. :  Iris  alimenta  nubibus  adfert,  brings^  0. 
— Esp.,  vim  alicui,  to  employ  force  against^  compel: 
Mt  filiae  suae  vis  adferretur,  compulsion:  praesidio 
armato,  cUtack^  L. — To  bring  ttdings,  bring  word^ 
carry  news,  report^  announce:  baud  vana  adtulere, 
L. :  ad  Scipionem  perductus,  quid  adferret,  expro- 
mit,  explavis  what  news  he  brought^  L. :  calamita- 
tem  ad  aurls  imperatoris :  subito  adiatum  pericu- 
lum  patriae:  inimico  nuntium,  notify:  ad  iilam 
attulisse  se  aurum  quaerere:  attuferunt  quieta 
omnia  esse,  L. :  rebellasse  Etrusoos  adiatum  est, 
L. :  calamitas  tauta  fuit,  ut  earn  non  ex  proelio 
nuntius  adferret. — To  carry ^  produce^  cause,  occa- 
sion, impart,  render, give:  agri  plus  adferuntquam 
acccperunt :  detrimentum,  Cs. :  vobis  populoque 
R.  paccm :  suspicionem  multis :  parrieidae  aliquid 
decoris,  to  lend  lustre:  difficultatera  ad  consilium 
capiendum,  Cs. :  aliquid  melius,  suggest :  aliquid 
oratoriae  laudis,  o^^am  .*  quod  iniquitas  loci  adtu- 
lisset,  i.  e.  the  consequences,  Cs. :  terapus  conloquio 
non  dare  magnam  pacis  desperationem  adferebat, 
Cs. :  natura  adfert  ut  eis  faveamus,  etc.,  6Wn^«  it 
about :  ( id  )  volvenda  dies  attulit,  V.  —  To  bring 
foi'ward^  allege,  assign :  causam,  T. :  nihil  adfe- 
runt,  qui  negant,  etc.,  say  nothing  to  the  point : 
rationes  cur  hoc  ita  sit :  aetatem,  to  plead  in  ex- 
cuse: cur  crcdam  adferre  possum.  —  Aliquid,  to 
contribtUf,  hdp^  assist,  be  of  use:  nihil  ad  commu- 


adfirmata 


nem  fructum:  vide  si  quid  opis  potest  adferre 
huio,  T. :  precibus  aliquid  attulimus  etiaro  nos, 
have  been  of  some  assistance  by. 

adficio  (aff-),  fScf,  fectus,  ere  [ad+facio],  to 
do  to,  treaty  use,  manage,  handle :  exercendum  cor- 
pus et  ita  adficiendum,  ut,  etc. :  quonam  modo  ille 
vos  vivus  adficeret,  qui,  etc,  i.  e.  how  would  he  treat 
you  if  alive,  etc. :  ut  ea,  quae  per  eum  ^Caesarem) 
adfecta  sunt,  perfecta  rei  p.  tradat,  wnieh  he  has 
been  conducting,  —  To  treat,  affect,  visit,  furnish : 
me  curft,  afflict,  T. :  exercitum  stipendio,  pay  off: 
alqm  honoribus,  to  honor:  morte,  cruciatu,  cruce, 
to  km,  torture,  crucify:  civis  iniuri&,  outrage: 
ilium  pretio,  reward,  V. :  roagnft  diflScuItate  adfi- 
ciebatur,  was  brought  into  great  embarrassment^ 
Cs.:  adficitur  beneficio,  is  betiejited:  poen&  adficie- 
tur,  will  be  punished '  verberibus  adfecti,  scourged, 
Cu. —  To  move,  influence,  affect,  impress:  ut  ita  ad- 
ficerentur  animi,  ut  eos  adfici  vellet  orator :  varie 
homines,  L.  —  To  attack,  afflict,  oppress,  weaken, 
impair :  ut  prius  aestus,  labor,  corpora  adficeret, 
quam,  etc.,  L. :  Damasicthona  volnus  Adficit,  0. — 
To  qualify,  characterize,  describe  (  with  words ) : 
dolorem  verbis. 

ad-fig5  {bB-),  ftxl,  fixus,  ere,  to  fasten,  attach, 
affix,  annex :  litteram  ad  caput :  alqm  cuspide  ad 
terram,  L. :  Minervae  talaria :  Prometheus  adfixus 
Caucaso :  alqm  terrae,  L. :  lecto  te  adfixit,  con- 
fined, H. :  flammam  lateri  turris,  V. :  (apes)  ad- 
fixae  venis,  attached  (by  their  stings),  Y. :  adfixa 
est  cum  fronte  manus,  pinned  fast,  0. :  clavum 
adfixus  et  haerens  Nusquam  amittebat,  clung 
firmly  to  the  helm,  V. 

ad-fingo  (aff-),  finxl,  Actus,  ere,  to  form  as  an 
additioft,  make  bmdes,  attach,  affix,  append:  pars 
corporiA  sine  necessitate  adficta.  —  Fig.,  to  add, 
contribute,  bestow  in  addition  *  tantum  (discipulo), 
ut,  etc. — Esp.,  to  add  falsely,  invent  besides:  ad- 
fingere  aliquid,  quo  faciant,  etc. :  ut  intelligatis, 
quid  error  adfinxerit :  nihil  opinione  ad  aegritudi- 
nem :  addunt  ipsi  et  adfingunt  rumoribus,  etc.,  Cs. 

ad-finia  (aflf-),  e,  €u(j.  (abl.  Inl,  C. ;  once  Ine, 
T.),  adjoining,  bordering  on  •  fundo ;  gens  Mauris, 
lu — F  i  g.,  related  by  marriage  :  He^o  nobis,  T. — 
Hence,  subst.  adf  inia,  is,  m,  and  f,  a  connection 
by  marriage:  si  me  alienus  adfinem  volet,  imznte 
to  marry  into  my  family,  T. :  adfinem  reppuIistL 
— Connected  with,  sharing,  accessory  to,  implicated 
in :  turpitudini :  sceleri :  illarum  rerum,  T. :  huius 
suspitionis. 

adfinitaa  (afiT-),  &tis,  /.  [adfinis],  relationship 
by  marriage:  inter  nos,  T. :  m  affinitatem  alcuius 
pervenire,  N. :  adfinitatibus  coniuncti,  Cs. 

adnrmana  (aff-),  antis,  P,  of  adfirmo. 

adfirmate  (aff-),  adv.  [adfirmo],  with  solemn 
assurance  *  promittere. 


Digitized  by 


Google 


adfirmatio  21 

adfixmatio  (aff-),  6nis,/.  [adfirmo],  an  affir- 
tnaiion^  auevtration^  aoUmn  assurance :  religiosa : 
de  reliquis  civitatibus,  Cs. :  multa,  Cu. 

ad-firmo  (aff-),  Avl,  atus,  ftre,  to  ttrenffthen,^ 
Pig^  to  conjirm^  encourage:  Troianis  epem,  L. — 
Me  ton.,  to  confirm^  maintain^  aver^  positively  as- 
sert^pve  solemn  assurance  of:  nihil :  rem  pro  cer- 
to,  L :  ae  plus  non  daturam  :  Coraelium  id  bellum 
ge8si»e,L.:  dealtero:  ut  adfirmatur,  Ta. 

adfixaa,  adj,  [P.  of  adfigo],  ^otti^i;  attached: 
mihi  ease  adfixum,  to  keep  dose  tome:  in  aaperri- 
mis  saxuUs :  causa  in  animo,  impressed. 

adflatns  (aff-),  Qa,  m.  [ad-flo],  a  blowing  on, 
ireere,  blast,  breath:  ex  terrft:  vaporia,  L:  adflatu 
nocent,  by  the  ^luvia,  O. :  frondes  adflatibus  (apri) 
ardent,  bjf  his  breath,  0. — F  i  g.,  inspiration :  divi- 
nns:  furoria. 

adflictatid  (aff-),  onis,/  [  adflicto  ]. /j^a^wco/ 
pain,  tortwre. 

adflicto  (aff-X  ftvf,  fttus,  &re,/re^.  [adfligo],  to 
break  to  pieces,  destroy,  shatter,  damage,  injure: 
qui  Gatoli  monumentum  adflixit:  navls  tempestaa 
adflictabat,  C^ :  quod  (naves)  in  vadis  adflictaren- 
tor.  were  broken  in  the  shallows,  Cs. — F  i  g.,  to  crush, 
fsd  oa  end  to  :  eiuadem  f urorein. —  To  trottble,  dis- 
qtaet,  distress,  harass  :  homines  gravius  adflictan- 
tur:  adflictatnr  res  p.  — With  pron.  reflex.,  to 
^TMK,  be  greatly  troubled:  ne  te  adflictes,  T. : 
cam  ae  Alcibiades  adflictaret— Aim.  ;  adflictari 
lamentarique :  de  aliquft  re :  morbo,  L. 

adflictor  ( aff* ),  oris,  m.  [  adfligo  1,  one  who 
ttrihs  down;  fig.,  a  subverter  (once):  dignitatis. 

adflictiui  {aff'),  adj.  with  eomp.  [P.  of  adfli- 
go], cast  down,  miserable,  unfortunate,  overthrown, 
wrdehed,  distressed:  adflictum  erexit:  exoitare  ad- 
fietoa:  amidtia:  fortunae  reliquiae:  adflictiore 
cooditiooe :  res  suae,  ruined,  S.— Dejected,  discour- 
aged, desponding  :  Sulla:  adflicti  auimi  fuit:  ad- 
ffictna  vitam  trahebam,  V. :  aegritudine. — Aban- 
doned, base,  low,  vile  :  homo. 

ad-ffigo  (aff-X  Ixl,  Ictus,  ere,  to  dash  at,  strike 
«pwi,  throw  down,  overthrow :  statuam :  monumen- 
tam :  si  qno  adflictae  casu  conciderunt  (aloes),  Gs. : 
td  qnoa  (scopulos)  adflictaro  navem  videres. — 
Meton^  to  damage,  injure,  shatter:  terapestas 
Ea^ea  adflixit,  ita  ut,  etc.,  Cs. — F  i  g.,  to  ruin,  dam- 
sffe,  isgure,  harass,  distress,  overthrow:  senectus 
^:  ad  adfliffendum  equestrem  ordinem,  humiliat- 
y^:  qui  (muites)  cum  uno  genere  raorbi  adflige- 
^yiT,  were  decimated:  cura  reflavit  (fortuna),  ad- 
%imnr,  we  ore  shipwrecked:  amissi  eius  desiderio 
k^etua,  distressed,  Cu. :  Tectigalia  bellis  adfligun- 
tar,  suger:  causam  susceptam,  i.  e.  abandon  a 
^««*  once  undertaken. — To  cast  down,  dishearten : 
^fmosmeto. 

ad-flo  (aff-),  «rl,  — ,  ftre,  to  blow  on,  breathe 


adfulgeo 

upon:  terga  tantum  adflante  vento,  L. :  me  ful 
minis  ventis,  blasted  with,  V. :  qui  (odores)  adfla- 
rentur  e  floribus :  taurorum  adflabitur  ore,  i.  e. 
scorched  by  the  breath,  0. :  (peunarum)  iactatibua 
adflata  eat  tellus,  is  fanned,  O. :  Hos  uecat  adflati 
tabe  yeneui,  poisonous  breath,  0.:  quidquid  aurae 
flnminis  adpropinquabant,  adflabat  verior  frigoria 
Tis,  the  nearer  .  .  .  the  keener  blew,  L. :  velut  illia 
Canidia  adflasset,  H.  —  F  i  g.,  to  inspire :  adflata 
est  numine  .  .  .  dei,  V. :  te  adflavit  E  tribus  soror, 
a  ^iy  has  in/lamed  thee,  0. :  gregibus  amores, 
Tb. —  To  breathe  on,  impart  by  breathing:  laetos 
oculis  adflarat  (Venus)  honores,  breathed  charms 
upon,  V. — To  waft  towards  (only  fig.) :  sperat  sibi 
auram  posse  aliquam  adflari  Toluntatis,  some  inti- 
mation of  good-will ;  cf.  cui  placidus  leniter  adflat 
amor,  i.  e.  «  propitious,  Pr. 

adfluena  ( aff- ),  entis,  a(fj.  with  eomp.  [P.  of 
adfluoJ,,/{(>t&tn^,  abounding,  abundant,  rich,  copious, 
(Muent,  numerous,  plentiftd :  omnium  rerum  ad- 
fluentibus  copiis :  adfluentior  amicitia :  pauci  opi- 
bus  et  copiis  adfluentes :  homo  vestitu,  in  flowing 
garments,  Ph. :  doraus  scelerum  omnium  adfluena. 
— As  sftbst.  n, ;  ex  affluenti,  profusely,  Ta. 

(  adfluenter  ),  adv.  [  adfluena  1,  lavishly,  abun- 
dantly ;  only  eomp, :  adfluentius  naurire :  vivere, 
N. :  adfluentius  solito  convivium  inire,  Ta. 

adfluentia  (aff-),  ae,/.  [adfluo],  a  flowing  to  ; 
hence,  fig.,  affluence,  abundance,  copiousness :  rerum 
omnium :  munditiem,  non  adfluentiam  adfectabat, 
extravagance,  N. 

adfluo  (aff-),  fluxl,  fluxus,  ere,  to  flow  to,  flow 
towards,  flow  bv:  amnis  utrisque  castris  adfluena, 
L. — ¥ig.,  to  glide  quietly:  nihil  rumoris  adfluxit, 
i.  e.  w€u  heard. — To  stream  towards,  in  philos.,  of 
ideaa:  cum  infinita  imaginum  species  a  deo  ad- 
fluat;  and  of  pleasure  as  streaming  upon  the 
senses,  C. — Of  time:  adfluentes  anni, ^oiotn^  on, 
H.  —  M  e  t  o  n.,  of  a  multitude,  to  throng,  flock, 
pour:  comitura  adfluxisse  numerum,  V. — To  flow 
in,  abound:  voluptatibus :  cui  cum  domi  otium 
atque  divitiae  adfluerent,  S. 

ad-for  (aff-),  fttus,  ftrl,  dep.,  on\y praes.  ind.  ad- 
ffttur,  adfSminI;  imperf.  adfftbar  (once);  imper, 
ad f ftre ;  infln.  adfftrl ;  part. adf fttus. — I  n  gen.,  to 
speak  to,  say  to,  address,  accost :  Pyrrham,  0. :  hos 
adfabar,  V. :  hostem  supplex  ad  fare  superbum, 
v.:  licet  enira  versibus  iisdem  mihi  adfari  te, 
quibus,  etc. — Esp.,  to  invoke:  deos,  V. — To  the 
dead,  to  bid  a  loaf  farewell :  sic  positum  adfati  dis- 
cedite  corpus,  V. :  te  adfari  extremum,  V. 

adfore,  adforem,  adfui ;  see  adsum. 

(adfulgeo  or  aff-),  ulsT,  — ,  ere  (only perf  stem^ 
to  shine  upon,  beam,  glitter,  appear  bright,  be  rtuii- 
anl:  voltus  tuns  Adfulsit  populo,  H. :  cacli  arden- 
tis  species  adfulserat,  L,  —  Fig,:   Hoc  senatQs 


Digitized  by  V^OOQIC 


adfando  S 

ooDfolto  fftcto,  lux  qaaedam  adfulsisse  civitati 
▼i»a  est,  L. :  cum  Sardiniae  recipiendae  apes  ad- 
fulsit,  dawned^  L. 

ad-fundo  (aff-X  ftldl,  fdsus,  ere,  to  pour  irUo^ 
a(kniniMer :  alicui  ▼enenum,  Ta. :  Rhenum  Oceano, 
Ta.  —  Pa««.,  to  fall  dowfiy  proatrate  oneadf:  Am- 
plecti  pedes  adf  usaque  poscere  ritam,  0. :  adf  usae 
lacent  turaulo,  prottraie  upon  the  tomb,  0. — To  he 
spread  out  (of  troops) :  ut  equitum  tria  milia  cor- 
nibus  adfunderentur,  Ta. 

adfdturuB,  P.  of  adsum. 

ad-g-,  see  agg-.        ad-gn-,  see  agn-. 

ad-haereo,  — ,  — ,  Sre,  to  deave^  adkert^  stick 
to:  Tincto  iii  corpore,  ding  to,  0. :  lateri  qu&  pec- 
tus adhaeret,  y<nn<,  0. :  quibus  (saxis)  adhaere- 
bant,  L. :  lentis  adhaerens  bracchiis,  H. :  raanQs 
oneri  adhaerentes,  i.  e.  frozen,  Ta. — F  i  g.,  to  ding 
to,  he  attached :  cui  canis  .  .  .  cognomen  adhaeret, 
adheres,  H. — To  hang  Ofi,  keep  dose,  be  attached: 
lateri  adhacrere  gravem  dominum,  L. 

ad-haeresod,  haesi,  haesus,  ere,  inch,  [adhae- 
reo],  to  cleave,  stick,  adhere:  tragula  ad  turrim, 
Os. :  siimmu.sque  in  margine  versus  adhaesit,  i.  e. 
was  added  on  the  verge  of  the  tablet,  0. :  adhaere- 
scere  ad  coluranam  (Maeniam),  to  be  pilloried  as  a 
fraudulent  debtor:  in  me  tela  adhaeserunt:  cra- 
terae  limus  adhaesit,  H.:  fronte  cuspts  adhaesit, 
0.:  nacttis  hoc  litus  adhaesi,  remained,  0.':  in 
^  his  locis. — F  i  g.,  to  ding,  adhere :  ad  quamcun- 
*  que  disciplinara :  iustitiae  honestatique,  to  be 
devoted:  oratto  ita  libere  fluebat,  ut  numquam 
adhat'resceret,  never  faltered.  —  To  correspond  to, 
accord  mth,  JU,  suit :  omnia  ad  yestrum  studium. 
—  To  hang  on,  trail  after,  be  the  last :  tenesne  me- 
morift  te  extremum  adhaesisse  ?  hung  on  the  end, 
i.  e.  were  chosen  last. 

adhaeaio,  onis,/.,  an  adhering,  dinging  (once). 

ad-hlbeo,  ul,  itus,  ere  [habeo],  to  hold  toward^ 
turn  to,  apply,  add  to :  manOs  medicas  ad  volnera, 
V. :  ad  pauem  adhibere,  eat  with :  man&s  genibus 
adhibet,  i.  e.  dasps,  0. — F  i  g.,  to  furnish,  produce, 
bring  forward,  apply,  bestow,  administer:  parti 
corporis  scalpellum :  oraiio,  quae  lumen  adhibere 
rebii!<  debet:  (oratio)  ad  volgus  adhibenrla:  alicui 
volnptiites:  oratorem,  call  to  one's  aid:  animum, 
give  close  attention,  V. — E  s  p.,  to  bring  to,  summon, 
einfJo;^:  fratrem  adhibet,  Cs. :  adhibitis  amicis,  S. : 
leges,  ad  quas  (sc.  defendendas)  adhibemiir,  we 
arenummoned:  adhibebitur  heros,  shall  be  brought 
upon  the  stage,  H. :  aliquem  in  partem  periculi,  0. 
— With  ad  or  in  consilium  (concilium),  to  summon 
for  counsd,  consult :  ueque  bos  ad  concilium  ad- 
hibeiidos  censeo,  Ca. :  illis  adhibitis  in  conRilium  : 
(plebes)  nullo  adhibetur  consilio,  Cs. ;  cf.  adhibitis 
omnibus  Marcellis,  qui  turn  erant. — Adhibere  ali- 
quem cenae  or  epulis,  to  invite  to  dinner,  invits  to 


I  adimoeo 

a  baftquet,  entertain:  adhibete  PenatiB  et  patriot 
epulis,  etc.,  V. :  conviyio  neminem,  L. :  alteris  Te 
mensis  deum  (when  tutelary  gods  were  invoked), 
H. :  mulieres  in  conviviura. —  To  treat,  handle,  act 
towards :  victu  quam  libcralissime  adhiberi :  alqm 
severius. — Adhibere  aliquid,  to  put  to  use,  apply^ 
use,  employ  for,  use  in :  modum  quemdam :  adhi- 
bita  audaci&  et  virtute,  calling  to  their  aid,  Cs. : 
belli  necessitatibus  patientiain,  L. :  curam  in  vale- 
tudine  tuend&,  N. :  fidem  in  amicorum  periculis : 
modum  vitio,  to  set  bounds:  memoriam  contume- 
liae,  to  retain  in  memory,  N. — E  s  p.  in  phrase,  ad- 
hibere vim,  to  employ  compulsion,  cotnpel:  si  hano 
vim  adhtbes,  quid  opus  est  iudicio?  —  Poet.: 
Munitaeque  adhibe  vim  sapientiae,  storm  the  de- 
fences of  wisdom,  H. 

ad-hizinlo,  IvI,  — ,  ire,  to  neigh  to,  whinny  to  : 
equo,  0. — F  i  g. :  ad  orationem,  i.  e.  expressed  de- 
light. 

adhortatio,  Onis,  /.  [adhortor],  an  encourage- 
ment, exhortation:  nostra:  clamore  conprobata, 
L. :  invicem,  L. :  mutua,  Cu. — Plur.,  L. 

adhortator,  Oris,  m.  [  adhortor  ],  one  who  en- 
courages :  operis,  to  the  work,  L. 

ad-hortor,  fttus,  ftrl,  to  encourage,  exhort,  stifn» 
tUate,  rouse,  urge:  milites:  me  ad  Rabirium  de- 
fendendum :  Boios  de  re  f rumentarift,  Cs. :  adule- 
sceiites,  ut  turbulenti  velint  esse :  adhortor,  pro- 
perent,  T. :  in  bellum,  Ta, 

ad-huo,  adv.  of  time,  until  now,  heretofore^ 
hitherto,  as  yet :  sicut  adhuc  fecerunt,  speculabun- 
tur :  unde  est  adhuc  bellum  tractum,  nisi,  etc.,  all 
this  time:  adhuc  ignota  precatur  flumina,  hitherto^ 
V. :  qui  me  passus  est  usque  adhuc  facere,  etc, 
always  till  now,  T.  —  E  s  p.,  to  this  point,  to  thie 
place,  hitherto,  thus  far:  adhuc  ea  dixi,  cur,  etc, 
up  to  this  point :  satis  adhuc  nullum  emolumen- 
tum  vidistis,  long  enough  already,  L. :  erat  adhuc 
inpudens,  qui  teneret,  so. — Adhuc  non,  or  neque 
adhuc,  not  as  yet,  not  to  this  time:  nihil  adhuc, 
nothing  cu  yet,  or  not  tU  all  as  yet:  numquam 
adhuc,  never  as  yet,  never  yet:  maximis  iniuriis 
adfecti,  adhuc  non  venenmt:  Cui  neque  fulgor 
adhuc  neo  dum  sua  forma  recessit,  V. :  qu&  pugn& 
nihil  adhuc  exstitit  nobilius,  N. — For  etiam  nunc, 
yet,  still :  adhuc  tranquilla  res  est,  t^  is  still  quiet^ 
T. :  exercitua  ignotua  adhuc  duel  suo,  L. :  si  quia 
adhuc  precibus  locus,  V. — Colloq.  and  late,  stiU^ 
besides,  in  addition :  et  adhuc  adfluebat  omnis  in- 
ventuR,  Ta. :  melius  quidem  adhuc  eae  civitatea, 
etc.,  stiU  better  is  the  condition  of,  etc.,  Ta, 

ad-iaceo,  t-ul,  — ,  6re,  to  lie  at,  lie  near,  adjoin^ 
border  upon,  touch,  bound:  Tuscus  ager  Romano 
adiacet,  L. :  adiacet  undis  moles,  O. :  gentes,  quae 
mare  illud  adiacent,  N. :  Etruriam,  L. :  (regio)  ad 
Aduatucos,  Cs. :  adiacentia,  the  neighborhood^  T^> 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


adioio 


28 


adlunotus 


adido  (  proBounced  adilciO  ),  igcl,  iectus,  ere 
[id+iacio],  to  throw  to,  east  to,  fling  at,put,pvt 
to,  ad  near:  hordei  numero  ad  summam  tritici 
adiedo:  Adiectoque  carae  supplentur  sanguine 
venae,  0.:  telum  ex  locia  superioribus  in  litus,  to 
htrl,  Cs. :  aggere  ad  munitiones  adiecto,  thrown 
«9)  before,  Os.— F  i  g.,  of  the  eyes,  to  east,  throw: 
ad  omnia  veatra  cupidltatis  oculos :  oculum  here- 
<Ktatl — Of  the  mind,  to  turn,  direct,  fist :  ad  vir- 
ginem  animuin,  T. :  consilio  animum,  L. — Esp., 
to  add  by  way  of  increaxe,  superadd:  ad  belli- 
cam  laudem  ingeni  gloriam:  morem  ritOsque 
aacrorura,  to  institute  also,  V. :  adici  clamorem  (iu- 
bct),  to  be  raised  b^des,  Ta. :  Adiecere  plus  artis 
AO^ttiii:,  contributed  (to  my  education),  H. —  To 


diviti,  rob,  T. :  adimam  cantare  aereris,  wiU  forbid 
to  write  verses,  H.  —  Of  persons,  to  snatch  away, 
carry  ojf:  banc  mihi  adimet  nemo,  T. :  puellas 
adimis  leto, /rom  deaih,  H. :  ademptus,  dead,  H. 

adipatua,  adj,  [  adeps  ],  fat,  greasy.  —  Ptw. 
neut.  as  subst.,  pastry  prepared  with  fat:  livida, 
lu. — Of  discourse,  coarse,  gross :  dictio. 

adipiaoor,  adeptus,  I,  dep.  [ad+apiscor],  to 
come  up  with,  arrive  at,  reach,  overtake:  Romani 
adepti  fessos,  L.— Fig.,  to  attain,  get,  obtain,  ac- 
quire, reach :  senectutem :  banc  victoriam,  Cs. : 
tuam  amicitiam,  N. :  ius  nostrum,  L. :  rerum  adep- 
tus est,  Ta. :  adepti  sunt,  ut  dies  festos  agitare 
possent :  iis  adipiscendi  magistratQs,  they  ^iould 
take  public  office:  crimen,  O.^P.pass,:  prope  iam 


add  a  new  thougJu :  hue  uatas  adioe  septem,  0. :       .     -  - 

ct  radior*  i-apiiis  aspici  persuaaio  adicit,  Ta.— 7b    *d®P^™  victoriam  retinere,  S. 

df>  in  addition:  qui  ad  id  adeicerat,  ut,  etc.,  added  \      ^'  adltua,  P.  of  1  adeo. 


^  ?f^^.  ?/» *^^'  ^— In  auctions,  1 1,  to  add  to 
a  Ind:  licJti  aunt  u»que  adeo  .  .  . ;  super  adiecit 
Aescbrio,  made  a  higher  bid 

adiectid,  Cnis,/.  [adicio],  an  annexation,  addi- 
tion: populi  Albani,  L.  :  inliberali  adiectione,  i.  e. 
by  grudgingly  adding  (to  bis  offer),  L. 

adigo,  6gl,  actus,  ere  [ad -|- ago],  to  drive,  urge, 
bring  by  force,  take  (to  a  place) :  pecore  ex  longin- 
-qaioriboa  vicis  adacto,  Cs. — Of  persons  :  te  adiget 
boRum  insomnia,  T. :  aliquem  fulmine  ad  umbras, 
v.:  Italiam  vos?  V.:  arbitrura  ilium  adegit,  comr 
peUed  to  come  before  an  arbiter. — Of  things :  tigna 
teacia,  to  ram  in,  Cs.— E  a  p.  of  weapons,  to  drive 
home,  plunge,  thrust :  ut  telum  adigi  non  posset, 
rwc*  its  mark,  Cs. :  viribua  ensis  adactus,  V. — 
Poet.:  ait«  volnus  adactura,  inflicted,  V.—Fig., 
te  dri^,  urge,  force,  compel,  bring  (to  a  condition 
or  act):  me  ad  insaniam,  T. :  vertere  morsOs  Exi- 
goam  io  Cererem  penuria  adegit  edendi,  V. :  adac- 
fa  p^  vim  gubematoribus,  pressed,  Ta. — P  o  e  t.  : 
In  faciem  prorae  pinus  adacta  novae,  brought  into 
Aeform  of  a  ship,  Fr. — Adigere  aliquem  ius  iu- 
raodom,  or  ad  ius  iuranduro,  or  iure  iurando,  or 
Sacramento  (abL),  to  put  on  oath,  bind  by  oath, 
esmse  to  take  an  oath,  swear:  omnibus  ius  iurandum 
adaetis,  Cs. :  ad  ius  iurandum  populares,  S. :  pro- 
yicciam  in  sua  verba  ius  iurandum,  Cs. :  populum 
icre  tor^ndo,  L. :  adiurat  in  quae  adactus  est  ver- 
ba, i,  e.  take*  the  oath  under  compulsion,  L. 

idiicio,  see  adicio. 

•dimo^  emi,  gmptuB,  ere  [ad+emo],  to  take 
■w^,  take  from,  deprive  of:  Multa  ferunt  anni 
^fxmo^is,  JJTuIta  recedentes  adimunt,  H. :  metum, 
r.:  idimere  a<»gritudiDem  hominibus,  to /r««  m«i 
/'w  sorrow,  T. :  qui  d^s  adimisque  dolores,  H. : 
•ten  dFititem,  to  deprive  of  eivU  rights:  a  Syra- 
OBUtf  quae  ille  dies  reliquerat:  Quid  Caecilio 
fcfl  Awnanos  ndemptum  Vergilio?  i.  e.  grant  to 
C^ci^yet  deny  to    Vergil^  fl.:   Qui  adimunt 


2.  aditua,  Qs,  m.  [1  adeo],  a  going  to,  drawing 
near,  approach,  access :  urbls  uno  aditu  atque  ad- 
ventu  capUs :  temptare  aditas,  seek  to  approach, 
V. :  viri  mollis  aditQs  novisse,  how  to  approach 

r%i  V. — A  privilege  of  admittance,  access:  faci- 
aditfls  ad  eum  privatorum :  aditum  petentibus 
conveniendi  dare,  an  opportunity  of  conversing,  N, : 
sermonis  aditum  cum  Cicerone  habere,  Cs. :  in  id 
sacrariura.— C  o  n  c  r.,  a  way  of  approach,  entrance, 
avenue,  entry:  primo  aditu  vestibuloque  prohibere: 
aditu  carentia  saxa,  inaccessible,  0. — Hence,  a  way 
of  approach,  means  of  reaching :  ad  oausam :  ad 
huius  modi  res. 

ad-iudioo,  avi,  atus,  fire,  to  make  a  judicial 
award,  grant,  award,  adjudge:  regnum  Ptole- 
raaeo :  alcui  magistratum,  Cs. :  alqd  lulls  adiu- 
dicat  armis,  adds  to  the  Roman  Empire  (poet,  of 
Augustus),  fl. :  causam  alcui,  to  cUcide  in  one's 
favor. — M  e  t  o  n.,  to  ascribe,  assign,  impute :  mihi 
salutem  imperi. 

adiuero,  for  adiuverd,  see  adiuvo. 

adiumentom,  I,  n.  [for  adiuvamentum ;  adiu- 
vo], a  means  of  helping,  Mp,  aid,  support,  assist- 
ance: adiumenta  et  subsidia  consufattls:  adiu- 
menta  rerum  gerundarum,  natural  advantages: 
ignaviae,  S.:  nihil  adiumenti  ad  pulchritudinem, 
no  artiflcial  aid,  T. :  mihi  esse  adiumento  in  causis. 

adiunotid,  6nis,/.  [adiungo],  ayotmw^,  uniot^, 
conjunction:  homini  ad  hominem  naturae.  —  In 
rhet.,  the  connection  of  a  predicate  with  several  sub- 
jects, C. — An  addition  to :  virtutis. 

adiunotor,  oris,  m.  [adiungo],  he  who  adds: 
Galliae  ulterioris,  i.  e.  Pompey. 

adiunotoa,  adj.  with  comp.  [P.  of  adiungo], 
dosdy  connected,  joined,  united:  quae  huius  causae 
adiunctiora  sunt :  huic  fundo  praedia. — As  suhst. 
n.,  a  characteristic,  ac^junct,  essential  aUribute  :  in 
adiunctis  morabirour,  fl. :  pietatis  adiunctum." 
Plur.,  collateral  circumstances. 


Digitized  by 


Google 


adiungo 


24 


adligo 


adiungo,  tlDXI,  anctus,  ere,  to  fatten  on^join  to, 
hamett:  plostello  mures,  H. :  ulmis  vites,  V. :  re- 
moB  lateribus,  Ta.  —  F  i  g.,  to  join,  attach :  ad  im- 
perium  populi  R.  Ciliciam  :  (  urbes )  consilio  ad 
amicitiana,  won  over  by  wise  managemewt,  N. :  Be 
▼iro,  V. :  agroB  populo  R. :  urbem  in  societatem, 
L. :  imperium  .  .  .  quod  amiciti&  adiungitur,  en- 
forced by  friendship^  T. :  comitem  eis  adiuDCtum 
ease  Volturcium :  ut  se,  rege  Armeniorum  adiunc- 
to,  renovarit,  gained  as  a  friend:  multas  sibi  tri- 
bas :  alqm  beneficio,  bind^  T. —  To  addyjoin,  antiex, 
associate:  ad  gloriam  .  .  .  divinituB  adiuncta  for- 
tuna. — E  B  p.,  to  subjoin :  aliquod  dictum  de  vene- 
no :  his  adiungit,  quo  fonte,  etc.,  V.  —  To  attach, 
apply,  direct,  confer :  animum  ad  Btudium,  T. :  bu- 
spicionem  ad  praedam,  connect  with :  honos  populi 
R.  rebus  adiungitur :  hue  animum,  T. — Me  ton.,  to 
bring  dose :  lateri  castronim  adiuncta  (dassis),  V. 

ad-iur5,  AvI,  — ,  are,  to  swear  to  in  addition, 
attest  besides,  add  to  an  oath :  praeter  commune  ius 
iurandum  haec,  L. — To  add  an  oath,  swear  to,  con- 
firm by  oath :  omnia :  adiuras  id  te  non  esse  fac- 
turum :  in  quae  adactus  est  verba,  L. — To  call  to 
witness,  attest,  swear  by:  Stygii  caput,  V. :  te,  Ct 

adiutd,  avl,  — ,  &re,/r<w.  [adiuvo],  to  help  zeal- 
ously, serve,  aid,  assist  ( old  or  late ) :  senem,  T. : 
funus,  to  aid  in,  T. :  eis  (pueris)  onera  adiuta,  help 
them  carry,  T. ;  id  adiuta  me,  T. 

adiutor,  6ri8,  m.  [adiuyo],  a  helper,  cusistant, 
confederate:  alcuius  honoris:  cuius  honori  sem- 
per adiutor  f ucrit,  Cs. :  his  adiutoribus  in  re  ge- 
renda  uti :  ad  res  gerendas,  L. :  quls  adiutoribus, 
and  with  their  aid,  S. — E  a  p.,  an  aid,  adjutant,  as- 
sistant, deputy,  secretary :  dato  adiutore  Phamaba- 
zo,  N. — lu  the  theatre,  a  secondary  actor,  support : 
in  8cena  coiistitit,  nullis  adiutoribus,  with  no  sub- 
ordinate actors,  Ph.  —  Hence,  fig.:  haberes  Mag- 
num adiutorein,  posset  qui  ferre  secundas,  H. 

adiutrix,  Icis,/.  [adiutor],  she  that  helps,  a  fe- 
male assistant :  matres  filiis  adiutrices  solent  esse, 
T. :  scelerum. 

adiatU8»  P.  of  adiuvo. 

ad-iuvo,  iavl  (adiucro,  old  for  adiQverd),  itttus, 
&re,  to  help,  assist,  aid,  support,  further,  sustain : 
fortis  fortuna  adiuvat,  T. :  maerorem  orationin 
meae  lacrimis  suia :  sua  sponte  cos,  N. :  pennis 
adiutus  amoris,  0. :  in  iiis  causis :  alqm  ad  per- 
cipiendam  virtutem :  si  quid  te  adiuero,  poet  ap. 
C:  ut  alqd  conseqttamur,  adtuvisti:  multum  eorum 
opinionem  adiuvabat,  quod,  etc.,  Cs. — With  ellips. 
of  06;'.,  to  be  of  assistance,  help:  ad  verum  proban- 
dum:  non  multum,  Cs. :  quam  ad  rem  humilitaa 
adiuvat,  is  convenient,  Cs. — Sttpin.  ace. :  Neetanebin 
adiutum  profectua,  N. — P. pass. :  adiutus  a  Demo- 
sthene,  N. — F  i  g. :  claraore  militem,  cheer,  L. :  ad- 
iuvat hoc  quoque,  this  too  is  ttsrfitf,  H.:  ciirft  ad- 
iuvat illam  (formam),  sets  off  his  beauty,  (). 


ad-labor  (all-),  apsus  sum,  I,  d^.,  to  glide  toW' 
ards,  flow,  glide,  slide :  viro  adlapsa  sagitta,  V. : 
oris,  arrive  at,  V. :  aurls,  reach,  V. :  mare  crescent! 
adlabitur  aestu,  rolls  up  as  the  tide  rises,  V.  :  ex- 
trinaecu-s :  ex  occuito,  L. 

ad-laboro  (all-),  — ,  — ,  are,  to  labor,  toil:  ore 
adlaborandum  est  tibi,  ut,  etc.,  H.  — With  dcU.,  to 
add  to  by  labor :  myrto  nihil  adlabores,  H. 

ad-lacrimo  ( all- ),  — ,  — ,  *re,  to  shed  teart 
thereat,  weep  (once) :  luno  adlacrimans,  V. 

adlapsus  (all-),  aa,  m.  [adlabor],  a  gliding  up 
to,  stealthy  approach  ;  plur. :  serpentium,  H. 

ad-latro  (all-),  — ,  are,  to  bark  at.  —  Fig.,  to 
rail  at,  revile:  magnitudinem  African!,  L. 

adlatums,  adlatus,  PP.  of  adfero. 

adlecto  (all-),  — ,  &re,freq.  [adlicio],  to  allure, 
entice:  ad  (agrum)  fruendum  :  vanitatem,  court. 

adlegatio  (all-),  on  is,/.  [1  adlego],  a  sending, 
despatching:  ad  istum. 

1.  ad-lego  ( all- ),  avl,  atuy,  &re,  to  send  on 
business,  despatch,  commiseion,  depute,  charge  :  te 
ad  illos :  homines  nobills :  a  me  adlegatus  senex, 
instigated,  T. 

2.  ad -lego  (all-),  egl,  ectus,  ere,  to  select, 
choose,  elect :  augures  de  plebe,  L. 

adlevamentum  (all-),  l,  n.  [adlevo],  a  mitiga- 
tion, relief:  sine  ullo  adlevamento. 

adlevatio  (all-),  Onis,  /.  [adlevo],  an  allevia^ 
tion :  doloris  diuturnitatem  adlevatio  conaoletur, 

ad-levo  (all-),  uvl,  &tus,  are,  to  lift  up,  rai*e, 
set  up:  oculos,  Cu. :  (iaqueis)  adlevati  (milites), 
S. :  cubito  artas,  O.  —  Fig.,  to  lighten,  alleviate, 
comfort,  console :  aerumnam  dictis :  adievatum 
corpus  tuum,  recovered  from  sickness:  adlevor. — 
To  diminish  in  force,  lessen :  adversarionim  con- 
firmationem. 

ad-lioio  (all-),  lexl,  lectua,  ere  [ad+lacio],  to 
allure,  entice,  attract,  persuade,  influence:  roul to- 
rum  opes  ad  misericordiam :  somnoa,  O. :  homi- 
num  studia:  ad  amicitiam  (similitudo). — Fig.  of 
the  magnet :  fernim  ad  se,  attracts. 

ad-lido  (all-),  llsl,  llsus,  ere  [ad+Iaedo],  to 
strike  upon,  clash  against :  ad  scopulos,  Cs. — F  i  g., 
to  ruin. 

ad-ligo  (all-),  avT,  atus,  fire,  to  bind  to,  tie  to: 
reliquos  ad  palum. — Esp.,  to  bind  up,  bandage: 
volnus,  L. —  To  fetter,  shackle :  adiigari  se  patitur, 
Ta. —  7b  hold  f cut:  adligat  ancora  (navIsX  V. — 
Fig.,  to  hinder,  detain,  keep  back:  illi  filium,  i.  e. 
keep  at  home,  T. :  populum  .  .  .  novo  quaestionia 
genere,  to  hamper:  palus  inamabilis  undft  Adligat 
(sc.  eos),  keeps  imprisoned,  V. —  To  bind,  oblige,  lay 
undei'  obligation:  alqm  beneficio:  nuptiia  adli<ra- 
tur*:  lex  omnia  ndlij^at:  furti  se  adligat,  ronmets 


Digitized  by  V^OOQIC 


adlino 


25 


admiaoeo 


kmkff,T. —  To  iniptign^  accuse:  adligatum  Oppia- 
nki  nomea  ease.  —  Of  words :  verba  certft  lege 
venltejby  a  fixed  nu^rical  form. 

«d-lin6  (all-),  — ,  — ,  ere,  to  besmear :  inoomp- 
ttB  (venibus)  BigQum,  L  e.  to  eraee^  H.  —  Fig.,  to 
attach,  impart :  sordea  sententiis. 

a^lJTim  p,  of  adlido. 

adlocatlo  (all-),  Onis,/.  [adloquor],  a  eoneol- 
o^,  comforting  :  Quik  solatus  es  adlocutione  ?  Ct. 

adlocataa^  P.  of  adloquor. 

adloqainm  (all-),  I,  n.  [adloquor],  an  exhortor 
tiofk^meouragement:  benignum,  L. — Ftur.^ soUieea : 
a^grimooiae,  H. 

ad-loqnor  (all-X  ctltus,  I,  dep.,  to  epeak  to,  ad- 
drmty  eahste,  greet :  hominem,  T. :  huno  claviger 
adloquitur,  O. :  patriam  maestft  Toce,  Ct — E  s  p., 
to  eAart,  rotue  :  milites,  L. 

ad-lado  (all-),  llal,  — ,  ere,  to  play,  sport^joke, 
ieA^  do  sportively :  ad  id,  T. :  varie  et  copiose :  ad- 
lodit  (Ino  Tauro),  0. :  nee  plura  adludeus,  dwelling 
longer  on  the  jest,  V. :  qui  occupato  adlu8erit,^'es^ 
wish  kim  whue  bumf,  Pb. :  Omnia  quae  fluctOs  ad- 
ludebaot^  Ct — F  i  g.,  of  the  waves,  to  play  against, 
rlaiA  upon :  mare  litoribus  adludit :  adludentibus 
uii  lis  <>- 

ad-luo  (all-X  ^i  — i  ^^  ^  fi^^  '*^<>'*  ^i  y^^uh 
offoiiut,  bathe:  non  adluuntur  a  mari  moenia: 
urbd  man  adluitur,  L. :  mare,  quod  adluit  (Ita- 
liam)  infra,  V. — F  i  g.,  to  beset :  (Massilia)  barba- 
rae  floctibas  adluitur. 

wShvwiem  (all-),  — ,  abl.  6,/.  [8  LV-],  an  inun- 
dmHon,  L.  dub. 

adla^lo  (all-),  onis,/.  [8  LV-],  an  inundation. 

ad-matord,  — ,  — ,  Are,  to  meUure  (once) :  se- 
ditiooem,  Cs. 

ad-metior,  mSnsus,  Irl,  dep.,  to  measure  out : 
tibi  fmmentum. 

adminiculo^  are  [adminiculum],  to  prop :  vi- 
tem  (oDoe). 

admiiilciiliziii,  I,  n.  [MA-,  MAN-]. — In  Tine- 
jank,  a  siake,prop:  vites  adminicula  adprehen- 
^QDt:  adminiculorum  ordines. — In  gen.,  a  sup- 

rt,  stay:  ipsis  adminiculis  prolapsis,  the  limos, 
corporis,  Cu.  —  Fig.,  help,  aid:  id  senectuti 
S9ae  adnifniculam  fore,  L. 

md'miaimter,  tn,  m.,  one  who  is  at  hand  to 
yp,  m  asntiant,  minister,  hdper:  administris  ad 
a  Bsai&dM,  Dmidibns  utantur,  Cs. :  consiliorum, 
S  — Bsp  a  tool,  instrument,  pandar:  Naevi: 
miaa  aipmutnm,—An  engineer,  aitendaiU  :  opus 
«t  «iministro2i  tatiri,  S. 

ad-ndniatra.  «e,  /.  fadministerl,  a  female  oa- 
ndmU,  /umdnussd—r  i  g. :   artes  aammistrae  Tir- 


5,  onis,/.  [administro],  aid,  hdp, 
liuum. — Direction,  management, 
uundi :  tormentorum,  Cs. :   por- 


adminiatratio,  < 
co-operation:  bomiuum.- 
administration : 
tas,  Cs. 

adminlatrator,  Oris,  m.  ^administro],  a  man- 
ager, conductor :  belli  gerendi. 

ad-miniatro,  avi,  fttus,  ire,  to  manage,  control, 
guide,  superintend,  execute,  regulate,  rtUe,  direct: 
provinciam :  rem  p.,  C,  L. :  bellum,  Cs. :  per  ho- 
mines honestissimos  leges:  legatlones  per  Dio- 
nem,  N. :  alqd  privato  consilio,  Cs. :  inter  vineas 
sine  periculo,  pursue  their  work  without  peril,  S. 

admirabilia,  e,  adj.  with  comp.  fadmiror],  ad- 
mirable, toonderful:  dementia :  in  dicendo  homi- 
nes. — E  8  p.,  ftrange,  like  paradox. 

admirabilitaa,  &tis,  /.  [  admirabilis  ],  adnUr- 
(tbleness:  magna. 

adnurabillter,  adv.  [admirabilis],  wonderful- 
iy,  admirably :  laudari. — ParadoxioaUy :  dicere. 

adnurandua,  acfj.  [P.  of  admiror],  to  be  won- 
dered at,  admirable,  wonderful :  homo :  adroiran- 
dum  in  modum,  N. :  spectacula,  V. 

admiratid,  5nis,  /.  [  admiror  ],  admiration^ 
wonder:  admiratione  adfici:  admirationis  pins 
habere  quam  gloriae.  —  Plur.,  expressions  of  ad- 
miration, applause:  admiraiiones  in  oratoribus 
efficere :  copiose  sapienterque  dicentis :  sui,  N. : 
viri,  L. —  Wonder,  surprise,  astonishment:  raihi 
admirationem  moveri:  in  admirationem  versus 
(rex),  L. :  tam  ancipitis  sententiae,  L. 

admirator,  oris,  m.  [admiror],  an  admirer: 
Simonidis,  Ph. 

ad-miror,  Atus,  Arl,  dep.,  to  regard  voith  wonder, 
admire :  eorum  in^nia,  T. :  ilium,  V. :  eum  in 
his,  N. — To  regard  with  wonder,  wonder  at,  be  as- 
tonished :  stultitiam,  N. :  quicquam,  T. :  in  uno 
homine  tantam  esse  dissimilitudinem,  etc.,  N. : 
hoc  maxime  te  ausum  esse,  etc. :  de  multitudine 
indoctA:  admirantium  undo  hoc  exstitisset:  ad- 
miror, quo  pacto,  etc.,  H. :  admiratus  sum,  quod 
.  .  .  scripsisses  :  admiratus  cur,  etc. — Pass. :  quo 
magis  pra vitas  eorum  admiranda  est,  S. —  To  gaze 
at  passionatdy,  strive  after,  desire  :  nihil :  Nil  ad- 
mirari  prope  res  est  una,  etc,  to  be  excited  by  noth- 
ing, E. 

ad-miaoed,  scul,  xtus  (mistus),  ere,  to  add 
so  cu  to  form  a  mixture,  mix  vnth,  admix :  admixto 
calore:  ille  (aSr)  raulto  calore  admixtus  est: 
aquae  calorem.  —  Fig.,  to  mingle,  mix  in  with : 
huic  generi  orationis  illud  alterum :  versAs  admi- 
soeri  orationi.  —  To  add,  join,  mingle,  merge  in, 
scatter  through:  antesignanos,  among  the  cavalry, 
Cs. :  stirpem  admisceri  Phrygiara,  that  a  Phrygian 
stock  is  mixed  (with  oura),  V. :  his  Antonianos 
milites,  Cs. — To  implicate,  mix  up:  ne  me  admi- 
sceas,  T. — With  se  or  pass.,  to  mix  oneself  up,  in- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


admiMaziiis 


96 


admoreo 


Utftfy  m§ddU:  ne  te  admisce,  T. :  ad  id  oonBilium 
admisoearf 

admiBsirius,  l,  m.  [adinitto],  a  ttaUion, 

ad-misamn,  I,  n.  [admitto],  a  voluntary  faulty 
trwpoM^  crime:  nuUo  admisso:  tale,  L. :  gentis 
dolosae,  0. :  Poppaeae,  Ta. 

admiasua,  P.  of  admitto. 

admiatid,  admiatua,  see  admixtio,  admixtus. 

ad-mitto,  misl,  mlstius,  ere  (admittier,  old  for 
admitti,  V.),  to  send  tOy  let  go^  let  looae,  let  come,  ad- 
mity  give  access :  te  ad  meas  capsas  admisero :  do- 
mura  ad  se  filium,  X. :  lovis  arcanis  Minos  admis- 
sus,  H.  —  E  8  p.f  to  give  access^  grant  an  audience^ 
(Mdmity  receive:  domus  in  quam  admittenda  multi- 
tudo :  adraissus  est  nemo :  spectatum  admissi,  H. : 
▼etuit  queroquara  ad  eum  admitti,  N. — Alqm  ad 
consilium,  to  take  into  eonferencej  consult:  neque 
ad  oonsilium  casus  admittitur.  —  In  numerum 
alqm,  to  enroll  among :  honim  in  numerum  nemo 
admittebatur  nisi  qui,  etc.,  X. — Alqm  ad  officium, 
to  admit  to :  nemo  ad  id  officium  admittitur,  nisi, 
etc,  N. — Of  a  horse,  to  let  go^  give  reins :  adraisso 
equo  inruere :  equo  admisso  accurrit,  atftUl  speedy 
Cs. :  per  coUa  admissa  volWtur,  i.  e.  over  the  neck 
of  the  galloping  steed,  0. :  admisso  passu,  with 
quickened  pace^  0. :  ubi  se  admiserat  unda,  hctd 
gathered  forccy  0. — Fig.,  of  words  or  thoughts,  to 
let  come^ grant  admittance^  receive:  nee  ...  ad  an i- 
mum  admittebat  (with  ace,  and  tn/l),  did  not  enter- 
tain the  notion,  L. :  animi  nihil  auribus  (abl.)  ad- 
mittebant,  L. :  si  placidi  rationem  admittitis,  hear 
calmly^  lu. — Of  an  act  or  event,  to  let  be  done^  al- 
low^ permit:  sed  tu  quod  cavere  possis  stultum 
admittere  est,  T. :  non  admittere  litem. — Hence, 
of  birds  which  give  a  favorable  omen,  to  he  pro- 
pitious, favor :  ubi  aves  non  admisissent,  L. — Of 
an  unlawful  act,  to  incur  the  blame  of  become 
guilty  of  perpetrate^  commit ;  ea  in  te  a4misisti 
quae,  etc. :  Tu  nihil  admittes  in  te  formidine  poe- 
nae,  H. :  quantum  in  se  facinus,  Gs. :  dedecus : 
fliigitiuin :  pesaimum  facinus  peiore  exemplo,  L. 

admiztid,  6nis,  /.  [  admisceo  ],  a  mingling. — 
Fig.,  cusociationy  vnion, 

admlztua,  P.  of  admisceo. 

ad-modom,  adv.  ;  prop.,  to  the  proper  limit^ 
to  full  measure  ;  hence,  with  numerals, /uZ/,  q^tite^ 
at  leasty  no  less  than :  noctu  turres  admodum  CXX 
excitautur,  ftdl,  Cs. :  equites,  mtlle  admodum,  a 
round  thousand^  Cu.;  no  more  than^  just^  only 
(late),  Cu. — Of  degree, /u//v,  highly ^  completely^  en- 
tirelyj  aUogetlury  very:  admodum  antiqui:  admo- 
dum amplum  et  excelsum:  neque  hi  admodum 
■ant  multi,  N. :  admodum  pauci :  natio  admodum 
dedita  religiouibus,  Cs. — E  s  p.,  with  words  express- 
ing time  of  life,  as  puer,  adulescens,  iuvenis,  senex, 
etc,:  admodum  tum  adulescens,  then  a  mere  youth: 


non  admodum  grandls  natu :  puer  admodum,  L 
— With  negativesyjust,  at  all,  whatever:  litterarum 
admodum  nihil  scire :  equestris  pugna  nulla  ad- 
modum f uit,  L. — With  adw. :  raro  admodum  ex- 
clamant. — With  verbs:  admodum  mirabar  quam 
ob  rem,  etc. :  alqm  admodum  diligere ;  delectare. 
—  As  an  emphatic  affirmative,  yes,  certainly,  of 
course:  advenis  modof  Pa.  admodum,  T. 

ad-molior,  Itus,  Xrl,  dep,,  to  bring  hither :  tu- 
pes,  Cu. 

ad-moneo,  nul,  nitus,  §re,  to  bring  to  mind, 
remind,  suggest,  put  in  mind  of:  te :  (me)  equo- 
rum,  0. :  alqm  foederis,  L. :  admonitus  re  ipsft 
recorder  quantum,  etc:  deorum  ira  admonoit, 
aroused  hun,  L. :  de  quo  (proelio)  vos :  de  mori- 
bus  civitatis,  S. :  illud  te  esse  admonitum  volo,  / 
want  you  reminded  of  that :  necessitas  .  .  .  admo- 
net  esse  hominem,  reminds  one  that  he  is,  etc : 
quae  pars  absit,  0. — Supin.  ace. :  admonitum  veni- 
mus  te. — Esp.,  to  remind  of  a  debt,  dun:  potestas 
admonendi.  — With  a  view  to  action,  to  warn,  ad- 
monish, advise,  urge,  suggest,  order,  bid:  ad  the- 
saurum  reperiendum :  me  ut . . .  deplorarem,  etc : 
admonendi . . .  ut  morem  servaretis,  L. :  hunc  ad- 
monet,  iter  caute  faciat,  Gs. :  ut  eum  suae  libidines 
facere  admonebant:  Matrem  ratibus  depellere  tae- 
das,  V. :  casu  admoniti,  omnia  paraverunt,  Gs. — 
To  goad,  urge  on  (poet) :  telo  biiugos,  V. 

admonitio,  onis,  /.  [admoneo],  a  suggestion, 
reminding:  vis  admonitionis.  —  An  exhortation, 
admonition :  in  consilio  dando. 

admonitor,  Oris,  m.  [admoneo],  an  aiknonisher, 
exhorter :  admonitore  egere :  operum,  to  labor,  0. 

admonitum,  I,  n.  [admoneo],  a  reminding, 
warning^  C,  0. 

(admonitua),  — ,  m.  [admoneo],  a  reminding, 
suggestion,  request. — Only  abl.  sing. :  admonitu  Al- 
lobroguro :  tuo.  —  Reproof:  acrior  admonitu  est, 
more  violent  for  the  reproof,  0. 

ad-morsuB,  P.  [ad+mordeo],  hiUen,  gnawed: 
stirps,  V. :  bracchia  colubris,  Pr. 

admotio,  Onis,  /.  [admoveo],  an  appiHeation : 
digitorum,  to  the  chords. 

ad-moveo,  mOvl  (admorunt,  V.),  mOtus,  Ore, 
to  move  to,  move  towards,  bring  up,  bring  nectr,  car- 
ry, conduct,  drive:  fasciculum  (florum)  ad  narls : 
ora  ad  ora,  0. :  exercitum  ad  urbem,  L. :  scalis  ad- 
motis,  applied,  Cs. :  labra  poculis,  apply,  V. :  an- 
guls  curribus,  fiamess,  0. :  roanQs  operi,  apjAy,  O. ; 
but,  raanfts  nocentibus,  punish,  L. :  aurem,  give 
close  attention,  T. :  plurls  aurls,  to  briftg  more  hear- 
ers, H. :  iam  admovebat  rex  (ac.  agmen),  Cu. — 
F  i  g.,  to  apply,  direct  to :  oratiohera  ad  senses  in- 
flammandos:  stimulos  homini,^oa</.'  lene  tormen- 
tum  ingenio,  H. :  ubi  spcs  est  admota  recursQs,  is 
brought  nearer,  0. :  adplicant  se  et  propius  admo- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


admugio 


27 


adomo 


feot,  L  e.  enter  into  doM  intimacy:  rursus  admoUl 
preee,  bjf  repeated  tuppHcation^  Ph. 
ad-oragld,  — ,  — ,  ire,  to  lew  to^  bellow  to:  tau- 

TO,0. 

admurmiU'atio,  onis, /.  [admurmuro],  a  mur- 
wmrwff^  murmur  :  vcstra :  senatOs  frequentis  : 
grata  contionis. 

ad-mnimnid,  &t1,  &tu8,  ire,  to  murmur,  mur- 
nmr  at:  Talde:  cum  esset  admurmuratum :  ad- 
monnorante  Senatu. 

adnascor,  adnatno,  adnosoo,  see  agn-. 

ad-nato,  — ,  — ,  *re,  to  awim  up :  certatim,  Ph. 

ad-naoto  (ann-),  nexul,  nexus,  ere,  to  tie  to, 
biaul  to,  /oMteH  on,  attach,  annex :  scapha  adnexa : 
ratia  adoexa  vinculis,  L. :  rebus  praesentibus  fu- 
tons: magnis  domibus  adnexa,  akin,  Ta. — To  sub- 
join,  add,  Ta^ 

(adnexaa  or  ann-)i  — i  ^^  [ad-necto],  a  eon- 
,  aa»ociatio9i :  adnexu  gentium  florere,  Ta. 
\  (ann-),  P.  of  adnitor. 

ad-mtor  (ann-X  nixus  or  nlsus,  dtp,,  to  lean 
offanut,  lean  upon :  ad  aliquod  tamquam  admini- 
calaxn :  adnixt  bastis,  V.  —  Fig.,  to  take  pains, 
make  an  effort,  exert  onetdf,  strive :  acrius  ut,  etc., 
Sl  :  pro  se  quisque,  ut,  etc.,  L. :  ad  ea  patranda, 
S. :  de  triumpho :  pro  ullo,  L. :  adversus  earn  ac- 
taoDeiD,  L. :  mecum,  S. :  hoc  idem  de  intercessori- 
boa,  L :  adnitente  Crasso,  S. :  si  paululum  adnita- 
tor,  makes  an  additional  effort,  L. 

ad-nixoa  (ann-),  P.  of  adnitor. 

adpoo  (ann-X  avi,  — ,  &re,  to  swim  to,  swim  up 
to:  <ffis,  V. :  navibus,  L. :  navls,  Cs. :  adnabunt 
tkjmii,  EL — Fig. :  ad  urbem,  approach. — To  swim 
heride :  eqnis,  Ta. 

ad-noto^  avI,  — ,  fire,  to  observe,  retnark:  Ad- 
Mtabant  periti,  etc.,  Ta. :  adnotatus  est  (with  tV 
6i.XTa. 

ad^ramerd  (ann-X  ftvl,  at  us,  ire,  to  add,  join, 
eomd  among :  his  libris  adnumerandi  sunt  sex. — 
To  comd  out,  pay  down,  pay  :  argentum,  T. :  alqd 
Apnmio. — Fig.,  to  count  out:  non  adnumerare  ea 
(rerba)  lectori,  sed  appendere:  tibi  sua  omnia, 
^efirer  by  Hems.  —  To  reckon,  consider:  in  grege 
kdoamerer. 

ad-nnntio  (ann-),  — ,  — ,  ire,  to  announce, 
make  known. — Pass,  with  ace.  and  inf.,  Cu. 

ad-ono  (ann-X  at  (adnaSnrot,  trisyl,  B.),  — , 
ere,  to  nod  to,  make  a  sign  :  sibi :  adnuentibus  ac 
vooaDtibos  suis,  L. — To  signal,  hint:  an  destrin- 
gertt  giadiom,  t  e.  to  ask  by  a  sign,  Ta. :  ut  oonsi- 
deiem,  Co. — To  give  assent,  signify  approval,prom- 
ne^grant:  hoc  ratum  . . .  Adnuit,  et,  etc.,  confirmed 
^  a  nod,  V, :  earn  semel  adnuisset,  had  promised, 
H:  id  tato  capUe :   qoot  iste  adnuerat,  pointed^ 


out:  coepiiB,  favor,  V. :  adnuite  nutum  CJampania, 
grant  your  approval,  h, :  ni  pater  adnuisset  Bebus 
Aenaeae  potiore  ductos  Alite  muros,  H. :  ubi  pri- 
mum  vellere  signa  Adnuerint  superi,  V. 

adoleo,  olul,  — ,  ere  [2  0D-,  OL-1,  to  turn  to 
vapor  ;  hence,  to  bum  in  sacrifice:  Verbenasqiie, 
v. :  lunont  iussos  honores,  the  prescribed  bumt- 
offering8,Y. :  altaria  taedis,  to  fire  up,  V. :  flamraifl 
Penatis,  to  fill  with  sacred  fires,  V. — P  o  e  t,  to  cU- 
stroy  by  fire:  ut  leves  stipulae  adolentur,  O. 

adoleaoena,  adolesoentla,  see  adules-. 

1.  ad-olesoo  (adul-),  oUvi,  ultus,  ere,  to  grow 
up,  come  to  maturity,  ripen :  sensim :  simul  atque 
adoleverit  aetas,  as  soon  as  his  age  is  mature,  H. — 
Fig.,  to  grow,  mature,  become  great:  ingenium 
brevi  adolevit,  S. :  postquam  res  p.  adolevit,  S. 

2.  adoleaoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [adoleo],  to  bum, 
blaze  up, flame:  adolescunt  ignibus  arae,  V. 

Adonis,  is  (dat.  AdOnidI,  C. ;  voc.  AdOni,  O.X 
m.,  a  youth  beloved  by  Venus,  V. 

ad-opexio,  erul,  ertus,  ire,  to  cover,  cover  over : 
capite  adoperto,  L. :  Purpureo  adopertus  amictu, 
V. :  lumina  sorauo,  buried,  O. 

adoptatio,  onis,/.  [adopto],  an  adopting,  adop- 
tion :  hliorum :  adoptatione  in  regnum  perveiiis- 
se.  Si 

adoptio,  Onis,/.  [adopto],  a  taking  as  a  child, 
adaption :  ius  adoptionis :  dare  filium  in  adoptio- 
nero,  L. 

adoptivua,  adj.  [adopto],  of  adoption :  sacra, 
obtained  by  adoption:  nobilitas,  0.  —  Of  fruits, 
grafted,  0. 

ad-opto,  avl,  atus,  ire,  to  take  by  choice,  select, 
choose,  adopt:  alqm  sibi  defensorem  sui  iuris :  euin 
sibi  patronum.  — E  s  p.,  to  toX»  into  a  family,  ado/tt 
as  a  child:  eum  adoptavit  heredemque  fecit,  N. : 
alqm  in  regnum,  as  successor  to  the  throne,  S.— 
Poet. :  fac  ramus  ramum  adoptet  (by  graftingX  0. 

ador  {nom.  and  ace.),  n.,  a  grain,  spelt,  H. 

addrea  (not  -rla),  ae,/.  [adoreus],  a  prize  of' 
valor  (anciently  a  gift  of  grainX  —  u^ence,  prailte, 
glory:  alma,  H. 

addreua,  a^.  [ador],  of  spelt:  liba,  V. 

ad-orlor,  ortus,  Irl,  dep.,  to  approach  as  an  ene- 
my, fall  upon,  assail,  assault,  attack:  a  tergo  Mile- 
nera:  horainem  tumultuosissime :  tribunum  gln- 
diis:  impeditos,  Cs. :  urbem  vi,  L. :  oppugnatio 
eos  atrocior  adorta  est,  L.  —  To  accost,  address : 
cesso  hunc  adoriri,  T.  —  To  attack,  undertake,  en- 
gage in :  nefas,  V — With  infin. :  dominam  dedu- 
cere,  V. :  virginem  perlicere,  L. 

ad-omo,  ivi,  itus,  are,  to  provide,  furnish,  fit 
out,  equip,  make  ready:  forum  ornatu:  opulentia 
armorum  bellum,  L. :  navls,  Cs. :  petitionem  con- 
Digitized  by  V^OOQIC 


adoro  2 

sulatds,  to  prepare:  testium  copiara:  maria  clas- 
fiibus  :  baec  adornant  ut  la  vet,  prepare  for  her 
bath^  T.  —  To  decorate^  embeUuh :  insigni  alqui 
veste,  L. 

ad-oro,  avi,  fttus,  &re,  to  call  upon^  entreaty  sup- 
plicate^  implore :  prece  Dumen,  V. :  adorati  di,  iit 
bene  eveniret,  L. :  maneat,  adoro,  Pr. :  pacem  deum, 
i.  e.  the  favor  of  the  goda^  L. — To  reverence^  fumor^ 
worship:  Phoebura,  0. :  sanctum  sidus,  V. 

adp-k  see  app-. 

ad-quiesco  (aoqu-),  evX,  ere,  to  become  qtUet^ 
cotne  to  resty  rest,  repose :  trla  horas :  somno,  Cu. : 
anno  septuagesimo,  to  die^  N.  —  F  i  g.,  to  become 
quieiy  be  at  rest^  have  peace :  civitas  adquiesceos : 
rem  familiarem  adquiescere,  i.  e.  is  not  seized^  L. — 
To  be  content^  be  satisfied^  find  pleasure :  in  tuo 
ore  vol  tuque:  Clodii  raorte. 

adquiro  (aoqa-\  qulslrl,  quisltus,  ere  [ad+ 
quaero],  to  get  in  addition,  obtain  besides,  aeatmu- 
lale :  nihil :  novos  amicos,  S. :  armis  opes,  L. : 
pauca  (verba),  i.  e.  add  (to  the  language),  H. :  de 
possessione  detrahere,  adquirere  ad  fidem,  add  to 
your  credit:  adquirendi  votum,  lust  for  join,  lu. : 
virls  eundo,  gather  force,  V. — Poet,  to  obtain, 
gain,  win :  sibi  f amam,  Ph.  :  virea  bello  arnicas, 
for  war,  0. 

ad-rad5,  — ,  sus,  ere,  to  scrape,  cut  short,  shave : 
conspexit  Adrasum  quendam,  close  shaved,  H. 

adreotus  (arr-),  ac^.  with  comp.  fP.of  adrigo], 
upright,  erect,  standing :  constitit  in  digitoa  adrec- 
tus,  v. :  squamae,  V. :  ToUit  se  adrectum  (equus), 
rears,  V.  —  M  e  t  o  n.,  ste^,  precipitous  :  pleraque 
Alptura  adrectiora,  L. — F  i  g.,  oti  the  stretch,  excited^ 
eager:  mentes  Iliadum,  V. :  amborum  acies,  V. 

ad-rep5  (arr-),  repsl,  — ,  ere,  to  creep  to,  steal 
up:  ad  istius  amicitiam,  insinuate  himsdjf:  in 
spem,  ut,  etc.,  H. 

Adria,  etc.,  see  Hadria,  etc. 

ad-rideo  (arr-),  risi,  risus,  €re,  to  laugh,  smile 
at,  laugh  with,  smile  upon  :  alqd :  cum  dixisset 
.  .  .  arrisissetque  adulescens:  cum  risi,  adrides, 
0. :  omnibus,  T. :  ut  ridentibus  adrident,  on  those 
who  smile,  H. — To  be  pleasing,  please  :  mihi:  qui- 
bus  haec  adridere  velim,  H. 

ad-rig5  (arr-),  6x1,  gctus,  ere  [ad+rego],  to  set 
up,  raise,  erect:  comas,  V.:  adrectis  auribus  (of 
horses),  0. — F  i  g.,  to  rouse,  encourage,  animate,  exr 
die :  eos  oratione,  S. :  spes  adrectae  iuvenum,  V. : 
adrectae  stimulia  irae,  V. .  certamen  animos  ad- 
rexit,  S. :  adrecti  ad  bellandura  animi,  L. :  His  ani- 
mum  adrecti  dictis,  V. :  adrige  aurls,  Pamphile, 
prick  up,  T. :  adrectis  auribus  adsto,  i.  e.  attentive, 

ad-rlpio  (arr-),  ipul,  eptus,  ere  [ad+rapio],  to 
snatch,  catch  hurriedly,  grasp,  seize :  telum  •  arciLs, 


i  adaeziBor 

0. :  manum,  H. — 7b  seize,  lay  hold  of:  alqm  me- 
dium, T.:  quem  adripuii,  has  buttonholed,  H.:  alqm 
corua,  O. :  adreptus  de  pecuniis  repetundis,  arregt^ 
edfor :  abeuntes  magistratu,  L. —  To  take,  appro- 
priate, seize,  embrace :  facultatem  lacdendi :  sibi 
imperium,  usurp,  Cs. :  tempore  adrepto,  V. :  impe- 
dimentum  pro  occasione,  L. :  (tellurem)  velis, 
make  haste  to,  V. :  aliquid  ad  reprehendendam ; 
gestQs  aliunde:  cognomen  sibi  ex  imaginibus: 
maledictum  ex  trivio :  tu  mihi  id,  etc,  seiju  (as  a 
reproach)  to  me,  etc  —  To  seize  upon,  learn  with 
avidity:  haec:  (litterarum)  studium,  N. :  celeriter 
res :  litteras  adripui. —  To  ridicule,  attack,  satirize: 
primores  populi,  H. :  Nomentanum  mecum,  H. 

adriaid  (arr-),  Onis,  /.  [adrideo],  a  smile  of  ap- 
proval. Her. 

ad-rodo  (arr-),  si,  sus,  ere,  to  wJtMe  at,  gnaw: 
mures  coronara  adrosere,  L. :  rem  p. 

adrogans  (arr-),  antis,  adj,  (P.  of  adrogo),  as- 
suming, arrogant,  haughty :  si  essent  adrogantes: 
Chloe,  H. :  in  praeripiendo  populi  beneficio,  Cs. — 
With  dat. :  minoribus,  Ta, 

adroganter  (arr-),  adv.  with  comp  [adrogans], 
presumptuotuUy,  arrogantly,  haughtily:  scribere: 
facere,  Cs. :  consulere,  Ta. :  nihil  dicam  adrogan- 
tius. 

adrogantia  (c*.rr-),  ae,/.  [adrogans],  assump- 
tion, presumption,  arrogance:  sine  adrogantift  gra- 
vis ;  ingeni. — Pride,  haughtiness :  eius :  in  coulo- 
quio,  Cs. :  in  adrogautiam  compositus,  I  e.  with 
haughty  indifference,  Ta. 

ad-rogo  (arr-),  2lvl,  &tus,  &re,  to  add,  asaociate 
with;  consuli  dictatorem,  L — To  appropriate, 
claim:  sibi  sapientiam:  quantum  mihi  adrogo: 
sibi  cenarum  artem,  H. :  alqd  ex  aliena  virtute 
sibi,  S. — Po e  t :  alicui  aliquid,  to  adjudge  to,  con- 
fer upon :  chartis  pretium,  H. :  optatum  peractis 
imperils  decus,  granted,  H. :  nihil  non  armis,  i.  e. 
think  everything  must  yield  to,  K. 

ad-ao-b  see  asc-. 

adseola  (aas-),  ae,  m.  [  for  adsecula  ],  a  fol- 
lower, attendant :  praetoris,  N. 

adaectatid  (ass-),  onis,  /.  [adsector],  a  wait- 
ing on,  attendance  :  in  petitionibus,  personal  soli- 
citation. 

adaeotator  (ass-),  oris,  m.  [  adsector  ],  a  di- 
ent,  foUower :  vetus. 

ad-aeotor  (aaa-),  fitus,  &rl,  dep.,  to  wait  upon^ 
follow  ;  of  clients,  C. ;  of  a  bore,  H. 

adaeonla  (aaa-),  ae,  m.  [  adsequor  ],  a  follow- 
er, ftycophant :  alcuius :  humilis,  lu. 

adsenaiS  (aaa-),  dni»,  /.  [  adsentior  ],  an  a#- 
xent,  agreement,  approval :  popularis ;  plur. :  ordi- 
nis. — An  acceptance  as  real,  C. 
j     adaenaor  (aaa-).  Oris,  m.,  one  who  agrees. 


Digitized  by  V^OOQIC 


adsensns  S 

L  adaensua  (ass-),  P,  of  adsentia 

2.  adBinsuB  (  asa- ),  Os,  m.  [  adsentio  ],  an 
9grtemmi^  aarnf,  approval^  approbation :  omaium 
■idfiensu  iuiiicaie :  put-tld  udsensibus  impleot^yW- 
jU  thdr  duty  btf  assent^  O. — An  acceptance  at  real^ 
C— P  o  e t.,  an  «Ao  ;  nemorum,. V. 

adientatlo  (  ass-),  Onifl,  /.  [  adsentor  ],  fiat- 
tay.aMation:  parasitonim :  erga  principem,  Ta. 
— /W^  C,  L. 
adsentatiiinctila  (  aas- ),  ae,  /.  dim.  [  adsen- 

Utk)],  a  bit  offiaUery, 

adientator  (  asa-  X  ^>^Bi  '^  [  ^dsentor  J,  a 
fattertr^fawHer:  peniciosua:  muUenim:  regii,  L. 

adientatdiie  (aas-),  adv.^  fawningly. 

ad-aentio  (  aaa-  ),  sensl,  s^nsus,  Ire,  to  agree 
vieA,  asMent^  approve  :  Adsensere  omnes,  V. :  eiua 
foIontaUboa :  de  aliis  rebus,  L. :  multa  .  .  .  ad- 
lensa,  achuwledged  a»  real :  si  tibi  non  sit  adsen- 
■aoL 

ad-aentior  (aaa-),  s^nsus,  Irl,  dep.^  to  give 
cetent^  approve^  agree  itiih  :  omnes  adisensi  sunt,  L. : 
^mori  vestro:  Sulpicio:  illud:  cetera  Grasso: 
adaentior  tibi,  ut,  etc 

adaentor  (aaa-),  atus,  arl,  freq.  [  adsentior  1 
to  aneni  cotatanily,  fiaiier^  fawn :  id  adsentandi 
(tfc.  eaust)  facere,  T. :  (adulator)  adversando  ad- 
sentetiir :  huic,  T. :  qui  ipse  sibi  adsentetur : 
OmiiU,  in  everything^  T. :  nihil. 

ad  -  aeqnor  ( aaa- ),  secfltus,  I,  dep,y  to  foUow 
vp,  oeertake^  come  up  with  *  adsequera,  retine,  T. : 
me-— F  i  g^  to  gain^  reach,  attain :  honoris  eradOs : 
BtenU:  2qd  soelere. — To  effect^  accompliJi:  alqd 
▼efbo :  nihil,  nisi  ut,  etc :  non  solum,  ne,  etc — Of 
time,  io  overtake:  isUm  diem,  I  e.  complete  Ma 
mrk  by  that  day. — 7b  reach^  comprehend^  under- 
ttand :  alqaid  coniectura :  animo,  Cu. 

1.  ad -aero  (aaa-),  — ,  situs,  ere,  to  plant  at, 
iet  near:  p5pu]n9  adsita  Limitibus,  H. :  adsitae 
»rbores,Ct. 

2.  ad-aero  (aaa-),  serul,  sertus,  ere,  to  claim, 
iay  daim  to,  appropriate  (poet.):  laudes,  0.:  me 
cilo,  le^as  of  heavenly  origin,  O. :  lovem  sibi 
patron,  Cu, :  yirginem  in  servitutem,  as  hie  slave, 
L:  Sberali  ilUim  causA  manu,  declare  freed  by 
firmal  proeee^  T. 

adaotor,  dris,  m.  f  2  adsero  ],  one  who  daima 
(li  master):  puellae,  L — A  defender,  advocate,  O. 

ad-aervio  ( aaa- ),  — ,  ~,  ire,  to  hdp,  aeeiat, 
trmgthen  (once):  contention!  vocis. 

ad-aenro  (aaa-),  ftvl,  fttus,  are,  to  watch  over, 
hep, preaerre,  guard:  ubulae  neglegentius  adser- 
ntae :  naTls :  portas,  Cs- :  cura  adservandum 
'fetttoiD,  ha^  him  kept  under  doee  guard,  T. :  ius : 
Vicrebram  in  carcerem  adaenrari  iussit,  coMt  into 
9^k^in,L. 


adaigno 

adaeaaio  (aaa-),  Onis,  /.  [  adsideo  ],  a  eitting 
near. 

adaeaaor  (aaa-),  5ris,  m.  [adsideo],  an  auist- 
ant,  aid. 

adaeaaua  (aaa-),  us,  m.  [  adsideo  1,  a  sitting 
by :  Turpior  adsessu  meo,  from  sitting  by  me,  Pr. 

adaeveranter  (aaa-),  adv.  with  comp.  [adse- 
▼ero],  eameUly,  emphatically :  loquu 

adaeveratid  (aaa-),  Onis,  /.  [adsevero],  a  ve- 
hement assertion.  protestcUion :  omni  adseveratione 
adfirmo,  most  solemnly :  magn&,  Ta. 

adaevero  (aaa-),  &vl,  &tu8,  ftre  [ad+severus], 
to  affirm,  insist  on,  maintain,  assert,  aver:  se  au 
Oppianico  destitutum :  ulla  de  re :  utrum  adseve- 
ratur  in  hue?  Is  this  seriously  maintained f — To 
show,  prove :  originem,  Ta. 

adaldeo  (aaa-),  edi, — ,  Sre  [ad+sedeo],  to 
sit  by,  sit  near:  ibi,  L. :  nobis:  huic:  pullis  (avis), 
H. :  valetudini,  attend,  Ta. :  babes  qui  Adsideat, 
fl. :  insano,  \.e.isto  be  classed  \oith,  H. :  in  carcere. 
—  To  sit  with  (in  counsel  or  office):  Lentulo:  in 
tribunali,  Ta. — To  settle,  remain :  in  Tiburti :  rure, 
Ta. —  To  invest,  lay  siege  to:  muris,  L. :  adsidendo 
artiorem  annonam  faciebat,  L. :  muros,  V. 

ad-aido  (aaa-),  €dl,  — ,  ere,  to  take  a  seat,  sit 
down,  resume  on^s  seat:  adsidamus,  si  Tidetur: 
peroravit,  adsedit,  surrexi  ego :  Adherbalem,  took 
a  seat  beside,  S. 

adaidue  (  aaa- ),  adv.  with  sup.  [  adsiduus  ], 
contin-uaUy,  constantly,  uninterruptedly:  ubl  sum 
adsidue,  T. :  canere :  venire,  V. :  voces  audi  re : 
adsiduissime  mecum  fuit. 

adaiduitaa  (aaa-),  fttis, ^.  [adsiduus J,  con- 
stant attendance:  medici:  adsiduitatem  tibi  prae- 
buisse :  valuit  adsiduitate,  had  inflt^ence  by :  ali- 
cuius  in  rem  p.,  unremitting  service:  adsiduitate 
perficere  ut,  etc.,  by  persistence.  —  Constancy,  fre- 
quent  recurrence :  molestiarum:  dicendL 

adaidaua  (aaa-),  acfj.  [ad+SED-,  SID-],  at- 
tending, continually  present,  busied:  filius  in  prae- 
diis,  occupied:  agricolae,  diligent:  dominus,  atten- 
tive to  his  business :  in  oculis  hominum,  habitually, 
L. :  hostis,  persistent,  L. :  custos,  faithful,  L. : 
campus,  Assiduis  pulsatus  equis,  by  the  constant 
tread,  0. :  incus,  untiring,  lu. — Met  on.,  continual, 
unceasing,  unremitting :  labor.  Cs.:  bella:  nubes, 
0. — Plur.,  substantial  citizens,  solid  men,  tax-payers 
(opp.  proletarii). 

adugnatio  (aaa-),  onis,/.  [adsigno],  an  as- 
signing, allotting :  agrorum:  novae  adsignationes 

ad-u|;iio  ( aaa- ),  ftvl,  atus,  ftre,  to  mark  out, 
allot,  assign,  award:  ad  a^um  adsignandum,  L. : 
agrum  militibus.  —  To  allot,  assign,  appropriate : 
apparitores:  equiti  alqd,  L. — To  commit,  intrust: 
quibus  deportanda  Romam  luno  erat  adsignata. 

Digitized  by  V^OOQIC 


adBilio 


80 


adsiimptiTaa 


the  task  of  transporting,  L. — 7b  ascribe^  attribute: 
id  homini :  facta  gloriae  eius,  Ta. :  culpae  fortu- 
nam,  impiUe  misfortune /or  crime. 

adsilio  (ass-), — ,  Ire  [ad-l-salio],  to  leap  at, 
itpring  upon:  moenibus,  0:  tactus  Adsilientis 
aquae,  dashing  up,  0. —  To  pass  suddenly:  ad  ge- 
nus jllud  oraiionis. — To  assault:  viam,  Ta. 

ad  -  aimilia  (ass-),  e,  adj.^  like,  similar :  sui, 
0. :  spongiis :  fratribus,  0. 

adsimulatio,  onis,/.,  a  feigned  assent,  Her. 

adsimulatus  (ass-),  adj.  [  P.  of  adsiraulo  ], 
feigned,  pretended,  fictitious  :  virtus :  consuetude, 
N. 

ad  •  simtild  (ass-,  -similo),  avi,  fttus,  are,  to 
make  like,  liken,  compare :  convivia  f reto,  0. :  for- 
raain  bipenui,  Ta. :  in  humani  oris  speciem,  Ta. — 
To  copy,  imitate:  litterae  lituraeque  adsimulatae, 
exactly  copied:  iubas  capitis,  V. — To  counterfeit, 
assume  the  form  of:  adsimulavit  anum,  0. :  for- 
mara  adsimulata  Camerti,  V.  —  To  counterfeit, 
feign,  pretend:  nuptias,  T. :  odium,  0.:  furere: 
ab  dextera  venire  me,  T. :  amicum  me  virginis,  T.: 
quasi  exeam,  T. 

ad  -  sistd  ( ass- ),  astiti  or  adstiti,  — ,  ere,  to 
stand  by,  take  a  stand  near,  attend:  accede,  adsiste: 
in  conspectu  patris,  i.  e.  appear,  Cs. :  ad  forls : 
divinis,  H. :  lecto,  O. :  ad  epulas  regis,  serve. — To 
station  oneself,  take  a  stand:  propter  hunc,  T. : 
contra  copias  in  ponte :  quem  super  adsistens,  V. : 
Astitit,  rose  (to  speak),  0. :  ut  rectus  (talus)  ad- 
sistat,  stand  erect. 

adsitus,  P.  of  1  adicro. 

ad-BOle5  (ass-),  — ,  — ,  ere  (only  8d  person), 
to  be  accustomed,  be  wont,  be  usual :  quae  adsolent 
signa  esse  ad  salutem,  T. :  praebere  vestigia  sui, 
L.:  ludos,  tanta  pecunia,  quantft  adsoleret,  facien- 
dos,  L. :  ut  adsolet,  as  is  usual. 

ad-sono  ( ass-  ),  — ,  — ,  are,  to  resound,  re- 
spond: plangentibus  Echo,  0. 

ad-sp-,  see  asp-.  ad-st-,  see  ast-. 

adsuefacio  (assue-),  feci,  factus,  ere  [adsue- 
tus  +  facio],  to  accustom,  habituate,  inure:  quorum 
sermone  adsuefacti  qui  ernnt :  scelerum  exercita- 
tione :  a  pueris  disciplinA,  Cs. :  pedites  open,  L. : 
ad  supplicium  plebem,  L. :  equos  eodem  remanerc 
vestigio,  Cs. :  imperio  parere. 

ad-suesco  ( assue- ),  6vl,  etus,  ere,  to  accus- 
tom, habituate:  pluribus  men  tern,  H. :  animis  bella, 
make  familiar,  V. :  caritas,  cui  adsuescitur,  one 
becomes  accustomed,  L. — P.  pass.,  habituated,  accus- 
tomed: mensae  erili,  V. :  homines  labore  adsiduo 
adsueti :  praedae  adsuetus  amore,  0. :  Romanis 
Gallici  tumultas  adsuetis,  L. :  invia  ac  devia  ad- 
sueti, L. :  in  omnia  iura  adsuetus,  L. :  muros  de- 
fendere,  V. :  Graecari,  U. — Intrans.^  to  become  ac- 


customed: ad  homines,  Cs. :  fremitum  voce  Tin- 
cere  :  votis  vocari,  V. :  demittere  se,  O. :  quieti  et 
otio,  Ta. :  genus  puguae,  quo  adsuerant,  L. :  ale  ad- 
suevi. 

adsuetudo  (assue-),  inis,/.  [adsuetus],  cut- 
lorn,  habit:  longa,0. :  mali,  L.:  voluptaturo,  Ta. 

adsuetus  (assue-),  ac6'.  [P.  of  adsuesco],  ac- 
customed, customary,  famuiar:  oculis  regio,  L. : 
onus,  0. :  antra,  0. :  Longius  adaueto  videre,  fur- 
ther than  usual,  0. ;  see  adsuesoo. 

adsulto  (ass-),  iivl,  atus,  Skre,freq.  [adsilio],  to 
leap  at,  attack,  assault :  latera,  Ta. :  tergis,  Ta. 

adsultus  (ass-),  as,  m.  [ad +2  SAL-],  an  at- 
tack, assault. — Only  aU.  plur. :  variis  adsuldbua, 
V. :  adsultibus  uti,  Ta. 

ad-sum  (assum),  adful  (aff-),  adesse  (adsiet 
for  adsit,  T. ;  adfore  for  adf utQrum  esse),  to  be  at^ 
be  present,  be  at  hand:  quia  ades  praesens,  T. : 
vos,  qui  adsunt :  coram,  V.:  ad  portam :  ante  oou- 
los,  V. :  portis,  V. :  ducibua,  i.  e.  aeoompany,  O. — 
To  be  at  hand,  stand  by,  assist,  support,  aid^  help  : 
amicos,  ad  banc  rem  qui  adsient,  T. :  omnes  quos 
videtis  adesse :  dux  suis  aderat,  Cs. :  flentibus  ad- 
sunt Humani  voltds,  show  sympathy  with,  H. :  ad- 
sis,  o  Tegeaee,  favens,  be  near,Y. :  (testes)  adsunt 
cum  advei'sariis :  promissi  testis  adesto,  O. — 
Hence,  to  come,  appear  :  iam  hie  adero,  am  coming 
immediately,  T. :  hue  ades,  V. :  cum  hostes  ades- 
sent,  L. — In  law :  ad  iudicium,  to  come  into  court : 
edixit  ut  adesset  senatus  frequens,  convene  :  adesse 
in  Capitolio  iussit  (i.  e.  senatum). — Fig.,  to  be 
present,  be  at  hand:  proeli  tempus,  S. :  aderat 
iudicio  dies,  L. :  cum  iam  partus  adesset,  0. :  quod 
adest  Componere,  ezisHng  circumstances,  H. :  ut 
securitas  adsit:  hominum  quis  pudor  paulum 
adest,  T. :  vim  adfore  verbo  Crediderat,  V. :  quan- 
tus  adest  viris  Sudor,  H. :  adesse  animo,  to  be  pres- 
ent in  mind,  give  attention :  adeste  animis,  be  of 
good  courage. 

ad-sumo  (ass-),  sampsi,  sQmptus,  ere,  to  take 
to  oneself,  receive:  socios,  L. :  dignos,  H. :  urn  ens 
alas,  0. :  eos  in  societatem,  L. :  sacra  Cereris  de 
Graecia :  socius  adsumitur  Scaurus,  S. :  voluptas 
adsumenda  est:  equus  pugnae  adsumit  amoreoi, 
gathers,  0. :  laudem  sibi ;  Adsumptum  patrem  fa- 
teri,  i.  e.  falsely  claimed^  0. —  To  take  besides,  obtain 
in  addition:  pennas,  0.:  Butram  tibi,  invite  be- 
sides, H. :  ventis  alimenta,  to  gather  for^  0. :  ne 
qui  (socii)  postea  adsumerentur,  L. — ^F  i  g.,  to  take 
in  addition,  add  to  :  dicendi  copiam  :  robora,  grow 
in  strength,  0. — In  logic,  to  state  the  minor  premise. 
— In  gramra. :  Adsuropta  verba,  epithets. 

adsumpti5  (ass-),  onis,  /.  [  adsumo  1  accept- 
ance, adoption. — In  logic,  the  minor  premue. 

adsumptivus  (  ass- ),  adj.  [  adsumo  ].  —  In 
rheU,  extraneous,  extrinsic. 


Digitized  by 


Google 


adflno 


81 


advenio 


Ad-sa&  (ass-),  — ,  — ,  ere,  io  tew  on^  patch: 
inceptis  .  .  .  Ad^uitur  pannus,  H. 

ad -sorgo  (ass-),  surrgxl,  surrectus,  ere,  to 
rvtevp^rue^statid  up:  adsurgite:  querellis  Haud 
iusiiis  V. :  arbore  fluctum  Verberat  adsurgens, 
riang  io  the  oort,  V. :  adsurgentis  dextr&  Aeneae, 
tmttrvig^  V. :  qaaiitiis  in  clipeum  adsurgat,  against 
tin  (enemT^s)  thidd,  V. :  ex  morbo,  i.  e.  recover^  L. : 
tlcai  in  curiam  yenienti,  to  rim  (out  of  respect  to) : 
Tiro  chorus  omnia,  V. :  Tmolius  adsurgit  qutbus, 
i  e.  jfteUf  thepalm^  V. :  dccedi,  appeti,  adsurgi,  i.  e. 
to  meet  vith  9iffti»  of  respect :  cum  addurrectum  ei 
Doo  e9»et^  L. — Poet.:  turres,  V. :  septem  in  ulnas, 
seeen  eOa  IdgK  V. :  adsurgens  fluctu  Orion,  V. : 
ad^irgunt  irae,  V. 

ad-t-,  see  att-.     adnlana,  ntis,  m.,  see  adfllor. 

adolatio^  5nis,/.  [adulor],  a/atcnttt^:  canum. 
— Flattery^  crinffing  ecurtesy :  in  amicitiis  pestis 
. . .  adulatio :  potentium,  Cs. :  in  Augusturo,  Ta. 

adulator,  dris,  m.,  a  m/eophant^  Her. 

adulatdrlus,  adj,^Jtattering  :  deducus,  Ta. 

adnleeceos  (not  adol-).  ntis  [P.  of  adolesco], 
adj.  with  comp.,  growing,  near  maturity^  young, 
y^dhf^ :  admodum  :  adulescentior  Academia, 
yommger:  homines,  Cs. :  filia. — As  ntbst.,  m.  and 
f^  a  youth,  young  man  or  tDoman  (between  pueri- 
tu  and  senectus) :  adulescentes  bona  indole  prae- 
diti:  optuma,  T. :  Brutus  ad ulescens,  junior,  Cs. 

adnleacentia  (not  adol-),  ae,/.  [adulescens], 
yaulh:  mea :  ineunte  adulescentift. —  Youth,  young 
men:  laetatur. 

adnleacentola,  ae,  /.  dim.  [  adulescens  ],  a 
ystmg  maiden^  little  girl,  T. 

adnleacentalua,  !,  m.  dim.  [adulescens],  a 
tery  young  man  :  ab  adulescentulo,  from  boyhood, 
a— /"fer. .-  atulti. 

ad-Qlo,  — » — .  ire,  to/aion  upon  :  sanguinem,  to 
wipe  off  favoningly.  Ace.  ap.  C. 

adtQor,  &tud,  arl,  dep.,  to  f axon :  ferarum  agmen 
adulantam,  O. —  To  fawn  upon^  flatter,  cringe:  ora- 
aL«:  aperte  adulantem  videre,  to  detect  an  open 
Jtatterer:  plebi,  L. 

adulter,  tera,  adj.  [ad  +  2  AL-1,  adulterous,  un- 
ekasU:  coniunx,  0.:  criaes,  seauctive,  H. — As 
tub^  m.  and  /.,  an  adtdterer,  adulteress :  sororis, 
adutirrous  seducer  of:  Lacaena,  i.  e.  Helen,  H. — 
A  paramour,  seducer,  H. 

adulterinna,  adj.  [Adu\teT'\,/al»e,forgedf  coun- 
Urf^ :  niimmu^ :  signu,  a  fatse  teal. 

adnlterinm,  l,  n.  [adulter],  adultery,  C,  V.,  0. 

adtiltero,  &vl,  Stus,  Are,  to  commit  adultery,  C. 
—  Trans.^  to  mingle:  adulteretur  et  columba  mi- 
fao,  H.  —  To  falsify,  corrupt :  ins  civile  pecunia, 
for  a  bribe:  iadidum  verL 


adultus,  adj.  [1  adolesco],  grown  up,  mfUurt^ 
adult,  ripe :  virgo :  crinis,  Ct :  fetus  (of  bees),  V. : 
vitiuin  propago,  mature,  U. :  aetas :  rei  p.  pestis, 
inveterate:  res  nondum  adultae,  L. 

adumbratio,  onis,/  [adumbro],  a  sketch,  out- 
line. 

adumbratus,  adj.  [  P.  of  adumbro],  sketched, 
shadowed,  in  outline:  dii:  imago  gloriae. — Appar- 
ent, feigned,  unreal:  comitia :  Pippae  vir, pretended 
husband:  indicium, ^c<f7tatM  information. 

adumbro,  &vl,  fttus,  fire  [  ad  +  umbra  ],  to 
sketch  in  shadow,  outline,  represent  vaguely:  res 
expressa,  non  adumbrata. — To  imitate,  copy,  Cu. 

adanoitaa,  &tis,  /.  [aduncus],  hookedness:  to- 
strorum. 

ad-unoua,  adj.,  bent  inwards,  hooked:  unguis: 
nasus,  aquiline,  U. :  ferrum,  barbed,  0. 

ad-urgeo,  — ,  — ,  Sre,  to  pursue  closely:  volan- 
tem  Remis,  H. 

ad-uro,  QssI,  astus,  ere,  to  set  on  fire,  kindle, 
scorch, parch,  bum,  singe:  hoc,  T. :  panis  adustus, 
scorch^  H. :  08sa  flammis,  H. :  sine  gemitu  adu- 
runtur,  endure  burtUng. — To  nip,  freeze,  blast:  ne 
frigus  adurat,  V. :  Poma,  0. — Of  love,  to  burn,  in- 
flame: tc  Venus,  H. 

ad-usque  or  ad  usque,  praep. — P  o  e  t.,  a^ 
the  way  to,  as  far  as :  columnas,  V. — As  adv. :  ad 
usque,  quft,  etc.,  wherever,  0. 

adustus,  adj.  [P.  of  adurol  with  comp.,  sun- 
burnt, brown :  hominum  color,  L. :  alqd  adustioris 
coloris,  L. 

advectiioius  (not  -titius),  adj.  [adveho],  im- 
ported: vinum,  S. 

adveoto,  — ,  — ,  ftre,  freq.  [  adveho  ],  to  keep 
brifiging,  import  continually  :  copiam,  Ta. 

advectus,  (is,  m.  [adveho],  a  bringing  hither : 
deae,  Ta, 

ad-veho,  vgxl,  vectus,  ere,  to  bring  hither, 
carry  to,  conduct:  ex  agris  Romam:  sive  diem 
advexerit  annus,  H. — Pass.,  to  be  brought,  arrive: 
ista  quae  advecta  est,  T. :  citato  equo  advectus, 
rode  up  at  ftdl  speed,  L. :  cisio  ad  urbem :  adveo- 
tura  Aenean  classi,  arrived  with  a  fleet,  V. 

ad- velo,  — ,  — ,  are,  to  veil,  wreathe :  tempora 
lauro,  V. 

advena,  ae,  m.  and  /.  [ad  -h  BA-,  VEN-T,  a 
stranger,  foreigner,  immigrant :  advena  anus,  T. : 
possessor  agelli,  V. — Fig.:  in  nostrft  patrift  ad- 
venae,  i.  e.  unskilled  in  our  own  department. — 
Strange,  foreign,  alien:  exercitus,  V. :  grus,  migra- 
tory, H. :  amor,  of  a  stranger,  0. 

ad-venid,  vCnl,  ventus.  Ire,  to  come  to,  rea^ 
ai'rive  at :  Delphos :  hue,  T. :  in  provinciam : 
classem  adveniens  profligaverim.  by  my  mere  ar> 

Digitized  by  V^OOQIC 


adventioiua 

rivals  Cs. :  mihi  advenienti  dextram  porrigere,  at 
my  approach :  urbem,  V. — With  tupin.  ace. :  me 
accusatum  advenit,  T. :  Numidiae  partem  tunc 
ultro  advonturam,  will  come  into  poueanon^  8. — Of 
time,  to  comcy  arrive :  interea  dies  advenit. 

adventiciuB,  adj.  [advenio],  foreign^  strange^ 
accidental:  auxilia. — rbreiffn^  extrcMrainary :  pe- 
cunia:  f ructus,  iVicuim/a/,  L. 

adventd,  — ,  — ,  are,  intena.  [advenio],  to  cul- 
vatice^  press  forward^  march  on^  approach :  Caesar 
adventare  nuiitiabatur,  Cs. :  adventans  senectus : 
ad  Italiam :  Romam,  S. :  adveutante  dea,  at  her 
coming^  V. :  adventante  urbi  clade,  as  disaster  drew 
near,  L. :  Parthis,  Ta. :  tempus  adventat 

adventUB,  Os  {gen.  adventi,  T.),  m.  [ad+BA-, 
VEN-  ],  a  conUnffy  approach,  arrival :  metis,  S. : 
legionura,  Cs. :  uocturnus  ad  urbem:  in  urbem 
sociorum :  consulis  Romam,  L. :  nisi  eius  adven- 
tus  appropinquasset,  N. :  fluius  in  adventum  hor- 
rere,  at  the  prospect  of  his  coming,  V. :  adventum 
pedum  audire,  the  approaching  tramp,  V. :  lenire 
(malorum)  adventum,  alleviate  them :  mali. 

adversarius  (advor-),  a^j.  fadversor],  oppo- 
site^ hostile,  contrary :  duces :  multitudiuis  temeri- 
tati :  rebus  nox,  unfavorable,  Cs. :  oratori  opinio, 
injurious.  —  As  substt.  m.  and  /.,  an  opponent,  ad- 
versary, enemy :  acerrimus :  multitudo  adversario- 
rum,  N. :  mulierum:  adversaria,  a  female  oppo- 
nent.—  Plur.  n.,  the  opponent's  arguments,  C. — 
Memoranda,  a  temporary  notebook:  negligenter 
scribere. 

adversatriz  (advor-),  Icis,  /.  [  adversator  ], 
an  opponent :  in  eft  re  mihi,  T. 

adversio,  onis,  /.  [adverto],  direction,  employ- 
ment: animi. 

adverser  (advor-),  sfttus,  ftrl,  dep.  [ad versus], 
to  resist,  withstand,  oppose:  adversante  natura: 
par  in  adversandum,  i.  e.  able  to  resist,  L. :  legi : 
huius  libidini. — Witli  quo  minus,  C. 

adversiun  ( advor- ),  adv.  and  praep.,  see  2 
adversus. 

1.  adversus  (advor-),  adj.  with  sup.  \P.  of 
adverto],  turned  towards,  fronting,  facing,  before, 
in  front:  intueri  solem:  ad  verso  sole,  tn  the  sun- 
light, V. :  dentes,  front-teeth :  coUis,  Cs. :  Ibat  in 
ndversum  hostcm,  0. :  adversi  raedarium  occidunt, 
the  men  in  front :  in  advcrsum  os  volnerari,  Cs. : 
procella  Velum  adversa  ferit,  in  front,  V. :  adverso 
colle  evadere,  directly  up  the  hiu,  S. :  adversi  spa- 
tils, /a«n^  Ofie  another  with  intervals,  V. :  adverso 
flu  mine,  up  stream,  V. :  adversissimi  veuti,  directly 
ahead,  Ca. :  pugnantia  secum  Frontibus  adversis, 
things  incompatible,  H. — As  subst.  adversum,  I, 
n.,  the  opposite  direction:  hie  ventus  adversiiiii 
triiet  Athenis  proficiscentibus,  N. :  in  adversum 
Roman!  subiere,  directly  to  the  hill,  L. — Fig.,  op- 


3  advocata 

posed,  contrary,  hostile,  adverse,  unfavorable,  vm- 
propitious:  fortuna :  mentes  mihi:  bellum,  a 
face-to-face  quarrel,  H. :  adversft  patrum  volun- 
tate,  L. :  res,  misfortune,  calamity,  H. :  casus,  N. : 
adversae  rerum  undae,  a  sea  of  troubles,  H. :  Mars, 
i.  6.  defeat,  V. :  annus  f rugibus,  L. :  valetudo,  i.  e. 
sickness,  L. :  adversft  uocte,  i.  e.  since  the  night  was 
unfavorable,  Cs. :  qui  timet  his  adversa,  the  oppo- 
site fortune,  H :  quis  omnia  regna  advorsa  sint, 
odious,  S.— As  substt.  1.  adversus,  I,  m.,  an  enemy, 
opponent :  vir  populi  partium,  an  opponent  of  the 
Janocrats,  S.  —  2.  adversum,  T,  n.,  misfortune, 
calamity,  disaster:  uti  Advorsa  eius  per  te  tecta 
sient,  T. :  nihil  adversi  exspectare :  si  quando  ad> 
versa  vocarent,  if  misfortune  should  require,  V. 

2.  adversus  or  adversum  (advor-),  adv, 
and  praep.  [adverto].  I.  As  adv.,  opposite,  in  op- 
position :  advorsum  ire,  to  go  to  meet  0^i"i)t  ^-  • 
adversus  resistere,  X.  —  II.  As  praep.  with  eux., 
opposite  to,  before,  faciftg :  paries  adversus  aedea 
publicas,  L. :  vestigia  te  adversum  spectantia,  tow- 
ards, H. — £  8  p.,  in  the  presence  of,  before,  face  to 
face  with:  adversus  populum  R.defendere:  ad- 
vorsum pedites  hostium,  S. :  gratum  adversum  te, 
in  your  eyes,  T. — To,  towards,  in  answer  to :  alqm : 
adversus  ea  consul  respondit,  L. — Compared  with, 
in  comparison  to :  bella  adversus  tot  decora  populi 
R.,  weighed  against,  L.  —  Towards,  in  respect  of, 
against:  quo  modo  me  gererem  adversus  Caesa- 
rem:  est  enim  pietas  iustitia  adversus  dcos. — 
Against,  in  opposition  to:  advorsum  animf  tui 
libidinem,  T. :  adversum  leges,  rem  p. :  adversus 
se  missos  exercilQ^,  L. :  quos  advorsum  ierat,  S. 

adverto  ( advorto ),  tl,  sus,  ere,  to  turn  to, 
turn  towards,  direct :  In  partem  lumina,  O. :  ag- 
men  urbi,  V. :  terris  proram,  V. :  classem  in  por- 
tum,  L.:  hue  carinam,  0.:  Scythicas  advertitur 
oras,  steers  to,  0. :  proram,  to  turn  landward,  V.  : 
laeti  advertuntur  harenae,  V.  —  To  direct,  turn  : 
hue  mentem,  V. :  malis  numen,  your  power  to 
(avenge  my)  wrongs,  V. :  animum  adverte,  attend: 
animum  in  eum :  roonitis  animos  advertite  vestris, 
0. :  adverte,  give  heed,  V. :  animis  advertite  ve- 
stris, y. — Animum  adverto  is  often  used  like 
animadverto,  as  verb  trans. :  postquam  id  animum 
advertit,  Cs.:  animum  advortit  inter  saxa  coch- 
leas,  S. :  quam  rem  vitio  dent,  T. :  roagnas  esse 
copias  hostium,  etc.,  Cs. :  tunc  esset  hoc  animum 
advertendum :  quft  re  animum  adversft,  Cs. 

ad-vesperascit,  — ,  ere,  impers.,  it  approaches 
evening,  is  twUigld:  cum  advesperasceret. 

advigilo,  avi,  — ,  ftre,  to  watch,  be  watchful : 
}\(]  ciistodiam  ignis :  nepoti,  Tb. :  si  advigilaveris 
T.  ' 

advocata,  ae,  /  [advoco],  one  called  to  aid,  a 
supporter :  non  desiderat  fortitudo  advocatam  ira- 
iindiam. 


Digitized  by 


Google 


advocatio  < 

advocatio,  Onifsy*-  [advoco]}  a  tumrruming  as 
ewtwd :  ra&ximaruin  rerum  advocationes,  i.  e.  con- 
MuItntionB  :  In  advocaiionibus,  i.  e.  a«  an  advocate. 
—  77t€  advocates,  counsdy  6ar,  bodi^  ofpUaders :  ea  : 
itr^ens,  L.  — A  delay  for  consuUeUion^  C. 

advocatUB,  I,  m.  [advoco],  one  called  to  aid. — 
la  law,  a  friend  who  tupporta  a  party  in  a  trial^ 
OR  attendant,  adviser  :  adesse  advocatos  nobis,  T. : 
in  adTocati  loco :  adesse  sine  advocatis,  t  e.  wilh- 
fmt  hii  guard. — A  pleader^  advocate,  Ta. — ^F  i  g.,  an 
oti,  kdper :  ad  inTestigaiidam. 

ad-vocd,  avi,  &taa,  &re,  to  caU^  nunmon^  invite : 
eoQtionem :  oomplures  senatorii  ordinis,  Gs. :  eo 
senatom,  S. :  populum  ad  tribununi,  L. :  tit  noris 
quibos  advoceris  GaudiU,  to  what  pleasures  you 
art  invited^  H. :  Tiros  in  consilium.  —  In  law,  to 
eaU  €u  a  counsellor  or  witness:  amicos:  aliquot 
mihi  Amioos,  T. :  viros  bonos :  aderat .  .  .  advoca- 
\Mt^summoned  friends.— To  collect^  recall:  animum 
ad  se. —  To  eau  upon^  invoke:  deum,  Ct. :  deos,  L. 
— To  call  to  aid,  employ  :  arma,  V. :  artis,  0. 

advolatns,  Os,  m.  [  advolo J,  an  approach  by 
fyvng :  tristi  adTolatu  (once),  Cf.  poet 

ad-Tolo,  aTl,  fttus,  are,  to  fiy  to^fly  towards: 
aTiB  ad  aves.  —  To  hasten  to :  Larino  Romam : 
cUflsem  advolituram  esse,  Gs. :  Aeneae,  V. :  ad 
arbem:  rostra. 

ad-Tolvo,  Tolrl,  voliitus,  ere,  to  roll  to,  roH  tow- 
mrdty  hriny  by  rolling:  congesta  robora  focis,  V. : 
oriKH  iiK>ntibu8,y>om  the  mountains,  Y. — Th/aU 
prostrate  be/ore  :  genibus  omnium,  L. 
advomim,  advorto,  etc. ;  see  adver-. 
adytom,  !,>».»  =  divrov.  —  Usu.  p/wr.,  the  in- 
wutt  recess,  holiest  place :  adjti  iucola,  H. :  pene- 
traTia,  V. :  ima,  the  inmost  part  of  a  tomb,  V. 

aedefl^  is,/.  ;  aedea»  aedium,/  ;  see  aedis. 
aedlciila,  ae,  /.  dim.  (aedes),  a  small  temple, 
tkqtel,  niche,  C,  L.—Plur.,  a  small  dwelling,  T.,  C. 

aedificatio,  on  is,/,  [aedifico],  the  process  of 
hml&tg:  intermissa. — A  building^  structure,  edi- 
fce:  ooini^. — Plttr.:  priTatae,  Ta. 

aedificatiiizioiila,  ae,  /.  dim.  [  aedificatio  ],  a 
Btde  building. 

aedificator,  oris,  m.  f  aedifico],  a  builder: 
laeadl — One  fond  ofbuiuUftg  :  nemo  minus,  N. 

aadifictnm,  I,  n.  [aedifico],  a  building,  edifice, 
ibvture:  aedificiis  incensis,  Cs. :  exstruere. 

aedifico,  &tI,  atus,  2re  [  aedifex ;  aedes  +  2 
PAC-I  to  build,  erect  a  buildtng .'  ad  aestOs  vitan- 
doi^df.:  aedificaodi  descriptio, /)2an;  diruit,  aedi- 
icst,  E — To  build,  construct,  erect :  urbem :  naves, 
(X:  aGa  (aedificiaX  S. :  equura,  a  wooden  horse, 
V. :  aJtam  caput,  L  e.  head-dress,  lu.—  To  build  up, 
"' "     «m  p.  ^ 


I  aegre 

aedilioias  ( not  -tius ),  adj.  [  aedilis  ],  of  an 
aedile :  munus. — As  subst.,  m.,  one  who  has  been  an 
aedile. 

aedilia,  ia,  m.  [aedes],  a  commissioner  of  build- 
ings, aedile,  magistrate  for  public  works. 

aedilitaa,  fttis,  /.  [  aedilis  ],  the  office  of  an 
aedile,  aedileship :  aedilitatem  petere :  aedilitate 
fungi. 

(aedilltiiuiX  see  aedilicius. 

aedia  or  aedea,  is  ( ace.  plur.  usu  aedls ),  /. 

[AID-],  a  dwelling  of  the  gods,  temple,  sanctuary 
usu.  a  single  edifice  without  partitions,  while  tem- 
pium  is  a  larger  structure) :  Minervae :  aedls  sa- 
cras  incendere :  in  aede  sonare  (of  poems),  to  be 
recited  in  the  temple,  H. :  vacua  Romanis  vati- 
bus,  i.  e.  the  Library  in  the  Palatine  Temple  of 
Apollo,  H. — E  s  p.,  a  private  chapel,  sanctuary  in  a 
dwelling :  decora,  H. — Sing.,  a  room,  apartment, 
Gu. — ^ur.,  a  dwelling  for  men,  house,  habitation : 
matrona  in  aedibus,  T. :  regiae :  ex  aedibus  Gc- 
tfaegi  alqd  ferre:  dorous  salutantum  totis  vomit 
aedibus  undam,  i.  e.  from  all  parts,  Y. :  cavae 
aedes,  the  vaulted  nuinsion,  Y. — Poet.,  the  cells  (of 
bees),V. 

aeditlmua  (-tomua),  adj.,  old  for  aedituus. 

aedituua,  l,  m.  [aedes +2  TV-],  a  custodian  of 
a  temple,  sacristan,  0. :  quails  Aedituos  habeat 
▼irtuB,  i  e.  poets,  H. 

Aegaeoa,  adj.,  Aegean:  mare,  aequor,  the 
Aegean  sea,  Orecian  archipelago,  Y.,  0. — As  subst. 
n.,  the  Aegean  sea. 

aeger,  gra,  grum,  adj.,  unwell,  ill,  sick,  diseased, 
suffering, fe^le:  uxor,*.:  homines  raorbo:  aegro 
corpore  esse :  volneribus,  N. :  pedibus,  S. :  anhe- 
litus,  shortness  of  breath,  Y. :  sues,  V. :  segea,  V. 
— As  subst.,  a  sick  person:  aegro  adhibere  medici- 
nam:  non  aegris  facultas  quietis  datur,  Gh. — 
Troubled,  dejected,  distempered,  agitated:  animus, 
S. :  aegris  animis  legati,  i.  e.  dissatisfied,  L. :  mor- 
tales,  i.  e.  roiseri,  V. :  animus  avaritia,  S. :  curia, 
v.:  aeger  animi,  despondent,  L.  —  Of  the  state, 
weak,  frail,  feeble :  rei  p.  pars :  aegri  aliquid  in  re 
p.,  L.  —  Causing  pain,  unfortunate :  amor,  V. : 
luctus,  0. 

aegla,  idis,  /.,  the  shield  of  Jupiter,  with  the 
head  of  Medusa  borne  by  Minerva,  Y.,  H.  —  A 
shield,  defence,  O. 

aegre,  adv.  with  comp.  aegrius,  and  sup.  aeger- 
rime  L^eger],  painfully,  distressingly :  audi  re,  T. : 
aegrest,  it  is  annoying,  T. :  ferre,  to  feel  distreas. — 
With  difficulty,  hardly,  scarcely :  divelli :  bcllum 
sumi  facile,  aegerrime  desinere,  S. —  With  grief, 
reluctantly,  unwillingly:  carere,  to  suffer  for  want 
of:  baud  aegre  pati,  without  impatience,  L. :  ha- 
bere (with  ace.  and  inf.),  L. 


Digitized  by 


Google 


aegroBOo 


84 


aeque 


aegreaoo,  — ,  — ,  ere  [aeger],  to  fall  rick:  sol- 
licitudinc,  Ta. —  To  grow  worse^  be  exasperated: 
violentia  medendo,  V. 

aegrimonia,  ae,/.  [aeger],  anxiety ^  trouble^  C, 
H. 

aegritudo,  dinis,/.  [aeger],  richness^  grief  af- 
fliction^ melancholy:  iti  auimo:  ira  et  aegritudo 
perinixta,  S. :  acrior:  lenior. 

aegrotatio,  Onis,/.  [aegroto],  richness^  disease : 
in  corpore :  aniiiii,  a  morbid  state. 

aegroto,  ftvl,  — ,  are  [aegrotus],  to  he  nick,  lan- 
guish^ pine:  graviter:  morbo,  H. — Of  Ciittle,  H. — 
To  suffer:  anirous  aegrotat:  animi  vitio,  H. 

aegrotus,  adj^  faeger],  «t•^•,  diseased:  corpus, 
H. :  leo,  H. — As  suhst.^  a  sici person^  invalid:  con- 
eilia  aegrotis  damus,  T. :  aegroto,  duin  anima  est, 
spes  esse  dicitur :  animus,  T.,  C. :  res  p. 

AegyptiOB,  adj.,  Egyptian,  C,  N.— As  tub^., 
an  Egyptian,  Cs.,  C. 

aelinoB,  l,  m,,  =r  aiXivoc,  a  dirge,  0. 

aemulatid,  onis,/.  [aemulor],  rivalry ^  emiUa- 
Uon,  competition :  inter  alquos,  N. :  gloriae,  L.  : 
honoris,  Ta. :  vitiosa. — Plur.,  jealousies,  C. 

aemulator,  dris,  m.  [aemulor],  a  zealous  imita- 
tor, Catonis. 

aemulatna,  as,  m.,  rivalry,  jealousy,  Ta. — 
Plur.,  Ta. 

aemulor,  stuB,&rI  [aemulus],  to  rival,  vie  trith, 
emulate,  strive  to  excd:  eius  instituta:  Agamero- 
noiiem,  N. :  studia,  L. ;  virtutes,  Ta, — To  envy,  be 
jealous  of:  iis  qui,  etc. :  niecum,  L. :  inter  se,  Ta. 

aemulua,  acfj.  [2  IC-,  AIC-],  striving  earnestly 
after,  emulating,  rivalling,  vying  with,  emulous: 
laudis :  studiorum :  itinerum  Herculis,  L.  —  En- 
vious, jealous,  grudging,  malicious :  Triton,  V. — 
AA9ubst.,a  rival:  alqm  tamquara  aemulum  rerao- 
Yere.  —  Of  things,  nvalling,  comparable,  similar: 
tibia  tiibae,  H. :  Carthago  inperi  Romani,  S. 

AeneiUB,  adj.  [Aeneas],  of  Aeneas,  V.,  0. 

aenelia  iahen'),adj.  [aes],  of  copper, of  bronze: 
galea :  aeiieus  ut  stes,  i.  e.  in  a  statue,  H. :  prole.«', 
the  age  of  brass,  0. :  liic  murus  aSneus  esto,  a  bul- 
wark (of  character),  H. 

aenigma,  atis,  n,,  =  aivtyfia,  a  figure,  allegory, 
IC. 

aenipes  (ahen-),  edis,  adj,  [aenus+pes], 
bronze  f ootid,  0. 

aenus  (ahen-),  ctdj.  [aes],  of  copper,  of  bronze: 
thorax,  V. :  lux,  lustre,  V. — As  md>st.  n,,  a  brazen 
vessel,  kettle :  Tyrium,  a  dye-kettle,  0.  —  Plur.,  for 
warming  water,  V. — Strong, firm:  manus,  H. 

Aeolius,  adj.  1.  Of  Aeolus,  the  god  of  the 
yoinds    venti,  Tb. :  virgo,  i.  e.  Arne  or  Canace. — 


2.  Of  the  Aeolians:  puella,  i.  e.  Sappho,  H. :  lyra, 
0. :  plectrum,  Pr. 

aequabilis,  e,  adj.  with  comp.  [aequo],  like, 
Kimi/ar,  equal,  uniform:  ius:  praedae  partitio: 
satio.  —  Consistent,  equable,  constant,  unvarying: 
nihil  ea  iurisdictione  aequabilius:  fortuna,  without 
vicissitude :  pulveris  vis,  permanent,  S. :  fama,  S. — 
Of  style,  sustained :  orationis  genus. 

aequabilitaa,  fttis,  /.  [  aequabilis  ],  equality, 
uniformity,  evenness :  mottls:  vitae. — Fig.,  equity, 
impartiality:  decernendi:  iuris.  —  Of  style,  vm- 
formity :  orationis. 

aequabiliter,  adv.  with  comp.  [aequabilis], 
equally:  praedam  dispertire:  frumeutum  emei*e  ab 
civitaiibus. — Indiscnminatelv :  in  rem  p.,  in  priva- 
tos  .  .  .  iiirucbat. —  Unifornuy,  unvaryingly :  mare 
conglobatur:  omnes  erant  eius  modi:  aequabiliua 
res  huraanae  se  haberent,  S. 

aequaevua,  adj.  [aequus  +  aevum],  of  equal 
age:  rex,  V. 

aequalis,  e,  adj.  with  comp.  [aequo],  equal,  like, 
even,  on  a  par:  virtutes  inter  se:  eis  genus,  elo- 
quentia,  aetas  aequalia,  S. — Of  the  same  age,  equcd- 
ly  old:  chorus  aequalis  Dryadum,  V.  —  As  su(>st., 
a  contemporary,  fdlow:  aequali  sno  inscrvire,  T. : 
dilexi  senem,  ut  aequalem  :  Aristides  Themistocli 
igen.),  N. — Living  at  the  same  time,  contemporary^ 
coeval,  and  subst,,  a  contemporary :  Ennio :  tempo- 
ribus  illis  scriptor,  L. — Coeval,  coexistent :  benevo> 
lentia  ipsius  aequalis  aetati,  as  old  as  hinaelf : 
urbis  mortali  corpori,  lasting  only  as  long  as,  L. : 
aequali  tecum  pubesceret  aevo,  V.  —  Uniform^ 
level,  even,  steady :  loca,  S. :  terra  ab  omni  parte, 
0. :  aequali  ictu  freta  scindere,  0. :  sonitus  .  .  . 
aequalior  accidens  auribus,  L. :  nil  aequale  homini 
fuit  illi,  no  consistency,  H. 

aequalitas,  atis,/.  [aequalis],  equality,  sinvi- 
larity,  likeness :  f raterna :  vestra.  —  Equality  of 
civil  rights,  Ta. 

aequaliter,  adv.  with  comp.  [aequalis],  evenly, 
equably:  declivis,  unt/orm/y,  Cs. :  ingrediens:  ster- 
nere  undam,  0. — Equally,  equitably :  distribuere  : 
aequalius  duci  parebant,  Ta. 

aequanimitaa,  atis,  /.  [  aequus  +  animus  3, 
goodwill,  kindness,  T. 

aequatio,  onis,/.  [aequo],  an  equal  distribu- 
tion, community:  bonorum :  luris,  L. 

aequatUB,  adj.  [  P.  of  aequo],  level,  levelled, 
even :  airri  planities :  (men.^^am)  tersere,  0. :  aequa- 
lis procedei'e  velis,  with  even  sails,  \.  e.  before  the 
wind,  V. :  aequatis  rostris,  ride  by  ride,  V. 

aeque,  adv.  with  comp.  and  sup.  [aequus], 
equally,  in  like  manner,  just  as,  in  an  equal  degree, 
fo  the  same  extent:  Utin  omnes  eadem  aeque  stu- 
deant,  T. :  honore  non  aeque  omnes  egent:  aeque 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


MqniUlnltM  S 

calidos  uiimla  et  cnnibua  aoer,  Y. :  trabes  aeque 
longae,  Cs. :  novi  aeque  omnia  tecum,  T. :  nisi 
aeque  amicos  et  nosmet  ipsos  diligamus,  our 
friend;^  <u  (mndva :  quod  .  .  .  aeque  neglectum 
pueri:»  senibusque  nocebit,  H. :  id  quod  Aeque 
paaperibus  prodeat,  locupletibus  aeque,  H. — Aeque 
.  .  .  ac,  at  .  .  .  <M  /  (u,  09  much  as :  hebes  aeque 
ac  pecus,  Alt.  ap.  C. :  numquam  aeque  ac  mudo, 
nnerso  7nueh  as  of  late^  T. :  qui  illis  aeque  ac  tu 
i|»e  gaiideret :  iumenta  aeque  nitida,  ac  si,  etc., 
t»  jiul  as  good  condition^  N.  —  Aeque  .  .  .  quam, 
«t . . .  as,  4U  v>dl  .  .  .  as:  optatum  aeque,  quam 
Qt^  ctc^  as  aeteptabU  as,  etc.,  L. :  Expalluit  aeque 
quam  puer  ipse  deu9,  0.  —  £  1 1  i  p  t. :  nihil  est 
aeque  quod  faciam  lubens,  so  cheerfvUy^  T. :  qui- 
tms  non  aeque  est  cognitus,  not  so  well  knoitni :  Ca- 
millas aeque  proepero  eventu  pugnat,  L. — Justly, 
eqvUahly :  lex  aequissime  scripta :  societatem 
aeqoe  tuens :  ferro  quam  fame  aequius  perituros, 

aeqnilibxitaB,  alls,  /.  [aequus  +  libra],  equi- 
poise, 

aequinoctialifl,  e,  adj.  [aequinoctiura],  equi- 
noeiiai:  catVi  furor,  Ct. 

aeqninootium,  i,  n.  [aequus +nox],  the  equi- 
mex:  dieji  aeqtiinoctii :  veinum,  L. 

aeqnlpero,  ivi,  at  us,  fire  [aequu.s-|-par],  to 
compare,  liken :  cum  fratre  gloriam :  lovis  equis 
dicUtorem,  L. —  To  equal,  come  up  to,  rival:  alqm 
iabore,  N. :  urbem  dignitate,  N. :  voce  magistruin, 
V. 

aequitas,  atis,  /.  [aequus],  uniformity y  even^ 
mes$;  with  animi,  calmness,  repose,  eqtiability,  equan- 
imkjf:  animi  in  morte,  calmness:  novi  moderatio- 
ficiD  animi  tui  et  aequitatem :  ut  animi  aequitate 
plebem  contineant,  Cs. :  mira  populi  R.,  itidiffer- 
mte. — Equality^  equal  rights :  iniquisslma. —  Equi- 
ty, faimess,  humanity,  kindness :  pro  aequitate 
eoatra  ius  dicere:  belli,  iu  war:  iu8titia  et  aequi- 
tas,  N.:  aequitate  rem  p.  curare,  modei-ation,  S. : 
^fenf-iouis :  condicionum,  Cs. 

aeqno,  &vf,  atus,  &re  [aequus],  to  make  equals 
tftaUxe :  suas  opes  cum  potentissimis  aequari,  Cs. : 
Dwnenim  (corporum)  cum  navibus,  V. :  fortunam 
Jmirois,  L. :  tecta  caelo,  raise,  V. :  illi . . .  amorero, 
T^nms  equal  Ume,  V.  :  imperium  terris,  animos 
OljnjiM).  extend,  V. :  solo  aequandae  sunt  dictatu- 
'^e,  ahoUshed,  L. :  nocti  ludum,  i.  e.play  all  night, 
^. :  Ibant  aequati  numero,  i.  e.  kept  step  to  the 
•w^,  V. :  aequato  oinniuip  periculo,  Cs. :  aequato 
Mtrt^,  L. :  car  non  omnia  aequantur  ?  i.  e.  equally 
ttftid  in  the  two  parties,  L.  :  caelo  te  laudlhus, 
'wr.V. :  laborem  Partibua  iu.'^tis  (^lA/.),  (/w/WWe 
«f«a%,  y. .  foedera  cum  rigidis  acquatu  Sabinis, 
i  e.  made  on  equal  terms,  H.  —  To  place  oti  an 

Cty  withy  compare:   scelera  cum  aliis.  —  Of 
I,  to  make  ley^  even,  smooth:  locum,  Cs.*  area 


>  aequus 

aequanda  cylindro,  Y. :  pumice  omnia,  Ct :  aoiem, 
i.  e.  make  as  long  as  the  enemy's,  L. :  nee  tamen 
aequari  frontes  poterant,  L.  —  To  become  equal, 
equal,  come  up  to,  attain,  reach :  illis  se :  caelum, 
to  reach,  0. :  cum  sulcos  aequant  sata,  i.  e.  grow 
as  high  as  the  ridaes,  Y. :  facta  dictis,  i.  e.  speak 
worthily  of  the  achievements,  L. :  lacrimis  labores, 
lament  adequately,  Y. :  regum  opes  animis,  i.  e. 
rival  by  his  spirit,  Y. :  ducem  passibus,  keep  pace 
with,  Y. :  sagitta  aequans  ventos,  as  swift  as  the 
winds,  Y. :  vellera  nebulas  aequantia,  i.  e.  as  fine 
as  mist,  0. :  munia  comparis,  i.  e.  draw  even  with 
her  mate,  H. 

aequor,  oris, n.  [aequus], an  even  surface,  level: 
camporum  aequora :  campi,  Y. :  Libyci  aequoris 
harenae,  Y. — In  ending  a  long  poem :  inmcnsum 
spatiis  confecimus  aequor,  Y.  —  Esp.,  the  sea, 
ocean :  Aegaeum,  0. :  ingens,  H. :  saeva  aequora, 
Y. :  aequora  cingentia  terras,  0. :  vastum  maris, 
Y. :  tellus  et  aequora  ponti,  Y.  —  Poet.,  of  the 
Tiber :  sternere  aequor  aquis,  smooth  the  surface 
with  his  waters,  Y. 

aequoreua,  adj.  [aequor],  of  the  sea,  marine: 
rex,  Neptune,  0. :  Britanni,  islanders,  0. :  eenus. 
i.  e./sA,  Y. 

aequum,  I,  n.,  a  plain,  level:  in  aequo  campi, 
L. — Fairness,  justice :  utilitaH  iusti  prope  mater  et 
aequi,  H. :  eas  (iniurias)  gravius  aequo  habere,  to 
feel  too  deeply,  S. :  potus  largius  aequo,  H. :  aequo 
violentior,  0. 

aequus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [2 IC-,  AIC-l, 
even, plain,  level, flat:  locus:  aequiore  loco  consti- 
terat,  Cs. :  campus,  Y.  —  EqucU :  ex  provincift 
aequam  partem  sumere:  sequitur  non  passibus 
acquis,  Y. :  Abietibus  iuvenes  aequi,  as  tall  as,  Y. 
— Even  with,  on  a  level  with:  sive  loquitur  ex  in- 
feriore  loco,  sive  ex  aequo,  i.  e.  on  the  floor  of  the 
Senate:  pede  congredi  aequo,  i.  e.face  to  face,  Y. 
— Favorable,  advantageous:  locus  ad  dimicandura, 
Cs. :  locus  suis,N. :  tempus. — Favorable,  friendly, 
kind,  hunuine :  nobis :  pi^rvis  alumnis,  propitious, 
H. :  teraplum  non  aequae  Palladis,  unpropitious, 
Y. :  a^r  non  aequus,  unwholesome,  V. :  non  acqua 
fata,  hard,  0.  :  aequi  in iqu ique, /rt€«rf*  and  foes, 
L. — Equal,  propwtionate,  like :  utinam  esset  mihi 
pars  aequa  amoris  tecum,  i.  e.  that  1  had  a  fair 
return,  T. :  aequfi  manu  discedeie,  after  a  drawn 
battle,  S. :  aequo  Marte  pugiiart',  indecisive,  L. : 
aequum  volnus  utrique  dedit,  0. — Of  persons, 
fair,  equitable,  impartial:  praetor:  aequi.^simus 
iudex. — Of  l\\\vi^, equitable,  reasonable, fair,  honor- 
able: postulatio :  id,  quod  aequissimum  est,  ut^ 
etc. :  quae  liberura  scire  aequum  est  adulescen- 
tem,  T. :  sicut  aequum  est,  dicamus,  etc. :  ex  aequo 
et  bono  iure  rem  iudicari  oportere,  equitably  and 
kindly :  fit  reus  magis  ex  aequo  et  bono,  quam  ex 
iure  gentium,  S. :   durus  est  praeter  aequomque 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


aer  8 

et  bonum,  excessively^  T. :  id  non  fieri  ex  aequo  et 
bono,  in  a  spirit  of  modercUion^  T. :  qui  Deque  ins 
neque  bonum  atque  aequom  soiunt,  have  no  sense 
of  right  or  reason^  T. :  istuc  aequi  bonique  facio, 
T. :  si  tu  aliquam  partem  aequi  bonique  dlxeris, 
if  you  propose  anything  reasonable^  T. :  animus 
meus  totum  istuc  aequi  boni  facit,  i.  e.  is  content 
with :  *■  melius  aequius/  i.  e.  quid  melius  et  aequius 
sit  iudicatur. — Equable^  calm^  composed^  tranquil  : 
sorti  pater  aequus  utrique  est,  V. :  oculis  aspicere 
aequis,  V. :  animus :  Aequam  Servare  mentero, 
H. :  aequo  animo,  with  equanimity,  patiently^  calm- 
ly,  with  indifference :  alqd  ferre  aequo  animo :  emo- 
ri :  servitutem  tolerare,  S. :  alqd  animo  aequiore 
ferre :  animo  aequissimo  nummos  adfert :  aequis- 
simis  animis :  audite  mentibos  aequis,  impartial- 

aer,  fteris,  ace.  ftera,  m.,  =  <44p,  the  air,  atmos- 
phere, sky,  esp.  th4  lower  air :  nudus  in  aere,  in  the 
open  air :  aera  vincere  summum  arboris,  i.  e.  the 
summit,  V. — A  mist,  vapor :  densus,  H. :  obscurus, 
V. —  The  weather:  crassus:  purus. 

aerarla,  ae,/.  [aerarius],  a  mine. 

aerarium^  l,  n.  [  aerarius  ],  part  of  the  temple 
of  Saturn  at  Rome,  in  which  the  public  treasure 
was  kept,  the  treaniry:  referre  (pecuniam)  in  aera- 
rium :  pecunia  data  tibi  ex  aerario. — Hence,  the 
public  treasure, finances :  cum  effudisset  aerarium : 
commune,  N. :  pecunift  uti  ex  aerario,  Os. :  ratio- 
Ties  ad  aerarium  referre,  to  render  an  account  to 
the  treasury, — Here  the  public  archives  and  the 
standards  were  kept:  tabulae  testimenti  .  .  .  ut 
in  aerario  ponerentur,  Cs. :  signa  ex  aerario 
prompta,  L. :  aerarium  sanctius,  a  fund  reserved 
for  extreme  public  necessity,  Os.,  0. :  privatum,  a 
special  fund,  if.:  militare,  Ta. 

1.  aerarius,  adj.  [  aes  ],  of  copper,  of  brome, 
made  of  copper  ;  hence,  of  copper  money:  fabula, 
a  twopenny  story.  —  Of  mines :  structurae,  Cs. — 
Of  money,  pecuniary  :  ratio,  the  rate  of  exchange, 
current  value  of  coin,  —  Of  the  public  treasury : 
tribuni,  in  charge  of  disbursements. 

2.  aerarius,  \,m.,  a  resident  who  pays  a  poll- 
tax,  but  cannot  vote  nor  hold  office.  The  censors 
could  degrarle  citizens  \o  this  class ;  hence,  aera- 
rium alqm  facere,  L. :  alqra  in  aerariis  relinquere: 
qui  te  ex  aerariis  exemit. 

aeratus,  adj.  [  aes  ],  of  brome :  cuspis,  0.  — 
Fitted  with  bronze:  lecti,  having  bronze  fed: 
navis,  with  a  bronze  beak,  Cs. :  acies,  in  armor,  V. 
— Supplied  with  money,  rich  (once) :  tribuni. 

aereUB,  adj.  faes],  of  copper,  of  bronze:  signa, 
L. :  clipeus,  Cu. :  vectes,  V. :  clipeus,  V. :  puppis, 
i.  e.  with  bronze  beak,  V. 

aerifer,  fera,  ferum,  adj.,  bearing  bronze,  \.  e. 
ca}Tyi»g  cymbals  (once) :  manus,  O. 


>  aes 

aeripes,  edis,  adj.  [^aes  +pes],  with  feet  of 
bronze :  cerva,  V. :  tauri,  0. 

aerius  (quadrisyl.)  or  aereils,  adj.,  pertaining 
to  the  air,  aerial:  sedes,  i.  e.  the  clouds,  V. :  vola- 
tfls  avium :  cursus,  through  the  air,  0. :  aerias  ten- 
tasse  domos,  the  heavens,  H. :  mel,  i.  e.  gathered 
from  dew,Y.  —  JUsing  aloft,  aerial,  lofty,  high: 
Alpes,  v.,  0. :  Phaeacum  aroes,  i.  e.  the  mountain 
tops,  V. :  quercus,  V. :  cupressus,  Ct 

aerugo,  inif,/.  [aes],  rust  of  copper^  verdigris, 
"^  ' "  lu. — ^P  o  e  t.,  a  corroding  passion  .• 


animoa  aerugo  Cum  imbuerit. 


C— Rusty  gold, 
mera,  envy,  H< 
avarice,  H. 

aerumna,  ae,/.  [of.  Ira],  toil,  hardship,  distress^ 
trouble^  tribulation :  alqm  expedire  his  aerumnis, 
T. :  rem  p.  servare  aerumna :  multae,  H. :  mors 
aerumnarum  requies,  S. 

aerumnosus,  adj.  with  sup.,  full  of  trouble^ 
miserable,  wretched^  distressed:  salum:  pater:  fe- 
lix  et  aerumnosus :  aerumnosissima  mulier. 

aes^  aeris,  n.,  crude  metal,  base  metal,  copper: 
uti  aere  pro  nummo,  Cs. :  aeris  metalla,  V.  — 
Hence,  brome,  an  alloy  of  copper  and  tin:  ex  aere 
statua. — As  symbol  of  indomitable  courage:  aes 
triplex  Circa  pectus,  H. ;  of  durability :  monunien- 
tum  aere  perennius,  H. :  quae  (acta)  ille  in  aes 
incidit,  i.  e.  engraved  on  a  copper  tablet  for  deposit 
in  the  aerarium:  in  aere  incidere:  aera  legum, 
i.  e.  tablets  inscribed  with  the  lau>s. — Plur.,  work9 
of  art  in  brome,  bronzes :  grata  aera,  H. :  aera 
voltum  simulantia,  a  bust^  H. :  aere  ciere  viros,  a 
trumpet,  V. :  aeris  comua  flexi,  0. — Plur.,  cymbals, 
H. :  aera  micantia  cerno,  i.  e.  arms  of  bronze,  V. : 
spumas  sails  aere  niebant,  with  the  prow,  V. :  in« 
quinavit  aere  tempus  aureum,  i.  e.  degeneracy,  H. : 
aes  exigitur,  i.  e.  money,  H. :  meret  aera^  eam^ 
money,  H. :  gravis  aere  dextra,  V. :  danda  aera 
militibua,  L. :  octonis  referentes  Idibus  aera,  i.  e. 
carrying  the  teacher's  fees,  H. — Esp.  in  the  phrases^ 
aes  alienum,  another's  money,  i.  e.  d^t  r  aes  alie- 
num  suscipere  amicorum,  aesume:  in  aere  alieno 
esse :  conflare,  S. :  aere  alieno  premi,  Cs. :  dissol. 
vere,  discharge:  solvere,  S. :  te  aere  alieno  libe« 
rare:  ex  aere  alieno  laborare,  to  be  oppressed  b^ 
debt,  Cs. :  nexus  ob  aes  alienum,  bound  for  debt,  L. 
— Hence,  libraque  et  aere  liberatus,  released  from 
the  debtor^ s  bond,  L, — Aes  mutuum  reddere,  bor- 
rowed money,  S. — Aes  suum,  one's  own  money ;  mco 
sum  pauper  in  aere,  i.  e.  /  am  poor,  but  not  in  debt, 
H. — F  i  g.  ^lloq.) :  te  in  meo  aere  esse,  i.  e.  at  my 
service.  —  The  unit  of  the  coin  standard  (cf .  as) : 
aes  grave,  the  old  Jieavy  money,  a  pound  of  copper  : 
denis  millihus  aeris  gravis  reos  condcninat,  L. — 
And  aes  alone  and  in  the  gen.  sing,  (cf  assium): 
aeris  roiliens,  triciens,  C,  L. — Fig.,  wages  earned: 
annua  aera  habes,  L. ;  hence,  militafy  service : 
istius  aera  ilia  Vetera,  campaigns. 


Digitized  by 


google 


aesculetmn 


87 


aestns 


aaiciiletiiiii,  I.  n.  [aesculus],  aforett  ofoaks^ 

aesculeoB,  adj.  [aesculos],  of  the  oak:  frons, 

aeacnlus,  t,  f.^  the  Italian  oak  (with  edible 
aoQTDfi) :  maxuma,  V. :  rigida,  H. 

Aeaopiiis,  adj.  [Aeaopua],  Aetopian  :  fabulae, 
Uke  Ae9op\  Ph. 

aestaa^  &tis, /.,«umm€r.*  aestate  ineunte:  ini- 
ta,  Ce, :  media,  midtummer  :  gumma,  the  height  of 
naamer:  aestatia  extremum,  S.  —  M  e  to  n.,  the 
mmmerair:  liquida,  V. — Summer  heat:  aestatem 
pati,a:  ignea,H. 

aestifer,  era,  enim,  adj.^  JkeaUmnging^  eauaina 
heal:  caniB,V. 

aestixiiabillfl^  e,  adj.  [aestimo],  worthy  of  ee- 
teem. 

aestimatio,  onis,/.  [aestimo],  the  determina- 
tiono/walnt,  naitte,  valuationf  appraieenunt :  aesti- 
ZBatkme  fact*,  Ob.  :  potestas  aestimationis  haben- 
dae :  fnimenti,  the  determination  of  a  rate  of  duty : 
erai  Athenis  qaasi  poenae  aestimatio,  i.  e.  a  com- 
m^ftaiion. — Esp.,in  law,  litis  or  litium  aestima- 
tio,  a  wahiotioH  of  the  matter  in  dilute,  assessment 
of  damages:  lex  de  multarum  aestimatione,  the 
cotnmtOation  of  fines  in  kind,  L. :  possessiouum  et 
remm,  i.  e  on  appraiaement  of  real  and  personal 
edate,  (X :  praedia  in  aestimationem  accipere,  to 
aeeepi  at  the  appraisement :  aestimationes  vendere, 
L  t,fsroperty  received  at  a  high  appraisement: 
aestimationem  accipere,  to  suffer  injury  (bj  taking 
I»opcrty  at  too  high  a  valuation). — ^F  i  g.,  a  valu- 
ation^ estimation  :  honoris,  L. :  recta,  Ta. :  propria 
Tirtntis,  intrinsic  worth,  —  Esteem:  aestimatione 

%ttl8. 

aeatiznator,  Oris,  m,  [aestimol,  one  who  values, 
en  apprm»er:  framenti. — One  who  esteems:  sui, 
Co. :  incaatior  fidei,  L. 

aestimo  ( older  aestumo  ),  &▼!,  itus,  are,  to 
ddermine  the  value  of  estimate,  value,  rate,  ap- 
f^mm:  argentum:  quanti  haec  signa  aestiroen- 
tnr?:  mancipia  tanto  pluris,  L. :  tritici  modios  sin- 
gikie  temts  denariis:  haec  aestimate  pecunia, 
^timate  in  money:  allquid  tenuissune,  at  the  lowest 
ff^'-  seetertiam  ad  triciens  litem:  Catoni  se- 
nertium  octo  milibus  lis  aestimata  est,  damages 
art  assttsed  against:  ea  lis  L.  talentis  aestimata 
««,  N. :  arintri,  qui  litem  aestument,  Cs.  —  In 
piminal  law :  litem  aestimare,  to  assess  a  penalty : 
ia  &ibiffi  aestimandis:  de  pecuniis  repetundis 
ftoB ;  also,  to  commute  a  fine:  ut  lis  haec  capitis 
^estiiDaretar,  that  this  capital  charge  be  commuted: 
fees  loaiestatis,  —  Fig.,  to  estimate^  value,  rate, 
««?4,  hold,  esteem  :  expendunt  et  aestimant  volup- 
Wei,  they  weigh  and  rate  their  pleasures :  sicut 
^  existlmo,  according  to  my  estimate,  S. :  Volgus 


ex  yeritate  pauca  aestimant,  value  according  tc 
truth:  aliquem  ex  artificio  comico,  according  tc 
his  art  as  a  comedian:  amicitias  non  ex  re,  sed  ex 
oommodo,  S. :  virtatem  annis,  according  to  age,  H.; 
aliquid  per  se,  according  to  its  own  importance,  L. : 
aliquos  pro  sociis,  non  pro  hostibus,  to  regard  as, 
Cu. :  quanti  est  aestimanda  virtus?  valued:  mag- 
ni  pecuniam,  attach  great  value  to :  alqd  parvi,  L. : 
alqd  minoris,  N. :  maximi  alqd:  sapientiam  non 
magno :  aestimare  aliquid  vita,  as  dear  as  life, 
Cu. :  ilia  multo  gravius,  Cs. :  levius  tempestates, 
Cs. :  iuste  aliquem,  Cu. 

aeaUva,,  6rum,  n.  [  aestivus ;  sc.  castra  ],  a 
summer  camp,  summer  resort :  praetoris,  a  pleasure 
camp. — M  e  to  n.,  time  spent  in  a  summer  camp,  a 
campaign  :  aestivorum  tempus,  «ea«on /or  military 
opercUions,  S.  —  ( Sc.  loca ),  summer  pastures  for 
cattle,  —  Poet:  morbi  corripiunt  tola  aestiva, 
whole  pastures,  i.  e.  flocks,  V. 

aestiviiB,  €tdj,  [aestas],  of  summer,  as  in  sum- 
mer, summer-like,  summer:  tempos,  Cs. :  dies :  sol, 
V. :  aura,  H. :  umbra,  0. ;  per  aestivos  saltQs, 
sutnmer  pastures,  L. :  aves,  summer  birds,  L. — Ad- 
verb. :  aestivum  tonat,  lu. 

aestuarlum,  T,  n.  [aestus],  a  tract  overflowed 
at  high  tide,  salt  marsh :  itinera  concisa  aestuariis, 
Cs.—An  inlet  of  the  sea,  Cs.— ^  bay,flrth,  Ta. 

aestud,  &vl,  Atus,  &re  [aestusl,  of  fire,  to  rage, 
bum :  Aestuat  ignis,  V.  —  To  he  warm,  be  hot, 
bum,  glow :  ager  aestuat  herbis,  V. :  erudire  iu- 
ventutem  algendo,  aestuando :  sub  pondere,  0. — 
Of  the  sea,  to  rise  in  waves,  surge :  Maura  semper 
unda,  H. :  gurges,  seethes,  V. ;  cf.  nebulft  specus, 
I  e.  smokes,  V. — To  undulate,  swell,  be  tossed,  heave : 
in  ossibus  umor,  V.— Fig.,  of  passion,  to  bum,  be 
excited,  be  inflamed:  aestuare  illi,  qui  dederant 
pecuniam :  quae  cum  aestuans  agitaret,  S. :  in 
oorde  pudor,  V. :  rex  in  ilia  Aestuat, /or  her,  0.— 
To  waver,  vacillate,  hesitate,  be  in  doubt :  dubita- 
tione :  Aestuat  et  vitae  disconvenit,  H. 

aestaose,  adv.  with  comp.  [acstuosus],  ^fov- 
ingly,  hotly :  inarsit  aestuosius,  H. 

aestnosua^  atfi.  [aestus],  burning  hot, glowing: 
via :  Syrtes,  E.—Jn  violent  ebullition :  f reta,  H. 

aestua^  Gs,  m.  [AID-],  an  agitation,  glow,  heat, 
rage  of  fire :  f  urit  aestus  ad  auras,  V. :  quia  oleam 
momorderit  aestus,  H. :  labore  et  aestu  languidi, 
8. :  ad  aestOs  vitandos  aedificare,  Cs. :  Aestibus 
mediis,  in  midday  heat,  V. :  Caniculae,  H. :  side- 
reus,  0. :  ulceris  aestufl,  fever :  aegri  aestu  f ebri- 
que  iactantur. — Poet.,  summer:  medio  in  aestu, 
0.  —  Of  the  aea,  a  heaving,  sioell,  surge :  fervet 
aestu  pelagus ;  cf.  exsultant  aestu  latices,  boil  up, 
V. :  aequoris,  breakers,  V. :  ingreditur  ferventes 
aestibus  undas,  0.  —  The  waves,  billows,  sea  :  del- 
phines  aestum   secabant,  V. ;   mi^ritimos   aestQs 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


aetas  8 

maximofl  in  oceano  efficere,  tide* :  miniieute  aestu, 
mt  low  tide^  Cs. — F  i  g. :  quantos  aestOs  habet  ratio 
comitioruro,  tides  of  passion:  civilis  belli  aestus, 
H. :  quasi  aestua  ingeni. — Irresolution^  uncertain^ 
ty^  hesitation:  qui  tibi  aestus,  qui  error:  amor 
irarum  fluctuat  aestu,  V. :  aestCLs  graves,  H. 

aetas,  &tis  (gen,  plur.  -turn ;  sometimes  -tium, 
L.),/.  [for  older  ae vitas],  the  life  ofman^  age,  life- 
time^ years :  amicitia  cum  aetate  aderevit,  T. :  acta 
aetas  honeste:  expectemus  Tartessiorum  regis 
aetatem,  i.  e.  a  life  as  long :  satis  aetatis  habere, 
to  he  old  enough :  aetatis  quod  reliquum  est  meae, 
the  rest  of  my  life:  vix  ulluro  discrimen  aetatis, 
L. :  tertia,  i.  e.  century ,  0. — Age^  time  of  life:  dum 
aetas  prohibebit  (sc.  te  scire),  T. :  ab  ineunte 
aetate,  from  his  entrance  into  life :  prima,  child- 
hood: puerilis,  Cs. :  aetatis  flos,  you/A/W  vigor: 
cuius  aetas  a  senatorio  gradu  longe  abesset,  i.  e. 
youth :  propter  aetatem  eius,  Cs. :  qui  aliquid 
aetatis  habebant,  i.  e.  the  youth :  quarta,  i.  e.  the 
fourth  year^  V. :  respice  aetatem  tuam  (i.  c.  se- 
Dectutem),  T. :  iam  adfectus  aetate :  morbo  atque 
aetate  coufectus,  S. :  exactA  aetate,  in  old  age^ 
L. :  aetatis  excusatio,  plea  of  age^  Cs. :  id  aeta- 
tis duo  filii,  of  that  age:  cum  id  aetatis  filio: 
cum  illud  esset  aetatis:  ad  hoc  aetatis  a  pueritia, 
S.  —  Of  plants :  adolescit  f rondibus  aetas,  Y. — Of 
sheep :  par  aetas,  haedi,  0. — Me  ton.,  a  space  of 
time^  age,  period,  generation^  time :  heroicae  aeta- 
tes :  aetas  suocedit  aetati :  nee  ulla  umquam 
aetas:  aetatis  suae  primi,  N. :  Yeniet  lustris  la- 
bentibus  aetas,  cum,  etc.,  Y. :  prior,  0. :  crastina, 
the  future,  H.— Of  ike  four  <^^ ^  l^  world  (the 
golden  age,  silver  age,  etc.),  0. — Time,  the  flight  of 
time^  advancing  age:  te  aetas  mitigabit:  fugerit 
invida  aetas,  H. :  omnia  fert  aetas,  Y. — Men  of  an 
age:  cum  vestrft  etiam  aetate,  with  young  men: 
vos,  acrior  aetas,  0  iuvenes,  0. :  militaris  fere 
aetas  omnis,  L.  —  7%^  age,  men  of  the  age :  nos 
dura  Aetas,  H. :  Inventum  omnis  quern  credidit 
aetas,  etc.,  Y. — In  ace.  of  time :  me  aetatem  censes 
velle,  etc.,  forever  f  T. :  an  abiit  iam  a  milite? 
lara  dudum,  aetatem,  an  age,  T. 

aetatula,  ae,/.  dim,  [aetas],  a  tender  age, 

aeternitaa,  fttis,/.  [aetemus],  eternity,  endless- 
ness, immortality:  tempus,  para  aetemitatis:  ani- 
morum.  —  Fig-,  immortality^  enduring  renown: 
mihi  aeternitatem  donare :  ad  memoriam  aetemi- 
tatis,/or  perpetual  remembrance, 

aetemo,  — ,  — ,  are  [aetemus],  to  perpetuate, 
immortalize:  virtutes  in  aevom,  H. 

aetemum,  subst.  and  adv.,  see  aetemus. 

aetemus,  adj,  [  for  *  aeviternus  ],  of  an  age, 
lasting,  enduring^  permanent,  endless:  inter  noa 
gratia,  T. :  hostes,  L. :  goUicituJo,  S. :  vincula : 
audaci^e  monum^utum :  ignis,  the  vestal  fire. — Of 


\  AMotw 

all  time,  everlasting,  eternal,  perpetual,  immortal: 
deus :  remm  Potestas,  Y. :  mentes :  supplicia : 
ignes,  i.  e.  the  heavenly  bodies,  Y. :  puer,  Bacchus^ 
0. :  Te  ex  aetemo  patientem  mortis  efficere,/roin 
immortal  make  mortal,  0. :  urbs,  i.  e.  Rome,  Tb. 
— Neut.  as  subst.,  perpetuity :  urba  in  aetemum 
condita,  L.  —  ^</tw6. ;  aetemum  salve, /or«;«r, 
Y. :  vivere,  0. :  latrans,  perpetually,  Y. :  eervire, 
H. :  aetemo,  0. 

aether,  eria,  m.,  =  ai^p,  the  upper  air,  sky, 
fimuxment:  rex  aetheris  Iuppiter,Y. :  liquidus,  H.: 
manOs  ad  aethera  tollens,  0. :  aethera  recludam, 
heavenly  things,  0. :  fama  super  aethera  notus,  V. 
— Air,  atmof^kere:  liquidum  trans  aethera  vectus, 
Y. :  gelidus,  V. :  aethere  in  alto  (opp.  the  lower 
world),  Y. — P  e  r  8  o  n.,  Heaven,  i.  e.  JupUer  :  pater 
omnipotens  Aether,  Y. 

aetheiioB,  adi.,  =  cu^ipioc,  of  the  upper  air, 
heaveidy,  ethereal,  celestial:  post  ignem  aetheria 
domo  Subductum,  H. :  arces,  0. :  aura,  Y. :  semine 
ab  aetherio  (equil  of  celestial  breed,  Y. :  tumultus, 
a  thunderstorm,  0. 

Aethiopa,  opis,  m.,  =  AtOiorb  (burnt-face),  an 
Ethiopian,  negro :  stipes,  a  blockhead  of  a  negro. 
— Aaj.,  Ethiopian :  lacGs  (plur.),  0. 

aetlira,  ae,/.,  the  ether,  sky,  air:  Siderea,  Y. 

aeyitaB»  atis,  /.  [aevum],  old  for  aetas,  o^e, 
time  of  life^  XII  Tabb.  ap.  C. 

aevum  or  (older)  aevom,  I,  n.,  =  cuiitv,  never- 
ending  time,  eternity:  aeternum,  0. :  in  aevum, /or 
all  time,  H. — E  s  p.,  period  of  life,  lifetime,  life,  age  : 
in  armis  agere :  in  silvis  exigere,  Y. :  extentum, 
prolonged,  H. :  natura  aevi  brevis,  S. :  meum,  my 
age,  H. :  aevo  apta,  things  suitable  to  their  years, 
H. :  maximus  aevo  (i.  e.  natu),  0. :  flos  aevi,  the 
bloom  of  life,  0. :  aequale  tecum  aevum,  Y. :  o<v 
culto  arbor  aevo,  i.  e.  vfiih  no  sigiu  of  age,  H. —  Old 
age:  aevo  confectus,  Y. :  annis  aevoque  soluti,  O. 
—  Age,  generation,  period :  Livi  scriptoris,  H.  : 
ventun  inscius  aevi,  the  future,  Y. :  in  omne  no- 
bilis  aevum,  H. :  durare  in  hoc  aevi,  to  our  oton 
times,  0.  —  7%«  age,  men  of  the  age:  veniens, />o«- 
terity,  H. — T^me:  aevi  vetustas,  Y. :  vitiata  den- 
tibus  aevi  omnia,  0. 

Afer,  Af ra,  Afnim,  adj.,  African.  —  As  suhgi,^ 
m.,  an  African  :  dirus,  i.  e.  Hannibal,  H. :  te  Af ris 
praeficere :  discincti,  Y. 

aff-^  see  adf-.        afore,  aforem,  see  absum. 

Africa,  ae,/  [a  Carthaginian  word],  Libya,  the 
Carthaginian  territory,  C,  S. ;  the  province  of 
Africa,  C. — Africa  (the  continent),  S. 

Africanua,  adj.  [Africa],  of  Africa,  African: 
bellum  :  possessiones,  N.  —  Pfur.f  as  subst.,  aram 
(sc.  fime), panth^s,  L. 

AfricuB,  adj.  [Africa],  African:   terra:    pro- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


agaso  ] 

cellae,  i.  e.  from  tJie  aoulhirest^  H.  —  As  aubsi.^  m. 
(ac  Tentu^),  ifu  unilhwcat  wind,  V.,  H. 

agaao,  on  is,  m^  a  driver^  hostler  ^  L.,  Cu.  —  A 

age*  agite,  imper.  of  ago,  freq.  as  inter;.^  come^ 
joto  ;  see  ago. 

a^elluloB,  I,  m.  dim.  [agellus],  a  very  small 

aeellas,  I,  m.  dim.  [ager],  a  small  estate,  little 
field:  AgelU  pauluw,  T. :  ugelli  singulorum. 

agema,  atis,  n.,  =:  ayfifia,  the  flower  of  the  (Ma- 
cedonian) caitalry,  L.,  Gu. 

Agenor,  oris,  m.,  a  king  of  Phoenicia  :  Ageno- 
ris  urbs,  i.  e.  Carth4»ge^  V. —  Agenore  natus,  i.  e. 
0iu£nuc8,0. 

ageiifl»  entis,  adj.  [P.  of  ago],  effective,  power- 
fid:  imagines. 

ager,  gri,  m,,  productive  land,  a  field,  farm,  es- 
tate, arable  land,  pasture  :  agrum  mercari,  T. :  fer- 
tilis,  fractuosus :  agri  solum,  the  bare  ground,  Cs. : 
igros  findere  sarculo,  H. :  conserere,  V. :  agri  ter- 
mino^  of  an  eeiaie,  H. :  situs  agri,  of  the  farm,  H. 
— A  territory,  diMrict,  domain  :  h.\vp\n\is:  Helve- 
do?,  Cs. :  his  ciritas  data  agerque,  L. :  Apollinis, 
the  domain  of  ApoUo*s  temple^  V.  —  E  s  p. :  ager 
Roioanas,  the  Roman  possessions  in  land:  publicus, 
pmbde  domain',  privatos  a<;ros  publicA  pecunia 
co€fDere,  private  estates. — The  fields,  the  open  coun- 
try, the  amntry:  neque  agri  neque  urbis  odium, 
T. :  bocniDea  ex  agris  coocurrunt :  per  agros  per- 
que  riaA,  O. :  dorous  qui  prospicit  agros,  H. :  roille 
pede^  in  f rente,  trecentos  in  agrum  dare,  i.  e.  in 
d^thf  H. — A  plain,  valley,  champaign  (opp.  mon- 
te«):  campestris,  L. :  montes  agrosque  salutat,  0. 

a^emo  (ad-g-),  — ,  — ,  ere,  to  groan  at,  lament 
owr  (poet.):  mall!*,  0. 

agger,  eris,  m.  [ad+GES-],  a  mass,  heap,  col- 
iecthn,piU:  agg*»re  paludera  explere,  Cs. :  longius 
ent  a^er  petendu?,  Cs. :  fossas  aggere  conplent, 
^. — A  heap  of  rubbuh,  pile  of  stones,  bank,  mound, 
dam, pier,  hillock,  wall,  dike,  mole,  rampart:  agge- 
ribas  DiTeis  inforrais  terra,  with  snow-drifts,  V. : 
pfoeita  mi^cent  Aggeribus  murorum,  V. :  moliri- 
<|Qe  aggere  tecta,  a  stockade,  V. :  aggeribus  ruptis 
iroms  exit,  dam*,  V. :  muniti  aggere  portiis,  a 
^rmkwatcr,  0. :  viae  aoyrer,  a  cauj(eway,y. — Poet : 
*i5ger€s  Alpini,  i.  e.  mountain^.  V. — A  funeral  pile, 
0. — A  platform  (for  a  speaker),  0.  —  In  war,  a 
^nemid  erecte*!  f>efore  a  besieged  city  to  xustain  bat- 
teristg  enfpnGi:  ?irieis  ad  oppidum  actis,  aggere 
i»eto,  Cs. :  agjjerein  iacere,  S. :  promovere  ad  ur- 
bem,  to  bring  near  to  the  city,  L. ;  usu.  of  wood ; 
feenoe,  ut  agger,  tormenta  flanimam  conciperent, 
Ct:  aggerem  ac  vineas  incendium  hausit,  L. — 
f  ig, :  ^set  agger  oppugnaiidae  Italiae,  a  rampart 


for  attacking.  —  Freq.  of  mounds  or  terrmoet  in 
Rome,  built  for  defence,  and  afterwards  used  as 
promenades,  a  boulevard,  terrace :  maximus  (Tar- 
quinii):  (Servius)  aggere  circumdat  urbem,  L. : 
Aggere  in  aprico  spatiari,  H.— -4  mound  to  protect 
a  camp:  seges  aggere  cingit,  V. 

1.  aggero  (ad-g-),  gessi,  gestus,  ere,  to  bring 
up,  carry,  convey  to :  adgeritur  tumulo  tellus,  V. : 
quadrantes  patrimonio,  to  keep  adding.  Ph. :  pro- 
bra,  Ta. :  aggeruntur  insontibus  periculosa,  Ta. 

2.  aggero.  avi,  — ,  are  [agger!  to  make  a 
mound  of,  heap  up,  pile:  Cadavera,  V. :  Laurentis 
praemia  pugnae,  V.  —  Fig.,  to  pile  up,  increase, 
stimidate:  iras  dictis,  V. — 7h  fill  with  earth:  spa- 
tiura,  Cu. 

aggestua  (ad-g-),  lis,  m.,  a  bringing  in,  collect- 
ing :  copiarum,  Ta. :  pabuli,  Ta. 

agglomero  (ad-g-),  —,  — ,  are,  to  wind  on, 
add  by  winding :  se  lateri  nostro,  attach  themselves, 
V. :  cuneis  se,  throng  to  the  battalions,  V. 

aggluttno  (ad-g-),  — ,  — ,  ftre,  to  glue  to,  stick 
on,  tig. :  prooemium. 

aggraToaoo  (adg-),  — ,  — ,  ere,  to  increase  in 
weight,  grow  violent :  ne  morbus  adgravescat,  T. 

aggravo  (ad-g-),  — ,  atus,  are,  to  tnake  heavy. 
—  Fig.,  to  embarrass  further,  increase  in  oppres- 
siveness :  res,  L. :  dolorem,  Cu. :  curam  curft,  Ph. 

aggredior  (ad-g-),  gressus,  i,  dep.  [ad+gra- 
diorj,  to  approach:  aliquo.  —  Esp.,  to  approach, 
apply  to,  address :  legatos  aggreditur,  S. :  iudicem, 
to  influence :  mortales  pecunia,  with  bribes,  S. :  Ve- 
nerem  dictis,  to  accost,  V. :  astute,  make  advances, 
J.— To  go  against,  fall  upon,  attack,  assault:  eos 
impeditos,  Cs. :  roilites,  S. :  bene  comitatum :  alqra 
ferro,  0. :  murum  scalis,  S. :  comminus,  0. :  ad- 
gressi  iniciunt  vincula,  attacking,  V.— F  i  g.,  to  set 
about,  undertake,  assume,  begin,  attempt,  try:  de 
quibus  dicere  adgrediar :  avellere  Palladium,  V. : 
oppidum  oppugnare,  Cs. :  niollire  impetum,  L. :  ad 
crimen :  ad  petitionem  consulatQs,  to  become  a  can- 
didate :  ad  faciendam  iniuriam :  ancipitem  cau- 
sam :  maiora,  S. :  alia  vift,  try  another  way,  T.  — 
To  lay  daim  to,  seize  (poet.) :  magnos  honores,  V. 

aggrego  ( ad-g- ),  avi,  atus,  ftre,  to  add  to  a 
flock,  bring  together  in  a  flock.  —  Fig.,  to  attach, 
join,indude:  te  in  nostrum  numerum,  count  you 
one  of  us:  se  ad  eorum  amicitiam,  joi'n^e^  their  al- 
liance, Cs. —  To  connect :  filium  ad  patris  interitum, 
i.  e.  to  implicate  in.  —  To  collect,  bring  together, 
make  one  body :  se :  eodem  nauf ragos. 

aggreaaio  (adg-),  Onis,  /.  [aggredior],  an  as- 
sault ;  fig.:  prima,  the  introduction  (to  a  speech). 

aggreaaua,  P.  of  aggredior. 

agillB,  e,  adj.  [1  AG-],  nimble,  quick,  agile,  live- 
ly, prompt :   Cyllenius,  0. :   agilis  fio,  a  business 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


agilitas 


40 


agnoaoo 


man^  H. :  Quae  circumvolitas  agilis  thyma  ?  H. : 
remus,  0. :  roU,  0. 

agilitaB»  ati:*, /.  [agilis],  nimbleneUy  activity^ 
quickness:  narium,  L. :  rotarum,  Gu. — Fig.:  na- 
turae, a  pliable  temper. 

agitabllis,  e,  adj.  [agito],  eanly  moved,  light  : 
aer,  0. 

agitatid,  onis, /.  [agito],  movement^  motion^ 
agitation :  fluctuutn  :  lecticae,  L. :  linguae :  armo- 
rum,  L.  —  Fig.:  mentis.  —  Pursuit^  prosecution : 
studiorum:  magnarura  reniro. 

agitator,  oris,  m.  [agito],  a  driver :  aselli,  Y. : 
equorura  Achillis,  i.  e.  charioteer^  V. — Esp.,  a  com- 
petitor in  the  circus^  C. 

agite,  imper.  plur.  of  ago. 

agito,  ftvl,  atus,  ise^freq.  [ago],  to  set  in  violent 
motion^  drive  onward^  move,  impels  urge:  (Harena) 
magnA  vi  agitata,  S. :  greges,  drive  to  pasture,  V. : 
equum,  V. :  iugales  (dracones),  0. :  (trireniem)  in 
portu  agitari  iubet,  rowed  aboiit,  N.  —  To  hunt, 
chase,  pursue :  aquila  alias  avis  agitans:  daminas, 
0. :  cervos  in  retia,  0.  —  F  i  g.,  to  drive,  urge  for- 
ward, press,  support,  insist  on :  agrariam  legem : 
hoc  unum  agitare,  esse,  etc.,  ke^  pressing  this  one 
point:  pacem  an  bell  urn,  S. —  To  attend,  kea>^  eel- 
ebreUe :  Dionysia,  T. :  festos  dies.  —  To  observe, 
obey,  carry  out,  exercise:  praecepta  parentis  niei, 
S. :  secreta  consilia,  L. — Of  time,  to  pass,  spend'  vi- 
tam  sine  cupiditate,  S. :  apud  aquam  noctem,  S. 
— Absol.,  to  live,  abide,  be:  varius  atque  incertus 
agitabat,  S. :  pro  muro  dies  noctlsque,  remain,  S. 
— To  move  to  and  fro,  stir,  agitate,  shake,  disturb, 
toss:  corpora  hue  et  illuc,  S. :  hastam,  brandish, 
0. :  scintilla  agitata  (veniis), /antiA^,  0. :  habenas 
manibus,  wield,  0. :  caput,  ruid,  0. :  mare  ventonim 
vi  agitari :  f  reta  incipiant  agitata  tumescere,  Y. : 
Zephyris  agitata  Tempe,  H. :  agitata  numina  Tro- 
iae,  tossed  on  the  sea,  Y. :  agitantia  fumos  Nubila, 
tossina  up  spray,  0.  —  F  i  g.,  to  stir,  rouse,  agitate, 
stimmate,  excite,  goad:  hunc,  T. :  plebem,  L. :  mens 
agitat  molem,  animates,  Y.  —  To  vex,  disquiet,  dis- 
turb, distress :  nationes :  Furiis  agitatus  Orestes, 
Y. :  rebus  agitatis,  in  times  of  disorder :  metu  at* 
que  libidine  divorsus  agitabatur,  was  distracted  by, 
S. :  te  agitet  cupido,  H. :  fidem  aut  gentis,  to  dis- 
turb the  loyalty,  etc.,  Y.  —  To  insult,  scoff,  rail  at, 
deride,  revtU :  rem  militarem :  meafastidia  verbis, 
H. :  (poemata)  expertia  frugis,  H. :  ea  belle  agita- 
ta ridentur,  neatly  mocked.  —  To  prosecute,  occupy 
oneself  with,  engage  in,  keep  going,  stir:  cuncta, 
keep  active,  S. :  mutas  artes,  Y. :  iocos,  0. :  eo  modo 
agitabat,  ut,  etc.,  so  conducted  hinueff  S. :  scaenis 
agitatus  Orestes,  i.  e.  represented,  V. —  To  pursue, 
consider,  deliberate  on,  meditate:  secum  multum, 
S. :  haeo  mecum,  H. :  in  animo  bellum,  L. :  agita- 
re coepit,  si  posset,  etc.,  L. :  ut  mente  agitaret,  bel- 
lum renovare,  N.  —  To  discuss,  debate,  sift,  investi- 


gate:  oratori  omnia  tractata,  agitata,  i.  e.  tiflcd^ 
discussed:  omnia  ex  tabulis,  by  the  accounts:  se- 
natus  de  seccssione  plebis  agitat,  L.  —  Impers. : 
Romae  de  facto  agitari,  there  were  discussions,  S. 

agmen,  inis,  n.  [ago],  that  which  is  driven. — 
In  gen.,  a  multitude,  throng,  host,  troop,  erowd^ 
number,  band:  perpetuum  totius  Italiae:  ingens 
mulierum,  L. :  puerile,  of  boys,  Y. :  Eumenidum 
agmina,  Y. :  navium,  a  line  of  ships  (for  a  break- 
water), L. :  graniferum,  ants,  0, :  agmina  cervi 
fug&  glomerant,  Y. :  (stellarum)  agmina,  0. — 
Esp.,  an  army  on  the  march,  column:  medium 
hostium,  the  centre,  L. :  nqvissimum  hostium  .  .  . 
nostrum  primuro,  rear,  van,  Cs. :  extremum,  rear 
guard,  Cs. :  confertissimo  agmine  contendere,  in 
close  array,  Cs. :  certum  ag^inis  locum  tenere, 
place  in  the  column:  transverso  agmine,  6v  a 
flank  movement,  L. :  agmine  tacito,  i.  e.  without 
signals,  L. :  agmine  quadrato  accedere,  in  solid 
column:  quadrato  agmine  incedere,  in  a  square, 
S, — An  army,  host,  troops  (cf.  exercitus,  acies) :  in- 
structo  agmine,  L. :  agmina  curru  Proterit,  Y. : 
horrentia  pilis,  H. :  coniurata  undique  pugnant 
Agmina,  0. :  venti,  velut  agmine  facto,  as  if  for 
battle,  Y. :  agmen  agens,  the  naval  line  of  battle, 
Y. :  rudis  agminum,  i.  e.  in  war,  H.  —  A  course, 
train,  line,  stream,  succession :  leni  fluit  agmine, 
Y. :  immensum  aquarum,  Y. :  agmine  longo  for- 
micae,  in  a  long  line,  0. :  agmine  remorum  oeleri, 
with  a  quick  stroke  of  the  oars,  Y. :  extremae  ag- 
mina caudae,  movements,  V. :  agmine  certo,  in  a 
straight  line,  Y. — Of  an  army,  a  passage,  progress, 
march :  de  castris,  de  agminibus  .  .  .  ddoere :  Id 
agmine,  on  the  march,  S. :  in  agmine  principea 
facti,  to  lead,  S. :  educenda  dictio  est  medium  in 
agmen,  before  the  public, 

agna,  ae,/.  [agnus],  a  ewe  lamb,  H.,  Y.,  0. 

Agnalia,  ium,  n.,  see  Agonalia. 

agnasoor  (ad-gn-),  &tus,  to  be  bom  in  adds- 
turn  (i.  e.  after  a  father^s  will  was  made) :  constat 
agnascendo  runipi  testamentum ;  see  agnatus. 

agnatio  (adg-),  dnis,  /.  [  agnascor  ],  consan- 
guinity on  the  father's  side:  iura  agnationum. 

1.  agnatus,  P.  of  agnascor. 

2.  agnatua  (ad-g-).  I,  m.  [agnascor],  a  rela- 
tion on  the  father* s  side,  C. — Plur.,  children  bom 
after  the  father  has  made  his  will,  Ta. 

agnina,  ae,  /.  [  agnus  ],  tlie  flesh  of  a  lamb, 
lamb,E. 

agnitio,  5nis,  /.  [agnosco],  a  knowing,  knowl- 
edge: animi. 

agnosco  (ad-gn-  or  ad-n-),  ndvl,  nitus,  ere, 
to  recognise,  identify,  make  out :  ilia  reminisocndo : 
nomine  audito  virura,  L. :  veterero  nmicuin,  Y. : 
non  agnoscendum  os,  0. :  hominem.  Ph. :  August! 
laudes,  praise  appropriate  to  Augustus,  H. :  accipio 


Digitized  by  V^OOQIC 


agnns 


41 


ago 


ad{;iK)§ooqiie  deos,  aeeepl  the  omen^  and  di»eem  the 
kaid  of  the  godMf  Y. :  adgnoecunt  spolia  inter  Be, 
I  e.  by  the  tpoUe  identify  the  dead,  Y. :  Ipse  certe 
agnoacet,  wiU  recognize  (the  picture  I  drew  of 
luBi):  virtos  cum  suum  lumen  agnovit  in  alio,  ap- 
pneiated — To  declare^  recognize,  acknowledge  at 
mil  (nen :  mihi  tantum  tribui  quantum  nee  agno- 
8C0  nee  pofitulo,  admit  as  due  to  me:  quern  ille 
Ditum  DOD  agnorat,  at  hit  birth,  N. :  prolem,  0. : 
me  ducem,  L. — Pott. :  cuius  (lovis)  oraculo  ad- 
gnoficor,  at  hi*  ton,  Cu. — To  acknowledge  at  true, 
rteognix,  attent  to,  approve :  me  non  eese  inopem : 
facti  gloriam :  crimen. — With  ex,  to  acquire  knowl- 
mE^  hg,  know  through :  Deum  ex  operibus  eius : 
ignosco  ex  me, /ram  my  owt  experience. — To  un- 
itntand,  mark,  perceive  tfu  meaning  of:  verbum : 
geoiitani,  V. :  6onitum,y. 

agmiflk  I,  m.,  a  lamb:   villa  abundat   haedo 
igno:  ara  avet  spargier  agno,  H.,y.,  0. 

ago,  i^  ictus  (old  inf,patt.  agier),  ere  [1  AG-], 
to  put  in  motion,  move,  lead,  drive,  tend,  conduct : 
bos  Romam  acta,  L. :  capellas,  Y. :  pecus  visere 
moods,  H. :  ante  se  Thyum,  N. :  in  exsilium,  L. : 
Ins  nobibua  acta,  borne  on,  Y. :  alqm  in  crucem,  to 
crucify :  Illam  aget   Fama,  wili  carry,  H. :    quo 
Mne  te  agis  ?  whither  are  you  going  /  T. :  se  pri- 
nms  agebat,  ttrode  in  front,  Y. :  capellas  potum, 
V. — P  r  o  ▼. :  agas  asellura,  i.  e.  if  you  canH  afford 
an  oz,  drive  an  att,  —  Pott.,  to  go,  march:  quo 
mohitodo  agebatur,  L. :  citius  agi  vellet  agmen, 
march  on  mneker,  L. :  raptim  agmine  acto,  L. — 
Es p^  to  4VT0e  etway,  carry  off,  tteal,  rob,plunder  : 
pecoris  praedaa,  8. ;  freq.  with  ferre,  to  rob,  plun- 
der: ferre  agere  plebem  plobisque  res,  L.:   res 
loeionim  fern  agique  vidit^  L. — To  chate,  purtue, 
hmni:  apros,  Y. :  cervum,  Y.  —  Fig.:  dum  haec 
erimina  agam  ostiatim,  trc^k  out  from  houte  to 
hamee :  oeterofl  ruerem,  agerem,  T. :  palantis  Troas, 
V. — To  move,  prest,  puth  forward,  advance,  bring 
^:  malta  unoique  portari  atque  agi,  Gs. :  vineis 
«d  oppidnm  actis,  puthed  forward,  Gs. :   moles, 
Co. :  ckMLca  maxima  sub  terram  agenda,  to  be  car- 
ried under  ground,  L.:   cuniculos  ad  aerarium, 
ane:  per  glaebas  radicibus  actis,  0.:  pluma  in 
eatem  radices  ^erit,  ttruek  deep  root,  0. :  Tera 
idoria  radioes  agit :  tellus  Fissa  agit  rimas,  opent 
injteurts,  O.:  in  litus  navls,  beached,  L.:  navero, 
^  ^err,  H. :  cunHs,  to  drive,  O. :  per  agmen  limi- 
tea  ferro,  V. :  riaa,  make  way,  Y. :  (sol)  amicum 
Taopos  agens,  bringing  the  welcome  hour  (of  sun- 
«),  H- — 7b  throw  out,  ttir  up:  spumas  ore,  Y. : 
^omas  in  ore:  se  laetus  ad  auras  Palmes  agit, 
tieett  up  into  the  air,  Y. — Animam  agere,  to  ex- 
pire: Dam  et  agere  animam  et  efflare  dicimus; 
d.  H  gestam  et  animam  ageres,  i.  e.  exert  yourtelf 
«  getturina  and  risk  your  life.  — Fig.,  to  lead, 
iarettj guide:  (poemauj,  animum  auditoris,  H.— 


To  move,  impel,  excite,  urge,  prompt,  induce,  route, 
drive :  quae  te  Mens  agit  in  facinus  ?  0. :  ad  ilia 
te,  H. :  eum  praecipitem :  viros  spe  praedae  diver- 
sos  agit,  leadt  attray,  S. :  bonitas,  quae  nuUis  casi- 
bus  agitur,  N. :  quemcunque  inscitia  Ten  Caecum 
agit,  blindt,  H. :  quibus  actus  fatis,  Y. :  seu  te  dis- 
cus agit,  occupiet,  H. :  nos  exquirere  terras,  Y. : 
desertas  quaerere  terras  agimur,  Y.  —  To  pursue 
for  hartn,  pertecute,  ditturb,  vex,  attack,  attail : 
reginam  stimulis,  Y. :  agentia  verba  Lycamben, 
H. :  dins  agam  vos,  H. :  quam  deus  ultor  agebat, 
0. — To  pursue,  carry  on,  think,  reflect^  deliberate, 
treat,  repretent,  exhibit,  exereite,  practise,  act,  per- 
form, deliver,  pronounce :  nihil,  to  be  idle :  onmia 
per  nos,  in  person :  agendi  tempus,  a  time  for 
action :  industria  in  agendo :  apud  primos  agebat, 
fought  in  the  van,  S. :  quae  continua  bella  agi- 
mus,  are  busy  with,  L. :  (pes)  natus  rebus  agen- 
dis,  the  metre  appropriate  to  dramatic  action,  H. : 
Quid  nunc  agimus  ?  what  shall  we  do  now  f  T. : 
quid  agam,  habeo,  i.  e.  /  know  what  to  do,  T. :  quid 
agitur?  how  are  youf  T. :  quid  agis,  dulcissime 
rerura  ?  i.  e.  how  are  you  /  H. :  vereor,  quid  agat 
Ino,  what  it  to  become  of:  quid  agis  ?  what  do  ywi 
meanf  nihil  agis,  i/  it  of  no  um,  T. :  nihil  agis, 
dolor,  quamvis,  etc. :  cupis  abire,  sed  nihil  agi.«i, 
usque  tenebo,  you  cannot  succeed,  H. :  ubi  blandi- 
tHs  agitur  nihil,  0. — E  s  p.,  hoc  or  id  agere,  to  give 
attention  to,  mind,  heed:  hocine  agis,  an  non  ?  are 
you  attending?  T. :  id  quod  et  agimt  et  moliuntur, 
their  purpote  and  aim :  qui  id  egerunt,  ut  gentem 
conlocarent,etc.,  aimed  at  thit :  sm  autem  id  actum 
est,  ut,  etc.,  if  it  was  their  aim :  summA  vi  agen- 
dum esse,  ut,  etc.,  L. :  certiorem  eum  fecit,  id  agi, 
ut  pons  dissolveretur,  it  was  planned,  N. :  Hoc  age, 
ne,  etc.,  take  care,  H. :  alias  res  agis,  you  are  not 
listening,  T. :  aliud  ageus  ac  nihil  eius  modi  cogi- 
tans,  i!tnt  on  other  plans:  animadverti  eum  alias 
res  agere, /xifrf  no  attention:  vides,  quam  alias  res 
agamus,  are  otherwise  occupied:  populum  aliud 
nunc  agere,  i.  e.  are  indifferent. — To  perform,  do, 
transact:  ne  quid  negligenter:  suum  negotiuin, 
attend  to  his  own  business :  neque  satis  constabat, 
quid  agerent,  what  they  were  at,  Cs. :  agentibus 
divina  Tiunianaque  consulibus,  busy  with  auspices 
and  affaire,  L. :  per  litteras  agere,  quae  cogitas, 
carry  on,  N. :  (bellum)  cum  feminis,  Cu. :  conven- 
tum,  to  hold  an  assize:  ad  conventOs  agendos,  to 
preside  at,  Cs. :  census  actus  eo  anno,  taken,  L. — 
Of  public  transactions,  to  manage,  transact,  do^  dis- 
cuss, speak,  deliberate:  quae  (res)  inter  eos  agi 
coeptae,  negotiations  begtm,  Cs. :  de  condicionibus 
pacis,  treaty  L. :  quorum  de  poenA  agebatur,  L. — 
Hence,  agere  cum  populo,  of  magistrates,  to  ad- 
dress the  people  on  a  law  or  measure  (cf.  agere  ad 
populum,  to  propose,  bring  before  the  people):  cum 
populo  de  re  p. — Of  a  speaker  or  writer,  to  treat, 
discuss,  narrate  :  id  quod  agas,  your  subject :  bella 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ago 


42 


agripeta 


per  quartum  iam  Tolumen,  L. :  haec  dum  agit, 
during  this  speech,  H. — In  law,  to  plead,  proseeute, 
advoc€Ue :  lege  agito,  ffo  to  law,  T. :  causam  apud 
iudices :  aliter  causam  agi,  to  be  argued  on  other 
grounds:  cum  de  bonis  et  de  caede  agatur,  in  a 
eatise  relating  to,  etc. :  tamquam  ex  sjngrapha 
agere  cum  populo,  to  litigate:  ex  sponso  egit: 
agere  lege  in  hereditatem,  site  for:  crimen,  to 
press  an  (useusation :  partis  lenitatis  et  misericor- 
diae,  to  plead  the  cause  of  mercy :  ii  per  quos  agi- 
tur,  the  counsel :  causas,  i.  e.  to  practise  late  :  me 
agente,  while  I  am  counsel :  ii  apud  quos  agitur, 
the  judges  ;  hence,  of  a  judge :  rem  agere,  to  Mar : 
reos,  to  prosecute,  L. :  alqm  furti,  to  accuse  of  theft. 
— Pass.,  to  be  in  suit,  be  in  question,  be  at  stake: 
Hon  capitis  eius  res  agitur,  sed  pecuniae,  T. : 
aguntur  iniuriae  sociorum,  agitur  vis  legum. — To 
represent,  act,  perform,  of  an  orator :  cum  digni- 
tate. — Of  an  actor :  fabulam,  T. :  partis,  to  as- 
sume  a  part,  T. :  Ballionem,  the  character  of:  ge- 
stum  agere  in  scena,  appear  as  actors :  canticum, 
L.  —  Fig.:  lenem  mitemque  senatorem,  act  the 
part  of,  L. :  noluit  hodie  agere  Roscius :  cum 
egerunt,  when  they  have  finished  acting:  trium- 
phum,  to  triumph,  0. :  de  classe  populi  R.  trium- 
phum,  over,  etc. :  ex  Volscis  et  ex  Etrurift,  over, 
etc.,  Ii. :  noctu  vigilias,  keep  vHitch:  alta  silentia, 
to  be  buried  in  silence,  0. :  arbitria  victoriae,  to  ex- 
ercise a  conqueror^ s prerogative,  Cu. :  paenitentiam, 
to  repent,  Cu. :  oblivia,  to  forget,  0. :  gratias  (poet, 
grates)  agere,  to  give  thanks,  thank :  maximas  tibi 
gratias:  alcui  gratias  quod  fecisset,  etc.,  Cs. :  gra- 
tes parenti,  0.  —  Of  time,  to  spend,  pass,  use,  live 
through :  cum  dia  aevom :  securum  aevom,  H. : 
dies  festos,  celebrate :  run  vitam,  L. :  otia,  V. : 
quartum  annum  ago  et  octogesimum,  in  my  eighty- 
fourth  year :  ver  magnus  agebat  orbis,  w<ms  expe- 
riencing, V. — Pass. :  mensis  agitur  hie  Septimus, 
postquaro,  etc.,  going  on  seven  months  since,  T. : 
bene  acta  vita,  weil  spent:  tunc  principium  anni 
agebatur,  L. :  melior  pars  acta  (est)  diei,  is  past, 
v.  —  Absol.,  to  live,  pass  titne,  be:  ci vitas  laeta 
agere,  rejoiced,  S. — M  e  t  o  n.,  to  treat,  deal,  confer, 
talk  with:  quae  (patria)  tecum  sic  Rf^t, pleads : 
haec  inter  se  dubiis  de  rebus,  V. :  Callias  quidam 
egit  cum  Cimone,  ut,  etc.,  tried  to  persftade  C,  N. : 
agere  varie,  rogando  alternis  suadendoque  coepit, 
L. — With  bene,  praeclare,  male,  etc.,  to  deal  well  or 
ill  with,  treat  or  use  well  or  Ul:  praeclare  cum  eis : 
facile  est  bene  agere  cum  eis. — Pass,  impers,,  to  go 
weil  or  ill  with  one,  be  well  or  badly  off:  iiiteileget 
secum  esse  actum  pessime:  in  quibus  praeclare 
agitur,  si,  etc.,  who  are  well  off,  if,  etc. — P  o  e  t. : 
Tros  Tyriusque  raihi  nullo  discriinine  agetur,  will 
be  treated,  V. — Pass.,  to  be  at  stake,  be  at  Jiazard, 
be  conceited,  be  in  peril:  quasi  mea  res  minor 
agatur  quam  tua,  T. :  in  quibua  corum  caput  aga- 
tur:  ibi  rem   frumentariam  agi  cementes^  L. :  si 


sua  res  ageretur,  if  his  interests  were  involved: 
agitur  pars  tertia  mundi,  is  at  risk,  0. :  non  agitur 
de  vectigalibus,  S. — P  r  a  e  g  n.,  to  finish,  complete, 
only  pass. :  acta  re  ad  fidem  pronius  est,  after  it 
is€kme,L.:  iucundi  acti  \&hoves,  past :  ad  impe- 
diendam  rem  actam,  an  accomplished  fact,  L. — 
P  r  o  V. :  actum,  aiunt,  ne  agas,  i.  e.  donU  teeute 
your  efforts,  T. :  acta  agimus :  Actum  est,  it  is  all 
over,  all  is  lost,  T. :  iam  de  Servio  actum  rati,  L. : 
acta  haec  res  est,  is  lost,  T. :  taut&  mobilitate  sese 
Numidae  agunt,  behave,  S. :  ferocius  agunt  equites, 
L. :  quod  nullo  studio  agebant,  because  they  were 
careless,  Cs. :  cum  siraulatione  agi  timoris  iubet, 
Cs. — Imper.  as  interj.,  come  now,  well,  up :  age,  da 
veniam  filio,  T. :  en  age,  rumpe  moras,  V. :  agite 
dum,  L. :  age  porro,  tu,  cur,  etc.  ?  age  vero,  con- 
siderate, etc. :  age,  age,  iam  ducat :  dabo,  good,  T. : 
age,  sit  ita  factum. 

AgonaliBt  e,  adj.,  of  the  festival  Agonalia  (in 
honor  of  Janus,  on  Jan.  9th) :  lux,  0. 

agdnium,  I,  n.,  a  victim,  beast  for  sacrifiee,  O. 
— Fiur,  for  Agonalia  (see  Agonalis),  0. 

agrariuB,  adj,  {tL^^er},  pertcining  to  land:  ler, 
a  law  for  the  division  of  laid,  C,  L. :  largitio,  a 
gratuitous  land-grant,  L. :  agrariam  rem  ten  tare, 
to  c^itaie  for  a  distribution  of  land  by  law. — As 
subst. :  agrarii,  drum,  m.,  the  agrarian  party,  sup- 
porters of  c^rarian  laws,  C,  L. — agraria,  ae,  f. 
(sc.  lex),  an  agrarian  law,  C. 

agrestiB,  e,  adj.  with  comp.  [ager],  ofthefidds, 
belonging  to  the  country :  palmae,  wild :  poma,  V. : 
frondes,  H. :  bestiac:  pubes,  V. :  praeda,/rom  ^ 
fields,  L. — Subst.  agreatis,  is  (gen.plur.,  -turn,  V., 
0.),  m.,  a  countryman,  peasant,  rustic:  agrestis  in 
spem  rapinarum  iropellere :  conventus  agrestium, 
assembly  of  the  rural  population:  agrestibus  in 
urbem  acceptis,  Ly  agrestis  imagine,  tn  ike  form 
of  a  peasant,  0. :  iramina  agrestum,  worshipped  by, 
V. :  agrestem  confertum  in  arta  tecta,  the  country- 
folk crowded,  etc.,  L. — Of  a  mouse :  agrestem  p)el- 
lere,  the  rustic,  H. — P  r  a  e  g  n.,  wild,  uncultivated: 
silva,  0. :  baculum,  rtide^  0. — Rustic,  rude,  uncultu 
vated,  clownish,  boorish,  coarse,  mid:  homo:  vita : 
exercitus  conlectus  ...  ex  agresti  luxuriiL,  i.  e. 
profligate  boors :  Cyclops,  H. :  quas  (causas)  agrc- 
stioribus  Musis  reliquerunt  (of  the  language  of 
the  bar):  genus  hominum,  S. :  voltus,  brutish,  O.  : 
asperitas,  H. :  barbaria,  uncivilized:  Latium,  H. 

agrlcola,  ae,  m.  [ager+COL-],  a  htsbandman, 
agriculturist,  ploughman,  farmer, peasant:  adsidui : 
diligentissiinus :  fortunati,  V. — Praegn.,  a  rustic, 
boor,  clovm,  C. — P  o  e  t. :  caelitis,  rustic  deities,  Tb. 

agricultio,  agricultor,  agricultura,  prop, 
written  agri  cultio,  etc. 

agrlpeta,  ae,  m.  [ager + PET-],  a  colonist,  one 
who  seeks  land  to  cultivate,  C.  (twice). 


Digitized  by 


^oogle 


AgyiexxB 


48 


Albola 


Agyieus,  — ,  voc.  Agyleu  (trisyl.),  an  epilhei 
of  Ajwtto,  aa  ffuardian  of  stre^eU,  H. 

ah  or  a,  interj, — Of  distress  or  pity,  ah  I  alas  f 
H.— Ot  reproach  or  admonitiou,  oA  /  ohf  V. — Of 
surprise,  Ohf  / #ee /  H. 

abeneUa,  ahenua,  see  aen-. 

ti  =  at,  interj.^  ala»^  only  0.  (once). 

aiens  (disyl.),  ntis,  P.,  see  aio. 

aid,  V,  defect,  [for  *ag-io,  AG-  ] ;  in  use,  praea, 
uuL  iio,  ais,  ait,  aiunt ;  subj.  alas,  ftiat ;  imperf 
iieb&ra  throughout,  colloq.,  aibam  (disyl.) ;  part, 
kiins  (C.  twice),  to  say  yea,  aasent,  affirtn:  negat 
qQJu  ?  n^o :  ait  ?  aio,  if  one  says  no,  J  say  no  ;  if 
yes,  I  say  ym,  T.t  Diogenes  ait,  Antipater  negat : 
Bt  quibos  creditam  non  sit  negantibus,  isdem  cre- 
datar  aientibus :  ne  faciam  Omnino  versQs  ?  aio, 
I  say  so,  H. — I  n  g  e  n^  to  assert,  affirm,  aver,  say, 
teB,  rdaU :  crimen  ais  te  metui.sse :  Tarquinium  a 
Geerone  iDmissum  aiebant,  S. :  nescio  quid  Telle 
loqai  te  aiebas  mecani,  you  were  saying,  H. :  quern 
aeeum  aiunt  portare  Penatia,  they  say,  V. :  a  me 
deceptos  ait  Hirtium  et  Caesarem  (sa  esse). — With 
attraction :  vir  bonns  ait  esse  paratus,  H. :  *  huuc- 
ciDe,'  aiebat,  *  quera,'  etc,  L. :  '  loris  non  uteris,* 
aio,  R :  *  O  te  felicem,'  aiebam  tacitus,  said  to  my- 
self, H.:  secum  ait,0.:  Talia  dicenti,  *tibi*  ait 
*  ren>camina '  corvus  •  Sint  precor,'  0. :  Causa  op- 
tomast,  Dbi  quid  pater  ait  aliud,  T. :  Haec  ait,  Y. : 
Sic  ait,  e€  dicto  citius  tumida  aequora  placat,  V. : 
▼ita  ritalis,  ut  ait  Ennius,  to  adopt  the  phrase  of: 
nti  mo9  Tester  ais,  H. :  ut  ait  in  Synephebis,  <m 
(the  author)  says. — Aiunt,  ut  aiunt,  quern  ad  mo- 
dom  or  quod  aiunt,  in  quoting  a  current  phrase, 
as  they  say,  as  is  S(Ud,  as  the  saying  is :  ut  quimus, 
aiunt,  quando,  ut  Tolumus,  non  licet,  T. :  se  Masai- 
Sam,  lit  aiunt,  non  in  haec  castra  conferet :  Iste 
cUadu«,  quern  ad  modum  aiunt,  pilam :  conspexit, 
at  aiont,  Adrasum  quendam  Tacuft  tonsoris  in 
ombrft,  H. :  ain  tu  ?  (for  aisne)  ain  tute  ?  ain  tan- 
•icra  t  ain  Tero  ?  a  colloq.  phrase,  expressing  sur- 
proe,  do  you  really  mean?  indeed?  realty  f  is  it 
ptmdbUf  often  only  an  emphatic  whatf  Ain  tu 
tibi  hoc  incoromodura  evenisse  iter  ?  T. :  ain  tan- 
<kni  *  inquit,  nuro  castra  Tallata  non  habetis  ?  L. : 
Heu,  quid  ais,  scelus  ?  what  do  you  mean  ?  T. : 
Quid  ta  aiP,  Gnatho  ?  nura  quid  habes  quod  con- 
temo^  f  tphai  say  you  f  T. 

Aiim,  i,  m.  [aio],  tfie  speaker  ;  in  full,  Aius  Lo- 
estina,  L,  or  Aius  Loquens,  G. ;  a  deity  supposed 
t9  4a»  noti/Ud  the  Romans  of  a  coming  invasion 
by  Ike  Gauls. 

ala,ae,/.  [for  •axla;  dim.  of  axis],  a  wing: 
•quila  tuspeosis  demissa  leniter  alls,  L. :  striden- 
tei,T.  — Fig. :  mors  alia  circumToUt  atris,  H.: 
fcri,  Tb. :  iocunda,  Pr. :  f  ulminis  ocior  alia,  V. : 
fa»r  addidit  alas,  L  e.  ipeed,  V. — Of  sails :  Telo- 


rum  pandimus  alas,  V.— In  man,  the  armpit,  L. : 
aliquid  sub  ala  portare,  H.— Of  an  army,  the  wing, 
usu.  including  the  caTalry  and  the  auxiliaries,  C, 
L.  —  A  division  of  cavalry:  Campanorura,  L.: 
mille  ferme  equitum,  L.— Poet. :  Dum  trepidant 
alae,  while  the  troops  are  in  hot  pursuit,  V. 

alacer  (  m.  alacris,  T.,  V. ),  oris,  ere,  adj.  with 
comp.  [AL-J,  lively,  brisk,  quick,  eager,  excited,  glad, 
^Ppy-  quidTe  es  alacris?  why  so  excited?  T. : 
Tidebant  (/atilinam  alacrem  atqiie  laetura,  active 
and  joyous:  ex  alacri  atque  Ueto  erat  humilis 
atque  demissus:  (Dares)  alacris  stetit,  in  high 
spirits,  V. :  alacer  gaudio  arma  capiebat,  in  high 
glee,  L. :  miles  animis,  fresh,  L. :  alacrior«8  ad 
pugnandura,  Ce. :  ad  rem  gerendam,  N. :  equus, 
C. :  clamor,  L. :  alacrior  clamor,  Ta. — P  o  e  t. :  to- 
luptas,  a  lively  pleasure,  V. 

alacritaa,  fttis,  /.  [  alacer  ],  liveliness,  ardor, 
eagerness,  alacrity,  cheerfulness,  encouragement: 
quantam  mihi  alacritatem  .  .  .  concursus  adferret ; 
alacriute  ac  studio  uti,  Cs. :  ingens,  Ta. :  animi, 
Cs. :  rei  p.  defendendae :  mira  ad  pugnandum : 
canum  in  Tenando. — Joy,  delight:  inanis  alacritas, 
id  est,  laetitia  gestiens :  clamor  alacritate  perfecti 
operis  sublatus,  in  their  delight,  L. 

alapa,  ae,  f,  a  box  on  the  ear,  bf^ne  with  the 
open  hand:  alapam  sibi  ducere,  Ph.:  ridere  Ma- 
mercorum  alapas,  mock  slaps  (on  the  stage),  lu. — 
GiTen  in  the  ceremony  of  emancipation,  hence: 
multo  maioris  alapae  mecum  Teneunt,  i.  e.  freedom 
seUs  hig/ter.  Ph.  "^ 

alaria^  e,  adj.  [ala],  of  the  wing  (for  alarius): 
oohortes,  L, 

alariua,  adj.  [ala],  of  the  wing  (of  an  army): 
cohortes,  Cs, :  equites,  L.,  Ta.  —  Ptur.  as  subst., 
auxiliary  troops:  ad  speciem  alariis  uti,  Cs. 

alatua,  adj.  [ala],  winged,  having  wings  (poet): 
plantae  (of  Mercury),  V. :  equi,  0. 

Alauda,  ae,  m.  [Celtic],  a  soldier  of  the  legioti 
Alauda  O^'k),  whieh  Caesar  raised  in  Gaul,  C. 

albatua^  €u(j.  [albus],  white -robed,  clothed  in 
white :  epuli  dominus :  natalis  (dies),  H. 

albena,  ntis,  a(f;.  [  P.  of  albeo  ],  whitening, 
white:  spumae,  0. :  tempora  canis,  0. :  ossa,  Ta. 

albeo,  — ,  — ,  6re  [albus],  to  be  white:  campi 
ossibus,  v.,  0. :  albente  caelo,  ett  dawn,  Cs. 

albeaoo,  — ,  — ,  ere,  inch.,  to  become  white, 
whiten :  mare  albescit :  fluctus  Tento,  V. :  albe- 
scens capillus,  H. :  flammarum  tractus,  brightens, 
V. :  lux,  dawns,  V. 

alblco,  — ,— ,  ftre  [albus],  to  be  white:  prata 
pruinis,  H. :  albicans  litus,  Ct. 
albldiia»  acfj.  [albus],  whitish,  white:  spuma, 0. 
Albula,  ae,/.,  old  name  of  the  lUer,  V.,  0. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


albolus 


44 


aUbi 


alboloB,  adj.  dim.  [albus],  tokUish :  columbus, 
Ct. 

album,  I,  n.  [albus],  whiU  eohr^  whiieneu :  in- 
signia albo,  V. :  columnas  poHrc  albo,  L.  —  M  e- 
ton.,  a  wfUte  tablet  on  which  the  Pontifex  Maxi- 
raus  registered  the  principal  events  of  the  year  (cf, 
Anualea  maximi) :  in  album  referre,  to  emter  in, 
C,  L. — A  list  of  names :  senatorium,  the  roll  of 
senators^  Ta. 

alboB,  adj.^  white  (without  lustre,  opp.  ater ;  cf. 
Candidas,  opp.  niger) :  color :  bedera,  V. :  plum- 
bum, i.  e.  tin,  Cs. :  parma,  i.  e.  unadorned,  V. :  cani- 
ties, 0.:  y'liis,  bryony,  0.:  pallor,  ^A<u%,H. :  lapis, 
marble,  H. :  pedibus  venire  albis,  i.  e.  with  chalked 
feet  (as  of  slaves  for  sale),  lu. :  Stella,  propitious^ 
H. :  Notus,  clear,  H. — P  r  o  ?. :  avis  alba,  a  white 
bird  (i.  e.  a  rarity) :  filius  albae  gallinae,  a  white 
hen*s  son,  i.  e.  a  son  of  fortune,  lu. — Ater  hxi  albus, 
black  or  white,  i.  e.  1  care  not  who  or  what :  unde 
ilia  scivit  ater  an  albus  nascerer,  Pb. :  is  qui  albus 
aterve  fuerit  ignoras. — Equis  albis  praecurrere 
alqra,  greatly  to  surpass  (in  allusion  to  the  trium- 
phal chariot),  H. 

aloea,  is,/.,  the  elk,  Cs. 

Aloidea,  ae,  m.,  a  descendant  of  Alceus  ;  esp. 
Aw  grandson  HerciUes,  V.,  H. 

Alcftioua,  I,  m.,  a  king  of  the  Phaeacians  :  iu- 
vcntns  Alcinoi,  i.  e.  voluptuaries,  H. :  Alcinoi  sil- 
vae,  i.  e.  fruit4rees,  V. 

alcydn,  onis,  or  aloyone,  es, /.,  =  aXffvwv, 
tJie  kingfisher,  V. 

alea,  ac,/.,  a  game  with  dice :  in  ale&  tempus 
consuiiierc :  exercere  aleam,  Ta. :  luditur  pernox, 
lu. —  Chance,  hazard,  risk,  fortune,  venture:  dubia 
imperii  ^ervitiique,  L. :  dare  in  aleam  tanti  casus 
se  regnumque,  set  at  risk,  L. :  periculo^e  plenum 
opus  aleae,  H. 

aleator,  6ris,  m.  [alea],  a  player  with  dice, 
gamester. 

aleatorius,  adj.  [aleator],  of  a  gamester: 
damna,  in  gaming. 

alec,  see  a  I  lee. 

Alecto  (AH-),  — ,  ace.  to,/,  =z'AXriKna,  one  of 
the  three  furies  (only  nom.  and  ace.),  V. 

aleo,  Onis,  m.,  a  gamester,  Ct. 

alea,  alitis,  gen.plur.  ftlitum,  and  poet  alituum, 
adj.  tLndsubst.\a.Ui].  I.  A€{j.,  winged:  avis:  deus, 
i.  e.  Mercury,  0. :  minister  fulminis  (i.  e.  aquila), 
H. :  (Venus)  purpureis  ales  oloribus,  borne  on  the 
wings  of  bright  swans,  H.  —  Quick,  hasty,  rapid, 
swift :  rutili  tres  ignis  et  alitis  Austri,  V. :  passus, 
0. — H.  Subst.  m.  and/,  a  bird:  fulvus  lovis,  i.  e. 
aquila,  V. :  Phoebelus,  the  raven,  0. :  albus,  the 
stean,  H. :  Aetheria  lapsa  plaga  luvis  ales,  V. :  | 
regia,  0. — E  s  p.,  in  augury,  alites  are  birds  whose  I 


Alght  vt  significant  (cf.  oscen,  a  bird  whoee  song 
IS  regarded  in  augury).  —  Hence,  augury,  omen^ 
sign :  lugubris,  H. :  potiore  alite,  H. — Ales  cano- 
rns,  a  swan  (of  a  poet),  H. :  Maeonii  carminis,  i.  e. 
tfie  singer  of  a  Maeonian  (Homeric)  song,  H. 

alga,  ae,  /.,  sea-weed,  H. — P  r  o  v.  of  worthlesa- 
nesB :  proiecta,  Y. :  inutilis,  H. 

alged,  alsl,  — ,  ere,  to  be  cold,  feel  cold:  si  alge- 
bis,  tremes :  erudiunt  iuventutem  algendo :  sudavit 
et  alsit,  H. :  algentis  manus,  0. — Fig.:  probitaa 
laudatur  et  alget,  left  out  in  the  cold,  lu. 

algesoo,  alsl,  — ,  ere,  inch  [  algeo  ],  to  catch 
cold:  ne  ille  alserit,  T. 

algldoB,  adj.  [algeo],  cold:  nix,  Ct 

algor,  oris,  m.  [algeo],  cold,  chilliness:  corpua 
patiens  algoris,  S. 

aliaB»  adv.  [orig.  accplur.  /  of  alius],  of  time, 
at  another  time,  some  other  time,  at  other  times : 
Nil  oriturum  alias,  nil  ortum  tale  fatentes,  H. :  et 
alias  et  in  consulates  petitione  vincebar:  num- 
quam  ante  alias,  L. :  non  umquam  alias  ante,  L. 
— E  s  p.,  repeated :  alias  .  .  .  alias,  at  one  tune  .  .  . 
at  another  ;  once  .  .  .  another  time  ;  sometimes  .  .  . 
sometimes  ;  now  .  ,  .  now,  C. :  cum  alius  bellum  in- 
ferrent,  alias  inlatum  defenderent,  Cs. ;  cf.  aliaa 
.  .  .  plerumque:  interdum  .  .  .  alias,  C. — With  a 
case  of  alius,  or  with  aliter,  at  one  time  one  .  .  .  cU 
another  time  another  .*  now  in  one  way,  now  in  an- 
other: illi  alias  aliud  isdem  de  rebus  indicant, /xus 
different  judgments  at  different  times :  (deos)  non 
semper  eosdem  atque  alias  alios  solemus  .  .  . 
precari,  different  gods  at  differertt  times:  alias 
aliter :  alias  in  aliam  rem.  —  With  saepe,  cU 
many  other  times,  often  besides:  quod  cum  saepe 
alias,  turn  nuper :  fecimus  et  alias  saepe,  et  nuper 
in  Tusculauo. — Raro  alias,  L. — Non  aliaa,  never 
besides,  at  no  other  time:  Non  alias  caelo  cecide- 
runt  plura  sereno  Fulgnra,  V. :  non  aliaa  militi 
familiarior  dux  fuit,  L. — Non  alias  .  .  .  quam, /or 
no  other  reason,  in  no  other  way  than,  Ta. 

alibi,  adv.,  elsewhere,  somewhere  else,  at  another 
place  (cf.  alio  loco) :  Catulo  alibi  reponamus,y?fMi 
another  place  for :  alibi  servaturi  auferuntur,  Tu. 
— E  s  p.,  alibi . . .  alibi,  in  one  place . . .  in  another , 
here  .  .  .  there :  alibi  preces,  alibi  minae  audieban- 
tur,  L. ;  cf.  Hie  segetes,  illic  veniunt  felicius  uvae, 
Arborei  fettis  alibi,  V. :  alibi  .  .  .  deinde,  Cu. — 
With  alius  or  aliter,  one  here,  another  there  ;  one 
in  this,  the  other  in  that  manner:  exprobrantes 
suiim  quiaque  alius  alibi  militiam,  L. :  peoora  di- 
versos  alium  alibi  pascere  iubet,  L. :  alias  .  . .  ce- 
tera, in  some  parts  .  .  .  the  rest,  Cu. — With  a  nega- 
tivo,  nowhere  else,  in  no  other  place:  Nee  tarn 
praesentes  alibi  cognoscere  divos,  Y. :  nusquam 
alibi  —  Alibi  quam,  indicating  comparison,  d^e^ 
where  than,  commonly  with  a  neg.,  nowhere  eU§ 


Digitized  by 


Google 


aiicabi 


than:  De  (Uibi  quam  in  armis,  L. :  nusqnara  alibi 
qium  in  armis,  L.  —  VfiXh  interrog. :  num  alibi 
qiam  in  CapitoUu  ?  L.  —  Iff  e  t  o  n.,  otherwite^  in 
tmiUung  dse^  in  another  matter^  in  other  tldngt^ 
m  otAer  retpertM  :  nee  8pem  salutis  alibi  quam  in 
pace.  L :  alihi  qtiani  in  innocenti&  spem  habere, 
L— f^vmJurf^  u*ith  some  other  person:  alibi  ani- 
mus amitri  lieditiis,  T. :  alibi .  .  .  alibi .  .  .  invenio, 
in  tome  anthors  .  .  ,  in  others^  L. 

aliculn,  atU.  [old  aliqu6bl],  at  anyplace,  eome- 
Kkere,  anywhere:  utinani  hie  prope  aasit  alicubi, 
T. :  hie  alicubi  in  Crustumenio. 

alictinde,  adv.  [  ali-  +  cunde  (  unde  )  ],  from 
tomemhere,  from  any  place  :  venire,  T. :  decedere. 
— Melon.:  non  quaesivii  procul  al icunde, /rom 
<nf  other  mnaree :  alicunde  sumere, /rom  sonAody, 
T.r  alicnnde  obiectus  labor, /rom  anything,  T. 

alienatio,  6nis,/.  [alieno],  of  property,  a  trans- 
fer, surrender :  dacronim,  i.  e.  a  transfer  of  the 
sacred  rites  to  another  gens, — ^F  i  g.,  a  separation, 
^ienaium,  breach:  consulum :  patrui,  Ta. :  amici- 
tke :  tna  a  roe — Desertion  :  exercittis,  Cs. 
alienatna,  P.  of  alienO. 
aUenigena,  ae,  m,  [alien us +6iSN-],  one  bom 
m  m  foreign  land,  an  alien, — As  adj.,  foreign^  of 
amoiier  land:  homo:  hostes:  testes. — As  snbst,: 
qmd  alienigenae  loqoi  soleant :  ipse  alienigena,  N. 
alieno,  &▼!,  fttiis,  ftre  [alienus],  to  make  strange, 
make  another's,  transfer,  make  over, part  with:  de 
Tectigalibus  alienandis :  a  vobis  alienari  (sc  res) : 
parro  preiio  ea. — To  make  subject  to  another,  give 
1^  iom  :  nrbe  maxima  alienata,  i.  e.  subjected  to  a 
foragn pouter,^ '.  pars  insulae alienata, L. — Fig^ 
to  oHenaie,  estrange,  set  at  variance:  omnium  suo- 
ram  Toluntates,  Cs. :  quae  alienarat :  omnis  a  se 
boaoe:  a  dictatore  militum  aniraos,  L.:  voluntate 
a&nati,  S. :  me  falsa  suspicione  alienatum  esse, 
estranged,  S. :  gentium  regero  sibi,  L. — Pass,  with 
•6,  to  have  an  aversion  for,  shrink  from  :  a  falsi 
a^aetiskme  alienates  esse. — To  alienate,  deprive  of 
rcmoa,  make  delirious,  drive  mad:  alienatus  ani- 
n^  L. :  alienatA  mente,  Cs. :  alienato  ab  sensu 
i£}s»3,  Lu :  alienatus  ad  libidinem  animo,  L. 
aH5>ywm  i^  ji.,  see  aliSnus. 
aUeniia  [alius].    I.  Adj,  with  eomp.  and  sup,, 
if  another,  belomging  to  anoiher,  not  ont^s  own,  for- 
9fm,  alien,  strange :  res :    puer,  the  child  of  an- 
sAer,  T- :  mos,  T. :  menses,  of  other  climes,  V. : 
F^cBniae :  in  alienis  finibus  decertare,  Ca, :  salus, 
^  ethers,  Cs. :  alienis  manibus,  by  the  hands  of 
^dien^  L. :  ineolens  in  re  alienft,  in  dealing  with 
^tktr  men's  property:  mfilis  rideiis  alienis,  i.  e.  a 
jinned  laugh,  H. :    roulier,  another  man^s  wife: 
*fie6i  Tiii  serroone^,  of  another  woman's  huAand, 
L:  vestigia  riri  alieni,  one  not  my  husband,  L. : 
^'        *        '  f  /or  another^  V. :  alienam  perso- 


45  alimentum 

nam  fcrre,  to  assume  a  false  character,  L. :  coniua, 
i.  e.  those  of  a  stag,  O. :  alieno  Marie  piiguare 
(equtte?*),  i.  e.  on  foot,  L. :  aes  alieuum,  anotlier's 
money,  i.  e.  d^t :  aes  alienum  alienis  uominibus, 
debts  contracted  on  the  security  of  others,  S. :  recte 
facere  alieno  metu,/«ir  of  anoiher,  T. :  crevit  ex 
metu  alieno  audacia,  another's  fear,  L. :  sacerdo- 
tium  genti  haud  alienura, /br«t$m  to,  L.  —  Alien 
from,  not  related,  not  allied,  not  friendly,  strange : 
ab  nostrA  familli,  T. :  omnia  alienissirais  credide- 
runt,  to  utter  strangers,  Cs. :  ne  a  litteris  quidem 
alienus,  not  unversed  in. — Strange,  unsuittlble,  in- 
congruous,  inadequate,  inconsistent,  unseasonable^ 
different  from :  dignitatis  alicuius:  neque  aliena 
consili  (domus),  not  inconvenient  for  consultation, 
S.:  illi  causae:  alienum  maiestate  sui:  aliena 
huius  exiatimatione  suspicio:  domus  magis  his 
aliena  m al is, /reer /rom,  H.:  alienum  a  vitfc  me&, 
T. :  a  dignitate :  non  alienum  esse  videtur,  propo- 
nere,  etc.,  Cs. :  non  alienum  videtur,  .  .  .  docere, 
N.  —  Averse,  hostile,  unfriendly,  unfavorable  to: 
(Caesar)  a  me :  voluntates,  utifriendliness :  mens, 
nostility,  S. :  alieno  a  te  animo :  a  caus&  nobilita' 
t\s,  opposed  to:  a  Muren&  nulift  re  alienus,  in  no 
respect  wtfriendly :  alienum  suis  rationibus,  dan- 
gerous to  his  plans,  S. :  alieno  esse  animo  in  Cae- 
sarem,  Cs. :  alieno  loco  proelium  committunt,  un- 
favorable, Cs. :  alienissimo  sibi  loco  conflixit,  N. 
— Of  time,  unfitting,  inconvenient,  unfavorable,  un- 
seasonable: ad  iudicium  corrumpendum  tempus: 
ad  oommittendum  proelium  alienum  esse  tempus, 
Cs. :  alieno  tempore  defendisse :  alienore  aetate, 
at  a  less  suitable  age,  T. — Of  the  mind,  estrangetl, 
disordered:  illis  aliena  mens  erat,  qui,  etc.,  S. — 
II.  Substt. :  alienus,  I,  m.,  ofte  of  another  house,  a 
stranger  to  the  family,  foreigner,  alien:  eiectus  ad 
alienos :  alienum  post  mortem  expetunt,  a  for- 
eigner: in  alienos,  in  suos  inruebat:  heres  hie 
alienior  institutus  est,  this  more  distant  relation. 
— alienum,  \,n^the  property  of  a  stranger,  an- 
other's possessions :  alienum  appetere :  alieni  appe- 
tens  sui  prof ugus,  S. :  necessitas  ex  alieno  prae- 
dandi,  L. :  exstruere  aedificium  in  alieno :  aliis 
sua  eripere,  aliis  dare  aliena. — Plun:  aliena  ut 
cures,  the  affairs  of  strangers,  T. :  aliena  ut  melius 
videant  quam  sua,  T. :  aliena  ac  nihil  prof  utura 
petere,  unsuitable  things,  S. :  ima  petit  volvens 
aliena  vitellus,  the  foreign  matters,  H.:  aliena  lo- 
qui,  to  talk  Strang  Jy,0, 

aliger,  gera,  gerum,  a^f,  [ala+GES-],  bearing 
wings,  winged:  amor,  V. :  agraen,  i.  e.  of  birds,  V, 

alimentarlua,  adj., pertaining  to  nourishment 
ha,  for  distributing  food  among  the  poor,  Cael.  ap. 
C. 

alimentum,  I,  n.  falo],  nourislunent,  nutriment, 
aliment :  corporis :  alimentum  famae,  Ta. — Plur,, 
food,  provisions.  '  luiserauda,  Ta. :  dammae,  fud^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


alimouium 


46 


allquantom 


0. :  lacrimae  ei  alimenta  f uere,  tears  were  hUfood^ 
0. — The  return  dm  to  parents  from  children^  C. — 
Fig.^/ood:  vitiorum,  0.:  addidit  alimenta  rumo- 
ribiiH,  support^  L. 

alimonium,  l,  n.,  nourishment^  sustenance,  Ta. 

alio,  adv.  [old  dat.  of  alius],  to  anotJier  place, 
to  another,  elsewhere.  —  Of  place :  profectua  alio, 
T. :  translatos  alio  inaerebis  amores,  H. :  alio 
traduci,  L. :  Arpiiiumne  tnihi  eundum  sit,  an 
quo  alio,  to  some  ol/ier  place :  Romam  uliove  quo, 
L. — Of  persons  or  things:  ilii  suam  animum  alio 
conferunt,  T. :  alio  narrata  referuut,  0. :  vocat 
me  alio  vestra  exspectatio,  to  another  subject :  alio 
properare,  S. — Of  purpose  or  design:  hoc  longe 
alio  spectttbat,  fiad  a  very  different  purpose,  N. — 
Alio  .  .  alio,  in  one  way  .  .  ,  in  another  ;  hither 
.  .  .  thit/ier  (cf .  hue  .  .  .  iiluc) :  alio  res  familiaris, 
alio  ducit  hunmnitas. — Alius  alio,  each  in  a  differ- 
ent way,  one  in  one  way  .  .  .  another  in  another :  et 
cetcri  quidem  alius  alio :  dilapsi  passim  alii  alio. 
— With  a  negative  and  quam,  or  in  questions  with 
nut;  plebem  nusquuni  alio  natam  quam  ad  ser- 
viei)duin,/or  nothing  else,  L. :  quo  alio,  nisi  ad  nos 
coufugerent?  L. 

alioqui  (less  correctly  alioquin),  adv.,  in  an- 
other way,  in  other  respects,  for  the  rest,  otherwise  : 
alioqui  acceptara  dis  hostiam  esse,  L. :  vitiis  pau- 
cis  Mendosa  natura,  alioqui  recta,  H. :  triumpha- 
tum  de  Tiburtibus,  alioqui  mitis  victoria  fuit,  L  e. 
(Uthough  in  other  respects  the  victory  was,  etc.,  L. — 
M  e  t  o  n. ,  in  general,  in  any  case,  always  :■  ira  cuius 
alioqui  potens  non  erat,  Cu. :  validus  alioqui  sper- 
nendis  honoribus,  Ta. — With  et  .  .  .  et;  cum  .  .  . 
tum,  etc.,  both  in  getveral .  .  .  and,  in  other  respects 
.  .  .  and:  et  alioqui  opportune  situm,  et  transitus 
e&  est  in  Labeates,  L. :  mors  Marceili  cum  alioqui 
miserabilis  fuit,  tum  quod,  etc.,  L. 

allorBum,  adv.  [eontr.  for  alio-vorsum],  in  an- 
other direction,  in  another  manner,  in  a  different 
sense:  aliorsum  atque  ego  feci,  T. 

alipea,  edis,  adj.  [ala  +  pes],  with  wings  on  the 
feet,  wiug-fooled. — Or  Mercury :  alipedis  de  stirpe 
dei,  0. :  mactatur  Alipedi  vitulus,  i.  e.  to  Mercury, 
0. — P  o  e  t.,  swift,  fleet,  quick  :  equi,  V. 

aliptes  or  alipta,  ae,  m.,  ^  aKiiim\Q,  one  who 
anointed  wrestlers,  a  wrestling-master^  C,  lu. 

aliqua,  adv.,  by  any  way,  in  any  direction,  any 
whither:  aliqtift  evolare:  evadere,  L.  —  In  some 
way,  somehow:  id  aliqua  resciscere,  T. :  nocere,  V, 

aliquam,  adv.  [ace/. of  nliqui;  sc.  partem],  in 
some  degree,  somewhat,  pretty,  moderately,  to  a  de- 
gree.— With  din  (often  aliquamdiu),  awhile,  for  a 
while,  for  some  time:  aliquam  diu  incolumis:  ibi 
cerutum,  S. :  alqm  tenere,  L. :  cunctati  aliquam 
diu  sunt,  delude,  etc,  L :  aliquam  diu  pugnae  ste- 


tit,  tandem,  etc^  L. — With  multi^  a  good  i 
vestrum  aliquam  multi. 

aliquamdiu,  see  aliquam. 

aliquando,  adv.  [ali-+quando],  of  time,  ai 
some  time  or  other,  once  ;  at  any  time,  ever :  quia 
civis  meliorum  partium  aliquando  ?  inlucesoet  ali- 
quando  ille  dies :  si  aliquando  esset  osurus :  Sero, 
verum  aliquando  tamen,  but  yet  once:  Forsitan 
aliquis  aliquando  eius  modi  quidpiam  fecerit. — ^ 
forte  aliquando  or  si  aliquando,  if  at  any  time,  if 
ever,  if  once,  if  at  one  time,  if  one  day :  si  quid  ha- 
ius  simile  forte  aliquando  evenerit,  T. :  quod  si 
aliquando  manus  ista  plus  yaluerit,  etc.--Of  an 
indefinite  past,  or  future  time,  once,  formerly,  eome 
day,  hereafter:  quam  coucedis  adhuc  artem  om- 
nine  non  esse,  sed  aliquando,  etc. :  aut  quisquam 
nostri  misereri  potest,  qui  aliquando  vobis  ho- 
stis  fuit  ?  S. — M  e  t  o  n.,  sometimes,  now  and  then  : 
utilitatem  aliquando  cum  honestate  pugnare : 
sitne  aliquando  mentiri  boni  viri?  haud  semper 
errat  fama ;  aliquando  et  elegit,  Ta. — C  o  1 1  o  q., 
once,  for  once,  on  this  occasion,  now:  nostro 
more  aliquando^  noD  rhetorico  loquamur,  now 
in  our  own' way:  dloendum  enim  aliquando  est, 
etc.,  I  must  for  once  say  iU — In  requests  or  wishes, 
at  length,  now  eU  last :  audite  quaeso,  iudlcee,  et 
aliquando  raiseremini  sociorum :  ut  (luppiter)  ali- 
quando  fulmina  ponat,  0.— Implying  delay,^na%, 
at  length,  now  at  last :  quibus  ( quaestiouibus  ) 
finem  aliquando  fecit:  aliquando  tandem  hue 
animum  ut  adiungas  tuom, T. :  tandem  aliquando: 
aliquando  iam,  now  at  length. 

aliquantiaper,  adv.,  for  a  moderate  period^  a 
while,  for  a  timcyfor  some  time:  Quor  non  ludo  huno 
aliquantiaper?  T. :  concedas aliquoaliquantisper,T. 

aliquanto,  adv.,  by  some  little,  in  a  degree^  some- 
what, rcUher:  aliquanto  liberius  refutare:  plus 
cogitare:  aliquanto  f el icior  fuit:  carinae  aliquanto 
planiores  quam,  etc,  mttch  flatter,  Cs. :  maior  ali- 
quanto numerus,  S. :  ad  mains  aliquanto  certamen 
redit,  L. :  aliquanto  ante  quam :  post  autem  ali- 
quanto surrexit,  some  time  afterwards:  terra  etsi 
aliquanto  specie  differt,  etc. :  intra  legem  et  qui- 
dem aliquanto,  considerably. 

aliquantulum,  I,  n.,  a  little,  trifle:  adferre,  T. 
— As  adv.,  somewhat,  a  little  :  tibi  parce,  T. :  de* 
flexit  de  spatio  consuetude  maiorum. 

1.  aliquantuin,  T,  n.  [neut.  of  aliquantus],  a 
little,  some,  a  coneiaerable  amount,  something  :  ex 
cottidianis  sumptibus :  auri :  itineris,  Cs. :  murL 
L. :  equorum  et  armorum,  S. 

2.  aliquantum,  adv.,  somewhat,  in  eome  d^ 
gree,  condderably,  not  a  little:  commotus:  illiiK 
conatQs  reprimere :  modum  excedere,  L. :  intell«» 
gere. — With  comp. :  ad  rem  avidior,  T. :  praed«i 
spe  maior,  L. 


Digitized  by 


Google 


aliqnantat 


47 


alitor 


aHquantOB,  adj^  of  an  indefinite  quantity, 
mmt,  oonaidernble,  moderaU:  signorum  numerus, 
S. :  timor  aUqaanius,  sed  spes  amplior,  S. :  spa- 

UUUl,  L. 

aliqiii,  aliqaa,  aliquod,  geti.  alictlius,  dat.  and 
«R  fhw.  aliquls  or  aliquibus,  pronom.  atfj.  indef. 
[iU-  +  qui],  tarne,  any:  si  est  aliqui  sensus  in 
morte  praeclarorum  Tirorum:  eyadit  in  aliquod 
magnum  malum,  T. :  significatio  virtutis :  aliquam 
falUdam  portare,  T. :  nomen  Palamedis,  any  ru- 
mor of  Uu  name,  V. — As  iruhst. :  aliqui  Oppiani- 
csiD  gratis  oondemnavit :  ex  eo  quod  aliqui  fecerit. 
— ^E  s  p.,  aome  ont,  one  or  another  .*  ut  aliquam  pro- 
ductem  iDoram,  T. :  haec  aliqu&  ex  parte  habere : 
ad  aliquod  oppidum  venire :  non  cupiditate  aliqui 
indoctus,  sed,  etc :  non  sine  aliqu&  spe :  ire  in 
afiqoas  terras,  9ome  other  cowUriea:  mercaturas 
beere  aut  aliquam  ob  causam  navigare, /or  any 
9tkgr  pttrpoee. — P  r  a  e  g  n.,  8om«y  contiderabie,  tm- 
portani:  quod  Italiam  sine  aliquo  volnere  cepis- 
sent,  leUhout  serious  loss,  Cs. :  manca  sine  aliquft 
aooesflione  Tirtus,  imperfect  wWund  some  addition  : 
aBquod  nomenque  decusque,  i.  e.  no  mean,  V. — 
With  numerals:  tres  aliqui  aut  quattuor,  some 
three  or  four, 

aUqiiid,  adtf,^  somewhaij  in  something,  in  any- 
Aing,  at  aU,  tH  some  degree,  to  some  extent :  sucoen- 
sere:  in  me  offendere:  oflScere  aliquid  libertati 
ve8tn(e,Lu 

aUqida,  aliqua,  aliquid,  nom.  and  acc.plur,neut. 

afiqua,  doL  aliquls  or  aliquibus,  pron.  indef,  some 

sme,  amy  one,  anybody,  one  or  another  ;  neut.,  some- 

thing,  anything.     J,  As  pron.  suhat. :  Quom  ex  te 

essei  afiquis,  qui  te  appellaret  patrero,  T. :  aliquid 

fscerem^  nt  hoc  ne  facerem,  T. :  deroersae  sunt 

leges  altcniuB  opibns:    si   te   aliqui  tirouerunt: 

SBuaquisKine  aliquid  fraudans  se,  L. :  nunc  aliquis 

£oat  mihi :  Quid  tu  ?  H. :  Si  qua  tibi  sponsa  est 

. . .  Haec  dbt  sive  aliqua  est,  O. :  insigne  aliquid 

fiacere,  T. :  esse  aliquid  naturft  pulchrum :  in  quo 

est  aliquid  extremum,  any  end. — With  umu,  some 

em  man,  some  one:  ad  unum   aliquem  confugie- 

bint :  sin  aliquis  excel  lit  uniis  e  muUis. — Partit : 

iBquis  ex  barbatis  illis :  suorum  aliquis :  princi- 

paD  aliquis,  Ta. :  cum  aliquibus  principum,  L. : 

iBqxtid  credito  esse  causae,  be  sure  there  is  some 

twwu^T. :  falsi:  virium.  —  With  aliquandc,  em- 

pfamsng  the  indefiniteness :  quia  dico  aliquid 

a&^iaDito:  si  qui  fecerint  aliquid  aliquando. — In 

ocMfitiooal  clauses :  si  aliquid  dandum  est  volup- 

ttfi:   si  aliquem    nacti   sum  us,  cuius,  etc. :    nisi 

^aii  soorum   negotium   daret,  N. — In  negative 

eboMS :  ne  aliquid  ros  timeretis :  ne  aliquis  dicat, 

«*.,  S, — Collect,  with  a  plur.  verb. :  aperite  ali- 

^  aetatum  oetium,  T. — With  o/ttM,  aliud,  some 

«<&fr, smf  other,  something  else,  anything  else:  dura 

■Bad  aliquid  fiagiti  oonficiat,  T. :  per  alium  ali- 


quem te  ipsum  ulcisci. — ^Praegn.,«>m«&od^,i 
thing,  considerable,  important:  atque  fac,  ut  me 
velis  esse  aliquem,  to  he  somebody :  si  vis  esse  ali- 
quis, lu. :  Meas  esse  aliquid  putare  nugas,  Gt : 
Est  aliquid  ...  A  Diomede  legi,  0. :  est  aliquid 
Unius  sese  dominum  fecisse  lacertae,  lu. :  dicere 
aliquid,  to  say  something  worth  the  while:  adsequi 
aliquid,  to  accomplish  something. — So,  in  coUoq. 
lang.:  fiet  aliquid,  something  {greaC)  will  happen, 
T. — One  and  another,  a  few,  some:  dixerat  uiquis 
leniorem  sententiam,  ut  primo  Marcellus,  Gs. : 
dicet  aliquis,  noli,  etc.  —  IL.  As  a^j.  (cf.  aliqui) : 
nos  quibus  est  alicunde  aliquis  obiectus  labos,  T. : 
ut  aliquis  metus  adiunctis  sit  ad  gratiam. 

aliauo^  adv,  \  aliqui ;  old  dat.  ],  to  some  piaes^ 
somewhere,  anywhither  :  quae  aliquo  abicienda,  T. : 
eum  aliquo  impellere. — P  r  a  e  g  n.,  somewhere  else, 
to  any  other  flace  (cf.  alio  quo) :  dum  proficisoor 
aliquo,  T. :  ab  eorum  oculis  aliquo  conoederes. 

aliquot,  indef,  num,  inded.,  some,  several,  a  few, 
not  many,  a  number:  dies,  T. :  aliquot  abaoorum: 
aliquot  de  causls,  Gs. :  aliquot  me  adierunt,  T. : 
aliquot  occldere,  multos  ferro,  etc. 

aliquotiens  or  aliqaotiea»  adv.  [  aliquot  ], 
several  times,  ai  different  times:  causam  agere: 
audisse;  defensus  aliquotiens,  N. :  in  campum 
descendere,  L. 

alia,  alid,  old  for  alius :  quod  non  fortior  ausit 
alia  r  Gt :  Quid  est  alid  liberalitas  f  Gt 

alitor,  adv,  [alls],  in  another  manner,  otherwise, 
in  any  other  way,  differently.  —  With  atque,  ac, 
quam  or  ut,  otherwise  than,  different  from  what: 
sed  aliter  atque  ostenderara  facio :  aliter  ac  nos 
vellemus:  de  quo  tu  aliter  sentias  atque  ego: 
aliter  quam  velim :  aliter  ut  dixi. — Non  or  baud 
aliter^  not  otherwise,  just  as  ;  with  quam  si^ae  si, 
quam  eum,  quam,  exactly,  just  as  if:  Non  aliter 
quam  si  ruat  Karthago,  V.:  profectus  furtim, 
baud  aliter  quam  si,  etc.,  L. :  baud  aliter  quam 
cum,  etc.,  0. :  Non  aliter  quam  qui  lembum  subi- 
git,  V. — Non  aliter  nisi,  by  no  other  means,  on  no 
other  condition,  not  otherwise,  except:  qui  aliter 
obsistere  fato  fatetur  se  non  potuisse,  nisi,  etc. — 
Without  a  comparative  clause  expressed,  other- 
wise, in  another  manner,  in  other  respects:  tu  si 
aliter  existimes,  nihil  errabis :  non  fuit  faciendum 
aliter :  Ergo  non  aliter  poterit  dormire  ?  lu. :  ali- 
ter baud  facile  impelli  posse,  S. :  baud  aliter  Ru- 
tulo  Ignescunt  irae,  just  so,  V. :  neque  Mordaces 
aliter  diffugiunt  soliicitudines,  i.  e.  by  other  means, 
H. :  fieri  aliter  non  potest,  T. :  fieri  non  potuit 
aliter. — P  r  a  e  g  n.,  otherwise,  in  the  contrary  man- 
ner: verum  aliter  evenire  multo  intellegit,  T. :  ne 
aliter  quid  eveniat,  providere,  ctherwise,  S. :  dis 
aliter  visum,  V. :  aliter  curvans  bracchia,  in  the 
opposite  direction,  0. :  qui  aliter  fecerit,  who  wiU 
not  do  that,  S.  —  With  esse,  to  be  of  a  different 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


alium 


48 


allec 


nature^  he  differently  constituted^  he  oOierwine  din- 

Ced:  ego  isti  nilu  sum  aliter  ac  fui,  T. :  verum 
je  aliter  est,  nihil  horum  est. — Oihenoiae,  eUe^ 
in  any  other  cote:  ius  enim  semper  est  quaesitum 
aequabile:  Deque  enim  aliter  esset  ius:  aliter 
sine  populi  iussu  nulli  earum  rerum  consuli  ius 
est,  S.:  aliter  non  viribus  ullis  Viucere  poteris,  V. 
— Like  alius,  distributive! v,  in  one  way  ...  in  an- 
other: aliter  cum  lyranno,  aliter  cum  amico  vivi- 
tur :  aliter  ab  aliis  digeruDtur,  otie  in  one  way,  an- 
other in  another:  aliter  apud  alios  ordinatis  magi- 
stratibu:*,  L. 

alium  (allitun),  t,  n.,  garlic :  edere,  H. 

aliunde,  adv.^  from  another^  from  another 
eonrcty  from  eUewhere :  adsumpto  aliunde  uti 
bono:  non  aliunde  pendere:  aliunde  quam:  Qui 
aliunde  stet  semper,  aliunde  sentiat,  mpporte  one 
party ^  sympathizes  with  the  other ^  L. :  aliis  aliunde 
est  periculum,  different  people  are  in  different  dan- 
ffers^  T. :  qui  alii  aliunde  coibant,  L. 

alius,  fl,  ud  {gen,  alTus;  or  m.  hIiI,/.  aliae,  all 
rare,  altertus  is  used  instead;  dat.  alii;  vom.plur. 
alii,  rarely  all),  adj.pronom.  [2  AL-],  another^  other y 
different:  in  itlia  cau8ft(opp.  in  hac):  aliis  in  civi- 
tatibus:  condemnatus  aliis  criminibus:  utrum 
banc  actionem  habebis  ...  an  aliam  quampiaro : 
ne  quam  aliam  quaerat  copiam,  T. :  si  alius  legem 
tulisset,  any  one  else:  (hoc)  alium,  non  me,  exco- 
gitasse,  some  ofie  else:  nam  quid  est  aliud  ?  Quid 
aliud  tibi  vis  ?  T. :  Sed  quis  nunc  alius  audet  prae- 
ferre?  etc.,  lu.  —  Alia  omnia  (not  omnia  alia), 
everything  else:  alia  omnia  falsa  sunt,  virtus  una, 
etc. :  aliaeque  volucres  et  Procne,  and  in  partiai- 
lar,  V. — P  r  a  e  g  n.  (indef.  pron.  understood),  some 
other,  any  oth^^  somehoay  dse^  something  else: 
etiam  si  melius  aliud  fuit,  tamen,  etc.  :  utar  post 
alio,  si  invenero  melius,  something  else:  siti  magis 
quam  alia  re  accenditur,  S. — Hence,  *nlio  die*  di- 
cere,  of  the  augur,  wlio,  deeming  the  omens  un- 
favorable, postponed  the  Comitia  to  some  other 
day. — In  comparisons,  other  than,  different  from : 
alium  esse  censes  nunc  me  atque  olim,  T. :  potest 
aliud  mihi  ac  tibi  videri :  alia  atque  antea  senti- 
ret,  N. :  lux  longe  alia  est  solis  ac  lychnorum,  is 
very  different:  nihil  aliud  nisi,  nothing  else  hut, 
only:  amare  nihil  aliud  est, nisi  eum  diligere, etc., 
is  simply:  ut  nihil  aliud  nisi  de  hoste  cogitet:  si 
provincia  alii  quam  Mario  traderetur,  S.  —  Nihil 
aliuii  quam,  nothing  else  than,  ottly:  hostes  quidem 
niliil  aliud  quam  perfusis  vano  timore  Romanis 
abeunt,  L. :  is  intromissus  .  .  .  nihil  aliud  quum 
hoc  narrasse  fertur,  L.  —  So,  quid  aliud  quam  ? 
what  else  than? :  quihus  quid  aliud  quam  admone- 
raus  cives  nos  eorum  esse,  L. :  num  quid  aliud 
praeter  hasce  insidias?:  aliud,  praeterquam  de  quo 
retuli8sent,dicere,L. — In  distributive  clauses, alius 
. .  .  alius ;  aKud  .  .  .  aliud,  etc.,  one  .  .  .  another. 


the  one ,  »  ,  the  other:  alios  excluserunt,  alios  de- 
cerunt :  ut  alias  .  .  .  auferretur,  alius  .  .  .  occide- 
retur. — Plur.,  some  .  .  .  others:  quid  potes  dicere 
cur  alia  defendas,  alia  non  cures :  cum  alii  fossas 
complerent,  alii  defensores  vallo  depellerent,  Gs. 
—  Partim,  pars,  or  quidam  often  corresponds  to 
alius :  principes  partim  interfeoerant,  alios  in  ex- 
silium  eiecerant,  N. :  noB  alii  ibirous  Afros,  para 
Scythiam  veniemus,  V. — Also  with  aliquis :  putat 
aliquis  esse  voluptatem  bonum ;  alius  autero  pe- 
cuniam.  —  Sometimes  aliud  .  .  .  aliud,  simply,  on€ 
thing  .  .  .  another,  different  things :  aliud  est  male 
dicere,  aliud  accusare :  longe  aliud  esse  virgines 
rapere,  aliud  pugnare,  L.  —  Connected  by  atqtte 
or  -qiie,  the  one  and  the  other ;  now  this,  now 
that ;  different :  eadem  res  .  .  .  alio  atque  alio  ela- 
ta  yerbo:  milites  trans  flumen  aliis  atque  aliis 
locis  traiciebant,  L. ;  cf.  alias  delude  alias  morae 
causas  facere,  S. — In  abridged  expressions :  f ece- 
runt  alii  quidem  alia  quam  multie^  different  men 
have  done  very  many  different  things:  alius  ex  alia 
parte, /rom  different  quarters:  dies  alios  alio  de- 
dit  ordine  Luna  Felicls  operum,  V. :  quo  facto 
cum  alius  alii  subsidium  ferrent,  one  to  another, 
Cs.:  alius  alio  more  viventes,  eaeh  in  a  different 
way,  S. :  cum  alii  alio  mitterentur,  in  different  di- 
rections, L. — Alius  ex  alio,  super  alium,  post  alium, 
one  after  another  :  ut  aliud  ex  alio  incidit,  T. :  alias 
ex  aliis  nectendo  moras,  L. :  nos  alia  ex  aliis  in 
fata  vocamur,  V. — Meton.,  praegn.,  of  another 
kind,  different :  nunc  hie  dies  aliam  vitam  defert, 
alios  mores  postulat,T.:  Huic  aliud  meroedis  erit, 
V. :  longe  alia  mihi  mens  est,  & :  aliusque  et  idem 
Nasceris,  H. — Hence,  of  a  vote :  in  alia  omnia  ire 
(sc.  vota),  to  go  against  (a  motion),  vote  the  other 
way.  —  With  quam:  iuvenis  longe  alius  ingenio, 
quam  cuius  simulationem  induerat,  L. :  non  alia 
quam,  H.  —  With  comp.  ahl.  (poet.) :  Neve  putes 
alium  sapiente  bonoque  beatum,  H. :  alius  Lysip- 
po,  H.  —  Of  that  which  remains  of  a  whole,  the 
rest,  the  remainder  (for  reliquus,  ceteri) :  aliae  na- 
ves,  V. :  (venti)  praeter  lapyga,  H. :  ex  aliis  ei 
niHximam  fidem  habebat,  Gs. :  inter  primos  atrox 
proelium  fuit,  alia  multitudo  terga  vertit,  L. ;  cf. 
ut  omittam  leges  alias  omnls. — A  second,  the  other 
(of  two),  anodter:  eis  (Catoni  et  Gaesari)  gloria 
par,  sed  alia  alii,  S. :  duas  (leges)  promulgavit, 
unam  .  .  .  aliam,  Gs. :  duo  deinceps  reges,  alius 
ali&  vi&,  civitatem  auxerunt,  each  in  a  different 
way,  L. :  alias  partes  fovere,  the  other  side,  Ta. : 
alius  Achilles,  a  second,  V. — With  a  snhst.,  express- 
ing the  species,  besides,  cUso :  virginitate  aliisque 
caeremoniis  venerabilis,  and  other  (claims  to  re- 
spect, namely)  observances,  L. :  Inde  alias  animaa 
Deturbat,  tlie  rest,  the  shades,  V. 

al-1-,  in  words  compounded  with  ad,  see  adi-. 

allec  (hall-),  ecis,  n.,  afshsauce,  H. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


•Itikila,  iam,  ft.,  jiiur.  [altos],  a  high  aliar,  aliar 
for  taaifiee  to  the  great  god* :  ab  altaribas  fuga- 
te:  aharibua  admotos,  L. :  amplexus  tremulis 
litem  palmifl,  O. :  En  aras  duas  altaria  Pboebo,  aa 
hfk  dktn  to  Phoebw,  V. :  castis  adolet  dum  alta- 
nt  tae(&,  i  e.  taerifieeSy  Y.  :  unmt  altaria  flam- 
■M;Tb. 

ahe,  oih.  with  eomp.  [altus],  Ai^A,  on  high^from 
Atme^loftUg:  craentani  alte  toUens  pugionem: 
tena  alte  extolit,  Y. :  paer  alte  dDctus,  H. :  se 
tBiicre  altins :  altiua  praecincti,  H.  —  M  e  t  o  n., 
iK^imfig^far:  ferram  baud  aJte  in  corpoB  de- 


AUeoto  49 

iUlecto,  see  Alecto. 

Aniiinttia,  e,  adj.  [  Allia  1,  of  the  river  AUia 
(where  Uie  Romans  were  defeated  bj  the  Gaula) : 
dies,  the  battU  dag  of  AUia  (July  18,  a  dies  nefa- 
sUtt X  C,  L. 

AUifannii,  adj.,  of  AUifae  (a  town  of  Sam- 
nium):  aj^er.  —  Piur.  ».  as  wbU.,  large  drinking- 
ntpf  made  at  AUifae,  H. 

allitim,  :<ee  alium. 

Allobroz,  ogis,  ace.  oga,  m,,  one  of  the  AUo- 
broget,  a  warlike  people  of  OauL—U  e  t  o  n.,  a  bar- 
iman^  lu. 

aliniis, adj.  [1  AL-'lnourishing^ fruitful, food 
gi^ifig  ipoci.):  Ceres,  v.:  ager,  V.  — Fig.,  ittwd, 
aropitiou*,  bountiful,  favorable :  i^des,  Enn.  ap. 
C. :  Venus,  H. :  adorea,  fl. 

alnn%  X,  /  [1  AL-],  the  alder:  crassis  paludi- 
bas  alid  Nascuntur,  V.  —  P  o  e  t,  a  boat  (of  alder- 
wood):  cavatae,  V. :  undam  levis  innatat  alnu»,  V. 

aid,  alol,  altus  or  alitus,  ere  [  1  AL-  ],  to  feed, 
wmruA,  wtqjport,  metain,  maintain:  altus  inter 
arma,  L. :  canes  ad  venandum,  T. :  exercitum : 
magnum  nnmerum  equitat&a,  Cs. :  quos  lingua 
periorio  alebat,  S. :  publice  ali,  at  the  public  coet, 
K. :  amnis  imbres  Quem  super  notas  aluere  ripas, 
hate  fiUed,  H. :  infelix  minuendo  corpus  alebat, 
I  e.  nowiehed  hinuelf  by  hie  ownJUsh,  0. :  paiiico 
?€tere  ali,  Cs. :  ignem,  Cu. :  flammap,  0. :  statu- 
nm,  Ca.  —  Fig.,  to  nourish,  eheriah,  promote,  iti- 
ereaae,  etrengthen :  hoDOS  alit  artes:  in  qu&  alta 
fit  doqnentia :  ciTitatem,  i.  e.  came  to  prosper,  Cs. : 
neto  Qwis  impensis  illorum  ali  luxuriam,  N. :  Vol- 
008  Tenia,  V. :  si  diutius  alatur  controversia,  Cs. : 
poCtam,  H. :  spem  sententiis :  IngeDium :  bellum. 

aloe,  §?»/..  =  dkoii,  t/ie  aloe. — F  i  g.,  bittemesa : 
fkts  akies  quam  mellix,  lu. 

alpha,  n.  inded.,  =.  d\^,  the  firtt  letter  of  the 
Oreek  alphabet :  hoc  discunt  aute  alpha  et  beta, 
it, before  the  alphabet,  lu. 

Alpanofl,  adj.  [  Alpes],  of  the  Alps,  Alpine: 
npr,  0. :  nires,  V. :  gentes,  L. 
(alsos),  adj.  [algeo],  cool,  ckUly  (only  eomp.  n. ) : 
'^-  niUl  alsios. 


alter 


scendisse,  L. :  alte  volnus  a<iactum,  V. :  fi-igiJiis 
imber  Altius  ad  vivum  persedit,  V. :  sulcus  altiiis 
impressus. — Fig.,  highly,  loftily:  alte  spectare: 
altius  se  efferre. — Deatly, profoundly:  altius  aspi- 
cere :  aliquid  repetendum  altius. — Prom  afar,  re- 
motely: altepetitum  prooemium,/ar-/e<cAe(/.-  ora- 
tio  tarn  alte  repetita:  altius  expedire,/rom  (A<  be- 
ginning, Ta. 

alter,  tera,  terum,  gen,  terlus  or  terius,  €lat.  alterl 
(/.  rarely  alterae),  pronom.  a^j*  [2  AL-],  one,  an- 
other, the  one,  the  other  (of  two) :  necesse  est  sit  al- 
terum  de  duobus :  altera  ex  duabus  legionibus, Cs.: 
alter  consulum,  L. :  in  alteri  parte  flumiiiis  legatum 
reliquit,  on  the  other  side,  Cs. :  ut  consules  alter  am- 
bove  cognoscerent,  one  or  both :  absente  consulum 
altero  ambobusve,  L.  —  Alter  .  .  .  alter,  the  one 
.  .  ,  the  other,  the  former  . .  .  the  latter:  curemus 
aequam  uterque  partem ;  ut  alterura,  ego  item  al- 
terum,  T. :  quorum  alter  exercitum  perdidit,  alter 
vendidit :  nee  ad  vivos  pertineat,  nee  ad  mortuos ; 
alteri  nuUi  sunt,  alteros  non  attinget :  quorum  al- 
teri  adiuvabant,  alteri,  etc.,  Cs. :  qui  iioxii  ambo, 
alter  in  alterum  causam  conferant,  L. — Unus  .  .  . 
alter,  one . ,  .the  other :  Ph.  Una  iniuria  est  tecum 
.  .  .altera  est  tecum,  T. :  uni  epistulae  respondi, 
venio  ad  alteram. — 0pp.  to  other  distributive 
words:  alter  gladiator  habetur,  hie  autem,  etc. :  la- 
teris  alter  augulus  ad  orientem  solem,  inferior  ad, 
etc.,  Cs. :  ne  alteruter  alterum  praeoccuparet,  N. : 
uterque  suo  studio  delectatus  contempsit  alterum : 
neutrum  eorum  contra  alterum  iuvare,  Cs. — Esp., 
as  a  numeral,  the  second,  next  (cf.  secundus):  pri- 
mo  die  .  .  .  alter  dies  .  .  .  tertius  dies :  proximo, 
altero,  tertio,  reliquis  consecutis  diebus :  sive  ite- 
rum  Sulla  sive  alter  Marius :  alteris  Te  mensis  ad- 
hibet  deum,  i.  e.  at  (he  dessert,  H.  —  So,  altera  die, 
the  next  day :  altero  die  quam,  on  the  next  day  after, 
L.  —  With  praepp. :  qui  turn  regnabat  alter  post 
Alexandream  conditam,  next  after:  Fortunate 
puer,  tu  nunc  eria  alter  ab  illo,  the  next  after  him, 
V. — In  compound  numbers :  litteras  altero  vicen- 
simo  die  reddidit,  on  the  twenty-second  day. — Of  a 
number  collectively :  hos  libros  alteros  quinque 
mittemus,  a  second  series  of  Jive:  Aurea  mala  decern 
misi;  eras  altera  (sc.  decern)  mittam,  V. — In  the 
phrase,  unus  et  alter,  unus  atque  alter,  unus  alter- 
que,  the  one  and  the  other. — Usu.  of  an  indef.  nuni- 
ber,  one  and  another,  a  couple,  one  or  two  :  Unus  et 
item  alter,  T. :  uiium  et  alterum  diem  desiderari : 
versus  paulo  concinnior  unus  et  alter,  H. — Rarely 
of  a  definite  number,  two :  unus  et  alter  dies  inier- 
oesserat — Alterum  tantum,  as  much  more,  as  much 
again,  twice  as  much:  altero  tanto  longior,  N. :  nu- 
mero  tantum  alterum  adiecir,  L. — Of  quality  or 
character,  a  second,  another,  i.  e.  very  like:  Veries, 
alter  Orcus:  alter  ego:  amicus  est  tamquam  alter 
idem,  a  secottd  sdf. — Tlie  one  of  two,  either  of  two 
(for  alteruter) :  non  uterque  sed  alter :  slue  alie- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


alteroatio 


50 


aluta 


ris  vestrum  vivere,  L.  —  Me  ton.,  another  (fori 
alius):  Tictis  non  ad  alterius  praescriptum  impe- 
rarCf  Cs. :  si  nullius  alterius  nos  pudet,  nobody  else, 
L. — 'RencQy  a  neighbor yfeUoW'Creature:  ex  incom- 
modis  Alterius  sua  ut  conpareiit  commoda,  T. :  ni- 
hil alterius  cau8&  facere. —  The  other ^  the  opposite: 
alterius  factionis  principes,  the  leaders  of  the  op- 
posite  party,  N. — Different ^  changed:  quotiens  et 
specula  videris  alterum,  U. 

alteroatio,  Onis,  /.  [altercor],  a  dd>ate,  diecue- 
sion^  cUtemate  dieconrae:  Lentuli  etCaninii :  roag- 
n&  de  re  cum  Velleio :  altercatione  cougredi,  L. 

altered,  &vl,  — ,  are,  to  wrangle :  cum  patre,  T. 

alteroor,  &tus,  ftrl,  dep,  [alter],  to  alternate  in 
diacusdonj  dispute^  wrangle:  cum  Vatinio,  Cs. : 
inter  nos,  L. :  in  altercando  par,  a  match  in  de- 
hate, — P  o  e  t. :  Altercante  libidiuibus  pavore,  H. 

altemis,  adv.  [altemus],  altematdy^  by  turns : 
rogando  alternis  suadendoque,  now  regtiesting,  now 
persuading^  L. :  alternis  fidens  ac  diffidens,  L. 

alternd,  &vl,  — ,  ftre  [alternus],  to  do  by  tums^ 
interchange :  vices,  to  exchange  parts,  0. :  alter- 
nanti  potior  sententia  visa,  hesitating,  V. :  alter- 
nantes  proelia  mxaceni,  Jight  by  turns,  V. 

altemua,  adj.  Jalterl  one  after  the  other,  alter- 
nate, in  turn,  reciprocal:  ex  duabus  oratiouibus 
capita  alterna  recitare :  alternis  trabibus  ac  saxis, 
beams  alternating  with  stones,  Cs. :  pes,  H. :  alterni 
si  congrediamur,  every  other  one  of  us,  V. :  in  hoc 
altemo  pavore,  i.  e.  panic  altemcUely  in  either 
army,  L. :  fratrem  alternfi  morte  redimere,  by  dy- 
ing and  reviving  with  him  in  turn,  V. :  alternis 
paene  verbis  laudans,  with  almost  every  other 
word,  L. :  amant  alterna  Camenae,  responsive  song, 
V. :  alternis  aptum  sermonibus,  dialogue,  H. — Of 
verses,  alternate  hexameter  and paitameter,  elegiac: 
pedes  alternos  esse  oportebit :  canere  altemo  car- 
mine, 0.  —  In  courts  the  parties  took  turns  in 
challenging  judges ;  hence,  alterna  consilia  reice- 
re,  to  reject  by  turns  :  reiectio  iudicura  alteruorum. 

alter-uter,  utra,  utrum,5r«4.  alterutrlus  (rarely 
separate,  altera  utra,  etc.), pronom.  adj.,  one  or  the 
other,  either  this  or  that,  one  of  two :  neoesse  erat 
alterutrum  esse  hostem :  ut  si  in  alterutro  peccan- 
dum  sit,  malim,  etc. :  ne  alteruter  altenim  prae- 
occuparet,  N. 

altioinctua,  adj,  [alte+cinctus],  high-girded, 
\.  e.  active,  busy,  Ph. 

altilis,  is,  adj.  Fl  AL-],  fattened,  fat. — As  subst. 
f,  a  fattened  bird:  satur  altilium,  H. :  anseribus 
par,  lu. 

altiaonus,  acfj.  [alte+sonus],  of  lofty  sound: 
luppiter :  Maro,  lu. 

altitonana,  ntis,  adj.  [  alte  +  tonans  ],  high- 
thundering  :  pater,  i.  e.  Jupiter. 


altitudo,  dinis,  /.  [altus],  height,  altitude: 
aedium :  montium :  muri,  N. :  altitudines,  heights, 
L. :  in  altitudinera  pedum  LXXX,  Cs. — M  e  t  o  n., 
depth:  spelunca  infinit&  altitudine:  maris,  Cs. — 
Fig.,  heigJU,  elevation^  loftiness:  orationis :  gloriae: 
animi,  nobleness,  L.  —  Depth,  reserve:  animi,  i.  e. 
serenity:  iugeni,  secrecy,  S. 

altivolana,  ntis,  adj.  [alte+volans],  A^A-^y- 
ing,  soaring  (poet.):  altivolantes,  as  subst.,  biros, 
Enn.  ap.  G. 

altor,  Oris,  m.  [alo],  a  nourisher,  nistainer,  fos- 
ter-father: omnium  rerum:  altore  recepto,  0. 

altru;,  Icis,/.  [a]U)t],  a  foster-mother,  cherisher, 
sustainer:  eorum  terra  altrix  dicitur:  Ulixi,  V. : 
altricis  limen  Apuliae,  H. — A  wet-nurse^  0. 

1.  altnm,  I,  n.  [altus],  heigJU :  ordo  editua  in 
altum :  genitum  demisit  ab  alto,  i.  e.from  heaven, 
V. — M e  t o n.,  depth,  the  deep,  the  sea:  terris  iacta- 
tus  et  alto,  V. :  in  altum  v  ela  dabant,  V. :  urget 
ab  alto  Notus,  Y. :  aditus  ex  alto :  naves  in  altuoi 
provectae,  Cs.:  in  altum  rapi  (of  a  river),  L. — 
Fig.:  imbecillitas  in  altum  provehitur  imprudens, 
into  deep  water  :  ex  alto  repetita,/ar-/e^<;A4N/.*  quid 
causas  petis  ex  alto  ?  Y. 

2.  altum,  adv.  [altus],  deeply :  dormire,  lu. 
altua,  adj.  with  comp.  and  sup.  f  P.  of  alo  ], 

nourished,  grown  great,  nigh,  lofty,  toll:  altior  illis, 
taUe)',  0. :  montes,  V. — M  e  t  o  n.,  deep  :  altissiome 
radices :  altissima  flumina,  Os. :  altior  aqua,  Cs. : 
volnus,  Y. — Fig.,  high,  devoted,  lofty:  altissimua 
dignitatis  gradus :  rex  aetheris  luppiter,  Y. :  Cae- 
sar, H. :  Roma,  0. :  te  natura  altum  genuit :  qui 
altiore  animo  sunt:  alta  sperare,  ^reofnetf,  L. — 
Of  the  countenance,  proud,  stem,  disdainful :  Re- 
iecit  alto  dona  Voltu,  H. — Deep,  prof ound :  som- 
nus,  H. :  quies,  Y. :  dissimulatio,  Cu.  —  Ancient, 
old,  remote :  altior  memoria :  genus  alto  a  sangui- 
ne Teucri,  V. :  Sarpedon,  Y. 

alucinor  (not  h&lQcinor,  hallo-),  &tus,  ftrl,  d^^ 
to  wander  in  mind,  talk  unreasonably,  ramble  in 
thought:  suspicor  hunc  alucinari:  epistulae  uo- 
strae  debent  interdum  alucinari,  indulge  in  vague 
digressions :  quae  alucinatus  est 

alonma,  ae,  /.  [alo],  a  foster-daughter,  pupU  : 
aquai  dulcis  alumnae  ( of  frogs ) :  civitatis  quasi 
alumna  eloquentia. 

alonmuB,  T,  m.  [alo],  a  foster-son,  ward,  nurs- 
ling: Carus,  Y. :  dulcis,  H. :  hos  usQs  praestet 
tibi  alumnus,  i.  e.  this  will  be  your  reward  for 
bringing  him  up,  0. :  legion  urn,  brought  up  in  the 
camp,  Ta. :  eorum  agroi*um  alumni :  (nee  sentient) 
dulces  alumni  grave  tempus,  H. :  alumno  numioe, 
0. — F  i  g. :  ego  itaque  pacis,  ut  ita  dicam,  alum- 
nus: Platonis,  disciple  *  disciplinae  meae 

aluta,  ae,/.,  a  soft  leather  prepared  with  alum : 
alutae  tenuiter  confectae,  Cs. — M  e  t  o  n.,  a  shoe- 

Digitized  by  V^OOQIC 


alirazliim  51 

y^id:  nWea,  O. :   nigra,  lu.  —  ^  purse,  poueh: 
Umida  superboa  alutA,  lu,— u4  patch  on  the  face, 


ambigo 


alrazltiin  or  alvearium,  i,  n^  a  beehive :  lento 
ilTciri*  (quadrisyl.)  vimine  texta,  V. 

alTeoltiB,  I,  m,  dim.  [  aWeus  ],  a  tray,  troitgh, 
hoiiti:  Upieaa,  Ph.,  L.,  Ta.— ^i»  aU  jar,  lu.— ^ 
^a^oard,  C. — The  bed  of  a  email  river,  Cu. 

aliens,  l,  m.  [  alvus  "J,  a  hollow,  cavity,  excava- 
tion :  Titiosae  ilicis,  V. — E  s  p.,  of  a  river,  a  bed, 
thMmd:  fluminis,  V,  —  Melon.,  a  trough,  tray: 
floitan^,  L. — Of  a  ship,  a  hold,  hull :  alvei  naviuro, 
&— J  email  ehip,  boat :  accipit  alveo  Aeneara,  V. 
— ^  bathroom,  with  a  step  at  the  bottom,  which  the 
bather  could  use  as  a  seat :  in  balneura  venit  .  .  . 
Bt  in  alyeurn  descemJeret. — A  bathing-tub,  bath- 
tub: alreus  impletur  aquis,  0. — A  bee-hive,  Tb. 

alTos.  I,  /  [  AL-  ],  the  belly,  paunch,  bowels, 
womb:  porgatio  alri:  spem  in  alvo  oontinere: 
mains,  H. :  in  euam  sua  viscera  congerit  alvum, 
Dornoch,  U.— 7%*  hold  (of  a  ship),  Ta. 

Alyattefl^  el,  m.,  ='AXi;amjCi «  ^ng  o/Lydia, 
father  of  Croesus:  regnuiii  Alyattei,  H. 

amabilia,  e,  adj.  with  comp.  and  sup.  [amo], 
woTtky  of  love,  lovdy,  amiable,  attractive:  filiola 
tea:  insania,  H.:  frigus,  refreshing,  H. :  carmen, 
«  pleasant  song:  amabilior  Velia:  araabilissimus 
modus  amidtiae. 

amabiliter,  adv.  with  comp.  [araabilis],  loving- 
ly, pleasantly^  delightfully:  in  roe  cogitare :  ludere, 
H. :  spectet  araabiliua  iuvenem,  0. 

ttnandatio,  Onis,/.  [amando],  a  sending  away. 

afflando,  ivi,  itus,  ftre,  to  setid  away,  remove: 
earn  to  oUimas  terras :  hominem  quo  ? 

amandna,  adj.  [P.  of  Amo],  pUasing :  vox,  H. 

amaniK  ntis,  adj.  with  eomp.  and  sup.  [P.  of 
«>],/<wMt  loving,  affectionate:  homines  amantes 
t^:  cires  patriae:  tui  aroantior:  nos  amantissi- 
■li  XaL — As  subsl.,  m.  and  /.,  a  lover,  one  in  love  : 
Axaautniro  irac,  T. :  aliud  est  araatorem  esse,  aliud 
•aaatem,  to  be  susceptible,  .,,tobein  lovc-^F  i  g., 
frientSy,  kind,  affectionate :  nomen  amantius : 
u&antl5«ima  verba. 

amanter,  adv.  with  oon^.  and  sup.  [  aroans  ], 
l^imgiy,  affedionately,  amiably  :  meum  adventum 
niere :  amantias  (facere),  Ta. :  quocum  amantis- 
»e  vixeral 

amaraoiUk  l,/.,  =  dfiapcucog,  marjoram :  mol- 
Si,  V. :  Suave  olens,  Ct. 

amarantna^  I,  n.,  ^  dfidpavrog,  the  amaranth, 

aniaTitle^  — ,  ace,  em,f.,  bitterness:  dulcis,  Ct. 
amaror,  oris,  m.  [amarus],  bitterness  (poet.),  V. 
aQani%  adj.  with  con^,  bitter,  pungent:  sali- 


cea,  y. :  oalices  amariores,  Ct. :  Doris,  I  e.  the 
brackish  sea,  V.—F  i  g.,  bitter,  afflicting,  sad:  casOs, 
0. :  amores  dulces,  V. — Flur.  n.  as  subst.,  bitter- 
nesses,  bitter  things:  amara  Temperat  risu,  H. : 
curarum,  H.  —  Bitter,  caustic,  severe:  dicta,  0. — 
Eventless:  hostis,V. — Morose,  iUrnatured:  mulle- 
res,  T. :  amariorem  me  senectus  facit. 

Amaiyllia,  idis  or  idos,  /.,  ace.  Amaryllida ; 
voc.  Amarylli,  =  'A/iapvXX(c>  a  shepherdess,  V. 

amata,  ae,/.  [amo],  a  beloved  woman  (once),  L. 

Amathuaia,  ae,/.,  Venm  (worshipped  at  Ama- 
thus  in  Cyprus),  Ct.,  0. 

amator,  Oris,  m.  [amo],  a  lover,  friend:  noster: 
urbis,  H. :  antiquitatis,  NT — A  lover,  one  fond  of 
women  :  adulter  an  amator :  vinosus,  amator,  H, 

amatorie,  adv.  [amatorius  ],  amorously:  (epi- 
stula)  scripta  amatorie. 

amatorluBk  ac^.  [amator],  loving,  amorous^ 
amatory:  vohiptas:  poQsis. 

amatuBk  P.  of  ama 

Amasdn,  onis,/.  [Scythian],  an  Anuuon, — 
Plur.,  Amazons,  a  tribe  of  warlike  toomen  on  the 
river  Thermodon:  Threiciae,  V. ;  exsultat  Ama- 
zon, V. 

AmazoniB»  idis,/.,  an  Amazon,  V. 

AmaaEonlua,  adj.,  Amazonian :  securis,  H. 

ambaotUBk  I,  m.  [Celtic],  a  vassal,  dependaiU: 
circum  se  ambactos  clientesque  habet,  Cs. 

(ambages,  is),  /,  only  abl.  sing,  ambage,  and 
plur.  ambagea,  um  [ambi  +  1  AG-],  a  going 
around,  roundabout  way:  variarum  ambage  via- 
rum  (of  the  labyrinth),  0. :  dolos  tecti  ambages- 
que  re8olvit,V.— -Fig.,  of  speech,  digression,  cir- 
aimlocution,  evasion :  ambages  mihi  narrare,  T. : 
per  ambages  et  longa  exorsa  tenere,  V. :  pueris 
dignae,  L. :  missis  ambagibus,  without  circumlocu- 
tion, H. :  positis  ambagibus,  0. — A  riddle,  enigma, 
dark  saying:  immemor  ambagum  suarum,  0.: 
tacitae,  a  dumb  show,  L. :  eft  ambage  Chalcedonii 
monstrabantur,  Ta. :  per  ambages  eflSgies  ingenii 
sui,  an  enigtnatical  symbol  of,  L. 

ambedo,  6dl,  ^us  [  ambi  +  1  edo  ],  to  eat 
around,  waste,  consume :  flammis  ambesa  Robora, 
v.:  ambesae  mensae,  V. :  quidquid,  Ta. 

ambi-,  Rbbrev.  amb-,  am-,  an-,  insepar. 
prep.,  around,  round  about,  only  in  composition ; 
before  vowels  usually  amb-;  ambages,  ambedo, 
etc. ;  but  amicio  (for  amiicio) ;  once  amp- :  amp- 
ulla ;  before  consonants,  am- :  amplector,  amputo ; 
or  amp- :  Ampsanctus ;  but  before  c,  q,  h,  f,  an- : 
anceps,  anfiactus,  anquiro,  etc. 

ambigo,  ere,  only  present  stem  [ambi4-ago], 
to  go  about,  go  around,  avoid:  patriam,  Ta,— F  i  g., 
to  hesitate,  waver^  doubt,  be  in  doubt  about:  iua. 

Digitized  by  V^OOQIC 


ambigue  ( 

quod  ambigitur,  of  which  there  U  a  doubt:  Quale 
quid  sit,  ambigitur,  U  uncertain:  adspici  volu- 
crem,  non  ambigitur,  cannot  be  doubted,  Ta. :  iie 
quia  ambigat  deous  earn  habere,  Ta. —  To  argue, 
dvtpute,  contend^  debate:  de  vero:  cum  eo:  de  quo 
(fundo)  nihil  ambigebatur,  there  woe  no  dispute. 

ambigae,  adv.  [ambiguus],  equivocally^  doubt- 
fully :  loqui :  scribere :  nee  ambigue  victus,  de- 
dnvely^  L. :  certare,  Ta. 

ambigultas,  ftUs,  /.  [  ambiguus  ],  ambiffuity^ 
equivocalnest^  double  tenae:  norninis :  verbi,  L. 

ambigaus,  a€(j.  [  ambi  +  1  AG-  ],  goiny  two 
wayty  wavering^  uncertain :  per  ambiguiim  favorem 
gmtiam  yictoris  spectare,  by  showing  equal  favor 
to  both  eidetf  L. :  Proteus,  asmming  different  forme^ 
0.:  Ambiguam  tellure  nova  Salaraina  futuram, 
i.  e.  the  name  would  be  of  double  application,  H. — 
F  i  g.,  wavering,  vacillating,  uncertain,  doubtful:  si 
diidum  fuerat  arabiguom  hoc  mihi,  T. :  haud  am- 
Itiguus  rex,  L. :  Ambiguum  Clymene  precibus 
I'ha^thontis,  an  irft  Mota  magis,  uncertain  whether, 
< ). :  imperandi,  Ta, — Of  speech,  obscure^  darky  am- 
biguoue:  verba:  oracula.  —  Of  character,  uncer- 
tain, not  trustworthy,  doubtful :  Odes,  L. :  domus, 
V.  — As  subst.  n.,  aovht,  uncertainty,  a  dark  say- 
ing :  servet  in  ambiguo  luppiter,  H. :  ambiguorum 
coiiiplura  sunt  genera. 

ambio  (imperf  arobibat,  0.,  L.,  Ta.),  Ivl  and  il, 
Uus,  Ire  [ambi +eo],  to  go  round,  go  about :  terram 
lunae  cursus:  Slculae  fundaniina  terrae,0. — To 
surround,  encircle,  encompass :  ambitae  litora  ter- 
rae,  0. :  Thracam  ambiat  Hebrus,  H. :  rooeniai. 
Quae  flammis  ambit  amnis,  V. :  vallum  armis,  Ta. 
— F  i  g.,  to  canvass  for  votes :  singulod  ex  senatu, 
S. :  ambiuntur,  rogantur  cives. — To  secure  by  can- 
vassing, win  by  solicitation,  entreat,  solicit,  court: 
senis  amicos,  T. :  oonnubiis  Latinum,  V. :  te  prece, 
II. :  iiuptiis  ambiri,  to  be  sought  in  marriage,  Ta. 

Ambiorix,  Igis,  m.,  a  chief  of  the  Eburones,  Cs. 

ambitio,  Onis,  /.  [  ambio  ],  a  going  about. — 
Esp.,  of  candidates  for  oflSoe,  the  soliciting  of 
votes  (by  lawful  means):  mea  me  ambitio  cogita- 
tione  abstnihebat :  tanta  exarsit  ambitio,  ut,  etc., 
L. :  Quid  de  nostris  ambitionibus  ioqiier  ?  —  A 
»triving  for  favor,  courting,  flattery,  adulation : 
arabitione  adducti :  in  Scipione  ambitio  maior, 
vita  tristior :  Platonem  magn&  an^bitione  perduxit, 
oHtentaiioualy,  N. :  ambitione  relegatft,  without  flat- 
tery^ H. :  ins  sibi  per  ambitioneni  dictum,  /avortV- 
isin,  L.*—A  desire  for  honor,  thimt  for  popularity : 
ambitio  honorumque  oontentio:  mala,  S. :  misera, 
H. :  inaiiin,  H. :  ivmernm,  pomp,  Ta. 

ambitiose,  adv.  with  comp.  [ambitiosus],  am- 
bitiously, ostentatiously:  (ic  triiimphoagere:  petere 
rt»i^num,  L. :  nmbitiosius  faecre,  quam,  etc. 

ambitiOBUS,  adj,  with  comp.  [  ambitio  ],  sur- 


\  amburo 

rounding,  encompassing,  entwining .  lasdvia  hed» 
ris  ambitiosior,  H. — Fig.,  ambitious,  coneiliatiory, 
eager  for  honor,  solieitous  of  favor:  pro  nato  ma- 
ter, 0. :  in  Graeoos :  malis  artibus,  Ta. :  ita  ambi- 
tiosus  ut  omnia  salutet :  rogationes :  mors,  ostenta- 
tious, Ta. :  omamenta,  excessive,  H. — Competed  for, 
sought  in  rivalry :  honor,  0. 

1.  ambitus,  P,  of  ambio. 

2.  ambitus,  Qs,  m.  [  ambio  ],  a  going  round, 
moving  about,  revolution:  aquae  per  amoenos 
agros,  H. :  saeculorum,  Ta. — Fig.,  of  speech,  cir- 
cumlocution: circa  unam  rem  ambitiis  facere,  L. 
— M  e  t  o  n.,  a  circuit,  circumference,  border :  at  stra 
lato  ambitu,  Ta. — In  rhet,  a  period:  verborum. — 
£  sp.,  a  suing  for  office,  canvassing  for  vote*  (u8u. 
by  unlawful  means):  legem  ambitOs  flagitasti: 
accusare  alqm  ambitOs :  ambitQs  largitiones,  N. 

ambo,  ambae,  ambo,  tux.  m.  ambo  or  ambdft, 
num.  [cf.  ambi-],  both  (of  a  pair  or  couple):  dune 
res  .  .  .  quae  ambae:  (duo)  senatores,  qui  ambo: 
ut  eos  ambos  fallam,  T. :  ambo  florentes  aetatibus, 
Arcades  ambo,  V. :  Se  satis  ambobus  Teucrisque 
venire  Latinisque,  V. — For  duo :  partis  ubi  se  via 
findit  in  ambas,  the  two,  Y. 

Ambraoia,  ae,/.,  a  town  of  Epirus,  Cs.,  L.,  O. 

ambrosia,  ae,  /.,  =s  dufioooiof  ambrosia,  sus- 
tenance of  immortal  life,/ooa  of  the  gods :  ambro- 
8i&  deos  lactari :  orator  ambrosiA  alendus,  i.  e. 
divine. — P  o  e  t. :  (equos)  ambrosiae  suoo  saturos, 
0. :  ambrosift  Ck>ntigit  os  fecitque  deum,  0. :  am- 
brosiae odor,  V. 

ambrosius,  adj.^  ^  dfifipSmo^,  divine,  ambro- 
sicd:  comae,  V. 

ambubaia,  ae,/.  [SyriaoJ,  a  Syrian  girl,  flute- 
player  and  dancer :  ambubaiarum  collegia,  H. 

ambulatlo,  dnis,/.  [ambulo],  a  walking  abotUy 
walk:  pomeridiana. — A  walk,  place  for  walking. 

ambulatiuncula,  ae,  dim.,  f  [ambulatio],  a 
short  walk,  little  promenade. — A  portico  :  tecta. 

ambulo,  ftvl,  fttus,  ftre  [am-  (for  ambi)  +BA-], 
to  walk,  walk  about,  take  a  walk:  ambulando  con- 
trivi  diem,  T. :  in  sole :  satis  ambulatum  est. —  To 
go,  travel,  march:  biduo  septingenta  roilia  pas- 
suum. — To  traverse:  maria:  vias,  0. :  in  ius  am- 
bula,^  to  law,  T. — Of  gait,  to  march  around,  strut 
about :  superbus,  H. :  tunicis  demissis,  H. 

amb-uro,  llssi,  astus,  ere  [ambi+uro],  to  bum 
round,  scorch,  singe,  consume :  hie  ( Verres)  socio- 
rum  ambustus  incendio:  Terret  ambustus  Phae> 
thon  avaras  Spes,  H. — Jestingly :  tribunus  ambu- 
stus, n'fiaei;  libris  Ambustus  propriis,  on  a  funeral 
pile  of  his  own  books,  H. :  torris,  I  e.  still  burning^ 
V. — M  e  t  o  n.,  to  injure  by  cold,  benumb  :  ambusti 
vi  frigoris,  Ta.  —  F  i  g.,  !P.  pass.,  singed,  injured^ 
damaged:  fortunarum  mearum  reliquias:  damna- 
tione  Qollegae  propc  ambustus,  Ii. 


Digitized  by 


^oogle 


amelluB  53 

unellua,  I,  m,,  purple  Italian  Uanoort^  V. 

Brmens,  f?ntis,  adj.  with  camp,  and  twp.  [ab-h 
mens],  ouf  of  oiWt  tenaea^  mady/raniie,  dutraeted: 
tnna  aiuens  capio,  y . :  homo  amen tissim as :  metu, 
L:  magnitudine  periculi,  Ou.:  aniroi,  V. :  mails 
cm.lu^Fooli^  Mti^Md :  amentissimum  Consilium, 
mnlto  amentiores :  furor,  Ct. 

imentatas,  adj.  [amentum],  fumithed  %nth  a 
itn^:  hastae. 

amentia,  ae,/.  famens],  wemi  of  reason^  mad- 
Quor  meam  seDectutem  huius 


axnnia 


Kdlidto  amentift?  T.:  amentift  atque  audacia  prae- 
ditos:  UDta  vis  amentiae,  L.  —  Folly:  si  quern 
amentia  verset,  H. 

amentam,  I,  n.,  a  strapy  thong:  epistula  ad 
amentum  deligata,  Cs. :  amenta  torquent,  Y. 

AmexiniiB,  adj.  [ Ameria],  of  Ameria  (in  Um- 
brk):  municeps  retinacula,  wiUow  twig%for  tying 

wmem,  itis,  m.  [1  AP-],  a  fork  for  tpreading 
nd»:  leiris,  H. 

amethystixius,  adj.,  =  dfu^wmvo^,  of  the 
amethyidy  violet  -  aiored :  amythystina  (sc.  vesti- 
menta),  violet  cloaka,  lu. 

aiiietliystoa»  i,  /.,  =  <i/i<diMiroC}  ^t^i  amdhyat^ 
0. 

amfrictoa^  see  anfractus. 

arnica,  ae,/  [  1  amicus  ],  a  female  friend,  T., 
0-,  la. — A  mistren,  coneubtne^  C,  T. 

amice^  adv.  with  sup.  [amicus],  in  a  friendly 
manner :  facere :  cum  illo  amicissime  vivere. 

aniifilo,  — ,  ictus,  Ire  [am-  (for  ambi-)  +iacio], 
l»  tkram  around,  wrap  abijut:  quo  (pallio)  aroictus 
est:  Telis  amicti :  nube  umeros  amictus,  H. — 
Fig.,  to  €0>e€r,  wrap,  surround:  quidquid  chartis 
imlcitar,  H. :  ulmi  amicti  vitibus,  0. 

amicitia,  ae,/  [amicus], /riemiiAtp ;  Per  no- 
itram  amicitiam,  T. :  inter  aliquos :  esse  iu  amici- 
ni  aim  aliquo,  N. :  iungere :  parere,  N. :  dedere 
9e  amidtiae  alicuius,  Cs. :  intima  alicuius,  N. :  iura 
aaadtiae:  deficere  ab  amicitift  alicuius,  N. —  A 
^^ue,  alliance:  qui  amicitiam  fecerant,  Cs.:  po- 
poE  B.,  S. :  vetustior  amieitia  ac  societas,  L. — 
PriendM^  a  circle  of  friends:  adflicta:  ex  intimft 
«®  araicitii^  Ta. :  parcet  amicitiis. 

1.  ainictn%  P.  of  amicio. 

2.  amlotiUk  its,  m.  [amicio],  a  throwing  on, 
Aromimg  around :  hence,  amictum  imitari  alicuius, 
^  ofdrsMS,  —  M  e  t  o  n.,  an  outer  garment :  stA- 
tam  esse  doMiem,  amictus  declarat :  duplex,  of 
isidiie  testurey  V. :  Phrygius,  i.  e.  the  TS-ojan  chla- 
«>«.  v.— Poet :  nebulae,  V. 

aaicala,  ae,/,  dim,  [arnica],  a  loved  one,  mis- 
^m:  de  amicnlft  rLzatua. 


amiculum,  I,  n.  [amicio],  an  outer  garment^ 
mafiile,  doak :  amicae :  purpureuro,  L. 

anuoolua,  I,  m.,  dim.  [2  amicus],  a  pet  friend, 
crony:  mens :  quae  oenset  amiculus,  H. 

1.  anuouB,  adj.  with  eomp.  and  sup.  [AM-1 
loving, friendly,  kind, favorable:  tribuni  nobis  ami- 
ci :  tjranno,  N. :  luto  bus,  H.  :  mihi  nemo  amidor 
Attioo :  rex  amicissimus  rei  p. :  erga  te  animo 
esse  amico,  T. :  male  numen  amicum,  unfriendly, 
V. :  -coniunctissimus  et  amicissimus.  —  Fig.,  of 
things,  kindly,  pleasing,  aecmtable,  favorable:  im- 
bres,  V. :  sidus,  propitious,  H. :  roltus,  0. :  portOs, 
of  friends,  V. :  tempus,  wdcome,  H. :  nihil  est  mihi 
amicius  solitudine :  Breritas  mihimet  amicissima : 
Nee  dis  amicum  est  te  Abire,  is  itpUasing,  H. 

2.  amiouB,  l  {gen.plur.  amIcQm,  T.),  m.  [1  ami- 
cus],  a  loved  one,  loving  one,  friend:  oommunia 
esse  amicorum  inter  se  omnia,  T. :  tria  paria  ami- 
oorum :  novus,  vetus :  paternus  ac  pemeoessarius : 
numeri  maioris  amici,  the  most  of  his  friends,  0. — 
A  patron,  protecUir:  potens,  H. :  magnus,  Iu. — A 
companion,  colleague:  fugam  exprobravit  amico, 
0.— Of  the  state,  a  friend,  ally :  Deiotarus  ex  ani- 
mo amicus :  a  senatu  populi  R.  amicus  appel1atu% 
Cs.  —  Of  a  prince,  a  counsellor,  courtier,  minister  : 
regis,  Cs. :  reges  ex  amicis  Alexandri,  N. 

a-mlgro,  — ,  — ,  are,  to  migrate:  Romam,  L. 

Aminaeus  (-ensX  <»{;.,  of  Aminaea,  a  town 
of  the  Piceni :  vites,  a  favorite  kind  of  vine,  V. 

axnissio,  6nis,/.  [amitto],  a  losing,  loss:  oppi- 
dorum  :  dignitatis :  liberorum. 

imiasum,  l,  n.  [amitto],  a  loss:  amissa  redpe- 
rare.  Cs. 

1.  amiasuBk  P.  of  amitto. 

2.  amiaans,  as,  m,  [amitto],  a  loss:  Siciliae.  N. 
amita,  ae,/,  a  father's  sister,  C,  L.,  Ta, 
a-mitto,  Isl  (amisti,  for  amisisti,  T.),  Issus,  ere 

[ab  +  mitto],  to  send  awau,  dismiss,  part  with  :  abs 
te  filium,  T. — To  let  go,  let  slip:  praedam  ex  ocu- 
lis,  L. :  praedam  de  raanibus :  clavum,  V. — F  i  g., 
to  loose^  let  slip :  occasionem,  Cs. :  tempus :  fidem, 
to  break  one's  word,  N.  —  M  e  t  o  n.,  to  lose :  consi- 
lium cum  re,  T. :  litem  :  classes :  pecuniam,  S. : 
patnmonia,  S. :  optiinates,  the  support  of  the  aris- 
tocrats, N. :  Si  reperire  vocas  amittere  certius,  to 
be  more  assured  that  she  is  lost,  0.:  colores,  H. :  ani« 
mam,  S. :  vitam :  filium. 

amnicola,  ae,  m.  and  /  [amnis+COL-],  thai 
groufs  near  a  river  :  sal  ices,  0. 

amnlcnlua,  I,  m.,  dim.  [amnis],  a  rivulet,  L. 

amnio,  is  {abl,  arane  or  amni,  V.,  H.,  L.),  m. 
[8  AC-,  AP-],  a  river:  Tiberinus,  L. :  si  amnes 
exaruissent:  navium  patiens.  L. :  taciturnus,  H. : 
secundo  amni,  dowu-Hream,  V. — Fig.:  abundon- 
tissimus  amnis  artium. — Poet.,  a  torreni.  ruuni 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


54 


ampleotor 


de  montibas  amnes,  V. :  Oceani  amniB,  the  ocean- 
ttream^  Y, — Of  water  in  Teasels:  aquai  Fumidus 
amnis,  the  stream^  V. :  fusus,  V.  —  A  river-god: 
Gonvocat  amnls,  0. :  domus  magni  Amnis,  0. 

amo,  &vl,  &tue,  &re  [AM-],  to  love:  magis  te, 
quam  oculos,  T. :  unice  patriam :  dignus  amari, 
y. :  non  diligi  solum,  verum  etiam  amari :  a  suis 
et  amari  et  diligi :  nescio,  ita  me  di  ament,  <o  help 
me  the  gode^  T. :  sic  me  di  amabunt,  ut,  etc.,  T.  : 
quam  se  ipse  amans  sine  rivali  I  in  live  vnth  Mm- 
•elf:  nisi  nosmet  ipsos  valde  amabimus.  —  To  be 
in  love,  have  an  amour:  roeum  gnatum  rumor  est 
Amare,  T. :  insuevit  exercitus  amare,  S.  —  F  i  g., 
to  love^  be  fond  o/^Jind  pleaeure  in :  vol  turn,  inces- 
sum  alicuius :  litteras,  N. :  ea,  quae  res  secundae 
amant,  Q. :  nemus,  H. :  amat  ianua  limen,  i.  e.  is 
constantly  eloeedy  H. :  focoe,  i.  e.  to  make  Aomes,  V. : 
Litus  ama,  keep  doee  to^  V.  —  With  infiu.:  Hie 
ames  dici  pater  atque  princeps,  H.  —  Amare  ali- 
quem,  to  be  obliged  to,  be  under  obligation,  have  to 
thank:  ecquid  nos  amas  de  fidicinft  istac?  T. :  et 
in  Attilii  negotio  te  amavi :  bene  facis.  merito  te 
amo,  T. — Golloq.,  amabo  or  amabo  te  (never  vos, 
etc.),  /  sluUl  be  under  obligation  to  you,  and  in  en- 
treaties, be  to  good,  I  pray,  I  entreat  you  :  id,  ama- 
bo, adiuta  me,  T. :  cura,  amabo  te,  Gceronem  no- 
strum :  amabo  ut  illuc  transeas,  T. :  amabo  te,  ne 
improbitati  meae  adsignes,  etc. :  ego  me  amavi, 
wu  well  satisfied  toilh  myself.  —  M  e  t  o  n.,  amare 
with  tn/,  to  be  fond,  be  wont,  be  accustomed:  cla^ 
more,  voltu,  aliis  omnibus,  quae  ira  fieri  amat,  S. : 
Aurum  pemimpere  amat  saxa,  H. 

amoenitas,  atis,  /.  [  amoenus  ],  pleasantness, 
delight/idness :  hortorum :  cuius  (domQs),  N. :  ur- 
bium,  L. :  vitae,  Ta. — Flur. :  litorum. 

amoennn^  aefj.  with  comp,  and  eup.  [AM-], 
pleasant,  ddightful,  charming :  locus :  loca,  S. : 
piorum  Concilia,  V. :  vireta  nemorum,  V. :  rus, 
H. :  latebrae  dulces,  etiam,  si  credis,  amoenae,  de- 
lightful in  themselves,  H. :  amoenissima  aedificia, 
Ta.:  templum  fontibus,  L.  —  Plur.  n.  as  eubst., 
pleasant  places :  per  amoena  Asiae :  amoena  lito- 
rum.—Of  abstr.  things :  vita,  Ta. :  ingenium,  Ta. 
— Of  dres?,  luxurious,  showy:  cultus  amoenior,  L. 

amolior,  Itus  sum,  Irl,  dep,  [ab+molior],  to  re- 
move, move  away:  obstantia  silvarum,  Ta.:  vos 
\uiolimini,  take  yourselves  off,  T. :  onera,  L.— F  i  g., 
!o  avert,  put  away,  remove:  dedecus,  Ta. :  nomen 
\i\Qy\\n,plut  cut  of  consideration,  Ia.'.  uxorem,Ta. 

amomtun  or  -on,  I,  n.,=d|A(tfftov,an  aromaHc 
^hnib,  used  in  making  balsam:  Aasyriiim,  V.,  0. 

amor,  firis.  m,  [AM-],  love,  affection,  strong 

:  amor,  ex  quo  araicitia  nominata: 

amores  hominnm  in  te:  patrius, 

ratemus, /br  a  brother,  Cs. — E  s  p. 

i|i  i^more  haec  sunt  vitia,  T. :  an- 


cillae, H. — Flur.,  love-adventures:  Solis, 0. — F^g., 
an  eager  desire,  passion :  oonsulattis  amor :  amici- 
tiae :  vini,  L. :  auri,  V. :  habendi,  V. :  scribendi, 
H. :  tantus  amor  casQs  cognoscere  nostroa,  V. :  in 
longum  ducis  amores,  my  desire  (for  a  song),  Y. — 
M  e  ton.,  mostly  plur.,  a  beloved  object,  one's  love: 
Pompeius  nostri  amores:  suos  addicere  amores, 
0. :  primus,  my  first  husband,  V. — A  charm  to  ex- 
cite love :  matri  praereptus  amor,  V. — P  e  r  s  o  n. : 
Amor,  the  god  of  love.  Love,  Cupid :  Paret  Amor 
dictis,  V. — Plur.,  Cupids,  Loves :  nudi,  0. :  lascivi, 
H. 

amotio,  Onis,/.  [amoveo],  a  putting  away. 

a-inove5,  dvl,  otus,  Sre  [ab+moveo],  to  move 
away,  take  away,  remove :  testem  abs  te,  T. :  vir- 
gas  a  civium  corpore :  alia  ab  hostium  oculis,  L. : 
ilium  ex  istis  locis.  —  E  s  p.,  with  pron.  refUz.,  to 
take  onesdf  off,  retire,  withdraw :  hino  te,  T. :  e 
ooetu  se,  L.  —  To  get  away,  abstract,  steal:  boves 
per  dolum  amotas,  H. — To  remove  by  banishment, 
banish :  amotus  Cercinam,  Ta. :  iudicio  senattl^, 
Ta. — F  i  g.,  to  lay  aside,  set  aside,  get  rid  of:  araoto 
metu,  T. :  amoto  ludo,  jesting  apart,  H. :  bellum, 
avert,  L. :  odium,  invidiam. 

amphibolia,  ae,/.,  =  ifi^ifioXia,  ambiguity. 

Amphlotyonea,  um,  m.,  the  assembly  of  the 
confederated  Oreek  States,  Amphictyons,  C,  Ta. 

Amphion,  onis,  m.,  =  *Afi^ititVt  a  son  of  Jupi- 
ter, v.,  H.,  0. 

amphltheatniin,  I,  n.,  =  afi6i^iarpov,  an  am- 
phitheatre,  oval  building  for  public  spectades,  Ta. 

amphora,  ae  (gen.  plur.,  in  common  Ung.,  am- 
phoram),  /.,  =  dfi^opivg,  a  large  oblong^  vessel  for 
Uquitk,  tnth  a  handle  on  each  side,  flask,  jar,  flagon, 
jntcher:  amphora  coepit  institui,  H. :  deripere 
norreo  amphoram,  i.  e.  ^  wine,  H. — M  e  t  o  n.,  an 
amphora  (a  liquid  measure,  nearly  equal  to  7  galls. 
Engl.) :  vini.--Sbips  were  measured  by  cunphorae, 
as  with  us  by  tons:  navem,  quae  plus  quam  tre- 
centarum  amphorarum  esset,  L. 

Amphr^siuak  acfj.,  ofAmphrysus. — P  oeL,  of 
Apollo :  vates,  the  Slbyl,  V. 

Amphr^Bus  or  Amphr^aoB^  I,  m.,  =  *A^- 
^vff^Ct  o  snuUl  river  of  Thessaly,  V.,  0. 

ample,  adv.  with  comp.  and  sup,  [amplus], 
largely,  broadly,  abundantly,  spaciously,  extensively: 
exornare  triclinium:  cohortem  donis  amplissime 
donavit,  Cs. :  militibus  amplissime  (agri)  dati. — 
Fig.,  liberally,  magnificently,  splendidly,  handsome- 
ly: amplissime  triumphare:  quam  amplissime 
eff  erri,  tn  the  greatest  pomp  ;  see  also  amplius. 

ampleotor,  exus,  I,  dep.  [am- + plecto],  to  twinje 
around,  eticircle,  encompass,  embrace:  manibus 
saxa,  to^eup,  L. :  ansas  acantho,  V. :  urbes  muro. 
H. :  illam  in  somnis,  T. :  me:  Nox  tellurem  amplec- 
titur  alls,  overshadows,  Y. — F  i  g.,  of  the  mind,  to 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


amplezo 


55 


amplius 


«*raee,  underatand^  comprehend^  see  through: 
wnrna  confulio. — In  speech,  to  comprehend  in  du- 
oummy  ^Mcuta  partieularly,  handfr,  treat:  quod 
(trgumentum)  verbis :  res  per  scripturam :  cancta 
mos  fCTsibaa,  V. —  To  mm  up^  treat  mmmarily: 
omnia  oratores:  omnia  commu  niter,  L. — To  com- 
prehe$id  under  a  name :  alqd  rirtutis  nomine. — To 
embroee  wth  love,  esteem^  value^  honor,  ding  to: 
quem  (filiom)  mihi  Tidetur  amplecti  res  p. :  amore 
pcesesaionefl :  hoc  se  amplectitur  vlho,  piquee  him^ 
ed/on^K.:  rem  p.  nimium  (of  one  who  robs  the 
treasury). — Of  military  operations,  to  cover,  occupy: 
qaindecun  milia  passuum  circuitu,  Cs. :  Brigan- 
tinm  partem  Tictoria,  Ta. 

amplexo,  — ,  — ,  ftre  (  rare  for  amplexor ) : 
aoctoritatem  amplexato. 

anmlezor,  atus,  &r1,  dep.  intent,  [amplector], 
to  embrace:  mitto  amplexari,  T. :  inimicum. — 
Fig^to  be /and  o/,  value,  esteem :  me :  otiura. 

1.  amplezus,  P,  of  amplector. 

2.  amplezuSy  Qs,  m.  [amplector],  an  mcirc- 
Ung,  turrounding,  circuit:  serpentis  amplexu: 
exnit  amplexQs,  mg  embrace,  O. :  Occupat  (ser- 
pens) longis  amplexibus  illos,  0. :  oceanus,  qui 
orbem  terrarum  amplexu  finit,  L. — E  s  p.,  a  loving 
embroee,  careae:  Cum  dabit  amplexas,  V. :  alqm 
impedire  amplexu,  O. :  tenere  alqm  amplexu,  Ta. 

ampUficatio,  onis, /.  [aroplifico],  an  extend- 
tag,  etUarging  :  pecuniae :  re!  familiaris. — F  i  g. : 
boQorn. — In  rhet.,  an  ornate  description,  amplifi- 


ampUficator,  6ris,  m.  [ampliBco],  one  who  en- 
largea,  a  decorator',  amplifier  :  rerum  :  dignitatis. 

amplifioe,  a*bf.  [amplificus],  splendidly :  vestis 
decorata,  Cc 

an^lifiod,  &▼!,  fttus,  fire  [amplus+facio],  to 
kraaden,  extend,  enlarge,  increase,  make  wide,  give 
ipaee  to  :  urbem :  xivhs  amplificanda,  L. :  divitias : 
nsa\i  iodiciia  amplificatam  (auctoritatero) :  Ae- 
daorum  auctoritatem  apud  Belgas,  Cs. — In  rhet, 
*»  asake  conspicuous,  amplify,  render  impressive: 
Km  omando :  orationem. 

aii^>lidy  flvi,  atufi,  are  [aroplus],  to  widen,  ex- 
tatd^  increase,  efdarge,  amplify  :  rem,  H. :  serviiia, 
Ti. — Id  law,  to  delay  a  judgment,  adjourn,  reserve 
•  dedaion  (by  the  technical  word  amplius):  cau- 
1^:  potestas  ampliandi.  —  With  ace,  person,  to 
Mer  one's  business,  put  off  the  case  of:  bis  amplia- 
tiB  tertio  absolatus  est  reos,  L. 

an^litndo.  inis,/.  [amplus],  wide  extent,  width, 
askpHhtde,  breadth,  mze,  bulk  :  simulacrum  modicft 
t^itodtne:  orbts,  L. :  soli,  Ta. :  amplitudines 
boK»nmi. — V\  ^.,  greatneaa  :  animi:  rerum  gesta- 
na,K. — Dignity,  grandeur^  conseqtience:  in  qui- 
^  nmraa  est:  Aednos  in  amplitudiuem  dedu- 


oere,  Os. — In  rhet,  copiousness  of  exprasaion :  Pla- 
tonis. 

ampliuOk  inded,  [comp.  n.  of  amplui],  orig.  a 
neut.  atlj.  used  with  indef.  subjj.,  or  substantirely ; 
also  as  €uiv.  ;  and  with  numerals,  etc.,  without 
grammatical  construction.  I.  As  adj. — With  in- 
def  subjj.,  nihil,  quid,  hoc,  etc.,  more,  further,  be- 
sides, in  addition :  quid  faciam  amplius  ?  T. :  Num- 
quid  nam  amplius  tibi  cum  ill&  fuit?  T. :  quid  a 
me  amplius  dicendum  putatis?:  Quid  tibi  mea 
ars  efficere  hoc  possit  amplius  ?  T. :  nee  rei  am- 
plius quicquam  fuit,  T. :  nihil  amplius  dicam  quam 
victoriam,  etc. :  et  hoc  amplius  censeo,  make  this 
further  motion:  nihil  amplius,  that  is  all:  Exce- 
dam  tectis,  an,  si  nihil  amplius,  obstem  f  i.  e.  if  I 
can  do  no  more,  O.—U.  As  subst^  more,  a  greater 
amount,  larger  sum:  aedilis,  hoc  est  paulo  amplius 
quara  privatus,  something  more:  nescio  an  am- 
plius  mihi  negoti  contrahatur:  si  sit  opus  liquid! 
non  amplius  um&,  H. :  at  ego  amplius  dico,  make 
a  broader  assertion :  Segestanis  imponere  amplius 
quam  ferre  possent:  amplius  frumenti  auferre: 
si  amplius  obsidum  yelit,  dare  pollicentur,  Cs. : 
alii  plures  (uxores)  habent,  sed  reges  eo  amplius, 
i.  e.  as  many  more  as  they  are  able  to  have,  being 
kings,  S. :  at  ne  quos  amplius  Rhenum  transire 
pateretur,  no  more,  Cs.— E  s  p.,  with  comp,  abl.  of 
space,  time,  and  number:  uti  .  .  .  non  amplius 
quinis  aut  senis  milibus  passuum  interesset,  no 
greater  space,  Cs. :  ab  Caps&  non  amplius  duum 
millium  mtervallo,  S, :  cum  iara  amplius  horis  sex 
contmenter  puparetur,  longer  than,  Cs. :  amplius 
uno  die  morari,  S. :  non  amplius  duobus  milibus 
habere,  more,  a— IIL  As  adv.,  more,  further,  be- 
sides, beyond:  ut  esset  amplius  populo  cautum, 
give  further  security:  non  luctabor  tecum  am- 
plius :  vadari  amplius,  to  exact  additional  bail:  quo- 
niana  amplius  arma  valuissent,  S. :  nee  amplius 
armis,  sed  votis  .  .  .  exposcere  pacem,  tio  longer, 
v. :  nee  se  oelare  tenebris  amplius  .  .  .  potnit,  V. : 
in  illo  exercitu  cuncta  fuere  et  alia  amplius,  S. : 
felices  ter  et  amplius,  H. :  neque  amplius  potesta- 
tem  fadundam,  nisi  de  eo  indicaret,  S. — £  s  p.,  in 
court,  in  postponing  a  cause:  amplius  pronuntiare. 
— rV.  Idiomat,  mostly  with  numerals,  more  than : 
amplius  viginti  urbes  incenduntur,  more  than 
twenty,  Cs.:  amplius  annos  triginta'tribunus  fue- 
rat,  S. :  me  non  amplius  norem  annos  nato,  N. : 
noctem  non  amplius  unam,  V. :  non  amplius  milia 
passuum  decem  abesse,  Cs. :  spatium,  quod  est 
non  amplius  pedum  sexoentorum,  Cs.:  amplius 
sestertium  ducentiens:  amplius  centum  cives: 
cum  mille  non  amplius  equitibus,  S. :  binas  aut 
amplius  domes  continuare,  i.  e.  occupy  two  or  more 
residences  each,  S. :  medium  non  amplius  aequor 
Puppe  secabatur,  not  more  than  halfway,  0. :  ne 
reiciendi  quidem  amplius  quam  trium  iudicum  . . . 
potestas  (the  phrase  amplius  quam  trium  is  treat* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ampltui 


W 


ed  as  a  num.):  non  ainplius  quam  terna  milia . . . 
expensum,  N. 

amplus,  cufj.  wiih  camp,  and  sup.  [  am-  ( for 
ambi)  +PLE-1  of  large  extent,  great,  ample,  spa- 
eiou8,  roomy:  domus,  V. :  ci vitas,  Cs.,  C. :  portictis, 
V. :  ter  am  plum  Geiyonem  .  .  .  compescit,  H. : 
ampium  et  excelsum  signum,  broad  ayul  tall:  col- 
lis  castris  parum  amplua,  not  broad  enough,  S. : 
amplissima  curia. — M  e  t  o  n.,  abundant,  numerou», 
great, full,  copious,  large :  res  familiaris :  divitiae, 
H. :  dimissis  amplioribus  copiis,  the  greater  part 
of  the  troops,  Cs. ;  ampliorea  copias  expectore, 
targer  reinforcements,  Cs. :  ut  is  amplior  numerus 
esset:  commeatus  ape  amplior,  S. :  amplissima 
pecunia. — Fig.,  ample, great,  strong,  violent :  mor- 
bus amplior  f actus,  T. :  metus :  spes,  S. :  pro  am- 
pUssimis  meritis  (lionoa). — Of  external  appear- 
ance, etc,  magnifiasnt,  splendid,  glorious :  praemla : 
funus,  N. :  res  gestae,  S. :  honores,  U. :  occasio 
calumniae:  orator,  eminent:  munus  aedilitatis 
amplius :  ut  ampliore  quam  gerebat  dignus  habe- 
retur  (sa  potestate),  S. :  funere  ampliore  efferri, 
L.:  monumentum  quam  amplissimum  facere: 
mihi  gratiae  verbis  ainpiisaimis  aguntur,  in  the 
handsomest  terms.— In  opinion  or  judgment,  illus- 
trious, noble,  renowned,  distinguished,  glorious  :  f  a- 
milia:  Etruscae  gentis  regem  ampium  Tuscis 
ratus,  a  proud  thing  for,  L. :  sibi  ampium  esse 
urbem  ab  se  capUm  frequentari,  L.:  parvi  et 
ampli,  small  and  great,  H. :  amplissimo  genere  na- 
tus,  Cs. ;  honos  et  nomen :  ut  quiaque  est  genere 
copiisque  amplissimus,  Cs. — E  s  p. :  amplissimus, 
most  honorable  (of  a  high  oflBce  or  an  illustrious 
man):  amplissimum  collegium  decemvirale:  res  ge- 
stae: vir.-— Of  an  orator,  copious;  see  also  amplius. 

AxnpsanotOB  (Am-),  T,  m.  [see  ambi-],  all  hal- 
lowed (sc.  lacus),  a  lake  of  Italy,  mtedfor  pestifer- 
ous exhalations. — Poet.:  valles  (of  the  entrance 
to  the  infernal  regions),  V. 

ampulla,  ae,/.  T  ambi +olla  ],  a  vessel  for  li- 
quids, with  two  handles,  a  flask,  boUle,iar, — Of  in- 
flated discourse,  swelling  words,  bombast:  proicit 
ampuUas,  H. 

ampuUor,  — ,  — ,  &rl,  dep.  [  ampulla  ],  to  talk 
bombast^  H.     . 

amputatio,  Onis,  /.  [amputo],  a  pruning,  lop- 
ping off:  sarmentoruin 

am-puto,  ftvl,  jitua,  Tire,  to  cut  around,  cut 
away,  lop  off,  prune:  vitem  ferro:  quiequid  est 
pestiferum.  —  F  i  g.,  to  curtail,  sliorten,  diminish : 
amputata  inanitas,  removed. — In  rliet.  :  ainpuiata 
loqui,  disconnectedly. 

amuroa  (amurga),  ae,/.,  =  ifiopyri,  the  waste 
in  pressing  olives,  dregs  rf  oil,  V. 

Am^olae,  fimm,  /.,  =  'A/iuJcXai.  I.  A  town 
of  Laconia.O.—H.  A  town  of  Latium,Y. 


Am^laeus  [  Amyclae,  I.  ],  of  Amydae,  Zo 
conian,  V. 

amygdalum,  \,n.,  =  afivySaXov,  an  almond^ 
almond  kernel,  0, 

amystis,  idis,/.,  =  dftvortc,  the  emptying  of  a 
cup  at  a  draught,  a  bumpet',  H. 

an,  conj.    I.  Prop.,  in  a  disjunctive  question 
intiXKiucing  the  latter  clause ;  in  Engl,  rept'esented 
by  or  and  the  interrog.  form  of  the  clause. — After 
utrum,  in  direct  questions:   utrum  has  corporis 
an  Pythagorae  tibi  mails  virfs  ingeni  dari  ? :  ut- 
rum superbiam  prius  commemorem  an  crudelita- 
tem  ? :  utrumne  iussi  persequemur  otium,  an,  etc., 
H. — In  indirect  questions,  whether  ...or:  intelle- 
gere  utrum  pudor  an  timor  valeret,  Cs. :  quaero, 
utrum  Clemens  an  inhumanissimus  videatur :  agi- 
tamus  utrumne  .  .  .  an,  etc.,  H. — After  enclitic  -ne 
in  direct  questions :  vosne  Domitium  an  vos  Donii- 
tins  deseruit?  Ca. :  uter .  .  .  isne,  qui  .  .  .  an  ille, 
qui?  etc. — Annon  (an  non)  in  the  latter  clause 
simply  negatives  the  former:  hocine  agis  an  non  ? 
T. — Indirect,  whether .  .  .  or:  agitur  liberiue  viva- 
mus  an  mortem  obeamus:   quaeso  sitne  aliqua 
actio  an  nulla. — Rarely  annon:  Roga  velitne  an 
non  uxorem,  T.  —  After  a  clause  without  correl. 
interrog.  particle,  in  direct  questions :  ipse  percus- 
sit  an  aliis  occidendum  dedit  ? :  eloquar  an  sileain  ? 
V. — So  with  -ne  pleonast, :  obtrectatum  ease,  Ga- 
binio  dicam  anne  Pompeio,  an  utrique  ? — By  ellipa. 
of  verb,  an  becomes  simply  disjunctive  between 
two  words :  cum  Simonides  an  quis  alius  puIUce- 
retur:  cum  id  constaret,  iure  an  iniurifi  eripiendos 
esse  reos,  L. — Indirect :  vivat  an  mortuus  sit,  quia 
curat  ? :  hoc  quaeramus,  verum  sit  an  falsum  ? — 
With  ellips.  of  verb :   neqtie,  recte  an  perperara 
(sc.  fiat),  interpreter,  L. ;  cf.  discrimine  recte  an 
perperara  facti  confuso,  L. — The  forracr  interrog. 
clause  is  often  implied  in  a  previous  affirmation, 
and  the  clause  with  an  expects  a  negative  answer : 
quid  enim  actum  est  ?  an  litteris  peperciati  ?  {toas 
it  as  I  have  saidf),  or  did  you,  etc.,  i.  e.  you  surely 
did  not,  etc. :  at  Pompeii  voluntat^m  a  me  abalie- 
nabat  oratio  mea.     An  ille  quemquara  plun  dile- 
xit?  or  rather:  sive  vetabat,  'an  hoc  inhonestuin 
.  .  .  necne  sit  addubitea?'  (where  an  addubites 
asks  a  direct  question,  and  hoc  ...  sit  an  indirect 
question  dependent  on  it),  H. :  quas  Kalendas  lu- 
nias  expectasti  ?  an  eas,  ad  quas,  etc.  ?  :  an  Scipio 
Gracchum  interfecit,  Catilinam  .  .  .  nos  perfere- 
mua  ?  or  (if  what  I  have  said  be  questioned)  while 
Scipio  slew  ..  .are  we  to  tolerate  Catiline  f — After 
a  question,  with  num,  an  introduces  a  new  ques- 
tion, correcting  or  denying  the  former,  or  rather  .• 
num  iniquom  postulo?  an  ne  hocquidem  ego  adi- 
piacar  .  .  .J  or  rather  am  I  not  even  to  get,  etc. , 
T. :  num  Hotnerum  coegit  obmutescere  a**nect»is  ? 
:  an  studiorum  agitatio  vitae  aequalis  fuit  ?  or  wkm^ 

Digitized  by  V^OOQIC 


anabathra  57 

wAniherf  elc. — Soroeiimes  the  former  interrog. 
cku^  to  be  supplied,  expects  a  negHiive  answer, 
and  the  clause  with  an  is  an  implied  affirmation : 
a  relMis  gerendis  senectus  abstrabit  ?  Quibus  ?  an 
iia,  etc :  unde  ordiar  ?  an  eadem  attingaro,  quae, 
etc — So  often  annon  }oriaUnot»of  hem  quo 
fretna  sim  .  .  .  annon  dizi,  etc.,  T. :  annon  sensi- 
stis  triumphatum  bodie  de  vubis  esse?  or  have 
yom  not  f  etc.,  L.  —  £  1 1  i  p  t. :  cuium  pecus  ?  an 
Meliboei  ?  MeUboeus's,  I  suppote^  V. — XL  M e  to n., 
without  disjunctive  force. — With  expressions  of 
doobt,  ignorance,  uncertainty,  the  former  interrog. 
daose  is  r^ularly  omitted,  the  latter  with  an  ex- 
pressing the  belief  or  opinion  of  the  spetilcer,  / 
kmam  not  but,  I  indine  to  tkinky  1  nupeeiy  per?um$y 
probabi^:  bau  scio  an  quae  dixit  sint  vera,  T. : 
res  nescio  an  maxima,  L. :  dubito  an  Apronio  data 
sit  merces :  baud  sciam  an  ne  opus  sit  quidem, 
etc^pomibly  it  may  not  be  desirable:  is  mortuus 
est,  nesicio  an  antequam,  etc :  Qui  scis,  an,  quae 
inbeam,  sine  ri  facial,  T. — In  indirect  questions, 
vkaher :  quaesivi  an  misisset :  quae  in  discrimine 
fuerunt,  an  ulla  post  banc  diem  essent,  L. — With 
«»  repeated :  animo  nunc  hue  nunc  fluctuat  illuc, 
an  sese  mucrone  .  .  .  Induat .  .  .  Fluctibus  an  ia- 
ciat,  7. :  teroptare  an  sit  Corpus  an  illud  ebur,  0. 

anabathra,  drum,  n.,  =r  dydfiaBpa,  raised  aeaU 
(io  a  theatreX  ^^ 

AnagniniiSk  adj.^  of  Anagnia  (a  town  of  La- 
tnun). — SubU. :  Anagninum,  an  estcUe  near  Ana- 


anfraotus 


anignostea,  ae,  m.,  =  dvayvwmiCf  a  reader^ 
ome  who  raids  aloud  (Lat.  lector) :  iioster. 

analeptzis,  idis,  a  shotdder-pad  (to  improve 
ti»  fignreX  ^' 

anapaestica,  drum,  n.,  =  avawoiaTiKCLt  ana- 
pvUe  vertes  (oni-e ;  al.  anapaestos). 

anapaestufl^  adj.,  =.  dvawaurroc :  pes,  the  ana- 
psetl  (a  metrical  foot,  w  w  _). — As  tubst.  m.  (sc. 
pea),  «•  anapaest.  —  As  subst.  n.  (sa  carmen),  a 
poem  in  anapaests. 

anaa,  anatia,/.,  a  duck:  anatum  ova:  fluvialis, 
^d-dmek,0. 

anationla,  ae^/.  dim.  [anas],  a  duckling. 

anatooiamna,  I,  m.,  =  dvaroKicfiSQf  interest 
■p»t  imieresty  compound  interest. 

aDcepSv  cipitia,  abL  cipiti,  adj.  [an-  (for  ambi-) 
HIAP-J,  that  has  two  heads^  tico-headed :  lanus, 
0, :  seamen,  two-peaked,  O. — M  f  t  o  n.,  double^  two- 
■M;  aecaria,  two-edged^  O. :  bestiae  quasi  anci- 
pte  in  ntrique  sede  viventes,  amphibious :  anci- 
?^  conteotione  districti,  an  both  steles:  ancipiti 
P*«eIio  pagnatum  est,  i.  e.  both  ift  front  and  in  the 
^^sr,  Cs. :  andpiti  prenii  periculo,  N. :  periculum 
•eepB  (erati  S. :  ancipitem  pugnam  hostibus  fa- 
«»!.  l  e.  ^  horse  andfoot^  Ta. :  metus,  et  ab  cive  I 


et  ab  hoste,  twofold,  L. :  munimenta,/actfMr  both 
waifi^  r.  —F  i  g.,  double^  twofold  •  propter  ancipitero 
faciendi  dicendique  sapientiam:  ius,  the  uncer- 
tainty of  the  law,  H. —  Waverina^  doubtful,  uncer- 
tain, unfixed,  ambiguous,  undecided:  fortuna  belli : 
oraculum,  L. :  pi-oelitim,  L. :  Mars,  indecisive,  L. : 
helium  ancipiti  Marte  gestum,  L. :  6des,  Cu. — 
£  1 1  i  p  L :  sequor  hunc,  Lucanus  an  Apulu8,.ai)- 
ceps  (sc.  ego),  \.  e.  of  uncertain  oriain,  H. — Dan- 
gerous, hazardous,  perilous,  critical:  locus :  viae, 
0. :  periculum,  Ta. :  quia  revocare  eos  anceps 
erat,  L. — As  subst.  n.,  danger,  hazard,  peril :  faci- 
lius  inter  anclpitia  clarescunt,  Ta. 

Anohises,  ae  (abl.  Anchisft,  V.),  m.,  =  Ayx'tnyct 
father  of  Aeneas,  v.,  0. 
Anohiaeua,  adj.  [Anchisee],  of  Anchises,  V. 

Anohiaiadea,  ae,  m.  pair,,  son  of  Anchisfs, 
Aeneas,  V. 

anoile,  is  {gen.plur.  -ilium,  Ta.,  once,  -ilioruiii, 
H.),  n.,  a  miall  oval  shield,  V. ;  usu.  the  shield  said 
to  have  fallen  from  heaven  in  the  reign  of  Numn, 
and  on  the  preservation  of  which  the  prosperity  of 
Rome  was  declared  to  depend,  H.,  V.,  L.,  0. 

anoilla,  ae,  /.  dim.  [ancula,  a  female  attend- 
ant],  a  maid-servant,  haftdmaid:  aere  empta,  T. : 
ancillarum  comitatus :  mulier  uncilla,  S. 

anoillaria,  e,  adj.  [  ancilla  ],  of  a  female  ser- 
vant :  artiticium,  a  handmaidens  service. 

anoUlula,  ae,/.  dim.  [ancilla],  a  young  female 
slave,  handmaid:  ex  Aethiopift,  T.— Fig. :  elo- 
quentiae. 

ancora,  ae,  /.,  =.  dyicvpa,  an  anchor :  dente 
Ancora  fiindabat  naves,  V. :  ancoram  iacere,  to 
cast  anchor,  Cs. :  tenere  navem  in  ancoris,  N. :  ad 
ancoram  constitit,  lay  at  anchor,  Cs. :  toUere,  to 
weigh  anchor,  Cs. :  praecidere,  to  cut  the  cables: 
alii  resolutis  ori.<  in  ancoras  evehuntur,  i.  e. /hmA 
against  the  anchors,  L. — F  i  g. :  ancora  non  tenet 
ulla  ratem,  0. 

anoorale,  is,  n.  [ancora],  an  anehor-^able :  an- 
coralia  incidunt,  L. 

ancorariuBt  adj.  [Hucora],  of  an  anchor:  f  li- 
nes, cables,  Cs. 

andabata,  ae,  m.,  a  gladiator,  who  fought 
blindfold. 

androg3rna8,  I,  m.,  =  dvSpoyvvogt  a  man  - 
woman,  hermaphrodite. 

anelluB  (  ann- ),  l,  m.  dim.  [  anulus  ],  a  little 
ring,  H. 

anethum,  I,  n.,  =  dfi^ov,  diU,  anise:  bene 
olens,  V. 

anfractus,  Gs,  m.  [am-  (for  ambi-)  +FRAG-], 
a  reatrvinff,  turning,  bending  round:  quae  (figura) 
nihil  incisum  anfractibus  habere  potest:  sofis,  a 
circuit. — Esp.,  a  tortuous  way,  circuitous  route: 


Digitized  by  V^OOQIC 


angiportum 


68 


anlielittui 


n  nuUaa  anf rectus  intercederet,  Os. .  longior,  N. : 
litorum,  L. — Fig.,  of  style,  circumlocuHony prolix- 
ity.—IrUricaeiea:  iudiciorura. 

angiportum,  i,  n.,  or  angiportus,  tls,  m. 
(ANG-  +  portu8],  a  narrow  street^  lane^  allqf:  viae 
angiportOsque :  in  solo  angiportu,  H. :  in  aogi- 
portis,  Ct. 

ango,  — ,  — ,  ere  [  ANG-  ],  to  draw  dote,  press 
ttght,  Mueete,  compress^  throttle,  choke:  sanguine 
guttur,V. :  Tussis  sues  angit,V.  —  Fig.,  to  tor- 
wienty  torture,  vex,  tease,  tnntble  cura  augit  homi- 
nem,  T. .  angebat  spiritus  virum,  L. :  meum^  pec- 
tus, H. :  aniraos,  L. :  consulis  an i mum,  L. :  si  ani- 
mus .  .  .  neque  tot  curis  angeretur:  cruciatu 
timoris  angi:  veheraenter  angebar,  vinim  esse, 
etc. :  angebatur  anirai,  quod,  etc :  de  Statio  ma- 
numisso  angor 

angor,  Oris,  m.  [  ANG-  ],  a  etrangUng,  mffoca- 
H<m ;  gens  aestu  et  angore  vexata  (i.  e.  by  dust 
and  ashes),  L.  —  F  i  g.,  anguish,  torment,  trouble: 
ut  diflfert  anxietas  ab  angore :  pro  amico  capien- 
dus :  confici  angoribus,  by  melancholy. 

cmguloomus  ^quadrisyl.),  adj,  [anguis  + 
coma],  with  snaky  hair  (poet) :  Gorgon,  0. 

anguionlus,  I,  m.  dim,  [  anguis  ],  a  small  ser- 
pent, 

angulfer  (trisyl. ),  era,  erum,  €uij.  [  anguis + 
FER- J,  serperUrbearing  (poet) :  caput,  0. :  Gorgo, 
Pr. 

angnigena,  ae,  m.  [anguis -hGEN-l,  engendered 
of  a  serpent,  \.  e.  sprung  from  dragonr  teeth,  0. 

anguilla,  ae,/.  dim.  [anguis],  an  ed,  lu. 

anguineus,  adj,,  of  serpents,  snaky:  Gorgonis 
comae,  0. 

cmgninus  (trisyl.),  a4j.  [anguis],  of  serpents, 
snaky :  capillus,  Ct 

angulpes  (trisyl.)*  edis,  adfj.  [ anguis + pes], 
serpent-footed  (poet) ;  of  giants,  0. 

anguis  (diayl.),  is  {abl.  angue ;  rarely  angiiT),  m. 
and/.  [K^Q-^ a  serpent,  snake:  os  cinctum  angui- 
bus :  tortus,  0. :  cane  peius  et  angui  vitare,  i.  e.  most 
anxiously,  H. — E  s  p.,  in  fable  as  an  emblem :  of 
terror,  the  snaky  head  of  Medusa,  0. ;  of  rage,  the 
serpent-girdle  of  Tisiphone,  0. ;  of  art  and  wis- 
dom, the  serpent-team  of  Medea,  0. ;  of  Ceres,  0. 
— P  r  o  V. :  latet  anguis  in  herbft,  a  snake  in  the 
grossly, — Me  ton.,  of  a  constellation,  of  Draco, 
the  Dragon,  V.,  0. ;  of  Hydra,  tht  Hydra,  water- 
mpent,  6. ;  tlie  serpent  held  by  Aiignitenens,  0. 

Anguitenens,  entis.  m.  [anguis +teneo],  ser- 
pent-ho/der,  the  coiuttellation  Serpent-bearer,  C. 

angulatus,  adj.  [angulus],  with  comers,  angu- 
lar: corpiiscula. 

angolas,  I,  m.  [1  AC-],  an  angle,  comer:  ad 
pares  angulos  fern,  at  right  angles    huius  lateris 


alter,  Os. :  extremus,  the  farthest  comer,  0. :  proxi- 
muB,  H.  —  M  e  t  o  n.,  a  secret  fdace,  nook,  corner^ 
lurking-place:  in  angulum  aliquo  abire,  T. :  pro- 
vinciae :  Ille  terrarum,  H. :  puellae  risus  ab  anga- 
lo,  H. :  ut  de  his  rebus  in  angulis  disserant. — Of 
a  little  country-seat:  Angulus  iste,  H.— Fi g. :  ad 
omnis  litterarum  angulos  revocare,  i.  e.  petty  <ii»- 
eussions. 

angoste,  adv.  with  eomp,  and  sup.  [angustus], 
narrowly,  within  a  narrow  space,  closely :  eedere, 
f«  close  quarters :  angustius  se  habere :  angusti:*- 
sime  Pompeium  continere,  Cs.  —  Fig.,  continefy  : 
scribere. — ^M  e  t  o  n.,  pinchingly,  stintingly  :  re  f ru- 
men tarift  uti,  Cs. ;  frumentum  angustius  provene- 
rat,  i.  e.  more  sparingly^  Cs. —  With  difficulty:  xx 
milia  transportare,  Cs. 

angustia,  ae  (sing,  very  rare),  and  angostiaa. 
Rrum, /.  [anguatus],  narrowness,  straitness:  iti- 
neris,  Cs. :  loci,  S.  —  M  e  t  o  n.,  a  narrow  place, 
narrow  part,  neck,  defile,  strait .  Graeciae :  augu- 
stiae  saltibus  inclusae,/Niw,  L.— Of  time,  shortness: 
ut  me  temporis  angustiae  coegerunt:  angusUae 
quas  nature  nobis  dedit  (sc.  temporis).  —  Fig., 
scarcity,  want, poverty:  aerarii;  pecuniae  publicae: 
rei  frumeutariae,  Cs. :  pro  angustia  rerum,  Ta. : 
ex  meis  angustiis  illius  sustento  tenuitatcro. — 
Difficulty,  distress,  perplexity  :  in  angustias  adduci; 
cum  in  his  angustiis  res  esset,  Cs. :  petitiouis. — 
Narrowness,  meanness :  pectoris  tui :  orationem  in 
angustias  compellere,  narrotoness  of  view :  verbo- 
rum,  verbal  trifling. — Of  style,  brevity,  succinctnen: 
angustia  conclusae  orationis. 

angnsto,  — ,  — ,  ftre  [angustus],  to  make  nar- 
row, straiten:  iter  oorporum  acervis,  Ct 

angustom,  I,  n.  [  angustus  ],  a  narrow  plaee  : 
viarum,  V. :  res  adducta  in  angustum,  brought  into 
narrow  limits. — F  i  e.,  a  critical  condition,  embar- 
rassment,  difficulty,  danger :  rem  esse  in  angusto 
vidit,  Cs. :  in  angustum  venire. 

angnstaS)  adj.  with  eomp.  and  sup,  [ANG-], 
narrow,  strait,  contrttcted :  iter,  S.:  fines,  Cs.:  rima, 
H. :  mare,  a  strait :  angustissima  portus,  Cs. — 
F  i  g.,  short,  brief:  dies,  0. :  spiritus,  breathing. — 
Needy,  pinching,  stinting :  pauperies,  H. ;  res,  pov- 
erty. In. :  cum  fides  totft  Italia  esset  angustior, 
shaken,  Cs. — Critical, difficult:  rebus  angusti.s  anU 
mosus,  H. — Of  character,  narrow,  bafie,  little,  pettifz 
animus:  defensio  angustior,  less  honorable.  —  Of 
thonjiht  or  argument,  narrow,  trifling,  subtle,  futir^ 
splitting:  concertationes :  interrogatiunculac. — Of 
8iy\e,  brief ,  succinct :  oratio:  quae  angustiora  pa- 
rietes  faciunt,  i.  e.  less  discursive  than  in  the  forum. 

anlielitas,  Qs,  m.  [  anhclo  1,  a  difficulty  of 
breathing,  panting,  puffing,  deep  breathing :  a  lasso 
ore,  0. :  vini,  drunken  reviling :  sublimis,  H. : 
aegeTi  Y. — M  e  t  o  n.,  an  exhalation,  vapor  :  terrae. 


Digitized  by 


Google 


anhelo  59 

anhfilo.  ftvl,  Atus,  ftre  [anhelus].— /n^wt«.,  to 
hmiht  with  difficulty^  gaapi  P^**^^  PHf-  confugere 
tnheUniein  domum,  T. :  auhelabat  sub  voraere 
taunis,  O. — M  e  t  o  n.,  of  fire,  to  roar^  crash :  for- 
nadbiia  ignis  anhelat,  V. — Trana.,  to  breathe  out^ 
edutU^  breathe  forth :  anbelati  ignes,  0. :  verba 
. . .  anhelata  gnivius. — F  i  g.,  to  breathe  out,  pant 
after:  scelua:  crudelitatem  ex  pectore,  Her. 

anheluo*  adj,  [  see  AN-  ],  out  of  breath,  short 
of  hrtath, panting,  puffing,  gasping  (poet):  seDes, 
Y. :  coreus,  that  cause  panting,  0. :  tussis,  V. 

anicnia,  ae,/.  cUm,  [anus],  a  little  old  woman, 
granny,  T. :  minime  suspiciosa. 

AiriftmriB,  e  (C,  L.),  or  AnienoB  (V.),  a4j. 
[Anio],  of  the  Anio, 

mmha,  e,  adj,  [anus],  of  an  old  woman :  voltus, 
y.:  passua,  O. — Old-womanish,  anile,  sillg:  inep- 
tiae:  fabellae,  H. 

aiulltaa»  &tis,/.  [anilis],  the  old  age  of  a  worn- 
- ,  (X 


anlmosa 


aniHter,  adv.  [anilis],  like  an  old  woman  :  di- 


,  »e,/.  [AN-],  air,  a  current  of  air,  breeze, 
breath,  wind:  impellant  animae  lintea,  H.:  ignes 
aaimaeque,  V.  —  Esp.,  the  air  utrum  (aniraus) 
fit  ignis,  an  anima :  semina  terrarum  animaeque, 
V. — Breath:  animam  compress!,  T. :  animam  re- 
cipe, take  breath,  T. :  animam  puram  conservare : 
antmas  forent  illo,  correct  their  breath,  V. :  inspi- 
nnt  grares  animas,  O. :  anima  amphorae,  tJu 
fi^*^  of  wine.  Ph. — Me  ton.,  life:  animam  ex- 
•tingnere,  T. :  deponere,  N. :  vomere,  V. :  de  libe- 
nnim  anim&  iudicandum  est:  anima  nostra  in 
4b^  est,  S. :  Mortalls  animas  sortiri,  H. :  et  ani- 
iBam  agere,  et  efflare  dicimus,  to  give  ftp  the  ghost : 
BOO  eodem  tempore  et  gestum  et  animam  ageres, 
I  e.  exert  ymrs^fin  gesturing  to  the  point  of  death 
— Pror.:  quid,  si  animam  debet?  is  in  dAtfw 
yis  Ufef  x.  id, for  everything,  T. — Poet,  of  a  dear 
friend :  animae  dimidium  meae,  H. :  animae  pars, 
H.  —  A  Ufe,  living  being,  soul,  person:  egregias 
iZBiiiaa,  quae,  etc.,  V. :  animae  quales  nee  candi- 
feres,  etc.,  EL :  magnae  animae,  Ta.— 7%«  shades, 
departed  spirits,  manes:  tu  pias  laetis  animas  re- 
poais  Sedibus,  H. :  animam  sepulero  Condimus, 
^- — TV  rational  soul,  mind:  rationis  consilique 
puiiceps :  docent  non  ioterire  animas,  Cs. 

aoimabOifl^  e,  adj.  [anima],  enlivening,  animat- 
wff:  Datura  (of  the  air;  al.  animalis). 

iversid^  dmB,f.  [animadverto],  inveati- 
,  mgmry:  nostra  in  civem  est,  L. — Fercep- 
^  notiee,  obaervation  :  hoc  totum  est  animadver- 
■osii :  eifitanda  aniroadversio,  ut  ne  quid  temere 
■po^  edf-ingpeetion, — Reproach,  censure:  effu- 
|BC  aniraadrerBionem :  in  Apronium. — Chastise- 
'  patema:  Dolabellae  in  serros: 


▼itiorum. — £  s  p. .  censorum  (usu.  called  nota  cen- 
soria) :  animadversiones  censoriae. 

animadvenor,  dris,  m.  [animadverto],  a  cen- 
sor (once) :  vitioruro. 

animadvertd  or  -vorto  or  (older)  atiiTwntr^ 
adverto  (constr.  as  one  word),  tl,  sus,  ere  [ani- 
mum+adverto],  to  direct  the  mind,  give  attention 
to,  attend  to,  consider,  regard,  observe:  tuam  rem, 
T. :  eadem  in  pace:  sed  animadvertendum  est 
diligentius  quae  sit,  etc. :  animum  advertere  de- 
bere,  qualis,  etc,  N. !  ad  mores  hominum  regen- 
dos,  L. :  illud  animadvertisse,  ut  asoriberem,  etc : 
consul  animadyertere  prozimum  lictorem  iussit,  to 
call  attention  to  the  consuTs  presence,  L.— To  mark, 
notice,  observe,  perceive,  see,  discern :  horum  silen- 
tium :  puerum  dormientem :  quod  quale  sit : 
Postquam  id  tos  Telle  animum  advorteram,  T. : 
innocentes  iUos  natos,  etc,  N. :  baec  .  .  .  utcum- 
que  animadversa  aut  existimata  erunt,  whatever 
attention  or  consideration  be  given,  L. :  his  animad- 
versis,  V. :  illud  ab  Aristotele  animadversum,  the 
fact  observed  by.  —  To  attend  to,  censure,  blame, 
chastise, punish:  ea  ab  illo  animadvortenda  iniuria 
est,  deserves  to  be  punished,  T. :  0  facinus  animad- 
vertendum, worthy  of  punishment,  T. :  vox  ...  in 
quft  nihil  animadverti  possit,  there  is  nothhg  cen- 
surable: neque  animadvertere  .  . .  nisi  sacerdoti- 
bus  permissum,  Ta. :  verberibus  in  civlg,  S. :  si  in 
hunc  animadvertissem :  cum  animadversum  esset 
in  iudices. 

animal,  ftlis,  abl.  anim&ll,  n.  [anima],  a  living 
being,  animal:  omne:  providum:  perfldiosum: 
aanctius  his  animal,  0.:  Gum  prorepserunt  primis 
animalia  terris,  H. 

aninial1ii>  e,  ae^,  T  anima ],  of  air,  aerial:  na- 
ture. —  Of  life,  vttal:  cibus — Animate,  living: 
intellegentia:  exemplum. 

animaiia,  antis,  atfj.  [F,  of  1  animo],  anSnuUe, 
living:  deos^ — Subst^  a  living  being,  antmal:  ani- 
mantium  genera.  —  Of  man:  haud  petit  Quem- 
quam  animantero,  H. 

animatio,  finis,  /.  [1  animo],  an  animating. — 
M  e  t  o  n.,  a  living  being  (once). 

animator  adj.  [F.  of  2  animo],  disposed,  in. 
dined,  minded:  sic  ut,  etc :  ut  in  amicum :  insulae 
bene,/avora6^,  N. :  animatus  melius  quam  para- 
tus. 

1.  animo,  &vl,  &tus,  &re  [  anima  ],  to  enliven, 
quicken,  animate :  stellae  divmis  animatae  menti- 
bus. — P  0  e  t :  guttas  in  angues,  0. 

2.  animo,  ftvl,  fttus,  ftre  [animus],  to  dispose, 
inspirit :  ita  pueros :  Mattiaci  solo  ac  oaelo  acrius 
animantur,  are  inspirited,  Ta. 

animoae,  adv,  [  animosus  ],  spiritedly,  wurek- 
geously,  eagerly:  id  feoerunt:  vivere,  independent- 


Digitized  by 


Google 


anlmosns 


60 


1.  animosus,  adj.  [uuiina],  fuU  of  air^  airy : 
giitiura,  through  which  Uu  bream  passes,  0. — Full 
of  life :  signa,  Pr. —  Violent :  Eurus,  V. 

2.  animosos,  adj.  with  comp.  [  animus  ], /u// 
of  courage f  bold^  spirited,  undaunted :  piignis :  ani- 
inosior  senectus  quam  adulesceiitia,  shows  more 
courage:  (equorum)  pectus,  V. :  Rebus  angustis 
animosus  appare,  H. — Proud:  parens,  vobis  ani- 
mosa  creatis,  of  having  home  you,  0. — Bold,  au- 
dacious :  oomiptor,  Ta. 

animula,  ae,  /.  dim.  [anima],  a  breeze. — A  bit 
of  life:  mihi  quidquam  animulae  instillare. 

^nlmna,  I,  m.  [A^N-l  the  rtUional  soul  (cf.  ani- 
ma, the  physical  hfe):'bumanu8:  Corpus  animum 
praegravat,  H. :  deos  sparsisse  animos  in  corpora 
huinana:  dlscessuB  animi  a  corpore:  permanere 
animos  arbitramur. — FiS-i  o^  beloved  persons, 
soul,  life:  aniroe  mi,  T. — Of  the  mind,  the  mental 
powers,  intelligence,  reason,  intellect,  mind:  mecum 
in  animo  vitam  tuam  considero,  T. :  animo  medi- 
tnri,  N. :  convertite  animos  ad  Milonem,  atteniion : 
revocare  animos  ad  belli  memoriam:  perspicite 
animis  quid  velim :  in  dubio  est  animus,  T. :  ani- 
mus, cui  obtunsior  sit  acies,  whose  discernment:  et 
animus  et  consilium  et  sententia  civitatis,  the  whole 
intelligence  of  the  community:  cui  animum  inspi- 
rat  vates,  V. :  omnia  ratione  animoque  lustrari. — 
Of  bees :  Ingentis  animos  angusto  in  pectore  ver- 
sant,  V- — Oftfie  memory:  Scripta  ilia  dicta  sunt 
in  animo,  T. :  an  imprimi,  quasi  ceram,  animum 
putamus? — Consciousness,  recollection,  self-posses- 
sion :  reliquit  animus  Sextium  acceptis  volneribus, 
Cs. :  Uuft  elldemque  via  sanguis  animusque  se- 
quuntur,  V. :  timor  abstulit  animum,  0.  —  With 
conscius  or  conscientia,  the  conscience:  quos  con- 
scius  animus  exagitabat,  8. :  suae  malae  cogita- 
tiones  eonscientiaeque  animi  terrent. — Opinion, 
judgment,  notion,  belief:  meo  quidem  animo,  in 
my  judgment:  maxumi  Preti  esse  animo  meo,  T. : 
ex  animi  tui  sententift  iurare,  to  the  best  of  your 
knowledge  and  bdief  —  The  imagination,  fancy : 
cerno  animo  sepultam  patriam:  fingite  animis, 
sunt,  etc. :  nihil  animo  videre  poterant — Feeling, 
sensibility,  affection,  indineUion,  passion,  heart  : 
Quo  gemitu  conversi  animi  (sunt),  V. :  animum 
offendere :  animus  ubi  se  cupiditate  devinxit,  the 
character,  T. :  alius  ad  alia  vitia  propensior:  tan- 
taene  animis  caelestibus  irae  ?  V. :  animo  concipit 
iras,  0. :  mala  mens,  malus  animus,  bad  mind,  bad 
heart,  T. :  omnium  mentis  animosque  perturbare, 
Ca.:  animum  ipsum  mentemque  hominis:  mente 
animoque  nobiscum  agunt,  Ta. :  bestiae,  qiiarum 
animi  sunt  rationis  expertes. — Disposition,  inclina- 
tion: meuA  animis  \fl  te  semper:  bono  animo  in 
populuin  H.  videri,  wM  disposed,  Cs. :  Nee  non 
aurumque  animusque  Latino  est,  both  gold  and  the 
disposition  (i.  e.  to  give  it),  V. :    regina  quietum 


Accipit  in  Teucros  animum  mentemque  benignam, 
a  kindly  disposition,^, — Esp.,  in  the  phrase  ex 
auiuio,/r(wn  the  heart,  in  earnest,  deeply,  sincerely: 
ex  animo  omnia  facere  an  de  industria  ?  from  im- 
pulse or  with  some  design,  T. :  aive  ex  animo  iti  fit 
Hive  simulate :  ox  animo  dolere,  U. — In  the  locat. 
form  animi,  with  verbs  and  adjj, :  Aiitipho  me 
excruciat  animi,  T.:  exanimatus  pendet  animi: 
iuvenemque  animi  miserata  repressit,  pitying  him 
in  her  heart,  V. :  anxius,  S. :  aeger,  L. :  infelix,  V. : 
integer,  H. — M  e  t  o  n.,  disposition,  character,  tem- 
per :  animo  es  Molli :  animo  esse  omisso,  T. :  ani- 
mi motles  et  aetate  fluxi,  S. :  sordidus  atque  animi 
parvi,  H. — F  i  g.,  of  plants :  silvestiis,  trild  nature^ 
V. — Courage,  spirit  (freq.  in  plur.):  mihi  addere 
animum,  T. :  nostris  animus  augetur,  Cs. :  clamor 
Romania  auxit  animum,  L. :  mihi  animus  accen- 
ditur,  S. :  Nunc  demum  redit  animus,  Ta. :  Pallas 
Dat  animos,  0. :  in  hac  re  plus  animi  quam  oon- 
sili  habere :  tela  viris  animusque  cadunt,  0. :  bono 
animo  esse,  to  be  of  good  courage:  bono  animo  fac 
sis,  T. :  satis  animi,  courage  enough,  0. :  magnua 
mihi  animus  est,  fore,  etc.,  hope,  Ta.— Fig^  of  the 
winds :  Aeolus  mollit  animos,  the  violence,  V. — Of 
a  top :  dant  animos  plagae,  give  it  quicker  motion^ 
V. — Haughtiness,  arrogance,  pride  :  vobis . . .  Sub> 
lati  animi  sunt,  your  pride  is  roused,  T. :  tribuni 
militum  animos  ac  spiritQs  capere,  bear  the  arro* 
gance  and  pride,  etc. — Passion,  vehemence,  wrcUh  ,- 
animum  vincere :  animum  rege,  qui  nisi  paret  Im- 
perat,  H. :  (Achelous)  pariter  animis  inmania  et 
undis,  0. — In  the  phrase  aequus  animus,  an  even 
mind,  calmness,  moderation,  equanimity:  concedo 
.  .  .  quod  animus  aequus  est. — Usu.  abl. :  aequo 
animo,  with  even  mind,  contentedly,  resignedly,  pa- 
tiently: aequo  animo  ferre,  T. :  non  tulit  hoc 
aequo  animo  Dion,  N. :  aequissimo  animo  mori : 
alqil  aequo  animo  accipit,  is  content  to  believe,  S. : 
opinionem  animis  aut  libentibus  aut  acquis  remit- 
tere :  sententiam  baud  aequioribus  animis  audire, 
L. — Inclination,  pleasure :  Indulgent  animis,  O. — 
E  8  p.,  animi  causa, /or  the  sake  of  amusemetlt,foT' 
diversion,for  pleasure :  (animalia)  alunt  animi  vo- 
luptatieque  causft,  Cs. :  habet  animi  caus&  rus 
amoenum :  animi  et  aurium  causa  homines  ha- 
bere, i.  e.  employ  musicians. —  Will,  desire,  purpose^ 
d&^gn,  intention,  resolve:  tuom  animum  intellege- 
re,  purpose,  T. :  persequi  lugurtham  animo  arde- 
bat,  S. :  hostes  in  foro  constiterunt,  hoc  animo,  ut, 
etc.,  Cs. :  habere  in  animo  Capitolium  ornare,  to 
intend:  fert  animus  dicere,  my  plan  is,  0. :  nobis 
erat  in  animo  Ciceronem  mittere,  it  wets  my  pur- 
pose :  omnibus  unum  Opprimere  est  animus,  O. : 
Sacra  lovi  Stygio  perficere  est  animus,  V. 
Anio,  finis,  m,,  a  tributary  of  the  7\ber,  V.,  H^ 

1.  annalis,  e,  adj.  [annus],  relcUing  to  a  i 
lex,  which  fixed  the  age  required  for  office. 


Digitized  by  V^OOQIC 


61 


ante 


2.  innalia,  id,  abL  auoall,  m.  [1  annalis;  sc. 
Hber],  a  rteord  of  events^  chronideSy  annah. — The 
PoDtifex  Maximua  each  year  used  to  record  public 
eTeoU  OQ  tablets,  called  Annales  Maxirai ;  hence 
hiatoiical  works  are  called  Annales :  scriptum  est 
iotaoannali:  in  annali  sue  scriptuni  reliquit,  N. : 
in  Dono  annali,  the  niiUh  book  of  annals :  haec 
monainentis  annali um  mandantur. 

an-ne,  see  an  and  2  -ne. 

anneotd,  annexna,  see  adn-. 

anniotilliBi  adf.  [annus],  o/  a  year,  yearling  .* 
Tirgi>»N. 

annitor,  see  adnitor. 

anniversaziUB  [annus +  verto],  reluming  ev- 
ery year,  annual,  yearly  :  festi  dies :  arma,  annual 

anno^  annddo^  see  adn-. 

an-Don,  see  an  and  non. 

ttwwftiia  ae,/.  [annus],  the  year's  produce :  vec- 
tigal  ex  salarift  annon&,  out  of  the  annual  supply, 
L. — Means  of  subsistence,  provigions,  com,  grain, 
crop:  Turn  annona  carast,  ie  dear,  T. :  caritas  an- 
Dcmae,  scarcity:  perfugia  nostrae  annonae,  re- 
wouTcm  of  our  market:  rilitas  annonae,  abundance. 
—  Me  ton.,  the  price  (of  grain),  market:  iam  ad 
deoarios  quinquaginta  in  singulos  modios  annona 
perveoerat,  Cs. :  vetus,  former  prices,  L. :  anno- 
nam  levare,  to  relieve  scarcity :  ad  varietates  an- 
nonae borrettm,  a  storehouse  against  fuclucUions  in 
pritt^  L. — F  i  g. :  V ilis  amiconiin  est  annona,  the 
fmarlct  price,  H. 

aoonosiiB,  adj.  [annus], /u//  of  years,  aged,  old: 
anas,  0. :  bracchia  (ulmi),  V. :  omus,  V. :  comix, 
EL 

aimotiniia,  at^.  [annus ;  cf.  diutinus],  a  yiar 
old,  of  hut  year:  naves,  Cs. 

annoto,  ammmero,  annnd,  see  adn-. 

anmifl^  1,  m.  [1  AC-],  a  year  (orig.  ten  months, 
from  Martins  to  December ;  after  Numa,  twelve) : 
aanos  sexaginta  natus  es,  T. :  se  annum  posse  vi- 
▼ere :  ad  annum  octogesimnm  perrenire,  N. :  an- 
babere  quattuor,  to  be  four  years  old:  anni 
:9,  H. :  piger,  H. :  anni  breves,  H. :  initio 
aani,  h. :  anno  exeunte :  extreme  anno,  L. :  proxi- 
IBBS,  S. :  solidua,  a  full  year,  L. :  gravis  annis, 
with  age,  H. :  pleno  anno,  at  the  dose  o/*,  H.  —  In 
adverb,  uses :  anno  senatnm  non  habere,  during  a 
fstr,  L. :  maximam  uno  anno  pecuniam  facere : 
ter  in  anno,  each  year :  ter  et  quater  anno,  H. : 
BiatRmae  annum  earn  luxenint,  a  whole  year,  L. : 
fadendom  est  ad  annum,  a  year  hence:  prolatae 
IB  annom  res,  for  a  year,  L. :  differs  curandi  tem- 
pos in  annum  ?  H. :  provisae  f  rugis  in  annum  Co- 
X^for  a  year,  H. :  in  unum  annum  creati,  for  a 
>  year,  L. :  inter  tot  annos,  during  so  many 


years:  per  tot  annos:  per  hus  annos:  arva  per 
annos  mutant,  every  year,  Ta. :  omnibus  annis, 
every  year,  II.  :  omnes  annos,  perpetually,  H. : 
post  aliquot  annos,  some  years  later:  abhinc  duo 
annos,  two  years  ago.  —  M  e  t  o  n.,  a  season :  nunc 
formosissimus  annus,  now  the  year  is  most  beauti- 
ful, V. :  pomifer,  H.  —  The  produce  of  the  year  : 
nee  arai-e  terrara  aut  exspectare  annum,  Ta. —  The 
age  required  for  public  office  (see  annalis):  anno 
meo,  i.  e.  as  soon  as  1  was  eligUUe. — In  astronomy : 
magnus,  the  period  in  which  the  signs  complete  a 
circuit. 

annutis,  adj.  [annus],  of  a  year,  lasting  a  year : 
tempus :  qui  (magistratus)  creatur  annuus,'  Cs. : 
reges,  N. :  cultura,  H. :  labor,  a  whole  year's  work  : 
signorum  commutationes,  </ur»n^  the  year. —  Year- 
ly, annual:  Sacra,  V. 

anqniro,  sivl,  situs,  ere  [  am-  (for  ambi-)  -h 
quaero],  to  seek  on  all  sides,  look  about,  search 
after:  aliquem  :  omnia,  quae  sunt,  etc. — ^Fig.,  to 
inquire  dUigently,  examine  into:  alqd:  conducat 
id  necne:  quid  valeat  id,  anquiritur:  de  alio. — 
£  8  p.,  to  conduct  a  judicial  inquiry :  de  perduel- 
lione,  L.  —  To  prosecute  (with  gen.  or  abL  of  the 
punishment) :  cum  capitis  anquisissent,  L. :  pecu- 
nift  anquirere,/or  a  fine,  L. 

ansa,  ae,/.,  a  handle,  haft:  canthari,  V. :  po- 
culi,  O.—The  catch  of  a  shoe-string,  H.— F  i  g.,  an 
occasion,  opportunity:  reprehensionis :  sermouis 
ansae,  dews:  ad  reprehendendum. 

anser,  eris,  m.  f  cf.  EngL  gander  ],  a  goose ; 
sacred  to  Juno,  C^  L,  H. 

ante,  adv.  and  praep.  [  ANT-  ].  L  Adv.,  of 
space,  before,  in  front,  forwards:  ante  aut  post 
pugnandi  ordo,  L. :  positum  ante  pullum  Sustulit, 
served,  H.:  non  ante,  sed  retro. — Usu.  of  time,  6e. 
fore,  previously :  nonne  oportuit  Praescisse  me 
ante,  T. :  f ructus  ante  actae  vitae :  ante  feci  men- 
tionem:  ut  ante  dixi:  ut  saepe  ante  fecerant: 
non  filius  ante  pudicus,  hitherto,  lu. :  multis  ante 
saeculis,  many  centuries  earlier:  paucis  ante  die- 
bus  :  biennio  ante :  paulo  ante,  a  little  while  ago : 
ante  aliquanto:  tanto  ante  praedixeras. — Followed 
by  quam,  sooner  than,  before:  ante  quam  ad  seu- 
tentiam  redeo,  dicam,  etc. :  memini  Catonem  anno 
ante  quam  est  mortuus  disserere :  ante  quam  ve- 
niat  in  Pontum,  mittet,  etc. :  ante . . .  Ararim  Par- 
thus  bibet  .  .  .  Quam  .  .  .  labatur,  etc.,  V. :  qui 
(sol)  ante  quam  se  abderet,  vidit,  etc. :  ante  vero 
quam  sit  ea  res  adlata:  nullum  ante  finem  pug- 
nae  quam  morientes  fecerunt,  L.  —  Rarely  with  a 
subst. :  neque  ignari  sumus  ante  malorum,  earlier 
ills,  y. :  prodere  patriam  ante  satellitibus,  to  those 
who  had  been,  etc,  L.— DC.  Praep.  with  ace,  before. 
— I  n  space:  ante  ostium :  ante  fores,  H. :  ante 
aras,  V.  —  Of  persons :  causam  ante  eum  dioere, 
plead  before  his  bar:  ante  ipsum  Serapim:  ante 


Digitized  by  V^OOQIC 


antea  6 

ora  patrura,  T. :  ante  oculos  vestros :  togati  ante 
pedes,  as  servanUf  lu. :  equitatum  ante  se  mittit, 
Cs. :  ante  signa  progressus,  L. — F  i  g. :  pone  ilium 
ante  oculos  viam,  recall:  omnia  sunt  posita  ante 
oculos,  m€uie  clear.  —  Of  esteem  or  rank,  be/ore: 
facundiu  Graecos  ante  Romanos  fuisse,  S. :  me 
ante  Alexandrum  .  .  .  esse,  superior  to,  L. :  lulus 
Ante  annos  animum  gerens,  superior  tOj  V. :  ante 
alios  gratus  erat  tibi,  more  than,  0. :  (virgo)  longe 
ante  alios  insignis  specie,  L. :  f  elix  ante  alias  7irgo, 
V. :  ante  omuls  furor  est  insignis  equarum,  V. : 
longe  ante  alios  acceptissimus  militum  animis,  L. : 
maestitia  ante  omnia  insignis,  above  all  things^  L. : 
dulces  ante  omnia  Musae,  V.  —  In  time,  before: 
ante  brumam,  T. :  ante  lucem  venire :  ante  noc- 
tcm,  H. :  ante  lucernas,  lu. :  ante  me  sententias 
dicere,  S. :  tot  annis  ante  civitatem  datam :  ante 
id  tempus  duces  erant,  untU^  N. :  neque  umquam 
ante  hunc  diem,  never  tiU  now,  T. :  iam  ante  Socra- 
tern,  before  the  time  of:  qui  honos  togato  babitus 
ante  me  est  nemini,  before  my  time :  Ante  lovem, 
y. :  ante  Helenam,  H. :  per  hunc  castissimum  ante 
regiam  iniuriam  sanguinem  iuro,  L. :  ante  mare  et 
terras,  0. :  ante  cibura,  H.  :  Hoc  discunt  omnes 
ante  alpha  et  beta,  before  learning  ABC,  lu. :  ante 
istum  praetorem,  before  hie  praetorehip :  ante  banc 
urbem  conditam,  before  the  founding  of  this  city : 
ante  Epamiuondam  natum,  N. :  ante  te  cognitum, 
S. :  ante  conditam  condendamve  urbem,  i.  e.  built 
or  planned,  L. — Poet.,  with  gerund:  (equi)  ante 
domandum,  before  they  are  broken,  V.  —  E  s  p.  in 
phrases:  faotus  est  (consul)  bis,  primum  ante 
tempus,  before  the  lawful  age:  Filius  ante  diem 
patrios  inquirit  in  annos,  before  the  destined  time, 
0. :  Sed  misera  ante  diem,  prematurely,  Y. :  dies 
ante  paucos,  a  few  days  sooner,  L. :  nobis  ante 
quadrennium  amissus  est,  four  years  ago,  Ta. — 
Ante  diem  (abbrev.  a.  d.)  with  an  ordinal  number 
denotes  the  day  of  the  month,  reckoned  inclusive- 
ly, e.  g.,  ante  diem  quintum  (a;  d.  V.)  Kalendas 
Aprills  means,  by  our  reckoning,  the  fourth  day 
before  the  calends  of  April :  ante  diem  XIII.  Ka- 
lendas lanuarias,  the  20th  of  Dee. :  ante  diem 
quartum  idQs  Martias,  the  Saday  before  the  Ides 
of  March,  the  I2th  of  March,  L.  — The  entire 
phrase,  as  the  name  of  the  day,  may  be  preceded 
by  a  praep. :  in  ante  diem  quartum  Kal.  Dec.  di- 
stulit :  caedem  te  optimatium  contulisse  in  ante 
diem  V.  KaL  Nov.,  to  the  2Sth  of  Oct. 

antea  (archaic  antidea,  L.),  adv.,  before,  ear- 
lier, formerly,  aforetime,  previously :  antea,  cum 
equester  ordo  iudicaret :  ac  fuit  antea  tempus, 
cum,  Cs. :  cum  antea  semper  factiosus  f uisset,  N. : 
si  numquam  antea  cogitasset,  tamen,  etc. :  semper 
antea  .  .  .  tum :  clipeis  antea  Romani  usi  sunt, 
deinde  scuta  fecere,  formerly  .  .  .  afterwards,  L. : 
Quia  tuum  patrem  antea,  quis  esset,  quam  cuius 
gener  esset,  audivit  ? 


I  cmtehao 

Ante-oanem,  nL,  transl.  of  lIpoK6t*p,  Proeyon, 
(he  forerunner  of  the  dog  (Sinus),  lesser  dog-star, 
.  ante-oapio,  cSpI,  oeptus,  ere,  to  obtain  before, 
receive  before:  antecepta  informatio,  an  innate 
idea. — ^E  s  p.,  to  seize  beforehand,  preoccupy :  quae 
bello  Usui  forent,  S. — To  anticipate:  noctem,  S. : 
ea  omnia  luxu,  S. 

antecedena,  entis,  adj.  [P.  of  antecedo],/ore- 
going,  preceding :  hora. — In  philosophy,  the  ante- 
cedent :  causa.  —  Plur.  as  subst,,  the  premises  (of 
reasoning). 

ante-oedo,  essi,  — ,  ere,  to  go  before^  get  the 
start,  precede :  ad  explorandum,  L. :  anteoedentem 
scelestum,  H. :  magnis  itineribus,  Gs. :  legiones. — 
Fie.,  to  precede:  si  huic  rei  lUa  antecedit,  is  a  tog- 
iccX condition  of:  haec  (dies)  ei  antecessit,  T. — To 
have  precedence  of,  excel,  surpass :  quantum  natura 
hominis  pecudibus  antecedit :  eum  in  amiciti&,  N. : 
scientift  reliquos,  Cs. :  aetate. — To  be  eminent,  «x- 
cd:  honore. 

ante-cello,  — ,  — -,  ere  [2  CEL-],  to  be  promi- 
nent, distinguish  onesdf,  excei,  sttrpass,  be  superior  : 
longe  ceteris :  ubertate  agrorum  terris :  omnibua 
glorift:  vestrae  exercitationi  ad  honorem,  with 
respect  to  honor :  perigrinam  stirpem,  Ta. :  omnes 
fortunft,  Ta. :  militari  laude. 

anteoeptua,  P.  of  anteoapio. 

anteoesaid,  Onis,/.  [antecedo],a^fi^6e/br«, 
preceding. — M  e  t  o  n.,  an  antecedent, 

cmtecursor,  dris,  m.  f  antecurro  ]. — ^P  r  o  p. ,  a 
forerunner ;  on\y  plur.,  the  vanguard, pioneers,  Cs, 

ante-eo,  Ivi  or  il,  — ,  ire  (anteit,  disyl.,  H.,  O. ; 
anteirent,  trisyl.,  V. ;  anteat,  0. ;  anabO,  Ta. ;  an- 
tissent,  Ta. ;  antisse,  Ta.),  to  go  before,  precede : 
strenuus  anteis,  H. :  ubi  anteire  pri mores  videni, 
L. :  Te  semper  anteit  Necessitas,  H. :  praetoribus. 
— F  i  g.,  to  take  precedence  of  surpass,  excel :  erum 
sapientia,  T. :  aetatem  meam  honoribus,  L. :  aetate 
illos:  candore  nives,  Y. :  iis  aetate. —  To  anticipcUe^ 

Cent,  avert :  damnationem  anteeit,  Ta. :  pericu- 
,  Ta. — To  resist :  auctoritati  parentis,  Ta. 

ante-fero,  tuU,  l&tum,  ferre,  to  bear  in  fnmt, 
carry  before:  quod  fasces  anteferrentur,  Cs. — 
F  i  g.,  of  estimation,  to  place  before,  prefer  :  alqd 
commodis  suis :  pacem  bello :  te  Grais,  H. 

ante-fizus,  adj.  [hnte+^go'^,  fastened  ^<^re: 

truncis  arborum  antefixa  ora,  i.  e.  skulls,  Ta. 

Plur.  n.  as  subst.,  little  images  09i  the  front  of  a 
house  or  temple,  L. 

antegredior,  essus,  l,  dep.  [ante-f-gradior],  to 
go  before,  precede :  solem.  —  In  time :  cum  ante- 
gressa  est  honestas :  causae  antegressae. 

ante-habeo,  — ,  — ,  Sre,  to  prefer :  qoieta  tur- 
bidls,  Ta. :  incredibilia  veris,  Ta. 

ante-hao  (disyl,  H.),  adv.  of  time,  before 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


antelnoaniui 


68 


antistita 


twu,  6«fare  now,  fortnerly^  hitherto :  fecit,  T. : 
ant^iac  uti  solebat,  etc. :  antehac  Defas  (erat) . . . 
dum,  etc,  H, — Be/ore  thai  time,  earlier^  prevwudy : 
•aepe  antehac  fideni  prodiderat,  S. 

antelacanna,  adj.  [ante+lux],  before  light, 
before  dawn  :  tempus :  cenac,  lotting  all  night. 

ante-meiidianuB,  a^'.,  before  midday^  of  the 
forenoon:  »ermo:  ambulatio. 
ante-mitto,  prop,  written  ante  mitto. 
antemna  or  antezma,  ae,  /.  [  ante  +  TA-, 
TEN-],  a  ehip*»  yard:  antemnas  ad  roalos  destina- 
re,  Cd. :  antemnae  gemunt,  H. :  cornua  antemna- 
nrai,V. 

ante-oconpatio,  onis,/. — In  rhet,  an  antici- 
paiion  (of  objections). 
aixte-pe%  edis,  m^  the  forefoot,  C.  (poet). 
ante-inlaniia,  I,  m.,  a  soldier  of  the  first  two 
rankSf  in  front  of  the  triarU,  L. 

ante-pono,  posul,  positus,  ere,  to  set  before: 
propu^acnla  anteposiui,  Ta. :  equitum  locos  sedi- 
libiis,  Ta. — F  i  g.,  to  prefer,  value  above  :  amicitiam 
omnibus  rebus :  gloria  formulis  anteponenda  est : 
gbriam  potentiae,  S. — In  tmesis :  mala  bonis  po- 
nit  ante. 

ante-qnazii,  see  ante. 

antes,  lum,  m.,  rows  (of  vines),  V. 

antemignannw,  l,  m.  [ante+sinmral,  a  leader 
in  battle:  in  acie, — Ptur.  m.  as  siu>st.,  the  soldiers 
whofimght  in  front  of  the  standards,  Os.,  L. 

(ante-stoX  see  anti-sto. 

anteator,  fttas,  &rl,  dep.  [an-  (for  arabi-)  +te- 
■tor],  in  law,  to  call  as  a  witness,  summon  to  testify 
(the  sammoner  said,  licet  antestari?  the  sum- 
moned offered  his  ear  to  be  touched) :  Licet  ante- 
itari  ?  Ego  rero  Oppono  auriculam,  H. — I n  gen., 
to  call  to  witness,  invoke :  te. 

ante-venio,  vSnl,  ventus,  ire,  to  come  before,  get 
the  start  of  anticipate  :  exercitum,  S. :  consilia  (ho- 
stiwnX  thwart,  S. :  ne  .  .  .  Anteveni,  V. — F  i  g.,  to 
eteeed,  surpass,  excel:  per  Tirtutem  nobilitatem,  S. 

ante-verto  (-vor-)»  tl,  — ,  ere,  to  take  a  place 
b^ore,  go  before,  precede :  turn  antevertens,  turn 
fobseqnens. — F  i  g.,  to  antieipcUe :  huic,  T. :  mihi. 
— To  prefer^  place  before:  omnibus  consiliis  ante- 
verteodnm  existimaTit,  ut,  etc.,  that  tliis  plan  must 
be  adopted  in  preference  to  others,  Gs. 

antlliaSy  ae,  m.,  an  unknown  sea-fish,  0. 

anticipatiS,  on  is,  f.  [  anticipo],  a  preconcep- 
tion, prtconceived  notion  :  deorum. 

anticipo,  SfI,  atus,  are  [ante + CAP-],  to  take 
before,  anticipate :  re!  molcstiam:  anticipata  yia 
««t,  travelled  more  quickly,  O. 

antioiii^  adj.  [ANT-],  in  front,  foremost:  pars; 
•ee  also  aotiqaus. 


antidea,  adv.,  see  antea. 

cmtidotum,  I,  n.,=&vTiioToVt  a  remedy  against 
poison.  Ph. 

antiquazla,  ae,  /.  [  antiquus  ],  a  female  anti- 
quarian (once),  lu. 

antiquariua,  I,  m.,  an  antiquarian,  Ta.,  0. 

antique,  adv.  with  comp.  [  antiquus  ],  like  the 
ancients,  in  the  old  fashion:  cQcere,  H. :  antiquiun 
permutatione  mercium  uti,  the  old  method  of  bar- 
ter,Tti. 

antiqoitaa,  atis,  /.  [antiquus],  age,  antiquity : 
generis.  —  Ancient  time,  antiquity :  factum  ex 
omni  antiquitate  proferre. — Ancient  events,  the  his- 
tory of  ancient  times,  antiquity:  tenenda  est  omnis 
antiquitas :  antiquitatis  amator,  N. — Men  of  for- 
mer times,  the  ancients:  antiquitatis  memoria: 
antiquitas  melius  ea  cemebat  —  Venerableftess, 
reverend  character :  eius  f  ani. 

antiquitas,  adv.  [antiquus],  in  former  times, 
of  old,  anciently,  long  ago :  Beigas  Rhenum  anti- 
quitus  traductos,  Cs. :  tectum  antiquitus  constitu- 
tum,  N. :  insita  pertinacia  familiae,  L. :  panicum 
paratum,  long  before,  Cs. 

antiquo,  ftvi,  atus,  are  [antiquus],  of  a  bill,  to 
reject,  not  to  pass:  legem  antiquari  passus  est: 
legem  tribOs  antiquarunt  (opp.  iuserunt),  L. 

antiquus  (  -ious ),  adj.  with  comp.  and  sup. 
[ante],  ancient,  former,  of  old  times :  tua  duritia, 
former  severity,  T. :  causa  antiquior  memoria  tuft: 
patria,  L. :  urbs,  V. :  antiquae  leges  ct  mortuae. 
— Plur.  m.  as  subst.,  the  ancients,  ancient  writers : 
antiquorura  auctoritas :  traditus  ab  antiquis  roos, 
H. —  Old,  long  in  existence,  aged:  hospes,  T. :  ge- 
nus, N. :  Graiorum  antiquissima  scripta,  H. :  anti- 
quisBimum  quodque  tempus  spectare,  i.  e.  loTtg- 
established  rights,  Cs. :  antiquum  obtinere,  to  hold 
fast  an  old  custom,  T. :  roorem  antiquum  obtines, 
T.  —  F  i  g.,  oW,  venerable,  reverend,  authoritative : 
fanum  lunonis :  teropla  deum,  H. :  longe  antiquis- 
simura  ratus  sacra  facere,  etc.,  a  most  venerable 
custom,  L. :  antiquior  alia  causa  (amicitiae),  more 
original. — Old-fashioned:  (cives)  antiquft  virtute, 
T.:  homines:  vestigia  antiqui  officii.  —  Comp., 
more  desirable, preferable:  ne  quid  vita  existimem 
antiquius :  antiquior  ei  fuit  gloria  quam  regnum : 
id  antiquius  consul!  fuit,  wcu  of  more  pressing  im- 
portance, L. 

antistest  itis,  m.  and  /.  [ante  +  STA-],  an 
overseer  of  a  temple,  high-priest,  priest  of  a  nte  or 
a  god :  caerimoniarum :  sacri  eius,  L. :  lovis,  N. : 
sacrorum,  lu.  —  Fern.  ( for  antistita ) :  adsiduae 
templi  antistites,  unremitting  attendants  at,  L. — 
M  e  t  o  n.,  a  master :  artis  dicendi. 

cmtistita,  ae,  /.  [antistes],  a  female  swperin- 
tendent  (of  a  temple  or  worship),  high  -prtesteu  ; 
fani :  Phoebi,  0. 

Digitized  by  V^OOQIC 


antiBto 


antisto  (not  antes-),  stetl,  — ,  are  [aute+sto], 
io  stand  be/ore,  only  fig.,  to  excd^  turpaas^  be  supe- 
rior: quanto  antistaret  eloquentia  ionocentiae, 
K. :  si  (quaeritur)  ratio  .  .  Pompeius  antistat: 
alcui  aliquft  re. 

Antonlaater,  tn,  fn,^  a  servile  imitator  of  the 
orator  Anionius. 

Antonlus,  a  gerUile  name, — As  o^;.,  of  the  tri- 
umvir Antoniiu:  leges. 

antrum,  I,  n.,  =  dvrpovt  a  cave^  cavern^  grotto 
(poet) :  gelida  antra,  V. :  sylvestria,  0. :  Pierium, 
H. — M  e  t  o  n.,  a  hoUow .  exesae  arboris,  V. :  clau- 
sum  (of  a  sedan),  lu. 

annlarioB,  I,  m.  [anulus],  a  maker  of  rings, 

anulUB,  I,  m.  dim.  [1  anus],  a  rina,Jinger-ring^ 
s^al-ring^  signet-ring:  de  digito  anulum  detraho, 
T. :  gemmati  anuli,  L. :  sigilla  anulo  inipriroere: 
equestris  (as  worn  only  by  knights),  H. :  anulum 
invenit  (i.  e.  eques  factus  est). 

1.  anus,  I,  m.  [AS-]. — Prop.,  a  ring;  hence, 
the  fundament. 

2.  anus,  as  (rarely  -uis,T.),/.,  an  old  woman, 
matron^  old  wife^  old  maid:  prudens,  H. :  pia,  0. : 
lunonis  anus  templique  sacerdos,  aged  priestess, 
V. :  delira.  —  £  s  p.,  a  female  soothsayer^  sibyl^  H. 
— As  adj,^  old:  oerva  anus,  0. :  charta,  Gt. 

anxle,  adv.  [anxius],  anxiously :  ferre  alqd,  S. 

anxietas,  &tis,  /.  [anxius],  anxiety,  solicitude  : 
aiilmi,  0. :  perpetua,  lu. 

anzifer,  fera,  ferum,  adj.  [  anxius  +  FER-  ], 
bringing  anxiety,  distressing  •  curae,  C.  poet 

anzitudo,  dinis,/.  [anxius],  trouble,  distress. 

s^n-rint^  adj,  [ANG-],  of  a  state  or  mood,  anx- 
ious, troubled,  solicitous,  nee,  qui  anxii,  semper 
anguntur :  mentes,  H. :  suam  vicem,  magis  quam 
eius,  L. :  animi,  S. :  animo,  S. :  erga  Seianum,  Ta, : 
de  curis,  Cu. :  pro  regno,  0. :  inopift,  L. :  furti,  0. : 
ne  bellum  oriatur,  S. — Causing  anxiety,  trouble- 
some, afflicting :  aegritudines :  curae,  L. :  tiroor,  V. 
— Prudent,  catUious:  et  anxius  et  intentus  agere, 

apage,  inter;.,  =  dirayi,  away  with  thee  I  60- 
gone  !  away  1  off  with  I  (comic  and  colloq.) :  apage 
te,  T. :  apage  sis,  T. 

apelidtes,  ae,  m.,  =  &in(KwrtiQ,  the  east  wind, 
Ct 

aper,  aprf,  m.  [2  AP-],  a  wild  boar  ingens : 
»puroans,  V. — As  a  delicacy,  H. — P  r  o  v.  of  folly : 
liquidis  inmisi  fontibus  apros,  Y. 

aperlo,  enil,  ertus,  Ire  [  ab+2  PAR- J,  to  un- 
e&ver,  lay  bare:  caput:  aperto  pectore,  with  bared 
breast,  0. :  ingulo  aperto,  with  his  throat  cut,  0. : 
partas,  bring  to  light,  H. :  apertae  pectora  matres, 
loith  bared  breasts,  0. —  To  open,  uncover,  unclose, 
make  vidble,  discover,  display,  show,  reveal :  ostium, 


64  aplQatus 

T. :  forls,  0. :  sociis  viam,  V. :  f erro  iter,  S. :  lo- 
cum .  .  .  asylum,  as  an  asylum,  L. :  ppecOs,  Ta. : 
his  unda  dehiscens  Terram  aperit,  discloses,  V. : 
aperitur  Apollo,  comes  in  sight,  V. :  nondum  ape- 
rientibus  classem  promunturiis,  L  e.  while  ihe/eei 
was  stiU  hidden  behind  them,  L. :  omnia  quae  latue- 
runt :  fatis  on,  for  the  utterance  of  V. :  fenestram 
ad  nequitiam,  T. :  annum,  to  begin,  V. :  fnste  ca- 
put, i.  e.  to  cleave,  lu. — Of  places,  to  lay  open,  ren- 
der acoBSsible:  Troiam  Achivis,  V. :  arm  is  orbem 
terrarum,  L.;  gentis  ac  reges,  Ta.— F  i  g.,  to  dis- 
close, unveil,  reveal,  make  known,  %mfold,  explap^ 
expose:  hominum  mentis:  fabulae  partem,  T. : 
coniurationem,  S. :  locum  suspicion! :  casflB  ap«- 
rire  futures,  to  disclose  the  future,  0. :  ooacti  M 
aperiunt,  show  what  they  are,  T. :  ne  semet  ipse 
aperiret,  betray  himMtiflui  dum  se  ipsa  res  ape- 
riat,  N. :  quid  cogiteret :  quis  sim,  L. 

aperte,  adv.  with  comp.  and  sup.  [  apertus  ]y 
openly,  manifestly :  vincere,  in  open  fighi,  O. : 
odisse :  alqd  venale  ostendere,  without  disguise,  H. 
—  Of  Unguage,  without  reserve,  plainly,  dearly: 
tibi  fabulari,  T. :  apertius  dicere :  apertissime  ex- 
plicare. 

apertus,  ac{j.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  ape- 
rio],  without  covering,  uncovered:  magna  corporis 
pars,  Cs. :  locus:  naves,  not  decked:  caelo  inreo- 
tus  aperto,  unclouded,  V. :  aperU  serena  prospi- 
cere,  V . — Unclosed,  open,  not  shut :  nihil  non  istios 
cupiditati  apertissimum :  (milites),  without  breast^ 
works,  Gs. :  aditus  ad  moenia,  L. :  aequor,  O. : 
latus,  exposed,  H. :  Alpes,  I  e.  a  way  through,  V. : 
nostros  latere  aperto  adgressi,  on  the  estpoaedilank, 
Os. — P  o  e  t :  Mars,  an  open  fight,  0.— As  tubtL  n^ 
the  open,  a  dear  space :  per  apertum  fugientes,  H. : 
castris  in  aperto  positis,  L. — Fig.,  open,  avowed, 
plaifi,  dear,  manifest :  latrocinium :  simultates : 
pericula,  V. :  rabies,  H. :  quis  apcrtior  in  iudiciom 
adductus  ?  more  plainly  guilty  :  rivi,  common  (opp. 
Pindaricus  fons),  H. :  magis  magisque  in  aperto 
esse,  to  be  evident,  S. :  agere  memoratu  ^vp^  pn>- 
num  magisque  in  apcrto  erat,  easier,  Ta.  —  Of 
character, yronA:,  open,  candid:  pectus:  co^pioW 
te  apertiorcm  in  dicendo.—OHi^token,  audaetous: 
ut  semper  fuit  apertissimus. 

apex,  icis,  m.  [1  AP-],  the  extreme  end,  pointy 
summit,  top :  lauri,  V. :  mentis,  0. :  sublimis  (of  a 
headland),  lu. :  levis,  a  tongue  offiame,  V.— -4  hoi, 
helmet,  crown :  regum  apices,  H. :  summus,  the  top 
of  the  hdmet,  V.:  hinc  apicem  Fortuna  Sustulit^ 
the  crown,  H. :  dialis,  the  fiamen's  hat,  l  e.  the 
priestly  office,  L.  —  F  i  g.,  the  highest  omammU: 
apex  est  senectutis  auctoritas. 

aphraotus,  l,  f.,  =  A^pwcro^  ( uncoTered  X  a 
ship  without  a  deck,  open  bo€U, 

apioatus,  adj.  [apex],  wearing  a  fiammU  cap . 
Dialis*  0. 


Digitized  by 


Google 


apis 


65 


iplB»  U  {ffen.  plttr.  apiam,  later  apum),/.,  a  bee: 
ipi  tcoleus :  examen  apum.  L. :  melliferae,  0. : 
Calabrae,  H. :  parcae,/rt^a^  V. :  seduU,  busy,  0. : 
madnnt  floribus,  V. 

apiBCor,  aptus,  I  [  AP-],  to  reach,  attain  to,  get, 
f9\%:  deoruin  vitam,  T. :  maris  apisoendi  causa: 
tpea  apisoendi  sum  mi  honoris,  L. 

aptnm,  I,  «u  [apis],  pareiey,  with  the  fragrant 
leaTea,  V. :  vivax,  that  long  remaine  green,  H.— A 
pwsley  wreath  was  the  prize  la  the  Isthmian  and 
Kemean  games,  lu. 

,  ia, ».,  ^  &A\a9Tov,  an  ornament  of 
ion  the  eiem  of  a  ehip.  victae  triremis,  lu. 

apodeti,  5nim,  m.,=afl'<5cXi|roc,  a  commiision 
oft/u  Aetolian  league,  executive  committee,  L. 

apod^teiiuiU,  I,  n.,  =  awoivriipiov,  an  un- 
dreetutg-room  (in  a  hath-house). 

ApoUinaxiB,  e,  adj,  [ApolloJ,  of  Apollo,  aacred 
to  Apollo:  laurea,  a ;  aedes,  L. :  ludi,  in  honor 
of  ApoUo. 

Apolld.  inis,  m.,  Apollo.— F  o  e  t. :  nautis  ape- 
ritur  Apollft,  le.the  temple  of  Apollo,  V. 

apologOB^  l,m.,  =  dwoXoyog,  a  fable  after  the 
mamur  of  Aeeop,  an  apologiie, 

apoproesmenon,  I,  n.,  =  airoirpofiykvov ;  in 
philos^  that  vhieh  is  to  be  rejected. 

apotbeca,  ac,/,  =  dwo^Kii,  a  repontory,  store- 
house,  magazine,  warehouse,  C. ;  esp.  for  wine,  H. 

^wrata  (adp-),  adv.  [apparatus],  sumptuous- 
h:  edere  et  Where.— Of  speech,  elaboratelu,  nice- 
Of:  compositum,  Her. 

apparatid  (a^),  onis,/.  [apparo],  a  prepar- 
tmg:  ronnonm. — Fig.,  of  an  orator, pr^Mro/ton. 

1.  apparatus  (adp-V  a<f;'.  with  comp.  and  sup. 
[F.  of  apparo],  prepared,  ready. --Ot  persons :  ad 
«»n^nL  —  Of  things,  si^ieti,  furnished :  domus 
oomibiu  apparaUor  rebus.— M  e  t  o  n.,  magnificent, 
splemdid,  sumptuous:  epulae,  L.:  ludi  apparatis- 
simi — Elaborate,  nice:  oratio.  Her. 
^.  ai^iratns  (adp-),  Gs,  m.  [apparo],  a  pre- 
paring, promding,  preparation,  getting  ready:  ope- 
ra: strepere  apparatii  belli,  L.:  belli  apparatOs. 
—  Apparatus,  tools,  implemenU,  engines,  supplies, 
maimial,  instruments  •  ingens  belli,  L. :  apparatus 
ei  numitioneB,  military  engines,  N. :  oppugnanda- 
rm  urbtom,  L. :  auxiliorum  apparatus,  L. — Mag- 
w^oweg,  splendor,  pomp,  state :  prandiorum :  Per- 
■Mi  odi  apparatus,  H. :  apparatu  regio  uti,  N. : 
«o"Hn.  —  Of  stjle,  display,  elaboration:  dicere 
mBo  apparatu. 

tpgmxmM,  ntis,  adj.  [P.  of  appareo],  visible, 
mnmifest:  tjoipana,  O. 

>FPirad  (ad-p-),  n%,  itftms,  gre,  /o  appear, 
^^  in  sight,  mats  an  appearance    Ule  nusquam 


appello 


apparet,  T. :  Apparent  rari  nantes,  are  seen,  V. . 
huic  questioii,  at  this  trial:  in  his  (subselliisj : 
de  sulcis,  0.  ~  E  s  p.,  to  60  evident,  be  apparent,  be 
visible,  be  seen,  show  oneself,  be  in  public :  fac  sis 
nunc  promissa  adpareant,  T. :  ubi  campus  Leonti- 
nus  appareatf  what  t/iere  is  to  show  for:  nihil  ap- 
paret in  eo  ingenuurn :  (iambus)  apparet  rarus, 
occurs,  H. :  apparet  vetus  cicatrix,  0. :  Rebus  an- 
gustis  Fortis  appare,  show  thyself,  H. :  non  appa- 

rere  labores  Nostros,  are  not  appreciated,  H. 

Fig.:  res  adparet,  is  plain,  T. :  apparuit  causa 
plebi,  ths  reason  was  dear,  L. :  apparebat  atrox 
cum  plebe  certamen,  was  evidently  on  hand,  L. :  ut 
ad  quandam  rationem  vivendi  (membra)  data  esse 
appareant— /mpjr*.,  with  subj.  clause,  it  is  evident, 
is  manifest :  cui  non  apparere,  id  actum  esse,  ut, 
etc.,  L. :  adparet  servom  hunc  esse  dommi  paupe- 
ris, T. :  quid  senserit  apparet  in  libro,  etc. :  Nee 
apparet  cur,  etc,  H. :  quas  impendere  iam  appare- 
bat omnibus,  N.  —  Tc  ppear  as  servant,  attend, 
serve:  sacerdotes  diis  apparent©,  lictores  consu- 
libus,  L. :  septem  annos  Philippe,  N. :  loyis  ad  so- 
lium,  V. 

apparitio  (adp-),  onis,  /.  [appareo],  a  serv- 
ing, service,  attendance :  longa.  —  M  e  t  o  u.,  plur^ 
domestics,  servants. 

apparitor  (adp-),  Oris,  m.  [appareo],  a  serv- 
ant,  public  servant,  lictor,  deputy,  secretary, 

apparo  (ad-p-),  ftvl,  atus,  4re,  to  prepare, 
make  ready, put  in  order, provide:  cenam,  T. :  con- 
yivium :  dapes,  H. :  aggerem,  Cs. ;  spatium  adpa- 
randis  nuptiis  dabitur,  T. :  ad  hostes  helium,  L. : 
crimina  in  alquem :  dum  adparatur,  T. :  hoc  fa- 
cere,  Cs. :  pedes  apparat  ire  Comminus,  V. 

appeUatio  (adp-),  Onis,/.  [2  appello],  an  ad- 
dressing,  accosting:  appellationis  causa,  Cs.— <4n 
Dealing  to,  appeal:  college,  i.  e.  of  one  of  the 
emviri  from  the  majority,  L. :  tribunorum,  to 
the  tribunes:  tollendae  appellationis  causft,  the 
right  of  appeal,  h.  —  A  name,  tUle,  appellation: 
inanis:  regum. — A  pronunciation:  litterarum. 

appeUator  (adp-),  oris,  m.  [2  appeUo],  one 
who  appeal*,  an  appellant, 

appeUlto,*— ,  fttus,  ftre,/r«y.  [2  appello],  to 
name  habitually,  call  usually,  Ta. 

1.  appello  (ad-p-),  pull,  pulsus,  ere,  to  drite 
to,  move  up,  bring  along,  force  towards :  ad  litora 
iuvenoofl,  0. :  (turrls)  ad  opera  Caesaris,  Cs. :  post- 
quam  paulum  appulit  unda  (sc.  corpus),  0.  —  Of 
vessels,  to  bring  in,  land,  put  in:  ad  earn  ripam 
navis :  in  Italiam  classem,  L. :  classis  est  Pach j- 
num  appulsa:  Emporiis  classem,  K:  appellit  ad 
euro  locum,  lands,  Os. :  hue  appelle,  bring  to  here, 
H. :  ad  insulam,  L.  —  To  drive  to,  put  ashore  at . 
me  vestris  deus  appulit  oris,  V.:  nos  tempeams 
oris,  y  :  alios  ad  Siciiiam  appulsos  esse,  landed 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


appello 


ei  qui  essent  appuisi  navigiis :  triremis  terram  ap- 
pulit,  Ta. — F  i  g. :  aniraum  ad  scribenduni,  brinp^ 
T.  :  ration es  ad  scopulos,  €Uuh  agairut :  mentem 
ad  philosophiutu. 

2.  appello  (adp-),  ftvl  {per/,  subj.  appell&s- 
sis  for  appellaveris,  T.),  atus,  fire,  to  addresn^  speak 
to^  apply  to^  accost :  patrem,  T. :  virum,  0. :  mili- 
tea  alius  alium  laeti  appellant,  S. :  a  Viridomaro 
appellatus,  Cs. ;  ne  appellato  quidera  eo,  without 
speaking  to  him^  Ta. :  Qomine  sponsum,  L. :  homi- 
nem  verbo  graviore :  crebris  nos  littens,  write  to 
often:  legatos  superbius:  centuriones  nominatitu, 
Cs.  —  To  call  upouy  apply  to^  entreaty  request^  beg, 
advise:  vos:  qui  deus  appellanduB  est?:  quern 
appellet,  habebat  neminera :  quos  appellem  ?  S. : 
de  proditione  alqm,  approach^  tamper  with,  L. :  ap- 
pellatus est  a  Flavio,  ut .  .  .  vellet,  N. — lu  law,  to 
call  upon,  appeal  to :  a  praetore  tribuuos :  regem, 
L. :  praetor  appellatur :  de  aestimatione  appella- 
re,  Cs. —  To  make  a  demaud  upon,  dun, press:  nie 
ut  spoDsorem :  appellatus  es  de  peeuni& :  merce- 
dem,  daim,  lu. — To  sue,  complain  of,  accuse,  sum- 
mon :  ne  alii  plectantur,  alii  ne  appellentur  qui- 
dem.  —  To  caU  by  name,  term,  name,  entitle :  me 
istoc  nomine,  T. :  multi  appellandi,  called  by  name: 
alquos  hoc  loco,  mention :  te  patrem,  T. :  unum  te 
sapientem :  quem  nautae  adpellant  Lichan,  O. : 
▼ictorera  Acbaten,  V. :  id  ab  re  interregnum  ap- 
pellatum,  L. :  rex  ab  suis  appellatur,  Cs. :  appel- 
lata  est  ex  viro  virtus. — To  utter,  pronounce  :  no- 
men  :  littera'^. 

appendicula,  ae,  /.  dim,  [appendix],  a  petty 
addition,  little  supplement :  causae. 

appendix,  icis,y.  [appendo],  an  addition,  eon- 
tinuatixm:  maioiis  muneris,  L. :  Etrusci  belli,  L. 

appendo  (ad-p-),  dl,  sus,  ere,  to  weigh  out : 
ei  aurum:  tibi  sua  omnia:  ut  appendantur,  non 
numerentur  pecuniae :  auro  appenso,  L.  —  Fig.: 
verba,  i.  e.  weigh. 

Appenninioola,  ae,  m.  [COL-],  an  inhabitant 
of  tfu  Apennifies,  V. 

Appenninigena,  ae,  atfj,  [GEN-] :  Thybris, 
bom  on  the  Apennine*,  0. 

appetena  (ad-p-),  entis,  adj.  with  comp.  and 
sup.  [P.  of  appeto],  striving  after,  eager  for,  desir- 
ous of:  gloriae:  alieni,  S. :  nihil  est  appeteiitius 
similium  sui :  appetentissimi  honestatis.  —  En  p., 
absoL,  grasping,  avaricious  :  homo. 

appetenter  (adp-),  adv.  [appetens],  greedily, 
graspingly. 

appetentla  (adp«),  ae,  /.  [appetens],  desire, 
longing:  landis:  cffrenata. 

appetitio  (adp-),  onis,/.  [appeto],  a  grasping 
at :  solis. — F  i  g.,  an  earnest  longing,  desire,  strong 
inclination:  naturalis:  principatOs. 


66  appono 

1.  appetiltns  (adp-),  P.  of  appeto. 

2.  appetitus  (adp-),  Q«<,  m.  [appeto],  a  long- 
ing, eager  desire:  vehementior:  voluptatis:  ut  ap- 
petitQs  rationi  oboediaut,  the  appetites. 

appetd  (ad-p-),  IvI  or  il,  Itus,  ere. —  T^-ans.,  to 
strive  for,  reach  after,  grasp  at:  (solera)  raanibus: 
salutari,  appeti :  mare  terram  appetens :  munitio- 
nibus  loca,  taking  iii,L. — Esp.,  to  fall  upon,  attack, 
assaidt,  assail:  umerum  gladio,  Cs. :  oculos  rostro, 
L. :  ferro  corpora,  V. :  ignominiis. — Fig.,  to  strive 
after,  long  for,  desire,  seek,  court :  populi  R.  ami- 
citiam,  Cs. :  bona  naturft :  inimiciiias  potentiorum 
pro  te:  nihil  sibi:  agere  aliquid.  —  Inirans.,  to 
draw  nigh,  approach,  be  at  harid:  dies  appetebat, 
Cs. :  nox,  L. :  fa  turn,  Cu. 

appingo  (  ad-p- ),  — ,  — ,  Sre,  to  paint  upon 
(very  rare) :  Delphinum  silvis,  fluctibus  aprum,  H. 
— F  i  g.,  to  add,  subjoin :  alquid  novi. 

Appios,  I,  in.,  a  family  name  in  the  gens  Clau- 
dia.—  As  adj.,  Appian:  via,  the  Appian  Wtnf, 
from  Home  to  Capua.  —  Called  Appia  via,  H. : 
Appia,  H.,  C. 

applaudd  (ad-p-),  si,  sus,  ere,  to  strike  npon^ 
beat,  clap :  latud,  Tb. :  applauso  corpore  palmis,  O. 

applicatio  (adp-),  onis,  /.  [applico],  an  in- 
clination:  animi. —  Tlie  relation  of  a  dieni  to  his 
patron,  dientship:  ius  application  is. 

applioatUB  (adp-),  adj,  [P.  of  applico],  at- 
tacluid,  dose,  annexed:  minor  (ratis),  L,:  colli  Leu- 
cas,  L. — Fig.,  indined,  directed:  ad  se  diligenduni, 
indined  to  self-love:  ad  aliquam  rem. 

applied  (adp-),  &vl  or  ul,  Atus,  are,  to  join^ 
conned,  attach,  add:  corpora  corporibua,  press 
closely,  L. :  ut  ad  honestatem  applicetur  (volup- 
tas). — Fig.,  to  apply,  direct,  turn:  animum  ad 
alqd,  T. :  se  animus  applicat  ad  alqd :  se  ad  vos, 
T. :  ad  alicuius  se  familiaritatem :  se  ad  philoso« 
phiam:  adplicant  se,  associate  together:  votis 
arnicas  aures,  to  give  atteniion,  H.  —  M  e  t  o  n., 
to  bring,  put,  place  at,  apply  to :  cai)ulo  tenua  en- 
sem,  drives  to  the  hilt,  v.:  ad  eas  (arbores)  se, 
lean  against,  Cs. :  ae  a«i  flammam,  draw  near:  flu- 
mini  castra,  L. —  To  drive  to,  direct  to:  regionibus 
angues,  0.:  boves  illuc,  0.  —  Esp.,  of  ships,  to 
dired  to,  bring  to :  navim  ad  naiif  ragum :  ad  ter- 
ram naves,  Cs. :  Ceae  telluris  ad  oras  Applicor, 
0.:  applicor  ignotis  (ten-is),  0.:  oris  (te),  V.: 
classem  in  Erjrthraeara,  L. — Intrans.,  to  arrive^ 
put  in,  land:  quocumquc  litore  applicuisse  naves, 
L. :  quo  applieem?  Enn.  ap.  C. 

appldro  (ad-p-),  av  l,  — ,  are,  to  bewail,  deplore^ 
weep :  applorans  tibi,  H. 

appono  (ad-p-),  posu!,  positus,  ere,  to  put  of, 
place  by,  lay  beside,  set  near :  appositae  roensae^ 
0. :  machina  adposita :  notam  ad  versum  :  statio 
portae  apposita,  L. — E  s  p.,  to  serve,  set  before  :  pa. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


apporrectns 


67 


apto 


tenam:  apposiiis  (vinia),  H. :  iis,  quod  Batis  esset: 
bis  exta,  L.— 7b  put  upon^  f^PP^V-  apposita  vela- 
tor  ianoa  lauro,  O. :  scalis  appositis,  againU  the 
•aJh,  L. :  c&ndelam  Talvis,  to  tet  on  firt^  lu.  —  To 
pd  away,  lay  down :  rastros,  T. :  hunc  (paerum) 
ante  ianoam,  T. — To  add,  give  in  addition  (poet) : 
aetas  Uli  Apponet  annos,  H.  —  Fig^  to  appoint^ 
cMJ^  dmgnaU:  custodem  TuUio  me:  accusator 
apponitor  eiTiB:  magiater  consulibus  appositus, 
L :  alqin  custodiae,  Ta. :  appositum,  ut,  etc.,  ii 
wn  baidm  ordered,  Ta. — To  eet  on,  iwUigaie:  ca* 
lumniatores :  alqm  qui  emeret.  —  To  eet  down, 
dmn,  reyardy  consider,  aecminl :  postulare  id  gra- 
tiae  adponi  sibi,  T. :  (diem)  Lucre,  H. 

appofTectiiB  (ad-p-),  adj,  [ad+porrigo], 
dnieied  out  at  hand:  draco,  O. 

apporto  (ad-p-),  4vl,  itus,  ftre,  to  earry,  eon- 
wy,  briny  along :  quid  nam  apportas  t  T. :  virgi- 
Dem  secam :  signa  populo  R.  —  Fig.:  ne  quid 
mail,  T. :  nil  viti  tecum :  nuntium  tibi,  T. 

appoaoo  (  ad-p-),  — ,  — ,  ere,  to  demand  he- 
mdm:  talenta  duo,  T. :  plus,  H. 

apposite  (ad-p-),  ado.,  fitly,  emtably,  appro- 
priaieiy :  dicere  ad  perauasionem. 

appoaitna  (ad-p-),  atfj.  with  comp.  and  sup, 
ecmtiguoHM,  neighboring:  castellum  flumini,  Ta. : 
nemua,  O. — Fig.,  bordering  upon:  audacia  fiden- 
tiae. — Jf^  proper,  guitable,  appropriate :  homo  ad 
amiamam :  multo  appositioF  ad  ferenda  signa:  ar- 
gumeDtatio  appositissima. 

apprecor  Cad<i>-),  Atus,  Arl,  dep.,  to  pray  to, 
wor5ap  :  decs,  H. 

apprehendo  (ad-p-),  dl,  sus,  ere,  to  seize,  take 
hold  of:  aliae  (atomi)  alias :  (me)  pallio,  T. :  intra 
iDoenia  bostis,  S. :  Hispauias :  quicquid  ego  ap- 
prebeBderam,  i.  e.  took  up  as  an  argument. 

amnime  (ad-p-),  adv.,  first  of  all,  in  the  high- 
edJegrte,  chie/ly:  in  vita  utile,  T.:  boni,  N. 

appilmo  (adpp-X  pressi,  pressus,  ere,  to  press 
dose:  dextram  alcuius,  Ta. :  scutum  pectori,  Ta. 

approbatld  (adp-),  Snis,/.  [approbo],  an  ap 
fmoL,  approbation:  approbationes  movere:  in- 
^aa  bominum,  L.  —  A  proving,  proof:  assump- 
tiQois. 

appiobator  (adp-),  6riB,  m.  [approbo],  one 
1^ approves:  profectionis. 

approbo  (ad-p-),  ftvl,  fttus,  ftre,  to  assent  to, 
fetor,  approve  :  id  si  non  f  ama  adprobat,  T. :  ora- 
tionem,  Cs. :  falsa  pro  veris  :  approbata  sententia : 
iu  fieri  oportere :  dis  approbantibua :  illud  cla- 
oore.— 7b  make  acceplaiie,  obtain  approval  for: 
iodid  officinm :  rudimenta  Paulino,  served  aecept- 
sify  to,  etc,  Ta. :  opus.  Ph. :  in  approbandft  excu- 
»tioqe.  in  making  good  his  e^BCUse^  Ta, 


apprdmitto  (ad-p-),  — ,  — ^  ere,  to  promise  be- 
sides, join  in  a  promise. 

appropard  (ad-p-),  ivi,  &tus,  ftre. — IVans.,  to 
hasten,  accelerate :  opus,  L. :  intercisis  venis  mor- 
tem, Ta. :  portas  intrare,  0. — Intrans.,  to  hasten, 
make  haste :  ad  facinus :  approperate ! 

appropinqnatio  (ad-p-),  5nis,/.  [appropin- 
quo  J,  an  approach,  drawing  near  :  mortis. 

appropinano  (ad-p-),  ivi,  &tus,  &re,  to  come 
near,  approach,  draw  nigh:  ad  aquam:  finibus 
Bellovacorum,  Cs. :  suspicio  adlata  hoBtem  appro- 
pinquare,  N. :  cum  locis  esset  adpropinquatum, 
Cs. — Fig.:  hiemps,  Gs. :  imperii  occasus:  illi 
poena,  nobis  libertas :  primis  ordinibus,  i.  e.  to  6« 
near  promotion  to,  Os. :  ut  videat,  I  e.  to  come  near 
seeing. 

appngno  (ad-p-),  avi,  — ,  ire,  tofhht  against, 
attack,  assaiUt :  castra,  Ta. :  classem,  Ta. 

1.  appulauB  (ad-p-),  P.  of  1  appello. 

2.  appulauB  (ad-p-),  tls,  m.  [1  appello].— Of 
ships,  etc,  a  landing,  bringing  to  land,  approach: 
litorum,  L.  :  parata  adpulsui  f  rons,  Ta.  —  JHur. : 
faciles,  Ta. — I n  gen.,  an  approach,  action,  tn/fv- 
enee :  adpulsu  solis  :  f rigoris. 

aprioatio,  Onis,  /.  [apricor],  a  basking,  sun- 
ning. 

apiicor,  — ,  arl,  d^.  [apricus],  to  sun  oneself, 
bask  in  the  sun. 

apriona,  adj. ,  exposed  to  the  sun,  warmed  by  sun- 
shine, sunny:  hortus:  campus,  H.  —  As  subst.: 
in  apricum  prof erre,  to  bring  to  light,  H. — P  o  e  t., 
delighting  in  sunshine :  arbor,  0. :  mergi,  Y. :  flo- 
res,  H. 

Apxilia,  is,  a<^,  [aperio],  of  April:  mensis: 
Konae. — As  subst.,  April,  0. 

aptatua,  adj.  [P.  of  apto],^,  suitable. 

apte,  adv,  with  sup.  [aptus],  closely,  fitly,  suit- 
ably, rightly  :  oobaerere :  (pilleum)  capiti  reponit, 
L. :  inter  se  quam  aptissime  cohaerere.  —  Fig., 
fitly,  suitably,  properly,  duty,  rightly :  quid  apte 
fiat:  casum  ferre:  equite  apte  locate,  L. :  adire, 
opportundy,  0. :  ad  rerum  dignitatem  loqui :  f abri- 
ca#o  ad  id  apte  ferculo,  L. :  ut  pendeat  (chlamys) 
apte,  becomingly,  0. 

apto,  &vl,  atus,  &re  [aptus],  to  adapt,  fit,  apply, 
cufjust :  lacertos,  V. :  dexteris  enses,  H. :  nervo 
sagittas,  V. :  habendo  ensem,  for  leielding,  V. — 
With  abl. :  se  armis,  L. :  ensem  vagiiift,  V.  —  7b 
accommodcUe,  adapt:  Nolis  bella  Aptari  citharae 
modis,  i.  e.  be  celebrated  in,  H. :  fidibus  modos,  H. 
— 7b  make  ready,  prepare :  arma,  L. :  pinum  ar- 
mamcntis,  0. :  silvis  trabes,  in  the  woods,  V. :  for- 
tunae  te  responsare  (i.  e.  ad  responsandum),  H. : 
idonea  bello,  H. :  ad  arma  aptanda  pugnae,  ^ 
se  PMRui^e.  y. 


Digitized  by 


Google 


apttui 


68 


ara 


aptns,  P.  and  adj.  [P,  of  ♦apo;  cf.  apiscorl. 
I.  As  par L^fiuten&L,  joined,  fiUedy  boutid^  attached: 
gladium  e  aet&.  —  Fig.,  depending  upon,  arising 
from :  causae  aliae  ex  aliis  aptae :  ex  verbis  ius : 
vita  apta  virtute:  nidentibus  fortuna,  dependent 
on  cables.  —  Fitted  together^  connected^  joined:  apta 
didsolvere . . .  dissipata  conectere :  omnia  inter  se 
apta  et  oonexa.  —  Poet.,  adorned^ fitted :  caelum 
stellis,  itudded,  Y.  —  II.  As  adi.  with  comp.  and 
sup.y  tititedf  nntable^  nroper^  ready ^fiiy  appropriate^ 
adapted,  conformable:  locus  ad  insidias  aptior: 
castra  ad  helium  ducendum  aptissima,  C. :  genera 
dicendi  aptiora  adulescentibus :  dies  sacrificio,  L. : 
portQs  puppibus,  0. :  amicis,  eerviceahle^  H. :  pinus 
antemnis  ferendis,  0. :  formas  deus  in  omues, 
easily  changed  into,  0. :  aptior  persona,  quae  loque- 
retur :  apta  (6cu8)  legi,  0. :  saltils  eligit  aptos, 
promising,  0. :  lar,  satisfactory,  H. :  exercitus, 
ready  for  battle,  L.  —  Of  style :  oratio. 

apud,  older  apnt,  rn-aep.  with  ace.,  with,  at,  by, 
near.  I.  Of  persons,  oefore,  in  the  presence  of,  to : 
apud  alquem  sedere:  me:  alquem  apud  aliquos 
vituperare:  causam  apud  indices  defendere:  verba 
apud  senatum  fecit  —  Among,  with:  quae  apud 
cos  gerantur,  oognoscere,  Cs. :  apud  quos  consul 
f uerat :  apud  exercitum  esse.  —  At  the  house  of: 
apud  me  sis  voto,  T. :  apud  Domitium  cenare : 
apud  quem  erat  educatus,  in  whose  family:  apud 
se  in  castris,  at  his  quarters,  Cs.  —  F  i  g.,  with,  in 
*he  view  or  mind  of,  among,  over,  in  the  opinion 
of:  Itane  parvam  mihi  fidem  esse  apud  te  ?  T. : 
apud  Helvetios  nobilissimus,  Cs. :  apud  alquem 
multum  valere,  N.  —  In  the  power  of,  in  the  pon- 
tession  of,  with  esse :  omnis  gratia,  potentia,  honos 
. . .  apud  eos  sunt,  S. :  par  gloria  apud  Hannibalem 
. . .  erat,  L. :  erat  ei . . .  apud  me  relicuom  pauxil- 
lulum  Nummorum,  a  balance  due  him,  T. :  (signa) 
dcposita  apud  amicos. — With  jwwt.  reflex.,  at  home, 
in  on^e  senses,  sane  (colloq.) :  non  sum  apud  me, 
T. :  fac  apud  te  ut  sies,  T.  —  In  the  writings  of: 
apud  Xenophontem  Cyrus  dicit:  apud  quosdam 
acerbior  in  conviciis  narrabatur,  Ta.  —  In  the  time 
of,  among:  apud  maiores  nostros.  —  IL  Of  place, 
at,  near,  in:  apud  forum,  T.:  apud  Tenedum 
pugna  navalis:  nuntius  victoriae  apud  Cannas, 
L. :  apud  oppidum  morati,  Cs. :  non  apud  Anie- 
nem, sed  in  urbe.  —  Fig., of  time:  apud  saeclum 
prius,  T. 

aqua,  ae  ( poet,  also  aqufti,  V . ),  /.  [8  AC-  ], 
water :  aquae  pluviae,  rain-water :  gelida :  pluvia- 
lis,  0. :  aquae  fons :  deterrima,  most  unwholesome, 
H. :  perennis,  L. :  fervens,  boiling :  in  a()uam 
mere,  into  the  river,  L.:  aquae  ductus,  an  aque- 
duct: aquae  iter,  the  right  of  way  for  water: 
medicamentum  ad  aquam  intercutem,  against 
dropsy. — Esp.,  in  phrases:  qui  praebet  aquam, 
the  host^  H. :   unptam  ponvivis  praebere  aquam, 


greasy  water,  H. :  aqua  et  ignis,  i.  e.  the  necessaritk 
of  life;  hence,  alicui  aqu&  et  ieni  interdid,  to 
be  aududedfrom  civil  society,  be  banished, — Me- 
ton.,  the  sea:  ad  aquam,  on  the  coast:  naviget 
alift  linter  aquft,  i.  e.  treat  other  themes^  0.  —  A 
brook,  ad  aquam,  Cs. — Rain:  comix  augur  aquae, 
H. :  aquae  magnae  bis  eo  anno  fuerunt,  L — Plur., 
waters,  a  watering-place,  baths:  ad  aquas  venire, 
i.  e.  to  Baiae. — A  water-dock :  ex  aquft  mensurae, 
measures  (of  time)  by  the  water-dock,  Cs. — ^P  ro  v. : 
aqua  haeret,  i.  e.  there  is  a  hiich,  I  am  at  a  loss, 

aquaiius,  <tdj.  [aqua],  of  water,  watery:  pro- 
vincia,  of  aqueducts. — As  suBst.  m.,  a  water-carrier, 
lu.  —  A  conduit -master,  Cael.  ap.  C. —  7%e  con- 
stellation Aquarius,  the  water-carrier. 

aqaattcoB,  adj,  [aqua],  growing  in  water, 
aquatic :  lotos,  0.  —  bringing  rain :  Auster,  0. 

aquatilis,  e,  acf;.  [aqua],  living  in  water,  aquat' 
ic:  bestiae. 

aquatio,  dnis,/.  [aquor],  a  watering,  obtaining 
water :  aquationis  causft,  Cs.  —  A  svpply  of  water, 
watering-place:  hie  aquatio. 

aquator,  dnis,  m.  [aquor],  a  water-carrier,  Cb., 
L. 

aqoila,  ae,/.,  an  eagle:  suspensis  demissa  alls, 
L. :  f  ul  va,  V. :  ferooes,  H. :  ales  lovis,  V. — ^P  r  o  v. : 
aquilae  senectus  (because  it  was  fabled  to  renew 
its  youth),  T. — In  war,  an  eagle,  standard  of  a 
legion  (carried  by  the  senior  centurion  of  the  first 
cohort):  decimae legionis, Cs. :  argentea. — Poet.: 
locupletem  aquilam  tibi  adferre,  i.  e.  the  office  of 
first  centurion,  lu.  — In  architecture,  an  ornament 
of  the  pediment,  Ta. 

aquilifer,  f ert,  m,  [  aquila  -f-  FER-  ],  an  eagle- 
bearer,  standard-bearer,  first  centurion  of  the  first 
cohort  in  a  legion,  Cs. 

aquilo,  dnis,  m.,  the  north  wind :  ventoa,  N. : 
densus,  V. :  impotens,  H. :  victus  Aquilonibus 
Auster,  0.  —  P  r  o  v. :  agi  aquilone  secundo,  tojiy 
before  the  wind,  i.  e.  to  be  extremely  prosperous,  U. 
— The  north:  ad  aquilonem  conversus. 

aqoilonins,  adj.  [aquilo],  northern,  northerly  : 
regio. 

Aquinaa,  atis,  adj.,  of  Aqtdnum :  f ucus,  H. 

aquor,  fttus,  &rl,  dep.  [aqua],  to  fetch  water . 
aegre,  Cs. :  flumen,  unde  aquabantur,  L. — Supin. 
ace. :  miles  aquatum  egressus,  S.,  L.— -Of  bees,  V. 

aqudsus,  a^.  [aqua],  abounding  in  water^ 
rainy,  moist,  watery:  campus,  L. :  hiemps,  rainy 
wifUer,  V.:  nubes,  rain -clouds,  0.:  languor,  L  e. 
dropsy,  H. :  Piscis,  rainy,  0. 

aqnula,  ae,/.  dim.  [aqua],  a  little  water,  email 
stream. 

ara,  ae,/.  [AS-],  a  structure  for  sacrifice,  aUar  : 
ex  ara  sume  verbenas,  T. :  dicata,  L.  —  B  s  p.,  of 


Digitized  by  V^OOQIC 


Arat)«  i 

alUn  to  the  Penates,  in  the  impluvla,  while  the 
huts  had  a  focus  in  the  atrium ;  hence,  arae  et 
foci,  hearth  cmd  homey  alian  andjirea  :  regis  arae 
focique:  de  vestris  aria  ac  focis  decemite:  pro 
aris  atque  focb  suis  oemere,  S. — Supplicants  fled 
to  the  altars  for  protection :  cum  in  araro  oon- 
fugiflset :  eo  iile  confugit  in  ar&que  oonsedit,  N. 
—An  oath  was  confirmed  by  laying  the  hand  on 
the  altar:  qui  si  aram  tenens  iuraret,  crederet 
nemo :  iurandae  tuum  per  nomen  arae,  H. :  Tango 
aras,  et  numina  testor,  V.  —  F  i  g.,  protection,  re/- 
vgcytheUer:  aram  tibi  parare,  T. :  ad  aram  legum 
lonfugere :  ara  sepulchri,  a  funeraX  pile,  V. :  se- 
polcbrales  arae,  O.  —  7%«  AUar  (a  constellation) : 
pressa,  \.  e.  low  in  the  south,  0.  —  A  monument  : 
ara  Tirtutis. 

Arabs,  abls,  ocj;.,  Arabian.  —  Plur.,  the  Arabs. 

aranea,  ae,/.,  =apaYvi|,  a  spider,  antiquas 
excrcet  telas,  0. :  in  visa  Mincrvae,  V. — A  spider'' s 
im6,  nbwh :  suromo  pendet  tigno,  0. 

aranaola,  ae,/I  dim.  [aranea],  a  small  spider. 


Ct 


araneosna^  ac(f.,  full  of  spiders"  vfebs .  Situs, 


aranemn,  ei,  n.  [aranea],  a  cobweby  Ph. 
aranenSk  l,  wn.,  =  &pdxyfi*  o,  spider,  Ct 
Arateiia  (.Arati-),  adj,,  of  the  poet  Aratus  : 


aratio,  6nis,  /.  [aro],  a  ploughing,  cultivation 
of  the  soil,  agrieuUure:  quaestuosa. — A  ploughed 
fan  arable  land,  public  farm :  fructuosae. 

arator,  oris,  m.  [aro],  a  ploughman,  C. :  roira- 
tor  aimtor  taaros,  0. :  neque  gaudet  igni,  H. :  cur- 
▼w,  bending  to  the  ploush,  V. :  taurus  arator,  0. 
—-4  euUivator  of  public  lands:  aratorum  pen  una. 

aratiiim,  I,  n,  [aro],  a  plough .  subigere  terram 
aratris :  imprimere  aratrum  muris,  i.  e.  to  destroy 
^^terh,  H. :  aratrum  circumducere,  to  mark  the 
^oimdaries  (of  a  colony) :  urbem  desiguat  aratro, 

arbiter,  trt,  m.  [ad+BA-,  VA-],  a  speciator, 
bAolder,  hearer,  eye-witness,  witness:  cedo  quem- 
▼ii  arbitnun,  T. :  ab  arbitris  remoto  loco :  arbi- 
tria  procal  amotis,  S. :  arbitros  eicit,  L. — Poet : 
locQB  maris  arbiter,  t  e.  commanding,  H. — In  law, 
^«Ao  hears  and  decides  a  cause,  an  umpire,  judge, 
arbiter:  Me  cepere  arbitrum,  T. :  quia  in  banc 
jwi  fait  arbiter? — A  judge,  arbitrator,  umpire: 
inter  Academiam  et  Zenonem :  pugnae,  H. :  con- 
cwdiae  drium,  mediator,  L.  —  A  governor,  lord, 
n«ier,  master :  armorura  (Mars),  0. :  bibendi,  H. : 
Hadriae,  rider,  H. :  elegantiae,  Ta. 

arbitra,  ae,/.  [arbiter],  a  female  loitness,  H. 

1.  arbitratnsi  P.  of  arbitror. 

2.  (arbfttrattia»  Qa,  m.  ),  only  abl.  [  arbitror  ], 
wjrfitfign,  arbitration :  cuius  arbitratu  de  negotiis 


9  arbntum 

consuleretur,  S. —  Will,  pleasure,  free-will,  choice : 
(sententias)  exposui  arbitratu  meo :  suo  arbitratu 
vendere. 

arbitriam,  I,  n.  [arbiter^.  In  law,  a  judgment, 
decision  of  an  arbitrator :  ludicium  est  pecuniae 
certae:  arbitrium  incertae. — Judgment,  opinion^ 
decision:  vestrum,  T. :  de  te  faoere  arbitria,  ;>«• 
judgment,  H. :  arbitria  belli  pacisque  agere,  L. : 
opinionis:  usus,  Quem  penes  arbitrium  est  lo- 
quendi,  H. — Mastery,  dominion,  authority,  power, 
wiU,  free -will,  choice,  pleasure:  in  eius  arbitrium 
venire :  ad  suum  arbitrium  imperare,  Cs. :  (lovis) 
nutu  et  arbitrio  regi :  rerum  Romanarum,  Ta. :  ad 
arbitrium  tuum  testis  dabo,  all  the  witnesses  you 
require:  (\\x\di  suo  fecerit  arbitrio,  L.:  popularis 
aurae,iitcto^i(m,  H. :  id  arbitrium  negarit  sui  esse 
consilii, /or  his  consideration,  N. :  optandi  Mune- 
ris,  0.  —  An  appraisement,  apportionment:  eius 
arbitrio  sexagena  tatenta  quotannis  sunt  conlata, 
N. :  salis  vendendi,  i.  e.  monopoly,  L. :  arbitria  fu- 
neris,  expenses  (fixed  by  an  arbiter). 

arbltro,  avi,  — ,  are,  collat  form  of  arbitror,  to 
consider,  believe,  suppose:  deesse  arbitrate  'deo- 
nim.' — Pass.:  ut  bellum  confectum  arbitraretur: 
teneri  ab  adversariis  arbitrabantur  (portQs),  Cs. 

arbitror,  &tus  sum,  art,  dep.  [arbiter].— In  law, 
of  witnesses,  to  testify  on  information  and  belief, 
depose  to  one's  best  knowleage:  ut  *arbitrari'  se 
diceret,  etiam  quod  ipse  ridisset :  f ratrem  mor- 
tuum  inde  arbitrari,  L. :  arbitrerisne  Sempronium 
in  tempore  pugnam  inisse  ?  In  your  judgment,  did, 
etc.,  L. :  in  consilio  arbitror  me  fuisse,  cum,  etc., 
L. — In  gen.,  to  be  of  an  opinion,  believe,  consider, 
think:  arbitror,  certum  non  scimus,  T. :  si  hunc 
noris  satis,  Non  ita  arbitrere,  not  merdy,  T. :  ut 
arbitror,  in  my  judgment:  non  arbitror,  /  think 
not :  arbitratus  id  bellum  celeriter  confici  posse, 
Cs. :  non  satis  tuta  eadem  loca  sibi  arbitratus,  N. 

arbor,  poet  also  arboa,  oris,  /  [1  AL-,  AR-], 
a  tree:  multae  istarum  arborum:  ingens,  V. :  fe- 
lix,  fruit-bearing,  L. :  abietis  arborea,  fir-trees,  L. 
— Poot:  loris,  the  oak,0.:  Phoebi,*^*  laurd, 
0. :  Herculea,  the  poplar,  V. :  mali,  a  mast,  V. : 
arbore  fluctfis  Verberat,  ilie  oar,  V. :  Phrixeam 
petiit  Pelias  arbor  ovem,  the  ship  Argo,  0. :  arbori 
infelici  anspcndito,  o7i  the  gallows. 

arboreiia,  adj  [arbor],  of  a  tree:  frondes,  0. : 
umbra,  0. :  fetus,  fr^iit,  V. :  coma,  foliage,  Pr. : 
cornua,  branching,  V. 

arbuatum,  I,  n.  [arbor],  a  place  where  trees  are 
planted,  plantation,  vineyard  planted  with  trees,  C, 
v.,  E.—Plur.,  tree,s,  nhi^d^,  V.,  0. 

arbuatns,  adj.  [arbor],  set  vnth  trees :  ager. 

arbuteils,  adj.  [  arbutus  ],  of  the  arbutus:  fe- 
tus, frttit,  0. :  virgae,  V. 

arbntum,  I,  n.  [arbutus],  the  fruit  of  the  arbu- 
Digitized  by  V^OOQ  IC 


axbatuB 


70 


arons 


fill,  wild  iirawberty :  dant  arbuta  silTae,  V. — The 
ariuHu^  stravoherry-treB  :  frondentia,  V. 

arbutUB,  L/l  [I  AL-,  AR-],  the  wUd  strawberry' 
tree,  arbutus,  V.,  H.,  0. 

aroa,  ae,/.  [ARC-],  a  place  for  tafe' keeping, 
ehest,  box :  ex  oleft  facta :  cui  vestis  putrescat  in 
arcft,  H. — A  money-box,  coffer,  safe :  numroos  con- 
(emplor  in  area,  H. :  ferrata,  an  ironed  money- 
chest,  lu. :  arcae  nostrae  oonfidito,  rdy  upon  my 
purse, — A  small  prison,  cell:  in  areas  oonici. — A 
coffin,  L. — A  bier :  cadavera  locabat  in  arcft,  H. 

Aroadicus,  adi..  Arcadian:  urbs,  L.  — Me- 
t  o n.,  rustic,  stupid:  iuvenis,  lu. 

aroano,  €ulv,  [  arcanus  ],  secretly,  in  private : 
cum  alquo  conloqui,  Gs. :  legere. 

aroanus,  atfj.  [area],  secret,  trusty,  silent :  nox, 
0. — Hidden^  close,  secret,  private,  concealed:  consi- 
lia,  H. :  Littera,  0. :  senstis,  Y. :  sacra,  mysteries, 
H. — Poet.,  of  Ceres,  H. — As  subst.n.fa  secret, 
mystery:  nox  areanis  fidissima,  0.:  arcani  Fides 
prodiga,  H.:  si  quid  arcani  fuerit,  L. :  prodere, 
lu. :  fatorum  arcana,  Y. :  loWs,  secret  decrees,  H. 

Aroaa,  adis  (ados,  0.),  adj..  Arcadian:  rex, 
Evander,  Y. — As  subst.,  an  Arcadian,  C,  0. 

aroed,  cul,  — ,  fire  [ARC-],  to  shut  up,  enclose: 
alvus  aroet  quod  recipit:  famulos  yinclis,  confine: 
arcebant  vincula  palmas,  hampered,  Y. — F  i  g.,  to 
confine,  restrain:  audaoiam  otii  finibus. —  To  pro- 
hibit access,  keep  away,  hold  off,  keep  at  a  distemce: 
hostium  oopias:  somnos,  0.:  volgus,  H. :  ferro 
contumeliam,  avert  by  the  sword,  L. :  hunc  a  tem- 
plis :  a  muniroentis  vim,  L. :  aliquem  ab  amplexu, 
O. :  eum  ab  illeoebris  peccantium,  protect,  Ta. :  te 
iilis  aedibos :  agro,  L. :  Yirginiam  matronae  sa- 
cris,  L. :  aroeor  aris,  0. :  pathis  penatibus,  to  ban- 
ish, 0. :  aliquem  funesto  veterno,  to  protect,  H. : 
Aenean  periclis,  Y. :  progressu :  hunc  (oestrum) 
pecori,  to  keep  off,  Y. :  arcuit  Omnipotens,  averted 
(the  blow),  0. —  To  hinder,  prevent :  quae  (dicta) 
clamor  ad  aures  Arcuit  ire  meas,  0. :  alqm  alqd 
ad  urbis  conferre,  Ta. :  illos,  quin  ascendant,  L. : 
coUis  aroebat,  ne  adgrederentur,  L. 

1.  aroeautus,  P.  of  arcesso. 

2.  (aroeautofl,  Os),  m.  [arcesso],  a  calling  for, 
swnmons  ;  only  ahl.  sing, :  ipsius  arcessitu  renire. 

'  arcesso  or  colloq.  aocerso,  ivi,  itus,  ere  {pass, 
sometimes  arcesslrl),  intens.  [accedo],  to  cause  to 
come,  call,  tend  for,  invite,  summon,  fistch :  ab  ara- 
tro  arcessebantur :  sacra  ab  exteris  natiouibus 
arcessita:  ex  continenti  accersi,  Cs. :  Gabiiiium, 
S. :  Agrippam  ad  se  arcessi  iussit,  N. :  placere 
patrem  aroesslri,  L. :  Ityn  hue,  0. :  Si  melius  quid 
(vini)  babes,  arcesse,  order  it  brought,  H. — F  i  g. : 
(quies)  molli  strato  arcessita,  invited,  L. — E  s  p.  in 
li^w,  to  summon,  arraign  before  a  court,  accuse, 


prosecute:  huno  hoc  iudicio:  alqaos  eodem  or!- 
mine  in  periculum  capitis:  alqm  capitis:  pecu- 
niae captae,  S. — ^M  e  t  o  n.,  of  time :  lustum  pugnae 
tempus,  to  anticipate,  Y.  —  Of  mental  objects,  to 
bring,  fetch,  seek,  derive:  ex  medio  re8,H.:  arces- 
situm  dictum,  far-fetched, 

azDhatypus,  adj.,  =  <ip)^rviroc,  first  made, 
original:  Cleanthae,  i.  e.  statues  of  CUanthes,  lu. 

Arohiaous,  adj.^  made  by  Archias  (a  cabinet- 
maker) ;  henee>  cheap,  common  :  lecti,  H. 

Archiloohins,  adj.,  Wee  Archilochus, — Henee, 
severe:  edicta. 

archimaginiB,  I,  m.,  =  apxttiayttpoQ,  a  head- 
cook,  lu. 

arohipirata,  ae,  m.,  =  Apxureiparric,  a  pirate 
captain f  C.,  L. 

archlteotor,  fttus,  &n,  dep.  [  architectus  ],  to 
build,  construct.  Her. — ^Frg.,  to  devise,  invent:  yo- 
luptates. 

arohiteotura,  ae,  /.  [architectus],  the  art  of 
building,  architecture. 

architeotns,  I,  m.,  =-  itpf^rkicnav,  a  master- 
builder,  architect. — M  e  t  o  n.,  an  inventor,  deviser, 
contriver,  autltor,  maker :  legis :  sceleris. 

arohon,  cutis,  m.,  =:  dpx*»tVi  the  highest  magis- 
trate of  Athens. 

Aroitenens  (Arquit-),  ntis,  adi,  [arcus-f- 
teneo],  holding  a  bow,  bow-bearing :  deus,  Apollo, 
—As  subst.:  Apollo,  Y. — ^As  a  constellation,  the 
Archer. 

arote,  see  arte. 

Arctophylaz  (acis),  m.,  a  constellation,  Bootes, 

ArctOB,  I  ( ace.  Arcton,  Y.,  0. ),  /,  the  Great 
Bear  (Ursa  Major) :  geminae,  the  two  Bears,  O. : 
gelidae,  Y. :  Arcton  excipere,  to  be  exposed  to,  look 
towards,  the  north,  H. 

arotums,  I,  m.,  =  dpicrovpot  (bear-ward),  the 
brightest  star  in  Bootes,  Y. 

arotnSi  see  artus. 

arcuatna  ( arqnii- ),  acfj,  [  arcus  ],  bow  -  like^ 
arched  (rare) :  cumis,  L. :  curyamen,  of  the  rair^ 
bow,0. 

azDula,  ae,/.  dim.  [area],  a  small  box,  casket,- 
muliebres. — Fig.,  treasures  (of  language). 

azDUS,  fls  {gen.  I,  once,  C),  m.  [ARC-],  a  bow 
intentus  in  me :  adduetus,  Y. :  arcum  tendere,  H. 
tela  Direxit  arcu,  H. :  pluvius,  the  rainbow,  H. 
arcus  sereno  caelo  intentus,  L.:    nubibus  arcus 
iacit  colores,  Y. — P  o  e  t. :  niger  aquarum,  0. :  ia- 
mensos  saltu  sinuatur  in  are&s,  0. :  sinus  eurvoe 
falcatuB  in    arcQs,  bays,  0. :    Efflciens   humilcm 
lapidum  compagibus'  arcum,  an  arch,  0. :  via  quin- 
que  per  arctls,  circles  of  the  earth,  0. :  ad  arpum 
sellae,  Ta, 


Digitized  by 


Google 


ardea 


71 


argumentor 


udea,  *e,/.,  the  heron^  V. 
irdelio,  onis,  m.  [cf.  ardor],  a  buaybody^  Ph. 
axdena,  entis,  at^.  with  comp.  and  tup.  [F.  of 
vA«i\  glowing ^  J^Sft  ^j  ablaze:   caelum,  L. : 
(sooa)   ardentior    illis,  O. :    sagittae,H. :   oculi, 
tparlding^  V. :    radiis   lucis  nubea,  gleaming^  V. : 
apes  auro,  V. :  ardentis  Falerui  Pocula,,/{ery,  H. : 
Biti  fauces,  L. — Bwrmng^  ardent :  iuvems  ardentia 
animi,  L. :    atudia    auorum :    miserere    ardentis 
(amore),0. :  aTaricia:  onXxo,  impaationed:  orator. 
ardenter,  adv.  with  etmip.  [ardeDsJ,  hotltfy  ar- 
iaUly^  vehemtntlg  :  cupere :  araentiua  sitire. 

ardeo,  si,  sus,  ere  [8  AR-J,  to  be  on  fire^  bum, 
blate,  be  burned:  septem  tabernae  arsere,  L. :  arsu- 
ras  comas  obnubit,  V. :  hoepea  Paene  arsit,  H. : 
arauri  ignibaa  artfis,  O. — ^F  i  g.,  to  Jkuh^  tparkle, 
tkmt :  ardebant  oculi. — Of  colors :  Tyrio  murice 
hena,  V.  —  Of  passion,  etc.,  to  ftiim,  glow^  be  in- 
famedy  be  afire:  cum  furor  arderet  Antonii:  in- 
placabilis  ardet,  Y. :  amore:  iracundift,  T. :  cum 
belle  Italia  arderet :  ira,  L. :  in  ilium  odia  ci?ium 
ardebant :  furore,  L. :  studiis  equorum,  with  seal 
for  racing,  H. :  animi  ad  ulciscendum  ardebant, 
}tert  fuU  of  fury,  Cs. :  in  arma  magis,  V. — ^P  o  e  t, 
with  inf.y  to  desire  ardently  :  ruere  utroque,  0. — 
E  9  p^  to  6e  afire  with  love,  h%tm  with  love :  captia 
mentibns,  O. :  non  alia  magis,  H.  —  Poet,  with 
aee. :  Alexin,  V. :  adulter!  Crines,  H. 

ardesod,  ftrsi,  — ,  ere,  inch.  [  ardeo  ],  to  take 
fire,  kindle,  be  infiamed:  ne  longus  ardesceret 
axis,  0. :  at  imagine  Larg^or  arserit  ignis,  H. — 
^i  &i  ^  ^^^00"^  light  up  :  ardescunt  ignibus  undae, 
0. :  ToHa,  oculla,  Ta.--Of  passion,  to  be  infiamed, 
take  fire,  grow  furiout :  in  Iras,  0. :  f remitusque 
ardeadt  equorum,  ^roiMyvrt<>?»,  V. :  arsit  virgine 
rmptA,  H. :  ardescente  pugnft,  Ta. 

ardor,  6ri!»,  m.  [3  AR-],  a  burning,  fiame,  fire, 
heat :  caeli :  boUs  ardoree,  S. — F  i  g.,  of  the  looks, 
firt^  brightneat,  animation :  oculorum :  Toltuum. 
— Of  feelings,  etc,  heat,  eagemeu,  teal :  mentis  ad 
gionam :  animi,  L. :  ardorem  compescere,  Ta. : 
edendi,  0. — B  s  p.  of  love :  pulsus  residerat  ardor, 
0. :  paellae,  H. — Hence,  t?ks  beloved,  fiame :  tu  pri- 
mu  ill!  eris,  0. 

ardnoni,  I,  n.  [arduus],  a  eteep  place,  eteep: 
Afdua  evadere,  L. :  in  ardua  roontis  ite,  0. :  per 
ardoum  scandere,  H. — F  i  g.,  difficulty :  nil  morta- 
Cboa  ardui  est,  H. 

ardmia,  adj.  [  AL-,  ARDH-],  steep:  ascensus, 
Gl  :  Tia.— P  o  e  t.,  high,  elevated,  lofty :  aether,  0. : 
eerrix  eqoi :  sese  ardaus  infert,  i.e.  on  his  steed, 
T. ;  Ardaus  arma  tenens,  high  in  the  air,  V. — 
Fig.,  d^ieuUj  ardttoue^  hard-'  nihil  arduum  sibi 
tmt,  d. :  factu,  Lu :  victoria,  0. :  virtutis  Tia 
•rfoae,  tt :  ardoam  ridetur,  res  gestas  scribere, 
&:  m,hardthijm:  rebua  in  arduis,  H. 


area,  ae,  /.  [  S  AR-  ],  ground  (for  a  house),  a 
building  '  site :  Ponendae  domo  quaereuda,  H. : 
lovis  templique  eius,  L.  —  An  open  space,  court, 
play -around:  campus  et  areae,  H. — A  race- 
ground,  0. — A  threshing-fioor :  Libjcae  (as  prov. 
of  abundanceX  H. :  frumentum  ex  are&  metiri. — 
F  i  g.,  a  field  for  effort :  scelerum. 

arena,  arenaoeus,  see  bar-. 

arenas  entis  [P.  of  areol,  dry,  arid,  parched 
(  poet.  ) :  saxa,  0. :  rivus,  V. :  harenae,  H.  — 
Parched,  thirsty :  Ora,  0. :  fauces  siti,  L. :  sitis, 
parching,  0. 

ared,  ul,  — ,  ere  [8  AR-],  to  be  dry,  be  parched 
(poet.) :  aret  ager,  V. :  fauces  arent,  0. 

Areopagua  (Ario-),  l,  m.,  Mara*  Sill  at 
Athene,  on  which  the  highest  court  acU. 

areaoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [areo],  to  become  dry, 
dry  up:  herbae:  lacrima:  arescens  unda,  Ta. 

aretaloe;iia,  l,  m.,  =  <ipcraXoyoc,  a  prattler 
about  virtue :  mendax,  lu. 

argentarioa,  a«(/.  [argentum],  o/'moiuy:  cura, 
care  of  money,  T. :  tabema,  a  banker*a  ahop,  L, — 
As  aubst.  m.,  a  m^mey  -  changer,  banker,  C. — As 
subst.f.  (sc.  tabema),  a  banking-house,  bank,  h. — 
( Sc.  ars  )  the  businesa  of  a  banker :  argentariam 
facere.  —  (Sc.  fodina)  a  ailver-mitie,  L. 

argentatna,  adj.  [B,Tgentam],  plated  trith  silver: 
milites,  with  silvered  ahielda,  L. 

argantena,  a^j.  [argentum],  of  silver,  made  of 
silver :  aquila :  vasa,  H.  —  As  subat.  (so.  nummt), 
silver  coins :  numerus  argenteonim,  Ta. — M  e  t  o  n., 
adorned  with  silver :  scaena:  acies,L. — Of  a  silver 
color,  silvery :  niveis  pennis  Ales,  0. :  anser,  V. — 
Of  the  silver  €tge :  proles,  0. 

argentum,  I,  n.  [ARG-],«t/vtfr ;  purum,  lu. :  cae- 
latum,  wrought:  factum  atque  signatum,  wrought 
and  coined:  fulgens,  Ct. — Silver  fiate,  silver  work : 
Ridet  argento  domus,  H. :  expositum  in  aedibus. 
— Coined  silver,  silver  money:  argenti  pondo  xx 
milia,  Cs. — In  gen., moiuy.*  adnumerare,  T. :  ar- 
genti sitis,  H.:  aere  solvere,  S. 

argeatea,  ae,  m.,=&pyiffrfiCt  ^  west- south- 
west wind,  0. 

Argi,  crura,  m.  [Argos],  the  Argives,  Greeks,  V. 

argiUa,  ae,/.,  =dpvc\Xoc,  lohite  day,  potter's 
earth,  marl :  ex  argillA  nctus :  f usilis,  Cs. :  uda,  H. 

argitia,  idis,/.,  a  vine  with  white  grapes,  V. 

argumantatid,  dnis, /.  T argumentor].  — In 
rhet,  a  proving,  reasoning.  — M  e  t  o  n.,  proof 

argumentor,  fttus  sum,  &rl,  dep.  [argumen- 
tum],  to  adduce  proof:  quo  pecunia  pervenerit: 
facnltfts  argtimentandi.  —  7b  adduce  in  proof: 
ilia  quae  sunt  ^via :  multa  probabiliter,  L. — jb 
draw  a  conduston:  de  eius  Toluntate. 


Digitized  by 


^oogle 


argumentum 


72 


argumentum,  I,  n.  [arguo],  an  argument^  evi- 
dence^ffround,  support^  proof:  Sthenium  sine  argu- 
mento  damnare:  ad  huius  inDOcentiam :  fabella 
'  sine  argumento,  unsupported  story:  argumento  sit 
clades,  L. :  libertatis,  Ta. :  argumenti  sumebant 
loco,  non  posse,  etc,  accepted  as  a  proof  Cs.  —  A 
sign^  marky  token^  evidence:  argumenta  atque  in- 
dicia sceleris :  animi  laeti  argamenta,  indications^ 
0. :  non  sine  argumento  male  dicerc,  i.  e.  plausible 
ground.  —  Of  a  composition,  the  niatiert  contents, 
subject,  theme,  burden,  argument :  fabulae,  T. :  ar- 
gumentum narrare,  T. :  argumento  fabulam  serere, 
upon  a  theme,  i.  e.  a  plot,  L. :  ex  ebore  perfecta 
argumenta,  subjects  nuodelled:  (cratera)  longo  cae- 
laverat  argumento,  0. :  ingens,  V. 

arguo,  ul,  fltus,  ere  [  ARG-  ],  to  make  known, 
show,  prove,  manifest,  disclose,  declare,  betray:  ge- 
nus arguitur  voltu,  0. :  Degeneres  animos  timor 
arguit,  V. :  amantem  silentium  Arguit,  H. — Pass, 
reflex.,  to  betray  oneself:  Laudibus  arguitur  vini 
vinosus  Homerus,  H. — To  cuxuse,  complain  of  in- 
form against,  charge,  blatne,  denounce:  servos: 
ambigue  dictum,  censure,  H. :  quid  arguis  ?  What 
is  your  accusation  /  .*  ea  culpa  quam  arguo,  L. : 
facinoria :  sceleris :  culpae  regera,  L. :  occupandae 
rei  p.  arj;ui,  Ta. :  me  timoris,  V. :  te  hoc  crimine : 
quo  (crimine)  argui  posset,  N. :  id  quod  me  arguis : 
de  quibus  verbo:  civis  Romanes  necatos  esse: 
pulsuin  (me  esse),  V. :  me  patrium  temerasse  cu- 
bilc  Arguit,  0.:  animalia  mensis  Arguit  imponi, 
censured  the  practice,  0. :  occidisse  patrem  argui- 
tur. 

argutatio,  Cnis,/.  [arguto],  a  creaking:  lecti, 
Ct. 

argute,  adv.  with  comp.  and  sup.  [argutus],  in- 
geniously,  impressively,  subtly :  respondere :  dicere 
argutius:  argutissime  disputare. 

argHtlae,  ftrum,/.  [argutus],  liveliness,  anima- 
tion :  digitorum,  lively  movements.  —  Fig.,  bright- 
ness, acuteness,  subtlety,  wit :  Hyperidi.  —  Shrewd- 
ness, cunning :  alqd  persequi  suis  argutiis. 

arguto,  — ,  — ,  ftre,  to  prattle,  prate:  mibi 
ignes,  Pr. 

argutulufli  atfj,  dim.  [argutus],  somewhat  sub- 
tle: libri. 

argutus,  a«(j.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  arguo], 
active,  quick,  es^essive,  lively :  man  us:  oculi:  ca- 
put (of  a  horse),  graceful,  V.  —  To  the  hearing, 
piercing,  sharp,  shrill  ( poet. ) :  hirundo,  chirping, 
V. :  ilex,  rustling,  V. :  nemus,  echoing  with  song, 
v.:  Neaera,  melodious,  H. :  serra,  grating,  V.: 
pecten,  rattling,  V.  —  Of  style,  explicit,  detailed: 
litterae. — Of  omens,  distinct,  clear,  striking:  argu- 
tissima  exta :  omen,  Pr. — Sagacious,  acute,  unity, 
bright:  in  sententiis  argutior:  poema  argutius: 
acumen,  H. — Cunning,  sly,  artful:  calo,  H. 

argyraspides,  um,  m.  plur.,  =  ipyvpavmSiQ, 


soldiers  with  silver  shields,  a  select  body  of  Mac^ 
donian  infantry,  L.,  Cu. 

ariduluB,  adj.  dim.  [  aridus  ],  somewhat  dry  * 
labellae,  Ct. 

aridus,  adj.  with  sup.  [8  AR-],  dry,  arid^ 
parched:  materies,  Cs.:  folia:  tellus  leonum  nu- 
trix,  U. :  nubila,  rainless,  V.  —  As  subst.  n.,  a  dry 
place,  dry  land:  naves  in  aridum  subducere,  Cs. : 
(arbores)  humi  arido  giguuntur,  S. —  Of  feeling, 
making  dry,  burning :  sitis,  0. :  febris,  V.  —  Of 
sound :  f ragor,  a  dry,  crackling  noise,  V. —  With' 
ered,  shrivMed:  crura,  0.?  nates,  H. — Meagre, 
scanty, poor :  victus :  vita.  —  Fig.,  of  style,  dry, 
jeju7ie,  poor,  unadorned:  genus  sermonis:  libri 
aridissimi,  Ta. — Of  a  man,  dry,  stingy :  pater,  T. 

aries  ( poet,  aries,  disyl. ),  ietis,  m.,  a  ram,  C, 
V.  —  M  e  t  o  n.,  t^e  Earn  (a  constellation),  O.  —  A 
battering  -  ram :  ab  ariete  materia  def  endit,  Cs. : 
arietibus  aliquantum  muri  discussit,  L. — A  break- 
water :  (8ublicae)  pro  ariete  subiectae,  Cs. 

arieto  (arietat,  trisyl.,  V.),  &vl,  Atus,  &re  [arieB], 
to  strike  violently,  ram :  in  me,  Att  ap.  C. :  in  por- 
tQs,  V. :  in  terram,  Cu. 

ajiola,  ariolor,  etc.,  see  hario-. 

arista,  ae,  /.  [2  AC-],  the  top  of  an  ear,  beard 
of  com:  munitur  vallo  aristarum:  tenerae,  V. — 
An  ear  of  grain :  pinguis,  Y.  — Of  spikenard,  O. : 
solae  aristae,  i.  e.  otdy  crops  of  grain,  V. 

arithmetica,  Orum,  n.,  =  dptJ^fuirusd,  arith- 
metic. 

arma,  Orum,  n.  [1  AR-],  implements,  outfit,  m- 
struments,  tools:  cerealia, /or  making  bread,  V.  i 
(colon i )  operis,  0. :  omne  genus :  armorum,  Cs. : 
Conligere  arma  iubet,  the  shtp^s  tackle,  Y. — Armnfr 
fitted  to  the  body,  defensive  armor  (the  shield,  ooat 
of  mail,  helmet,  etc) :  arma  his  imperata,  galea, 
clipcum,  ocreae,  lorica,  omnia  ex  acre,  L.:  auro 
caelata,  L. :  Lausum  super  arma  ferre,  on  his 
shield,  Y. :  caelestia,  quae  ancilia  appellantur,  L. : 
se  col  legit  in  arma,  covered  with  his  shield,  V.  •—  I  n 
g  e  n.,  implements  of  war,  arms,  weapons :  alia  ad 
tegendum,  alia  ad  nocendum:  belli,  T. :  pugnis, 
dein . . .  Pugnabant  armis,  H. :  arma  capere :  ferre 
posse,  Cs. :  aptare,  L. :  induere,  0. :  armis  accingi, 
y. :  vocare  ad  arma :  ad  arma  concurri,  Cs. :  armis 
uti :  in  armis  esse,  under  amu,  Cs. :  cum  alquo 
armis  dimicare,  N. :  deponere,  Cs. :  amittere,  V. : 
deripere  militibus,  H. :  ad  bellum  polliceri,  L. : 
armorum  atque  telorum  portationes,  S. — Fig., 
means  of  protection,  defence,  weapons:  prudentiae: 
mihi  Stertinius  arma  (i.e.  praecepta)  dedit,  H. : 
contra  Borean,  i.  e.  covering,  0. :  quaerere  conscius 
arma,  i.  e.  ways  of  aitaeking  me,  V. :  silent  leges 
inter  arma,  in  war:  cedant  arma  togae :  externa 
erat,  foreign,  L. :  civilia,  Ta. :  inferre  Italiae,  N. : 
ad  horrida  promptior  arma,  0. :  compositiB  armib, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


78 


H. :  Anna  Timmque  cano,  Y. :  in  anna  feror, 
hat^Y. — A  ndcy  party  in  war:  isdem  in  arm  is 
fnl— SoUt«n,  troopt:  noatro  supplicio  liberemiis 
Romana  anna,  L. :  machina  Feta  annis,  V. :  aiui- 
Uaria,  auxiliary  troops^  0. 

azmaxnaza,  ae,/.,  =apfAdfialia,a  covered  Per- 
aian  chariot  (esp.  for  women  and  children),  Cu. 

armamenta,  drum,  n,  [armo],  implemenU^ 
taeneii9,—E  s  p.,  the  eqtUpmemi  of  a  ship,  tackle  : 
aaoorae  reliqaaeque  annamenta,  (^.:  demenda, 
L :  aptari  pinnm  annamentis,  0. 

azmaznentazlnm,  l,  n.  [  annamenta  ],  an  or- 
tmo^  armory:  publica:  armamentaria  caeli,  lu. 
—  Me  ton.,  a  dockyard:  Atheniensibus  facere. 

annarhun,  l,  n.  [arma],  a  dotei,  chest,  'safe: 
in  aedibas. 

axmatora,  ae,  /.  [  armo  1  armor,  equipmeiU : 
leria,  Os.  —  Me  ton.,  armed  men,  troops:  levis, 
Sght  infantry,  C,  Ob. 

1.  aiiiiatiza»  adj,  witli  mp.  [P.  of  armo],  armed, 
mipped,inarm*:  consuliarmatusobstitit:  plebes, 
i :  classes,  V. :  cohors,  Ta. :  milia  armata  quin- 
qiiagenta,«o/<lMrt,C8. :  quasi  armatissimi  fuerint: 
fadbos,  L. :  ursi  unguibus,  0.— As  subgt.  m.,  armed 
men,  toU&era:  in  eo  loco  eonlocati:  decern  milia 
armatorum,  N.  — Fig.,  under  arms:  animum  re- 
vere, hostility.  —  Furnished,  equipped,  provided: 
para^  annati  animis :  spoliis  liitreus,  0. 

2.  (aziiiatiia»  Qs),  m.  only  abL  sing,  [armo], 
^rmor,  equipment:  baud  dispari,  L.  —  Melon., 
armed  men,  troops  :  graviore,  L. 

annentaliB,  e,  adj.  [armentum],  of  a  herd,  one 
^  a  herd:  equa,  V. 

anneiitaxiiis,  I,  m.  [  armentum  ],  a  herdsman, 
neatherd:  Afer,  V. 

annentum,  I,  n.  [aro],  cattle  for  ploughing. — 
In  gcn^  neat  cattle,  homed  cattle,  oxen:  greges 
armentoram  reliquique'pecons:  bos  armenta  (se- 
fritur):  bncera,  0.;  armentum  aegrotat  in  agris, 
H.  — Meton.,  a  drove,  herd,  of  horses:  bellum 
haec  armenta  minantur.  V. — Of  stags :  hos  (cervos) 
toti  armenta  sequuntur,  V.  —  Of  seals :  immania 
(NeptoDi)  Annenta,  the  monstrous  sea-herd,  V. 

mifer,  en,  erum,  a<^*.  [arma-f  FER-l  artns- 

*wwy,  armed,  warlike  :  Minerva,  0. :  Leleges,  0. 

ttmiger,  eri,  m.  farma  +  GES-],  one  who  bears 

•■u  (lite),  Cu.  — An  armor-bearer,  shield-bearer 

(poet):  regis,  O. ;  lovis,  i.  e.  aquila,  V. 

umigen,  tLe^f*  f  armiger],  a  female  armor- 

iterer,  0. 

miilla,  ae,y!  [annus],  a  bracelet,  armlet,  arm- 
«y;  aqrese,  L. 

omiliataa.  adj.  f  armilla  ],  decked  wWi  brace- 
kt:  ones.  Pr- 


ArmllaBtnim,  l,  n.,  a  place  in  Borne,  where 
the  festival  A  f-ntilustrium  (consecration  of  arms) 
was  celebrated,  L. 

arznlpotena,  cntis,  adj,  rarma+poten8],jw)io- 
erful  in  arms,  valiant,  warlike:  Mars,  V. 

armlsonua,  adj.  [  arma  +  SON-  ],  resounding 
with  arms:  Pullas,  V. 

armo,  ftvl,  atus,  are  [  arma  ],  to  furnish  with 
weapons,  arm,  equip:  multitudinem :  milites,  Cs. : 
ut  qiiomque  casus  arniaverat,  S. :  manus  armat 
spams,  V. :  in  dominos  armari :  in  proelia  fratres, 
V. :  Archilochum  rabies  armavit  iambo,  H. :  ar- 
mari, to  take  arms,  Cs.  —  E  s  p.,  to  furnish, fit  out, 
equip  :  navem  sumptu  suo :  ea  quae  sunt  usui  ad 
armandas  navis,  Cs. :  armata  classis,  L. — Poet: 
calamos  veneno,  V. :  equum  bello, /or  war,  V. — 
F  i  g.,  to  arm,  equip,  furnish,  strengthen,  help : 
quibus  eum  (accusatorem)  rebus  armaret,/>roo/«; 
se  imprudentia  alicuius,  N.:  irft,  0.:  nugis,  with 
nonsense,  H. — To  move  to  arms,  excite,  rouse,  stir: 
regem  adversus  Romanos,  N. :  dextram  patris  in 
filiam,  L. :  vos  in  fata  parentis,  moves  you  to  kill, 
0. :  Arcadas  dolor  armat  in  hostes,  V. 

Armoricae  (Arem-),  arum,/,  adj.  [Celtic], 
maritime:  civitates,  of  northwestern  Oaul,  Ca 

armos,  I,  m.  [1  AR-1,  the  shoulder:  ex  umeris 
armi  fiunt,  0. :  leporis,  H. :  equi  fodere  calcaribus 
armos,  the  side,  V. :  hasta  per  armos  Acta,  the  up- 
per arm,  V. 

aro,  avT,  atus,  are  [2  AR-],  to  plough,  till:  ter- 
rain :  in  f undo,  T. :  piger  optat  arare  caballus  (i.  e. 
rather  than  carry  a  rider),  H.  —  Prov. :  arare 
litus,  to  waste  labor,  0.  —  In  gen.,  to  aUtivate: 
quae  homines  arant,  navigaut,  etc.,  i.  e.  success  in 
agriculture,  etc.,  S. :  quiequid  arat  Apulus,  obtains 
by  cultivation,  H. :  in  Sicilia. — Of  a  ship,  to  plough  : 
aequor,  V. :  aquas,  0. — Of  Alecto :  f  rontem  rugis, 

arquitenens,  see  arcitenens. 

arrabo,  onis,  m.,  =  dppaptav,  earnest-money,  a 
pledge,  security:  relicta  arraboni,  as  security,  T. 

arrepo,  ariideo^  arrogo,  etc.,  see  adr-. 

ars,  artis,/.  [1  kli-\  practical  skiU :  manus  et 
ars:  arte  laboratae  vestcs,  V.  —  Esp.,  skill  in  a 
special  pursuit,  a  profession,  business,  art :  musica, 
poetry,  T.'.  magica,  V. :  (  artes  )  miiitares  et  im- 
peratoriae,  L. :  civiles,  politics,  Ta. :  dicendi,  ora- 
tory: belli,  L. :  arte  canere,  0.  —  Poet.:  artes 
Infra  se  positas,  i.  e.  inferior  ability,  H. — Science, 
learning,  knowledge:  Graeeae:  optimae,  N. :  in- 
ventor artiuin  (Mercuriiis),  Ch.  —  Theory,  general 
principles:  al(|d  ad  artem  et  ad  praeceptu  revo- 
care. — A  work  of  art :  exqnisitae :  clipeus,  Didy- 
maonis  jrtes,  V. :  Quas  (arils)  Parrhasius  protulit, 
H. —  Conduct,  f  tract  ice,  character:  vctercs  rcvo- 
cavit  artIs,  ancient  virtues,  H. :  artls  bonae  fama, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


arte 


74 


S. :  artes  eximiae :  Nihil  istac  opus  est  arte,  sed 
els  .  .  .  Fide  et  taciturnitate,  the  service  I  vMnt  u 
not  cookery^  but,  etc.,  T. :  artium  Gratarum  fades, 
charming  mannersy  fl.  —  Cunning^  artifice,  strata- 
gem^  trick,  fraud,  deceit :  arte  tractare  virum,  T. : 
capti  arte,  L. :  novas  artis  versare,  V. :  Docendi, 
means,  V. :  dolosae,  0. :  arte  ducis  elusi,  Ta. — An 
elementary  treatise,  inxtruction^hook :  praecepta  in 
artibus  relinquere :  artem  scindes  Tbeodori,  lu. 

arte,  adv.  with  camp,  and  sup.  [artus],  dosdy, 
fast^ firmly:  continere  alqd,  Cs. :  aciem  statuere, 
S. :  tigna  artius  inligata,  Cs. :  quam  artissime  ire, 
S.  —  Fig.:  dormire,  soundly:  alqm  coiere,  i.  e. 
stingily,  S. 

arterla,  ae,  /.,  =  dprfipiOf  the  windpipe, — An 
artery. 

axthritioiiB,  a((/.,  =  dpdpiTu:6Q,  gouty :  cocus. 

articulatiin,  adv.  [articulus],  piecemeal^  Poet 
ap.  C. — Distinctly,  in  clear  sequence:  dici. 

articulnB,  I,  m.  dim.  [2  artus].  a  joint,  knuckle: 
crura  sine  articulis,  Cs. :  quo  iungitur  capiti  cer- 
vix, L. :  sarraentorum.  —  E  s  p.,  plur.,  the  fingers : 
labella  abstergere  articulis,  Ct. — Fig.,  of  discourse, 
a  part,  member.  —  Of  time :  in  ipso  articulo  tem- 
poris,  at  the  nick  of  time :  in  ipso  articulo,  T. 

artifez,  icis,  m.  and  /.  [  ars+FAC-  ],  a  master 
of  an  art,  professional  man,  artist,  artificer  (used 
of  a  sculptor,  musician,  actor,  etc.) :  artifices  im- 
probi,  i.  e.  quacks,  L. :  dicendi,  an  orator :  morbi, 
hecUer,  Tb. — A  maker,  builder,  author,  contriver: 
mundi :  operura,  L. :  figurae,  0. :  caedis,  0.  —  A 
trickster,  cunning  deceiver,  cheat:  Artificis  scelus, 
i.  e.  the  wicked  device,  V. ;  cf.  artificis  scelus,  I  e. 
artifex  scelestus,  V. :  0  artificem  probum !  T. — 
Apposit.,  a  master,  skilled,  clever,  ingenious,  dexter- 
ous :  artifices  roaiiils,  0. :  talis  negoti,  S. :  ad  cor- 
rumpendum  ingenium. — Artistic :  boves,  Pr. 

artifioiose,  adv.  with  comp.  and  sup.  [artificio- 
sus],  skilfidly,  arOsticaUy,  in  an  orderly  manner: 
dicere:  id  artificiosius  emcere:  artificioBissime  fa- 
cere,  Her. 

artificiosna,  adj.  with  comp.  and  sup.  [artifi- 
cium],  full  of  skill,  skilful^  artistic :  rhetores  ar- 
tificiosissimi.  —  Skilfully  wrought,  artistic :  opus : 
est  artificiosius  (with  inf.).  Her. — Artificial:  ge- 
nera divinandi :  roemoria.  Her. 

artifioium,  I,  n.  [  artifex  ],  a  profession,  trade, 
employment,  art :  tenue :  opera  atque  artificia,  Cs. 
—  Theory,  system:  de  iure. — SkUl,  knowledge,  in- 
genuity :  singulare :  gubernatoris,  Cs. — Art,  ci'aft, 
cunning,  artifice,  trick:  alqra  artificio  pervertere: 
vicisse  artificio,  Cs. :  simulationis.  —  A  work  of 
art:  artifici  cupidus :  haec  opera  atque  artificia. 

artliis,  see  2  arte. 

arto,  &vl,  fttus,  are  [1  artus],  to  contract,  straiten : 
artato  freno,  Tb. :  in  nonoribus  omnia  artata,  L. 


artolaganns,  l,  m.,  =  iproXdyavov,  a  kind  of 
cake, 
artopta,  ae,/.,  =  iprSirrtiQt  a  breadpan,  lu. 

1.  artna  (not  arctus),  acfj.  with  comp.  and  sup. 

{1  AR-  ],  close,  strait,  narrow,  confined,  short : 
aquei :  saltus,  L. :  compages,  V. :  nexus,  0. :  toga, 
narrow,  H. :  convivia,  i.  e.  crowded,  H. :  artiorea 
silvae,  (iense,  Cs. :  custodia,  Ta.  —  As  subsL  n.,  a 
narrow plaee^  narrow  passage:  in  arto,  L. :  in  ar- 
tius coire,  Cu.  —  Fig.,  straitened,  seatUy,  small, 
dose,  binding:  vincula  amoris  artissima:  vincu- 
lum ad  astringendam  fidem :  oommeatOs,  L. — Ab 
subst, :  ne  spem  sibi  ponat  in  arto^  diminish  expec- 
tation, 0.:  desilire  in  artum,  into  straits,  H. — 
Needy,  indigent,  straitened:  artis  in  rebus,  O. — As 
svbst. :  ne  in  arto  res  esset,  L.  — Of  sleep,  deq^: 
artior  somnus. — Narrow,  frugal :  animus,  H. 

2.  aitua,  uuro,  m.plur.  [1  AK-],  joints:  digi- 
torum :  dolor  artuum,  gout. — M  e  t  o  n.,  the  limbs  .- 
artubus  omnibus :  arsuri,  i.  e.  ^  body,  0. :  per 
artQs  Sudor  iit,y. :  singulos  artQs,  each  limb,TtL : 
anima  seducere  artds,  v . 

arula,  ae,/.  dim.  [ara],  a  small  altar. 

amncUfBr,  amndo,  see  hanin-. 

aruspax,  aruspicinus,  see  harusp-. 

wrvixxsL,fie,f.,  grease,  fat,  lard:  pinguis,V. 

arvum,  T,  n.  [arvus],  an  arable  field,  cultivated 
land,  field,  ploughed  land,  glebe:  optima,  V. :  arvo 
studere,  S. :  fundus  Arvo  pascat  eruro,  H. :  f  ertilia^ 
L.  — Plur., fields, plains,  country,  regions:  Sicula, 
V. :  Qua  rigat  arva  Nilus,  H. — ^P  o  e  t :  Neptunia, 
the  sea,  V. — A  sfutre,  coast:  arva  tenebant,  V. 

annia,  adj.  [2  AR-], ploughed,  arable:  agrL 

arx,  arcis  {plur.  only  nom.  and  acc.),f.  [ARC?-], 
a  ccutle,  citaad,  fortress,  stronghold :  (  montem  ) 
murus  arcem  efficit,  Cs. :  munire  arcem:  areem 
tradunt,  N. :  hostium,  L.  —  In  Rome,  prop.,  the 
southwest  summit  of  the  Capitoline  hill ;  in  gen., 
tlie  Capitoline  hill,  the  Capitol :  arcem  habere,  L. : 
de  arce  capt&  nuntii,  L. ;  where  auguries  were 
taken  :  deductus  in  arcem,  L. ;  often  with  Capito- 
Hum,  C. — Plur.,  of  the  seven  hills  of  Rome :  bea- 
tae,  H.  —  Poet.:  me  in  arcem  ex  urbe  removi, 
refuge  (I  e.  his  villa),  H.  —  P  r  o  v. :  arcem  faoere 
e  cIoac&,  a  mountain  of  a  molehill — P  o  e  t :  sum- 
mA  in  arce,  at  the  very  top,  0. :  Paruasi,  0. :  Quae 
pater  ut  summa  vidit  Saturnius  arce,  0. :  caeli 
quibus  adnuis  arcem,  V. :  Dextera  sacras  iacula- 
tus  arces,  H. — F  i  g.,  a  protection,  refuge,  bulwark : 
omnium  gentium :  arces  libertatis  tueudae,  L. : 
caput  atque  arcem  totius  belli,  Jiead  andfi-ont,  L. : 


aa,  assis,  m.  [2  AC-],  one,  a  whole,  unity  ;  hence 
(late),  ex  asse  heres,  of  the  entire  estate,  —  E  a  p., 
the  unit  of  money,  orig.  one  pound  of  copper  ;  i*e- 

Digitized  by  V^OOQIC 


76 


aaper 


duced  by  depreciaUons  to  half  an  ounce ;  a  penny : 
assem  (Ure :  vilis,  H. :  ad  assera,  to  the  Itut  copper^ 
H.:  assem  negat  daturum,  a  farthing. 

aBOea  (ascia),  ae,/.,  an  axe. 

aacendo  (adac-),  scendl,  scensus,  ere  [ad  + 
BcauJu],  to  tfumnt^  dinib^  aecendj  teaU^  go  up :  in 
equam :  in  caelum :  ad  Gitanas,  L. :  Delphos,  to 
J)dpkiy  L. :  iiavein,  T. :  iugum  montis,  Cb.  :  illuc, 
0. :  si  IOOD8  erat  asceudenduii,  Gs. — F  i  g.,  to  riae^ 
wwmU^  atcend^  reach :  virtute  iu  altiorem  locum  : 
ad  hoQores :  super  uobiles,  i.  e.  to  eurpasa^  Ta. : 
gradatim  asceodere  vocem,  to  become  louder :  gra- 
dibua  magistratuum :  Bummum  locum  civitatis. 

asoenaio  (ad-BC-X  oois,/.  [asceDdoj,  a  rising. 
— ^Fig. (once):  oratorum, ^09T€w. 

X.  aacazisiiB  (adac-)»  ^-  of  ascendo. 

2.  aacenfliia  (adBC-X  ^»t  »^-  [ascendo],  a 
elimifing^  aecent :  priroos  prohibere  ascensu,  Cs. : 
difficiUa,  L. :  mollioris  ascensQs  via,  L. :  fastigia 
Ascensu  supero,  V. — F  i  g.,  a  rising :  ad  civitatem, 
to  ciHiemship. — A  toay  up,  approach,  ascent :  agger 
ascensum  dat  Gallis,  Cb.  :  arduus :  in  circuitu,  i.  e. 
windingj  Gs. :  riget  Tmolus  id  ascensu,  0. — F  i  g. : 
in  Tirtute  multi  sunt  ascensOB. 

MCia,  ae,/,  see  ascea. 

ascio  (ad-acio),  — ,  — ,  Ire,  to  reeeivej  adopt, 
sdtet :  socios,  V. :  centurionero,  Ta. 

asciBCo  (ad-ao-X  bcIvI,  Bcltus,  ere,  to  take  to 
e^ttadf  adopts  accept :  leges :  alii  (ciritate)  ascita, 
bjf  aecepUng  citizenship  Sseichere,  N. :  si  non  esset 
(dris),  asciscendum  fuiase,  wight  to  he  made  one  : 
Bockx  sibi  ad  belluro,  Gs. :  in  civitatem  et  patres, 
L. :  inter  patricios,  Ta. :  alqro  civem :  (Aenean) 
generum  urbi,  V. :  superis  ascitus  Gaesar,  0. — 
Tb  astueiate  with  (mcsdf,  take  into  association^ 
aecepl,  win  over:  alquem  ad  sceleriB  foedus :  ho- 
ndzkes,  S. :  rolimtarios  ad  spero  praedae,  L. :  Spem 
Aetofaam  in  armis,  in  the  attianee^  V. —  To  receive^ 
take,  appropriate,  adopt,  approve :  »acra  a  Graecis : 
Coroniden  aacris  urbis,  aad  by  adoption,  0. :  ritfls, 
Lk :  Dova  verba,  H. :  vacnitatem  doloris,  to  seek  as 
a  good,  —  To  claim,  aspire  to,  lay  claim  to  :  impe- 
riom,  L. :  mihi  sapientiam. 

aacttus  (ad-so-),  adj.  [P.  of  asciscol  adopted, 
foreign,  assumed:  milites,  Cu. :  lepor,  N. 

aacnbo  (ad-acr-),  ipsl,  Iptus,  ere  [ad+scri- 

boj,  to  write  in  addUion,  add:  ad  extremum  al- 

q«ui:  in  lege,  'si  quid,'  etc. :  nomini  regis  titulum, 

Ca.  —  7b  enroQ,  enlist,  enter  in  a  list:  ascriptufl 

Beradeensis :  Puteolos  aBcripti  coloni,  in  the  col- 

^ofP^  L. :  dvitatibas  ascripti :  se  in  civitatem : 

m  avilalibas  ascriptus :  militiae,  Ta.— 7b  inscribe 

pate);  mMrmori  Praxitelem  p.  e.  eius  nomen),  Ph. 

—  ThmpoM/  astturn:  alqM  tutorem  liberia  (by 

9iU)'  mor&n  hiB  rebus  (fij  decree):  ascriptui 


poenae  dies.  Ph. — F  i  g.,  to  in^pute,  ascribe,  attrib- 
ute :  incommodum  alcui,  hold  responsible  for :  «o- 
cium  me  tuis  laudibus,  assigns  me  a  share  in :  sibi 
exemplum,  to  refer,  Ph.  —  7b  number  in  a  class, 
include  among :  Satyris  poetas,  H. :  nationes  Ger- 
manis,  Ta. —  7b  add,  join:  ilium  sibi  conlegam: 
ad  hoc  genus  narrationes :  me  in  talem  numerum. 

asoriptioiua  (ad-acr-X  adj.  [ascribo],  received 
by  enrolment  (once) :  cives. 

aficriptio  (ad-aor-),  Onis,/.  [ascribo],  an  ad- 
diHofi  in  writing,  G. 

asoriptor  (ad-scr-),  oris,  m.  [ascribo],  one  who 
adds  his  name,  a  supporter :  legis :  tuus. 

asoriptna  (ad-aor-),  P.  of  ascribo. 

aaella,  ae,/.  dim,  [asina],  a  smaU  she-ass:  tur- 
pis,0. 

asallna,  I,  m.  dim,  [asinus],  a  little  ass,  ast^s 
eoit :  tardus,  V. :  onustus  auro. 

auluB,  I,  m.,  a  gad-Jty,  horse-Jty,  Y. 

aainna,  I,  m.,  an  ass,  G.,  L.— F  i  g.,  an  ass,  block- 
head, doll:  gennanus. 

asotUB,  I,  m.,  =  <!ff<tfroc,  a  libertine, 

aBparagos,  I,  m.,  =  dawdpayo^,  asparagus,  lu. 

aapargo  (adap-),  see  2  aspergo. 

aapeotabilis  (adap-),  e,  adj.  [aspecto],  visti>le. 

aapeotd  (adap-),  ivi,  fttus,  &re,  intens.  [aspi- 
cio],  to  look  at  attentively,  gaze  upon  :  me,  T. :  sta- 
bula,  V.  —  Of  places,  to  look  towards,  overlook : 
coUis  adspeotat  arces,  V. — Fig.,  to  heed:  iussa,  Ta. 

1.  aapeotna  (adap-),  P.  of  aspicio. 

2.  aapeotua  (adap-),  tls  (dat.  aspectfl,  Y.), 
m.  [aspicio],  a  seeing,  looking  at,  sight,  view,  glance, 
look:  uno  aspectu  intueri  eos :  situs  praeclarus  ad 
aspectum :  aspectum  amittere,  sight :  civium :  in 
aspectu  populi  positum :  te  aspectu  ue  subtrahe 
nostro,  V. :  Mortalls  aspectds  reliquit,  V.  —  Ap- 
pearance, look :  urbis:  multitudinis,  Gs. — Aspect, 
mien,  countenance :  hominis :  borridiores  aspectu, 
Gs. :  ut  ipso  aspectu  inicere  admirationem,  N. 

aapello  (aba-),  — ,  — ,  ere  [abs+pello],  to 
drive  away :  ab  hac  me,  T. :  a  leto  numine  aspel- 
lor,  Att  ap.  G. 

aaper,  era,  eruro  (poet.,  abl.  plur,  aspris,  Y.X 
adj.  with  comp.  and  sup.  [ab+spes],  without  hope, 
adverse,  calamitous,  troublesome,  cruel,  perilous: 
tempora :  oppugnatio,  Gs. :  mala  res,  spes  multo 
asperior,  S. :  venatus,  V. :  fata,  V.  —  As  subst. : 
aspera  multa  pertulit,  hardships,  H.  —  Of  nature 
and  character,  rough,  harsh,  hard,  violent,  unkind, 
cruel :  homo  natura :  luno,  V. :  iuvenis  monito- 
ribus.  H. :  asperrimi  ad  condicionem  pacis,  L. :  re- 
bus non  asper  egenis,  Y. :  cladibus  asper,  exas- 
perated, 0. :  doctrina  asperior :  fores,  i.  e.  of  a 
crusl  mistress,  H.:   Asp^or  tribulia  { Galatea  X 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


aspere  76 

more  unfeeling^  0. —  Wtld^  ravage,  fierce :  (aDguis) 
siti,  V. :  tactu  leo,  H. :  facetiae. — Of  climate,  harsh^ 
mvere:  caelo  Germania,  Ta. :  hierops,  S. :  asper- 
rimo  biemis,  in  the  depths  Ta.  —  Of  style,  harsh: 
oratio.  —  Roughy  uneven  :  regio :  loca,  Cs. :  rura 
durais,  V. :  rubus, />rtVX:/y,  V. :  aoquora  ventis,  U. : 
pocula  sigDis,  i.  e.  wrottght  in  relief y  V. :  f  rons  cor- 
nu,  0. :  capilli  (i.  e.  hirauti),  H. :  maria,  ttormtfy  V. : 
viuum,  harthy  T. :  pronuntiationis  genus,  rough: 
littera,  i.  c.  the  letter  r,  0. 

aapere,  cuiv,  with  comp.  and  sup.  [asper],  AarsA- 
/y,  severely y  sternly :  in  homines  invehi :  aspcrius 
scribere:  ius  dicere,  L. :  asperrime  loqui,  harddy. 
— Coarsely:  vestitus. 

1.  aapergo  (ads-),  erel,  ersus,  ere  [ad -f  spar- 
go],  to  scatter y  strew  upon,  sprinkUy  spatter  over: 

.  guttam  bulbo :  pecori  virus,  V.  —  To  sprinkle 
withy  besprinkUy  bespatter y  bedew:  aram  sanguine: 
sanguine  roensas,  O.- — F  i  g.,  to  throw  upon  in  ad- 
ditiony  fasten  on  besideSy  affix:  viro  labeculam :  ge- 
neri  orationis  sales :  Aebutio  sextulam,  gives  as  a 
sprinkling  (of  an  inheritance). —  To  defiUy  spot, 
tainty  aitpersey  stain:  yitae  splendorem  maculis: 
patrem  suspicione,  L. :  aspergi  infutnia,  N. 

2.  aapergo  (adap-,  -argo),  inis,  /.  [1  asper- 
go],  a  sprinkling  y  besprinkling:  aqua  rum,  0. :  san- 
guis aspergine  tinxerat  herbas,  0.  —  That  which 
is  sprinkledy  drops:  salsa  spurn  ant  aspargine, 
sprayy  V. :  caedis,  the  sprinkled  bloody  0. 

aaperitaa,  atis,  /.  [asper],  unevennesSy  rough- 
ness :  viarum :  locorum,  S. :  omnis  asperitates  su- 
pervadere,  the  obstacleSy  S. :  soni,  harshnesSy  Ta. : 
frigorum,  severity y  Ta. — F  i  g.,  roughnesSy  harshnesSy 
severityy  fiereenesSy  coarseness :  naturae  :  avunculi, 
N. :  verborum,  0. :  asperitatis  corrector,  H.  — 
CoarsenesSy  roughnesSy  austerity  :  (  Stoicorum  ) : 
agrestis,  H.  — Adversity y  difficulty :  asperitates  re- 
rum  :  belli,  S. — Harshness,  rudeness :  contentionis : 
verborum,  0. 

aapematio,  onis,  /.  [aspemor],  disdain,  eon- 
tempt:  rationis. 

aapemor,  &tus,  arl,  dep.  [ab+spemor],  to  cUs- 
daifiy  rejecty  despise  :  farailiam,  T. :  vos  animo :  con- 
silia,  L. :  voluptatem  ratione :  velut  diis  aspeman- 
tibus  placaroina  irae,  L.  :  furorem  a  suis  aris : 
alqm  militiae  dare,  refusCy  Ta. :  baud  aspematus 
Tullius,  eonsentedy  L. :  non  aspemante  senatu,  vnth 
^  the  consent  of:  a  philosopho,  to  be  averse. — Pass. : 
baud  aspemanda  precare,  V. 

aapero,  &vl,  fttus,  tire  [asper],  to  make  rough : 
aquilonibus  undas,  V. :  sagittas  ossibus,/)otn/,Ta. : 
pugionem  saxo,  to  whet,  Ta. — F  i  g.,  to  excite,  exas- 
perate :  hunc  in  saevitiam,  Ta. :  iram,  Ta. 

aapersiOi  onis,  /.  [  1  aspergo  ],  a  sprinkling : 
aquae. — Of  colors  on  a  tablet :  fortuita. 

aspMana,  P.  of  1  aapergo. 


aatemo 


aapicio  (ad-ap-),  exi,  ectua,  ere  [ad + specie], 
to  look  aty  look  upony  beltoldy  look :  ilico,  T. :  pote- 
stas  aspiciendi :  inter  sese,  one  another :  Eius  for- 
mam,  T. :  eorum  forum,  L. :  nos,  V. :  alqm  in  acie, 
to  face,  N. :  nee  servientium  litora  aspicientes,  not 
in  sight  of  Ta. :  pennas  exire  per  ungues, O. :  unde 
aliqua  fori  pars  aspici  potest :  quasi  eum  aspioi 
nefas  esset. — To  observe,  examine,  inspect:  opus, 
0. :  in  Boeotift  res,  L.  —  Of  places,  to  look  to,  /if 
toioard :  terra  quae  Koricum  aspicit,  Ta. :  Lumen, 
to  see  the  light,  \.  e.  live :  lucem,  to  be  bom  :  lucem, 
to  go  abroad.  —  Fig.,  to  observCy  consider^  weigh, 
ponder:  qui  aspexit,  quantum,  etc,  H. :  Aspioe, 
faetentur  ut  omnia,  Y. :  si  quid  loquamur,  H. : 
quantas  ostentant  vires,  Y. :  primordia  gentis,  O. 

—  To  regardy  respect:  eum  militee  aspiciebant,  N. 

—  To  investigate:  legatus  ad  res  aspiciendas,  L. 
aspiratid  (ada-),  onis,/.  [aspiro],  a  breathing 

on,  blowing  upon :  aSris. — Fi  g.,  a  rough  breathing^ 
aspirate.  —  Exhalationy  evaporation:  terrarum. — 
Influence:  caeli. 

aapiro  (ad-ap-),  &vl,  &tus,  Are  [ad+spiro],  to 
breathe  at,  blow  upon :  adspirant  aurae  in  noctem, 
fresheny  Y. :  pulmones  aspirantes,  exhaling.  — 
Poet.:  ventos  eunti,  sends  favorable  breeus,  Y. : 
dictis  amorem,  impartSy  Y. :  amaracus  ilium  Flo- 
ribus  adspirans  complectitur,  breathing  (odors)  on 
himy  Y. :  adspirare  et  adesse  choris,  accompany, 
H.  —  Fig.,  to  strive  fory  seek  to  reach,  aspire  to, 
draw  near:  bellici  laude  ad  Africanum,  to  rival: 
ad  alienam  causam,  to  meddle:  ad  eum:  in  oa- 
riam :  equis  Achilles,  Y. —  To  favor y  hdp  (poet.): 
adspirat  fortuna  labori,  Y. :  coeptis  meis,  0. 

aapia,  idis,/.,  an  atpy  viper. 

aaportatio,  Onis,/.  [asporto],  a  carrying  awojf 
(once):  signorum. 

asporto  (aba-p-),  ftvi,  atus  [abs+porto],  to 
carry  away,  carry  off,  transport,  remove:  (simula- 
crum) e  signo :  ex  Sicilii  litteras :  sua  omnia  Sa- 
lamina,  N. :  (vehiculis)  regum  res,  L. :  ad  viraoi 
uxorem,  L. :  bine  comitem  Creiisam,  Y. 

aapreta,  Orum,  n.  [asper],  rough  places,  L. 

1.  aaaa,  ae,  /.  [assus,  so.  nutrix],  a  dry  nurse, 
lu. 

2.  aaaa,  Orum,  n.yplur.y  see  assus. 
aa-ae-,  in  words  compounded  with  ad,  see  ad-se-. 
aaaer,  eris,  m.  [ad+2  sero],  a  stakcypost:  cu- 

spidibus  praefixi,  Cs. :  longi,  L. 

aa-si-,  aa-sn-,  in  compounds  of  ad^  see  ad-s-. 

aasua,  adj.  [for  arsus;  8  AR-],  roasted:  mergi, 
H.  —  As  subst.  n.,  a  roast,  roast  meat:  vitulinum, 
—Plur.y  H.— Hence,  sol,  a  basking  in  the  sun  with- 
out anointing. 

ast,  conj.y  older  and  poet  for  at 

aatamd  (ad-at-),  — ,  — ,  ere  [ad-hsterno],  t^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


stipulator 


77 


at 


ifrm  on  ( once ) :  adstemuntur  sepulcro,  throw 
Aoiutlte*  down  upon^  O. 

agtipulator  (ads-),  Oris,  m.  [astipulor]. — In 
kw,  on  anocieUe  in  accepting  a  verbal  contract. — 
Hence, on  ontstonl,  hdper  (in  a  trial). — I n  gen., 
a  follower  (in  opinion):  eoruro  (Stoicorum). 

astipulor  (ad-«t-),  atus,  &ri  [ad+stipulor]. 
—  In  law,  to  join  the  principal^  in  accepting  a  ver- 
bal contracL — Hence,  fig.,  to  agree  with^  humor : 
ocnisull,L. 

aatitl    I.  Per/,  of  adsista— IL  Per/,  of  asto. 

aatituo  (ada-),  ul,  iitus,  ere  [ad+statuo],  to 
placty  ttation  :  reum  ad  lectum,  Her. 

a-«to  (ada-),  ia,  — ,  ire  [ad+ato],  to  etand  at^ 
take  place  near  :  aooesai,  aatiti,  stood  6y,  T. :  aaUt 
echinus,  u  at  hand,  H. :  portis,  Y. :  hie,  T. :  procul, 
O. :  aedibus,  O. :  ad  Achillis  tumulom :  in  oon- 
•pectu  meo :  ante  aras,  0. :  supra  caput,  V. :  cum 
patre,  T. :  adstante  tot4  Italia,  looking  on:  adrec- 
tis  anribns,  Y. — 7b  etatul  up,  ttand  erect :  squamis 
aatantibaa,  V .  —  7b  exiat,  remain,  be  in  exittence : 
adstante  ope  barbarica :  sedes  relictae  adstant 

aatrapo  (ad-st-X  — i  — >  ere,  to  make  a  noiee 
ct,  reaound  in  retponae  :  adstrepebat  volgus,  Ta. — 
7b  mment  Umdly,  applaud :  clamors,  Ta. :  haec 
dioeoti,  Ta. :  eadem,  approve  loudly,  Ta. 

aatricte,  adv.  [astrictus],  rigidly,  by  ttrict  met- 
rieal  rules :  numerosa  oratio. 

aatrictua»  a€(f.  with  comp.  PP.  of  astringo], 
draten  together,  narrow :  limen,  0. — F  i  g.,  tparing, 
parmmomouM  :  pater,  Pr. :   auctor,  Ta.  —  Of  lan- 
guage, narrow^  oonciee,  compact:  verborum  com- 
pr^tensio :  eloquentia :  numeris  astrictior  paulo. 
aatrln^o  (ad-at-),  inxl,  ictus,  ere,  to  bind  on, 
tie /a$t, /oeieH  to,  bind  up;  ad  statuam  astrictus: 
Tmcola,  O. :  hederft  adstringitur  ilex,  twined  with, 
H.:  cortex  astrictus  pice, /at^«ndd^  H. :   Oervice 
adstrictft,  with  a  halter  rovmd  his  neck,  lu. :  non 
astri^to  socoo,  loose  (I  e.  in  style),  H. :  rotam  mul- 
to   suflSamine,  cheeks,  lu. :    comae   astrictae,  0. : 
ferrom   Astrictum  mori,  i.  e.  rusted,  0. :    rentis 
dacies  a8trlcta,/ro20n,  0. :  (calor)  venas  (terrae), 
▼ . — F  Ig.,  to  bind,  put  under  obligation,  oblige : 
popttlom  lege:  alqm  religione:  alqm  condicioni- 
btts:  milites  ad  forraulam,  Gs. :  ad  adstringendam 
fidem :  tibi  fidem,  T. :  f  reus  astringit,  non  dissol- 
Tit  periarium,./Exdt  the  guilL — 7b  occupy,  confine 
(the  attention) :  illis  studio  suorum  astrictis,  S. : 
h^urtha  maloribus  astrictus,  S. — 7b  check,  repress : 
&^oa  astricta  roeroede. — To  fix,  confirm:  offici 
•emtuiCTi  testimonJo. — 7b  enunirrass^  bring  into 
ftrmis:  militea,  L.  —  Of  language,  to  bind,  limit: 
<in&mtm  nameris. — 7b  compress,  abridge:  brevi- 
ty argonieoto. 

fatnioglai,  se,/,  =  dtrrpoXoyia,  the  science  o/ 
^kemnlg  bodut,  oMtronamy. 


aatrologua,  I,  m.,  =  aarpokiyoi,  an  astrono- 
mer: novus. — An  astrologer,  C,  lu. 

astrum,  I,  n.,  =  dorpov,  a  heavenly  body,  star, 
eonstelUUion :  astri  reditus :  Caesaris,  the  comet  o/ 
B.C.  48,  V. :  natale,  H. — Plur,,  the  stars,  sky,  heav- 
en :  oculos  sub  astm  tenebat,./!ix0(/  on  the  sky,  V. : 
nox  caelum  sparserat  astris,  0. — Poet. :  sic  itiir 
ad  astra,  i.  e.  to  immortality,  V. :  animum  educit 
in  astra,  H. :  Quern  pater  intulit  astris,  0. 

aatrud  (ad-st-),  tlxl,  Qctus,  ere  [ad+stnio], 
to  build  in  addition^  add  to  (a  structure) :  super 
oontignationera,  quantum  .  .  .  (tantum)  adstruxe- 
runt,  Cs.  —  7b  cidd,  eon/er  besides:  consulari  al- 
quid  aliud,  Ta. 

1.  astu,  n.  inded.,  =  d^rv,  a  city,  T.,  C,  N. 

2.  aatu,  see  astus. 

astupeo  (admt-),  — ,  — ,  dre,  to  be  amated  at : 
sibi,  0. 

aatUB,  Ha,  m.  [2  AC-  ],  adroitness,  cra/i,  cun- 
ning.— Usu.  at>L  stng.  (of  manner) :  rem  tractare, 
cunningly,  T. :  Id  soUerti  furtim  astu  cepisse,  0. : 
versare  dolos,  V. :  Punico,  L. — A  stratagem  :  ho- 
stium,  Ta. :  astlls  oppugnationum,  Ta. 

aatute,  adv.  [astutusj,  craftily,  cunningly :  ab 
ea  labefactarier,  T. :  retioere  alqd. 

astutia,  ae,  /.  [astutus],  adroitness,  shrewdness, 
crafty  cunning :  intellegendi,  Pac.  ap.  C. :  ad  rem, 
T. :  oonfidens.  —  Plur.,  tricks,  cunning  devices : 
Hem  astutias,  T. :  toUendae. 

astutua,  a^,  with  comp.  [astus],  wary,  shrewd, 
sagacious,  expert :  ratio :  me  astutiorem  fingere. — ' 
Crafty,  cunning,  dy,  art/d:  homo:  Tolpes,  H. : 
gens,  Ta. 

asumboluB  (aeym-),  o^/t  =  dovfiPokott  not 
contributing,  seot-/ree,  T. 

aa^luxn,  I,  n.,  =  &rv\ov,  a  place  of  refuge, 
sanctuary,  asvlum :  templa,  quae  asyla  Graeci  to- 
cant,  L. :  in  illud  asylum  confugere :  lunonis,  V. : 
asylum  aperire,  L. :  statuere,  Ta. 

asymbolus,  see  asumbolus. 

at  or  (rarely)  ast,  conj.,  but  (introducing  a  con- 
trast to  what  precedes).  L  In  a  transition,  but, 
but  on  the  other  hand,  but  meanwhile:  comminus 
pugnatum  est ;  at  Germani  impetOs  gladiorum  ex 
ceperunt,  Cs. :  alius  alii  vane  ...  At  Cato,  etc., 
8. :  paret  Amor  dictis  ...  At  Venus,  etc.,  V. :  ap- 
pellatus  est  Atticus  .  .  .  At  ille  .  .  .  respondit,  N. : 
At  regina,  etc.,  Y. — Sometimes  at  simply  empha- 
sizes a  word :  Bellona,  si  hodie  nobis  victoriam 
duia,  ast  ego  templum  tibi  roveo,  J /or  my  part, 
L.  —  E  s  p.,  interrupting  the  thought :  metuebat. 
At  hunc  liberta  divisit,  etc.,  II. :  dapibus  epulamur 
opimis.  At  subitae  adsunt  Harpyiae,  Y. :  at  quem 
ad  modum  oorrupisti?:  at  quam  caeca  avaritia 
^t ! :  hue  armati  tendunt ;  at  tu,  pater  deUm,  hinc 

Digitized  by  V^OOQIC 


Atabulus 


78 


atqua 


aroe  hostes,  L. — After  a  negative  clause,  at  some- 
times introduces  a  qualification  (a  contradiction 
would  require  ted  or  venim) :  non  placet  Antonio ; 
at  placuit  Servilio,  and  yet :  quoniam  .  .  .  at  tu  tuo 
supplicio  doce,  etc.,  yet  at  least,  L. :  si  te  nulla 
movet .  .  .  imago,  At  ramura  agnoscas,  Y. — £  s  p., 
after  si,  etc.,  introducing  a  qualification,  btU  yety 
neverthdetay  yet :  quod  si  se  abstulerunt,  at  exemp- 
lum  reliquerunt:  si  oblivisci  non  possumus,  at 
tacere:  quod  si  nihil  relinquitur  ...  at  ego  ad 
deos  confugiam,  L. — Introducing  a  minor  premise, 
but  (it  is  also  true  that),  noio :  at  nemo  sapiens  est 
nisi  fortis,  ergo,  etc. — Repeated  with  emphasis :  si 
non  virtute  ...  at  sermone,  at  humanitate  eius 
delectamini :  at  est  bonus,  at  tibi  amicus,  at,  etc., 
H. — Beginning  a  discourse :  At  o  deonim  quicquid 
.  .  .  Quid  iste  fert  tumultus  ?  H. — II.  Introducing 
a  direct  opposition,  buty  hut  on  the  contrary:  iste 
civis  Romanos  (coluit)?  at  nullis  infestior  fuit: 
brevis  vita  ...  at  memoria  sempiterna :  ut  videre 
piratum  non  liceret?  At  contra  .  .  .  hoc  iucun- 
dissimum  spectaculum,  etc. :  illi  delubra  decora- 
bant  ...  at  hi  contra,  S. :  apud  nos  ...  At  apud 
illos  e  contrarioi  N. :  at  etiam  sunt  qui  dicant,  but 
there  are  even  eotney  etc. :  an  sine  me  ille  vicit  ? 
At  ne  potuit  quidem,  but  it  vxu  not  even  possible  : 
esto,  nihil  laudis  adeptus  est  ...  at  vero,  etc.,  but 
assuredly. — Introducing  an  objection:  quid  tan- 
dem te  impedit  ?  Mosne  maiorum  ?  At  persaepe, 
etc.,  i.  e.  surdy  notyfory  etc. :  at  non  est  tanta  .  .  . 
credo,  sed,  etc.,  buty  it  will  be  urged:  at  valuit 
odium,  fecit  iratus  .  .  .  Quid,  si,  etc.,  buty  it  may  be 
saidy  etc — Strengthened  by  enim  or  enim  verOy  but 
ineUedy  hut  surely:  at  enim  non  fuit  ab  Oppianico 
oonstitutus,  but  no,  for  (it  is  objected),  etc :  At 
enim  vero  nemo  de  plebe  consul  fuit,  but  most  as- 
auredly,  it  is  objectedy  L. — In  an  ironical  objection : 
at  vero  Pompei  voluntatem  a  me  alienabat  oratio 
mea :  At,  puto,  non  ultro  ...  Me  petiit?  0. 

AtabuluB,  I,  m.,  the  southeast  windy  SiroccOy  H. 

atat,  interj.y  see  attat 

atavuB,  I,  m.  [  ad  +  avus  ],  a  gr€md/ather*s 
grandfathery  C. — An  ancestor y  forefather :  atavis 
potens,  V. :  atavis  editus  regibus,  H. 

AtellanuB,  adj.y  of  Atdla  ( a  town  of  Cam- 
pania), C. :  fabella,  a  kind  of  farccy  first  exhibited 
at  Atelloy  L. — As  snbst.fy  a  comic  farcCy  L. 

iter,  tra,  trum,  adj.  [AID-],  blacky  coal -blacky 
gloomyy  dark  (cf.  niger,  glossy-black) :  panis,  T. : 
carbo,  T. :  alba  et  atra  discernere :  noctes,  Ta. : 
tempestas,  V. :  mare,  gloomyy  H. :  lictores,  dothed 
in  blacky  H. :  corvus  atro  gutture,  Ct.  —  F  i  g., 
hlacky  darky  gloomyy  «aJ,  dismaly  unfortunate:  ti- 
mer, v. :  mors,  H. :  fila  trium  sororum,  H. :  alae 
(mortis),  H. :  serpens,  V.  —  E  s  p. :  dies  atri,  un- 
lucky days  (marked  in  the  calendar  with  coal): 
•i  atro  die  faxit  inscieus,  probe  factum  esto,  L. — 


Malevolenty  malicious^  virulent :  versus,  H. :  dent, 
poisonouSy  H. 

Athenae,  Arum,  /.,  =  'A^fjvai,  AthenSy  C,  L^ 
H.,0. 

athleta,  ae,  m.,  =  d^Xiyr^C)  «  wrestler y  athletSy 
combatant  in  public  games :  se  exercens  in  curri- 
culo :  athletarum  studia,  H. 

atomua,  I,/.,  =:  Arofioc,  an  indivisible  partieU^ 
atom. 

atqne  or  ( only  before  consonants )  ao,  oonj, 
[ad -f  que],  and  (like  -quCy  it  connects  words  or 
thoughts  which  form  a  whole,  but  unlike  -que 
gives  prominence  rather  to  what  follows,  and  li 
rarely  repeated).  L  Copulative.  A.  Connecting 
single  words  and  expressions,  andy  as  well  at,  to- 
gHher  with:  restituam  ac  reddam,  T. :  infamia 
atque  indignitas  rei,  Cs. :  honesta  atque  inhonesta, 
S. :  parere  atque  imperare  iuxta,  L. :  acies  in  spe- 
ciem  simnl  ao  terrorem  constiterat,  Ta. — ^Poat. 
for  et  .  .  .  et:  Atque  deos  atque  astra  rocat  cru- 
delia  mater,  V. — Very  rarely  after  one  or  more 
words  of  its  phrase :  hedera  Graudere  puUa  atque 
myrto,  H. — In  the  phrases :  unus  atque  alter,  one 
and  another,  one  or  twOy  S. :  alius  atque  alius,  one 
and  another,  successive :  alia  atque  aUl  de  causa, 
L. :  etiam  atque  etiam,  again  and  againy  rqteaUd- 
ly :  semel  atque  iterum :  iterum  atque  iterum,  V. : 
hue  atque  illuc,  lUther  and  thither :  longe  atque 
late,  far  and  wide. — Adding  an  emphatic  expres- 
sion, and  in  facty  and  that  too,  and  even,  and  m^ 
deed,  and  in  particular :  iter  in  provinciam  nostraoi 
atque  Italiam,  Cs. :  dis  inmortalibus  gratia  atque 
ipsi  lovi:  hebeti  ingenio  atque  nullo:  res  tanta 
atque  tam  atrox,  S. :  Py.  cognoscitne  ?  Ch.  Ao 
memoriter,  ym,  and  that  too,  etc.,  T. :  uno  atque 
eo  perexiguo  tempore,  and  that  too :  atque  eo  ma- 
gis,  and  so  much  the  more:  atque  id  eo  magis,  and 
that  the  morcy  Cs. :  duabus  missis  oohortibua,  at- 
que his  primis,  etc,  Cs.  —  With  adeo  or  etican  : 
consilium  atque  adeo  amentia,  atidinfact:  cupido 
aocipiat  atque  etiam  bene  dicat,  and  «vm,  T. :  at- 
que adeo  etiam,  and  even,  L.  —  B.  Connecting 
closely  related  thoughts,  and  <o,  and  eveny  and  .  .  . 
too  ( usu.  beginning  the  clause ) :  atque  eccum  ! 
and  there  he  is  too/  T.:  Af ricanus  incUgens  mei  f 
Minime  .  .  .  ac  ne  ego  quidem  illius,  and  I  too  can 
not :  Punic&  religioue  servata  fides  est,  atque  ia 
vincula  omnee  coniedt,  L. — After  a  word  in  its 
clause :  fuaus  atque  imagines  ducant,  etc,  H. — 
Adding  an  emphatic  clause :  exsules  adlicere  ooe> 
pit:  ac  tantam  sibi  auctoritatem  comparaverat, 
etc,  Cs. :  vos  pro  libertate  non  .  .  .  nitemini  ?  at- 
que eo  vehementius,  quod,  etc,  S. — With  a  nega^ 
tive:  si  fidem  habeat  .  .  .  ac  non  id  metuat,  ne, 
etc,  and  does  not  rather,  T. :  quasi  nunc  id  agatur, 
quis  .  .  .  ac  non  hoc  quaeratur :  ut  civem,  ac  nou 
potius  ut  hostem. — Adding  an  adversative  clause, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


atqnl 


TO 


«d  yet,  and  nevertheless :  Quibus  nunc  Bollicitor 
rebttsl .  .  .  atque  ex  me  hie  natus  non  est,  T. : 
noo  dicere  pro  nobis  possunt ;  atque  haec  a  nobis 
petant  omnia:  nihil  praeterea  est  magno  opere 
^c^dum.  ac  tamen  . . .  pauca  etiam  nunc  dicam. 
—In  transitions,  etc. :  locum  delegerunt.  ac  pri- 
me adventu,  etc.,  Cs. :  Atque  ea  di versa,  dum  ge- 
rantur,  V. :  Atque  hie  tantus  vir,  N. :  noraen  ei 
iogo  Alpiom  inditum  transgressum,  L. — H.  After 
words  of  comparison,  a«,  than,  than  as:  nihil 
aeqoe  atque  illam  vim  requirit:  neque  mihi  par 
ratio  cum  Ludlio  est  ac  tecum  fuit :  pariter  ac  si 
bostes  adessent,  S. :  castra  movere  iuxta  ac  si  ho- 
stes  adessent,  S. :  proinde  ac  de  hominum  est  vita 
merita:  cum  totidem  navibus  atque  erat  profec- 
PtSy  N. :  similiter  atque  ipse  eram  comrootus :  fit 
aliud  atqae  existimaris :  aliter  causam  agi  atque 
iste  existimaret:  non  secus  ac  si  mens  esset  f ra- 
ter: simulacrum  contra  atque  antea  fuerat  con- 
yertere:  simul  atque  adsedisti:  baud  minus  ac 
ittasi  fadunt,  V. :  Non  tuos  hoc  capiet  venter  plus 
ac  meus,H. 

at-qm  (at-qnin),  «m;.,  but  somehow,  but  in 
«^  wise,  but  yet,  however,  and  vet,  and  nevertheless  : 
Bodom  statoarum  baberi  nullum  placet  ?  atqui 
babcatnr  neoesse  est:  mihi  numquam  venerat  in 
oientem  optare  .  .  .  atqui  fuit  optandum :  narras 
Tix  eredibile.  Atqui  sic  babet,  H. :  atqui  sciebat, 
H. — ^Ellipt.:  hunc  ego  non  diligam?  .  .  .  atqui 
sic  aecepimus,  etc.,  (a  strange  doctrine)  but  so,  etc. : 
atqui  non  Massica  Munera  nocuere,  but  it  was  not 
(as  you  might  suppose),  V. 

atrimentiiin,  I,  n.  [aterl  a  black  liquid:  atra- 
menti  effusio :  sutorium,  blacking  for  leather  (a 
poboDous  liquid). — Ink^  writing-ink :  labem  remit- 
nmt  Atramenta,  fl. 

atratoa,  adj,  [ater],  clothed  in  black:  plebes, 
Ta. :  equi  (of  the  sun),  Pr. 

Atiides,  ae  (  voe.  -da,  H. ;  -d6,  H.  ),  m.  patr., 
mm  of  Aireus. 

atzieoaim,  is,  m.  [atrium],  a  steward,  chief  ser- 
9a>U. 

Jtrlolnm,  I,  n.  dim.  [atrium],  a  small  hall,  ante- 
Aamber. 

atrtain,  I,  n.  [AID-],  a  room  which  contains  the 
heartk,/ore-eourt,  hall,  principal  room,  H. — Plur., 
of  one  room  (poet.):  longa,  V.:  roarmore  tecta, 
0. — Id  a  temple  or  palace,  the  main  hall :  Liber- 
IMis :  regiom,  L. — An  auction  room :  miprare  in 
ttria,  lo. :  atria  auctionaria. — IHur.,  a  dwelling, 
^ame{poet.):  atria  vestra  ruent,  O. 

atrodtao,  fttis,  /.  [atrox J, ,^cen«M,  harshness, 
tsormil^:  ipsius  facti :  sceleris,  S. :  pocnae,  L. — 
A'rbaHty^  severity,  ri^idiit/  :  an!  mi  ista  tua. 

atrociter,  adv.  with  comp,  and  mp.  [atrox], 
>nc«ry,  crudly^  harshly y  indignantly     minitan :  | 


attantns 

atrocius  m  alqm  8a«yh!«,  L,  • 


agitare  rem  p.,  S. : 
atrocissime  agitur. 

atroz,  Ocis,  adj.  with  comp.  and  n^'[B.ier], 
savage,  fierce,  wila,  cruel,  harsh,  severe :  Tydides, 
H. :  luno,  V. :  odium  exercebat  atrox,  0. :  animus 
Catonia,  resolute,  H. :  odii  Agrippina,  in  hatred, 
Ta. — Cruel,  horrible,  violent,  raging,  perilous:  res 
tam  atrox :  lex :  bora  Caniculae,  H. :  facinus,  L. : 
spectaculum,  Ta. :  pugna  atrocior,  L. :  atrocissi- 
mum  crimen. —  Violent,  bitter:  genus  orationis. 

1.  attaotua,  P.  of  attingo. 

2.  attaotua,  — ,  m.  [attingo],  a  touch,  contact 
(only  abl.  sing.) :  Volvitur  attactu  nullo,  V.,  0. 

attagen,  €nis,  m.,  =  drrayfiv,  the  heath-cock,  K 

Attalicua,  a(fj.  [Attains],  of  Atialus  (king  of 
Pergamus) :  condiciones,  i.  e.  rich,  H. 

at-tamen,  conj.,  but  neverthdess,  H. 

attat  (atat),  interj.  of  surprise,  8o  !  hey-day,  T. 

attegia,  ae,/.,  a  hut:  Maurorum,  lu. 

attemper  ate  (adt-),  adv.  [ad+tempero],  op- 
portundy,  in  the  nick  of  time  (once) :  evenit,  T. 

attempto  (adt-),  or  attento  (adt-X  ftvi, 
atus,  ftre  [ad+tempto],  to  make  trial  of,  tamper 
with,  seek  to  influence,  solicit:  praeteriri  omuino 
fuerit  satius  quam  attemptatum  deseri:  omnium 
inimicos:  Capuam  ab  illft  manu  attemptari. — 7b 
attack,  assail :  alqm  vi,  Ta. :  ne  sua  fides  insidiis 
attemptetur :  iura,  i.  e.  attempt  to  shake,  H. 

attendo  (adt-),  tendT,  tentus,  ere  [ad  +tendo], 
to  stretch  toward,  direct — With  animum,  give  at- 
tention, attend  to,  consider,  give  heed:  cum  animum 
attenderis,  on  careful  observation :  animos  ad  ea : 
quid  velim,  T. :  sermo  agresti  an  urbano  propior 
esset,  L. — With  ellips.  of  animfmi :  postquam  at- 
tendi  Magis,  T. :  audi  atque  attende :  versum,  lis- 
ten to :  stuporem  hominis,  mark :  hostium  res,  S. : 
de  necessiute :  versfls  pars  attenditur :  illud  a  se 
esse  concessum :  adtendere,  quae  res,  etc^  S. :  at- 
tendite  num  aberret:  quid  petam  aequo  animo 
attendite,  T. 

attente  (adt-),  adv.  with  comp.  and  «t«p.  [at- 
tentusjL  carefully,  consideratdy,  heedfully:  omcia 
fungi,  T.:  audire:  attentius  auditum :  attentissime 
audiri. 

attentio,  dnis,  /.  [attendo],  application,  atten- 
tiveness:  animi. 

attento,  see  attempto. 

attentus  (adt-),  acfj.  with  comp.  and  sup.  [P. 
of  attendo],  attentive,  intent,  engaged:  animus  in 
spe,  T. :  Caesaris  auris,  H. :  index  :  me  attentissi- 
mis  anlmis  auditis :  attentissima  cogitatio. — In- 
tent on,  striving  after,  careful,  cusiduous:  nimis 
attentus,  H. :  facere  attentiorera :  attcntiores  ad 
rem,  more  frugal,  T. :  in  re  hereditarift :  quaesitis, 
'Xireful  of  his  stores,  H. :  ceterarum  re  rum. 


Digitized  by 


Google 


attenuate 


80 


attraoto 


attenuate  (adt-),  adv.  [attenuatus],  of  style, 
dryly^  toithout  ornament :  dicere. 

attenuatio  (adt-),  diiis,/.,  a  lettening:  saspi- 
tioDis,  Her. 

attennatus  (adt-),  adj.  with  mp.  [P.  of  atte- 
nuo],  enfubledt  weak :  amore,  0. :  fortuDa  attenua- 
tissima,  Her.— Of  discourse,  thin^  dry:  oratio. 

attenuo  (adt-),  &yl,  &tus,  &re  [ad+tenuo],  to 
make  thin^  attenuate^  lessen^  diminish:  iuvenum 
corpora,  0. :  sortes  attenuatae,  the  tcUUets  had  di- 
minished (a  sign  of  adversity),  L. — ^Fi  g.,  to  reduce^ 
impair^  Usseny  diminish^  weaken :  insignem,  to 
<ibase^  H. :  (legio)  proeliis  attenuata,  Cs. :  caede 
vires,  L. :  bellum  expeotatione,  make  lees  formida- 
ble :  voragine  ventris  opes,  w€ute^  0. :  curas,  0. 

attero  (adt-),  trlvl  (atterui,  Tb.),  trttus,  ere 
[ad+tero],  to  nib  against^  rub  away^  wear:  attri- 
tas  harenas,  0. :  herbas,  to  trample^  Y. :  Cerberus 
atteretis  Caudaro,  i.  e.  fawning^  H.  —  Fig.,  to  de- 
stroy y  wastSy  impair^  injure:  alteros,  S. :  (Germa- 
nos),  i.  e.  txhaust  by  exaction^  Ta. :  magna  pars 
(exercitas)  temeritate  ducum  attrita  est,  S. :  opes, 

attestor  (adt-),  — ,  an  [ad+testor],  to  prove, 
confirm :  hoc,  Ph. 

attexo  (adt-),  — ,  textus,  ere  [ad+texo],  to 
weave  to^join  closely:  loricae  ex  cratibus  attexun- 
tur,  Cs. :  barbarorum  agris  attexta  ora. 

attioe,  adv.  [Atticus],  in  the  Attic  style. 

AtticuB,  adj.y  =r  'AttikSq,  Athenian^  Attic 

attineo  (  adt-  ),  tinul,  — ,  ere.  I.  Trans.,  to 
hold/asty  detain,  delay :  quam  attinendi  dominatds 
sient,  how  retained,  T.  ap.  C. :  Roraanos  spe  pacis, 
S. :  dextram  vi,  Ta. — II.  Intrans ,  to  strMt,  reach: 
Scythae  ad  Tanain  attinent,  Cu. — F  i  g.,  to  belong 
to,  concern,  relate  to,  be  of  consequence :  ea  nil  quae 
ad  te  attinent,  T. :  quod  ad  te  attinet,  as  far  as 
you  are  concerned,  T. :  quod  ad  me  attinet, /or  my 
part:  tamquam  ad  rem  attineat  quicquam,  H.: 
quid  attinebat  quaeri  de  eo,  etc.,  of  what  conse- 
quence was  itf :  nee  victoribus  mitti  attinere  puto, 
of  any  importance,  L. :  Te  nihil  attinet  ten  tore,  does 
you  no  good,  H. :  dicere  quae  nihil  attinent,  mat- 
ters of  no  concern,  H. 

attingo  (adt-),  tigl,  t&ctus,  ere  [ad+tongo], 
to  touch,  come  in  contact  with:  prius  quam  aries 
murum  attigissct,  Cs. :  telas  putris,  to  handle,  V. : 
Maenalon,  set  foot  on,  0. :  men  to  aquam :  pedibus 
terram,  N. —  To  touch,  strike,  lay  hands  on,  seijte: 
illam,  T. :  (fanum),  to  violate:  si  Vestinus  attinge- 
retur,  were  attacked,  L. :  herbam,  crop,  V. — To  ap- 
proach, reach,  arrive  at,  attain  to:  Italiam  :  lami- 
na, i.  e.  life,  V. :  arces  igneas,  i.  e.  divine  honors, 
H. — Of  places,  to  be  near,  border  oti,  adjoin,  touch  : 
(regio)  Ciliciam :  eorum  fines  Nervii  attingebant, 
Ob. — F  i  g.,  to  touch,  affect,  reach :  dignitntem  tuar^ 


contameliA:  qnos  ea  infamia  attlngeret,  L. — Of 
speech,  to  touch  upon,  mention,  refer  to:  quem 
simul  atque  attigi :  genera  breviter :  tontum  mode 
sum  mas,  N. :  ea,  tomquam  volnera,  L. — To  under' 
take,  enter  upon,  engage  in,  take  in  hand,  moyt- 
age:  causam  Murenae:  forum,  \,e. public  affairs: 
Graecas  litteras:  poeticam,  N. :  arma,  to  ctrm 
themsdves,  L. :  alqd  extremis  digitis,  i.  e.  have  littU 
ea^xrienee  in,  —  7b  reach,  attain :  auctoritatem 
loci :  haec. — 7b  come  in  contact  with,  be  related  to^ 
belong  to,  resemble :  c  ^ciis  populum :  Res  gerere 
.  .  .  Attingit  solium  lovis,  the  administration  of 
the  state  borders  on^  etc.,  H. 

attoUd  (adt-),—,—,  ere  [ad+.tollo],  to  Uft 
up,  raise  up,  raise,  elevate:  natum,  0.:  pallium 
(i.  e.  accingere),  T. :  fraoto  crure  planum,  H. :  ami- 
cum  ab  humo,  V. :  oculos  humo,  0. :  oculos  oon- 
tra,  i.  e.  look  in  the  face,  O. :  mare  ventis,  Ta. :  ad 
lumina  lumen,  0. :  manils  ad  caelum,  L. :  attolitur 
unda,  V. :  capito  caelo  (of  trees),  V. :  in  a^rum 
se  femur,  to  rise  upon,  Y. :  se  in  auras,  0. :  fluvio 
se,  out  of  the  river,  V. :  ex  strage  se,  L. :  se  ab 
casu,  L. :  in  caelum  attolli,  to  rise,  Ta. :  attollit  se 
Lacinia,  comes  into  view,  V. — Of  buildings,  to  erect, 
raise :  aroemque  attoUere  tectis,  by  means  of  (high) 
roofs,  V. — 7b  raise,  lift  up,  devate,  exalt:  animos. 
V. :  vires  in  milite,  Pr. :  ad  oonsulatds  spem  ani- 
mos,  L. :  alqm  praemiis,  Ta. :  iras,  to  rise  in  anger 
(of  a  serpent),  V. :  privati  horainis  nomen  supra 
principis,  Ta. :  alcuius  progeniem  super  cunctoe,  Ta. 

attondeo  (adt-),  tondl,  tdnsus,  Sre  [ad-f-ton- 
deo],  to  sliave,  shear :  vitem,  to  prune,  Y. :  virgulta, 
to  crop,  V. — ^F  i  g. :  laus  attonsa,  depredated  (poet.). 

attonitus  (adt-),  adj.  [P.  of  attono],  thunder- 
struck, stunned,  cutounded:  magna  pars,  struck  vfith 
terror,  L. :  animi,  V. :  tolibus  visis,  V. :  turbine 
rerum,  0. :  miraculo,  L. :  domus,  awe  -  struck,  Y. : 
voltiis,  Ta. — Inmredy  frenzied :  Baccho  matres, 
V. :  vates,  H. — Jn^antie,  demented:  Proetides,  O. 

attono  (adt-),  ul,  itus,  ire,  to  thunder  at,  stun, 
terrify :  mentes,  0. :  Attonitus  est  oommitti  po- 
tuisse  nefas,  0. 

attorqneo  (adt-),  — ,  — ,  Sre  [ad-htorqueo], 
to  hurl  upwards:  iaculum,  V. 

attraho  (adt-X  trftxl,  trftctus,  ere  [ad +traho], 
to  draw,  pull :  lora,  0. :  arcum,  0.  —  7b  attract : 
ferrum  ad  se.— rTb  drag  before,  hale:  addudtur 
atque  adeo  attrahitur :  tribunos  ad  se,  L. :  quos 
(canes)  fugit,  attrahit  unft,  carries  along,  0. :  at- 
tractus  ab  alto  Spiritus,  drawn  deep,  V. — F  i  g.,  to 
draw,  allure,  lead:  me  ad  hoc  negotiuro:  alqm 
Romam :  discipulos,  0. 

attreotatuB  (adt-),  — ,  abl.  0,  m.  [attrecto],  a 
handling,  feeling,  Pac.  ap.  C. 

attreoto  (adt-),  AvI,  &tus,  fire  [ad  +  tracto],  to 
touch,  handle :  signum,  L. :   Penates,  V. :   libroe 


Digitized  by  V^OOQIC 


attribno 


81 


auotorltas 


mwiibtts.  —  Supin.  ace. :  Atreum  attrectatum  ad- 
nnit— To  buttf  oneself  with:  feralia,  Ta,:  quae 
non  obtineret,  Ta.— 7b  lay  hold  of,  appropriate: 

attribno  (adt-),  ul,  atus,  ere  [ad+tribuo],  to 
««tyn,  aUot^  make  over:  his  (gladiatoribus)  equos, 
C*. :  legionl  equites,  Cs. :  cui  sit  Apulia  attributa 
(ta  a  province):  huic  Rutilum, /)^a  under  his 
command^  d. :  pecuniam  redemptori :  pecunia  at- 
tributa, Dumentta  est. — To  give  in  charge,  commit, 
confide,  intruet :  nos  trucidandos  Cethego :  ei  sacra 
omnia,  L.  —  Fig.,  to  confer,  bestow,  auign,  give: 
qoem  (timorem)  mihi  natura  attribuit:  curam 
Flaminio,  L.-r-7*o  attrilnUe,  ascribe,  impfite:  si  uni 
attribuenda  culpa  sit:  alqd  litteris. — To  add:  ad 
amiasioQera  amicorum  miseriam. 

attributlo  (adt-),  Cms,/,  [attribuo],  an  as- 
tijpunent  (of  a  debt).  —  In  grammar,  a  predicate, 
attribute, 

attxibatmn  (adt-X  l, «.  [attribuo],  in  gram- 
Dkar^  an  attribute,  predicate. 

attritna  (adt-),  adj.  with  comp.  [P.  of  attero], 
n|44*«^  worn  away:  ansa,  V. :  mentum  paulo  at- 
tritins. — F  i  g.,  hardened,  impudent :  frons,  In. 

an  ( ban  ),  interj.,  of  pain  or  surprise  (  ante- 
ciaB8.X  Oh!  T.— Of  remonstrance,  now!  T. 

ancepa^  upis,  m.  [avis  +  CAP-],  a  bird-catcher, 
fowler:  callidus,  0. ;  a  poultry-dealer,  H.— Fig., 
a  mapper^p,  carper :  syllabarum. 

(aucte),  adv.  [auctus],  bountifully,  onlj  comp. : 
anctitts  Di  f  ecere,  H. 

anctio,  oois,/.  [AVG-1  an  inereaae:  frumenti, 
Ta. — A  eale  by  increasing  oitU,  auction,  mMie  tale : 
anctioDem  constituere:  yen^ere,  to  hM:  fortunae 
Kgtae,  L. :  in  auctione  venire. 

anotidiiariua^  adj.  [  auctio  ],  of  an  auction : 
atria :  tabulae,  catalogues. 

anctidiior,  fttus,  arl  [auctio],  to  hold  a  p\Mie 
sale,  sell  by  auction:  qui  auctionatus  sit:  hastft 
podti:  difficultates  auctionandi,  Cs. 

anctito,  — ,  — ,  Sre,/r^.,  to  increase  greatly: 
peraniaa  f  aenore,  Ta. 

anotiiui^  ach.,  see  aucte. 

aocto,  — ,  — ,  &re,freq.  [augeo],  to  increase 
mtch,  prosper  :  te  lupiter  auctet,  Ct 

aootor,  drls,  m.,  rarelv/.  [AVG-],  a  promoter, 
froiueer,  father,  progenitor :  auctores  generis : 
BJhi  Tantalus  auctor,  O. :  auctore  ab  illo  ducit 
•npnem,  H- :  sanguinis,  V. — A  builder,  founder : 
Yfoiw,  V. :  atictor  posuisset  in  oris  Moenia,  O. — 
A  tr^alwcrthy  writer,  authority:  satis  certus,  L. : 
»»We  bonus ;  mdidn  proferre  Herodoto  auctore : 
*BBB^  J5L ;  rerum  Koinananim,  an  historian : 
wctorw  cftare,  L. :  sunt  qui  male  pugnatum  ab 
^ioetonB  sin^  i  e.  vAo  asaert^  h.—An  origifta-_ 


tor,  performer,  doer,  cause:  iniuriae:  auctorcm 
odimus,  acta  defendimus :  culpam  auctores  ad  ne- 
gotia  trans ferunt,  S. :  nee  auctor  facinori  deerat, 
L. :  volneris,  O. :  muneris,  the  giver,  O. :  quis  ele- 
gos  emiserit  auctor,  who  was  the  first  to  produce, 
H.  —  A  responsible  person,  authority,  narrator, 
teacher:  in  philosophia,  Cmtippo auctore, versaris, 
as  your  teacher:  hominibus  auctoribus  uti,  cite  as 
autfiorities :  criminis  iicti,  0. :  auctorem  rumorem 
habere :  non  sordidus  Naturae,  H. :  de  cuius  mort«* 
Thucydidem  auctorem  probamus,  N. — A  voucher, 
guarantor, security:  gravis  magnae  rei  (i.  e.  testis)^ 
1^. :  non  si  mihi  luppiter  auctor  Spondeat,  V. : 
auctores  sumus,  tutom  ibi  maiestatem  fore,  etc., 
we  vouch  for  it,  L :  nubit  nuUis  auctoribus,  with 
no  attesting  witnesses :  quod  a  malo  auctore  emis- 
set,  i.  e.  a  seller  without  title :  auctor  benefici  esse, 
I  e.  hold  himself  responsible  for  :  mulier  sine  tutore 
auctore,  a  guardian  as  voucher.  —  An  example, 
model:  Latinitatis:  dicendi  Plato:  tui  ttcti, pre- 
cedent: habeo  auctorem,  quo  facias  hoc,  H. — A 
counsellor,  adviser,  promoter :  publici  consili,  i.  e. 
a  statesman:  mei  reditOs:  audendi,  who  advise 
boldness,  V. :  meritorum  auctore  relictil,  deserting 
the  prompter  of  your  exploits,  0. :  auctor  eat,  ut 
agere  incipiat,  advises:  mihi  ut  absim,  auctor  eat 
te  auctore  quod  fecisset,  under  your  influence,  T. 
me  duce  et  auctore,  by  my  influence  and  advice 
idne  estis  auctores  mihi?  Do  you  advise  itf  T. 
Ille  populis  fuit  auctor  transferre,  etc.,  0. :  regem 
populus  iussit,  patres  auctores  facti,  i.  e.  ratified 
it,L,'.  id  sic  ratum  esset,  si  patres  auctores  fie- 
rent,L. 

auctoramentnm,  l,  n.  [  auctoro  ],  earnest  - 
money  (late). — F  i  g.,  a  pledge,  guaranty :  servituiis. 

auotdritas,  fttis,  /,  [auctor],  origination,  pro- 
duction:  eius  (facti).— Power,  autlwrity,  suprem- 
acy: in  re  p. :  populi  R :  legum  dandarura :  lega- 
tes cum  auctoritate  mittere,  plenipotentiaries. — A 
deliberate  judgment,  conviction,  opinion,  decision, 
resolve,  will:  in  orationibus  auctoritates  consigna- 
tas  habere :  omissis  auctoritatibus,  opinions  aside : 
antiquorum:  senatQs:  aenatOs  vetus  de  Baccha- 
nalibus,  decree:  respondit  ex  auctoritate  senatQs 
consul,  L. :  l^ti  ex  auctoritate  haec  renuntiant 
(sc.  senatils),  Cs. :  ad  ea  patranda  senatQs  aucto- 
ritate adnitebatur,  by  decrees,  S. :  populi  R. :  cen- 
soria :  collegii  (pontificum),  L. —  Warrant,  assur- 
ance, trustworthiness :  in  testimonio:  somniorum: 
cum  ad  vanitatem  access! t  auctoritas. — Responsi- 
bility, accountability :  quam  ego  def ugiam  auctori- 
tatem  consulatOs  mei. — A  voucher,  security :  cum 
publicis  auctoritatibus  couvoro're,  credefitials :  auc- 
toritates praescriptae,  attesting  signatures:  aucto- 
ritatea  principum  conligcre,  respotixible  names. — 
In  law,  a  prescriptive  title  (to  property),  right  by 
possession:  usus  et  auctoritas  fundi:   adversus 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


auctoro  I 

hodtem  aeterna:  iure  nuctoritatis. — An  example^ 
model^  precedent:  omnium  superiorum:  alicuius 
auctoritatem  sequi:  totiiis  Italiae  auctoritatem 
sequi,  Cs.  —  Cowuel^  advice^  pernuuian:  omnium 
qui  oonsulebantur :  ut  vostra  auctoritas  Meae 
auctoritati  adiutrix  sit,  T. :  quorum  auctoritas 
apud  plebem  plurimum  valeat,  Cs. :  quorum  auc- 
toritas pollebat,  S. :  auctoritate  811&  alqm  commo- 
vere. — Of  persons,  influence^  toeight^  dignity^  repu- 
to/ton,  authoritt/ :  tanta  in  Mario  fuit,  ut,  etc. : 
auctoritatem  habere  apud  alqm :  alcui  auctorita- 
tem addere,  L. :  facere,  to  create:  in  re  militari, 
prestige^  Cs. :  a  tantft  auctoritate  approbata,  by  a 
person  $0  influential. — Of  things,  importance^  sig- 
H\fieanee^  force^  weighty  pouter^  worthy  consequence: 
nullius  (legis)  apud  te:  in  hominum  fidelitate: 
huius  auctoritatem  loci  attingere,  dignity. 

(auctoro,),  — ,  fttus,  &re  [auctor],  to  bind,  obfige 
(only  pass.):  ferro  necari  Auctoratus,  i.  e.  hired  as 
a  gladiator,  H. :  pignore  auctoratus  alcui,  bound, 
L. 

auotumnallB,  anotnmnim,  see  aut-. 

1.  (auotus),  adj.  [P.  of  augeo],  abundant,  am- 
ple (only  comp.) :  honore  auctiores,  richer  in,  Cs.  : 
maiestas  . . .  auctior,  L. 

2.  auotua,  tks,  m.  [augeo],  increase,  accestion: 
fluminum,  Ta. :  ( civitatem )  maxumis  auctibus 
cresoere,  L. :  imperii,  Ta. 

auoupinni,  I,  n.  [auoeps],  bird-catching,  fowl- 
ing: hoc  novomst  aucupium,  a  new  kind  ojf  fowl- 
ing, T. :  auoupia  omne  genus,  game  -  birds,  Ct. — 
Fig.:  delectationis :  verborum,  a  quibbling. 

aaoapor,  fttus,  ftrl,  dep.  [auceps],  to  be  a  bird- 
catcher,  chase,  hunt,  strive  after,  catch:  tempus: 
epistulis  matris  imbecillitatem :  utilitatem  ad  di- 
cendum:  rumorem:  verba. 

aadacia,  ae,/.  [audax],  daring,  courage,  valor, 
bravery,boldness,intrepidity :  inbello,S.:  audaciae 
egere,  S. :  miraculo  audaciae  obstupefecit  hostis, 
L. :  si  verbis  audacia  detur,  if  I  may  speak  boldly, 
0. — Daring,  audacity,  presumption^  temerity,  inso- 
lence.' hominis  inpudens,  T. :  Tantft  adfectus  au- 
dacia, T. :  (vir)  summfi  audacia,  Cs. :  consilium 
plenum  audaciae :  intoleranda,  S. :  in  audaces  non 
est  audacia  tuta,  O. :  quantas  audacias,  daring 
deeds:  non  bumanae  ac  tolerandae  audaciae  (ho- 
minum sunt). 

audaoter  (rarely  audaciter),  adv.  with  comp. 
audftcius  and  sup.  audftcissime  [audax],  boldly, 
courageously :  te  monere,  T. :  subsistere,  Cs. :  au- 
dacius  disputabo :  dictatorera  creare,  with  confi- 
dence, L. — Form  audaciter :  de  aliqua  re  laturum 
esse,  L. — Rashly,  audaciously,  desperately:  multa 
facta:  audicius  exsultare:  scelera  audacissime 
facere. — Form  audaciter:  facere:  negare,  L. 

audax,  ftcis,  cufj.  with  comp.  and  sup.  [1  AY-],, 


2  audio 

daring,  bold,  courageoudy,  spirited:  poeta,  H. :  an- 
dacissimua  omni  De  numero,  0. :  viribus,  V. :  proe- 
liis  Liber,  H. :  ad  facinus  audacior :  consilium,  L. : 
paupertas,  H. :  malae,  V.  —  Audacious,  rash,  pre- 
sumptuous, foolhardy,  violent :  homo,  T. :  ambi- 
tiosus  et  audax,  H. :  de  improbis  et  audacibus: 
animus,  S. :  audacissimus  ex  omnibus :  omnia  per- 
peti,  H. :  facinus,  T. :  hoc  (factum^  audacius  aut 
impudentius :  volatus,  0. :  supra  vires  ad  conan- 
dum,  L. — As  subst, :  audacium  soelus. 

audena,  entis,  adj.  with  comp.  and  nip.  [P.  of 
audeo],  daring,  bold,  intrepid,  courageous :  auden* 
tes  deus  ipse  iuvat,  0.:  Tu  ne  cede  malis  sed 
contra  audentior  ito,  V. :  audentissimus  quisque 
miles,  Ta. 

(audenter),  adv.,  only  comp.,  boldly,  fearUaaly, 
rashly :  audentius  progredi,  Ta. 

audentia,  &e,  /  [aadens],  daring,  boldness: 
privata  cuiusque,  Ta. 

auded^  ausus  sum  (  subj.  perf  ausim  ),  Sre  [  1 
AV-],  to  venture,  dare,  be  bold,  dare  to  do,  risk: 
tanturo  facinus,  T. :  nihil :  f raadem,  L. :  ultima, 
desperate  measures,  L.:  proeliam,  Ta.:  pro  vitfi 
maiora,  V. :  res  est  audenda,  L. :  ausum  Talia 
deposcunt,  Mm  who  dared  so  much,  0. :  ausurom 
se  in  tribunis,  quod,  etc.,  in  dealing  with  trtbunm^ 
L. :  multo  dolo  audebantur,  L. :  audendum  dextr4, 
now  for  a  daring  deed,  V. :  nil  muttire,  T. :  alqd 
optare:  loco  cedere,  S.:  sapere  aude,  have  w 
resolution,  H. :  vix  ausim  credere,  0. :  ad  auden- 
dum impudentissimus:  si  audes,  fac,  etc.:  neo 
quia  audent,  sed  quia  neoesse  est,  pugnare,  L.: 
Auctor  ego  audendi,  V. :  audendo  potentior,  Ta. : 
longius  ausuri,  Ta.  —  Of  style:  feliciter,  H. — 
Poet:  in  proelia,  to  be  eager  for  battle,  V. 

audiendaa^  adj.  [P.  of  audio],  to  be  heard, 
worth  hearing:  si  quid  loquar,  H. 

audieno,  ntis,  acfj.  [P»  of  audio]. — As  subst.,  a 
hearer,  listener  :  animis  audientium :  cum  adsenaa 
audientium  agere,  L. 

audientia,  ae,/.  [audio],  a  hearing,  attention  : 
facit  ipsa  sibi  audientiam  oratio,  commands  :  aa. 
dientiam  orationi  facere. 

audid,  Ivl  or  il,  Itus,Ire  [2  AV-],  to  hear:  quae 
vera  audivi,  taceo,  T. :  verbum  ex  te,  T. :  de  te  ex 
te,  your  account  of  yourself:  ista  de  maioribua  ii 
ab  ipso,  H. :  eum  querentem,  N. :  hoc  muorea 
natu  dicere:  a  maioribus  natu  roirari  solltum, 
etc. :  Audiet  civis  acuisse  ferrum,  H. :  Bibulus 
nondum  audiebatur  esse  in  Syria:  Cur  ita  oredi- 
derim  audi,  H. :  audi  Quid  ferat,  H. :  id  ex  eo  au- 
divi, cum  diceret,  etc. :  de  Psaltrift  hac  aadivit,  T. : 
illos  de  quibus  audivi :  quin  tu  hoc  audi,  listen,  T. : 
audin*  (for  audisne  ?),doyou  hear?  T. — Supin.  occ.  .• 
vocat  (me)  hie  auditum  scripta,  H. — Supin.  abl.  :  O 
r^m  auditu  crudelem. — P. pass.:  cuinon  suntaudi- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


anditio 


88 


auguralis 


tteDemostheiiU  vi^liae :  non  uni  militi  sed  univer- 
m  Indian  tar,  L. :  Audita  arboribus  fides,  H. :  au- 
dit! ftdvertitis  cursum,  already  known  by  rax>rty  Y. 
—Subtt:  nihil  babeo  praeter  auditura,  hearsay: 
refert  audita,  what  he  had  heard,  0. — To  listen  to^ 
gke  aHeiUion  to  :  etsi  a  vobis  sic  audior,  ut,  etc. : 
tadi,  luppiter,  et  tu,  lane,  L. — To  fuar^  be  tattght 
b^^leam frmm :  te  annum  iam  audientem  Cratip- 
pom :  audiendum  sibi  de  arobitu,  i.  e.  muet  exam- 
nw  the  charge :  de  pace  audisse,  entertained  pro- 
vomU,  L. :  dolos,  investigate^  V.  —  To  listen  to^ 
Umd  an  ear^  regard,  hear^  grant :  di  raeas  preces 
aodiTerunt :  neque  preces  audiri  intellegit,  Cs. :  si 
sensisset  auditas  precei>,  L. :  Audiit  et  genitor  In- 
tonait,V.:  puellas  Ter  yocata  audis,  H. —  7b  hear 
with  assent^  accept^  agree  with,  approve,  yidd  to^ 
grant,  aUrno  :  fabulas :  turn  id  audirem,  si,  etc.,  / 
wcmld  anent  to  it,  if,  etc. :  audio,  nunc  dicis  ali- 
qaid,  granted :  non  audio,  I  do  not  admit  it. — To 
obey,  heed:  sapientiam :  me,  L.:  te  tellus  audit 
Hiberiae,  H. :  neque  audit  currus  habenas,  V. — 
In  the  phrase,  dicto  audiens  esse,  to  obey:  sunt 
iUi  qnidem  dicto  audientes:  dicto  audientes  in 
taot&  re:  dicto  audiens  esse  huic  ordini:  Tullio 
iubere  popalum  dicto  audientem  esse,  L. :  dicto 
audiens  fuit  iussis,  N. —  To  be  called,  be  named,  re- 
ported, regarded:  si  curas  esse  quod  audis,  H. : 
Id  aodire,  to  bear  that  name,  V. :  bene  audi  re  velle, 
to  be  praiaed :  bene  a  parentibus :  male  audies,  you 
will  be  in  bad  r^mte,  T. :  insuetus  male  audiendi, 
N. :  minus  commode  audire,  ue.to  be  injured  in 
rqmtation. 

anditio,  Onis,  /.  [  audio  ],  a  hearing,  listening 
to:  fabellarum:  hoc  solum  auditione  expetere,  by 
hearsay,  —  Talk,  ntmor,  report,  news :  levis,  Cs. : 
si  accepissent  fam&  et  auditione,  esse,  etc. :  fictae 
anditiones :  fabae,  Ta. :  auditionibus  permoti,  Cs. 

anditor,  Oris,  m.  [audio],  a  hearer,  auditor: 
astentus :  scriptonim,  H.  —  A  pupil,  scholar,  dis- 
e^de:  Zenonis. 

andltdriiini,  I,  n.  [auditor],  a  lecture-room,  Ta. 

1.  anditUBk  P.  of  audia 

2.  anditUB^  (L«,  m.  [audio],  the  hearing,  sense 
of  hearing:  auditu  percipi.  Her.:  semper  patet. 
—A  hearing,  listening  :  auditu  compertum  habere, 
Ctt. :  plurium  audita  accipi,  Ta. 

anfero,  abstull,  ablfttus,  auferre  fab+fero],  to 
take  away,  bear  off,  carry  off,  withdraw,  remove: 
iitaec  intro,  T. :  e  proelio  auferri :  raulta  domum 
WUD :  liberi  per  delectOs  auferuntur,  Ta. :  caput 
domioo,  v.:  Ule  sibi  ablatus,  robbed  of  his  own 
fim,  0.:  iUi  Tertice  crinem,  taken  from  her  head, 
v.:  M/erri  e  oonspectu,  to  disappear,  L.  — Of 
^na,  wind,  etc,  to  carry  away,  waft,  bear, whirl: 
«ig«aB  ad  scopalum  e  tranquillo,  T. :  au^eror  m 


carry  off,  snatch  away,  rob,  steal:  a  nobis  hoc,  T, : 
ab  hoc  abaci  vasa  omnia:  pecuniam  de  aerario. 
— To  sweep  away,  destroy,  kill,  day :  abstulit  mors 
Achillem,  H. :  quidquid  mors  aufert,  L. :  alqd 
Mulciber  abstulerat,  had  consumed,  0.  —  Fig.,  to 
carry  off,  gain,  obtain,  get,  receive:  inultum  num- 
quam  id  auferet,  T. :  paucos  dies  ab  aliquo :  ut  in 
foro  statuerent  (statuas),  abstulisti,  i.  e.  have  pre- 
vailed.—  To  carry  away,  learn,  understand:  hoc 
non  ex  priore  actione,  posse,  etc. — To  get  off,  es- 
cape: haud  sic  auferent,  T. —  To  take  away,  snatch 
away,  remove:  hi  ludi  dies  quindecim  auferent, 
take  up:  imperium  indignis, /rom  the  unworthy, 
L. :  conspectum  eius  contioni,  deprives,  L. :  vitam 
senibus:  spem:  fervorem,  L. :  metQ8,y.:  somnoB, 
H. :  me  velut  de  spatio, /rom  my  subject,  L. :  for- 
tassis  et  istinc  abstulerit  aetas,  will  free  me  from 
them,  H. :  pollicitationes  aufer,  away  with,  T. : 
aufer  Me  voltu  terrere,  desist,  H. 

aufugio,  fQgl,  — ,  ere  [  ab  +  f ugio  ],  to  flee 
away,  run  away,  escape :  die  raihi,  auf ugistin  ?  T. : 
propter  f  urtum :  ex  eo  loco,  L. :  aspectum  paren- 
tis,}?«« /rom. 

aageo,  auxl  ^auxitis  for  auxeritis,  L.),  auctus, 
6re  [AVG-],  to  increase,  augment,  enlarge,  spread, 
extend:  in  augendft  re,  accumulating :  industriam, 
T. :  benevolentiam :  vim  morbi,  L. :  nuroerum : 
annos,  0 :  copias,  S. :  flaroroam,  feed,  O. :  toIu- 
crum  turbaro,  to  be  changed  into  birds,  0. :  rem  bo- 
nis rationibus :  gratia  possessiones,  N. :  ( dona ) 
nieis  venatibus,  i.  e.  offered  additional  gifts,  V. : 
terram  irobribus,  to  enrich :  secando  volnus,  Cu. : 
a  ranis  imbribus  auctus,  0. :  aucto  in  barbarum 
cognomento,  lengthened,  Ta.  —  Supin,  ace. :  licen- 
tiam  auctum  properaiis,  S.  —  ¥\%.,  to  magnify, 
exalt, praise,  extol:  quae  vellet:  muiius  suum:  ho- 
stium  vim. —  To  exaggerate:  fama(proelium)mul- 
tis  auxerat  partibus,  had  exaggerated,  Cs. :  multi- 
tudinem,  Cu. :  aucta  est  apud  hostes  fama,  Ta — 
To  furnish  abundantly,  enrich,  load:  bonis  aucti- 
bus  (ea  omnia)  auxitis  L.  (old  prayer) :  te  scientia: 
auctus  praedft:  senectus  augeri  solet  consilio: 
augeatur  isto  honore  is  vir:  damno  auctus,  enriched 
by  a  loss,  T.  —  To  honor,  cuivance:  te  augendum 
putavi:  honoribus  auctus,  Q. 

augesod,  — ,  — ,  ere,  inch,  [augeo],  to  grow,  in- 
crease: uva  calore  solis  augescens:  mihi  augescit 
aegritndo,  T. :  tantis  incrementis,  L. :  corpora 
lente,  T. :  ceteris  animi,  S. 

augur,  uris,  m.  and  /.  [  a  vis  +  GAR- J,  a  seer, 
soothsayer,  diviner,  augur:  inclitus,  L. :  lovis,  i.  e. 
a  member  of  the  College  of  Augurs:  Apollo,  V.: 
Quod  si  non  desipit  augiir  ( i.  e.  the  poet ),  H. : 
Vana  vox  auguris,  0. — Fem.:  aquae  augur  An- 
nosa  cornix,  H. 

auguralia,  e,  adj.  [augur],  of  divination,  sooth- 


Mopakm,  0,  *   in  fdiram    pennis  ablata,  V.  —  TbJ  saying :  libri :  insignia,  o/  an  augur,  L. — As  stdtsL 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


auguratio 


84 


aureus 


n.,  tlu  part  of  the  camp  where  the  general  took 
attguriee :  ante  augurale,  Ta. 

auguratid,  Onis  [auguro],  a  divining  (by  au- 
gury) :  ex  passeribus. 

angoratd,  see  auguro. 

1.  auguratua,  P.  of  auguro  and  of  auguror. 

2.  aagnratua,  as,  m.  [auguror],  the  office  of 
augur:  insigne  auguratOs:  auguratu  praeditus, 
Ta. :  scientia  auguratOs. — Flur.^  Ta. 

augariani,  I,  m.  [augur],  the  observance  of 
omeney  interpretation  of  omene^  divitiation^  augury: 
fn  arce  augurium  agere:  capere,  L.:  aleui  dare 
fof  Apollo),  V. — An  omen^  aign^  event  interpreted 
by  augury:  Keroo  augurium  venisse  fertur  vol- 
tures,  L. :  dare,  V. — A  prediction^  forecast :  augu- 
ria  rerum  futurarum:  coniugis,  0.:  saeclorum 
fuiuTonim,  foreboding :  tu  rite  proplnques  Augu- 
rium, i.  e.  the  fiUJUmeniy  V. 

augoriua,  adj.  [  augur  ]y  of  an  augur^  of  the 
profession  of  augur :  ius. 

auguro,  ftvl,  fttus,  ftre  [augur],  to  act  as  augur^ 
take  the- auguries  of  consult  by  augury :  sacerdotes 
salutem  populi  augumnto. — Abl.  ahsol.  impers.: 
augurato,  after  augury ^  i.  e.  under  the  sanctum  of 
aftguries^L. — To  imagine^  conjecture^ forebode:  si 
quid  veri  mens  augurat,  V.  —  7b  consecrate  by 
auguries:  in  augurato  templo. 

auguror,  Stus  sum,  ftrl,  dep.  [augur],  to  act  as 
augur^  augur,  predict^  foretell :  alcui  ex  alitis  in- 
▼olatu :  ex  passerum  numero  belli  annos :  Critiae 
mortem :  pugnae  fortunam  cantu,  Ta. :  (diem)  non 
procul  auguror  esse,  0. — To  surmiHe,  imaginCy  con- 
jecturcy  suppose:  contentos  auguixjr  esse  deos,  0. : 
quantum  ego  opinione  auguror. 

auguste,  adv.  with  oomp.  [augustus],  reverent- 
ly :  venerari :  dici  augustius. 

1.  augUBtua,  adj,  with  comp.  and  sup.  [augeo], 
eonseeratedysaeredy  reverend:  Eleusis:  fons. — Fiw- 
erabhy  majestic,  magnifieenty  noble:  templa,  L. : 
moenia,  V. :  mens,  0. :  formam  augustiorem,  L. : 
vir,  L. :  augustissima  vestis,  L. 

2.  Augustus,  I,  m.  [1  Augustus],  a  cognomen 
given  to  Octavius  Caesar  as  emperory  his  majesty. 
— Hence,  as  adj.^  of  AugusiuSy  of  the  emperory  im- 
perial: caput,  0.:  mensis,  the  month  of  August 
(Sextilis),  lu. 

aula,  ae  {gen,  aulai,  V.  ),  /.,  =  alfXfjy  a  courty 
fore-court,  yard:  immanis  ianitor  aulae,  i.  e.  Cer- 
berusy  H. :  medi&  in  aulft,  0. — For  cattle,  H. — An 
inner  court  of  a  housCy  hally  V. :  lectus  genialis  in 
aul&  est,  H. — ApatacCy  residencCy  royal  court:  ill& 
8e  iactet  in  aula  Aeolus,  in  his  residencCyV.:  in- 
vidcndus,  H. :  laeta  Priami,  H. :  discors,  i.  e.  the 
courtiers,  Ta. :  piier  ex  aulfi,  a  page,  H. — Poet., 
of  the  cell  of  the  queen-bee ;  aulas  et  cerea  regna 


refingunt,  V. — Princely  poweVy  royalty :  auctoritaa 
aulae. 

aulaeum,  I,  n.,  =:ab\aiay  embroidered  stuffy 
tapestry.— A  curtain^  canopy:  suspensa  aulaea,  H. : 
superba,  V. — The  curtain  of  a  theatre  ( lowered 
to  show  the  stage,  and  drawn  up  to  hide  it) :  au- 
laeum  tollitur :  premitur,  H. :  mittitur,  is  dropped^ 
Ph. — ^The  figures  seemed,  as  it  rose,  to  lift  it:  ut 
Purpurea  intexti  tollant  aulaea  Britanni,  V. — A 
covering  for  beds  and  sofaSy  tapestry:  aulaeis  se 
superbis  conposuit,  V.:  Cenae  sine  aulaeis  et 
osiro,  H. :  pictae  aulaea  togae,  the  vast  folds,  lu. 

aullcus,  I,  m.  [aula],  a  courtier. — Plur.y  N. 

auloedus,  I,  m.,  one  who  sings  to  the  flute. 

aura,  ae  (ft!,  V.),/.,  =  a^pa,  the  air  (in  motion), 
a  breezCy  breath^  airy  windy  blast :  me . . .  omnee 
terrent  aurae,  V. :  yentosi  murmuris  aurae,  V. : 
rapida,  0. :  flammas  exsuscitat  aura,  the  breathy  O. 
— -Tig.,  a  breath  of  airy  wind:  rumoris:  famae, 
V. :  spei,  L. :  Toluntatis  defensionisque,  injluenee: 
fallax,  i.  e.  thefickU  wind  of  favor,  H. :  popularis, 
popular  favor y  C,  L.,  H. :  aura  favoris  popularis, 
L. :  gaudens  popularibus  auris,  V. :  aurft,  non  cod- 
silio  ferri,  the  favor  ofthemoby  L. :  divinae  parti- 
cula  aurae,  i.  e.  the  souly  H. — The  airy  atmotphertj 
vital  air  (poet.) :  auras  Vitales  carpis,  V. :  yesci 
aurft  Aetherift,  to  live,  V. :  captare  naribus  auraa, 
to  snuff  the  airy  V. :  libertatis  auram  captare,  « 
hope,  L. — Heighty  heavefiy  the  upper  air :  adsurgere 
in  auras,  V. :  telum  contorsit  in  auras,  i^>ieard!t, 
y. :  Stat  ferrea  turris  ad  auras  (poet,  for  ad  alta), 
riseSy  V. —  77*«  upper  world:  Eurydice  superaii 
yeniebat  ad  auras,  V. :  pondus  ad  auras  Expulit, 
i.  e.  was  ddivered  of  0. — Daylighty  publicity :  om- 
nia ferre  sub  auras,  to  make  knowny  V. :  f ugere 
auras,  to  /lidcy  Y. — An  odwy  exhalation :  illi  Dulcia 
compositis  spiravit  crinibus  aura,  V. :  unde  auri 
aura  refulsit,  splendor,Y. 

auraria,  ae,/.  [aurum],  a  gold-minCy  Ta. 

auratus,  adj.  [aurum],  adorned  with  gold,  cov- 
ered  with  goldy  gildedy  golden :  tecta :  tempora,  udth 
a  helmet  of  gold,  V. :  yestes,  0. :  milites,  with 
shields  of  goldy  L. :  monilia,  0. :  pellia,  Gt 

aureolus,  adj.  dim.  [aureus],  golden:  mftlum, 
Ct — Refdgenty  splendid:  libellus:  pedes,  Ct 

aureus  (poet  aureft,  aureo,  aurels,  disyl.),  acfj, 
[aurum],  of  goldy  golden :  imber,  T. :  corona  (a 
military  distinction),  L. :  yis,  of  turning  into  gold, 
0. :  nummus,  a  gold  coiny  piece  (  worth  $6.10  or 
£1  !«.).  —  As  subst,  m.  (sc  nummus),  L.,  Cu. — 
Golden,  ornamented  with  goldy  gilded:  sella :  cin- 
pila,  V. :  cu9pis,  0. :  Pactolus,  with  golden  sand, 
V.  —  Fir.,  glittering  like  goldy  golden  :  color,  O. : 
Venus,  iotVA  golden  hairy  V. :  luna,  0. :  caesaries,  V. 
— Beautiful,  goldeny  magnifcenty  excellent :  aether. 
O. ;  mores,  u. :  mediocritas,  the  golden  mean,  Q, , 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


aarioomna 


86 


austere 


gCQiu:  aetaa,  the  golden  agt^  O. :  tempus,  II. :  sae- 

anziconras,  adj,  [  aurum  +  coma  J,  golden- 
laired:  fetus  (arboris),  with  golden  foliage^  V. 

anricola,  ae,  /.  rfim.  [auris],  the  external  ear, 
3ar:  mordicus  auferre:  Oppono  auriculam,  H. : 
auricul&  infimft  mollior,  the  ear-lap:  Praeceptum 
taricalis  instUlare,  H. :  molles  Auriculae,  tensitive 

aoxlfer,  era,  erum,  adj.  [aurum +  1  TER-],  gold- 
hearing:  arbor,  1.  e.  bearing  golden  apples:  amuis, 
Ct:  Tagu8,0. 

anxlfez,  icU,  m.  [aurum +FAC-],  a  goldsmith. 

aoxiga,  ae,  m.  and  /.,  a  charioteer,  driver,  V. : 
aorigae  ex  proelio  excedunt,  Cs. — Fern. :  aurigam 
sororan,  V. — An  ostler,  groom,  V. — TTie  Wagoner 
(a  conatellatioD),  C. — A  pilot,  0. 

anziciena,  ae,  m.  [aurum  -f  GEN"-],  sprung  from 
^(of  Per8eu8),0. 

anxiger,  era,  erum,  adj.  [aurum +GES-],  gold- 
bearing  :  tauri,  mth  gilded  horns,  C.  po^t. 

axulB,  is,/.  [2  AV-],  the  ear  (as  the  organ  of 
hearing) :  aurfs  adbibere,  to  be  attentive  :  ad  move  re 
aureiD,  to  listen,  T. :  tibi  plurls  admovere  aurls, 
bring  more  hearers,  H. :  erigere :  applicare,  H. : 
praebere  aurem,  to  give  attention,  listen,  0. :  auri- 
bus  acdpere,  to  hear :  bibere  aure,  H. :  alqd  aure 
Eusorrat,  ucinthe  ear,  O.  :  in  aurem  Dicere  pue- 
To,  i.  e.  aside,  H. :  ad  aurem  admonere :  in  aure 
<fictare,  lu. :  Cjnthius  aurem  Vellit  (as  an  admoni- 
tioiiX  V. :  auribus  Vari  8erviunt,,/?a//er,  Cs. :  in  au- 
rem otraravis  dormire,  to  sleep  soundly,  \.  e.  be  un- 
eoneemed,  T.  —  Hnr.,  the  ear,  criiical  jitdgmeiU, 
toMe:  offendere  aures:  elegantes:  alcius  implere, 
to  satisfy:  in  Maeci  descendat  aures,  H. —  7%«  ear 
of  a  plough,  earth-hoard,  V. 

anzitalas,  I,  m.  dim.  [auritus],  an  ass,  Ph. 

amitiis,  adj.  [  auris  ],  with  ears,  having  large 
aam,  Umg-eared:  lepores,  V. — Listening :  quercus, 
H. 

aorora,  ae,/.  [AVS-],  t?te  morning,  dawn,  day- 
brmUc:  rubescebat  stelhs  Aurora  fugatis,  V. :  ad 
primam  auroram,  L.  —  Me  ton.,  the  goddess  of 
morning {Gr.'Eiac),  V.,  0.—T7ie  East,  OrierU:  Au- 
rorae  populi,  V. :  Eurus  ad  Auroram  recessit,  0. 

anmni,  I,  «.  [AVS-],  gold:  anri  pondus :  auri 
▼enae:  carior  auro,  more  precious  tlian,  Ct. — 
ProT. :  roontT:^  anri  polliceri,  T. —  The  color  of 
fold,  golden  lustre,  brightness  :  spicae  nitidum,  0. : 
angais  cristis  praesignis  et  auro,  0. —  7%c  Oolden 
Ape:  redeant  in  aurum  tempora  priscum,  H. :  ar- 
|«Btea  proles,  Auro  deterior,  O.  —  An  onuiment, 
imfUmeni,  or  vessel  of  gold  :  plenum,  a  golden  gob- 
y,  V. :  aocf/Zac  oneratae  auro,  golden  jewellery,  T. : 
litak,  neeJUacff  O. :  aesti  vum,  a  light  ring  for  sum- 
«r,/iL:  /dram  mandunt  sub  dentibus  aurum,  a 


golden  bit,  V.  :  auro  potiri,  the  golden  fleece,  0. — 
Coined  gold,  money:  auri  indigere:  Auri  sacra  fa- 
mes, V. :  otium  non  venale  auro,  H.  —  A  gilded 
yoke,  V. 

auBCultator,  oris,  m.  [ausculto],  a  hearer, 

auBOultd,  ftvi,  ntus,  ftre  [*  ausculta  for  auricu- 
la], to  hear  with  atterUion,  listen  to,  give  ear  to : 
ausculta  paucis,  T. :  populum,  Ct. :  lamdudum  au- 
sculto,  have  listened  long,  H. :  quod  super  est  auda- 
ciae,  T. —  To  heed,  obey:  seni,  T. :  mihi  ausculta. 

auaim,  see  audeo. 

auspex,  icis,  m.  and/  [avis + SPEC-],  an  in- 
terpreter of  omens  given  by  birds,  diviner,  augur, 
soothsayer:  Providus,  H.  —  An  cntthor,  founder, 
director,  protector,  favorer :  auspices  legis  :  divis 
Auspicibus  coeptorum  operum,  V. :  auspice  Musa, 
H. :  Nil  desperandum  auspice  Teucro,  H. — Plur., 
at  a  marriage,  the  responsible  witnesses,  persons  who 
gave  away  the  bride:  nuptiarum  auspices:  nubit 
uuUis  auspicibus. 

auspicatd,  adv,  [auspicatus],  after  talcing  the 
auspices:  urbem  condere:  instruere  aciem,  L. — 
In  good  time,  auspiciously :  hue  me  attuli,  T. 

auspicatus^  adj,  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
auspicor],  inaugurated,  consecrated  by  auspices: 
locus:  impetQ&  Nostros,  H. :  comitia,  L. — Fortu- 
nate, favorable,  auspicious:  Venus  auspicaUor:  au- 
spicatisdimum  initium,  Ta. 

auspioium,  I,  n.  [auspex],  divination  by  the 
jlight  of  birds,  augury  from  birds,  auspices :  co- 
mitia auspiciis  impedire :  auspicia  habere,  author- 
ity to  take  the  auspices,  L. :  observare,  L. — A  sign, 
omen,  divine  premonition,  indication  by  augury : 
optimis  auspiciis  ea  geri :  alitem  auspicium  fecis- 
se,  L. :  melioribus  auspiciis,  under  better  omens, 
V. :  cui  (diviti)  si  libido  Fecerit  auspicium,  i.  e.  an 
imptUse,  H. — Since  only  the  chief  in  command 
could  take  the  auspices  for  the  army,  command, 
guidance,  authority:  ductu  auspicioque  eius  res 
gerere,  L. :  tuis  Auspiciis  confecta  duella,  H. :  II- 
lius  auspiciis  moenia  victa,  0. :  raaioribus  ire  au- 
spiciis, i.  e.  o/  Jupiter  himself,  V.  —  Right,  power, 
inclination,  will:  roeis  ducere  vitam  Auspiciis,  V. : 
populum  paribus  regamus  Auspiciis,  V. 

auspicor,  atus,  ftri,  dep.  [auspex],  to  take  the 
attspices:  tripudio:  aiinpicari  posse,  L. :  auspican- 
di  gratia,  Ta. ;   see  also  auspicato. 

auster,  tri,  m.  [AVS-],  the  south  wind:  portus 
ab  austro  tutus,  Cs. :  vehemens :  turbidus,  fl. : 
pluvius,  0.  :  frigid  us,  V. :  floribus  austrum  inmisi, 
have  exposed  to  the  parching  blast,  V. — The  south 
country,  the  south:  in  aquilonis  austrive  partibus: 
mundus  Libyae  devexus  in  austros,  south  of  Libya, 

austere,  adv,  [austerus],  severely,  morosely 
j  agit  mecum  Cato, 


Digitized  by 


Google 


aiutenui  fi 

•tisteni%  o^f .  with  comp,^  r=  o^tfnyp^c,  tevere^ 
r9(fH  maroie:  austero  more  ao  modo  :  austerior 
et  gravior. — Of  style:  suavitas,  9erum»:  poemata, 
H. — Burdemome:  labor,  H. 

australis,  e,  acff,  [auster],  mmthem:  regio: 
oingulus,  the  torrid  tone  :  ora :  polus,  O. 

auBtriniui,  o^f.  [auster],  aouthem:  calores,  V. 

aasmn,  I,  n.  [audeo],  a  bold  deed^  reekUaa  act : 
fortia  ausa,  V  :  auao  potiri,  to  tueeeed  in  boldnen^ 
V. :  ausi  paenitet,  0. 

ansoBi  P,  of  audeo. 

ant;  eoi^'.,  introducing  an  antithesis  to  what 
precedes,  or:  omnia  bene  sunt  dioenda  .  .  .  aut 
eloquentiae  nomen  relinquendum  est :  quibusnam 
manibus  aut  quibus  viribus,  Cs. :  cita  mors  venit 
aut  victoria  laeta,  H. :  ruminat  herbas  aut  sequi- 
tur,  v.  —  So  introducing  successive  alternatives: 
quo  iure  aut  quo  more  aut  qu&  lege,  or.,,or: 
Hispanomm  aut  Gallonim  aut  Tbrecum  mille. — 
Introducing  two  alternatives,  aut .  .  .  aut,  either 
, ,  ,or:  ubi  enim  potest  ilia  aetas  aut  calescere, 
aut  ref Hgemri  ? :  per  unam  aut  vivam  aut  moriar 
sententiam,  T. :  aut  morte  aut  victoria :  ne  imma- 
nitas  aut  extitisse  aut  non  vindicata  esse  videatur : 
neque  enim  sunt  aut  obscura  aut  non  multa  post 
commissa:  nihil  est  tam  aut  fragile  aut  flexibile, 
quam,  etc.  —  Introducing  three  or  more  clauses : 
aut  equos  Alere  aut  canes  ad  venandum,  aut  ad 
philosophos,  T.  —  With  two  pairs  of  disjunctive 
clauses :  ne  aut  de  Laelii  aut  de  huius  generi  aut 
arte  aut  glorift  detraham.  —  P  r  a  e  g  n.,  adding  an 
emphatic  alternative,  or  eurdtfy  or  at  least :  quae- 
ro,  num  iniuste  aut  improbe  fecerit,  or  at  least  un- 
f airly:  profecto  cuncti  aut  magna  pars  fidem 
mutavissent,  S. :  quid  ergo  aut  hunc  prohibet,  aut 
etiam  Xenocratem,  etc. :  aut  libertatem  aut  oerte 
inpunitatem  adeptus,  L. — Emphatic,  or  dse^  other- 
wise^ in  the  contrary  ease:  Redduc  uxorem,  aut 
quam  ob  rem  non  opus  sit  oedo^  T. :  nunc  manet 
insontem  gravis  exitus:  aut  ego  veri  Vana  feror, 
V.  —  Correcting  what  precedes,  or^  or  rather^  or 
more  accurately:  de  hominum  genere,  aut  omnino 
de  animalium  loquor.  —  Beginning  a  sentence: 
Aut,  ita  qui  sentiet,  non  apertissime  insaniat  ?  or 
is  not  rather,  etc. — With  potius:  erravit,  aut  potius 
insanavit  Apronius  ?  —  Neque  . . .  aut  (for  neque 
.  . .  neque):  nee  coniugis  umquam  Praetendi  tae- 
das  aut  haec  in  foedera  veni,  Y. :  nee  litore  tenus 
adcrescere  aut  resorberi,  Ta. ;  cf.  non  eo  dico,  quo 
mihi  veniat  in  dubium  tua  fides,  aut  quo,  etc. 

aQtam,  eortf.,  an  adversative  particle  which 
regularly  follows  an  emphatic  word,  or  two  or 
more  closely  connected  words,  but,  on  the  other 
handy  on  the  contrary,  however :  hostiuro  vim  sese 
perversurum  putavit,  pervertit  autem  suam:  cum 
hie  |V>seii|8  esset  i^nicriac^  T-  autem  iste  ^oecius 


I  auadlium 

Romae :  moleste  enim  tulerat .  • .  ego  autem  non 
moleste  fero.  —  In  contrasted  conditions,  tt . . .  m 
autem;  si  or  nisi  .  ,  .  sin  autem:  si  non  venit, 
quid  attinet  ?  si  autem  venit,  quid  attinuit  ?  —  In 
a  condition  in  contrast  with  a  preceding  negative 
or  question:  nobiscum  nee  animo  certe  est  neo 
corpore.  si  autem  domi  est.  —  E 1 1  i  p  t. :  Thr. 
Ego  non  tangam  meam  ?  Ch.  Tuam  autem,  f  urci- 
f er  ?  Yours,  say  you  f  T. :  perii,  quid  hoc  autemst 
mali  ?  T. — In  exclamations :  ecce  autem  alteram, 
T. :  eccui  autem  non  proditur  revertenti  ?  —  In  a 
correction  or  explanation :  num  quis  testis  Post- 
humium  appellavit?  Testis  autem?  non  accusa- 
tor  ? :  In  Af ricam  transcendes.  Transoendes  au- 
tem dico,  L. :  ab  hostibus  captae.  quibus  autem 
hostibus  ?  nempe  lis,  etc. — In  a  transition,  but,  and 
now:  atque  haec  in  moribus.  de  benevolentia 
autem,  quam,  etc:  de  inferend&  quidem  iniari& 
satis  dictum  est.  praetermittendae  autem,  etc. — 
Introducing  a  parenthesis:  quod  vitium  efFugere 
qui  volet  (omnes  autem  velle  debent)  adhibebit, 
etc.  —  Resuming  a  thought :  honestum  autem  id, 
quod  exquirimns. — Adding  a  new  ciroumstance  or 
a  climax :  tulit  hoc  graviter  filius ;  augebatur  au- 
tem eius  molestia,  etc.:  magnus  dicendi  labor, 
magna  res,  magna  dignitas,  summa  autem  gratia. 
— In  a  syllogism,  to  introduce  the  minor  proposi- 
tion, now,  but,  G. 

authepsa,  ae,/.,  =  ai^i^Q,  an  urn,  boiler, 

aator,  autorltas,  see  aucto-. 

autumnaliB  (not  auct-),  e,  acfj.  [autumnus],  o/ 
autumn,  autumnal:  aequinoctium,  L. :  pruna,  Pr. 

1.  autumnuB  (not  auct-),  T,  m.  [AV-],  autumn: 
gravis,  Cs. :  pomifer,  H. :  letifer,  sickly,  lu. :  per 
autumnos,  H. :  inaequales,  changeable,  0. 

2.  aatuinniia»  <«(;.,  tuUumnal,  of  the  autumn  : 
f  rigus,  0. 

autumo,  avi,  — ,  ftre  [  aio  ],  to  say  aye,  assert^ 
aver,  affirm,  say:  facturum  autumat,  T. :  insanuna 
(eum),  H. 

aw  Till  aria,  e,  atfj.  [auxilium],  aiding,  helpin^^ 
assistant,  auxiliary  :  undae,  0. :  dea,  i.  e.  Lucina, 
0. :  carmen,  in  aid  of  /ason,  0. :  aera,  sounded  te 
drive  away  an  eclipse,  0.  —  Of  troops,  auxiliary  : 
cohortes,  Cs. — As  subst.  sing,  and  plur.,  an  auxiUei- 
ry  soldier,  Ta. ;  auxiliary  troops,  Cs. — Hence,  sti- 
pendia,  the  pay  of  aitxiliaries,  Ta. 

aoxiliarlaa,  cufj,  [auxilium],  assistant,  atm^ui- 
ry:  cohors:  equites,S. 

aoxiliator,  Oris,  m.  [auxilior],  a  helper:  hand 
inglorius,  Ta. 

auxilior,  fttus,  &n,  dep.  [auxilium],  to  give  hdf^ 
aid,  assist,  succor :  facultas  auxiliandi,  Cs. :  alooi 
nil,  T. :  mihi,  S. :  (podagram)  aquis,  to  cure,  O. 

atudliam,  l,  n.[  AVC-  ],  hdp,  aid,  assistance^ 
support,  succor  *  ad  auxilium  oopia,  T. :  plunnii^ 


Digitized  by  V^OOQ  l€ 


87 


averto 


Metoxilio,  N. :  sais  auxilium  ferre,  Cs. :  auxilium 
nbiidiungere:  ab  alquoexpetere:  labonim,  m«an« 
0/  miding^  V. :  auxilia  portare,  S. :  magua  duo 
MxiUa,  mmrcet  of  aid,  L. :  Mittat  ut  auxilium  sine 
•^0. — Plur^  auxiliary  troops,  avxiliaries:  barba- 
n,  Cb.  :  adveDticia :  Pompeio  mittere :  oogere,  V. : 
auxiliiB  in  mediam  aciem  coniectis,  Cs. — MUitary 
/orce,  (roops  .*  infirma,  Cs. 

avire,  tuiv.  with  comp.  [avarus],  greedily,  covet- 
9u»bf,^inffily:  pretium  statuere  ani,T.:  uihil  fa- 
daidum:  imperitare  yictis,  L. :  avarius  bellare,  L. 

avaxitia,  ae,  /.  [  ararus  ],  inordinate  desire, 
greed,  awarice,  eovetoysneu :  gloriae,  Cu. :  bians  et 
imminois,  gaping  and  eager :  ardeus :  classem 
aTaritia  perdere :  animus  aeger  avaritift,  S. :  pro- 
funda. Si — J^ur. :  omnes,  every  kind  of  selfshneu. 

avama,  adj.  with  comp.  and  gup.  [1 AV-],  eager- 
ly detirouM,  grasping:  mare,  H. :  venter,  ravenous, 
H. :  laudia,  H. :  pecuniae,  Ta. :  avarae  Spes,  too 
aiMtioms,  H. :  praeter  laudem  nullius,  eager  otdy 
for  glory,  H. ;  Agrioola,  zealous,  Y .^Avaricious, 
covetous,  penurious  :  meretrix,  T. :  homo  minime: 
quantum  discordet  parens  araro,  H. :  in  rapacitate 
aridior  ? :  homo  avarissime :  litus,  V. :  Troia,  0. — 
As  sulsi.,  a  nUser,  covetous  mfm:  Semper  avarus 
€gci,H. 

aveho,  vexl,  vectus,  ere  [ab+veho],  to  'carry 
of,  take  away:  quoe  turbo  alias  avexerat  oras, 
V. :  dona  domos,  L. :  equites  Aegyptura,  L. :  citato 
equo  ex  proelio  avectus,  L. :  Creditis  avectos 
boetes  P  have  sailed  away,  V. :  avectus  ab  suis, 
rode  away,  L, 

avello  (velll),  volsus  or  vulsus,  ere  [abH- vello], 
to  tear  away,  rend  off,  pluck,  sneUeh  away  :  poma 
ex  arboribuB  vi :  alqd  a  corpore :  f  rondes,  0. :  le- 
porum  afiilsofi  arraoe  edere,  H. :  avolsum  umeris 
Oftput,  V. :  trunds  corpora,  0. :  tibi  mavis  pre- 
tium arellier  ?  H. :  sibi  avelli  iubet  spiculum. — 
To  tear  away,  remove  by  force :  ab  eft  sese,  T. :  de 
matris  banc  complexu :  ut  sperem  posse  avelli,  be 
separated,  T. :  neque  avelli  possunt,  leave  the  place, 
V. :  complexu  avulsus  luli,  V. — To  pluck  away, 
hunc  convitio  a  tanto  errore. 


avena,  ae,  /,  oats,  V. :  steriles  avenae,  wild 
sots,  V. :  si  avenam  videris,  i.  e,  weeds, — An  oat- 
Strom,  straw  (in  a  shepherd's  pipe) :  structis  cantat 
avmip,  O. — Hence,  an  oaten  pipe,  pastoral  pipe: 
teBm  Musam  meditaris  avenft,  V. 

1.  ared  (hav-),  — ,  — ,  ©re  [AV-],  to  wish  for, 
hng  after,  desire  earnestly,  crave:  avens  Ponere 
agna  praeoeptis,  H. :  propius  accedere,  0. :  scire 
<|uid  agBS. — Of  thinj^s:  avet  (ara)  Spargier  agno, 
H. :  parto  quod  avebaa,  H. 

2.  (aveoX  see  (haved). 

Airemali^  e,  ad;,  f  Avernus  1,  of  Lake  Aver- 
■m:  aqua^  H. :  njmphAe,  O. :  ffibylla,  Pr. 


Avernus^  adj.,  =r  doppoQ  (  prop.,  birdless,  be> 
cause  its  exhalations  destroyed  life).  —  Henoe 
(with  or  without  lacus):  Avernus,  a  lake  near 
Cumae,  the  fabled  entrance  to  the  lower  world,  C, 
v.,  L.— 0/  I^ke  Avernus:  freta,  portus,  Y,—Of 
the  lower  world,  infernal:  stagna,  V. :  luno,  i.  e. 
Proserpina,  O.—Plur.  «.,  the  region  about  Aver- 
nus,  v.,  0.—  The  lower  world,  V. 

averro,  — ,  — ,  ere  [ab  +  verrol,  to  sweep  away : 
cars  piscl3  mensft,  i.  e.  to  clear  the  (fishmonger's ) 
table  at  a  high  price,  H. 

a-veminco*  — ,  — ,  ftre,  in  religion,  to  avert : 
dii  averruncent :  averruncandae  deum  irae  victi- 
mas  caedere,/or  averting,  L. :  prodigia,  L. 

1.  aversor,  fttus,  ftrl,  dep,  iniens,  [averto],  to 
turn  from,  turn  away,  shrink  from :  aversari  ad- 
vocati  et  iam  vix  ferre  posse:  haerere  homo, 
av^i-sari.— 7b  repulse,  scorn,  decline,  shun,  avoid': 
filium,  L. :  aspectura  nlcius,  Ta. :  scelus,  Cu. :  pre- 
ces,  L. :  honorem,  0. 

2.  aversor,  Oris,  m.  [averto],  a  thief,  embezzler: 

pecuniae. 

averaoa,  adj.  with  «<p.  [P.  of  averto],  turned 
away,  turned  back,  on  the  back  side,  behind,  back- 
wards: et  adversus  et  aversus  impudicus  es: 
aversum  hostem  videre,  tlie  backs  of  the  enemy, 
Cs. :  ne  aversi  ab  hoste  circumvenirentur.  shtU 
off  in  the  rear,  Cs. ;  quem  aversum  transfixit,  in 
the  back,  N. :  aversos  boves  caudis  in  speluncam 
traxit,  L. :  porta,  tw  t/ie  rear,  L. :  porta  aversis- 
sima,  farthest  back,  L.  —  Plur,  n,  as  snbst.,  the 
hinder  part,  back :  per  aversa  urbis  fuga,  L. :  in- 
sulae,  L. — Fig.,  withdrawn :  milites  a  proelio, Cs. — 
Disinclined,  alienated,  unfavorable,  opposed,  averse, 
hostile:  a  Musis:  aversissimo  a  me  anlmo  esse: 
a  proposito,  L. :  aversis  auribus  questa,  to  deaf 
ears,  L. :  Deae  mens,  V. :  amici,  H.— With  dat.  : 
nobis,  Ta. :  mercaturis,  H. :  lucro,  riot  greedy  of  H. 

a-verto  ( avor- ),  tl,  sus,  ere,  to  turn  away, 
avert,  turn  off,  remove :  flumina  :  Be :  a  Dolabellft 
pecuniam :  iter  ab  Arari,  turned  aside,  Cs. :  a 
ceteris  in  se  oculos,  attracted,  L. :  eo  itinera  se, 
Cs. :  Capuft  Hannibalem,  L. :  Italia  regem,  V. :  in 
fugam  classem,  L. :  ab  hominibus  ad  deos  preces, 
L.:  regnum  Libycas  oras,  V. —  Pass.:  aversa  est 
Nata  lovis,  turned  away,  0.:  a  iudicibus  oratio 
avertitur. — P  o  e  t.,  with  ace,  to  turn  from,  shun : 
fontes  avertitur  (equus),  V. —  7'o  turn  away,  retire, 
withdraw:  avertens  roseft  cervice  refulttit  (sc.  se), 
V. :  prora  avertit,  V.— Tb  cany  off,  purloin,  steal, 
embixzle:  pecuniam:  a  Htahulis  tauros,  V. :  prae- 
dam  domum,  Ca. :  pellera  Culchis,  Ct,  — Fig.,  to 
turn,  divert,  withdraw,  keep  off:  a  me  animum :  ut 
nee  vobis  . . .  averteretur  a  certaminc  animus,  L. : 
Hannibalem  ab  incepto,  L. :  Sabinos  (sc.  a  pugnft), 
L. :  sanos  sensfts,  to  chaj-m,  inflame,  V. —  To  aveH^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


aveto  i 

ward  offy  tinm  away :  morbos,  H. :  hoc  omen  :  An- 
toni  conatQs  a  re  p. :  periculum  yictimS,  Ph. —  To 
alienate^  estrange:  animos,  S. :  legion es  a  C.  An- 
toni  scelere :  ctvitatea  ab  eius  amicitia,  Cs. 

aveto  (hav-),  interj.^  see  (haveo). 

avla,  ae,  /.  [avus],  a  grandmother :  antis,  Cu. 

aviarium,  I,  «.  [  avis  ],  a  poultry-yard^  C. — 
Plur.:  inculta,  the  wild  haunts  o/bv-ds^  V. 

avlde,  adv,  with  comp.  and  sup.  [avidua],  fayer- 
(y.  greedily :  adripere  litteras :  pransus,  H. :  avi- 
dius  se  in  voluptates  raergere,  L. :  avidissime  ex- 
Bpectare  alqd. 

aviditaa,  atis,/.  [avidus],  eagerness  for ^  avid- 
ity^  longing^  vehement  desire:  auimi,  Cu. :  cibi : 
sermonis :  legend!.  —  Greed  of  gain,  covetousness, 
avarice :  ingeni :  iuflammati  aviditate. 

avlduB,  adj.  with  comp.  and  sup,  [1  AV-],  long- 
ing eagerly^  desirous^  eager,  greedy :  libidines  :  por- 
ca :  arnplexus,  0. :  curaOs,  V. :  cibi,  T. :  laudis : 
potentiae,  S. :  novarum  rerum,  L. :  ad  pugnam, 
L. :  futuri,  H. :  avidi,  wine-bibbers,  H. :  avidior  glo- 
riae :  avidissima  caedis,  0. :  avidi  comraittere  pug- 
nam,  0. :  in  pecuniis :  in  direptiones  manus,  L. : 
YoloiimSy  Jicry,  H. :  legiones,  eager  for  battle,  Ta. 
— E  8  p.,  greedy  of  gain,  avaricious,  covetous :  pater, 
T. :  animus :  inanQs  heredi:^,  H. :  ad  rem  avidior, 
T. :  gens  avidissima,  Cu.  —  Voracious,  ravenous, 
gluttonous :  avidos  f unus  Exanimat,  H. :  canes,  0. : 
convivae,  H. :  mare,  ituuttiable,  H. :  ignis,  0. 

avla,  is  {abL  avi  or  ave),/.  [8  AV-],  a  bird: 
cantus  avium :  Velatur  avibus,  i.  e.  clothed  with 
feathers,  0.  —  Collect. :  Candida  venit  avis,  the 
birdsy  V. — M  e  t  o  n.,  Bince  omens  were  taken  from 
birds,  a  sign,  omen,  portent :  malft  ducis  avi,  H. : 
he  bonis  avibus,  0. :  secundis  avibus,  L. 

avitUB,  adj.  [  avus  ],  o/"  a  grandfather,  ances- 
tral: possessioncs :  nomen,  0.:  solium,  V.:  ma- 
lum, hereditary,  L. :  nobilitas,  Ta. 


\  baoobor 

avlaa^  adj.  [ab+via],  out  of  th^  way,  rfmoU, 
trackless,  untrodden :  virgtilta,  V. :  monies,  H. : 
itinera,  by-ways,  S. — Plur.  n.  as  subst.,  unfreguenled 
places,  solitudes :  avia  cureu  Dum  sequor.  V. :  per 
avia,  0.:  nemorum,  trackless  woods,  0. —  Without 
a  way,  impassable:  avia  comraeatibus  loca,  L,— 
Poet.,  of  persons :  in  monies  sese  avius  abdidit, 
by  a  pathless  route,  V. :  volat  avia  longe,  far  out 
of  t/i€  way,  V. 

avooatid^  Onis,/.  [avoco],  a  diversion,  distrac- 
tion :  a  cogitanda  molesti&. 

a-TOOO,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  caU  off,  eaU  away: 
populum  ab  armis,  L. :  partem  exercitOs  ad  bel- 
lum,  L. :  pubem  in  arcem  obtinendam,  L. — F  i  g., 
to  call  off,  withdraw,  remove:  a  rebus  occultis 
philosophiam :  ad  Antiocbum  animos,  L.  —  Ta 
call  off,  divert,  turn:  aliquem  ab  aliqu&  re  vo- 
luptas  avocat:  Pompeium  a  Caesaris  ooniano- 
tione:  quoe  aetas  a  proeliis  avocabat:  avocari 
ab  spe,  L. 

a- void,  Svl,  fltQnif ,  ftre,  to  fly  away :  sublime : 
per  umbras,  Ct. — To  flee,  hasten  away:  nescio  quo: 
hinc:  citatis  cquis  Romam,  L. :  iuvenis  avolat  ipse, 
V. — Fig.,  to  flee  away,  vanish:  voluptas  avolat: 
me  hinc  avolaturura,  quit  this  \eorld  entirely. 

avonculuB,  I,  m.  dim,  [avus],  a  maternal  unde, 
motlicr's  brother:  tuus :  eius,  L. :  magnus,  a  great- 
uncle. 

avus,  I,  m.  [1  AV-],  a  grandfather:  buius: 
matemus,  L. — Of  bees,  a  grandsire,  V. — An  an-- 
cesf or,  forefather  :  paternus,  H. :  avi  atavique,  V. 

azia,  is,  m.  [1  A6-],  an  axle,  axle-tree:  faginus, 
V. :  ab  rtxibus  rotarum,  L. — A  chariot,  car,  wagon  .• 
tonans,  V. — Plur.,  a  wagon,  O. —  The  axis  (of  the 
world  ) :  caeli.  —  The  ftole,  C,  V.  —  The  heaven  .• 
stellis  aptus,  V. :  longus,  0. :  sub  axe,  under  the 
open  sky,  V. — A  region,  clime:  hesperius,  the  wesi, 
0. — A  board,  piarJe:  trabes  axibus  religare,  Cs. 


Babylo,  5ni8,  m.,  a  Babylonian,  I.  e.  Nabob,  T. 

baca  (not  bacca),  ae,/.,  a  small  round  fruit, 
berry :  bicolores,  0. :  lauri,  V. :  ebuli,  V. :  oleae, 
an  olive :  olivae,  H. :  bicolor  Minervae,  the  olive, 
O. :  bacae  amarae,  i.  e.  of  the  wild  olive-tree,  0. : 
silvestres,  V. — A  fruit  of  a  tree:  (arhorura): 
rami  bacarum  ubertatc  incurvescere. — A  pearl: 
Onusta  bacis,  H. :  aceto  Diluit  bacam,  H. 

baoatua^  adj.  [baca],  set  with  pearls,  V. 

baooaria  ( bacoh- ),  aris,  /.,  =  (SaKKopiCt  a 
plant  whose  root  yielded  a  fragrant  oil,  V. 

Bacoha,  ae,/.,  =  BdKxn*  «  Baccliante. 

baoobabundua,  adj.  [bacclior],  raving,  riot- 
ous: agmen,  Cu. 


Baocbanal,  ftlis,  n.  [Bacchus],  a  place  dedicated 
to  Bacchus,  L. — Plur.,  (he  f east  of  BacchuM,  revel- 
ries of  Bacchus,  L.,  C. :  vivere,  to  live  riotously,  lu. 

bacobantea,  um, /".  [P.  of  bacchor],  bacchan- 
tes, priestesses  of  Bacchus  :  Bacchantum  ritu,  O. 

baoobatio,  Onis,  /  [  bacchor  ],  plur.,  orgies^ 
revelries:  nocturnae. 

Baccbeaa  ( -cbeiua ),  or  Baocbicua,  or 
Baccbiua,  adj.,  =  Bar^eioc*  or  Bar^^icoc,  or 
BaKxtoc*  Bacchic,  of  Bacchus :  sacra,  0.:  ululatua, 
O. :  scrta,  0. :  Bacchei'a  dona,  i.  e.  wine,  V. 

bacchor,  atus,  arl,  dep.  [Bacchus],  to  celebrate 
the  festival  of  Bacchus,  rave  like  Ba(''hae,  rettef  ,• 
quanta  in  voluptate.  exult:  in  vestrft  caede*  noo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Bacchus  j 

Mnitts  Bdonis,  H. :  per  urbem,  roams  in  frenzy, 
v.:  Faxna  per  urbem,  rum  wild,  V.— With  ace.  : 
Grande  carmen,  lu. ;  cf.  Euhoe  bacchantes,  raising 
the  ery  of  Bacchus,  Ct. — Poet.:  virginibus  bac- 
cb»U  Ouga),  i.  ^frequented  by  the  revels,  V. :  Bac- 
chaUm  iugia  Naxon  legimus,  i.  e.  with  vine -dad 
Wis,  v.:  bacchante  Ten  to,  holding  revdry,  H. — 
Of  extravagance  in  language :  f  urere  et  bacchari. 

BacchoB,  i,  m.,  =  Bokxoq^  the  eon  of  Jupiter 
and  Semde,  the  god  of  vnne,  of  intoxication  and 
w^nn^ion. — Hence,  the  cry  or  invocation  to  £ac- 
c*w  (lo  Baccbe !) :  audito  Baccho,  \,—The  vine: 
Bacchoa  amat  colles,  V.:  fertilis,  B.—Wine: 
multo  hilarans  conTivia  Baccho,  V. :  verecundue, 
w  moderation,  H.:  pocula  Bacchi,  V. 

bacifer,  fera,  ferum,  adj,  [baca+1  FER-], 
hearing  olives:  Pallas,  O. 

bacillxun,  !,  n.  dim,  [  baculua  ],  a  wand,  C. : 
dextram  subiens,  lu.— E  s  p.,  a  lidor^s  rod,  C. 

Bactziua,  adj.,  of  Bactria  (in  Asia),  0. 

bacnlnm  (or  poet  baonlus,  m.,  0.),  i,  n. 
[BA-],  a  stick,  staff,  tDalking-stick :  baculo  sustinet 
MtSfi,  0. :  baculo  oculos  alcui  tundere :  baculo 
innixos,  O. :  baculum  quern  lituum  appellarunt, 
L. — A  sceptre:  aureum,  Cu. 

Bilae  ( disyl. ),  Srum, /,  a  toatering- place  in 
Campania  :  Baias  iactare,  i.  e.  luxurious  fiolidays. 

bainlo, — ,  — ,  are  [baiulus],  to  carry  (of  a 
bearj  burden):  sarcinas,  Ph. 

bainliifl^  I,  m.,  a  porter,  carrier, 

balaena  (ball-),  ae,/.,  =  (paXaiva,  a  whale,  0. 

balana,  ntis,  m.  and  /.  [P.  of  balo],  a  bleater, 
vuep  {ooljplur.  ;  poet  for  oves),  V. 

balaima,  I,  /.,  =  fiaXavoQ  ( prop,  an  acorn ; 
oence),  a  fragrant  nut,  ben-nut,  H. 

balatro,  Snis,  m.,  a  babUer,  jester,  buffoon,  H. 

balatuflt  Qs,  m.  [balo],  a  bleating:  Balatum 
exeroere,  V. :  tener,  0. :  aegri,  0. 

balbuB,  €uij.  [BAL-,  BAR-],  stammering,  stut- 
tering: Demosthenes:  os,  H.:  verba,  Tb. 

balbutio,  — ,  — ,  ire  [balbus],  to  stammer,  sUU- 
ter,  speak  ehUdishly :  perpauca:  denatura:  ilium 
Balbatit  Scaurum  (i.  e.  balbutiens  appellat),  H. 

baUneam  or  balnetun,  i,  n.,  or  balneae, 
irum,  /.,  ^  ^aXwtXov,  a  bath,  baihing-place :  ba- 
Bn»que  enerraverunt  corpora,  L. :  balineum  cal- 
fieri  iabere:  e  balneo  exire:  in  balneas  venire, 
Her. :  babea  vitat,  H. 

baliflta,  see  balk         ballaena,  see  bala-. 

balliata  or  balista,  ae,/.,  an  engine  for  hurl- 
ing: balistae  emissiones  lapidum  habent :  asset  ea 
baOistb  nu9«i,  Cs. :  porta  ballistis  instructa,  L. 

balnea,  balneaa^  see  balneum. 


0  barbanis 

balnearliiB,  adj.  [balneum],  of  baths,  at  baths 
fur,  Ct.— P/wr.  n.  as  stibst.,  a  bath,  bath-room, 
balneator,  oris,  m.  [balneum],  a  bath-keeper. 

balneolum,  I,  n.  dim.  [balneum],  a  small  bath 
lu. 

balneum,  see  balineum. 

balo,  avi,  — ,  are  [  BAL-,  BAR-  ],  to  bleat,  0.  r 
balantes  hostiae,  i.  e.  oves,  Enn.  ap.  C. :  pecus  ba- 
lans,  lu. 

balsamimi,  I,  n.,  =  fiakaaftov,  the  balsam-tree . 
balsami  umor,  Ta.— /Y»«-.,  a  fragrant  gum,  balsam, 

baltens,  i,  m.  plur.  poet,  baltea,  6rum,  n.  [cf. 
Engl,  belt],  a  girdle,  belt,  swordbelt,  shotdder-band, 
baldric:  auro  caelatus,  0.:  (pharetram)  circum- 
plectitur  auro  Balteus,  a  guiver-bdt,  V. :  verutum 
in  balteo  defigitur,  Cs. :  quotiens  rumoribus  ulci- 
scuntur  Baltea,  i.  e.  avenge  strappings  by  slanders, 
lu. 

barathrum,  I, «.,  =  fiapa^pov,  an  abyss,  chasm, 
gulf, pit:  inmane,  V. :  imus  barathri  gurges,  V. : 
barathro  donare  alqd,  i.  e.  throw  away,  H. — Of  a 
greedy  man :  barathrum  macelli,  an  abyss  of  the 
butcher's  stall,  H. 

barba,  ae,/.  [Engl,  beard],  the  beard:  pro- 
missa,  long,  L. :  inpexae  barbae,  V. :  prima,  lu. : 
barbam  tondere :  ponere,  H. :  metire,  lu. :  reci- 
dere,  0. :  submittere,  Ta. :  barbam  vellere  alioui, 
to  pluck  one  by  the  beard,  H. :  sapientem  pascere 
barbam,  i.  e.  to  study  the  Stoic  philosophy,  H. : 
barba  maiore :  maximft  barba :  incipiens,  0. :  dig- 
nus  barba  Maiorum,  i.  e.  like  an  old  Roman,  lu.— 
Rarely  of  animals :  luporum,  H. 

barbare,  adv.  [barbarus],  r^tddy,  incorrectly: 
loqui. — Roughly,  crudly  :  Laedens  oscula,  H. 

barbaria,  ae  (worn,  also  -iea^  ace.  iem),/.  [bar- 
barus ],  a  strange  land,  foreign  country  ( opp. 
Greece  and  Italy):  barbariae  bellum  inferre: 
Quid  tibi  barbariem  .  .  .  numerem  1  0. :  Graecia 
barbariae  conlisa,  i.  e.  Phrygia,  H. :  quae  barbaria 
India  vastior.  —  Rudeness,  savugeness,  barbarism: 
ista  quanta  barbaria  est,  savage  state  of  socidy: 

inveterata :  doraestica,  corrupting  influence. An 

uncivilized  people:  quale  bellum  nulla  barbaria 
gessit. 

barbaricuB,  adj.,  foreign,  strange:  supellex, 
L. :  astante  ope  barbarica,  Eastern,  Enn.  ap.  C. : 
ope  barbarica  Victor,  with  Eastern  hordes,  V. 

barbariea,  see  barbaria. 

barbariamus,  l,  m.,  =  /iapfiapuTfidc,  an  im- 
propriety  of  speech,  barbarism.  Her. 

barbarus,  adj.  with  (poet.)  comp,  =  fidpfiapoc, 
of  strange  speech,  speaking  jargon,  unintelligible: 

lingua,  S. :    sum,  quia  non   intellegor  ulli,  0. 

Foreign,  strange,  barbarous,  uncivilised,  not  Oreek 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


barlNitiilnfl 


90 


bellisero 


nor  Ronum:  mixta  Qraiis  turba,  0.:  re^,  H.: 
genteB,  (he  Oermaru. — As  wbtl. :  multa  milia  bar- 
barorum,  L. :  apud  barbaroe  in  honore :  barbaro- 
rum  BoU  Germanif  etc.,  Ta. :  quae  tibi  yirginum 
barbara  serviet  ?  H. — Of  things :  carmen,  Phry- 
gian  (opp.  Dorium),  H. :  Prora,  0. :  tegmina  cru- 
nim,  V. — Like  a  foreigner ^  rttde^  uneuUivated^  ifffio- 
' rant,  uneiviliud :  homines:  superstitio. — Savage, 
cruel,  barbaroue,  fierce :  in  edictis:  pirata:  con- 
suetude :  mos,  H. :  sacra  sno  barbariora  loco,  O. 
— As  mbet. :  exsultat  barbarus,  the  harhariany  O. 

barbataltuiy  adj,  dim,  [barbatus],  with  a  small 
beard:  mulli:  iuvenes,  i.e./oppMA. 

barbatOBi  cufj.  [barba],  hamng  a  beard^  beard- 
ed: luppiter :  hirculus,  Ct. :  equitare  Si  quern  de- 
lectet  barbatum,  a  grown  man,  H. :  nondum,  L  e. 
while  a  boy,  lu. :  bene  unus  ex  barbatis  illis,  i.  e.  ^ 
old Ilomana{m\io  wore  full  beards). — Of  animals  or 
fishes:  muUi:  hirculus, Gt — Aa eubeL, a goat,Vh, 
— Since  the  Stoics  wore  long  beards:  magister, 
tMcher  of  philoaophg,  lu. 

barbitos,  I,  m.,  a  lyre,  lute:  dio  Latinom,  Bar- 
bite,  Carmen,  H. 

barbola,  ae,/.  dim,  [barba],  a  little  beard, 

barditns  or  baritns  (bair-),  l,m.^the  war- 
eong  of  the  Germane,  Ta. 

bardna^  acfj.,  =  Ppai^Ct  ett^nd,  duU, 

baxlSp  idos,/.,  =  paptQf  a  email  row-ioat,  Pr. 

baritas,  see  barditus. 

biro,  onis,  m.,  a  eimpleton,  blockhead, 

bazms,  l,  m.  [Indian],  an  eUphant,  H. 

basoauda,  ae, /.  [cf.  Engl,  basket],  a  woven 
mat,  dieh  holder  ofbaeket^work,  lu. 

basiatlo,  Onis,/.  [basio],  a  kitting,  kitt,  Gt 

basilioa,  ae,/.,  =  pamXuai  (sc.  <rroA),  a  porti- 
co, batiliea  ;  in  Rome,  a  public  building  utedfor 
a  merehanit*  exchange  ana  for  the  courts,  b€t8iluxi : 
basilicas  spoliis  omare :  neque  enim  tum  basilicae 
erant  (B.C.  212^  L. 

baalo^  avl,  dtus,  &re  [basium],  to  kitt:  oculos, 
Gt :  alqm  muUa  basia,  Gt 

baai^  is,/r>  se  Pdai/e,  a  foundation,  bate,  tup- 
port,  pedettai :  villae :  (  statuft )  abiectA  basim 
manere:  SciploDis,  ue*  of  his  statue,  —  A  bate: 
irianguIL 

basiiiiii,  f,  n.,  a  kitt:  da  mi  basis  mille,  Gt : 
basia  iactare,  to  throw  kistet  of  the  hand,  Ph.,  lu. 

batllltiin  (vatillnm),  I,  m.  dim.,  a  fire  -pan, 
chafing-dish :  prunae,  H. 

battno  (batu-),  — ,  — ,  ere,  to  beat  (vulgar). 

heate, adv.  [be&tus], happily:  vivere:  est  mihi 
bene  ac  beate,  quod,  etc,  Ct. 

beatitaOk  ^tis,  or  beatitudo,  inis,/.  [beatus], 


feUeity  (each  word  coined  by  0.  and  used  but 
once), 
beatnm,  I,  n.  [beatus],  happinett,fdicity. 

beatus,  adj.  with  eomp.  and  tup.  [P.  of  beo], 
happy,  prosperous,  blessea,  fortunate:  beatus,  ni 
unum  hoc  desit,  T. :  Beatus  ille,  qui,  etc.,  H. :  nihil 
est  ab  omni  Parte  beatum,  H. :  beatissima  vita : 
res  p.,  L. :  quo  beatus  volnere,  H. :  dici  beatus, 
0. :  quicquid  scripsere  beati,  exulting,  H. :  Divitiis, 
H. — ^As  subst, :  quod  est  optabile  omnibus  bonis 
et  beatis :  beatius  arbitrantur,  tMnk  it  a  happier 
lot,  Ta. — (hnUent,  wealthy,  rich:  mulier:  Phyllidis 
parentes,  H. :  Persarum  rege  beatior,  H. :  homines 
non  beati88imi,/ar/rom  rtch,  N. — Fig.,  of  things, 
rich,  (dmndant,  excellent,  splendid,  magnificent :  ga- 
zae,  H. :  arces,  H. :  sedes,  of  happiness,  V. :  beatiA- 
simum  saeculum,  mott  prosperous,  Ta. 

bellana,  ntia,  m.,  see  bello. 

bellator,  oris,  m.  [  bello  ],  a  warrior,  tolXer^ 
fighting  man:  de  re  p. :  primus,  L. — E  s  p.  in  ap. 
position  for  an  ac{j.,  warlike,  reacUf  to  fight,  martioL 
valorous :  bellator  Turnus,  V. :  deus,  the  war-god 
Mars,  v. :  equus,  spirited,  V. :  bellator  equus,  the 
war-horte,  Ta. ;  cf.  f eroci  Bellatore  sedens,  lu. 

bellatrix,  Icis,/.  [bellator],  a  female  warrior  ; 
freq.  in  apposition  for  an  a^.,  warlike,  skilled  in 
war,  serviceable  in  war:  Pentbesilea,  V. :  Minerva, 
0. :  bellatrix  iracundia,  warlike  rage. 

belle,  adv,  with  sup.  [  bellus  ],  prettily,  neatly, 
weU:  belle  et  festive  (in  applause):  se  habere,  to 
be  well:  minus  belle  habere,  to  be  not  quite  well: 
bellissirae  esse :  hoc  non  belie,  a  fault,  H. :  cum 
hoc  fieri  bellissime  posset,  wotdd  have  served  the 
purpose  perfectly:  cetera  belle,  everything  else  it 
wdi  enough. 

belUoosos,  adj.  with  eomp.  and  tup.  [bellicus], 
warlike,  martial,  valorous^  given  to  figliting:  gen- 
tes :  bellicosissimae  nationes :  naturft  gens,  S. : 
provinciae,  Cs. :  quod  bellicosius  fuerit,  would 
have  been  a  greater  achievement,  L.:  bellioosior 
annus,  a  more  warlike  year,  L. 

bellicani,  I,  n.  [  bellicus  ],  the  war  •  trumpet^ 
war-signal ;  only  with  canere,  to  call  to  arms,  tiff* 
nal  for  the  onset :  rootus  novus  bellicum  canere 
coepit :  bellicum  me  cecinisse  dicunt,  began  hostil- 
ities.— Of  style:  canere  quodam  modo  bellioum^ 
sounds  like  a  trumpet. 

bellicus,  adj.  [bellum],  of  war,  military  :  bel- 
licam  rem  administrare :  disciplina :  laus,  military 
glory,  Cs. :  caerimoniae,  L. :  casQs,  the  chances  of 
war :  tubicen,  0. :  naves,  Pr. —  Warlike,  fierce  in 
toar :  Pallas,  0. :  virgo,  0. 

belliger,  era,  erum,  adj.  [bellum +GES-],  war* 
like,  martial,  belligerent :  ensis,  0. :  gentes,  O. 

belligerd^  — ,  fitus,  &re  [belliger],  to  carry  on 


Digitized  by  V^OOQIC 


bellipotens 


91 


hmm 


mr^waffewan  nee  cauponantes  bellum,  sed  bel- 
Bgenntes,  L  e.  in  eametl,  Enn.  ap.  C. :  cum  for- 
tuD4:  tomuliuatam  Terius  quam  beUigeratuto,  L. 

beUipotenB,  ntis,  €tdj,  [  bellum  +  potens  1, 
mighty  in  battle,  Enn.  ap.  G,—8ub8t,y  i.  e.  Mara,  V. 

bello,  ivi,  atum,  ftre  [  bellum  ],  to  vsage  var, 
carry  on  war^  tear:  cum  Aetolis:  advereum  pa- 
trem,  N. :  pro  Samnitibus  adveraus  Romanos,  L : 
ad  bellandum  profecti,  Ta. :  bellum  a  consulibus 
bdlatum,  etrnducted,  L. :  cum  mulierculis  bellan- 
dom. — Atptm.  ace, :  Agesilaum  bellatum  mitterOf 
N.— P.  as  9ub§L  :  quem  (deum)  adesse  bellantibus, 
warrion^  Ta.— Tb^A/,  earUend:  quem  prohibent 
anoi  bellaie^  O. ;  bellante  prior  (hosteX  triumph' 
trover,  H. 

B«Uoiia,  ae,  /.  [bellam],  the  goddess  of  war, 
iiito-o/ifor.,L.,V;,H.,0. 

bellor,  — ,  irl,  dqx,  to  war^fght  (rare  for  bel- 
le): pictis  armia,  V. 

tMJhia,  see  beloa. 

beUmn,  old  and  poet  daeUani,  I,  n.  [DVA-, 
DVI-],  war,  —  Form  duellum :  agere  rem  duelli, 
C.(le[):  purom  piumque,  L.  (old  record):  victoria 
duclii,  L.  (oracle):  Pacem  duello  miscuit,  H. — 
Form  bellum :  Germanicum,  againtt  the  Oermans, 
Gb.  :  Sabtnum,  L. :  regium,  against  kings :  civile, 
Ol  :  Helvetiorum,  against  the  H.,  Ob.  ;  Pyrrhi : 
earn  Ingortha:  com  Samnitibus,  L. :  adversus  Ve- 
■tiooa,  L :  contra  patriam :  in  Peloponnesios  ge< 
iwe,  N. :  in  Asia  gerere :  gerere  apud  Mutinam, 
H.:  dvitati  bellum  indioere:  patriae  facere:  pa- 
are,  I*:^  parare  alcui,  against,  N. :  decemere  ali- 
em :  indioere,  L. :  facere  alicui :  aumere,  to  under- 
take, S. :  facere  atque  instruere,  <»rry  on;  difficult 
tates  belli  gerendi,  Cs. :  Hannibale  duce  gerere, 
L:  trabere,  to  protract,  L. :  bellum  non  inferre, 
■ed  defendere,  not  aggressive  but  defensive,  Ca. : 
depooere,  to  diseontimie,  S. :  velut  poaito  bello,  L. : 
poeitis  bellis,  V. :  componere,  to  end  bv  treaty,  S. : 
iedare,  K. :  oonficere,  to  end  suecessfuug  :  finire,  to 
tensmaU,  L. :  futura  bella  delere,  make  impossi- 
He:  legere,  to  read  about:  consentire,  to  ratify  a 
JedsraHom  of  war,  L. :  ad  privatum  deferre,  to  give 
Aeconmumdin:  mandare  alcui,  L.:  alcui  bellum 
gerendom  dare:  bello  imperatorem  praeficere: 
aiqm  ad  bellum  mittere :  ad  bellum  proficisci : 
beOnm  in  ChUlift  coortum  est,  broke  out,  Ca. :  exor- 
tBB,  L. :  spargi  belJum  nequibat,  be  waged  by  de- 
faehments,  Ta.  —  In  expressions  of  time,  manner, 
«te.— Belli  {ioe.  cue),  in  war,  during  war :  magnae 
m  bdH  gerebantnr;  osu.  with  domi:  belli  domi- 
ftt,  8L :  vel  belli  vel  domi :  in  bello,  in  war-time, 
L:  in  dvili  bello:  in  Volsoo  bello,  L. :  bello  Ro- 
ns bello  gestae,  during  war,  L. :  rea 
m  gestae^  !«. :  princeps  pace  belloque, 
bello  Mlnflu  L.  :    omnibus  Ponicis  bellid : 


victor  tot  intra  pauooe  dies  bellis,  L.:  inos  intet 
bellum  natua,  L. :  iuatum,  righteous,  L. ;  also,  reg- 
ular  war/are  (opp.  populabundi  moreX  L. :  belli 
eventus,  the  result :  belli  exitus :  bella  inoerti  exi- 
tus,  indecisive,  L. :  fortuiia  belli,  the  chances  of  war, 
L. :  varia,  L. :  belli  artea,  military  skill,  L. :  iura 
belli,  the  law  of  war:  genua  belli,  the  character  of 
the  war.  —  Me  ton.,  of  animals  or  things,  war: 
parietibus  bellum  inferre :  philosophise  . .  .  bel- 
lum indicere:  ventri  Indico  bellum,  H.:  miluo  eat 
bellum  cum  corvo. — A  feud,  private  hotiilUy:  cum 
eo  bellum  gerere  quicum  vixens:  hoo  tibi  iuven- 
tua  Romana  indicimua  bellum,  L. — Personified 
(for  lanua):  sunt  geminae  Belli  portae,  etc.,  Y. : 
Belli  postes  portasque,  H.— Plfur.,  an  arm^:  Ne- 
reus  Bella  non  tranafert,  0.  — Battle:  bello  exoe- 
dere,  S.:  laus  eius  belli,  L.:  Actia  bella,  Y. — A 
history  of  a  war  :  gaudebat  Bello  sue  Pnnloo  Nae- 
viuB. 

bellua,  adj.  with  sup.  dim,  [for  *boDiiliis,  from 
bonus].— Of  persons, />r««y,  handsome,  nMt,jieaS' 
ant,fine,  agreeable:  puella  bellissima:  fao  bellus 
revertare,  in  good  spirits:  hommes,  gmtUmen,— 
Of  things,  choice,  fine,  nice,  charming:  pietatis  ai- 
mulatio :  pueria  locum  eaae  bellissimum :  non  bella 
fama,  undesirable,  H. :  quam  sit  bellaniy  oavere 
malum,  what  a  fine  thing:  frons  ao  voltus,  eheer' 
ful:  epistula:  fama,  H. 

l>eliia  Inoi  bellua),  ae,/.,  a  bead,  wild  beast, 
monster :  fen, :  saeva,  H. :  Lemae,  the  Hydra,  V. : 
in  usu  beluarum :  quantum  natura  hominis  pecu- 
des  reliquaque  belua,  lower  animals.  —  E  a  p.,  the 
elephant,  T. :  beluarum  manOs,  Cu. :  GaetuU,  lu. 
— F  i  g.,  a  beast,  brute:  age  nunc,  belua,  T. :  in  hao 
inmani  beluft,  in  the  ease  of:  taetra. 

beludsufl,  adj.  [belua],  abounding  in  monsters: 
Oceanus,  H. 

bene,  adv.  with  eomp.  melltui,  and  sup,  opti- 
me  [bonus ;  for  •  bone].— Of  manner,  wM,  better, 
best  •  ager  bene  cultus :  olere,  agreeably,  V. ;  suc- 
cedere,  Drof290roiM/v,  T. :  optione  vendere,  dear: 
emere  honorem,  Jieaply,  Y. :  habitare,  in  good 
style,  N.:  optime  video  Davum,  most  opportune- 
ly, T. :  optime  sues  nosse,  thoroughly,  N. :  mo- 
nere,  advise  well,  T. :  nuntiaa,  your  news  is  good, 
T. :  putas,  aright,  T. :  partes  descriptae,  accurate- 
ly: melius  cemere:  melius  inperatum  est,  there 
was  better  generalship,  L. :  pugnare,  successfully, 
S. :  natur&  constituti,  well  endowed:  inatituti,  edu. 
eated:  de  re  p.  aentiena, /M/n'o/u;  .*  aentiena,  with 
good  intmiions :  aniraatua,  favorable,  N. :  quod 
bene  cogitaati,  laudo,  your  good  intentions:  oonsu- 
lere,  to  plan  well,  S. :  Si  bene  quid  de  te  merui, 
have  served  you,  V.:  vivere,  correctly:  mori,  with 
honor,  L. :  ea  bene  parta  retinere,  honorable  ac- 
quimtions,  S. :  iura  non  bene  aervare,  faithfully, 
0. — In  particular  phrases,  with  verbs:  si  vales, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


bene  dioo 


92 


benisniui 


bene  est,  i.  e.  /  am  glad:  optumest,  very  welly  T. : 
bene  est,  nil  atnplius  oro,  /  am  iatixfi^,  H. : 
iurat  bene  soils  esse  mantis,  are  tpell  off^  H. : 
spero  tibi  melius  esse,  that  you  are  better:  mihi 
bene  erat  pullo,  i.  e.  1  enjoyed  a  meal  upon^  H. : 
bene  habet,  it  is  well:  bene  dicere  baud  absurdura 
est,  S. :  alcui  bene  dicere,  to  praise :  vertere  Ad 
bene  dicendum,  i.  e.  eulogy ^  H. :  nee  bene  nee  male 
dicta,  cheers  nor  imprecations^  L. :  Bene  dixti,  you 
are  rights  T. :  bene  audire,  see  audio:  bene  agere 
cum  aliquo,  to  treat  well^  T. :  Di  tibi  Bene  faciant, 
do  you  aoody  T. :  bene  sane  facis,  sed,  etc.,  many 
thanks^  W,  etc. :  Bene  factum,  /  am  glad  of  it,  T. : 
bene  facit  Silius  qui  transegerit,  /  am  glad  thai : 
bene  facta  male  locata  male  facta  a rbitror, /a vor«; 
quid  bene  facta  luvant,  V. :  bene  factorura  recor- 
datio,  good  deeds :  bene  gratia  f  acti,  V. :  bene  gesta 
res  p.,  well  administered:  occasio  rei  bene  geren- 
dae,  a  chance  of  success^  Cs. :  nee  (res)  gestures 
melius  sperare  poterant,  L. :  qui  de  me  optime 
meriti  sunt,  have  done  me  excellent  service:  de  re 
p.  bene  mereri,  to  be  nsefui  to  the  state:  bene  me- 
ritus  civis :  quod  bene  verteret,  turn  out  well,  L. : 
Di  vortant  bene  Quod  agas,  bring  out  well^  T. :  bene 
Pericles  (ac.  dixit) :  melius  hi  quam  nos  (sc.  facie- 
baut):  quod  (imperium)  si  (ei)  sui  bene  credide- 
rint  cives,  did  well  to  intrust  to  him^  etc.,  L. :  me- 
lius peribimus  quam,  etc.,  U  will  be  better  for  us  to 
pertshy  L.  —  Of  intensity,  very^  quite:  sermo  bene 
longus :  fidum  pectus,  H. :  lubenter,  T. :  penitus, 
very  intimately :  notus,  widely^  H.  :  bene  plane 
magnus  (dolor)  videtur,  exceedingly :  bene  ante  lu- 
cem  venire,  some  time :  mane,  very  early :  tutus  a 
perfidia,  entirely^  L. :  scelerum  si  bene  paeuitet, 
heartily^  H. 

bene  dioo,  bene  dictum,  bene  faoio, 
bene  faotum,  see  bene. 

benefioentia,  ae,/.  [beneficus],  kindness,  prac- 
tical good-will,  philanthropy :  quid  praestantius  be- 
neficentia  ? :  adversus  supplices,  Ta. 

benefioiarii,  drum,  m.  [  beneficium  1,  soldiers 
exempt  from  common  labor j  a  body-guard^  C^ 

benefioium,  I,  n.  [bene +2  FAC-],  a  favor ^ 
benefit^  service^  kindness :  Pro  maleficio  beneficiura 
reddere,  T. :  alcui  dare :  apud  bonos  benefioium 
conlocare,  lay  under  obligation:  lugurthara  bene- 
ficiis  vincere,  S. :  in  regem :  crga  me :  Abs  quivis 
bomine  beneficium  accipere,  T. :  adfici  beneficio : 
beneficio  sum  tuo  usus,  have  received  from  you :  be- 
nefici  memor  esse,  S. :  beneficio  tuo  salvus,  thanks 
to  you:  nostri  consulatus  beneficio,  by  means  of: 
hoc  beneficio,  by  this  means,  T. :  sortium  beneficio 
inoolumis,  by  the  lucky  turn  of,  Os. :  alqd  per  be- 
neficium civitatibus  concedere,  as  a  favor :  (alqd 
illis)  in  benefici  loco  deferenduin,  offered  as  a  kind- 
ness: codptatio  coUegiorum  ad  populi  beneficium 
transferebatur,  i.  e.  the  power  to  choose  was  vested 


in:  in  benefices  ad  aerarium  delatus  est,  i.  e.  eanong 
those  who  had  done  serviix  to  the  state :  ne  qua  ta- 
bula benefici  figeretur,  no  man  posted  as  privileged, 
— An  honor y  distinction^  office^  promotion :  benefi- 
cio populi  R.  ornatus :  vestris  beneficiis  praeditus: 
quae  aiitea  dictatorum  fuerant  beneficia,  in  tJugift 
of,  L. :  beneficia  vostra  penes  optumos  forent,  S. 

beneficus  (not  benif-),  adj,  with  sup.  [bene+ 
2  FAC-],  generous^  liberal^  serviceable^  beneficent^ 
bountiful :  viri :  in  amicum :  voluntas :  ut  ii  sint 
beneficentissimi. 

benevole  (not  beniv-),  adv.  [bene  vol  us],  kind- 
ly :  fieri :  praesto  ease  alcui. 

benevolens,  ntis,  adj.^  with  comp.  and  «u/>., 
friendly,  kind :  illi  benevolens,  T. :  benevolentior 
libi :  officium  benevolentissiml 

benevolentia  (not  beniv-),  ae,/.  [benevolus], 
good-will^  benevolence^  kindness^  favor ,  friendship : 
ad  benevolentiam  coniungendam :  benevolentiam 
capere :  animos  ad  benevolentiam  adlicere :  alqra 
benevolentift  complecti :  quae  benevolentiae  esse 
credebant,  likely  to  conciliate,  S. :  tua  erga  me: 
sua  in  Aeduos,  Cs. :  cum  alquo  benevolentift  cer- 
tare,  Ta. 

benevoluB  {not  beniv-),  adj.  [bene-f  1  VOL-], 
well-wishing,  kind, bountiful,  friendly :  alcui  esse: 
animus :  servi,  devoted.  —  For  comp.  and  sup.,  see 
benevolens. 

benigne,  adv,  with  comp.  and  sup,  [benignus], 
in  a  friendly  manner^  kindly^  benevolently^  courte- 
ously, benignly :  facere,  T. :  viam  monstr&re,  cour- 
teoudy:  audire:  respondere, S. :  adloqui,L. :  arma 
capere,  clieerfuUy,  L. :  plurimis  benigne  fecisti, 
have  rendered  kindness :  quibus  benigne  videbitur 
fieri,  who  shall  appear  to  receive  favors :  benigne 
dicis,  you  are  very  kind^  T. :  benigne  ac  liberaliter 
(ironical),  kind  and  generous:  *  At  tu  quantum  via 
toUe.'  *  Benigne,*  fio,  /  thank  you,  H. — Abundant- 
ly, liberally,  freely,  generously :  quod  opus  sit  be- 
nigne praebere,  T. :  praedam  ostentat,  in  abund- 
ance, S. :  benignius  Deprome  merum,  H. 

benignitaa,  fttis,/.  [benignus],  >ttWne«i,/rt«Mi- 
liness,  courtesy,  benevolence,  benignity :  me  summa 
cum  benignitate  auditis :  benignitate  adducti  alqd 
concedere :  deftm,  L. — Kindness,  liberality,  bounty, 
favor:  ubi  meam  Benignitatem  sensisti  in  te 
claudier?  T. :  deorum  benignitate  anctae  fortunae : 
benignitatem  comitate  adiuvabat,  L. :  me  benigni- 
tas  tua  Ditavit,  U. 

benignuB,  adi.  with  comp.  [bene+GEN-],  kind, 
good,friendly,pleamng, favorable,  benignant:  ani- 
mus in  alqm,  T. :  numen,  H. :  oratio :  benigniora 
verbn,  L.  —  Beneficent,  obliging,  liberal,  bounteous: 
fortuna  mihi,  H. :  benigniores  quam  res  patitur : 
vini  somnique  benignus,  a  hard  drinker  and  a  lover 
of  sleep,  K.—Fruitful,  fertile,  copious^  rich:  vepres, 


Digitized  by  V^OOQIC 


beo  ) 

comu,  H. :  ingeni  Benigna  vena  est,  H. :  prae- 

,  0. :  messes  terra  benigna  daret,  Tb. 

beo,  ftTl,  fttua,  are  [cf.  bonus],  to  make  happy^ 

ladden,  bless  :  te,  ffratify,  T. :  caelo  Musa  beat,  re- 

tard*^  H. :  Munere  te,  H. :  Latium  divite  linguft, 

fl. :  0  factom  bene,  beasti,  lam  ddighted,  T. 

benilloB  (beryl-),  I,  w.,  =ifiripv\Xos,  the  beryl, 
Ul — A  ring  with  a  beryl,  Pr. 

bes,  btasis,  m.  [for  *  bi-assi-s],  two  thirds:  fe- 
ods  factum  beaaibus,  ue,  at  two  thirds  of  an  as 
per  hundred  each  month,  eight  per  cent,  per  annum. 

bestia,  ae,/.,  a  beast,  animal:  fera  bestia,  N. : 
tunetsi  bestiae  sunt  (canes):  bestiae  Tolucres, 
birds:  mutae,  L. :  ad  bestias  mittere  alqm,  to  fight 
with  (in  the  public  spectacles):  mala,  die  odor  of 
the  armpiU  (cf.  capra),  Ct. 

bestlaxluflk  I,  m.  [bestial,  one  who  fights  toith 
wild  beasts  (in  the  shows) :  duoentl 

bestiola,  ae,/.  dim,  [bestia],  a  small  animal, 
little  Unng  creature, 

1.  beta,  ae,/,  a  beet  (a  vegetable),  C,  Ct 

2.  beta,  n.,  inded,,  the  Greek  letter  B,  lu. 
XA-^pra^.  insep,  [DVA-],  twice,  double, 
bildiotheca,  ae  (rarely  Gr.  aec.  -ficSn,  C),  /, 

=  fii^Xio^iini,  a  library,  room  for  books :   abdo 
me  in  bibliothecam. — A  library,  ooUeetion  of  books, 

hSbo,  bibi,  — ,  ere  [BI-],  to  drink:  vinum,  T. : 
mella  diluta,  H. :  lac,  to  stick,  O. :  gemm&,/rom  a 
jeweOed  cup,  V. :  caelato  (sc.  poculo),  lu. :  Quod 
iussi  ei  dari  bibere,  to  be  given  her  to  drink,  T. :  ut 
bibere  sibi  iuberet  dari,  L. :  lovi  bibere  ministra- 
re:  sitis  ezstincta  bibendo,  0. :  ab  tertia  ho^&  bi- 
bebatar:  Graeoo  more  (L  e.  propinando):  Xan- 
thiUD,  i.  e.  water  from,  V. :  Caecubam  uvam  (i.  e.  vi- 
Bom),  H. — ^P  r  o  V. :  aut  bibat  aut  abeat  (at  a  feast). 
— With  the  name  of  a  river,  to  visits  readi,frequent, 
dweO  in  the  region  of:  si  Hebrum  bibamus,  V. : 
Ararrm  Parthos  bibet,  Icthe  Parthians  will  come 
to  OertHony,  V.:  Extremam  Tanain  si  biberes, 
Ljee,  H.  — Bibere  aquas,  I  e,  to  be  drowned,  0.  — 
Meton^  to  take  in,  absorb,  imbibe:  sat  prata  bi- 
benmt,  have  been  watered,  V. :  (terra)  bibit  umo- 
nm,  absorbs  moisture,  V. :  Amphora  fumum  bibere 
inatitota,  H. — Of  the  rainbow :  bibit  ingens  arcus, 
V.  —  Fig.,  to  receive,  take  in,  drink  in:  longum 
■moreni,  T. :  Pugnas  bibit  aure,  H. :  animo  sangui- 
aem,  thirst  for:  Hasta  bibit  cruorem,  drew,  V. 

bibiilii%  adf,  [bibol,  given  to  drink,  drinking 
frtdy:  potore8,H.:  Falerni,  H. — Of  things,  of- 
mhad,  thinty:  harena,V. :  lapis,  V.:  talaria, 
■outoKd^  0. :  bibulas  tinguebat  murice  lanas,  0. 

bioepi^  cipitis,  ad§.  [  bi-  +  caput  ],  with  two 
isHfa,  ^mo-headed:  paella :  lanos,  0. :  partus,  Ta. : 
PanasuB,  wUh  two  synmdts^  O. 


3  blfonnia 

bioolor,  6ris,  adj,  [bi -fcolor],  of  two  colors, 
two-colored:  equus,  V. :  baca,  0. 

Biocmlger,  gerl,  m.  [bi -f  comiger],  the  two- 
homed,  i.  e.  Bacchus,  0. 

bioomla^  e,  adj.  [bi-+comu],  with  two  horns, 
two -homed:  caper,  O. :  fauni,  0.:  furcae,  two- 
pronged,  V. :  luna,  i.e,thenew  moon,  H. :  Rhenus, 
with  two  mouths,  y, 

bicorpot,  oris,  adJ,  [  bis-  +  corpus  ],  of  two 
bodies  :  manus,  of  a  centaur,  C.  po«t. 

bidena^  entia  (abl.  enti  or  ente ;  gen.  plur.  en- 
tium  or  entum),  adj.  [bi-+den8],  with  two  teeth: 
forf ex,  two  -  bladed,  V.  —As  subst.  m.,  a  heavy  hoe, 
mattock  with  two  iron  teeth:  glaebam  frangere 
bidentibus,  V. :  bidentis  amans,  i.  e.  agriculture, 
lu. — Fem.,  an  animal  for  sacrifice:  intonsa,  V. : 
mactant  bidentis  Cereri,  V. :  caede  bidentium,  H. 
— ^  sheep,  Ph.  ^ 

bidental,  alis,  n.  [  bidens  ],  a  place  struck  by 
lightning  (consecrated  by  a  sacrifice) :  triste,  H. 

biduom,  I,  n.  [bi+dies],  a  period  of  two  days, 
two  days:  concedere,  T. :  bidulst  Haec  soUicitudo, 
it  a  matter  of,  T. :  omnino  biduum  supererat,  re- 
rnained,  Cs. :  eximere  biduum  ex  mense :  biduum 
cibo  se  abstinere,  N. :  supplicationes  in  biduum 
decretae,  L. :  uno  die  longior  mensis  aut  biduo : 
eo  biduo,  during  those  two  days ;  eo  biduo,  after 
those  two  days,  Cs. :  biduo  ante :  biduo  post,  two 
days  kUer,  Cs. :  biduo  quo  haec  gesta  sunt,  Cs. : 
bidui  via  abesse,  two  days'  mardi,  Cs. :  biduum 
aut  triduum  abesse,  two  or  three  days. 

bienniimi,  l,  n.  [bi-+ annus],  a  period  of  two 
years,  two  years:  per  biennium :  ad  alqd  biennium 
sibi  satis  esse,  Cs. :  provinciam  obtinere,  for  two 
years :  comitia  biennio  habita,  in  the  last  tvfo  years, 
L. :  post  biennium,  after  two  years*  delay :  biennio 
prope :  biennio  ante :  eo  biennio,  Cs. 

bifariam,  adv.  [bi-  +  l  FA-],  on  two  sides,  I  e. 
twofold,  double,  in  two  ways,  in  two  parts,  in  two 
places,  severally :  divisis  oopiis,  L. :  aequaliter  dis- 
tributa :  ingressi  hostium  fines,  L. :  gemina  victo- 
ria duobus  bifariam  proeliis  parta,  L. 

bifer,  era,  erum,  «(;.  [bi+l  FER-],  bearifig 
twice:  biferi  rosaria  Paesti,  blooming  twice  a  year, 

blfldna.  adj.  [bi.+2  FID-],  deft,  parted,  split  i 
pedes,  0. 

biforla^  e,  adj.  [bi-  +  foris],  with  two  doors, 
folding:  valvae,  0. :  cantus  ( tibiae),  i.  e.  of  the 
double  tibia,  V. 

bi-formataai  acfj.,  of  two  forms,  double:  im- 
petus, C.  (poet.). 

biformia,  e,  adj.  [bi-+forma],  of  double  form, 
two-formed,  ttoo-ahaped:  Minotaurus,  V. :  Ian  us,  0.: 
pater,  i.  e.  Chiron,  0.— F  i^.,  of  a  poet :  vates,  H. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


bifrons 


94 


blB 


bi-frono,  OQtiSf  a4j,^  wUh  two  forei^eads,  wiih 
two  faces:  lauus,  V. 

blfuroua,  adj.  [bi-+furca],  having  twoyprongs^ 
ttoo-pronged :  ramus,  two-forked^  0. :  valli,  L. 

biga,  ae  (very  rare),  and  bigae,  Arum,  /.  [for 
biiugae],  a  span  of  horses,  pair,  two  horses  harness- 
ed  to  an  open  car:  raptatus  bigis,  V.:  bigis  in 
albis,  with  widte  horses^  V. :  citae,  Ct. — Sing, :  ha- 
benae  bigae,  Ta. 

bigatua,  ac(j.  [bigae],  bearing  the  figure  of  a 
two-horse  car:  arsentum,  L. — Hence,  as  Hubst.,  a 
riiver  coin  stamped  with  a  harnessed  span  of  horses : 
quingenti,  L.,  Ta. 

biiugiB,  e,  a4ij.  [  bi-  +  iugum  ],  yoked  tvoo  to- 
gether :  equi,  V. :  biiugdm  CJolla  lyncam,  0. 

bliugus,  adj.  [bi-+ iugum],  yoked  two  together: 
leones,  V, :  certaroen,  a  chartot-race,  V. — Flur.  as 
subst.  m.  (sc.  equi),  two  horses  yoked  abreast :  telo 
Admonuit  biiugos,  V. :  desiluit  biiugis,  I  e.  from 
his  chariot,  V. 

bi- libra,  ae,/.,  ttoo  pounds:  bilibris  f arris 
emisse, /or  two  potmds  of  com  each,  L. 

bilibrie,  e,  adj.  [bilibra],  of  two  povnds  ;  hence, 
comu,  holding  two  pints,  fl. 

bilingoia,  e,  culj.  [bi-+lingua],  two-tongued, 
speaking  a  jumble  of  languages:  Canusini  more,  H. 
— F  i  g.,  double-tongued,  hypocritical,  false  :  Ty rii, V. 

biliBi  is,  abl.  ll  or  le,/.,  bile:  aut  pituita  aut 
bilis:  purgor  bilem,  H. — Fig., anger,  wrath,  choler, 
indignation:  bilem  coramoyere:  mihi  Bilem  mo- 
▼ere,  H. :  bile  tumet  iecur,  H. :  splendida,  H. :  bi- 
lem eifundere,  to  vent,  lu.  —  Atra,  black  bile,  i.  e. 
melancholy^  d^ection  :  nigra. 

bilUK,  Icis,  <mW.  [bi-+LAC-,  Lia],  with  a  double 
thread :  lorica,  V . 

biluBtria,  e,  adj.  [bi-  +Iu8trum],  that  lasts  ten 
years :  bellum,  0. 

bi-maris,  e,  adj.,  between  ttoo  seas :  Corinthus, 
H. :  Isthmos,  0. 

bi-maritus,  I,  m.,  the  husband  of  two  tcives,  a 
bigamist  (once). 

(bi-mater,  tris),  at^.,  having  two  mothers  (only 
ace  sing.),  of  Bacchus,  0. 

blmembrla^  e,  aefj.  [  bi-  +  membrum  ],  with 
double  members :  puer,  half  man,  half  beast,  lu. — 
Of  the  Centaurs :  forma,  0.  —  JPlur.  m.  as  subst.^ 
the  Centaurs :  nubigenae,  V. :  germani,  0. 

bimestria^  e,  acfj,  [bi-  H-mensisl,  of  two  months: 
8tipendium,  L. :  porcui,  two  months  old,  H.        v 

tnmiila%  adj.  dim.  [bimus],  only  two  years  old: 
puer,  Ct. 

Kim  WW,  a^,  [bi-+hiems],  of  two  winter^,  of  two 
years,  two  years  old:  merum,  H. :  bonos,  O. :  sen- 
(entla,  a  commission  for  two  years.  Plane,  ap.  C. 


bini,  ae,  a  (gen.  bintkm),  num.  cUshr.  [DVA-J 
two  by  two,  two  to  each,  two  each,  tufo  at  a  time .-  ex 
praediis  talenta  bina,  every  year  two  talents,  T. : 
censores  binos  in  singulas  dvitates :  si  unicuique 
bini  pedes  adsignentur,  two  to  each :  turres  bino- 
rum  tabulatorum,  Cs. :  binos  imperatores  sibi  fe- 
cere,  S. :  Carthagine  quot  annis  annul  bini  reges 
creabantur,  N. :  inermes  cum  binis  vestimentis 
exire,  L. :  reges,  two  at  a  time,  Ta. :  Bina  die  sio- 
cant  ovis  ubera,  i.  e.  twice,  V.  —  For  duo,  dovble, 
two,  in  pairs  (usu.  with  plur.  tantum) :  binae  (lit- 
terae),  two:  bina  castra:  binae  hostium  oopiae: 
inter  binos  ludos :  binis  oenteslmis  faeneratus  est: 
binos  (scyphos)  habebam,  a  pair,  two  ofUkeform: 
bina  hastilia,  V. :  arae,  0. :  fetui,  V. :  si  bifl  bina 
quot  essent  didicisset,  twice  two, 

binoctiimi,  I,  n.  [  bi-  +  nox],  a  qxtee  of  two 
nights,  Ta. 

(bindminiB,  e),  cu{f.  [bi-+nomen],  bearinff  two 
fiomes,  only  gen.  sing,  .*  Ascanius,  0. 

BioneuB,  adj.  [Bio],  ofBwn  (a  Greek  philoso- 
pher), i.  e.  witty,  saiirical:  sermones,  H. 

bipalxnia,  e,  adj.  [bi-  +palmas],  two  spans  long : 
spiculum,  L. 

bipartito  or  bipartalA  <m^-  [bipartitus],  m 
ttoo  parts,  in  two  divisions,  in  two  ways:  olaasem 
distribuere :  signa  inferre,  to  attack  in  two  <Uvisian», 
Cs. :  equites  emissi,  L. :  ita  bipartito  fuemnt  at 
Tiberis  interesset. 

bi-partitu8»  ac^.,  divided:  genus. 

bi-patenay  adj.,  with  double  opening:  portae, 
folding,  Y. :  tecta,  with  doors  on  both  sides,  V. 

bi-pedalla,  is,  a^^*.,  of  two  feet,  measuring  two 
feet :  trabes,  ttoo  feet  thsck,  Cs. :  modulus,  twofesi 
long,  H. 

bipennifer,  era,  erum,  acfj,  [bipenius + 1  FEB-]* 
bearing  a  two-edged  axe :  Lycurgus,  0. 

bipennia,  e,  cK(;Jbi-+penna],  with  two  edge%^ 
tiDO-edged:  femim,  v]  —  As  subst.  f.  (sc.  securisX 
with  ace.  em  (once  -im,  0.),  abl.  I  (onoe  e,  Tb.),  a 
tvfChedged  axe,  doMe  axe,  battle-axe:  correptA  bi- 
penni,  V. :  lata,  0. :  ilex  tonsa  bipennibus,  H. : 
formam  bipenni  adsimulare,  Ta. 

bi-pea,  pedis,  acfj.,  two-footed,  biped:  equi,  Y. : 
asel1u5>,  lu. — Plur.  m.  as  subst.,  bipeds,  men, 

blremiBr  e,  a<^*.  [bi-+remus],  with  two  oart^ 
two-oared:  scapha,  U. —  With  two  banks  of  oart: 
lembi,  L. — As  subst.  f,  a  gaUey  with  two  banJcs  of 
oars:  biremes  iropulsae vectibus, Cs. :  Phrygiae,  v . 

bia,  adv,  num.  [DVA-,  DVI-],  twice,  at  two 
times,  on  two  occasions :  non  semel  sed  bis :  bis  ao 
saepius,  N. :  bis  mori,  H. :  bis  consul,  twice  a  eon- 
sul:  a  te  bis  terve  (litteras)  accepi,  two  or  three 
times :  Quern  bis  terve  bonum  miror,  H.  —  M  e- 
t  o  n.,  doubly,  twofold,  in  two  ways,  in  a  twofold 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


bisnloiui 


95 


•UMMT ;  bis  fftcere  stulte,  T. :  bis  improbus :  Tar- 
tinu  Bis  paiet  in  praeceps  tantum,  quantus,  etc^ 
tet«  at  much  as,  etc.,  V.  —  With  expressions  of 
time:  bis  in  die,  twice  a  day:  bis  die,  V. — With 
cudinBl  numbers,  tipiee :  bis  mille  equi,  H. :  bis 
•ex  loci,  V. :  bis  duo,  O. — With  distributives :  bis 
bioA, twice  two:  sestertium  bis  miliens:  quot  an- 
nis  Bis  senoe  dies,  V. :  bis  ootoni  anni,  0. :  bis 
deois  navibos,  Y. :  bis  quince  silet  dies,  V. 

bl-snlcnfli  a<fj.,  having  two  fumnm^  forked^ 
do9tH :  lingua,  O. :  pes,  0. 

bttomen,  inis,  n.,  mineral  pitchy  bitumen :  ni- 
gram,  v.,  H. :  tensz,  0. 

bttuminena,  at^j.  [bitumen],  of  bitumen: 
▼ire8,0. 

biviiiflk  A^'.  [bi- +yia],  of  two  waye^  having  two 
^fproaehee  :  faaces,  V. — As  g%J)et.  n.,  a  place  where 
two  roade  meet :  poitae,  the  fork  at  the  gatCy  Y. :  ad 
biTia  consistere,  L. 

bla«sii%  adj,y  ==  pkeuffSc,  litping:  lingua,  0. — 
Air.,  tlamme9rr*^  i.  e.  drunken,  la. 

Wan^^  adv.  with  eomp.  and  eup.  [  blandus  ], 
ilatteringlgy  eoothinglg,  eourteoudy:  hominem  ad- 
wqui,  T. :  rogare :  except!  hospitio,  L. :  blandius 
petere:  bianaissime  adpellare  hominem. 

blandienJiy  entis,  m.  [  P.  of  blandior  ],  a  flaU 
terer^T^ 

bUtndiloqaentla,  ae,/.  [  blande  +  loquens  ], 
fawniMg  tpeeehy  Enn.  ap.  G. 

blandimentiiin,  I,  n.  [  blandior  ],  flaUering 
werde,  bla$uUthment,  eompltmentary  speech,  Jlat- 
tery:  Ibi  blandimentum  sublevavit  motum,  Ta. — 
Usu.^lKr..'  blandimenta  plebi  ab  senatu  data,  L. : 
adveraus  plebem,  Ta. — F  i  g.,  an  alluremeni,  pleae- 
urtf  charm :  voluptatis :  ritae,  Ta. :  sine  blandi- 
Bientis  expellunt  famem,  eeaeoning,  Ta. 

blandior,  Itus,  Irf,  dq>.  [  blandus  ],  to  fawn, 
meihe,  careu,  fondle,  cook:  cessit  tibi  blandienti 
Cerberus,  H. :  modo  blanditur,  modo  .  .  .  Terret, 
Ol:  mihi  per  Pompeium :  patri  ut  duceretur,  etc., 
L :  rotis  suis,  i.  e.  believet  what  he  wiahet,  0. — To 
Meiter,  makejLtttering  tpeechee,  be  eomplaiiumt :  qui 
Btigare  se  simulans  blandiatur:  pavidum  blandita, 
timidfy  coaxing,  O. :  mihi:  eis  subtiliter:  patruo 
rao,  0. :  ne  nobis  blandiar,  i.  e.  to  apeak  plainly,  lu. 
— ^Fig.,  to  pleaee,  eoothe,  gratify :  quara  voluptas 
aenaibus  blandiatur.  —  To  entice,  allure,  invite : 
ignoscere  vitiis  blandientibus,  Ta. :  8U&  blanditur 
populos  ombrft,  O. 

blanditia,  ae,/.  [blandus],  a  caremug,  fond- 
•am,  JIattering,  Jtattery :  Hn  aroicitifi  pestis  .  .  . 
biuidhia :  popularis.  —  Plur.,  flatteriee,  blandish- 
weiUM,  oBurimente  :  blanditiis  voluptatem  explere, 
T.:  (beoerolentiam)  blanditiis  conligere:  mulio- 
bies,  L. :  pueriles,  0. :  Perdere  blanditias,  to  waste, 
0.— P I  ^  enticement,  charm  :  voluptatum. 


blanditosi  a^i.  [  P.  of  blandior  ],  agreeable, 
charming:  ro8ae,Pr. 

blandus^  a^'.  with  eomp.  and  eup.  [MAL-1,  of 
smooth  tongue,  flattering,  fawnifig,  caressing :  homo 
blandior,  T. :  amicus :  adfabilis,  blandus,  N. :  ca- 
nes, Y. :  adversus  alqm :  in  publico,  L. :  blandus 
fidibus  Ducere  quercQs,  H. :  chorus  doctft  prece 
blandus,  H.  —  F  i  g.,  flattering,  pleasant,  agreeable, 
enticing,  alluring,  charming,  seductive:  oratio :  to- 
ces,  Y. :  preces,  H. :  verba,  0. :  inlecebrae  volup- 
tatis :  roanus  Non  sumptuosi  blandior  hostift,  not 
more  acceptable  with  a  costly  victim,  H. :  caudae, 
0. :  otium  consuetudine  in  dies  blandius,  L. :  vo- 
luptates,  blandissimae  dominae,  most  seductive, 

blatero,  — ,  — ,  &re  [BAL-,  BAR-],  to  talk 
foolishly,  babble,  prate :  cum  magno  clamore,  H. 

blatta,  ae,  /.,  a  moth :  luoif uga,  Y. :  Testis, 
Blattarum  epulae,  H. 

boarioB  or  bovariiis,  adi,  [bos],  of  neat  cat- 
tle: forum,  the  cattle  market,  0.,  L. :  arva,  Pr. 

bdbus,  dat.  and  abl.  plur.  of  bos. 

Booobar  (-oar),  aris,  m,,  a  king  of  MauretatUa^ 
L. :  Cum  Bocchare  lavari,  a  Moor,  £i. 

Boedtlua,  acff.,  Boeotian  :  moenia,  of  Thebes,  0. 

Boeotos,  a^.,  Boeotian:  tellus,  0. — Plur.  m. 
as  subst.,  the  Boeotians  (proverbial  for  stupidity), 
L.,H. 

boletus,  I,  m.,  =  PuXirtjCt  a  mu^iroom,  lu. 

bolus,  I,  m.,  =  /3oXoc,  a  throw  (of  dice,  etc.) ; 
hence,  a  haul,  piece  of  luck :  mihi  ereptus  e  fauci- 
bus,  a  choice  bU,  T. 

bombua^  I,  m. ,  =r  fiSftfioc,  a  hollow  sound,  hum- 
ming, buxzing  :  raucisonus,  Ct 

bomb^oinua^  adj.  [bombyx],  silken,  lu. 

bomb^x,  ycis,  m.,  =  Pofifiv^  (  silk  -  worm  ),  a 
silken  gannent :  Arabius,  Pr. 

1  Bona  dea,  the  goddess  of  chastity  andfer^ 
tility,  C,  0.,  lu. 

2.  bona,  drum,  n.,  see  bonus. 

bonitaa,  fttis,/.  [bonus],  goodness,  excellence: 
agrorum,  Cs. :  ingeni :  naturae.  —  Of  character, 
goodness,  honesty,  intearity,  uprightness,  virtue, 
blameUssness :  fidem  alicuius  bonitatemque  lau- 
dare:  potestatem  bonitate  retinere,  N. —  Goodness, 
kindficss,  friendliness,  benevolence,  benignity  :  nihil 
est  tarn  populare  quam  bonitas:  odium  bonitate 
lenire:  ugitimVis, kind-heartedness,}^.:  heteditates 
bonitate  consequi,  N. — Parental  love,  tenderness : 
in  suos:  erga  homines:  facit  parentes  bonitas, 
non  necessitas.  Ph. 

bonus,  a^j.  [  old  duonus  ],  good;  as  eomp.  in 
use  melior,  oris  [cf.uaWov],  better;  as  sup. 
optimus  [2  AP-,  OP],  best :  vir  bonus,  moralitf 
good, perfect ;  rarely  bonu^j  vir:  in  virorum  bono* 


Digitized  by  V^OOQIC 


bonus 


9G 


Bospoms 


ram  Dumero  haberi,  honest:  qnem  yoles  viram 
bonum  nominato,  producam,  respedabU:  bone 
accusator,  honorahle:  socer  eius  vir  multum  bo- 
nus est:  vir  optimus,  moat  vHtrthy:  optirous  olim 
Vergilius,  H. :  iudex,  jmt :  imperator,  nkilfiU^  S. : 
consul,  L. :  opifex,  H. :  pater  familias,  thrifty ^  N. : 
servuB,  faithful:  vir,  a  pood  htuhand^  L. :  custos, 
T. :  civis,  a  good  citizen, — Of  the  gods :  fata  boni- 
que  divi,  H. :  pater  optime  (luppiter),  0. :  in  tem- 
plo  lovis  Optimi  liUximi :  0  di  boni\  gracioua 
gods :  o  mihi,  Manes,  este  boni,  propitious^  V. — 
Of  things,  good^  of  good  qtudity^  toeU-made^  useful : 
scjphi  optimi,  most  artistie:  agrum  Meliorem 
nemo  habet,  more  fertile,  T. :  nummi,  current : 
TolttiBy  good  looks,  0.:  na,v\g8Liio, prosperous :  tem- 
pestas,}fn«  weather:  ova  suci  melioris,^n^ /fa wor, 
H. :  ^ttiBjth^  prime  of  life:  meliorsensus,  ^een^r; 
mentem  vobis  meliorem  dari,  more  sense,  T. :  bo- 
nam  deperdere  famam,^oo<f  name,  H. :  otium,  val- 
uable,  S. :  optimae  fabulae :  esse  meliore  condi- 
cione,  better  off:  esse  spe  bonft :  meliora  responsa, 
more  favorable,  L. :  amnis  Doctus  iter  melius,  less 
injurious,  H. :  meliore  Tempore  dicam,  more  op- 
portune, H. :  librorum  Gopia,  ctmple,  H. :  meliorem 
militem  id  certamen  fecit,  L. :  vobis  eadem  quae 
mihi  bona  malaque  esse,  S.:  bona  bello  Gornus, 
useful,  y. :  pecori  bonus  alendo  (mons)  erat,  L. : 
eloqui  copiose  melius  est  quam,  etc. :  optimum 
visum  est  captives  deportare,  L.:  constituerunt 
optimum  esse  domum  reverti,  Cs. :  optumum  factu 
credens  exercitum  augere,  S. :  hoc  vero  optimum, 
ut  is  nesciat,  etc.  —  In  particular  phrases,  with 
venia :  bonft  venift,  with  (your)  kind  permission, 
6y(jour)  leave:  abs  te  hoc  bonft  venift  cxpeto,  T. : 
oravit  bonft  venift  Quirites,  ne,  etc.,  L. — With  pax: 
cum  bonft  pace,  or  bonft  pace,  without  dispute: 
alteri  populo  cum  bonft  pace  imperitare,  by  com- 
mon consent,  L. :  omnia  bonft  pace  obtinere,  L. — 
With  res:  bonae  res,  oomfofis,  luxury, prosperity: 
bonis  rebus  morte  privari :  omnibus  optimis  rebus 
usus  est,  N. :  bonis  Rebus  agit  laetum  convivum, 
in  luxury,  H. :  de  bonis  rebus  in  vitft,  de  malis,  of 
moral  oood  and  evil.  —  With  ars :  bonae  artes, 
honorable  conduct,  S. :  artis  bonae  famam  quae- 
rere,  an  honorable  achievement,  S. :  bonaram  ar- 
tium  studia,  liberal  studies:  optiroarum  artium 
studia,  the  highest  culture. — With  fides:  bona  fides 
or  fides  bona,  good  faith,  sincerity,  fairness^:  poUi- 
ceor  hoc  vobis  bonft  fide :  ego  defendi  fide  optima, 
in  perfect  sincerity:  ad  fidem  bonam  pertinere, 
notum  esse,  etc.,  equity:  quidquid  dare  facere 
oportet  ex  fide  bonft  (in  a  judicial  decree). — With 
pars :  melior  pars,  the  better  party,  party  in  the 
right:  raaior  pars  (senatQs)  meliorem  vicit,  L. : 
gratia  melioris  partis,  the  optimates,  L. :  (fuit)  me- 
liorura  partium,  of  the  aristocracy:  bona  pars,  a 
large  part,  good  share:  bonam  magnamque  par- 
tem ad  te  attalit,  T. :  sermonis :  hominum,  H. ;. 


melior  pars  acta  diei,  most,Y. :  in  optimam  parton 
accipere,  most  kindly:  in  optimam  partem  oogno- 
sci,  most  favorablv. — With  mores:  boni  morea, 
morality,  an  upright  life :  propter  eius  suavissimos 
et  optimos  mores:  ex  optimo  more. — With  ani- 
mus, good  spirits:  bono  animo  es,  cheer  up,  T. : 
hoc  animo  meliore  ferre,  more  cheerfully,  O. :  bo- 
num animum  habere,  L. :  bono  animo  dioere,  kind- 
ly: bono  animo  in  populum  R.  videri, /miic%, 
Cs.  —  With  ius :  iure  optimo,  with  entire  justice, 
deservedly:  quod  ei  optimo  iure  contigit  —  As 
subst,,  of  persons,  a  good  man :  nee  cuique  bono 
mail  qnidquam  evenire  potest :  Qui  meliorem  vo- 
cet  in  ius,  a  better  man,  H. :  da  locum  melioribus, 
your  betters,  T. :  apud  bonoe  beneficium  conlooare : 
Fortes  creantur  fortibus  et  bonis,  H. — Plur.,  the 
better  dosses,  arietocraey,  rich :  meam  causam  om- 
nes  boni  susceperant :  bonis  invidere,  S. :  comi- 
tantibus  omnibus  bonis,  N. :  bonorum  consuetudo, 
of  gentlemen:  boni,  my  good  friends,  H. :  me  con- 
sulit,  *  0  bone,*  good  friend,  H. :  *  0  bone,  ne  te 
Frustreris,*  my  good  fellow,  R, :  optimus  quisque, 
every  good  man,  all  the  good:  sua  consilia  optimo 
cuique  probare:  dolor  quern  optimus  quisqae 
suscipit :  optimo  cuique  pereundum  erat,  all  emi- 
nent citizens :  optimo  et  nobilissimo  cuique  oratio 
gratissima,  the  patricuins :  imperium  semper  ad 
optumum  quemque  transfertur,  the  best  man  in 
each  case,  S. :  qui  (aditus  laudis)  semper  optimo 
cuique  maxime  patuit. — Of  things :  bonum,  a  good 
thing:  summum  bonum,  the  chief  good,  end  of 
being:  nihil  boni  nosti,no<^'n^iMe/ti(;  gaude  isto 
tam  exeellenti  bono :  maximum  bonum  in  oeleri- 
tate  ponere,  advantaae,  S. :  gratiam  bono  publico 
quaerere,  by  a  puMie  service,  L.  —  P  r  o  v. :  cui 
bono?  for  whose  advantage f — Plur, :  tria  genera 
bonorum,  maxima  animi :  bona  tolerare,  prosper- 
ity, T. :  bona  mea  deripere,  my  property. — With 
aequum,  fairness,  equity:  neque  bonum  atque 
aequom  scire,  T. :  alqd  aequi  bonique  impetrare : 
istuc  Aequi  bonique  facio,  regard  as  fair,  T. 

boo,  — ,  — ,  ftre  [BOV-],  to  cry  out,  resound,  O. 

boreas,  ae,  m.,  =  popkaq,  the  north  wind:  sae- 
vus,  Ct :  ventus,  N.  —  The  North:  Boreae  finiti- 
mum  latus,  H. — As  a  god,  0. 

borons  or  borins,  a4j.,  =p6ptioCf  northern: 
axis,  0. 

bos,  bovis,  gen.  plur.  boum  or  bovum,  dot.  bd- 
bus  or  bQbus,  m.  and  /.,  =  Povc,  an  ox,  bull,  cow  : 
umeris  sustiiiere  bovem :  enectus  arando,  H. :  fe- 
mina,  L. :  cximift,  L. :  torva,  V. :  boves  vendere : 
cura  boum,  homed  cattle,  V. :  iuga  demere  Bobus 
fatigatis,  H. :  est  bos  oervi  figurft,  etc.,  a  wild  oob, 
Csi.  -0-  P  r  o  v. :  clitellae  bovi  sunt  impositae,  the 
saddle  is  oti  the  wrong  horse :  Optat  ephippia  bos 
piger,  envies  the  horse,  H. 

Bospoms,  I,  m.,  =  BoewopoQ  [  heifer*s  ford. 


Digitized  by  V^OOQIC 


bovaiina 


97 


Briseis 


UWs  passage;  cf.  Oxford).  I.  Tht  strait  of 
Ccnttantinople,  H. — ^H.  (Sc.  Ciromerius),  the  Oim- 
mtrisii  Bosporus,  C,  O.,  Pr. 

boTaxina,  see  boarius. 

boTillUB,  adj.  [bos],  of  homed  cattle^  of  neat 
caOU:  grex,  L.  (in  old  formula). 

bovia,  gen.  of  bos. 

bcaca,  ae,/.  (Tery  rare),  and  braoae  (braoo-X 
InuD,/.,  trow9er9,  breeches  (of  the  Gauls,  etc),  0., 
Pr.»Ta.,Iu. 

bracatna  (  braoo-  ),  at^,  [  bracae  1,  wearing 
breeekee:  nationea:  bracatorum  pueri,  toyt  from 
Gaml,  lu. :  bracatae  cognationis  dedecus,  even  to 
barbarian  kittdred. 

bracchiolmn,  l,  n.  tUm.^  a  email  arm^  delicate 
arm :  teres  puellulae,  Ct 

bracohinxn  (braoh-),  l,  n., = fipayiotvy  the  fore- 
arm, lower  arm:  bracchia  et  lacerti,  0. :  (feminae) 
nodae  bracchia  et  lacertos,  Ta. — I  n  ge  n.,  the  arm  : 
bnusdiium  fregisse:  diu  iactato  bracchio  scutum 
emittere,  Cs. :  coUo  dare  bracchia  circum,  V. : 
bracchia  Gernci  dabat,  H. :  Bracchia  ad  superas 
extulit  auras,  V. :  iuventus  horrida  bracchiis,  H. : 
matri  bracchia  tendere,  O. :  tendens  ad  caelum 
braeehia,  O. :  dirersa  bracchia  ducens,  i.  e.  tepa- 
ratittg  videfy,  V. — P  r  o  r. :  dirigere  bracchia  con^ 
tra  Torrentem,  to  ewim  against  the  current^  (u. — 
Of  gesture:  extento  bracchio. — Of  the  Cyclopes 
at  work:  bracchia  tollunt  In  numenim,  keeping 
Hme,  y. — Fig.:  aliquid  leri  bracchio  agere,  to  do 
negtigently:  me  moUi  bracchio  obiurgas,  gently: 
Praebnerim  sceleri  bracchia  nostra  tuo,  lend  a 
hand,  O. — M  e  t  o  n.,  of  animals,  the  claws  of  craw- 
jSsh,  0. —  The  daws  of  the  constellations  Scorpio 
and  Caneer^  V.,  O. — Of  trees,  the  branches :  in  ra- 
Bios  bracchia  crescunt,  O. — Of  the  Tine,  V. — An 
arm  of  the  sea:  nee  bracchia  porrexerat  Amphi- 
trite,  O. — A  shijfs  yard:  iubet  intendi  bracchia 
vehs,  V. — A  leg  (of  a  pair  of  dividers) :  duo  ferrea 
bracchia,  O.— In  fortifications,  (m  ovtwork :  brac- 
diio  obiecto,  L.:  muro  bracchium  iniunxerat,  a 
Ume  of  commwUeaHony  L. :  bracchiis  duobis  Pi- 
raeom  Athenis  iungere,  waOs,  L. 

bractea  or  brattea,  ae,  /.,  metallic  foil,  gold- 
leaf:  tenuis,  0.:  crepitabat  bractea  vento,  tlie 
golden  leames^Y, 

bractaola,  ae,  /.  dim.  [  bractea  ],  goldrleaf  a 
JBmofgold,ln. 

braaalca,  ae,/.,  eabbagSy  Pr. 

brattea,  see  bractea. 

brari,  ads.  \M.  of  1  brevis],  in  a  little  while, 
ta  a  short  time^  soon :  brevi  postea,  soon  after : 
bieri  post,  L. :  uti  equoe  breri  moderari  consue- 
iat,aooM,  Oi. :  fama  breri  divolgatur,  S. :  tam  bre- 
vi Ten  crcriMe,  L :  ctmctatos  brevi,  after  a  little 


delay,  0.  —  Briefly,  in  few  words :  Id  pereurram 
brevi :  definire :  respondere  litteris. 

breviloquens,  entis,  adj.  [  brevis +loquor], 
brief,  sparing  of  words, 

brevla,  e,  adj.  with  comp.  and  sup.  [BREG-]. — 
In  space, short :  via,  V. :  brevior  via,  N. :  cursus 
brevissimus,  V.:  brevius  iter,  0. :  tam  brevis  aqua, 
so  narrow  a  stream,  0. :  scopulus,  smaU,  0. :  bre- 
vibus  Gyaris,  lu. — Of  stature,  «AoW,  sma//,  low: 
iudex  breviur  quam  testis :  (puella)  longa  brevis- 
que,  0. — Of  height:  ut  pleraque  Alpium,  sicut 
breviora,  ita  adrectiora  sunt,  lower,  L.-— Of  depth, 
shallow :  vada,  V. :  puteus,  lu. — Plur.  n.  as  subst., 
shallow  places,  shallows,  shoals:  Eunis  In  brevia 
urget,  V. — Of  the  line  of  a  circle :  ubi  circulus 
spatio  brevissimus  ambit,  nuikes  the  shortest  path, 
O. — Fig.,  of  life:  vitae  curriculum:  vitae  brevis 
cursus :  fila  vitae  breviora,  0. — Little,  small :  bre- 
vibus  implicata  viperis,  H. :  caput,  H. :  alvus,  V. : 
folia  breviora,  H. :  census,  H. :  sigillum,  0.— As 
subst.  n. :  scis  In  breve  te  cogi,  i.  e.  to  be  rolled  up 
dosdv  (of  a  book^,  H.  — Met  on.,  of  time,  short, 
brief,  little,  short-lived:  tempus:  brevissimum  tem- 
pus,  L. :  anni,  H. :  occasio,  T. :  omnia  brevia  tole- 
rabilia  esse  debent:  vitae  summa  brevis  (gen.), 
H. :  littera,  a  short  vowel:  syllaba,  a  short  syllable, 
H. :  dactylus,  qui  est  e  longft  et  duabus  brevibus : 
aut  omnia  breviora  aliquanto  fuere,  aut,  etc.,  occu- 
pied a  shatter  time,  L. :  flores  rosae,  short-lived, 
H. :  cena, /ruyo/,  H. :  ira  furor  brevis  est,  H. — Of 
discourse,  shott,  brief,  concise:  narratio:  Crassi 
oratio:  quam  brevia  responsu!:  cum  se  breves 
putent  esse,  brief:  brevis  esse  laboro,  Obscurus 
fio,  H. :  breve  facere,  to  be  brief:  in  breve  coactae 
causae,  L. :  tam  in  brevi  spatio,  in  so  short  time, 
T. :  brevi  spatio,  a  little  while,  S. :  spatio  brevi,  H. : 
brevi  tempore  ad  nihilum  venire,  in  a  little  while. 

brevltaa,  atis,/.  [1  brevis]. — Of  space,  short- 
ness :  brevitas  nostra,  small  stature,  Cs. :  spati,  Cs. 
— M  e  t  o  n.,  of  time,  shortness,  brevity :  diei,  i.  e.  the 
short  days :  temporis :  vitae :  in  eftdem  brevitate 
qu&  besiiolae  reperiemur. — Of  discourse,  brevity, 
conciseness :  orationis :  tanta  in  dicendo :  Est  bre- 
vitate opus,  ut  currat  sententia,  H. :  brevitatis 
caus&.  —  Of  pronunciation :  pedum,  syllabarum : 
brevitates  in  sonis. 

brevlter,  adv.  with  comp.  and  sup.  [1  brevis], 
shortly  ;  hence,  of  style,  briefly,  in  brief,  in  few 
words,  concisely,  summarily :  multa  breviter  dicta : 
rem  breviter  cognoscite:  respondere:  disserere, 
S. :  adfari,  V. :  brevius  dicere  (opp.  pluribus  ver- 
bis) :  omnia  Pacuvio  breviter  dabit  ( in  a  few 
wortUi),  lu. :  agam  quam  brevissume  potero. — Of 
pronunciation :  *  in  *  breviter  dicitur,  is  pronounced 
short. 

Bnae!Di,  idos,/,  a  daughter  of  Brises,  i.  e.  Bg> 
podamit^,  H. 


Digitized  by 


Google 


BritannicuB 


98 


buxus 


BritannlouB,  adj.^  Britannic,  British  *  aestus, 
the  Brtttsh  Channel:  lingun,  Ta. :  balaena,  lu. 

BritannuB,  adj\  of  Britain .-  causidici,  lu. : 
esseda,  Pr. 

BromiuB,  l,  m.,  =fip6/x(oc,  a  surname  of 
BacehtLSy  0. 

bruma,  ae,/.  [for  ♦brevuma,  mp.  of  brevis], 
ihe  shortest  day  in  the  year,  the  winter  eolstice  : 
ante  brumam,  T. :  solstitiae  bruraaeque,  the  tointer 
Hme,  winter:  iners,  H. :  sub  extremum  bnimae 
t  imbrem,  the  last  rain  of  winter,  V. :  per  brumam, 
H. :  bruroae  tempore,  lu. :  hibernae  f rigora  bru- 
mae,  Tb. :  hibernae  tempora  brumae,  Pr. 

bromallay  e,  adj.  [bruma],  of  the  winter  eoUtict : 
dies :  signum,  i.  e.  Capricorn, —  Wintry,  of  winter : 
tempus :  horae,  0. :  frigu8,  V. 

brutUBy  adj.  [2  GAR-],  heavy,  inert,  itnmovablt: 
tellus,  H. — IhiU,  inaeneible,  irrational,  Her. 

bubile,  is,  n.  [bos],  a  stall  for  oxen,  Ph. 

bubo,  6ni8,  m.  [BOV-,  BV-],  an  owl,  Ivomed 
owl:  ignavus,  0.:  profanus,  O.—Once /.  .•  sola,  V. 

bubulouB,  I,  m.  [bubulusl  an  oxdriver,  herds- 
man, V. — A  plouffhman,  C,  6.,  lu. 

bubuluB,  a<y.  [  bos  ],  of  neat  cattle,  of  oxen : 
fimum,  L. 

bubuB,  dat.  and  abl  plur,  of  bOs. 

buooa,  ae,  /.  [  BV-  ],  the  cheek  ( internal ) : 
fluentes  buccae :  ambas  Iratus  buccas  inflet,  H. : 
bucc&  foculum  excitat,  i.  e.  by  blowing,  lu. :  quid- 
quid  in  buccam  venit,  i.  e.  what  comes  uppermost. 
— A  mouther,  dedaimer :  Curtius  et  Matbo  buc- 
cae, lu. — A  trumpeter  :  notaeque  per  oppida  buc- 
cae, lu. 

bucoina,  buooinator,  see  baci-. 

bacoula,  ae,/.  dim.  [bucca],  the  beaver,  mouth- 
piece of  a  helmet :  bucculas  tergere,  L. :  f  racta  de 
cuspide  pendens,  lu. 

buoeruB,  acfj.,  =  ^vxtpiaQ,  ox- homed:  ar- 
menta,  0. 

buoina  (not  bucc-),  ae,/.  [for  ♦bovicina;  bos 
4- 1  CAN-],  a  trumpet,  horn. — -For  military  signals : 
bucina  datum  signum,  L. :  bucinarum  cantus :  hel- 
lo dat  signum  Bucina,  Y. :  ad  tertiam  bucinam,  at 
the  third  watch,  h. — For  calling  an  assembly :  bu- 
cina datur,  homines  concurrunt,  a  trumpet-call, — 
Poet.:  Bucina,  quae  concepit  ubi  aera,  etc.,  i.  e. 
7riton^s  horn,  0.  —  Fig.:  foedae  bucina  famae, 
tmmier's  trumpet^  la. 


bucinator,  Oris,  m.  [bucina],  a  trumpeter,  Cs. 

buoolicuB,  adj.,  =  jiovKoXucoc,  paetorcU,  buco- 
lic: modus,  0. 

bucula  (boc-),  ae,/.  dim.  [bos],  a  heifer,  young 
cow,  V. :  ex  acre  Myronis,  the  braxen  heifer, 

bufo,  6nis,  m.  [BV-],  a  toad,  V. 

bulbuB,  I,  m.,  =  poXfios,  an  onion  (in  a  play 
on  the  name  Bulbus),  0. 

buleuteriou,  n.,  =  fiovXivHipiop,  a  senate- 
house. 

bulla,  ae, /.,  a  water-bubble,  bubble:  perluuidii, 
0. — A  boss,  knob  (upon  a  door) :  bullae  aureae. — 
A  stud  (in  a  girdle) :  notis  fulserunt  cingula  bul- 
lis,  V. — An  amulet  worn  upon  the  neck  by  boys  of 
free  birth  (mostly  of  gold):  sine  bull&  Tenerat: 
tilio  buUam  relinquere,  L.— -Orig.  an  Etrutcan  cus- 
tom ;  hence,  Etruscum  aurum,  lu. :  bullft  dignia- 
sime,  i.  e.  childish,  lu. — On  the  forehead  of  a  pet 
stag,  0. 

bullatUB,  adj.  [bulla],  wearing  a  bulla :  hered, 
i.  e.  stilt  a  child,  lu. 

bumaatUB,  I,  /.,  =  fiovfiaffroct  a  grtqn  pro- 
ducing large  clusters,  V. 

burls,  is,  ace.  im,  m,,  a  ploiMh-beaii^  crookod 
timber  holding  the  ploughshare,  V. 

buBtuariUB,  atlj.  [bustum],  of  a  pUice  for  burn- 
ing Vie  dead:  gladiator,  who  fought  at  a  funsral 
jnle, 

buBtum,  I,  n.,  a  place  of  burning  and  burying, 
funeral  •  pyre :  semiusta  Busta,  V.  —  A  mound^ 
tomb :  buBtum  evertere :  Catilinae  ingens  terreno 
ex  aggere,  Y. ;  a  place  in  Rome  was  named  busta 
Gallica,  the  tomb  of  the  Oauls,  L. :  civilia  busta  (of 
Philippi),  Pr. — Plur.,  of  a  single  tomb :  Nini,  O. 
— F  i  g.,  of  Tereus :  se  vocat  bustum  miserabile 
nati,  0. :  bustum  legum,  i.  e.  one  who  annulled  the 
laws. 

buzifer,  I,  adj,  [buxua  +  I  FER-},  bearing  box- 
trees  :  Cvtorus,  Ct. 

buxum,  I,  n.  [buxusl  <A«  wood  of  the  box-tree, 
box-wood:  torno  rasile,  V. :  ora  buxo  Pallidiora, 
0. — An  instrument  of  box,  flute,  pipe :  inflati  mur- 
mur buxi,  0. — A  top:  volubile,  V. — A  comb:  cri- 
nes  depectere  buxo,  0. :  caput  intactum  buxo,  lu. 
— A  writing^tablet :  Volgare,  Pr. 

buxUB,  T, /.,  =  TvKoQy  the  box-tree:  densa  foliia, 
0. :  perpetuo  virens,  0. — A  pipe,  flute :  tympana 
▼ox  buxusque  vocant,  Y. :  longo  foraroine,  O. 


Digitized  by 


Google 


oaballnB 


99 


oado 


0. 


oaballna,  I,  m.,  a  noffy  paek-hone^  haekyjade: 
▼ectari  caballo,  H.  :  Gorgoneus,  i.  e.  Pegatm,  lu. 
— Pro  V. :  optat  arare  caballus,  i.  e.  want^  a  change^ 
H> 

caohinnatid,  Onis^.  [cachinno],  violent  laitgk- 
fer,  exeasive  lattghter, 

cachinno,  — ^  — ,  are,  to  laugh  aloud,  laugh 
vmnodtratdy. 

cachiimiiB,  V,  m.,  a  loud  Uxugh,  immodei-aie 
laughter^  jtering :  cachinnum  sustulisse:  toUere, 
H.:  perversus,  O. :  rigidu8,  meering,  lu. — Of  the 
sea,  a  plashing  .•  leni  resonant  plangore  cachinni, 

Ctw 

caco,  avi,  &tUB,  ftre,  to  go  to  stool. — Supin.  ace, 
H. — With  ace.,  to  pau,  void,  Ph. :  cacata  charta, 
tmeared  vith  refute,  Ct. 

caooetheii^  is,  n.,  =  gaKoifiiQ,  a  had  habit,  had 
etmdition :  scribendi,  an  incurable  pataion,  lu. 

cactimen,  in  is,  n.,  an  extremity,  point,  peak, 
top,  nunmit :  montis,  Ct. :  rupis,  L. :  arboris,  V. : 
uiobrosa  cacumina,  V. :  praeacuta  (  ramorum  ) : 
tomulam  cacumine  rupit,  0.:  videsne  cnciimen 
illod?  peak,  L. :  Ezserit  e  tepida  molle  caoumen 
hamO,  0. 

cacnmlno^  — ^  — ^  Are  [  cacuraen  ],  to  make 
pointed,  ttharpen:  snramas  aurlf,  0. 

cadaver,  eris,  n.  [1  CAD-],  a  dead  body,  corpse, 
eareass:  aqua  cadaveribus  inquinata;  Unctum 
oleo,  H. :  in  forme,  V. :  paene  in  ipsis  cadaveribus 
deeertare,  Cs. :  hostium  cadavera,  S. :  dilapsa  tubo, 
V. — F  i  g.,  of  a  worthless  man,  a  carcass :  eiectum 
petebam  ?  —  M  e  t  o  n.,  ruins :  tot  oppidQm  cada- 
▼eni,  Salp.  ap.  C. 

cadaverosufl^  adj.  [  cadaver  ],  like  a  corpse^ 
ghastly,  cadaverous:  facies,  T. 

CadmenB,  adj.,  of  Cadmus,  Cadmean,  fheban: 
Tyros,  Pr.  — Afl  subst.f  (sc  arx),  th£  citadel  of 

Cadmeia,  idis,  /  adj,  [  Cadmus  ],  of  Cadmus, 
Theban:  domus,  air,  matres,  0.  —  As  suhst.,  a 
daughter  of  Cadmus,  Semele,  O. 

cado,  cecidi,  casGrus,  ere  [CAD-1,  to  fall,  fall 
dovKf  descend :  ]ucrumaecaduntgaudio,T.:  (npes) 
praecipites  cadant,  V. ;  caelo  ceciderunt  sereno 
Falgara,  V. :  a  mento  cadit  manus,  0. :  de  mani. 
bw  arma  cecidissent :  vela  cadunt,  are  furled,  V. : 
AltiuB  atqoe  cadant  irabres, /rom  a  greater  height, 
^.— To  fall,  fall  down,  fail  prostrate,  fall  over: 
■€  ilte  oeciderit,  has  had  a  fall,  T.  :  velut  si  pro- 
l«p«tt  oecidisset,  L. :  prolapsa  in  volnus  mori- 
*»w»ii  oecidjt,  L, :  in  pectus  pronus,  0. :  casura 
■ocDJi  Trouni,  O. :  caaurae  arces,  V.^Of  heaven- 


ly bodies,  to  set,  go  down,  fall,  sink:  iuxta  solem 
cadentem,  V. :  qu&  (nocte^  Orion  cadit,  H. :  orient 
mediusve  cadensve  Phoebus,  0. :  prirois  cadenti- 
bus  tLStns,  fading,  I  e.  at  dawn,  V.— 7b  fall  off, 
faU  away,  fall  out,  drop  off,  he  shed:  barba,  V. : 
Prima  (folia)  cadunt,  H. :  gregibus  lanae  cadunt, 
O. :   poma  ramis,  0. :   elapsae  manibus  cecidere 
tabellae,  0.— Of  a  stream,  tofaU,  empty  itself:  in 
sinum  maris,  L.— Of  dice,  to  be  thrown,  fall,  turn 
up :  illud,  quod  cecidit  forte,  T.—Of  shadows,  to 
he  thrown,  fall  (poet.):  cadunt  de  montibus  um- 
brae, v.—  To  fall  dead,  fall,  die,  be  slain :  in  acie : 
Civili  acie,  0. :  pauci  de  nostris  cadunt,  Cs. :  plurei 
Saguntini  cadebant  quam  Poeni,  L. :  ante  diem, 
prematurely,  V. :  suo  Marte  (i.  e.  suft  manu),  0. : 
iustft  Morte,  H. :  femineo  Marte,  0. :  a  Unto  viro, 
0. :  a  centurione,  Ta. :  In  pio  officio,  0. :  in  patrii 
cadendum  est,  we  must  perish, — Of  victims,  to  he 
slain,  he  offered,  he  sacrificed,  fall  (poet.) :  Multa 
tibi  cadet  hostia,  V. :  Si  tener  cadit  haedus,  H. : 
Victima  vota  cadit,  O.—Of  a  woman,  to  yield,  Tb. 
—Fig.,  to  come,  fall  under,  fall,  he  subject,  he  ex- 
posed:  sub  sensum:   in  conspecturo,  to  become 
visible:  si  regnum  ad  servitia  caderet,  into  servile 
hands,  L. :  sub  imperium  Romanorum :  in  delibe- 
rationem :  in  suspicionem  alicuius,  N.— Tb  belong, 
be  in  accordance,  agree,  refer,  he  suitable,  apply,  fit, 
suit,  become:  non  cadit  in  bos  mores  ista  suspitio : 
cadit  ergo  in  bonum  virum  mentiri  ? :  Heu,  cadit 
in  quemquam  tantum  scelus  ?  V. :  sub  eandem 
rationem.— Of  time,  to  fall  upon :  in  alienissimum 
tempus:  in  banc  aetatem.— 7b /a// </w;  in  eam 
diem  cadere  nummos. — 7b  befall,  fall  to  the  lot  of, 
happen,  come  to  pass,  occur,  result,  turn  out^fall 
out:  mihi  peropportune :  insperanti  mihi  cecidit, 
ut,  etc. :   Sunt  quibus  ad  portas  cecidit  custodia 
sorti,  V. :  Ut  illis  .  .  .  voluptos  cadat,  H. :  verba 
cadentia,  uttered  at  random,  H. :  verba  si  Graeco 
fonte  cadent,  be  derived  from,  H. :  verebar  quor- 
sum  id  casurum  esset,  how  it  woul({  turn  out: 
praeter  opinionem,  N. :   si  quid  adversi  caderet, 
L. :   fortuito  in  melius  casui-a,  Ta. :   curare  Quo 
promissa  cadent,  how  fulfilled,  H. :  Vota  cadunt, 
are  fulfilled,  Tb. :  tibi  pro  vano  benigna  cadant, 
Pr. :  Quo  res  curaque  cadent,  V. :  si  non  omnia 
caderent  secunda,  Cs. :    ut  inrita  promissa  eius 
caderent,  L,:    libertas   in   servitutem    cadit:   in 
hunc  hominem  ista  suspitio:  ad  inritum  cadens 
spes,  turning  out  to  be  vain,  L.-— 7b  lose  strength, 
fall,  perish,  be  overthrown,  drop,  decline,  vanish, 
decay,  cease:   cadentem  rem  p.  fulcire:   tua  laus 
pariter  cudq  re  p.  cecidit :  virtute  Neronis  Arme- 
nius  cecidit,  H. :  non  tibi  ira  cecidit,  L. :  animus, 
to  fail,  L. :  cadere  anhnis,  to  iom  ectrage:  ced- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oaduoeator 


100 


caedo 


dere  illis  animi,  0. — To  fail  (in  speaking), /oZ^er; 
orator  cadet. — Causa  cadere,  to  lite  the  cause :  ca- 
dere  in  iudioio :  Ut  cecidit  fortuna  Phrjgum,  0. — 
Of  the  countenance  or  features :  tibi  tamen  oculi, 
Toltus,  verba  oecidissent,  i.  e.  expressed  terror. — 
Of  words :  Multa  renascentur,  quae  iam  cecidere, 
/alien  into  distue^  H. — Of  theatrical  representa- 
tions, to  fail^  be  condemned:  cadat  an  recto  stet 
fabula  talo,  H. — Of  the  wind,  to  ahatt,  subside^  die 
away:  cadit  Eurus,  0.:  venti  yis  omnis  cecidit, 
L.--Of  words  and  clauses,  to  he  terminated,  end, 
dose:  verba  melius  in  syllabas  longiores  cadunt: 
similiter  cadentia,  having  the  same  endings, 

oaduceator,  6ris,  m.  [caduceus],  a  bearer  of  a 
caducftts,  herald^  messenger  of  truce,  L.,  Cu. 

oaduoeus,  I,  m.,  =  KtipvKuov,  a  heraUTs  staff 
(orig.  an  olive  branch),  the  token  of  apeofiefvl  env- 
oassy:  caduceo  ornatus:  oratores  cum  caduceo 
mittere,  L. :  caduceum  praeferentes,  L. 

oaduoifer,  I,  ac(j,  m,  [  caduceus +1  FER-], 
bearing  a  herald's  staff:  Atlantiadee,  Mercury, 
0. — As  subst.y  Mercury,  0. 

oaduouB,  o^'.  [1  CAD-],  that  falls,  that  has 
fallen,  falling,  fallen:  frondes,  V. :  lacrimae,  0. : 
poma,  Pr. :  lignum  In  domini  caput,  H. :  fulmen, 
hurled,  H. :  bello  caduci  Dardanidae,/aZ^  in  war, 
V. :  iuvenis,  destined  to  die,  V. — Inclined  to  faU, 
(hat  easily  falls  -  vitis,  quae  natur&  caduca  est. — 
F  i  g.,  fraU,  Jleeting,  perishable,  transitory,  vain: 
res  numanae:  fragile  et  caducum  (opp.  stabile  et 
firmum):  spes,  futile,  0. :  preces,  ineffectual,  0. — 
In  law,  lapsed,  vacant,  having  no  heir :  hereditates; 
hence,  doctrinae  possessio  quasi  caduca. — As  subst. 
n., property  without  an  heir,  an  unowned  estate: 
dulce,  lu. 

oadurouin,  T,  n. — P  r  o  p.,  of  the  Cadurci  (in 
Gaul) ;  hence,  linen  (from  Gkul) :  niveum,  a  white 
bed-^er,  lu. 

cadUB,  I,  m.,  ^  KaioQ,  a  large  vessdfor  liquids, 
wine-jar,  iug:  vina  cadis  onerare,  V. :  fragifes,  0. 
'—Wine  (poet.):  Chius,  H.,  Tb. — A  funeral  urn: 
aSnus,  v. 

caeoitas,  &tis, /.  [caecus],  blindness:  horri- 
bilid. — F  i  g. :  mentis  ad  omnia :  animi. 

caeoo,  &vl,  &tus,  are  [  caecus  ],  to  make  blvtd, 
blind:  largltione  mentis  imperitorum :  ut  (animi 
acies)  ne  caecetur  erroribus :  caecata  mens  subito 
terrore,  L. :  pectora  serie  caecata  laborum,  0. — Of 
ityle :  celeritate  caecata  oratio,  made  obscure. 

CaecubUB,  adj.,  of  Caecubum  (a  plain  of  La- 
cium,  famous  for  wine):  vina,  H.  —  As  subst,  n., 
Caecuban  wine,  H. 

oaeona,  adj.  with  (once  in  H.)  comp,  [SCA-], 
mot  seeing,  blind:  qui  caecus  annos  mulios  fiiit: 
corpus,  the  blind  part,  back,  S.  —  P  r  o  v. :  ut  si 
Caecus  iter  oboastrare  velit,  H.:  apparet  id  qul- 


dem  etiam  caeco,  a  blind  man  can  see  thai,  L. — 
F  i  g.,  of  persons,  mentally  or  morally  blind,  blinded: 
non  solum  ipsa  Fortuna  caeca  est,  sed  eos  effidt 
caeeos,  etc.:  mater  caeca  crudelitate:  cupidine, 
S. :  amentift:  quern  mala  stultitia  Caecum  agit, 
H. :  mens,  Ta. :  ad  has  belli  artes,  L. :  Hypsaei 
caecior,  H. — Of  wolves :  quos  ventris  Exegit  cae* 
cos  rabies,  blind  to  danger,  Y. — M  e  t  o  o.,  of  pas- 
sions: avaritia:  praedae  cupido,  O. :  amor  sui, 
H. :  festinatio,  L. :  Umor,  Ph.  —  P  r  a  e  g  n.,  blind, 
at  random,  vague,  indiscriminate,  aimless  :  oaecae 
suspitionis  tormentum :  caeca  regens  file  vestigia, 
V. :  consilium,  rash :  casus. — Not  seen,  not  discern' 
ible,  invisible,  concealed,  hidden,  obscure,  dark:  val- 
lum, Cs. :  fores,  private,  V. :  tabes,  0. :  volnus,  m 
the  back,  y. :  domOs  scelus,  Y. :  viae,  blind  ways, 
Tb. :  res  caecae  et  ab  aspectas  iudicio  remotae : 
fata,  H. :  eventus,  Y. :  turaultus,  secret  conspira- 
cies, Y. :  stimuli  in  pectore,  0. :  murmur,  mtMed, 
Y.  —  Obstructing  the  sight,  dark,  gloomy,  thick, 
dense,  obscure :  nox,  Ct. :  cali^,  Y. :  in  nubibus 
ignes,  i.  e.  deepening  the  gloom,  V. :  domus,  without 
windotos :  pulvis,  Y. :  acervus,  chaotic,  0. :  quan- 
tum mortalia  pectora  caecae  Noctis  habent !  i.  e. 
dissimulcUion,  0. :  exspectatio,  i.e.ofan  uncertain 
result :  crimen,  that  cannot  be  proved,  L. 

caedes  (old  oaedis,  h.),  is,/.  [2  SAC-,  SEC-], 
a  cuUing-dcion :  ilex  per  caedes  Ducit  opes,  gathers 
vigor  by  the  blows,  H. — A  killing,  sUntghter,  car- 
nage, massacre :  civium :  magistratuum :  designai 
oculis  ad  caedem  unumquemque  nostrum:  lam 
non  pugna  sed  caedes  erat,  Cu. :  ex  medi&  caede 
effugere,  L. :  homines  Caedibus  deterruit,  H. : 
magn&  caede  factft,  N. :  caedem  in  aliquem  facere, 
S. :  caedes  et  incendia  facere,  L. :  stemere  caede 
viros,  Y. :  saeva,  0. :  arma  Militibus  sine  caede 
Derepta,  without  a  battle,  H. :  Nullum  in  caede 
nefas,  in  killing  (me),  Y. :  studiosus  caedis  ferinae 
(i.  e.  ferarum),  0. :  bidentium,  H. — M  e  t  o  n.,  per- 
sons slaughtered,  the  slain :  caedis  acervi,  Y. :  ple- 
nae  caedibus  viae,  Ta. :  par  utrimque,  L.  —  77m 
blood  shed,  gore:  tepidft  recens  Caede  locus,  V. : 
caede  madentes,  0. :  permixta  flumina  caede,  Ct. : 
quod  mare  Non  deooloravere  caedes  ?  H. — A  mur- 
derous attack :  nostrae  iniuria  caedis,  on  tit,  Y. 

oaedo^  ceddl,  caesus,  ere  [2  SAC-,  SEC-],  to 
cut,  hew,  cut  down,  fell,  cut  off,  cut  to  pieces :  arbo- 
res :  robur,  0. :  silvas,  Cs. :  mums  latins  quam 
caederetur  ruebat,  L. :  lapis  caedendus :  securibus 
vina  (frozen),  Y. :  comam  (vitis),  Tb. :  caesis  men- 
tis fodisse  meduUis,  Ct  —  P  r  o  v. :  ut  vineta  ego- 
met  caedam  mea,  i.  e.  cUtaek  my  own  interests,  H. 
—  To  strike  upon,  knock  at,  beat,  strike,  cudgel: 
ianuam  saxis :  verberibus  te,  T. :  virgis  ad  necem 
caedi :  flagellis  Ad  mortem  caesus,  H. :  nudatos 
virgis,  L. :  servum  sub  f  urea,  L. :  caesae  pectora 
palmis,  i.  e,  beating,  0. :  in  iudicio  testibus  caedi- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


caelamen 


101 


Caeres 


tw,  I  e.  it  prt$9ed, — Of  men,  io  ttrikt  mortaUy,  kill, 
mierkr:  iUi  dies,  quo  Ti.  Gracchus  est  caesus: 
oeio  Argo,  O. — ^P  o  e  t.,  of  blood :  caeso  spareuros 
saognme  flammam,  «A«/,  V. — Of  battle,  to  day, 
daughter^  cut  io  piscet,  vanquish,  destroy  :  exerci- 
tos  caeiBQS  fusuaque:  infra  arcem  caesi  captique 
muJti,  L. :  passim  obrii  caedebantur,  Cu. :  ingen- 
lem  ceddit  Antiochum,  H. :  placare  ventos  virgine 
eaesA,  Y. — Of  animals,  to  daitghter  (esp.  for  sacri- 
fice) :  greges  armentonim :  boves,  0. :  deorum 
mentis  caesis  hostiis  placare :  victimas,  L. :  binas 
bidentxa,  V. :  Tempestatibus  agnam,  V.  —  Fig.: 
ptfnus  caedere  (in  law),  to  dedare  the  forfeiture 
of  a  aeenrHy,  confiteate  a  pledge:  non  tibi  ilia  sunt 
caedouia :  dam  sermones  caedimus,  chop  words, 
eftof,  T. :  Gaedimor,  cudgel  one  another  (with  com- 
pliments), H. 

caelimen,  inis,  n.  [caelo],  a  bass-relief:  clipei 
caelamina,  0. 

oaelator,  oris,  m.  [caelo],  an  artisan  in  basso- 
rdievo,  carver,  engraver,  C. :  curvus,  lu. 
caelatn^  P.  of  caelo. 

caaleba  (not  ooel-),  libis,  ac{j. ,  unmarried,  single 
(whether  bachelor  or  widower) :  censores :  (ego), 
H. :  Tita,  the  life  of  a  bachelor,  H. :  platanus,  i.  e. 
wOhtna  a  vtiM,  H. :  sine  palmite  truncus,  0. 

(caelea),  itis,  adj.  [caelum],  heavenly,  celextidl 
(not  in  nam.  sing.) :  agrioolae,  Tb. :  regna,  0. — 
Jttsr.  m.  as  subst.,  the  gods,  C,  Ct :  rex  caelitum, 
fl. :  cedere  caelitibus,  0. 

oaelestis  (not  coel-X  e  (abl.  sing,  -ti ;  rarely  -te, 
O- ;  gen-pluT.  poet.  -tSm,  V.,  0.),  adj,  [caelum],  of 
hasM,  from  heaven,  of  the  heavens,  heavenly,  odes- 
tiai:  aqua,  rain,  H. :  plagae,  0. :  aerii  mellis  dona, 
V.  :  prodigia,  L. — Flur.  n.  as  subst.,  the  heavenly 
bodies. — F  i  g.,  divine  :  numen,  O. :  irae,  L. :  origo, 
V. :  safHentia,  H. :  auxilium,  of  the  gods,  0. — Hur. 
m.  as  swbsL,  the  gods :  in  concilio  caelestium :  nun- 
ta  caelestes  ita  velle,  L. :  invisus  caelestibus,  V.  : 
be  sex,  ihe  twelve  great  gods,  0. :  magnitudo  cae- 
lesdmn,  the  divine  majesty,  Ta. — Ptur.  n.  as  subst., 
heavenly  objects,  divine  things :  haec  caelestia  sem- 
per spectoto :  tentare,  experience,  le.be  deified,  H. 
—  Ceieetial,  divine,  god-like,  magnificent,  pre-emi- 
nent: legiones:  quem  prope  caelestem  fecerint, 
U:  quos  Elea  domam  reducit  Palma  caelestis, 
fhrified^B. 

caelloola,  ae  {gen.plttr.  -colflro,  Y.),  m.  [cae- 
tea+OOL-],  a  deity,  god  (poet):  caelicolae  vita, 
V. :  potentes,  0. :  convivia  caelicolarum,  lu. 

caelite,  era,  erum,  ae{j.  [  caelum +  1  FER-], 
''ffcrting  the  heavens,  poet,  of  Atlas,  Y. 

caelob  avi,  gtus  [caeJum,  a  chisel ;  see  2  SAa, 
SBC  J,  to  mgrave  in  rdief,  make  raised  work,  carve, 
^frwte(asa.  io  silrer  or  copper):  speciem  argen- 
^•tS^kuu^:  caelala  In  auro  facta,  Y.:  flumina 


Argento,  0. :  scuta  auro,  L. :  calvam  auro,  emboss, 
L. :  si  quicquam  caelati  aspexerat,  engraved  work. 
— Rarely  of  wood-carving:  pocula  Fagina,  caela- 
tura  opus,  Y.  — Fig.,  to  adorn,  finish:  Caelatum 
uovcm  musis  opus,  6y  the  muses,  H. :  caelatus  stel- 
lis  Delphin,  decked,  0. 

caelum,  I,  n.  [2  CAY-],  the  sky,  heaven,  heavens, 
vault  of  heaven :  caelum  terra  mariaque :  quod  te- 
git  omnia  caelum,  0.  :  aliquod  caeli  signnm,  sign, 
constellation:  in  caelo  regere,  H. :  poitae  de  caelo 
tactae,  struck  by  lightning,  L. :  caelum  terramque 
miscere  (of  violent  winds),  Y. :  de  caelo  demissis, 
i.  e.  of  divine  descent,  L. :  albente  caelo,  at  break 
of  day,  Os. :  vesperascente  caelo,  in  the  evening 
twilight,  N.  —  In  augury :  de  caelo  servare,  to  ob- 
serve the  signs  of  heaven :  de  caelo  fieri  (of  celestial 
signs),  to  appear, — ^P  row.:  quid  si  nunc  caelum 
ruat  ?  (of  a  vain  fear),  T. :  delabi  caelo,  to  drop 
from  the  sky  (of  sudden  good- fortune) :  caelum 
ac  terras  miscere,  to  throw  everything  into  confu- 
sion,  L. :  fiudere  caelum  aratro  (of  an  impossibili- 
ty), O.— In  a  play  on  the  name  Caelius:  caeli  spa- 
tium,  the  breadth  of  the  sky  (or  of  the  grave  of 
Caelius),  Y.  —  A  sky,  clime,  zone,  region :  caelum, 
sub  quo  natus  essem,  L. :  Caelum  non  animum 
mutare,  H. — The  air,  sky,  atmosphere,  temperature, 
climate,  weather:  foedns  annus  intemperie  caeli, 
L. :  caeli  spiritus  iucundus:  caeli  morem  prae- 
discere,  Y. :  ducere  animam  de  ca^lo,  tJu  open  air : 
Germania  aspera  caelo,  Ta. :  salubre :  serenum, 
Y. :  palustre,  L. :  foedum  imbribus,  Ta. — Fig.,  of 
well-being,  heaven,  the  height  of  honor,  prosperity, 
happiness:  Caesar  fertur  in  caeXnm, praised  to  the 
skies:  voa  ad  caelun^  efferre  rumore  secundo,  H. : 
collegam  de  caelo  detraxisti,  deprived  of  his  posi- 
tion: in  caelo  sum,  i.e.  very  happy:  caelum  acce- 
pisse  fatebor,  0.  —  Of  things:  omnia,  quae  tu  in 
caelum  ferebas,  extolled. 

oaementuxn,  I,  n.  [caedo],  an  unhewn  stone, 
quarry-stone :  in  caemento  valere :  in  insulam  cae- 
menta  convexit:  caementa  non  calce  durata,  ce- 
mented with  mortar,  L. :  caementorum  usus,  Ta. 

oaena,  oaenaonlum,  oaeno,  see  cen-. 

caenosuB,  cufj.  [caenum],  mtiddy,  foxU :  gur- 
ges,  the  Styx,  lu. 

caenum  (not  coenum),  I,  n.,  dirt,  filth,  mud, 
mire:  indices  caeno  obliti :  Tmbidua  (Acheron) 
caeno,  Y. :  caeno  evellere  plan  tarn,  H. :  corpore 
infames  caeno  mergere,  Ta.— Fig.,///A,  dirt,  un- 
deanness :  alqm  opponere  labi  illi  atque  caeno, 
vile  fellow:  plebeium,  the  unclean  mob,  L. 

oae^e  (cepe),  n.  (only  nom.  and  ace;  nom. 
once  cepa,/,  0.),  an  onion,  H.,  lu. 

Caeres,  itis  or  etis,  adj.  [Caere],  of  Caere:  po- 
pulus,  L. :  domiis,  Y. — The  people  of  Caere  were 
Roman  citizens,  but  without  votes ;   hence,  cera, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


caerimonia 


102 


oaloeamentum 


the  rolU  of  imperfect  eitizeruhip^  to  which  Ronumt 
might  be  iegrwied  by  the  ceneor,  H. 

oaerlmonia  (paere-),  ae,/.  [1  CER-]»  a  retig- 
tout  utage^  sacrea  ritCy  religioue  ceremony :  maxi- 
mae :  legationis  caerimoniam  polluere :  ludoe  cum 
oaerimonift  facere :  caelestes,  L. :  eorum  gravissi- 
ma,  Ob.:  libri  caerimoniarum,  the  ritual,  Ta. — 
Met  on.,  a  holy  dread,  awe^  reverence^  veneration 
(expressed  in  forms):  sacra  summft  caerimonift 
conficere. — Sacredneta,  eanetity :  legationis. 

oaemleuB,  ad^.  [for  *  caeluleus,  from  caelum], 
like  the  eky,  axure^  blue,  dark  blue,  dark  green :  co- 
lor, Cs. :  oculi,  Ta. :  glacies,  V. :  aquae,  0. :  di,  o/ 
the  MO,  0. :  frater  (iovis),  Neptune,  0. :  currus,  of 
NeptuM,  V. :  Thybris,  V. :  angues,  V. :  guttae,  0. : 
scutulata,  a  blue  checked  garment,  lu. :  Qermania 
puhesMue-^yed,  H. :  panis,  mouldy,  lu. :  cucumis, 
Pr. — Dark,  gloomy,  eable,  dim,  pitchy  (poet.) :  vit- 
tae,  V. :  imber,  V. 

oaemluB,  atfj.  [  for  *  caelulus,  from  caelum  ], 
azure,  blue,  dark  blue,  cerulian :  caeli  templa :  ma- 
ter (Achillis),  i.  e.  TTietie,  H. :  color,  0. :  coUa,  V. : 
undae,  Tb. — Plur,  n.  as  mbet, :  tollere  in  caerula 
caeli,  the  depths,  0. :  caerula  verrunt,  the  blue  (eea), 
V. — Dark, gloomy,  black, dim:  bacis  caerula  tinus, 
0. :  coma  (TmoU),  dim,  shadowy,  0. 

oaeaaxleB,  — ,  aec.  em,/.,  the  hair,  head  of  hair, 
locks  (only  «V^.). — Of  men :  decora,  V. :  fla?a,  lu. : 
pectes  caesariem,  H. :  umeros  tegens,  0. :  promissa, 
L.  —  Of  women :  nitida,  V. :  Caesariem  ezcussit, 
0. — Of  the  beard :  longae  barbae,  0. 

oaeaim,  adv.  [caedo],  by  cutting  0n  battle^  wth 
the  edge :  petere  hoetero,  L :  ensem  deiecit,  L. — 
F  i  g.,  of  discourse,  in  short  douses :  dicere. 

oaesina,  acfj.  [  2  SAG-,  SEC-  ],  cutting,  sharp 
(only  of  the  eyes) :  oculi  Minervae ;  hence,  eat- 
eyed,  gray-eyed :  virgo,  T. :  leo,  Ct. 

oaespes  (not  cSspesX  itis,  m.  [caedo],  a  turf, 
cut  sod:  non  esse  arma  caespites,  neque  glaebas. 
— For  an  altar:  virus,  H. :  Dis  foooe  de  caespite 
ponit,  0. :  ara  e  caespite  facta,  Ta. :  Sepulcrum 
caespes  eririt,  Ta. — A  cot,  hut,  hovel:  spemere 
caespitem,  H. —  A  bed  (of  plants):  uno  tollit  de 
caespite  silram,  Y.  —  A  grassy  field,  green  field, 
turf:  de  caespite  virgo  Se  levat,  0. 

oaestus  (not  cestus),  fis,  m.  [caedo],  a  gauntlet, 
boxing-glove  for  pugUists,  usu.  a  strap  of  bulPs  hide 
loaded  with  bcUls  of  lead  or  iron,  wound  around  the 
hands  and  arms :  pugiles  caestibus  contusi :  mani- 
bus  inducere  caestQs,  V. 

oaesna,  P.  of  caedo. 

oaetra  (oetra),  ae,/.  [Spanish],  a  short  Span^ 
ish  shield,  V.,  L. :  brevis,  Ta. 

oaetratns,  a4j.  [caetra],  armed  with  a  eaetra, 
shiMbearing :  co^ortes,  Cs.,  I^. 


(oalamister),  trl,  m.  [calamus],  a  tube  of  iron 
for  curling  the  hair,  curling-iron,  crisping-pin: 
calamistri  vestigia. — Fig.,  of  style,  artificial  orna- 
ment, C,  Ta. 

calamistratUB,  a^j.  [calamister],  curled  with 
the  curling-iron,  crisped,  curled:  coma:  saltator, 
i.  e.  effeminate. 

oalamitas,  atis,/  [SCAL-],  loss,  injury,  dam- 
age, mischief,  harm,  misfortune,  calamity,  disaster: 
ipsa  nostri  fundi  calamitas,  bane,  T. :  ut  quaedam 
calamitas  pervadere :  in  calamitate  f ructuum,/at/- 
ure :  ita  earn  oppressit  calamitas,  T. :  rei  p. :  pri- 
vata :  in  calamitate  esse,  distress,  S. :  calamitates 
perferre,  Cs.  —  Poet.:  nee  repulsam  tua  sentiret 
calamitas,  you  in  your  misfortune,  Ph. — E  s  p.,  the 
misfortunes  of  war,  disaster,  overthrow,  defeat: 
magnam  calamitatem  acoepisse,  Cs. :  Cannensi  ca- 
lamitate aeceptd :  magna  clades  atque  calamitas, 
S. :  ilia  apud  Leuctra,  N. :  insignis,  Cs. 

oalamitdse,  adv.  [calamitosus],  unfortunatdy, 
exposed  to  disaster :  yivere. 

calaxnitosoB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [cala- 
mitas], causing  loss,  aamaaing,  ruinous,  destructive, 
disastrous,  pernicious,  ctUamitous :  pestis  tempe- 
stasque:  calamitosissimum  bellum:  plebi  incen- 
dium,  S. :  quid  (hac  dade)  calamitosius  ? — Suffer- 
ing damage,  unfortunate,  miserable,  unhappy  :  agri 
vectigal :  calamitosum  est  bonis  everti,  calamito- 
sius cum  dedecore :  fama :  occurrere  calamitosis, 
to  succor  the  unfortunate. 

oalamuB,  I,  m.,  =  K^Xa/ioc,  a  reed,  cane:  cala- 
mi palustres,  0. :  dispares,  0.— Me  ton.,  of  objects 
made  of  reeds,  a  reed  pen :  bonus :  trans  versus,  H. 
—  Poet:  levi  calamo  ludere,  to  trifle.  Ph.  — A 
reed-pipe,  reed:  calamo  trivisse  labellum,  V. :  agre- 
8ti8,V. :  curvus,  Ct. :  hians,  Pr. — An  arrow:  ca- 
lami spicula  Gnosii,  H. :  levis,  0.:  Per  calamoa 
venatricis  puellae,Iu. — A  fishing-rod :  calamo  sa- 
lientes  ducere  pisoes,  0. — A  lime-twig  for  snaring 
birds,  Pr. — A  straw,  stalk,  blade :  lupini,  V . 

calathiaooa,  I,  m.  dim,  [calathas],  a  amaU 
wicker-basket:  virgati,Ct 

oalathoB,  I,  m.,  ==  K^ka&oQ,  a  wicker-  basket, 
hand-basket  (for  flowers,  wool,  etc) :  oalatlii  Mi- 
nervae,  work-baskets,  V.,  0. :  calathis  peracta  re- 
ferre  Vellera,  lu.  —  A  (hsese4>asket,  V. — A  wine- 
cup,  Y. 

calcar,  fti  is,  n.  [1  CEL-,  0AL0-],  a  spur  .•  eon- 
citat  cH)r;iribu9  equum,  L.:  calcaiibua  subditis, 
Cu. :  equi  fodere  calcaribus  armos,  V. — ^Fig.,  stim- 
ulus, incitement :  alter  frenis  eget,  alter  calcaribus : 
vatibus  addere  calcar,  H. :  inmensum  gloria  calcar 
habet,  0. 

oaloatUB,  P.  of  calco. 

oaloeamentmn  ( oaloia- ),  i,  n.  [  calceo  1,  a 
•ho^. 


Digitized  by 


Google 


calceo 


108 


oalleo 


(caloeo),  — ,  &tu8  [caloeus],  to  fumiah  with 
i&oa,  fmt  on  Mhoet,  »hoe :  caloeati  et  vestiti :  cal- 
oetndi  pedee.  Ph. 

ealceoliUi  l,  m.  dim.  [calceus],  a  little  thoe. 

ealoeos.  I,  m.  [1  CEL-,  CALC-],  a  thoe,  half- 
hoot  (covering  the  whole  foot) :  calcei  habiles  et 
&pti  td  pedem :  laxus,  H. :  pede  maior  subyertet, 
mioor  uret^  H. — Because  senatore  wore  a  peculiar 
half -boot :  calceos  mutare,  i.  e.  to  become  ienator. 

oalcid,  oaloiamentnin,  sec  caloe-. 

caldtro,  — ,  — ,  ire  [1  calx],  to  kick,  0.— F  i  g., 
to  rmst^  be  rt/raetory  :  calcitrat,  respuit 

caloo^  avi,  &tas,  &re  [1  calx],  to  tready  tread 
i^pon,  trample:  exstructos  morieDtum  acervos,  0. : 
cakata  ripera,  trodden^  O. :  in  foro  calcatur,  L. : 
pede,  Ta. :  Hue  ager  dulcesque  undae  ad  plenum 
caloeotor,  packed  tn,  V. :  cineres  ossaque  legio- 
Dum,  Ta.— Fi  g.,  to  trample  upon^  mppreaa :  hostem, 
In. :  Hbertas  nostra,  L. :  amorem,  6.  —  Of  space, 
to  tread, pan  over  :  oalcanda  semel  via  leti,  H. :  du- 
ram  aequor,  thefromn  aea,  O. 

oalcolUB,  I,  m.  dim,  [  2  calx  ],  a  rnnall  stone^ 
pebble  :  coniectis  in  os  calculis.  —  Sing.  coUect.  : 
domof is  calculus  arris,  in  the  fidde^  V. — A  stone 
v»ed  in  reehminff:  calculis  subductis,  computed^ 
eati  up, — A  counter  need  in  playing  draugnte^  0. 
— F  i  g :  amicitiara  ad  calculos  vocare,  hold  to  a 
tlriet  ateowU  :  si  ad  calculos  eum  res  p.  vocet,  L. 
— A  voOnff-pebbU,  ballot :  calculus  ater,  i.  e.  for 
eemdemnation,  O. :  ad  illos  calculos  revertamur, 
I  e.  tho^e  prineiplee  of  action. 

caldior,  caldus.  see  calidus. 

oalefaoio  or  calfacid  ( -ficio ),  f Scl,  factus, 
ere,  pom.  calefid,  fieri  [  caleo  +  facio  ],  to  make 
warm,  make  hoty  heat:  ad  calefaciendum  corpus: 
igne  focnm,  0. :  balineum  calfieri  iubebo :  cale- 
facta  orm^Jhuhed,  V. — F  i  g.,  to  excite  (poet.) :  cale- 
factaqoe  corda  tumultu,  V. — To  vez,  trouble  (col- 
kiq):  calf  ace  hominem :  alqm  luculente. 

ctf^#a^A  — ,  — ,  are,  intern,  [  calefacio  ],  to 
heat,  make  hot:  lignis  ahenum,  H. 

calefcotOB,  oalefio,  see  calefacio. 

Calendae,  see  Kalend-. 

caleo,  nl,  — ,  §re  (  P.  fut.  calitflrus,  0. )  [  8 
CAL-],  to  be  warm,  be  hd,  glow:  ut  calere  ignem : 
terrae  sole  calentes,  H. :  ture  calent  arae,  V. : 
%Bibiia  arae,  0. :  sole  calente,  Tb. :  spoliant  calen- 
lia  membra,  while  still  warm^  V.:  febre,  lu. — 
Fig.,  to  ^tow,  be  roused,  be  warmed,  be  injlamed: 
iaridendo  calebat:  ab  recenti  pugn&,  L. :  feminft, 
fe  become  enamoured  of,  H. :  scribendi  studio,  H. : 
^na  animi  spe  calerent,  Cu. :  desiderio  Couiugis 
ibrqiti,  O.  —  To  be  troubled,  perplexed:  te  iatic 
w  eakre  poto :  alio  mentis  roorbo,  to  labor  un- 
*r,  H. :  cales  yenenis  officiiia,/t<mc  (like)  a  labo- 


ratory, H. — To  be  driven  hotlv,  be  urged  on  seal' 
ouely :  indicia  calent :  satis  calere  res  Rubric  visa 
est,  i.  e.  ripened:  Veneris  bella  calent,  rage,  Tb. 

oaleooo,  ul,  — ,  ere,  inch.  [  caleo  ],  to  grow 
warm,  be  heated:  calescere  apricatione:  uiida  ca- 
lescit,  0. — F  i  g.,  to  become  excited,  glow,  be  injlamed 
( poet. ),  T. :  flamma  propiore,  0. :  agitante  illo 
(deo),  to  be  inspired,  0. 

oalfaoio,  oalfloio^  see  calefacio. 

oallandniin,  see  caliendrum. 

oalldos  and  (poet)  oaldos,  adj.  with  comp.  [Z 
CAL-],  warm,  hot :  omne  quod  est  calidum :  cali- 
dior  quam  a^r :  cruor,  0. :  de  pectore  flumen  (san- 
guinis), Y.—Flur.  n.  as  subat. :  Frigida  pugnabant 
calidis,  cold  with  heat,  0. — Sing./,  as  subat.,  warm 
water :  lavi  calidi,  Ta.  —  F  i  g.,  Jiery,  rash,  eager, 
spirited,  Jierce,  impassioned,  vehement:  equus  ani- 
mis,  of  a  Jiery  tpirit,  V. :  rederaptor,  H. :  iuventft, 
H. — Inconsiderate,  haety,  rash:  Vide  ne  nimium 
calidum  hoc  sit,  T. :  consilia :  consilia  calidiora, 
L. :  Caldior  est,  too  quick  of  temper,  H. 

oaliendmm  (ocOlan-),  l,  n.,  =  KdXXvvrpov,  a 
high  headdress  of  false  hair,  H. 

oaliga,  ae,/.  h  C£L-,  GALG-],  a  shoe  of  leather, 
half-boot,  soldiers  boot,  0. :  offendere  tot  caligas, 
L  e.  booted  soldiers,  lu. 

oallgatUB,  adj.  Tcaliga],  wearing  soldiers'  boots; 
hence,  tn  hob-naued  boots,  rough-shod,  lu. 

oaliginosus  adj.  [caligo],  misty,  dark,  obscure, 
gloomy:  caelum:  Stella. — ¥\g.,  dark^  obscure: 
nox,  U. 

1.  oaligo,  inis,  /.  [2  CAL-I,  a  thick  air,  mist, 
vapor,  fog :  picea,  V. :  atra,  V. :  noctem  eadem 
caligo  obtinuit  (i.  e.  nebula),  L. :  Boreas  caligiue 
tectus,  i.  e.  dust  and  douds,  0. — M  e  t  o  n.,  darHmess. 
obscurity,  gloom :  cum  altitude  caliginem  oculis 
obfudisset,  i.  e.  had  caused  dizziness,  L. :  in  tanta 
caligine,  L. :  obscura :  caeca,  V. :  inter  caliginis 
umbras,  0. :  caligo  ac  tenebrae,  Cu. :  quod  vide- 
bam  .  .  .  quasi  per  caliginem. — Mental  darkness, 
confision,  ignorance:  ilia,  quam  dixi :  caeca  roen- 
tem  caligine  consifis,  Ct.  —  Calamity,  affliction, 
gloom :  caligo  bonorum,  tenebrae  rei  p. 

2.  oaligo,  — ,  — ,  are  [  1  caligo],  to  steam,  reek, 
darken:  caligans  (Ceiitaurus):  (nubes)  uniida 
circum  Caligat,  V. — M  e  t  o  n.,  to  be  dark,  gloomy : 
caligans  nigrft  formidine  lucus,  V. :  altae  caligan- 
tesque  fenestrae,  dizzy,  lu. 

OaliJC,  icia,  m.  [2  CAL-],  a  cup,  gohlef,  drinking- 
vessel:  maxirai  calice.<>:  maiores,  H.:  plebeii.  In. — 
M  e  to  n.,  wine,  H. — A  cooking-vessel, pot,  0. 

calleo,  — ^,  — ,  6re  [  CJillum  ],  to  be  callous  ; 
hence,  fig.,  to  be  expa-ienced,  be  skilftd,  be  verged: 
in  ea,  quorum  usu  calleret,  L.  —  To  know  by  ex- 
perience, be  skilled  in,  have  the  knowledge  of  wn- 


Digitized  by  V^OOQIC 


oalUde 


104 


oalz 


derttand:  illius  sensum,  T. :  iura:  urbanas  rusti- 
casque  res  pariter,  L. :  sonum  digitis  et  aure,  H. : 
Duram  pauperiem  pati,  to  know  Xoio,  H. :  depren- 
dere,  lu. :  quo  pacto  id  fieri  soleat  calleo,  T. 

oallide,  adv.  with  comp.  and  sup.  [  calUdus  ], 
tkilfuUjf^  ahreufdly,  expertly :  hoc  iotellegere,  T. : 
facere:  dicere:  vcrsari:  callidius  interpretari, 
Ta. :  callidissime  dicere :  de  futuna  conicere,  N. 
— Cunningly y  craftily:  accedere:  vitia  sua  occul- 
tous,  S. 

calUditaSi  fttis,  /.  [callidua],  shrewdness,  skill, 
readiness,  aptness  (  rare  ) :  ingeni,  N. :  fori,  Ta. — 
Cunning,  craft,  slyness,  artfulness :  caliiditas  po- 
tius  quara  sapientia :  calliditate  Poeuos  superare : 
Graeca,  L. :  servi  Calliditatea,  rogueries,  T. 

callldUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [  calleo  1, 
practised,  shrewd,  expert,  experienced,  adroit,  sku- 
fid,  ingenious, prudcTitf  dexterous :  agitator :  natur& 
nihil  callidius :  Stamina  suspendit  callida  (i.  e.  cal- 
lide),  0. !  Callidua  huic  signo  ponebam  railia  cen- 
tum, a  connoisseur,  U. :  veterum  index,  H. :  calli- 
dus  Oondere  furto,  H. :  foramina  oallidissimo 
artificio  fabricari :  inventum,  N. :  iunctura,  H. — 
Crafty,  cunning,  artful,  sly:  ostendi  quara  sis  cal- 
lidua, T. :  in  isto  artificio  callidior :  gens  non 
astuta  nee  callida,  Ta. :  ad  f raudem :  auceps,  0. : 
consilium,  T. :  ius :  liberalitas,  calculating,  N. : 
malitia  inimici,  L. :  iuris  interpretatio,  suhUe. 

Calliope,  6s,  or  Calliopea,  ae,/.,=KaXXi59n| 
or  KoXXcoireia  (  fine- voiced ). — The  Muse  of  epic 
poetry,  V.,  H.,  0.,  lu. — M  e  t  o  n.,  poetry,  0. 

calliB,  is,  m.  and  /.  [  1  GEL-,  CER-  ],  a  stony 
footway,  foot-path,  mountain-path, pass,  defile:  in- 
viis  callibua,  L. :  angustus,  V. :  suum  servare  cal- 
lem,  0. :  deviae,  L. :  vix  singulis  pervii,  Cu. — A 
mountain -pasturage,  alp:  Italiae  callls  praedari: 
per  occultos  calles,  Y. 

■  callosuB,  adj,  [callum],  hard-skinned,  callous  ; 
ova,  H. 

callum,  I,  ft.  [2  GEL-,  GER-],  a  hard  skin,  thick 
skin:  mihi  est  calciamentum  solorum  callum: 
dissiluit  percusso  lammina  callo,  0. — F  i  g.,  insen- 
sibility, callousness:  quasi  callum  obducere  dolori, 
vetustatis. 

1.  oalo,  — )  atus,  &re  [  1  GAL-],  to  call  together, 
summon,  convoke  (only  of  religious  assemblies); 
hence,  a  calatis  Gaviis,  by  the  assembled  gens  Gavia. 

2.  oalo,  5nis,  m.,  a  servant  in  the  army,  sol- 
dier*s  servant,  Gs. :  turba  calonum,  L. — A  low  ser- 
vant, drudge :  plures  calones  Pascendi,  H. 

oalor,  oris,  m.  [8  QAir-  j,  warmth,  heat,  glow : 
uva  calore  solis  augescens :  Dilapsus  (in  death), 
V. :  ficus  prima  calorque,  the  burning  heat  ( of 
August),  H. :  annuae  calorum  varietates:  ferre 
aequos  calores,  0. :  mediis  caloribus,  in  the  midst 


of  summer,  L. :  calores  austrini,  V. — F  i  g.,  the  firs 
of  love:  trahere  calorem,  0. — Mur^  H.,  Pr. 

caltha,  ae,/.,  a  yellow  flower,  marigold,  V. 

oalumnla,  ae, /.,  trickery,  artifice,  chicanery, 
cunning:  cum  omni  calumnift  senattls  auctoritas 
impediretur :  triumphare  calumnia  paucorum,  S. : 
res  extracta  rariis  calumnijs. — A  pretence,  evasion, 
subterfuge:  in  istfi  calumnia  delitescere:  ne  qua 
calumnia  adhibeatur. — A  mitrepresentation,  false 
statement,  fallacy,  cavil:  efifugere  alicuius  calaov 
niam. — A  false  aecus€Uion,  malicious  charge,  falee 
prosecution :  de  templis  spoliatis,  L. :  causam  ca- 
lumuiae  reperire :  ab  alquo  per  calumniam  alqd 
petere. — A  perversion  of  justice,  bad  faith  in  an 
action  ai  law:  personam  calumniae  civitati  inpo- 
nere,  the  character  of  a  malicious  prosecutor  :  ca- 
lumniae accusationem  relinquere. — A  conviction 
for  mcUicious  prosecution :  calumniam  eff ugere : 
calumniam  fictis  eludere  iocis.  Ph. :  calumniam  in 
eum  iurare,  to  swear  that  the  prosecution  is  in  good 
faith,  L. 

calumniator,  Oris,  m.  [calumnior],  a  trickster, 
malicious  prosecutor,  false  informer,  perverter  of 
law:  scriptum  sequi  calumniatoris  esse:  calum- 
niatores  apponere:  egens:  Calumniator  ab  ore 
cum  peteret  canis.  Ph. 

calumnior,  &tus,  &rl,  dep.  [calumnia],  to  accuse 
falsely,  prosecute  unjustly :  calumniandi  quaestua, 
of  a  false  informer:  caluiiiniando  omnia  suspecta 
efficere,  L. :  iacet  res  isto  calumniante  bieonium. 
— To  depreciate,  misrepresent,  caltmtniate,  slander  .* 
te :  id  unum  calumniatus  est  rumor,  Ta. :  sed  ca- 
lumniabar  ipse,  i.  c.  I  kept  imagining  accusations : 
Galumniari  .  .  .  Quod  arbores  loquantur,  cavil,  Ph. 

calva,  ae, /.  [caWus],  the  scalp,  bald  head:  cal- 
vam  auro  caelare,  L. 
calvitium,  I,  n.  [calvus],  bcUdneas,  a  bald  spot, 
calvuB,  adj,  [SCAL-],  bcUd,  hairless,  lu..  Ph. 

1.  calx,  cis,/.  [CEL.,  GER-],  the  heel:  (forts) 
calcibus  insultare,  T. :  uti  pugnis  et  calcibus :  fer- 
rata,  the  spur,  V. :  nudis  calcibus  anguem  premere, 
lu. :  quadrupes  calcibus  auras  yerberat,  i.  e.  the 
fore -feet,  V. :  calce  petit,  kicks,  H. :  ferire,  O.  : 
calces  remittere,  to  kick,  N. :  aut  die  aut  accipe 
calccm,  take  a  kick,  lu. :  calcemque  terit  iam  caloe^ 
i.  e.  presses  dose  in  his  footsteps,  V. — P  r  o  v. :  ad. 
Vorsum  stimulum  calces  ( sc.  iactare ),  to  Ariel; 
against  the  pricks,  T. 

2.  calz,  cis,/.,  =  xaXiK,  limestone,  lime:  in  in. 
sulam  calcem  oonvexit:  caeroenta  calce  durata, 
L.  —  Fig.,  the  goal  of  the  race  -  course  ( ancientl  j 
marked  with  lime) :  ad  calcem  pervenire :  ad  car> 
ceres  a  calce  revocari,  i.  e.from  the  end  to  the  be- 
ginning: video  calcem,  ad  quam  cum  sit  decur- 
sunL 


Digitized  by 


Google 


106 


oandidatus 


oamara,  ae,  /l,  =  ma/idpa,  a  hoot  vfiih  arched 
Adk(mPontiis),Ta. 

camrtla,  ac,/.  tUm.  [camera],  a  gobla^  eup^  0. 

camellia^  \  m.,  =  KdfifiXoc,  a  camel,  C,  H^  L. 

OamsDM^  %e»  /•  [  1  CAS-],  a  Muse:  acceptus 
oorem  Camenis,  H. :  amant  alterna  Camenae,  V. : 
Baniua,  Apulian,  i.  e.  of  Horace^  H. :  veteres,  0.  : 
ICfabar,  quidnam  mane  misissent  Camenae,  Pr. : 
Camenis  lacum  aacravit  (NumaX  L. — ^MeCon., 

1^,  a  potniy  9ong:  summi  dicende  CameoA, 
patrili  Bcripta  (kmen&,  O. :  meae,  Tb. 

csmera,  tke^  f^^ taftapa,  a  vauUy  an  arched 
roof,  arch :  lapideis  fomicibus  iuncta,  S. :  si  came- 
imm  percusti,  hit  the  ceiling,  H. 

G*aiiienzta%  I,  a  cognomen  in  the  Sidpieian 
gens,  L. — ^Henoe,  Cameriooe  curare,  L  e.  to  court 
the  nobiHty,  In. 

oanuznia,  l,  m.,  =  KaiuvoCf  a  furnace^  amelimg- 
fiemace^  forge:  pleni,  O. :  semper  ardens,  lu. — 
Poet^  M«  forge  of  Vulcan  under  Aetna,  V. — A 
fitmaeefor  heaiing  an  apartment,  H. — Fire:  ca- 
miDo  luculmto  ati :  ramos  urente  camino,  H. — 
ProT. :  oleum  addere  camino,  I  e.  to  aggravate 
theewUn. 

cunniani^  I,  tik,  ^  Kdfifutpocy  a  lobster,  lu. 

oampester,  tris,  tre,  adj.  [campus],  of  a  level 
foU  even,  flat,  U»d:  loci,  Cs. :  iter,  L. :  raunitio- 
iieflj/iUUMM-ib,  Gb.  :  Scytbae,  dwelling  on  plains, 
BL :  ho6tis,^A<tn^  on  the  open  plain,  L. — Plur,  n. 
m  tmbai. :  paaca  campestrium  insederunt,  little  of 
the  letrei  country,  Ta. :  ludus.—  Of  the  Campus 
Martiua :  arma,  uaed  in  the  games,  H. :  ccrtamen, 
I  e,  of  the  comitia,  L. :  gratia,  among  the  voters,  L. 
— Ab  tubst.  n.  (sc  TelaiDentum),  a  wrestling-apron 
(voTD  bj  athletes^  H. 

campiui.  i,  m.  [  SCAP-],  a  plain,  fidd,  open 
cammiry,  level  place :  campi  patentes:  virente8,H.: 
■eqoor  campi, v.:  in  aeqao  campi,  L.:  campos 
per^rantes :  redeont  iam  gramina  oaropls,  H. : 
eampi  fromenti  opalenti,  L. :  pigri,  H. :  pianos 
kteqiie  patens,  O. :  in  campo  sui  facere  potesta- 
teon,  m  the  open  fidd,  N. :  ut  ignes  in  campo  ob- 
Aare  qneratur,  in  the  open  plain,  H. :  agros  cum 
9BM  opimia  campis :  tantum  campi,  so  vast  a  plain, 
y, :  ASris  in  campis  latis,  i.  e.  the  Elysian  fidds, 
T. :  campia  atqoe  Neptano  super,  on  land  and  sea, 
E — ^E  8p^  a  grassy  plain  in  Rome,  along  the  Tiber 
^edkfeted  to  Mars;  hence  called  Campus  Mar- 
t2iB)i,  the  place  of  assemblage  for  the  people  at  the 
eanistt  oenturiata,  L. :  quorum  audaciam  reieci  in 
OuDpo:  Desoendat  in  Campum  petitor,  H. :  con- 
■alariboa  oomitils  consecratus;  it  was  used  for 
S>aiei| exercise,  and  military  drills;  hence,  cam- 
pa  MMter:  Indere  in  campo,  H. :  uti  Et  ludis  et 
pott  decisa  negotia  Campo,  H. :  Quantos  viriim 
(^a^QS  a^  gemiius  (at  the  funeral  of  Marcel- 


lusX  V.  —  ^  Uvd  surface  ( of  a  sea,  a  rock,  etc., 
poet,):  campi  liquentes,  V. :   campus  aquae,  0.: 

inmotft  attoHitur  unda  Campus  (i.  e.  saxum),  V. 

F  i  g.,  a  place  of  action,  field,  theatre,  arena  :  aequi- 
tatis :  magnus  in  re  p. :  campus  Per  quem  mag- 
nus  equos  Auruncae  flexit  alumnus,  i.  e.  the  kind 
ofcomposition  practised  by  LucUius  [satire),  lu. — 
The  comitia  hdd  in  the  Campus  Martius:  fors 
domina  Campi. 

(camur,  ura,  urum),  adj,  [CAM-],  crooked, 
turned  inwards  (once) :  cornua,  V. 

camuB,  I,  m.,  =r  KTifAoc,  a  curb,  used  as  an  in- 
strument of  torture :  civis  tradere  camo,  H.  dub. 

oanalifl,  is,  m.  [2  SAC-,  SEC-1  a  pipe,  groove, 
channel,  canal,  passage  for  a  fluid,  conduit :  ilignis 
potare  canalibus  undam,  troughs,  V.:  canalibus 
aqua  inmissa,  ditches,  Cs. :  (aedes)  canali  uno  dis- 
cretae,  L. 

canoelli,  drum,  m.  dim.  [cancer  (late),  a  lat- 
tice], a  lattice,  enclosure,  grating,  grate,  balustrade, 
bars,  railings,  bar  in  a  court  of  justice :  fori,  thr 
barrier  in  public  spectacles.^F  i  g.,  boundaries,  lim- 
its: extra  hos  cancellos  egredi:  forenses. 

oanoer,  en,  m.  [2  CAN.+CVR-],  a  crab,  sea- 
erab,  river-crab:  litoreus,  0.  —  The  Crab  (in  the 
zodiac):  sidus  Cancri,  V.,  0. — Poet:  cancri 
braochia  videre,  to  visit  the  far  south,  0. :  ferve- 
bant  bracchia  cancri,  i.  e.  the  sun  was  in  Cancer, 
0. — A  malignant  tumor,  cancer,  0. 

candela,  ae,  /.  [  CAND-  ],  a  wax-light,  tallow- 
candle,  taper:  brevis,  lu. :  candelam  apponere 
valvis,  to  set  fire  to  the  doors,  lu. — A  cord  covered 
with  wax  (which  preserved  it  from  decay):  fasces 
candelis  involuti,  L. 

candelabrum,  I,  n.  [  candela  ],  a  candlestick, 
chandelier,  lamp^tand:  e  gemmis  perfectum. 

candena,  entis,  wfj.  [  P.  of  candeoj,  shining, 
dazzling,  white,  bright :  luna  :  umeri,  B. :  cygnus 
candenti  corpore,  V. :  Phoebus,  resplendent,  V. : 
ortus,  Tb. :  candenti  elephanto,  i.  e.  ivory,  V. : 
lilia,  0. :  de  candentibus  atra  facere,  to  make  white 
black,  0. — Olowing,  white-hot :  favilla,  V. :  carbo: 
lammina,  0. :  lamna,  H. 

cande5,  ul,  — .  ere  [CAND-],  to  be  brilliant,  be 
glittering,  shine,  glitter,  glisten :  ubi  canderet  Te- 
stis, H.  —  Fig.,  to  glow,  be  hot:  aer  fervoribus 
ustus  Canduit,  0. 

candesco,  — ,  — ,  inch,  [candeo],  to  become 
bright,  grow  white,  begin  to  glisten :  aer  soils  ab 
ortu,  0. :  caput  cania,  Tb. —  To  begin  to  glow,  grow 
red  hot :  currQs  candcscere  sentit,  0. 

oandidatoriuB,  a<y.  [candidatus],  of  a  candi- 
date for  office:  munus. 

oandidatas,  I,  m.  [candidus],  a  candidate  for 
office  (clothed  in  a  white  toga):    praetoriua  e 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oandiduliui 


106 


oano 


eatMkUe/arthepradorthip:  consularis:  aediliiss 
alcui  candidato  data:  munia  candidatoram :  tri- 
bunicii,  L. :  offioioBisaima  natio  candidatoram. 

oandldaloB,  <»<fj.  dim,  [candidua],  thininff 
whiU:  dentea:  porcua,  lu. 

oandldus,  adj,  with  eomp,  [candeo],  thining 
vhUe^  dwr^  bright :  luna,  Y. :  stellae,  H. :  Taurus 
(the  oonatellatiou),  V. :  Daphnis,  Y. :  Cupido,  Gt : 
avis,  i.  e.  tht  ttork^  Y. :  candidior  cjgnis,  Y. :  ag- 
nua,  Tb. :  equi,  Ta. :  alt&  nive  candidum  Soracte, 
H. :  Dive  oandidiores  equi,  0. :  pOpulus,  the  white 
or  iUver  poplar,  Y. :  lilia,  Y. :  folium  nivei  ligu- 
stri,  0. :  tentoria,  0. :  Testia,  L. — P  r  o  v. :  Candida 
de  nigria  faoere,  to  make  Hack  white,  0. :  nigrum 
in  Candida  vertere,  lu.  —  Splendidyfair,  beatUiful, 
eomely :  Dido,  Y. :  puer,  H. :  puella,  Gt :  cervix, 
H. :  ora,  0. — P  o  e  t,  of  the  winds :  Favouii,  clear- 
ing, H. — Clothed  in  white:  pompa,  0.:  Candida 
sententia,  i.  e.  a  white  atone  counted  for  acquittcU, 
0.  — Pi g.,  unblemiehed,  mire, guilelees,  honest,  up- 
right, »ineere,/air,  candid,  frank,  own  :  index,  H.  : 
Maecenas,  H. :  ingenium,  H.  —  Bajmy,  fortunate, 
proeperout:  fata,  Tb. :  dies,  0.  —  Of  diaoourse, 
dear,  perspiewnu,  arUeaa:  genus  dicendi. 

candor,  Oris,  m.  [GAND-],  a  dazzling  whiteneae, 
lustre,  deameae,  radiance,  Mghtneaa,  brilliancy, 
splendor:  solis:  candore  notabUis  (via  lactea),  O.: 
caeli:  nivalis,  Y.:  candore  nives  ante! re,  Y.:  can- 
dore tunicarum  f  uigens  aciea,  L. — Faimeaia,  beauty 
candore mixtus  rubor:  candor huius  et  proceritas. 
—  Fig.,  brilliancy,  splendor  :  f ucatus.  —  Candor, 
integrity,  sincerity,  openneaa,  frankneaa  (poet):  si 
vestrum  merai  candore  f avorem,  0. :  Gandore  noto 
reddas  indicium,  Ph. 

oanens,  ntis,  a(fj.  [P,  of  caneo],  gray,  grayish, 
hoary,  white:  Ganens  molli  plumi  senecta,  Y. : 
lilia,  0. :  leto  canentia  lumina,  dull,  Y. 

oineo^  ul,  — ,  Sre  [canus],  to  be  gray,  be  hoary 
(  poet  and  late  ) :  Temporibus  canebat  senectus, 
Y.:  canet  in  igne  cinis,  0. :  gramina,  Y.:  mons 
oliv&,  lu. :  canent  insignes,  grow  old,  Ta. 

oanephoroSi/.  nom.plur.  oe,  ace  ds,  =  cavi^ 
^6poc,  a  baaket-carrier. — Ftur.,  two  statues,  repre- 
senting maidena  carrying  baaketa  on  their  heads,  0. 

oanesoOi  — » — >  ere,  inch.  [  caneo  ],  to  become 
hoary,  grow  gray,  whiten :  pabula  canescunt  (ca- 
lore),  0.  —  Fig.,  to  grow  old:  (qucrcus)  canescit 
saeclis.  —  Of  style :  cum  oratio  canesceret,  waa 
growing  feeble. 

oanicula,  ae,  /.  dim.  f  canis  ],  the  dog  -  star, 
Sirius :  flagrans,  H. :  exontur. 

CaninlUB,  a,  a  Roman  gens. 

oaniiiUB,  a^.  [  canis  \of  a  dog,  canine :  ster 
CUB,  lu. — F  i  g. :  verba,  i.  e.  cutting,  0. 

,  is,  »».  and  /.  [2  CAV-],  a  dog  :  ater  alie- 


nus,  T. :  acer,  H. :  canes  venatici :  obscena,  ahame- 
leaa,  Y. :  Echidnea,  i.  e.  Cerberus,  0. :  caeruleia 
canibus  resonantia  saxa,  the  barking  mouths  (of 
ScyUa),  Y. :  Infemae  canes,  the  doga  of  Hecate,  ft 
— Sing,  collect. :  trudit  multa  cane  Apros,  a  pack, 
H. — ^P  row.:  cane  peius  et  angui  vitare  aliquid, 
H. :  canis  a  corio  numquam  absterrebitur  uncto, 
will  never  be  frightened  from  the  greasy  hide,  H. : 
canis  iimidus  veheroentius  latrat  quam  mordet, 
hia  bark  ia  toorae  than  hia  bite,  Gu. — F  i  g.,  a  term 
of  reproach,  dog,  T. ;  of  a  backbiter,  H. ;  of  a 
miser,  H. ;  of  parasites :  multa  canibus  suis  (opus 
esse). — M  e  t  o  n.,  ^  constellation,  the  Dog  (canis 
maior,  or  iSiirttM ;  and  canis  minor,  or  Procyon) : 
adverse  cedens  Gania  oocidit  astro,  i.  e.  goes  down 
backwards,  Y. — In  play,  the  worst  throw  (of  dice), 
dog-throw  (opp.  Yenus^  0.,  Pr. 

caniBtnim,  I,  n.,  =  Kovaarpov,  a  basket  of 
reeds,  plaited  basket,  G.,  Y. 

canities,  ace.  em,  abl.  S,/  [can us],  a  gray  color, 
grayiah-white,  hoarinesa  (poet  and  late):  lupi,  O. : 
rigidis  hirta  capillis,  0.  —  Meton.,  ^roy  hair: 
Ganitiem  deformat  pulvere,  Y.  —  Of  the  beard : 
inculta,  Y. —  Gray  hairs,  old  age:  Ganitiem  sibi 
promiserat,  Y. :  Donee  virenti  canities  abest,  H. : 
usque  ad  canitiem,  Ta. 

canna,  ae,/.,  =  xdwa,  a  reed,  cane :  palustris, 
0. :  septenis  fistula  cannis,  0. — M  e  t  o  n.,  a  reed- 
pipe,  flute,  0. — A  small  vessel,  gondola,  lu. 

CannenaiB,  e,  adj.,  Cannensian,  of  Cannae 
(in  Apulia,  where  Hannibal  routed  the  Roraan^) : 
pugna,  L. :  acies,  L. :  clades,  L. — Hence,  fig.:  te 
pugna  Gannensis  accusatorem  sat  bonum  fecit, 
i.  e.  the  proacription  of  Sulla  (in  which  many  emi- 
nent advocates  had  perished). — Of  a  revel :  Gan- 
nensis pugna  nequitiae. 

oano,  oecini,  — ,  ere  (P.  perf  supplied  by  canto) 
[1  CAN-].  I.  Intrans.,  to  utter  melodious  notea, 
make  music,  sing,  sound,  play, — Of  men :  celebrare 
dapes  canendo,  0. :  tibicen  sine  tibiis  canere  non 
possit :  harundine,  0. :  imitari  Pana  canendo,  V. : 
Movit  Amphion  lapides  canendo,  H. :  ad  tibicinem 
de  virtutibus,  etc. :  ululanti  voce  more  Asiatico 
canere,  to  chant,  use  sing-song, — P  r  o  v. :  non  cani- 
mu9  surdis,  preach  to  the  deaf,  Y. — Of  birds,  etc. : 
galli  victi  silere  solent,  canere  victores,  to  crow  : 
gallina  cecinit,  interdixit  hariolus  (a  bad  omeTi), 
T.— Of  the  owl,  to  hoot,Y. — Me  ton.,  of  instru- 
ments or  a  piece  of  music,  to  sound,  resound^  he 
played:  canentes  tibiae:  cum  in  conviviia  ATm- 
phonia  caneret :  maestae  tubae,  Pr. — Of  signals 
to  aound,  be  aounded,  resound:  semel  bisne  siirl 
num  canat  in  castris,  L. :  repente  a  tergo  ai^na 
canere,  S. :  Signa  canunt,  Y. :  classicuro  apud  eos 
cecinit,  L. :  receptui  canere,  to  aound  a  retrecU,  Cs. : 
Hasdrubal  receptui  propcrc  cecinit,  L. :  uisi  rect^pl 
tui  cecinisset,  aounded  a  counter-march,  L. — ¥  t  e  .■ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


canor 


107 


oanus 


Twoctnte  et  reoeptui  canente  senatu. — n.  Trans. 
with  copnole  ace,  to  ting^  P^y,  rehearse^  reciie^  com- 
pom:  id  carmen:  in  euin  carmiDa  incondita,  L.: 
TCTStts:  verba  ad  certos  modos,  0.:  praecepta, 
fl.:  indoctam,  H. :  Haec  super  arvorum  cuitu,  V. 
—Of  frogs:  veterem  querellam,  croaked,  V. — 
Pro?.:  Cantilenam  eandera  canis,  ever  the  old 
tme,  T.— With  definite  06/.,  to  ting,  celebrate  in 
9onff,  mng  of,  praise :  virorum  laudes*:  suas  laudes, 
L:  regea  el  proelia,  V.:  Qaas  strages  Turnus 
Ediderit,  V. :  Herculem,  Ta. :  Liberum  et  Muaas, 
H. :  plectro  graviore  Gigantas,  0. :  arma  virum- 
que,V.:  (fama)  facto  atque  infecto  canit,  trumpets^ 
V^-— ProT. :  Tana  surdis  auribus,  L. — Of  oracles 
or  dirinera,  to  give  response  (in  verse),  prophesg^ 
foretell,  predict,  utter:  horrendas  ambages,  V.: 
fera  fata,  H. :  Artificis  Rcelu8,y. :  haec  quae  nunc 
finnt:  Sibjila  quae  aenis  fato  canit  pedibus,Tb.: 
te  mater  aacturum  caelestium  numerum  cecinit, 
L  :^  quae  nunc  usu  veniunt,  N. :  Hoc  signuro  ce- 
oinh  miflsuram  creatrix  (sc.  se),  V. :  quaeque  diu 
ktaere,  0. :  cecinere  vates,  idque  carmen  perve- 
aerai.  etc,  L.  —  Of  signals,  to  blow,  sound,  give  : 
tubidnes  signa  canere,  give  the  signal  for  battle, 
&:  daasicum  apud  eum  cani  iubet,  Cs. :  bellicum, 
ealltoarms:  Gallos adesse, «^ia^ V . — Poet.: 
(bodna)  cecinit  iossos  receptas,  0. 

oanor,  Sris,  f?i.  [  1  CAN-  ],  tune,  sound,  song, 
melodg  (poet,  and  late):  mulcendas  natua  ad 
aares,  O. :  aeris,  V. :  lyrae,  O. 

canonic  adj.  [  canor  ],  0/  meUxfy,  melodious, 
hmrmomioHs:  quiddam  habere  canorum,  a  melo- 
dkm  voice:  modi,  lu. :  vox  .  . .  nee  canora,  not 
mmg-somg:  nugae,  mere  jingling^  R.—8ing.  n.  as 
MArf^  mdotfy,  charm  (in  speakine) :  illud  in  voce. 
— Produdng  mdodg,  sounding  meUfdiouslv,  musical, 
et^homious  :  orator :  chorus,  song  and  dance,  lu. : 
Aeofidea,  i.  e.  Misenus,  O. :  animal  (gallus) :  aves, 
v.:  oloT,  Pr. :  fides,  H. :  aes,  i.  e.  tubae,  V. 

cantaman,  Inis,  n.  [canto],  an  ineantatum,  Pr. 

oanterina,  see  canthsrius. 

canthaTi%  idis,/.,  =icav^apic,  the  JS^nish 
fy,  eantharides  :  cantharidis  \\^,  power  of  poison  : 
cuBftharidum  sud,  O. 

oanthama,  I,  m.,  a  wide  drinking-vessel  with 
handles^  tankard^  pot,  H.:  parvulus,  lu. :  gravis,  V. 
—J  sea-Jish,  0. 

oantherhis  or  canteziua,  l,  m.  [Celtic],  a 
P'fSMg  :  albL  —  P  r  o  v. :  minime,  sis,  canthenum 
'^iosmm,donot{put) the  hack  iniheditch^  le.act 
fervii  stfy,  L. 

eantlciiiii,  l, «.  [cantos]. — ^In  comedj,  a  musi- 
m'  momtiogue,  recitative,  nwnody:  nosti  canticum : 
•Sere,L. — A  song:  choros  canticum  Insonuit^Ph. 
-*-ia  aa  orator,  ring-song. 

,  ae^/.  [cantilo,  to  trill],  a  hackneyed ^ 


song,  old  song  :  cantilenam  eaudem  canis.  ever  the 
old  song,  T.^Silly  talk,  trite praUle,  gossip  (oolloq.) . 
sua :  ex  scholis,  a  trite  formula, 

cantlS,  Cnis,  /.  [1  CAN-],  an  incantation, 
charm,  spell. 

oantito,  — ,  Stus,  Are,  freg.  [  canto  ],  to  sing 
often :  ut  habeas  quicura  cantites,  to  practise  music 
with,  T. :  carmina  in  epulis. 

oantiuncula,  ae,/.  dim.  [cantio],  an  aUurifig 
strain. — Ptur, :  (Sirenum). 

canto,  avi,  itus,  &re.freq.  [cano].  I.  Intrans.^ 
of  men,  to  produce  melodious  sounds,  sounds  sing, 
play :  Pamphilam  Cantatum  provooemus,  T. :  sal- 
tare  et  cantore :  Arcades  ambo  £t  cantore  pares, 
V. :  cantando  victus,  V. :  non  est  Cantondum,  L  e. 
there  is  no  occasion  for  fiction,  lu. :  structis  ave- 
nis,  0. :  ad  chordarum  sonum,  N. :  tibiis,  N. :  ad 
manum  histrioni,  to  accompany  the  actor,  L. :  gal- 
lis  signura  dedisse  cantandi,  to  crow.— Of  instru- 
ments, to  sound,  resound  •  Cantabat  f  anis,  canUbat 
tibia  ludis,  0.  — U.  TVans.,  with  cognaU  ace.,  to 
sing, play,  recite:  Hymenaeum,  T. :  haec  versibus 
iadem,  drawl,  lu. :  Nil  praeter  Calvura  (i.  e.  Calvi 
carmina),  H. :  cantatum  carmen,  an  incantation,  (X 
—With  definite  obj.,  to  sifig,  celebrate, praise  in  song.' 
amicam,  H. :  proelia  virginum,  H. :  Pythia  (sc.  cer- 
tamina),  H.:  deum,  Tb. :  cantari  dignus,  V. — To 
reiterate, harp  upon, warn  against:  haruro  mores, 
T. :  istum  Caesarem :  totft  cantobitur  urbe,  become 
a  byword,  H.— 7b  use  enchantments,  practise  incan- 
tations, enchant,  charm:  cantondo  rumpitur  anguis, 
V. :  cantata  Luna,  exorcised  by  magic,  Pr. 

cantor,  Oris,  m.  [1  CAN-],  a  singer, poet:  Om- 
nibus hoc  vitium  est  cantoribus,  H. :  formularum, 
one  who  harps  on:  Thamyras,  Pr.  —  ^  eulogist: 
Euphorionis :  Cantorum  convioium,  hired  ap^aud- 
ers,  claque. --A  reciter  (of  verses),  actor, player: 
donee  cantor  *  vos  plaudite  I*  dicat,  H. 

cantUB,  08,  m.  [1  CAN-],  a  musical  ^ttterance, 
singing,  song:  cantus  vocum:  Sirenum:  cantu 
tremulo  (i.  e.  voce  anili),  H. :  cantu  solato  labo- 
rem,  y. :  in  dicendo  obscurior,  musical  play  of 
voice.  —  With  instruments,  a  playing,  music:  vo- 
cum et  nervorum:  citharae,  H. :  tubarum,  L. : 
strepuerunt  comua  cantu,  V. :  bestiae  cantu  flec- 
tuntur,  by  music.  —  Of  birds  and  insects :  avium 
citharaeque,  H. :  seros  exercet  noctua  cantas,  V. : 
CantQs  luscinii.  Ph. :  gallorum,  crowing:  sub  galU 
cantum,  at  cock-crow,  H. :  ales  cantibus  Evocat 
Auroram,  0. :  cantu  rumpent  arbusU  cicadae,  V. 
—  Esp.,  an  oracular  song,  incantation,  charm: 
veridieos  edere  cantQs,  Ct :  cantOsque  artesque 
magorum,  0. :  cantu  commoUe  Umbrae,  V. 

canoa,  ac£f.  [2  CAS-],  whiU,  hoary:  aqua, 
foamy,  0. :  nix,  H. :  montes,  V. :  pruina,  hoar- 
frost, n.  —  Oray,  whiU  (of  hair):   capilli,  H.: 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oapaoitas 


106 


oapio 


crinis,  0. :  caput,  Ct.  —  Flur.  m.  as  tubtt.  (sc.  ca- 
pilli),  gray  haira :  falsi,  0. :  honorati,  0.  —  Old^ 
hoary^  venerable :  fides,  of  ancierU  HmeSy  V. :  se- 
nectus,  Ct 

oapacitas,  fttis,  /.  [capax],  space  for  holding^ 
capacity:  in  animo. 

oapax,  &cis,  adj.  with  comp,  and  mp,  [CAP-], 
coiUaining  muck,  wide^  large,  epaciouB,  roomy,  capo- 
cioua :  couchae,  H. :  capaciores  scyphos,  H. :  pha- 
rctra,  0.:  urbs,0.:  circus  capax  populi,  0. :  animal 
mentis  capacius,  0. :  cibi  vinique  capacissimus,  L. 
— F  i  g.,  suaceptihUy  capable  of,  good,  able,  apt,  fit 
for :  avidae  et  oapaces  (aures) :  ingenium,  great, 
0. :  animi  ad  praecepta,  0. :  imperii,  Ta. 

oapedo  (capudo,  oapp-),  inis,/.  [CAP-],  a 
bowl  tued  in  aaerificea, 

capeduncula,  ae,  /.  dim,  [  capedo  ],  a  tmall 
diah  uted  in  Bacrifices. 

oapella,  ae,  /.  dim.  [  caper  '\,a  she  -goat,  V. : 
graciles,  0. — ^A  piece  of  statuary,  C. — Capella,  a 
star  in  Auriga :  sidus  pluviale  Capellae,  0. :  sig- 
num  pluviale,  0. 

oaper,  pn,  m.,  a  he-goat,  goat:  vir  gregis,  Y., 
H. :  bicornis,  0. — 7'he  odor  of  the  arm-pits:  trux, 
O.,  Ct.,  U.—A  wild  goat,  0. 

oapesBO,  \s\  or  if,  Itams,  ere,  dend  [capio],  to 
seize  eagerly,  snatch  at,  lay  hold  of:  cibum  denti- 
bus :  arma,  Y. :  principium  libertatis  capessendae. 
— Of  places,  to  strive  to  reach,  betake  oneself  to, 
repair  to,  resort  to:  medium  locum:  turris,  Y. — 
F  i  g.,  to  take  hold  of  with  zeal,  take  up,  take  in 
hand,  undertake,  enter  upon,  engage  in,  execute, 
manage:  bellum,  L. :  pugnam  manu,  Ta. :  iussa, 
to  execute,  Y. :  recta  capessens,  with  upright  pur- 
pose, H. :  partem  decoris,  L. :  ma^stratOs,  Ta. : 
audacia  ad  pericula  cape8seuda,/aciyi^,  L.:  capes- 
sere  rem  p.,  to  enter  political  life. 

oapillatUB,  adj.  with  comp.  [capillusl,  having 
hair,  hairy:  bene,  with  a  fine  Itead  of  hair:  capil- 
latior  quam  ante :  oapillato  consule,  i.  e.  in  the 
olden  time,  lu. 

capillos,  I,  m.  [caput].— -Sifkjr.  collect.,  the  hair 
of  the  head,  hair:  passus,  T. :  involare  alcui  in 
capillum,  T. :  pexus:  horridus:  capillo  esse  pro- 
misdo,  long,  Cs. :  longus,  N. :  horrens,  Ta. :  niger, 
H. :  fulvus,  0. :  capillum  prcimisiHse,  L. :  candente 
carbone  sibi  adurebat  capillum,  the  beard— Ot  the 
cony :  cuniculi,  CL—Plur.,  hairs,  t/ie  hair :  erant 
illi  oompti  capilli :  uncti,  H. 

oapio^  cSpI  (capsis,  old  foi-  ceperis,  C),  captus, 
ere  [CAP-],  to  take  in  hand,  take  hold  of,  lay  hold 
of,  take,  seize,  grasp:  flabellum,  T. :  sacra  manu, 
Y. :  pocula,  H. :  baculum,  0. :  pigtiera,  L. :  mani- 
bus  tympanum,  Ct. :  lora,  Pr. :  arma  capere  alii, 
seized  their  arms,  S. :  ensem,  0. :  tela,  0. :  omnia 
arma  contra  illam  pestem,  L  e.  contend  in  every 


way :  Manlium  arma  cepisse,  had  begun  hostilities, 
S. :  capere  arma  parabat,  was  on  the  point  of  at- 
tacking, 0. — Of  food,  to  take,  partake  of:  Cibum 
cum  ea,  T. :  lauti  cibum  capiunt,  Ta.  —  To  take 
captive,  seize,  make  prisoner:  belli  duces  captoa 
teuetis :  unus  e  filiis  captiis  est,  Cs. :  capta  tria 
milia  peditum,  L. :   alquos  Byzantii,  N. :    captos 
ostendere  civibus  hostes,  H. :  Num  capti  (Phryges) 
potuere  capi  ?  could  they  not,  when  taken,  be  taken 
fonce  for  all)  ?  Y. :  casus  est  enim  in  capiendo 
(sc  praedones). —  To  catch,  hunt  down,  tcUce:  pro 
se  quisque  quod  ceperat  adferobat:  cervum,  Ph. : 
ilia  pro  lepusculis  capiebantur,  patellae,  etc — To 
win,  captivate,  charm,  allure,  enchain,  enda»e,faMei- 
note :  ut  te  redimas  captum  (i.  e.  amore),  T. :  qui- 
bus  (rebus)  ilia  aetas  capi  ao  deleniri  potest :  te 
pecunia  captum :  quem  suA  cepit  humanitate,  N. : 
hunc  capit  argenti  splendor,  H. :  dulcedine  TodB, 
0. :  (boa)  herbA  captus  yiridi,  Y. :  oculis  captis. — 
To  c/ieat,  seduce,  deceive,  mislead,  betray,  delude, 
catch:  Aut  quft  vi&  te  captent  eadem  ipaos  capi? 
T. :  eodem  captus  errore,  involved  in :  suis  miae- 
rum  me  cepit  ocellis,  Pr. :  carmine  formosae  ca- 
piuntur,  Tb. :  me  dolis,  S. :  capi  alcuius  dolo,  N.  \ 
alqm  amicitiae  mendacis  imagine,  0. — To  defeat^ 
convict,  cast,  overcome  ( in  a  suit  or  dispute ) :  oe 
tui  consultores  capiantur :  in  capiendo  adversario 
versutus  (orator). — To  Jiarm,  lame,  mutiUUe,  mainly 
disable,  impair,  weaken :  oculis  et  auribus  captus, 
blind  and  deaf:  membris  omnibus  captus :  altero 
oculo  capitur,  loses  an  eye,  L. :  capti  auribus  metu^ 
L. :  lumine,  0. :  numquam  erit  tam  captus  eque- 
ster  ordo :  cipta  re  p.  —  P.  pass.,  of  the  mind, 
deprived  of  sense.,  silly,  insane,  crazed,  lunatic,  mad  : 
mente  esse  captum :  virgines  captae  furore,  L.  : 
capti  et  stupentes  animi,  L.  —  To  choose,  sdecC, 
elect,  take,  pick  out,  adopt,  accept :  iudicem  populum 
R.,  L. :  Me  arbitrum,  T. :  inimicos  homines,  m^ke 
enemies,  T. :  sacerdotem  sortito :  Flaccus  flamen 
captus  a  Licinio  erat,  L.  —  Of  places,  to  occupy^ 
choose,  select,  take  possession  of,  enter  into:   loca 
capere,  to  take  up  a  position,  (X :  castris  locum 
capere :   locum  extra  urbem  editum  capere,  N. : 
locum  editiorem,  S. :  capto  monte,  Cs. :  Aveiiti- 
num  ad  inaugurandum  templa,  L. :  montes  fug&, 
for  refuge,  L. :  tumulum,  V. :  terras  captas   de- 
spectare  videntur  ( cycni ),  to  be  settling  down  ota 
places  selected,  Y.  —  To  take   by  force,  capt-wre^ 
storm,  reduce,  conquer,  seize:  pauca  (oppida),  S.  : 
Troia  captA,  L.:  quod  (agri)  de  Campania  cepe> 
rant :  castra  hostium,  N. :  oppida  manu,  V. ;   cf. 
oppres8a  captaque  re  p.:  patriam  suam,  L. —  2\> 
reach,  attain,  arrive  at,  betake  oneself  to  :  inauUun^ 
Csn. :  oti  ilium  portunL — Of  property  or  money,  t^ 
take,  seize,  wrest,  receive,  obtcUn,  acquire,  get :  agitM^ 
dc  hostibus :  ager  ex  hostibus  captus,  L. :  pra^^ 
das,  N. :  ex  hostibus  pecuniam,  L. :   cape  ced<^ 
give  and  take,  T. :  de  re  p.  nihil  praeter  gloiiana* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


capio 


109 


capra 


R.:  ex  ealamtiate  popali  R.  nomen  capere,  Cs. : 
regQom  T'lberinus  ab  illU  Cepit,  tucceeded  to,  0. — 
With  wntnuim,  to  take  UUgcUly^  exacts  extort^  (KN 
(tftabriheytaJce  blciekmail:  contra  leges  pecuniam 
eepisset:  pecuniae  per  vim  atque  iniuriara  captae: 
ipene  pecuniaa  ob  rem  iudicandam :  alqm  pecu- 
oiie  captae  arcessere,  S. — To  take,  inherit,  obtain, 
oe^wre,  get,  accept:  morte  testamentove  alcuiua 
alqd  capere:   a  ciTibus  Romania  hereditates:  si 
capieDdi  las  nullum  uzori,  lu. — 7b  collect,  receive, 
oiiam:  ex  eis  praediia  talenta  argenti,  T.:  stipen- 
diam  iure  belli,  Cb.  :  ex  quo  (castro)  talenta,  N. — 
F'lg^to  takt,  anas,  obtain^  get,  enjoy,  reap:  Fruc- 
tiiin,T. :  fructtlB  auctoritatis :   fructum  vestri  in 
me  amoria:  alquid  ex  eft  re  commodi?  T.:  utili- 
tates  ex  amiciUft. —  To  take,  auume,  acquire,  put 
•n:  gestlla  ToltHsqoe  novoa,  T. :  figuras,  0. — To 
take,  aanane,  adopt,  cultivate,  cherish,  poaaeu:  peti- 
toris  pefsonam :  patris  vim :  patrium  animum. — 
To  umdetiake,  astume,  enter  upon,  accept,  take  up: 
provindam  duram,  T. :  consulatum :  honores,  N. : 
remm  modermmen,  0. :  rem  p.,  S. :  magistratum, 
L — ^Witb  dot,  of  person,  to  obtain  for,  eecurefor: 
patrea  praeturam  Camillo  oeperunt,  L. — To  begin, 
enter  ypon,  undertake :  bellum :  labores,  T. :  augu- 
rium  ex  arce,  L. :  aliud  iniiium  belli,  i.  e.  toar  on 
a  nempian,  Cs. :  conatOs  ad  erumpendum,  L. :  neo 
vestra  capit  disoordia  finem,  Y. :  ad  impetum  ca- 
pinodam  spatium,  to  take  a  start,  L. :  somnum, 
ftJlodeep, — Poet.:  Unde  nova  iDgresstis  expe- 
rieotia  cepit?  L  e.  wu  devieed,  V. — To  seize,  em- 
brace,  take  (an  opportunity):   si  qnam  causam 
etpenty  T. :  tempos  ad  te  adeundi. — To  form,  con- 
eeire,  entertain,  come  to,  reach  :  sensum  verae  glo- 
liae:    ex  lucri  magnitudine  coniecturam  furti: 
coaaiEazn  onft  tecum,  T. :  consilium  hominis  for- 
taaaa  eTertere:   consilium  equitatum  demittere, 
Ck:  oonslium  ut  exirem:  legionis  oppriroendae 
eoaaQiam,  Ob. — To  take,  derive,  draw,  obtain :  de 
te  ezemploai,  T. :  exemplum  ex  aliquft  re.  —  To 
take,  ^Uertain,  conceive,  receive,  be  subjected  to,  suf- 
fer, expenenee:  miseriam  omnem,  T. :   angorem 
pro  amioo :  ex  huius  inoommodla  moleatiam :  in- 
faaBam  sine  voluptate :  invidiam  apud  patres  ex 
lai^^tione,  L. :  tiroorem,  Y. :  voluptatem  animi. — 
With  a  feeling  as  euitj.,  to  seixe,  overcome,  possess, 
•ceupy^  affedy  take  poesession  of  move:   Gupido 
cepct  nuaeram  nunc  me,  proloqui,  etc. :  ut  caperet 
od^an  illam  mei,  T. :  nos  oblivio  oeperat :  Romu- 
tea  cnpido  oepit  urbis  condendae,  L. :   animum 
cva  cepit,  L. :  meae  ai  te  oeperunt  Ueda  laudis, 
T.:  dementia  cepit  amantem,  Y. — Of  injury  or 
Vaa,  to  suffer,  take,  be  eubjected  to  :  calamiUtem : 
Mnmodi  nihil — E  s  p.,  in  the  formula  by  which 
tbe  ienate,  in  great  emergencies,  gave  absolute 
paver  to  magistrates :  videant  ne  quid  res  p.  de* 
'  capiat :  aenatus  dccrevii,  darent  operam 
,iieqaid,etc.,a — To  take  in,  receive,  hold, 


contain,  be  large  enough  for :  capit  alveus  amne^ 
0. :  terra  feras  cepit,  0. :  quid  turbae  est !  Aedea 
nostrae  vix  capient,  scio,  T. :  una  domo  iam  capi 
nou  possunt:  Nee  iam  se  capit  unda,  Y. :  Non 
tuus  hoc  capiet  venter  plus  ac  meus,  H. :  tot  do- 
mQs  locupletissimas  istius  domus  una  capiet  ?  vfill 
swallow  up. — To  contain,  hold,  suffice  for,  be  strong 
enough  for,  bear:  earn  amentiam:  nee  capiunt 
inclusas  pectora  flamroas,  0. :  iram  Non  capit 
ipsa  suam,  0. :  Nee  te  Troia  capit,  is  too  small  for 
your  glory,  Y. —  To  take,  receive,  hold,  comprehend, 
grasp,  embrace :  gratia,  quantam  maximam  animi 
nostri  capere  possunt:  ille  unus  veram  speciem 
senatiis  cepit,  L. 

oapis,  idis,  /  [CAP-],  a  bowl  with  one  handle, 
used  m  sacrifices^  L. 

oapiatrataa,  a^,  [capistruml,  harnessed:  In 
capistratis  tigribus,  in  a  chariot  drawn  by,  etc,  0. 

capiBtmin,  I,  n.  [CAPJ,  a  halter :  raollia,  Y. : 
frenare  ora  capistris,  0. — Fig. :  maritale,  lu. 

capital,  ftlis,  n.  [  capitalis  ],  a  capital  offence, 
crime  punishable  by  death  or  exile  (  civil  death  ) : 
quique  non  paruerit  capital  esto,  C.  (lex) :  prae- 
sidio  deoedere  apud  Romanes  capital  esse,  L. :  in 
sella  Regis  consedisse  capital  foret,  Cu. :  capitalia 
ausi  plerique,  L. 

oapitale,  is,  n.  (late  for  capital),  a  capital  of- 
fence, Ttu 

oapitalla,  e,  acfj.  with  comp.  [  caput  ],  of  the 
head,  chief ,  foremost,  pre-eminent,  distinguished: 
Ingenium,  0. :  ille,  a  writer  of  the  first  rank:  erat 
capitalior,  quod,  etc,  more  distinguished. — In  law, 
of  life,  involving  life,  capital:  accusare  alquem  rei 
capitalis,  of  a  capital  crime:  cui  rei  capitalis  dies 
dicta  sit,  L. :  reus  rerum  capitalium :  flagitia,  T. : 
noxa,  L. :  indicium  trium  virorum  capitalium,  who 
had  charge  of  the  prisons  and  of  executions. — F  i  g., 
deadly,  pernicious,  irreconcilable,  bitter:  flagitia, 
outrageous,  T. :  hostis,  a  deadly  enemy :  ira,  H. : 
oratio,  dangerous :  nulla  capitalior  pestis. 

oapito,  onis,  m.  [caput],  one  that  has  a  large 
head,  big-headed.    * 

Capitolinae,  adj.  [Capitolium],  of  the  Capitol, 
Capitdine:  clivus :  ludi,  L  :  quercus,  a  crown  of 
oak  awarded  in  the  Capitoline  games,  lu. — Flur, 
m.  as  subst.,  the  directors  of  the  Capitoline  games. 

Capitolium,  I,  n.  [caput],  the  Capitol,  temple 
of  Jupiter,  at  Rome,  C,  L. —  The  hill  on  which  the 
Capitol  stood,  L. :  Gapitoli  inmobile  aaxum,  Y.,  H. 

oapitolatim,  aclj,  [caput],  by  heads,  summari- 

oapitulum,  I,  ft.  dim.  [  caput  ],  a  little  head, 
darling, pet:  lepidissimum,  T. 

oapra,  ae,  /.  [caper],  a  she-goat,  C. :  consimilia 
capris  figura,  Cs. :  fera,  i.  e.  caprea,  Y. — A  star  in 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oaprea 


110 


caput 


Auriffa,  V. :  insana  Caprae  sidera,  E.-~The  odor 
of  the  armpits:  olidae  caprae,  H. 

caprea,  ae,  /.  [capra],  a  toUd  she-^oaty  roe^  H., 
v.,  0. — P  r  o  V. :  lungenlur  capreae  lupis,  i.  e.  the 
impoaaibU  will  occur^  H. 

capreolUBi  I,  m.  dim.  [  caprea  ],  a  wild  goal^ 
chamois,  roebuck^  V. — M  e  t  o  n.,  plur.,  short  pieces 
of  timber  for  siipports,  props,  stays,  Cs. 

CapricomuB,  I,  m.  [  caper  +  cornu  ],  Capri- 
corn, a  sign  of  the  zodiac,  C. :  tyrannus  undae,  H. 

oapriHcuB,  L  /.  [  caper  +  ficus  ],  the  wild  fig- 
tree:  magna,  T.:  erutae,  H.,  Pr. 

caprigenuB,  adj.  [caper +GEN-],  of  the  goat 
kind.—Flur.  as  subsL,  goats  :  caprigeuani  pecus,  V. 

caprixnulgUB,  I,  m.  [caper +MARG-],  a  milker 
of  goats,  countryman,  Ct. 

oaprinuB,  adj,  [caper],  of  goats:  grex,  L. :  pel- 
lis. — ^P  r  o  V. :  rixari  de  lanft  caprina,  aboiU  trifles, 
H. 

oapripes,  pedis,  adj.  [caper + pes],  goat-footed 
(poet.) :  Satyri,  H. :  Panes,  Pr. 

oapaa,  ae,  /.  [  capio  ],  a  repository,  box,  book- 
case, 0. :  delatae,  H. :  aperta  (for  waste  -  paper), 
H. :  angusta  (of  a  school-boy's  satchel),  lu. 

oapsula,  ae,/.  [capsa],  a  small  box,  casket,  Ct. 

oapta,  ae,/.  [P.  of  capio],  a  female  captive,  T. 

oaptatio,  3ni8,  /.  [  capto  ],  a  reaching  after, 
catching  at :  verbonim. 

captator,  oris,  m.  [capto],  one  who  eagerly 
reaches  after,  who  grasps  at:  aurae  popularis,  a 
demagogtte,  L. — A  legacy-hunter,  H.,  lu. 

captio,  onis,  /.  [capio],  a  deceiving,  deception, 
fraud,  deceit :  in  parvol&  re. — A  fallacious  argu- 
ment, sophism,  quibble,  catch :  istius  generis  captio- 
nes:  dialecticae:  quanta  in  verbis. — An  injury, 
loss :  mea  captio  est,  si,  etc. 

oaptiose,  cLdv.  [  captiosus  ],  insidiously,  deceit- 
fully: interrogare. 

captioBUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [captio], 
fallacious,  deceptive:  societSiS.  ^- Sophistical,  mis- 
leading: quo  nihil  captiosius  potest  dici:  captio- 
sissiinum  genus  interrogationis :  captiosa  solvere, 
detect  sophisms. 

oaptimicula,  ae,  /.  dim.  [  captio  ],  a  quirk, 
sophism,  fallacy. 

captiva,  ae,  /.  [  captivus  ],  a  female  captive, 
woman  prisoner,  0. 

captivitas,  litis,  /.  [  captivus  ],  servitude,  cap- 
tivity: monstrata  coraminus,  shown  to  be  impend- 
ing, Ta. :  urbis,  capture,  Ta. — Plur. :  urbium,  Ta. 

oaptivus  v-vos),  adj.  [CAP-],  taken  prisoner, 
captive:  cives:  servi:  inultituJo  servorum,  L. : 
pubes,  H.:  matreSyO. — Of  captives:  sedes:  san- 


guis, V. :  lacerti,  0.  —  Caught,  taken :  plsoes,  0.: 
ferae,  0.  —  Captured,  plundered,  taken  a*  spoU, 
taken  by  force :  naves,  Cs. :  pecunia,  L. :  vestia, 
V. :  portatur  ebur,  captiva  Corinthus,  H. :  caelum, 
0. :  captiva  mens,  i.  e.  by  love,  0. — As  subst.  m.,a 
captive,  prisoner :  sine  eis  captivis:  ut  ex  captivis 
comperit,  Cs. :  vendere  captivum,  H. :  captivo  vic- 
tor potitus,  O. 

capto,  &vl,  fttus,  are,  freq.  [capio],  to  strive  to 
seize,  lay  hold  of,  catch  at,  snatch,  chase,  hunt,  cap- 
ture: fugientia  Flumina,  H. :  simulacra  fugacia, 
0. :  laqueis  feras,  V.:  naribus  auras,  V.:  auribus 
afira,  listen  eagerly  for,  V. :  captata  Hesperie, 
watched  for,  0.— F  i  g.,  to  strive  after,  long  for,  de- 
sire earnestly,  catch  at,  grasp:  solitudiues:  quid 
cum  illo  oonsili  captet,  T. :  plaustts :  risOs,  pro- 
voke :  populi  suflfragia,  H. :  incerta  pro  certis,  & : 
nubis  et  inania,  H. :  tempus,  opportunity,  L. :  oo- 
casionem,  to  watch  for,  L. :  prendique  et  prendere 
captans,  0.:  laedere  aliquem.  Ph. —  To  watch  for 
craftily,  lie  in  wait  for,  entice,  allure  :  quft  via  te 
captent,  T. :  emolumento  alqm :  hostem  iiisidiis, 
L. —  To  court,  jUot  for:  testamenta  senum,  H. : 
Coranum,  lu. —  To  take  up,  begin:  ubi  capUt<^ 
sermone,  etc^  0. 

1.  captUB,  I,  m.  [P.  of  capio],  a  prisoner,  cap 
live:  inludere  capto, V. :  ex  captorum  numero, ll : 
palam  captls  gravis,  H. 

2.  captUB,  Qs,  m.  [capio],  comprehension,  ca- 
pacity, esp.  with  ut  est:  ut  captus  est  servorum, 
non  mains,  i.  e.for  a  slave,  T. :  civitas  ampla  atque 
florens,  ut  est  captus  Glermanorum,  by  the  German 
standard,  Cs. :  prudentee,  ut  est  captus  hominum. 

capudo,  inis,  see  cap6d6. 

capuluB,  T,  m.  [capio],  that  which  is  grasped^  a 
handle,  holder :  aratri,  0. — The  hilt  of  a  sword,  C. : 
capulo  tenus,  V. :  insidens  capulo  manus,  Ta. 

caput,  itis,  ti.  [CAP-],  the  head:  Capillus  cir- 
cum  caput  Reiectus,  T. :  caput  obnubito,  L. :  capi- 
tis nives,  H. :  capite  operto :  aperire :  velare,  L. : 
abscindere  cervicibus:  capite  demisso:  attollere, 
0.:  extoUere,  to  become  bold:  breve  (equi  \,  H.: 
coronatum  (bovis),  Tb. :  per  caput  pedesque  ire, 
heds  over  head,  Ct. :  dux  cum  exercitu  supra  caput 
est,  i.  e.  is  ready  to  faU  upon  us,  S. :  capita  oou- 
ferre,  to  lay  heads  together,  i.  e.  to  confer  in  secret, 
L.:  caput  aut  collum  petere,  strike  at  the  vital 
parts :  haec  alias  inter  caput  extulit  urbes,  4<Hoers, 
i.  e.  excels,  V. :  aliena  negotia  Per  caput  saliunt, 
rwi  through  the  head,  i.  e.  the  mind,  H. :  capitis  la- 
bor, mental  exertion,  H.  —  Ke ton.,  the  fieady  t€»p, 
summit,  point,  end,  extremity :  iocur  sine  capite 
(of  a  sacrifice),  L. :  in  extis,  0. :  tignorum,  Cs. : 
cornu  duxit,  donee  curvata  coirent  capita,  the  ends^ 
V.  —  The  origin,  source,  spring,  head  (of  a  riverX 
L. :  caput  unde  erumpit  Enipeus,  V. :  oelais  capot 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oarbasaiis 


111 


oareo 


arbibos  exit,  my  source  nrringa  among  great  citia^ 
v.— 7%e  mcuth^  embouchure  (rare) :  multis  capiti- 
bos  in  Ooeanum  influit,  Cs.— -Of  plants :  diduoere 
terrtm  ad  capita,  the  rooU^  Y. :  papavera  demisere 
caput,  the  heads^  Y. :  capitum  iugatio,  branches  (of 
the  Tine). -^  Of  mountains,  the  tunwnit:  capita 
tspera  mentis,  Y.  —  Of  persons,  a  heady  person : 
rkficninm  caput !  T. :  canim,  Y. :  duo  haec  capita 
taeterrima :  ignota,  L. :  di  capiti  ipsiua  reservent, 
for  himadf^  Y. :  capiti  cane  talia  Dardanio  rcbus- 
que  tois,  i.  e.  for  Aeneas  and  yourself ^  Y. :  Perfi- 
dam,  H. :  de  sacrando  cum  bonis  capite  alcuius, 
L:  at  caput  lovi  sacraretur,  L. — With  numerals : 
capitum  HeWetiorum  milia  CCLXIII,  soiUs^  Cs. : 
ndlom  caput  Proserpina  fugit,  H. :  in  capiu,  to 
M«A  person,  L. ;  cf.  sus  Triginta  capitum  fetus 
enixa,  Y. — Fig.,  /t/Jf,  physical  life :  Capitis  peri- 
cnlam  adire,  to  risk  li/e,  T. :  caput  obiectare  pe- 
ridia,  Y. :  capitis  poena,  capital  punishment^  Cs. : 
eertamen  capitis  et  famae :  ut  capite  dimices  tuo, 
L :  caput  offerre  pro  patria :  patrium  tibi  crede 
caput  (L  e.  patria  vitam),  0. :  accusatus  capitis  ab- 
fiolvitur,  of  a  capital  crime,  N. :  Sthenium  capite 
damnare. — CivU  life,  personality,  civil  rights,  liber- 
ty and  citizenship :  capitis  causae,  involving  citizen- 
A^:  indicium  capitis:  capitis  deminutio,  loss  of 
canlrightSfCs, — Poet:  capitis  minor,  H.— Of  per- 
sons, a  leader,  chief,  guide  :  concitandorum  Grae- 
eoram :  capita  nominis  Latini,  heads,  chiefs,  L. :  ut 
se  Saerorum  caput  credant,  chief  tribe,  Ta. :  capita 
eootnrationis  securi  percussi,  L. :  illic  est  huic  rei 
caput,  OMthor,  contriver,  T. :  ab  illo  fonte  et  capite 
Socrate :  corpori  Talido  caput  deerat,  leader,  L. : 
ipram  Exposnare  caput,  the  great  man  himself  H. 
— A  head,  Saef,  capital:  Thebae  totius  Graeciae, 
Jb^  city,  N. :  Roma,  orbis  terrarum,  L. :  castellum 
eias  regionis,  principal  place,  L. :  Romam  caput 
Lfttio  esse,  L. :  ius  nigrum,  cenae  caput,  principal 
dish  :  fundus,  Testrae  pecuniae,  chief  source  of  in- 
tome  :  caput  esse  artis,  decere,  the  note,  characteris- 
tic: md  consilium  de  re  p.  dandum  caput  est  nosse 
Twn  p^  first  qualification:  caput  litteranim  cum 
aJqno,  reason  for  corresponding :  Epicuri,  chief 
do^ma:  caput  belli  et  sumraa,  Y. — ^In  writings,  a 
Smaion, paragraph, chapter-  legis:  caput  Annia- 
Bom  de  berediutibus,  iwwa^tf  in  the  vrill  of  A. — 
Of  mooej,  the  principal  sum,  capital,  stock :  quibus 
Ole  de  capite  dempsisset,  reduced  their  debts :  de 
eapHe  dedodte  alqd,  L. :  Quinas  bic  capiti  meroe 
des  exsecet^  extort  sixty  per  centum,  H. 

caibaaeuflk  a/d^.  [carbasus],  ofcarbasus,  of  fine 
Smen:  vela:  sinus,  V. 

carbasus,  l,f,plur.  carbasa,  (Jrum,  n.,  =  xdp- 
wm9oc,  fine  fiax^[^  linen,  Ct.— Hence,  a  garment 
^fine  Unm,   v.:   carbasa,   0.  — ^  taU,  canvas 
carbasa  deducere,  O.  —  As  adj. :  car- 


(poet),  Y. ;  carbasa  deducere,  C 
^in^lmM,  embroidered  doth,  Fr, 


carbatinnB,  see  carpa-. 

oarbo,  dnis,  m.  [CAR-],  a  coal,  charcoal:  can- 
deus :  carbone  adurere  capillum,  burning  coals: 
In  carbone  tuo  ponere,  on  your  altar  fire,  lu. :  cre- 
t&  an  carbone  notati  ?  i.  e.  teith  white  or  black  t  H. : 
Proelia  rubrica  picta  aut  carbone,  drawn  with  red 
chalk  or  coal,  H. — P  r  o  v. :  carbonem  pro  thesau- 
ro  in  venire,  i.e.  to  be  deceived  in  one's  hope.  Ph. 

oarbtmculns,  I,  m.  dim.  [carbo],  a  small  coal. 
Her. 

career,  eris,  m.,  a  prison,  jail:  in  caroerem 
duci :  carcerem  refringere,  L. :  effundere :  priva- 
tus,  L. :  vindex  scelerum:  vincla  carceris  rumpere, 
i.  e.  of  the  body.  —  P  o  e  t.,  of  the  cave  of  Aeolus, 
Y.,  0.  — Esp.,  the  Roman  state-prison:  inferior 
career,  L. ;  cf.  TuUianum. — M  e  t  o  n.,  as  a  term  of 
reproach,  Jat^6ir<^,  scape-gcUlows,  T. — The  barrier, 
starting-place  in  the  race-course :  e£f  usi  carcere  cur- 
rQs,  Y. :  cum  carcere  uterque  Emicat,  0.  —  Usu. 
plur. :  cum  carceribus  sese  effudere  quadrigae, 
V. :  carceribus  missi  currils,  H. — F  i  g. :  ad  carce- 
res  a  calce  revocari,  i.  e.  to  begin  life  anew. 

oarcheaium,  I,  n.,  =  Kapxh^^ov,  a  Oreek  drink- 
ing -  cup,  oblong  beaker  with  handles,  only  plur. : 
Bacchi,  Y. :  manu  mixta,  0. 

oardaoea,  um,  m.  [carda  (Persian),  warlike], 
a  class  of  Persian  soldiers  ;  ace.  Cardacas,  N. 

cardiaouB,  adj.,  =:  KopiicucSc,  of  the  heart,  of 
the  pit  of  the  stomach :  amicus,  with  heart  •  bum, 
lu. — As  subat.,  one  who  has  stomach-ache,  C,  H. 

card5,  inis,  m.  [  CARD-  ],  a  hinge,  pivot  and 
socket  (of  door  or  gate) :  postXs  a  cardine  vellit, 
Y. :  (ianua)  movebat  Cardines,  H. :  facili  patue- 
runt  cardine  valvae,  lu. :  versato  cardine  Egredi- 
tur,  opening  the  door,  0.  —  In  astron.,  a  pole:  Ex- 
tremusque  adeo  duplici  de  cardine  vertex  Dicitur 
esse  polus,  C,  0. — A  boundary,  limit :  intra  eum 
cardinem  (imperii),  i.  e.  Mount  Taurus,  L. — Fig., 
a  turning-point,  crisis  (poet.) :  tantus  rerum,  Y. 

carduuB,  I,  m.  [3  CAS-],  the  thistle,  wild  thistle, 
Y. 

care,  adv.  with  comp.  [carus],  dearly,  at  a  high 
price :  emit  carius,  etc. :  poema  emere,  H. 

carectom,  I,  n.  [oarex],  afield  of  rushes,  sedge- 
plot,  V. 

cared  (P.  praes,  gen.  plur.  carentum,  Y.),  ul, 
itftrus,  6re,  to  oe  without,  be  free  from,  be  destitute 
of:  illam,  T. :  culpfi,  T. :  dolore:  vitiis,  H. :  com- 
muni  sensu,  H. :  morte,  to  be  immortal,  H. :  suis 
figurft,  i.  e.  exempt  from  transformation  into,  0. — 
To  do  without,  deprive  oiteself  of,  deny  onesdf  re- 
frain, abstain  from :  cibo,  Cs. :  lubidinibus  baud 
facile,  S. :  amicorum  facultatibus,  N. :  satiatis  iu- 
cundius  est  carere  quam  frui,  abstinence.  —  Of 
places,  to  hold  aloof  from^  not  to  go  to,  be  absent 
from:  foro:  provincift  domoque :  patria,  N. — Of 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oarez 


118 


OAZPO 


Inanimtte  subjects,  to  be  without^  he  void  of  y  he  free 
from^  VKtfU :  tempora  carent  crimine :  nee  lacnmis 
caruere  genae,  V. :  Quae  caret  ora  cruore  nostro  ? 
H. :  aditu  carentia  saxa,  inacceuible^  0. :  nuroero, 
to  be  eoufUletSy  H. :  Lux  caritura  fine,  0.  —  To  be 
deprived  of  want,  have  lost  (not  of  the  necessaries 
of  life) :  patrift,  T. :  ut  Latio  careat,/at/  to  reaeh^ 
y, :  consuetudine  amicorum :  commodis  omnibus : 
▼ate  sacro,  not  to  be  celebrated  byl  H. :  caret  omni 
Ifaiorum  censu,  hoe  diasipatedy  lu. :  tui  carendum 
quod  erat,  T. :  Virque  mihi  dempto  fine  carendus 
abest,  0. — To  feel  the  want  of  miu:  carere  signi- 
ficat,  egcre  eo  quod  habere  velis :  non  caret  is  qui 
non  desiderat :  in  carendo  patientia. 

carez,  icis,/.  [8  CAS-],  a  reed  gram,  sedge,  V. 

Carica,  ae,  a  dried  Jig,  Carianjig,  C,  0. 

caries,  aee.  em,f  [1  CAR-],  decay,  dry-rot :  te- 
nera  (of  a  ship),  0. 

carina,  ae,/.  [1  CAR-],  a  keel  (of  a  ship):  ca- 
rinae  pianiores,  Cs.:  carinas  fixerant  vadis,  L. — 
P  o  e  t,  a  vessel,  boat^  ship  :  statio  male  fida  carinis, 
V. :  Traliunt  siccas  carinas,  H. 

Carinae,  aram,/.,  the  Keels,  a  quarter  in  Rome, 

v.,  L.,  n. 

carldflua,  aefj.  [caries}, /W/  of  decay:  dentes, 
Ph. — F  i  g. :  senectus,  dned  up,  0. 

caria,  idis,/.,  =  Kapli,  a  Hnd  of  sea-crab,  0. 

oaristia,  drum,  =  •vapiarta,  a  family  festival, 
feast  of  harmony  andtove,  0. 

oaritaa,  &tis,/.  [cams],  deamess,  costliness,  high 
price :  annonae :  rei  f rumentariae :  annus  in  sum- 
mft  caritate  fuit — Fig.,  regard,  esteem,  affection, 
love:  caritatem conciliare :  inter  natos  et  parentes  : 
erga  patriam,  L. :  caritatem  parare,  Ta. :  patriae 
et  suorum,  affection  for :  liberQm,  L. :  necessitudi- 
nis,  arising  from:  omnis  omnium  caritates  patria 
una  complexa  est,  kinds  of  affection. 

carmen,  inis,  n.  [1  CAS-],  a  song,  poan,  verse, 
oracular  response,  prophecy,  form  of  incantation, 
tune,  air,  lay,  strain,  note,  sound  (vocal  or  instru- 
mental) :  canentes  carmina,  L. :  Carmine  vocali 
dams,  0. :  lyrae,  Pr. :  per  me  concordant  carmi- 
na nervis,  0. :  ferale,  V. :  cygnorum,  0. :  citharil 
carmina  divides,  H. :  barbaricum,  0.  —  Esp.,  a 
eompositioti  in  verse,  poem,  poetry,  verse,  song :  can- 
tOs  et  carmina,  melodies  and  words:  Maeonii  car- 
minis  alite,  H. :  tragicum,  H. :  carmina  Livi,  H. : 
Ljdis  remixto  carmine  tibiis,  H. :  famosum,  abus- 
ive,  H. :  canere,  to  compose:  pueris  canto,  H. :  con- 
dere,  IL :  contexere :  fingere,  H. :  docere,  H. :  ad 
umbilicum  adducere,  H. — Lyric  poetry  :  Carmine 
in  gaudes,  hie  delectatur  iambis,  H. :  Cannina 
oompono,  hie  elegos,  H.  —  A  poetic  inscription: 
oarminibus  templorum  aditOs  exomare:  tumulo 
■uperaddite  carmen,  V. — A  passage  from  a  poem, 
poetical  extract:  audiens  tarn  grande  carmen: 


Euripideum  illud. — An  oracular  retpome,  prophe- 
cy, prediction  :  Cumaeum,  Y. :  in  libris  Sibyllinis, 
L. — A  charm,  incantation  :  Carminibus  Circe  so- 
cios  mutavit  Ulixi,  V. :  veneficae  Scientioris,  H. : 
Auxiliare,  0. — A  form  of  speech,  ceremonial  phrcMe^ 
formtda  (in  religious  or  legal  observances) :  quae 
(verba)  longo  effata  carmine,  L. :  diro  quodam 
carmine  iurare,  L. :  cruciatOs  carmina :  l^x  hor- 
rendi  carminis  erat,  of  a  dreadful  form^  L. :  AppB 
Caeci  carmen,  a  proverbial  saying :  magistri,  a 
school-task  for  the  memory:  sacrum,  L. 

CarmentallB,  e,  adj.,  of  Carmentis:  flamen: 
porta,  near  the  temple  of  Carmentis,  L. 

CarmentlB,  is  (V.,  0.),  or  Carmenta,  ae  (L.\ 
f  [1  CAS-],  a  goddess  of  propJiecy,  mother  ofmran^ 
der. 

camifez  or  camnfez,  fids,  m,  [caro  + 
2  FAC-],  an  executioner,  hangman:  camificum 
cmciamenta:  iacens  Inter  carnifices,  lu. :  suus, 
his  destroyer:  tuus,  employed  by  you:  0  camifex, 
scoundrel. — A  tormentor,  murderer  :  meus,  T. :  ci- 
v'lum,  butcher  :  ad  vexandam  plebem  creatus,  L. 

oamificina  (carnnf-),  ae,/.  [camifex],  the 
rack,  torture,  torment,  butchery:  carnificinam  su- 
bire :  in  carnificinam  duci,  L. 

camifioOk  — ,  — ^  &re  [camifex],  to  cut  topiecet^ 
mangle:  caroificari  (hostes)  iacentes,  L. 

card,  camis  {nom.  carais,  L.),/.  [QKY-"],  flesh: 
caraem  Latinis  petere :  alicui  caraem  dare,  L. : 
lacte  et  carne  vivere,  Cs. :  ferina,  vmtaon,  S. :  iners, 
tasteless,  H. :  viscera  et  cames,  pieces  of  flesh,  O. : 
putida,  i.  e.  an  offensively  stupid  person. 

carpatinus  (carb-),  adj.,  =  KopPanvoQ,  of 
coarse  lecUher,  rustic :  crepidae,  Ct 

oarpentum,  I,  n,,  a  carriage,  chariot  (covered, 
with  two  wheels),  L.,  0.,  Ta.,  lu.,  Pr. 

Cfiupd,  psi,  ptus,  ere  [CARP-],  to  pick,  pluck, 
pluck  off,  cull,  crop,  gather  :  flores,  H. :  rosam,  V. : 
manibus  frondee,  V. :  f ruroenta  manu,  V.  —  To 
take  (as  nourishment),  crop,  pluck  off,  browse,  graze 
on:  gramen,  V. :  pabula,0. :  (apis)  thyma,  H. : 
Invidia  summa  cacumina  carpit,  0.:  (prandiuin) 
quod  erit  bellissumum,  pick  daitUies,  T. — 7b  i^ar 
off,  tear  away,  pluck  off  pull  out  (poet.) :  inter  oor- 
nua  saetas,  v.:  vellera,  to  spin,  \, :  pensuro,  H. : 
ex  coUo  coronas,  to  pull  off,  H.  —  Fig.,  to  plucky 
snatch:  flosculos  (orationis):  luctantia  oscula,  to 
snatch,  0. — -To  enjoy,  seize,  use,  make  use  of:  breve 
ver,  0.:  diem,  redeem,  H. :  auras  vitAlIs,  V. :  quie- 
tem,  V. —  7b  gnaw  at,  tear,  blame,  censure,  carp  cU, 
slander,  ealumnicUSj  revile:  maledico  dente:  mili- 
tiim  vocibus  nonnihil  carpi,  Cs. :  alquem  sermoni- 
bus,  L.:  opus,  0. — 7b  weaken,  enfeeble,  wear  aioay^ 
consume,  destroy:  regina  caeoo  carpitur  igni,  V*. : 
invidia  carpit  et  carpitur  una,  0. :  Tot  tuos  I&Ikv- 
res,  L  e.  to  obscure  the  fame  of  H. — In  war,  to  <n- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oarptim 


118 


oaatitaa 


^h^my  i^xm,  weaken,  haraaa:  agmen  adversa- 
riorum,  Ga. :  Tires  Romanaa,  L. :  eztrema  agminia, 
L-f©  cut  to  pifce8y  tUviiie:  carpenda  membris 
nhiQtioribua  oratio :  in  multas  partis  exercitum, 
L—To  take  apart,  tingle  out :  tu  non  animadver- 
tes  io  omnes,  sed  carpes  ut  yelis :  carpi  paacos  ad 
igDominiam,  —  To  go,  tread  upon,  pats  over,  navi- 
gdi,unJL  through,  take  one* a  way .  viam,  V. :  supre- 
mam  iter  (L  e.  mori),  H. :  gyrum,  to  go  in  a  circle, 
?.:  mtpe,  O. :  Carpitur  acclivis  trames,  0. 

caiptlni,  adv.  [  carpo  ],  6y  pieeea,  by  detached 
parti,  in  porta,  aeparateitf,  piecemeal:  rea  gestas 
pencribere,  S. :  pugnare,  in  a  desuUory  manner, 
L:  eoDTeoire  carptim  'ga,Ttes,  gradually  in  detach- 
nentt,  L. :  aggredi,  Ii. :  dimiasi,  Ta. 

carptor,  Oris,  m.  [carpo],  a  carver,  lu. 

caxTUB,  I,  m.,  a  wagon  for  freight,  baggage- 
wagon  (with  four  wheels),  Os.,  L. 

oamncnla,  ae,  dim.  [caro],  a  bit  of  Jleah: 
fUolina. 

oanm,  adj.  with  oomp.  and  tap.,  dear,  precious, 
valued,  eateemed,  bdoved:  meo  cordl  cario,  T. :  dis 
oann  il^s,  H. :  apud  exercitum,  Gs. :  cariores  Sa- 
bmaa  Tiria  fedt,  L. :  pareotes :  perfugae  minume 
aari,  UojA  valued,  S. :  care  pater,  V. :  pignora  nati, 
0. :  frater  cariasimas :  habet  roe  ae  ipso  cariorem: 
nihil  apod  animum  carias,  S. :  corpus  meo  mihi 
carina,  0. :  ei  cariora  omnia  quam  decus,  S. :  si 
iM)bla  Tivere  cari  (yolamusX  to  each  other  (sc  inter 
»<»),  H. — Predoua,  dear,  coatly,  of  a  high  price: 

amor,  T. :  annona  in  maoello  carior :  nidor,  H. : 
^^»*tuMit,eontavmng gold,0.\  frumentum:  (agrum) 
•riaalniia  pretiia  emere,  very  high. 

eaaa,  ae,/.  [SCAD-],  a  amall  house,  cottage,  hut, 
eabin^  ahei:  caaae  aratorum :  habitare  casas,  V. : 
CMac  otrantentis  tectae,  Ca. :  in  casis  habitare,  L. : 
^Udificare  caaaa,  to  build  baby-Jiouses,  H. — P  r  o  v. : 
it*  fogiaa  ne  praeter  caaam,  i.  e.  run  beyond  the 
Hdimg-plaee  (in  the  game  of  hide-and-seek),  T. 

ommcaa,  oiff.  [2  CAS-],  old:  quoa  cascos  appel- 
laft  Sonioa. 


\,  I,  m.,  cfteeaf,  Ob.  :  abundare  lacte :  Pin- 

casfa,  ae,  /.,  =  Koela^  wUd  cinnamon,  V. — A 
frmgrant  ahrub,  mezereon,  V. 

raariaa,  ae,/  [1  cania],  a  helmet  (of  meUl): 
.V^Pr. 


1.  caasU,  idis,/  [SCAB-],  a  helmet  ofmeial: 
KaBooea  com  easddibaa,  Cs. :  equinis  Fufva  iubis, 
0,1  eadata,  In.— Poet.:  aetaa  patiens  caaaidis, 
J-€.o^»ttr,  In. 

2.  oaMd%  ia,  m.  [SCAD- 1,  a  hunting^net,  snare, 
*•?  •  yiso  caaae,  0. — Usu.  plur. :  (cervoa)  cassibus 
■S<»re.  v.:  ponere,0. — A  apider^sweb:  in  foribua 
""speadit  aranea  cassea,  V. 


oassus,  aS.  [  l  CAR-],  empty,  void,  hoUo¥f: 
nux,  a  nut-shdl,  H. :  canna,  hollow,  0. :  sanguine, 

bloodless:  lumine,  I  e.  dead,  V. :  luminia  ensia. 

Fig.,  vain,  empty,  useless,  futile,  fruitless :  quid- 
dam  :  vota,  V. :  fertilitaa  terrae,  0. :  in  caaaum 
preces  mittere,  vainly,  L. 

Castalia,  ae,  /.,  =  KaoraXia,  a  fountain  on 
Parnassus,  sacred  io  Apollo  and  the  Muses,  H. 

Castallua,  adj.  [Castalia],  Castalian,  of  Cas- 
talia :  antrum,  i.  e.  the  oracular  cave  at  Delphi,  0. : 
arbor,  Pr. :  umbra,  Tb. 

oastanea,  ae,/,  the  chestnut-tree,  Y.^A  chest- 
nut, V. :  caataneae  nucea,  V. 

oaste,  adv,  with  comp.  and  sup.  [castus], /mrefy, 
spotlessly,  without  stain,  virtuously:  vivere:  tueri 
virginem.  — /Yoi«(y,  religiously:  haec  tribuenda 
deorum  numini :  castius  sacra  facere,  L. :  caatis- 
sirae  colere  decs :  placare  deos,  0. 

castellanui^  o^;.  [castellum],  of  a  fort,  of  a 
castle :  triumphi,  for  the  capture  of  a  castle.  — 
Plur.  m.  as  subst.,  the  occupants  of  a  castle,  a 

oastellatim,  €ulv.  [  castellum  ],  in  fortresses, 
like  fortresses:  dissipati,  i.  e.  in  garrisons,  L. 

castellum,  I,  n,dim.  [castrum],  a  castle,  fort, 
citadel,  fortress,  stronghold:  crebra,  Cs. :  castellia 
ab  ingressione  propulsari :  multa  capere,  S. :  mon- 
tana  castella,  V. :  castella  communit,  towers  (on  a 
wall),  Cs. :  castella  facta, /wwto  (for  guards),  Cs.— 
Poet.:  Norica  Castella  in  tumulis,  i.  e.  mountain 
homes,  V.—F  i  g.,  a  shelter,  stronghold,  defefice,  ref- 
uge: latrocinii:  castellum  omnium  scelerum,  L. 

castigatio,  onis,/  [castigo],  a  correcting,  cor- 
rection, censure,  reproof:  castigatio  contumeli& 
vacare  debet:  tacita,  L. :  castigationibus  adfici: 
verborum,  L. 

oastigator,  Oris,  m.  [castigo],  a  corrector,  re- 
prover: lacrimarum,  L. :  minorum,  H. 

oastigataB,  adj.  [  P.  of  castigo  ],  small,  con- 
tracted: pectus,  O. 

castigo,  avi,  iltus,  ftre  [castus+l  AG-],  to  set 
right,  correct,  chastise,  punish,  blame,  reprove,  chide, 
censure,  find  fault  wttk :  pueros  verberibus:  seg 
niores,  Cs.:  oastigando  proficere,  L. :  Castigandi 
potestas,  Cu. :  litteris  castigari,  ut,  etc.,  Cs. :  in 
hoc  me  ipse  castigo  quod,  etc. :  moras,  V. :  yitia, 
lu.  —  To  correct,  amend,  polish :  carmen  ad  un- 
guem,  H. :  amicae  verba.  In.  —  To  hold  in  cheek, 
restrain:  quid  ilium  credis  facturum,  nisi  eum . . . 
castigas  ?  T. :  castigatus  animi  dolor. 

oastimdnia,  ae,  /  [castus],  purity  of  morals, 
morality,  C. — ^E  s  p.,  chastity,  abstinence :  virorum 
ao  mulierum :  decem  dierum,  L. 

oastitas,  fttis,  /  [  castus  ],  purity,  chastity. 
feminarum :  metuens  alterius  viri,  H. :  rara,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


castor 


114 


catena 


oaator,  dris,  m.,  =  Kaorupf  the  cattor^  beaver ^ 
0. ;  €t€c.  castora,  lu. 

caBtoreum,  cl,  n.  [  1  castor  ],  cMtoreum,  a 
itronff-nmeUinff  secretion  of  the  beaver :  virosa,  V. 

castra,  see  castrum. 

castrenais,  e,  adj.  [castra],  of  the  camp^  in  the 
camp:  ratio :  latrocinium,  i.  e.  open  rebellion :  con- 
silium, L. :  iurisdictio,  Ta. :  pensa,  Pr. 

castrd,  ftvl,  fttus,  are,  to  emasculate^  lu.,  Cu. — 
F  i  g.,  to  enervate :  rem  p.  (censured  as  low  by  C). 

castrum,  I,  n.  [SCAD-],  a  fortijied  place,  castle, 
fort,  fortress:  ei  Grunium  dederat  in  Phrygia 
castrum,  N. — Plur.  castra,  drum,  n,,  a  military 
camp,  encampment  (regularly  a  square  surrounded 
by  a  trench,  and  a  wall  with  four  gates) :  stativa, 
permanent :  hibema,  L. :  naval  ia,  an  encampment 
to  protect  a  landing,  Cs. :  nautica,  N. :  bina : 
quinis  castris  oppidum  circumdedit,  Cs. :  locum 
castris  antecapere,  S. :  capere  locum  castris,  L. : 
castra  metari,  Cs. :  locare,  S. :  communire,  Cs. : 
movere,  to  decamp^  Cs. :  castra  castris  conferre, 
L. :  castra  castris  convertere,  Cs. :  castris  se  te- 
nere,  Cs. :  ex  castris  abire,  S. — Me  ton.,  a  day's 
march  (since  a  camp  was  pitched  each  evening) : 
secundis  castris  pervenit,  L. :  alteris  castris,  L. : 
quintis  castris,  Cs. — Military  service:  castris  uti, 
non  palaestra,  N. :  in  castris  usum  habere,  Cs. — 
F  i  g.,  a  resting-place,  abode  (poet.) :  cerea,  beehives, 
V,  —  A  camp,  army  (of  contending  parties  or 
sects):  Hos  castris  adhibe  socios,  secure  a*  allies, 
V. :  Epicuri :  nil  cupientium,  the  party,  E. 

castas,  a^j*  with  comp,  and  sup.  [  2  CAD-  ], 
morally  pure,  unpolluted,  spotless,  ffuutlas,  virtuous : 
mentes:  vita  castissima:  quis  hoc  adulescente 
castior  ?  V. :  populus  f rugi  castusque,  H. :  se  ca- 
stos  servare :  castissima  domus :  signa,  proofs  of 
innocence,  0. :  res  familiaris  casta  a  cruore  civili. 
—  Plur,  m.  as  subst. :  probrum  castis  inferre.  — 
Chaste,  unpolluted,  virtuous,  continent:  (mulieres) 
castiores :  Minerva,  H. :  matres,  V. :  poeta,  Ct. : 
ius  matrimonii :  voltus,  0. — Pious,  reliffiousj  holy, 
sacred:  Aeneas,  H. :  sacerdotes,  V.:  qui  castam 
oontionem  defendo,  i.  e.  auspicato  in  loco :  verbe- 
nae,  H. :  crines,  0. :  laurus,  Tb. :  nemus,  Ta. — 
Free  from  avarice,  disinterested ,'  homo :  castissi- 
muB  homo. 

oasn,  culv.  [  abl.  of  casus  ],  by  chance,  casually, 
by  accident,  accidentally:  casu  Romae  esse:  id 
evenit  non  temere  nee  casu :  sive  casu  sive  consi- 
lio  deorum,  Cs. :  accidit  casu  ut,  etc.,  N. :  casu  te 
sortiri  amicum,  H. :  si  Pallerem  casu,  H. :  casu 
tenebant  bracchia  nati,  0. 

casula,  ae,/.  dim.  [casa],  a  cottage,  hut,  lu. 

casus,  as  {dat.  casO,  Cs.),  m.  [1  CAD-],  a  fall- 
ing, falling  down,  fall:  nivis  casus  ti'rrorem  adie- 
cit,  L. :  AJntiqui  memor  casQs,  0. :  graviore  casu 


Decidunt,  H. :  casuque  fuit  miserabile  carmen,  tn 
his  fall,  0. :  concidit  casu  gravi.  Ph. :  altior,  lu. : 
loci  casQs,  i.  e.  destruction  (by  an  earthquake),  O. 
— F  i  g.,  of  time,  t?ie  end :  sub  casum  hiemis,  V. — 
A  loss,  fall,  overthrow,  ruin,  failure:  ex  nostro 
casu  banc  vitae  viam  pertimescere :  ingredi  sine 
casu  aIiquo,/a/!stf  step:  gravis  casus  in  servitium 
ex  regno,  S. :  urbis  Troianae,  V.  —  Of  events,  an 
occurrence,  event,  accident,  chance,  emergency :  novi 
casus  temporum :  in  eiusmodi  casu,  meh  an  emer- 
gency, Cs. :  ad  talem  casum  perfugium,  L. :  si 
quos  locus  aut  casus  coniunxerat,  S. :  adversi,  se- 
cundi,  N. :  magno  accidit  casu,  Cs. :  rariores :  du- 
bii,  H. — A  chance,  occasion,  opportunity :  hoc  ipso 
tempore  et  casu,  Cs. :  casus  mortis  habere :  prae- 
clari  facinoris  casum  dare,  S. — An  adverse  event, 
misfortune,  mishap,  mischance,  accident,  calamity: 
meum  casum  tam  horribilem :  ne  minimo  quidem 
casu  {dat.)  locum  relinquere,  Cs. :  sive  alius  casus 
lecto  te  adfixit,  H. :  Saturnini  atque  Gracchorum 
casus,  i.  e.  death,  Cs. :  cum  tantum  seuatorum  sui 
quemque  casds  absumpsissent,  L. :  Bomilcaris,  S.: 
insontis  amici,  fale,  V.  —  In  gram.,  a  case  (of  a 
noun). 

catagraphus,  atfj.,  =  Kardypa^oc,  painted, 
variegated:  Thyne,  Ct. 

Catamitus,  I,  m,  [old  for  Ganymedea],  Gany- 
mede, the  cup-bearer  of  Jupiter. — ^As  an  expression 
of  contempt  for  Antonius. 

cataphractes,  ac,  m.,  =  Kara^p&cniQ,  a  coat 
of  mail  with  iron  scales,  Ta. 

cataphraotus,  adj.,  =  Kard^paKrot,  mailed^ 
wearing  coats  of  mail. — Plur.  m.,  mailed  foldiers. 
L.,  Pr. 

cataplus,  f,  m.,  =  raraTrXovc*  a  landing:  ille 
Puteolanus,  arrival  at  Puieoli. 

catapulta,  ae,/.,  =:  KaTawkKrri^',  an  engine  for 
hurling  missiles,  catapult :  per  tabulata  dispositae, 
L. :  saxa  ex  catapultis,  Cs. 

cataracta,  tLe,f.,=KaTappdKTriQ,  a  drawbridge, 
portcullis,  L. 

catasta,  ae,  /.,  =  KaraoTacrtc*  o  scaffold,  on 
which  slaves  were  exposed  for  sale,  Tb. 

oate,  adv.  [catus],  sagaciously,  dexterously. 
cateia  (trisyl.),  ae,  /.  [Celtic],  a  barbed  spear, 
Y. 

1.  catella,  ae,  /.  dim.  [catulus],  a  femaU 
puppy,  young  bitch,  lu. 

2.  catella,  ae,  /.  dim.  [catena],  a  littU  chain, 
H.,  L. 

catellus,  I,  m.  dim.  [catulus],  a  little  dog,  puppy, 
whelp,  C,  lu. :  Sume,  catelle,  pet,  H. 

catena,  ae,  /.  [CAT-],  a  chain,  fetter,  shacJde: 
ferrea,  Cs. :  catena  vinctus,  Ta, :  collo  inserta  ca- 
tena,  Cu. :  firma,  L. :  stridor  tractae  catenae,  V.  • 


Digitized  by  V^OOQIC 


oat«iiatiiB 


115 


oausa 


dcmane  OAteDam  Laribas,  le.to  have  been  a  alave^ 
E— UstLpftir.  .•  alqm  vincire  oatenis,  0.:  in  ca- 
tenas oonicere  alqm,  Cs. :  catenas  inioere  alcui : 
tJqm  in  oatenis  Romans  mittere,  L. :  catenas  alcui 
exsoI?ere,  Ta, :  niropere  catenas,  H. — F  i  g.,  a  eon- 
iiraml,/ettery  barrier^  bond:  belua  constricta  le- 
gom  sacratamm  catenis :  valid&  teneamur  catena, 
Tb. :  mille  adde  catenas,  eltnuee  of  obligation  (in  a 

bODd),fl. 

catenatoo,  adj.  [catena],  chained,  fettered: 
Britonnus,  H. :  ianitor,  O. :  taoerna,  fattened  with 
ackain^lu, 

catenra,  ae,  /.,  a  crowd,  iroop^  throng^  band^ 
meb  (of  men)  :  iuvenum,  V. :  cum  caterva  sua  ve- 
nire: Btipatorum,  S.:  caterrae  testium :  magnas 
Gfiecorum  implere  catervas,  i.  e.  cM  to  the  num- 
her  of  Grecian  poets,  H.  —  P  o  e  t. :  avium,  flocks, 
V.  —  A  body  of  soUUers,  troop,  company,  band: 
«)nducticiae  catenrae,  N. :  fulgentes  aere,  V. :  Ly- 
me^ H.:  florentis  aere  catervas,  infantry  (opp. 
equites),  V. :  equitum  turmae  peditumque  cater- 
vae,  H. — A  company  of  actors,  troop :  tola :  cater- 
▼ae  atque  concentus,  i.  e.  the  dramatic  chorus. 

catexvatiin,  adv.  [  caterva  ],  in  companies,  by 
troops :  dare  stragem,  V. :  incurrere,  in  disorderly 
tquadi,  S. :  currere,  L. 

cathedra,  ae,  /.,  =  cadc^pa,  a  chair,  stool, 
emhiotud  seat,  arm  -  chair :  Discipulanim,  H. — A 
Utter,  sedan  chair,  lu. — A  teacher's  seat,  professor's 
^ir,  lu. 

catUlnB,  T,  m.  dim,  [catinus],  a  small  dish,  plate 
of  earthenware,  H. 

cataniiB^  I,  m.,  a  deep  vessel  of  earthenware, 
ho9l,R.— A  pot,  H.,lu. 

catdnimii,  I,  n.  [Kdrw],  the  lower  world  (in  a 
pUj  on  the  name  Cato). 

catnliiB^  I,  m.  dim,  [catus,  a  cat],  a  young  ani- 
mal,whelp:  catnloe  ferae  Celent,  H. ;  of  a  lion, 
H^  v.,  0. ;  of  a  cat,  Ph. ;  of  a  wolf,  V. ;  of  a  bear, 
0. ;  of  a  serpent,  V.  —  A  young  dog,  puppy :  in 
ease  quam  in  catulo :  canibus  catulos  simills  Xo- 
rsm,Y. 

catua,  adj.  [  1  CA- 1,  clear  -  sighted,  intelligent, 
^ogacioui,  vise:  Aelius  Siextus,  Enn.  ap.  C. :  cultQs 
bominom  Voce  formasti  catus,  H. :  catus  quan- 
tamvis  rusticus,  shrewd,  H. :  iaculari,  H. 

caada  or  (low)  ooda  [cf.  caudex,  codex],  ae, 
/,  a  tail:  leonis:  pavoniB:  Delphinum  caudae, 
V. :  picta  ( of  a  peacock  ),  H. :  tenuissima,  the 
fnaUea  part,  0. — P  r  o  v. :  caudara  trahere,  I  e.  to 
fc  mocked,  H. :  coda  ilia  Verrina.  —  The  privy 
maiiber,K 

oanda^  icia,  m.  [cf  .  cauda],  a  trunk  of  a  tree, 
'Mc,stan:  caodicibua  sectis  (in  grafting),  V. — 
XetoD.,  a  blockhead,  T. ;  see  also  codex. 


oaulae,  ftrum,  /.,  a  passage^  entrance  (of  a 
sheepfold),  V.  ^ 

caulia  or  colla,  m.  [2  CAV-],  a  stalk,  stem  of 
a  plant:  (dictamni),  V.— Esp.,  a  cabbage  -  sta  A, 
cabbage,  colewort,  C. :  teneros  caules,  H. :  Cole  su- 
burbano  Dulcior,  H. 

caupo  or  (low)  copo,  dnis,  m.  [CAP-],  a  petty 
tradesman,  huckster,  innkeeper :  ad  cauponem  &- 
vertere :  Perfidus,  H. :  copo  de  vift  Latiua. 

caupona,  ae,  /.  [  caupo  ],  a  retail  shop,  inn, 
tavern,  C,  H. 

caupdnor,  arl,  — ,  dep.  [caupo],  to  traffic  in, 
trade  in:  bellum,  Enn.  ap.  C. 

oauponula,  ae,/.  dim.  [caupona],  a  small  inn, 
little  tavern. 

Caurus  (V.)  or  Cdroa  (Cs.,  V.),  I,  m.  [SCV-], 
the  northwest  wind 

causa  (caussa),  ae,/.  [1  CAV-],  a  cause, 
reason,  motive,  inducement,  occasion,  opportunity: 
te  causae  inpellebant  leves,  T. :  obscura :  accedit 
ilia  quoque  causa :  causa,  quam  ob  rem,  etc.,  T. : 
satis  esse  causa,  quft  re,  etc.,  Cs. :  si  causa  nulla 
est,  cur,  etc. :  causa  quod,  etc. :  ea  est  causa,  ut 
cloacae  subeant,  etc.,  L. :  quid  causae  est  quin : 
nulla  causa  est  quin :  causa  quo  minus,  S. :  is,  qui 
causa  mortis  f uit :  morbi,  V. :  nos  causa  belli  su- 
mus,  L. :  rerum  cognoscere  causas,  V. :  Vera  ob- 
iurgandi  causa,  T.— Poe t :  Bacchus  et  ad  culpam 
causas  dedit  (i.  e.  culparum  causa  fuit),  V. :  con- 
siirgere  in  anna,  V. :  quae  rebus  sit  causa  novan- 
dis,  V. :  meo  subscribi  causa  sepulchro,  i.  e.  of  my 
death,  0.  -—  In  phrases :  cum  causi,  with  good 
reason :  sine  causft,  without  good  reason :  sine  ulla 
aperta  causft :  his  de  causis,  Cs. :  qu&  de  causft : 
qua  ex  causa :  ea  causft,  S. :  ob  earn  causani,  Cs. : 
ob  cam  ipsara  causam:  quam  ob  causara,  N. : 
propter  cam  quam  dixi  causam:  in  causft  haec 
sunt,  are  responsible:  vim  morbl  in  causft  ease, 
quo,  etc.,  L, :  non  paucitatem  .  .  .  causae  fuisse 
cogitobant,  to  have  been  the  came,  Cs. — E  s  p.,  aW. 
with  gen.  or  possess,  adj,,  on  account  of,  for  the 
sake  of:  alqin  honoris  caus&  nominare,  with  due 
respect:  omnium  nostrum  causft:  vitandae  snspi- 
tionis  causa:  mea  causa,  T. :  raeApte  causa,  T. : 
vestra  reique  p.  causft:  vestrarum  sedum  templo- 
rumque  causft;  cf.  quod  illi  semper  sui  causft 
fecerant:  additur  illius  hoc  iam  causa,  quicum 
agitur.—  Melon.,  an  apology,  excuse :  non  causam 
dico  quin  ferat,  etc.,  T. :  causas  nequiquara  nectis 
inanis,  V.— P  o  e  t. :  Et  geminas,  causam  lacrimis, 
sacra verat  aras,  i.  e.  a  place  to  weep,  V. — A  feigned 
cause,  pretext,  pretenc 2:  fingit  causas  ne  det,  T. : 
morae  causas  facere,  reasons  for  the  delay,  S. : 
causas  innecte  morandi,  V. :  inferre  causam,  Cs. : 
bellandi.  N. :  per  causam  exercendorum  remigum, 
under  the  pretext,  Cs. :  per  causam  renovati  belli, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oansarlns 


116 


L. :  gratiam  per  hanc  causam  oonoiliare. — In  law, 
a  ctti^w,  judicial  proem,  lawuit:  causam  agere : 
publicam  dicere :  proferre :  perdere :  tenere,  0. : 
causae  actor  access!:  causam  dicere,  to  defend 
(oneself  or  as  advocate) :  linguam  causis  acuere, 
for  pieadingy  H. :  extra  causam  esse,  not  to  the 
point :  plura  extra  causam  dixisse :  atque  peracta 
est  causa  prior,  \.e.the  hearing  before  the  decision, 
0.  —  A  dde,  party,  factum,  caiue:  condemnare 
causam  illam:  et  causam  et  hominem  probare, 
Cs. :  publica,  the  common  veal,  0. — A  reCation  of 
friendship,  connection:  omnes  causae  et  necessi- 
tudiiies  veteres :  quae  mihi  sit  causa  cum  Caesare. 
— A  condition,  state,  situeUion,  relation,  position  : 
num  enira  alift  in  causa  M.  Cato  fuit,  ali&  ceteri, 
etc. :  in  eftdem  causft  f uerunt,  Cs. :  in  roeliore 
causa.  —  A  commission,  business  undertaken,  em- 
ployment :  cui  senatus  dederat  publice  causam,  ut 
mihi  gratias  ageret :  super  tali  caus&  eodero  missi, 
N. — In  rhet.,  a  concrete  question,  case  for  discussion, 

causariuB,  I,  m.  [causal — In  the  army,  on« 
who  pleads  ill-health,  an  invalid. — Piur.,  L. 

oauaidious,  I,  m.  [  causa + DIG- ],  a  pleader, 
advocate,  medal  pleader,  C. :  purpura  Yendit  Oau- 
sitiicum,  lu. 

catisor,  &tus,  arl,  dep.  [  causa  ],  to  allege  as  a 
reason,  make  a  pretext  of,  plead,  pretend:  omnia 
Visaque,  0.:  locum  inmeritum,  H.:  animi  pertur- 
bationem,  L. :  negotia,  Ta. :  numquid  causare  quin 
abeas  victus?  have  you  anything  to  plead  ft  cau- 
satus  consulere  velle,  pretending,  L. :  Causando  in 
longum  duels  amores,  you  make  pretexts  for  put- 
ting of,  V. 

caussa,  see  causa. 

oausula,  ae,/.  dim.  [causa],  a  petty  lawsuiL 

caute,  adv.  with  conw.  and  «iip.  [cautus],  cau- 
tiously, prudently,  carefuHy :  iter  f acere,  Cs. :  di- 
cere, ^uarded/y.*  cautius  adcuro,  ne,  etc.,  T.:  cur 
olivum  Sanguine  Oautius  yitat?  H. :  Cautius  te 
credere  Marti,  V. :  quam  cautissime  navigare. 

cautes,  is,  or  ( in  j^ur. )  o5tea,  /.  [1  CA-],  a 
pointed  rock,  crag:  obnoxia  ventis,  Tb. :  saxa  et 
cautes  timere,  Cs. :  durae,  V. :  scrupulosae  cotes : 
durae,  V. :  inviae,  Cu. 

cautim,  €ulv.  [cautus],  cautiously,  warily,  T. 

cautid,  dnis,/.  [1  CAV-],  wariness,  precaution, 
caution,  heedfiUness,  circumspection:  horum  vitio- 
rum  una  cautio  est,  ut  ne,  etc. :  tua  cautio  nostra 
cautio  est,  i.  e.  your  safety :  ne  resciscat  cautiost, 
L  e.  one  must  take  care,  T. :  ei  mihi  ne  corruropan- 
tur  cautiost,  /  must  take  care,  T. :  habet  multas 
cautiones,  i.  e.  (the  subject)  has  many  diMculttes : 
quae  cautionem  non  habebant,  could  not  be  guard- 
id  against. — In  law,  security,  bond,  warranty,  bail : 
chirograph!,  in  writing:  hunc  omni  cautione  de- 
vinxerat,  pledge. 


oatitor,  oris,  m.  [caveo],  an  insurer^  amertw, 
alieni  pericuU. 

oautua,  a^.  with  eomp.  and  sup.  [P.  of  caveo], 
careful,  circumspect,  wary,  cauttous,  provident: 
cautus  est,  ubi  nihil  opust,  T. :  in  periculis :  in 
verbis  serendis,  H. :  lupus,  sly,  H. :  monuerunt,  ut 
cautior  esset:  ad  praesentius  malum  cautiores, 
L. :  adversus  f raudem,  L. :  erga  bona  sua,  Cu. : 
cautum  dignos  adsumere,  H. :  consilia  cautiora : 
manus,  0. :  cautissima  senectus,  Ta. — Safe,  secure: 
nummos,  H. :  quo  mulieri  esset  res  cautior,  carip 
vit  ut,  etc.,  made  more  secure. 

cavatua,  atfj.  [P.  of  cavo],  hollow  (poeU): 
alnos,  y. :  sub  rupe  cavatA,  V. 

oavea,  ae, /.  [2  CAV-],  an  enclosure,  cage,  stall, 
den,  coop,  beehive,  birdcage,  C,  V.,  H.,  Cu.  —  In  a 
theatre,  the  auditorium,  spectator's  seats,  benches: 
ingens,  V.:  prima,  the  front  seats:  in  ultima, 
among  the  lower  dasses. — A  theatre,  C. 

oaveo  (imper.  cave  for  cavfi,  T.,  H.,  O.,  Pr.), 
cftvl,  cautus,  6re  [1  CAV-],  to  be  on  one's  guard, 
take  care,  take  heed,  beware,  guard  against,  avoid: 
Faciet,  nisi  caveo,  T. :  erunt  (molesti)  nisi  cavetis. 
Cautum  est,  inquit :  non  f uisse  difficile  cavere,  to 
take  precautions,  Cs. :  cum  animum  attendisset  ad 
cavendum,  N. :  metues,  doctusque  cavebis,  H. — 
Cave,  look  out  I  be  careful  I  T.,  H. :  ab  istoo  caven- 
dum  intellego,  T. :  ab  eruptionibus,  Cs. :  caveo  ab 
homine  impuro :  monent,  ut  ipsis  ab  invidift  cavea- 
tur,  L. :  sibi  cavit  loco,  i.  e.  got  out  of  the  way,  T. : 
caves,  ne  videat,  etc.,  T. ;  cavet  ne  emat  ab  invito: 
cavere  necubi  hosU  oportunus  fieret,  & :  ne  sim 
spernenda,  Exemplo  caveo,  am  warned  by,  O. :  ca- 
vendum est,  ne,  etc. :  non  admissum  .  .  .  venio, 
Bed  cautum  ne  admlttant,  to  prevent,  L. :  quod  ut 
ne  accidat  cavendum  est  —  Beware  of,  take  care 
not,  be  sure  you  do  not:  cave  dixeris,  T. :  cave 
faxis  Te  quicquam  indignum,  H. :  cave  sis  men- 
tiaris :  cave  roget  te,  H. :  armis  concurrant  arma 
cavete,  V. :  caveri  foedere,  ut,  etc.,  that  provision 
should  be  made:  cavisse  deos  ut  libertas  defend! 
posset,  L. — With  eux.,  to  guard  against,  be  aware 
of,  beware  of,  provide  against,  keep  dear  of:  tu, 
quod  cavere  possis,  stultum  aidmitterest,  T. :  cor 
hoc  non  caves?:  cavebat  Pompeius  omnia,  ne, 
etc. :  vallum,  Cs. :  hunc  tu  caveto,  H. :  hoc  cave- 
rat  mens  provida,  had  prevented,  H. :  Fata  cavens, 
v.:  cavenda  est  etiam  gloriae  cupiditas:  Quid 
quisque  vitet,  numquam  horaini  satis  Cautum  est, 
H. :  in  quibus  cave  vereri  (i.  e.  noli) :  caveret  id 
petere  a  populo  R,  quod,  etc.,  S. :  occursare  ca- 
pro  caveto,  V. :  commisisse  cavet,  quod,  etc.,  H. 
— In  law,  to  take  care  for,  provide,  order,  decree, 
dispose  of,  stipulate :  cum  ita  caverent,  si :  altera 
(lex)  ipsis  sepulcris  cavet :  de  quibus  (agris)  foe- 
dere  cautum  est :  sibi  se  privatim  nihil  cavere,  to 
stipulate,  L. :  si  cautum  esset  eos  teetimonium  qoq 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oavema 


117 


oednis 


MM  dictnros.  —  With  a6,  to  make  onadf  secure^ 
proems  bail^  take  turety:  obsidibus  inter  se,  Cs. : 
niBi  pnus  a  te  cavero,  no  quis  amplius,  etc. :  ab 
seee  caTeat  nemineni  esse  acturum,  etc,  take  ae- 
eitrihf:  quid  ita  Flavio  sibi  cavere  non  venit  in 
mentem. —  To  make  secure^  give  security^  yuarantee, 
C :  (dritates)  obsidibus  de  pecuni&  cavent,  Cs. : 
qoomtm  obsidibus  cavere  inter  se  non  possint, 
Cs.— With  datf  to  keep  frrnny  protect^  have  a  eare 
/or,  make  Mfe,  take  care  of:  quod  regi  amico  ca- 
ret, DOD  reprehendo :  mehus  ei  cavere  toIo,  quam 
ipse  aliis  solet :  aliis  cavit,  non  cavet  ipsi  sibi,  0. 

oavema,  ae,  /.  [cavus],  a  hollow^  cavity^  cave^ 
enem^groUo,  hole  :  terrae  cavemae :  curvae,  rocky 
9auU»f  V. :  caecae,  O. :  navium,  holds. — Plur.^  res- 
Mvo^Co. 

CATlllatio,  (Jnis,/.  [cavillor],  a  jeering^  rail- 
kry,  tct^Uig,  irony,  C :  inter  consules,  L. 

oavillator,  oris,  m.  [caviUor],  ajestery  caviller. 

QXviUoT,  fttas,  an  [  cavilla,  raillery  ],  to  jeer, 
Moeft,  criticige,Mtirizefjeti:  cum  ipso:  togam  eius 
prtetextam :  tribunos  plebis,  L. :  in  eo,  aestate 
grave  esse,  etc. —  7b  reason  captioudy,  quibble^  L. 

cavo,  ftvl,  fttus,  &re  [  cavus  ],  to  make  fioUow, 
hMow  out,  exeavcUe:  (scopuli)  pars  cavatur  Fluc- 
tibus,  0. :  naves  ex  arboribus,  L. :  arbore  lintres, 
T. ;  parmam  gladio,  i.  e.  to  pierce  through,  0. : 
Tegmina  tuta  cavant  capitum,  hoUovo  out,  i.  e.  hend 

oaviu;  adj.  [  2  C  A  V- 1,  hollow,  excavated,  con- 
taee:  concha,  V. :  budna,  0. :  cavemae,  V. :  trunci, 
H. :  saxa,  H. :  qu&  cava  sunt  (pocula]^  on  the  in- 
tide,  0. :  tempora,  arched,  O. :  luraina,  sunken,  0. : 
umbra,  enodopirsg,  V. :  flumina,  deq!>*  channelled, 
'  v.:  imago  forniae,  unsubstantial,  v.  —  As  suhst. 
m^  a  Km:  Tutas  (of  a  mouse),  H. — Plur.f  arti. 
Ph.— As  suhst.  «.,  an  opening,  hole:  raurum  cre- 
bfia  cavis  aperuit,  per  quae,  etc.,  loop-holes,  L. : 
Inventus  cavis  bufo,  V. :  nuces  cavis  abscondere, 
E 

-ce  or  ^  ( not  -cce,  -co  1  an  enclitic  particle, 
with  demonstrative  force  (like  colloq.  Engl,  here, 
(here,  with  this  or  that)  appended  to  many  pronom. 
^ords. — Form  -ce :  hice  (old  for  hie),  huiusce ;  see 
luc— Form  -c;  see  hie,  haec,  illic,  istic,  nunc,  sic, 
etCL— Form  -ci-,  where  the  enclitic  -ne  follows; 
iee  hicine,  sicine. 

1.  cedo,  cessi,  cessus,  ere  [  I  CAD-  ],  to  go 
from,  give  place,  remove,  withdraw,  go  away,  de- 
part^ retire:  cedam  atque  abibo:  ex  ingratft  civi- 
tite:  patrii:  carina,  Ct. :  per  ora  (hominum),  i.  e. 
<i»  he  sefn,  H. :  Sicilii  sibi  omni  cedi,  to  be  evacuate 
td,  L :  cedere  foro,  to  leave  the  exchange,  i.  e.  be 
^fitkrupt^  lu. :  alicui  hortonim  possessione,  i.  e.  to 
mit,  assign :  ut  possessionibus  cederent :  loco  ce- 
imt^  to  retreat,  N, :  ex  acie,  cAandon,  h. :  locum . 


ex  quo  cesserant  repetunt,  L. :  cedentes  insequi, 
the  retreating  enemy,  Cs. — F  i  g.,  to  pats  away,  go 
from,  drop  out,  vanish:  vita,  die:  e  viti:  horae 
quidera  cedunt  et  dies,  elapse:  memorift,  be  for- 
gotten, L. :  fiducia  cessit  Quo  tibi,  diva,  mei  ?  V. 
—  To  come  to,  fall  {as  a  possession),  to  fall  to  the 
lot  of,  accrue:  ut  is  quaestus  huic  cederet:  quae 
captae  urbi  cessura  forent,  L.:  regnorum  cessit 
Pars  Heleno,  V. :  undae  cesserunt  piscibus  habi- 
tandae,  0. :  summa  rerum  in  ducem  cessit,  Ta. : 
aurum  in  paucoruin  praedam  cessisse,  L. :  quod 
cedit  in  altera  iura,  H. — To  restUt,  happen,  turn 
out,  fall  out,  work:  gesta  quae  prospere  ei  cesse- 
runt, were  successful,  N. :  neque  insidiae  prospere 
cessere,  S. :  prout  prima  cessissent,  in  proportion 
to  his  success  at  the  outset,  Ta. :  Qu&  Parcae  sine- 
bant  Cedere  res  Latio,  V. :  neque  si  male  cesserat, 
neque  si  bene,  H.— With  in  and  ace.,  to  take  the 
place  of,  supply  the  want  of,  be  a  substitute  for: 
poena  in  vicem  fidei  cesserat,  L. :  victoribus  for- 
tuna  in  sapientiam  cessit,  Ta. :  epulae  pro  stipen- 
dio  cedunt,  are  taken  in  commutation,  Ta.  —  To 
yield,  give  place.-  quasi  locum  dare  et  cedere:  pete 
cedentem  aera  disco,  H. :  in  tutum,  L. :  cedere 
nescius,  H. :  pars  cedere,  alii  insequi,  S. :  hue 
omnis  aratri  Cessit  amor,  i.  e.  to  warlike  zeal,  V. — 
With  dat.,  to  yield  to,  retreat  before,  submit  to,  be 
overcome  by.*  Viriatho  exercitOs  nostri  imperato- 
resque  cesserunt :  hosti,  N. :  comites,  quibus-ensis 
et  ignis  Cesserunt,  i.  e.  who  were  unharmed,  0. : 
fortunae,  S. :  loco  iniquo,  non  hosti  cessum,  L : 
Tu  ne  cede  mails,  succumb,  V. — To  yield  in  rank, 
be  inferior:  null&  re  cedens  caelestibus:  virtute 
nostris,  Cs. :  laudibus  lanificae  artis,  0. :  in  re 
nuUfi  Agesilao,  N. :  ut  non  multum  Graecis  cede- 
retur,  were  not  inferior. — To  comply  with,  yield  to, 
obey,  conform  to  /  auctoritati  viri :  cessit  tibi  blan- 
dienti  Cerberus,  H.:  deae,  0.:  Cedo  equidem,  / 
comply,  V. — To  grant,  concede,  allow,  give  up,  yield, 
permit:  aliquid  amicitiae:  currum  ei,  L. :  cessit 
patribus,  ut  in  praesentift  tribuni  crearentur,  L. 

2.  oedo,  plur.  cette,  old  imper.,  hither  with  it, 
give,  bring  here:  Puerum,  mihi  cedo,  T. :  senem, 
bring  hither,  T. :  cedo,  quaeso,  codicem :  cedo  ta- 
bulas. — E  6  p.,  let  its  hear,  teU,  say,  speak,  out  with 
it:  cedo  istuc  tuom  consilium,  T. :  unum  cedo 
auctorem  tui  facti :  cedo,  quoium  puerum  hie  ap- 
posuisti  ?  T. :  cedo  igitur,  quid  faciam,  T. :  cedo, 
cui  cognitor  factus  sit,  etc. :  cedo,  si  conata  pere- 
git,  what,  if,  etc..  In. :  cedo  dum,  en  umquam  au- 
disti,  etc.  ?  come  now,  T.  —  Parenthet.,  let  me,  by 
your  leave  .•  ego,  statim,  cedo,  inquam  si  quid,  eta 
— Look  at,  mark,  behold/  cedo  mihi  leges  Atinias: 
illius  contioncm. 

cedms,  I,  /.,  =  KtSpo^,  the  cedar,  jumper, — 
Hence,  cedar  wood:  odorata,  V. :  effigies  Antiquft 
ex  cedro,  V. — M  e  t  o  n.,  cedar  oil  (us^d  to  preserve 

Digitized  by  V^OOQIC 


Celaeno 


118 


oella 


books  from  moths) :  carmina  linenda  cedro,  i.  e. 
worthy  of  preservation,  H. 

Celaeno,  ^8,/.,=  KcXotvci,  one  of  the  Harpies: 
dira,  V. :  (uxor)  uummos  raptui*a  Cclaeuo,  like  a 
harpyy  lu. 

celatua»  P.  of  celo. 

oeleber  ( masc.  Celebris,  Her.,  Ta.,  Cu. ),  bris, 
bre,  atff.  with  sup.  [  1  CEL-  ],  frequented,  much 
viaited^  thronged^  crowded^  popuioWy  abounding: 
forum :  in  celeberrimo  urbis  loco :  nemo  audierat 
tarn  oelebri  loco :  celeberrimo  viroruro  conventu : 
gratulatio,  i.  e.  o/  a  great  multitude :  mergis  un- 
dae,  0. :  celeberrima  fontibus  Ide,  0. — Honored, 
renowned,  distinguished,  celebrated,  famous :  dies 
omni  caerimoniarum  genere,  L. :  Daedalus  ingenio 
artis,  0. :  quisque  ingenio,  Ta. :  dies  celeberrimi, 
most  solemn :  res  totft  Sicilia  celeberrima :  nomen 
ad  posteros,  L. :  Diana,  H. — Numerous,  frequent: 
verba  celeberrima,  often  repeated,  0. 

oelebratio,  Onis,  f.  [celebro],  a  numerous  as- 
semblage, concourse:  hominum  coetfls  et  celebra- 
tiones:  cottidiana. — A  festival:  ludorum. 

oelebratUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
celebro  ],  frequented,  thronged,  much  visited:  fo- 
rum, S.  —  Customary,  usual,  frequent :  alqd  in 
Oraeco  sermone. — Trite,  famuiar,  notorious:  res 
celebratissimae  omnium  sermone:  caedes  omnium 
sermone  celebrata.  —  Solemn,  festive,  brilliant : 
dies,  S. :  supplicatio  celebratior,  L, — Famous,  re- 
nowned: dux  factis  fortibus,  U:  Nomine  quam 
pretio  celebratior  ara,  0. 

oelebritas,  fttis,  /.  fceleber],  a  mat  number, 
multitude,  throng,  crowd,  large  assembly,  concourse: 
odi  celebritatem :  in  maximft  celebritate  vivere : 
in  Baianim  ilia  celebritate, /ni^urt/y.*  frequentis- 
sim&  celebritate  laetari :  in  celebritate  versari,  to 
live  in  society,  N. — Frequency,  repetition :  iudicio- 
rura :  periculorum,  Ta. — Afekal  celebration,  solem- 
nity: supremi  dm,  for  the  dead, — Fame,  renown: 
causa  celebritatis :  sermonis. 

celebrd,  ftvl,  atus,  fire  [  celeber  ],  to  frequent, 
throng,  crowd,  Jill:  viae  multitudine  legatorum 
celebrabantur :  genus  spectaculi  omni  f requentifi 
hominum :  alqm  magistratum,  Tb. :  silvas,  0. : 
coetum  celebrate  faventes,  V. — To  do  frequently, 
practise,  engage  in,  reiterate,  dwell  upon,  repeat: 
ad  eas  artes  celebrandaa:  modus  transferendi 
verbi,  quem  iucunditas  celebravit,  made  frequent : 
popularem  potestatera,  kept  in  the  foreground,  L. : 
seria  ac  iocos  cum  aliquo,  L. —  7b  cdebrate,  solem- 
nize, keep :  festos  dies :  (dies)  celebratus  per  om- 
nem  Af  ricam,  S. :  natales,  H. :  coniugia,  V. :  exse- 
quias,  L.:  totfi  celebrante  Sicilia  sepultus  est,  N. 
— To  fiU  with,  cause  to  resound :  contiones  con vicio 
cantorum :  ripas  carmine,  0. :  cuius  nuntiis  cele- 
brantur  aures  meae,  i.  e.  are  filled.  —  To  make 


known,  publish  abroad^  proclaim:  factum  earn 
consulem  Murenam:  quod  vocibus  roaledictisque 
oelebratum  est. —  To  honor^  praise,  celebrate  with 
praise,  celebrate  in  song :  Caesaris  laudes :  fortuna 
res  cunctas  celebrat,  S. :  talia  carminibus,  V. :  se 
remque  p.  haec  faciundo,  to  make  renowned^  8, : 
victoriam  famfi,  Ta. 

celer,  eris,  ere,  adj,  with  comp.  and  »wp.  [  1 
CELr  ],  svnff,  fleet,  quick,  speedy :  sagitta,  H. : 
Diana,  0. :  turbo,  V. :  venti,  H. :  navis,  Ct. :  cania, 
Tb. :  pedes,  Pr. :  remedia,  swift,  N. :  sequi  Aiax, 
H. :  excipere  aprum,  H. :  lussa  deae  celeres  pera- 
gunt,  0. :  iaoulo  celer,  V, :  oderunt  Sedatum  cele- 
res, lively  people,  H. :  fata  celerrima,y. :  mens,  qua 
nihil  est  celerius:  oratio,  hurried:  consilium,  T. : 
motus,  Cs. :  lapsus,  0.  —  Rash,  hasty,  precip 
consilia,  L. :  Mors,  Tb. :  desperatio  rerum,  1 

Celeres,  um,  m.,  the  knights,  the  ancient  name 
of  the  equestrian  order ;  given  by  Romulus,  ace 
to  Livy,  to  the  king's  body-guard:  trecentos  anna- 
tos  ad  custodiam  corporis,  quoe  Celeres  appellavit, 
L. :  tribunus  Celerum,  L. :  Celer,  chief  of  the  guard 
of  Romulus,  0. 

celeripeo,  pedis,  ac{j.  [ celer + pes],  swift  of 
foot. 

oelexltaa,  fttis,  /.  [  celer  ],  swiftness,  quickness^ 
speed,  celerity :  horum  (  equitum ),  Cs. :  re<litQs 
eius :  belli  celeritatem  morari :  in  re  gerundft :  in 
castris  capiendis,  Cs. :  veneni,  the  quick  effect :  m- 
credibili  celeritate  fama  perfertur,  Cs. :  celeritate 
uti,  N. :  celeritate  opus  est :  ne  suscipiamus  nimias 
celeritates:  animorum:  calliditas  et  celeritaa  in. 
giem,  quickness  of  device,  }f.:  orationis:  dicendi. 

oeleriter,  adv.  with  comp.  and  sup,  [  celer  ], 
quickly,  swiftly,  speedily,  in  haste,  immediately, 
promptly:  concilium  dimittit,  Cs. :  antecellere 
omnibus :  navigare :  si  erat  celerius  recipiendum, 
Cs. :  mens  celerrime  multa  simul  agitans :  quam 
celerrime  potuit,  Cs. 

celeriUBOUle,  adv.  dim.  [celer],  rather  tos 
quickly.  Her. 

celer5,  — ,  — ,  fire  [  celer  ],  to  quicken,  hasten, 
accderate:  fugam  in  silvas,  V.:  haec  celerana, 
swift  in  obeying  thu  order,  V. :  celerandae  victo- 
riae  intentior,  Ta. — To  make  haste,  be  quick,  Ct, 
Ta. 

oella,  ae,  /  [2  CAL-],  a  place  of  concealment, 
store-room,  cell,  granary :  penaria :  Falemae,  V. : 
avitae,  H. — Hence,  aliquid  in  cellam  dare,  to  fur- 
nish household  stores  :  celiac  nomine,  as  household 
supplies. — A  chamber,  closet,  cabinet,  hut,  cot:  me 
in  cellam  concludam,  T. :  servorum  in  ceilis  lecti : 
angustis  electa  cadavera  cellis,  mean  abodes,  H. — 
Plur.,  the  cdls  (of  bees),  V.  —  A  sanctuary  (of  a 
temple),  iArtn«  (where  the  imai^  stood):  Concor* 
diae. — An  oil-press:  Venafri,  H. 


Digitized  by 


google 


cello 


119 


oenaeo 


1.  (oelld.  ere)  [1  CEL-],  to  ttrOe,  ouly  in  com- 
povnds. 

2.  (cello,  ere)  [2  CEL-],  to  rise,  tower,  only  ia 
r.  oektts,  &nd  in  compoundB. 

ceUnla,  ae,/.  dim.  [ceUa],  a  small  storeroom,  T. 

celo,  avl,  atus,  are  [2  CAL-],  to  hide  from,  keep 
ignorant  of,  conceal  from :  te  partum,  T. :  vos 
cel»vi  quod  nunc  dicam,  T. :  te  sermonem :  iter 
omnls,  N. :  horaincs,  quid  iis  adsit  eopiae. — Pass., 
to  be  kqjt  in  ignorance  of:  nosne  hoc  celatos  tam 
diu,  T. :  quod  te  celatum  volebam :  id  Alcibiades 
oelari  Don  potuit,  N. :  de  arniis  celare  te  noluit  ? : 
de  illo  Teneno  celata  mater. — With  ace.  of  person 
only,  to  keep  ignorant,  elude,  hide  from:  lovis  nu- 
aoen :  emptores :  celabar,  excludebar.  —  To  con- 
ceal, hide,  cover,  keep  secret .  tam  inaperatum  gau- 
dium,  T. :  sententiam :  factum,  V. :  sol  diem  qui 
Promifl  et  celas,  H. :  voltOa  manibus,  0. :  crudelia 
coosilia  dnlci  forma,  Ct. :  periuria,  Tb. :  sacra  alia 
lerrae,  in  the  earth,  L. :  plerosque  ii,  qui  receperant, 
ceUnt,  Cs. :  aliquera  silvis,  V. :  diu  celari  (virgo) 
mm  potest,  T. :  CelaU  virtus,  H. :  parte  tertift 
(armorum)  celatA,  Cs.:  quod  celari  opus  erat: 
oelalntur  auctor,  H. :  terapus  ad  celandum  ido- 
netira :  non  est  celandum,  no  secret  is  to  be  made 
ofit^S. 

celoz,  6cis,/.  [1  CEL-],  a  swift -sailing  ship, 
astter,  yacht,  L. 


oenito,  — ,  — ,  kre,freq,  [ceno],  to  dins  ofUm, 
atne  hatntuaUy :  foris ;  apud  alqm. 

cen5,  ftvl,  fttuR,  are  [cena],  to  dine,  take  a  meal, 
eat  dinner:  spes  bene  cenandi,  lu. :  bene,  frugali- 
ter :  lauto  paratu,  lu. :  apud  Domitium :  una :  cum 
cenatum  esset,  h.^P.perf,  cenatus,  having  dined, 
after  dinner  •  cum  cenatus  cubitum  isset :  te  ce- 
natum occidere:   milites  cenatos  esse  in  castris 

iubet,  S. :   amet  scripsisse  (versOs)  cenatus,  H. 

To  make  a  meal  of,  eat,  dine  upon .  aves,  H. :  ap- 
rum,  H. :  patinas  omasi,  H. :  pisces,  H. :  ostrea,  lu. 


celsuB,  adj.  with  comp.  and  sup.  \P.  of  2  cello], 
rmsed,  elevated,  lifted,  towering,  high,  lofty:  (deus 
bom'med)  celsos  et  erectos  constituit :  in  cornua 
cenrus,  0. :  naves,  V. :  turres,  H. :  si  celsior  (ibis), 
^•— Fig^  high,  lofty,  elevated,  great:  oelsus  et 
efeetoa  et  omnia  parva  ducens :  celsissima  sedes 
(figniiatia.  —  Haughty,  proud,  high  -  spirited:  iura 
igDOTantem,  erectum  et  celsum :  celsi  et  spe  fero- 
ee8,L.:  Bamnes,  H. 

oena  (not  coena,  caena),  ae,  /.,  a  dinner,  prin- 
optd  meal  (  anciently  token  at  noon,  afterwards 
later) :  cenarum  are,  H. :  caput  cenae :  cenae  pa- 
ler, H. :  cenae  deum,  H. :  Pontificum,  H. :  ante- 
hwanae,  lasting  all  night :  amplior,  lu. :  dubia, 
perpUmtg  (bj  variety  X  T.:  magna,  H. :  munda, 
fl. :  prior,  L  e.  a  previous  invitation,  H. :  sic  cena 
e  coqoebatur,  ut,  etc,  N. :  ducere,  to  prolong,  H. : 
Prodoccre,  H.:  inter  cenam,  at  table:  ad  cenam 
'^uat,  H. :  inritare  ad  cenam :  vocatus  ad  ce- 
BMD :  redire  a  cena :  ingens  cena  sedet,  i.  e.  com- 

caiaonlani,  I,  n.  [cena],  an  upper  story,  upper 
f^em,  garret,  attic :  Roma  cenaculis  sublata:  mu- 
Ut  oenacula,  his  hired  garret,  H. :  venit  in  cena- 

oeaatio,  onis,^  [oena],  a  difUng-room :  rapiat 
•watio  solem,  L  e.  have  a  sunny  exposure,  lu. 
cenatoBk  P.  of  ceno. 


oeneeo,  censuT,  census,  Sre,  to  tax,  assess,  rate, 
estimate:  censores  populi  aevitotes:  censento:  ne 
absens  censeare :  milia  octoginto  civium  censa  di- 
cuntur,  L. .-  quid  se  vivere,  quid  in  parte  civium 
censeri,  si,  etc,  L.  -.   census  equestrem  Summam 
nummorum,  assessed  with  a  knight's  estaU,  H. :  mi- 
lites scribere,  capite  oensos,  assessed  for  their  per- 
sons, i.  e.  paying  only  a  poll. tax,  S. :   frequentia 
conyenit  censendi  causA,  to  attend  the  census:  ar- 
bltrium  formulae  censendi,  the  scheme  for  taking 
the  census,  L. :  sintne  ilia  praedia  oensui  censendo, 
suhfect  to  the  eensus.^Of  a  province :  quinto  quo- 
que  anno  Sicilia  toto  oensetur.— With  the  person 
assessed  as  subject,  to  value,  make  a  return:  in 
qua  tribu  isto  praedia  censuisti  ? :  Est  inter  oomi- 
tes  Marcia  oensa  suas,  is  assessed  for,  u  e.  counts  as 
one,  0.  —  In  gen.,  to  value,  estimate,  weigh:  si 
censenda  nobis  res  sit :  nuxilio  vos  dignos  oenset 
aenatus,  L.— 7b  esteem,  appreciate,  value:  ut  ma- 
neat,  de  quo  censeris,  amicus,  for  whose  sake,  0. : 
una  adhuc  victoria  Metius  censebatur,  Ta.-^6f 
senators,  to  be  of  opinion,  propose,  vote,  move,  give 
judgment,  argue,  insist,  urge:  Die,  inquit  ei  (rex), 
quid  censes?  tum  ille  . .  .  censeo,  etc.,  I  move,  L. : 
ita  censeo  deoemendum :  Appius  imperio  consu- 
lari  rem  agendam  oensebat,  L. :  eas  leges  omnis 
censeo  per  vim  latas :  qui  censet  eos  .  .  .  morte 
esse  multondos :  sententia  quae  censebat  redden- 
da  bona,  L. :  de  ea  re  ito  censeo,  uti  consules  dent 
operam  niti,  etc. :  censeo  ut  iis  . . .  ne  sit  ea  res 
fraudi,  si,  etc. :  qui  censebat  ut  Pompeius  profici- 
sceretur,  Cs. :  Fabius  oensuit .  . .  occuparent  patres 
suum  munus   faoere,  L,  — Ironic :   vereamini 
cenaeo  ne . . .  nimis  aliquid  severe  statuisse  videa- 
mini,  i.  e.  of  course,  you  will  not  be  afraid,  etc. : 
misereamini  censeo,  I  advise  you  to  be  merciful,  S. 
—  £  1 1  i  p  t. :  die  quid  censes  (i.  e.  decemendum), 

L. :  senati  decretum  fit,  sicut  ille  censuerat,  S. 

Of  the  Senate,  to  resolve,  decree:  cuius  supplicio 
senatus  sollemnis  reiigiones  ezpiandas  saepe  cen- 
suit :  senatus  Caelium  ab  re  p.  removendum  cen- 
suit,  Cs. :  quae  bona  reddi  antea  censuerant  (i.  e. 
reddenda),  L. :  nuntient,  velle  et  censere  eos  ab 
arm  is  disc^ere,  etc.,  S. :  ito  censuerunt  uti  consul 
rem  p.  defenderet :  cum  vero  id  senatus  f requens 
censuisset  (sc.  faciendum) :  bellum  Samnitibus  et 

Digitized  by  V^OOQ  l€ 


120 


oentenna 


patres  oensuenint  et  populus  iussit,  agairut  the 
Sanrnitet^  L. — To  retolve,  be  of  opinion^  determine^ 
deade^  vote^  propo$e^  suggest^  advue:  eraut  qui  cen- 
serent  io  castra  Coraelia  recedtindum,  Cs. :  nunc 
surgendum  ceuseo,  /  move  we  aifjoum :  ego  ita 
censeo,  legates  Romam  mittendos,  L. :  neque  eum 
locum  queni  ceperant,  diinitti  censuemnt  oportere, 
Cs. :  Hasdrubal  ultimara  Hispauiae  orani  ignaram 
esse  . . .  oensebat,  believed,  L. :  censeo  ut  satis  diu 
te  putes  requiesse:  plerique  censebant  ut  noctu 
iter  facerent,  Cs.  —  £  U  i  p  t. :  senteutiis  quarum 
pars  dcditionem,  pars  eniptionem  censebat  (i.  e. 
faciendam),  Cs. :  ita  uti  censuerant  Italic!,  deditio- 
nem  facit,  S.  —  Of  commands :  non  tam  imperavi 
quam  censui  sumptQs  decernendos,  etc.,  said,  not 
a$  an  order,  but  as  an  opinion  that,  etc. :  ita  id 
(foedus)  ratum  fore  si  populus  censuisset,  L. — Of 
advice:  idem  tibi  censeo  faciendum:  si  videbitur, 
ita  censeo  facias  ut,  etc. :  Quam  scit  uterque  libens 
censebo  exerceat  artem,  H. :  ibi  quaeratis  socios 
censeo,  ubi  Saguntina  clades  iguota  est,  L. :  ita 
faciam  ut  f  rater  censuit,  T. :  Disce,  docendus  ad- 
huc,  quae  censet  amiculus,  H. — I  r  o  n  i  c. :  si  qua 
putes  .  .  .  magnopere  censeo  desistas,  /  strongly 
advise  you  to  give  up  that  idea, — Of  opinions  and 
views,  to  be  of  opinion,  think,  believe,  hold:  Plato 
mandum  esse  factum  censet  a  deo  sempiternum : 
nemini  censebat  fore  dubium  quin,  etc. :  sunt  qui 
nullum  censeant  fieri  discessum :  oportere  delubra 
esse  in  urbibus  censeo. — £  1 1  i  p  t :  si,  Mimnermus 
uti  censet,  sine  amore  iocisque  Nil  est  iucundum, 
H. — I  n  gen.,  to  judge,  think,  believe,  suppose,  imag- 
ine, expect :  Quid  te  futurum  censes  ?  T. :  neque 
vendundam  censeo  Quae  libera  est,  T. :  eo  omnem 
belli  molem  inclinaturam  censebant,  L.:  Caesar 
maturandum  sibi  censuit,  thought  he  ought  (i.  e.  re- 
solved) to  hasten,  Cs. :  impudens  postulatio  visa 
est,  censere  • .  .  ipsos  id  (bellum)  advertere  in  se, 
to  imagine,  L. :  Qui  aequom  esse  censeant,  nos  a 
pueris  ilico  nasci  senes,  imagine  that  we  ought  to 
be,  T. :  civis  civibus  parcere  aequum  censebat,  N. 
— In  questions,  censes  ?  Do  you  think,  do'you  sup- 
pose f  continuo  dari  Tibi  verba  censes  ?  T. :  adeo- 
ne  me  delirare  censes  ut  ista  esse  credam  ? :  quid 
censes  munera  terrae  ?  .  .  .  Quo  spectanda  modo  ? 
H. :  An  censemus  ?  Are  we  to  suppose? — £llipt. : 
quid  ilium  censes  ?  (sa  facere  ?)  T. — Afmd.,  as  an 
approving  answer :  Ph.  ego  nis  ibo  .  . .  Pa.  Cen- 
seo, T. :  recte  dicit,  censeo,  T. 

censor,  oris,  m.  [cf.  censeo],  the  title  of  a  Roman 
magistrate,  instituted  B.C.  448.  The  censors  were 
two  in  number  (usually  patricians  of  high  rank), 
elected  in  the  Oomitia  Curiata,  originally  every 
five  years.  Their  duties,  which  they  swore  to  per- 
form without  favor  or  enmity,  were  to  make  a 
census  of  the  people,  giving  the  age,  property,  and 
olass  of  each  person ;  to  exercise  general  control 
over  public  morals,  with  power  to  degrade  any 


citizen  to  a  lower  rank,  to  expel  senators,  and  d» 
prive  the  equites  of  horses  and  rings ;  to  admin- 
ister, under  direction  of  the  Senate,  the  publio 
finances,  to  construct  and  keep  in  repair  public 
buildings,  roads,  and  aqueducts,  and  to  furnish 
victims  for  the  sacrifices :  Papirium  Sempronium- 
que  censiii  agendo  populus  suffragiis  praefecit; 
censores  ab  re  appellati  sunt,  L. :  video  animad- 
vertisse  censores  in  iudices :  cum  Satuminum  cen- 
sor notasset :  qui  eum  ex  senatu  censor  eiecerat  i 
quem  censores  senatu  moverant,  & :  quern  censo- 
res aerarium  reliquisse  se  subscripserunt  —  M  •- 
ton.,  ^  title  of  a  magistrate  in  a  colony  or  prov- 
ince, whose  duties  were  similar  to  those  of  the  censor 
at  Rome:  censores  in  Sicilift  creati :  iurati  censo- 
res coloniarum,  L. — Fig.,  a  severe  judge  of  morals, 
censurer,  critic :  pertristis  :  castigator  censorque 
minorum,  H. 

censoriuB,  adj.  [censor],  of  the  censor,  censori- 
al: tabulae,  the  lists:  lex,  rd<Uing  to  public  build- 
ings: \oQix.\Xo,  a  farming  of  revenue:  indicium  no- 
tioque :  animadversio  atque  auctoritas :  nota,  L. : 
ignominia :  opus,  a  fault  punished  by  the  censor  : 
homo,  who  had  been  censor. — Rigid,  severe:  gra- 
vitaa. 

censnra,  ae, /.  [censor],  the  office  of  censor, 
censorship:  tristis,  L. :  ad  censuram  petendam: 
magistra  pudoris.  —  P  r  o  v. :  Dat  veniam  corvis, 
vexat  censura  columbas,  lu.  —  F  i  g.,  a  judgment, 
opinion  :  facilis  censura  cachinui,  lu. 

1.  censna,  P.  of  censeo. 

2.  census,  ^,  m.  [censeo],  a  registering  of 
citizens  and  property  by  the  censors,  census,  ap- 
praisement :  eensum  habere :  agere,  L. :  oensu 
prohibere,  to  exdude  from  the  list  of  citizens. — A 
coimting,  numbering:  eorum,  qui  domum  redie- 
runt,  Ca. — 77ie  register  of  the  census,  censor's  lists, 
— A  fortune,  estate,  wealth,  riches,  property,  posses- 
sions :  homo  sine  censu :  in  senatoribus  cooptan- 
dis  neque  census  neque  aetates  valuisse :  Ars  illi 
sua  census  erat,  his  fortune,  0.:  Tulli,  lu.:  exiguua, 
H. :  cultus  maior  censu,  beyond  your  means,  H. — 
Poet,  rich  presents,  gifts,  0. 

centaureom,  I,  n.,  =  Kfvravpnov  [Centaurua ; 
because  used  by  Chiron  to  heal  the  foot  of  Hercu- 
les],  the  cetUmtreum,  a  medicinal  plant  of  Thessaly, 

Centaureus,  adj.  [Centaurus],  of  the  Centaurs  : 
rixa,  H. 

1.  Centaurus,  l,m.,a  Centaur,  a  fabled  mon- 
ster, lialf  man,  half  horse,  V.,  H.,  0. — E  s  p.,  Chiron, 
H. — A  shifts figure-head,\, — A  sotUhem  constd- 
lation. 

2.  Centaurus, !,/.,  the  ship  Centaur,  V. 
centenus,  num.  distrib.  [centum],  one  hundred 

times,  one  hundredfold. — Sing,  (very  rare) :  cente- 

Digitized  by  V^OOQIC 


oenteaimas 


121 


CerMdia 


liqne  arbore  flactum  Verberat,  with  a  hundred 
oan,  V.  —  Plur,^  one  hundred  each  :  illos  centeni 
qaemque  seqountur  iuvenes,  V. :  pediti  in  singu- 
lis dtti  centeni  (denariiX  L- — With  muUiplie, :  HS 
deciens  oentena  milia  numerasse :  Deciens  centena 
(k.  milia  sestertiuiD)  dare,  H. 

cezttMimiiSy  num.  ordin.  [centum],  the  hvn- 
iredth :  lux  ab  intentu  Clodii.  —  As  8W)8t.  /.  (sc. 
ptrs),  the  hundredth  party  one  per  centum :  binis 
centesimis  faenerari,  cU  iteoper  cent,  (a  month),  i.  e. 
twenty-four  per  cent,  (per  annum). 

oenticraak  cipitis,  a<(;.  [centum + caput],  hun- 
dred-headed:  belua,  i.  e.  Cerberus,  H. 

centiena  or  oentiea,  adv.  [centum],  a  hundred 
tima:  idem  dictomst,  T. :  sestertium  centiens  (sc. 
ceatena  milia),  i.  e.  ten  miUiona. 

centimanoa,  adj.  [  centum +roanus],  with  a 
hmdred  handt  (jtoet.) :  Gjas,  H.,  0. 

cento,  6nis.  m.  [2  CAN-],  a  rag  cuihion^  patch- 
wrk  qmlt  (as  a  defence  against  missiles),  Cs. 

centum  or  C,  num.  indeci.,  a  hundred:  anni : 
dies:  Ticiens  centuDQ  milia  passuum,  Cs. — Indef., 
tf  hmdrtd,  many^  cawUless :  mihi  si  linguae  cen- 
tum sint,  y. :  centum  puer  artium,  H. 

centiimgeiiiiniia»  adj.  [  centum  H-geminus], 
o/nmUipU  form:  Briarens,  i.  e.  tnth  a  hundred 

centnmvlralla^  e,  adj.  [  centumviri  ],  of  the 
(tntumnri:  iudicium  :  causae. 

centumviri  (Cvlri)  or  centum  viri,  drum, 
w^  the  hundred  men,  a  special  jury  of  three  from 
^oeh  tribe^  o^ocm  annually  to  try,  under  a  quaestor^ 
i^ortant  civil  suiis^  eepecially  concerning  inherit- 
futca:  causam  apud  centum viros  agere. 

centanculna,  i,  m.  dim.  [I  cento],  a  cloth  of 
mmycofon,  L. 

centozia,  ae,/.  [centum],  a  ditnMon  of  a  hun- 
drtd^eentury^  company:  centuriae  tres  equituro, 
L. :  milites  eiusdem  centuriae,  Cs. :  pecus  exerci- 
toi  per  centunas  distribuere,  S. — A  division  of  the 
^wpfe,  century  (the  constitution,  ascribed  to  Ser- 
jitB  Tullius,  dirided  the  people  according  to  wealth 
into  193  centaries),  L.  They  voted  by  centuries 
in  the  comitia  centuriata :  praetor  centuriis  cunc- 
ti3  renantiatuB :  praerogativa.  —  A  division  of 
^traet. 

centoriatim,  adv.  [  centuria  ],  by  companies : 
inrarCjCB. — By  centuries^  in  centuries:  citare  po- 
l«him,  L. :  descriptis  ordinibus. 

1.  centizzlatiia»  adj.  [P.  of  1  centurio],  divided 
^  centuries:  oomitia  oenturiata,  the  assembled 
^f^beriei  of  the  people  (held  in  the  Campus  Marti  us 
to  riioofie  the  higher  magistrates,  to  decree  war  or 
PCMe,etc):  quod  ad  populum  centuriatis  comitiis 


tulit:  comitiis  centuriatiB  alqm  consulem  renon- 
tiare :  lex,  sanctioned  by  the  Comitia  Centuriata. 

2.  centuriatua,  Qs,  m.  [1  centurio],  a  division 
into  centuries :  ad  centuriatura  convenire,  L. 

3.  centuriatua,  as,  m.  [2  centurio],  the  office 
(^  centurioti. 

1.  centurio,  &vl,  atus,  &re  [centuria],  to  divide 
into  centuries,  assign  to  companies^  organize  (of  in- 
fantry): homines  centurian:  iuventutem,  L. :  oen- 
turiati  pedites,  L. 

2.  centurio,  dnis,  m.  [centuria],  a  commander 
of  a  century,  captain,  centurion  (next  in  rank  to 
the  tribunes  of  the  legion),  C,  S.,  L.,  H. :  primi 
pili,  of  the  fir«t  maniple  (of  the  triarii),  the  first 
centurion  of  the  legion,  S.  —  Hur. :  primorum  or- 
dinum,  i.  e.  the  six  centurions  of  the  first  cohort,  Cs. 

centurionatua,  ils,  m.  [2  centurio],  an  election 
of  centurions,  Ta. 

cenula,  ae,  /.  dim.  [cena],  a  little  dinner :  he- 
sterna. 

cepa,  see  caepe. 

cera,  ae,/.  [2  CER-],  wax:  fingere  e  cerii:  ca- 
lamos  cer&  coniungere,  V.  —  Me  ton.,  plur.,  the 
wax  celts  (of  bees),  V.  —  A  writing-tablet,  leaf  of 
wood  covered  with  wax:  ex  illis  tabulis  cerftve  re- 
el tata,  L. :  vacua,  0. :  prima,  the  first  leaf,  H. :  ex- 
treraa. — A  seal  ^of  wax),  C,  0. — A  waxen  image, 
wax  figure,  family  portrait :  veteres,  lu.,  S. 

Ceramicua,  I,  m.,  =  Ktpa/iciiroc  (of  potters), 
afield  near  Athens,  in  which  eminent  citizens  were 
buried. 

cerarium,  I,  n.  [cera],  a  seal-tax,  fee  for  sealing. 

ceraatea,  ae,  m.,  =  KtpdortiQ,  a  horned  serpent, 
Pr. 

ceraaua,  I,  /.,  ^  Ktpafro^,  a  cherry4ree,  V. — A 
cherry:  dulces,  Pr. 

ceratua,  adj.  [cera],  covered  with  wax,  waxed: 
tabellae :  pennae,  cemented  with  wax,  H. :  taedae, 
of  wax,  0. 

Cerberua  (-roa),  I,  m.,  =  Kkp^epocy  in  fable, 
Cerberus,  who  guarded  the  entrance  of  Hades,  a 
dog  with  three  heads,  V.,  0. ;  or  vrith  many  heads 
(centiceps),  H. 

cercoplthecua,  I,  m.,  =  KtpKOTri^Kog,  a  long- 
tailed  ape :  sacer  (in  Egypt),  lu. 

cercurua,  I,  m.,  =r  KspKovpoQ,  a  light  vessel  (of 
Cyprus),  L. — A  sea-fifih .  ferox,  0. 

cerdo,  5iiis,  m.  [KkpSog'],  a  voorhnan  of  the  low- 
est class^  III. 

Cerealla,  e,  adj.  [  Ceres  1,  of  Ceres :  nemus, 
sacred  to  Ceres,  0. :  papaver,  V. — Of  grain,  cereal, 
agricultural:  raunera,  0. :  herbae,0.:  culraus,  V.: 
arma,  i.  e.  implements  for  grinding  and  baking,  V. : 
solum,  i.  e.  the  cake  laid  on  the  ground,  V. — Plur. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oerebroflns 


122 


oerte 


«.  a»  9ubtt, :  Gerealia,  t/ie  fettival  of  Cerm^  C,  O^ 
L. 

oerebrdaus,  a((/.  [cerebrum],  hoi-headed^  paa- 
wmaUf  hojsty:  unus,  U. 

oerebrum,  I*  n.  [2  CEL-],  the  brain:  Dimmi- 
nuetur  tibi,  T.,  V.  —  Understanding:  Putidius,  ^. 
—  Anger y  choler ;  o  te  cerebri  Felicem  I  L  e.  your 
hot  temper^  H. 

Ceres,  ens,/.,  the  dayghter  of  Saturn^  goddess 
of  agriculture,  V.,  H.,  0. :  Deserta,  secluded,  V.— 
M  e  t  o  n.,  bready  fruity  com^grain^  food :  f ruges 
Cererem  appellamus,  C.,  T.,  v.,  H.,  0. 

1.  oereuB,  adj.  [cera],  waaun,  of  wax:  nihil: 
effigies,  H. :  neque  proponi  oereus  opto,  offered  for 
sale  in  (a  statue  of)  wax,  H. :  castra,  i.  e.  hmey- 
comb,  V. :  regpa,  realms  of  bees,  V. —  Waxrcolored : 
pruna,  V.  —  Fliant,  soft:  bracchia  Telephi,  H. — 
Fig.:  cereus  in  vitium  flecti,  easUy  persuaded,  H. 

2.  cereus,  I,  m.  [1  cereus],  a  ufaz-light,  taper. 
oerlmdnia,  see  caerinionia. 

oerlntha,  ae,/.,  the  toaxflower,  cerinthe,  V. 

cemd,  crSvl,  certus,  ere  [2  CER-],  to  sqxirate, 
part^  sift:  in  cribris  omnia  cavis,  0.  —  Fig.,  of 
the  sight,  to  distinguish,  discern,  make  out,  perceive, 
see:  si  satis  cerno,  T. :  acutum,  H. :  oculis  cerni, 
N. :  quae  cemere  et  videre  non  possumus :  haec 
coram,  to  witness,  Gs. :  coram  letum,  V. :  acies  a 
nostris  cernebatur,  Gs. :  Venus,  nulii  cernenda, 
uivisible,  0.:  neque  misceri  omnia  cerneres,  S. : 
cernis  ut  insultent  Rutuli  ?  V. :  cernebatur  novis- 
simos  illorum  premi  vehementer,  Cs. — To  see  men- 
tally, discern,  perceive,  comprehend,  understand: 
eas  (res)  ingenio:  ea  quae  erant  vera:  amorem, 
T. :  cerno  animo  acervoe  civium :  fortis  animus 
cemitur,  shows  itself — To  decide,  decree,  determine, 
resolve:  quotcumque  senatus  creverit  populusque 
iusserit :  priusquam  id  sors  cerneret,  L. :  certa 
sorte,  ajfter  the  lot  was  decided,  L. :  Ferro  non  auro 
vitam  cemamus  utrique :  cemere  ferro,  V. :  potius 
germanum  amittere  crevi  quara  tibi .  .  .  deessem, 
Ct. :  pro  patria,  S. — In  law,  with  fieredUatem,  for- 
mally to  dedare  oneself  heir  to,  accept,  enter  upon : 
quam  hereditatem  iam  crevimus:  hereditatem 
regni,  L. — Fig.:  fratria  amorem  cum  reliquft 
nereditate  crevisse. 

oernuus,  a4j.  [  2  CEL- 1,  stooping  forwards, 
head-foremost:  quadrupes,  V, 

(oer5),  see  ceratus. 

cerdma,  atis,  n.,  =  Kfjputfia,  an  ointment  for 
wrestlers :  femineum,  lu. 

cerdmaticus,  adj.,  =z  icrjpwfjiartKdi:,  smeared 
with  teax  ointment :  collum,  lu. 

oerritos,  adj.,  crazed,  frantic,  mad,  H. 

oertamen,  inis,  n.  [cerlo],  a  decutive  contest, 
measuring  of  forces,  struggle,  strife,  dispute,  dissen- 


sion, rivalry,  competition :  inter  clariMimofl  daoes: 
de  urbis  possessione :  cum  alqo :  regni,  L. :  no- 
strum :  certamina  domi  finita,  dvil  dissensions,  L. : 
inter  mortalls  vine  an  virtute,  etc.,  S. :  certamina 
divitiarum,  H.  —  A  battle,  fight,  struggle,  combat, 
engagement :  ubi  res  ad  certamen  venit,  S. :  in  oer« 
tamine  ipso,  L. :  medio  in  certamine,  V. :  ita  vario 
certamine  pugnatum  est,  such  were  the  changing 
aspects  of  the  battle,  Gs. :  humanum,  bettoeen  men, 
L. :  pari  certamine  geri,  with  equal  numbers,  Gs. ; 
pugnae,  0. :  navale,  V. :  non  temptato  certamine, 
L. :  me  in  certamina  poscere,  challenge,  V.  —  A 
trial,  race,  match,  contest,  struggle :  gladiatorium : 
Instituit  celebri  certamine  ludos,  0.:  celebrata 
sancto  certamina  patri,  V. :  cursQs,  0. :  equus  cer- 
tamine primus,  H. :  ponam  certamina  classis, 
make  a  nuUch,  V. :  Velocis  iaculi  certamina  ponit, 
y. — M  e  t  o  n.,  rivalry,  competition,  emulation,  ant- 
bition,zeal:  honoris  et  gloriae:  pugna  mediocri 
certamine  commissa:  oUi  certamine  summo  Pro- 
cumbunt,  Y. :  magni  certamiuis  dimicatio,  L. — A 
prize:  tanti  certaminis  heres,  0. 

certatim,  adv,  [2  certo],  in  rivalry,  emulously, 
zealously,  with  competition :  quem  amamus,  vie  in 
loving:  saxa  mittere,  S.:  cantat  nauta  atque  via 
tor,  H. — Earnestly,  zealously,  eagerly:  umeris  in- 
fundere  rores,  V. :  Actaeona  clamant  (comites), 
0. :  Delphi  tota  ex  urbe  ruentes,  Gt. :  conlucent 
ignibus  agri,  rival  one  mwther  in  splendor,  V. 

certatio,  Snis,  /.  [2  oerto],  a  competition,  eon- 
test,  strife,  rivalry:  inter  eos  honesta,  honorable 
rivalry  :  iniqua,  unfair.  —  A  dispute,  disctission  : 
relinquitur  virtuti  cum  voluptate  certatio :  omiss& 
multae  certatione,  the  demand  of  a  fine,  L. 

certe,  adv.  with  eomp.  [  certus  ],  really,  surely, 
assuredly,  aduaUy,  certainiy,  as  a  fact :  f uit  certe 
id  aequum :  ea  certe  vera  sunt,  admitted  facts : 
qui  oertius  explorata  ref erant,  L. :  Si  reperire  to- 
cas  amittere  certius,  0. :  o  dea  certe,  V. :  Gerte 
edepol  nutricem  video,  T.  —  E  s  p.,  in  answers : 
estne  hie  ipsus  ?  et  certe  is  est,  T. :  num  is  est 
Gluentius  ?  certe  non  est  —  In  confirmation,  no 
doubt,  of  course,  certainly :  venerat,  ut  opinor,  haec 
res  in  indicium.  Gerte :  atqui  vis  in  foro  versata 
est.  Gerte,  admitted. — Of  belief,  without  doubt^ 
with  cusurance,  confidently,  surely,  certainly:  iste 
certe  statuerat  non  ades^e :  de  casu  Gotlae  certius 
ex  captivis  cognoscit,  Cs. — With  scio,  to  have  no 
doubt,  be  sure:  ex  litteris  certe  scire  potuistis: 
( legiones )  coraprobaturas  esse  certe  scio.  — 
Ironic:  Regiura  certe  genus  Maeret,  no  doubt, 
H. :  credo  fore  qui .  .  .  inponant,  certe  quibus  vi- 
detur,  etc.,  men  who  no  doubt  think,  etc.,  S. — Res 
strictive,  at  least,  yet  certainly,  but  sttrely :  Si  non 
ipsft  re  tibi  istuc  dolet,  simulare  certe  est  hominis, 
T. :  res  fortasse  verae,  certe  graves:  desilite,  mil*- 
tes  .  .  .  ego  certe  meum  officium  praestitero,  Gs  : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oerto 


128 


opo  quid  ^t  beatius,  mihi  certe  in  mentem  venire 
noQ  potest :  si  tibi  fortuna  non  dedit ...  at  natu- 
n  OCTte  dedlt :  maior  haec  praeda,  sed  ilia  impu- 
ientia  certe  non  minor:  hoc  vero  edictum  certe 
alentlo  non  potest  praeteriri:  vestrae  quidem 
certe  vitae  prospiciam,  Cs.  (quidem  emphasizes 
the  preceding  word,  while  certe  belongs  to  the 
whole  clause):  bona  femina,  locuples  quidem 
certe:  sed  alias  ubi  sit  animus;  certe  quidem  in 
te  est  (quidem  emphasizes  certe). 

1.  oertd,  adv.  [oertus],  vfith  certainly,  eertaifdy, 
mrAf^ofa  trtUh,  in  fact,  really:  nihil  ita  exspec- 
tsre  quasi  oerto  futunim :  ego  rus  abituram  me 
esse  ccrto  decrevi,  T.— With  ado,  I  know  fully,  it 
ia  b^fond  dovbt:  hoc  certo  scio,  aiebat,  etc.,  T. : 
haec  omnia  facta  esse  certo  scio. 

2.  oerto,  avi,  fttus,  are,  freq.  [certus],  to  match, 
9ie  with,  fight,  contend,  atruggU,  combat,  do  battle: 
armis  cum  hoste,  an  venenis  ? :  pugnis,  calcibus : 
proelio,  S. :  de  salute,  Ta. :  de  ambiguo  agro  bello, 
U :  adc,  V. :  animis  iniqais,  V. :  in  Bruti  salute 
oerutar :  maxima  tI  certatur,  S.  —  F  i  g.,  to  cor^ 
tend,  airuggU,  atrive :  inter  se  quo  iure  certarent: 
m  centumyirali  iudicio :  provocatione,  L, :  si  quid 
se  iodice  oertes,  H. :  foro  si  res  certabitur  olim,  be 
tried,  VL :  cni  (multae)  certandae  cum  dies  adve- 
Bisset,  L. :  oertata  lite  deorum  Ambracia,  the  mtbject 
of  arbitration,  O. :  quicum  omni  ratione  certan- 
dam  Bit:  (aumina)  certantia  iudice  Tarp&,  recited 
^•comdition,  H.  —  To  contend,  compete,  toreatle, 
tiniggU,  atrive,  vie,  match  :  cursu  cum  aequalibus, 
S. :  si  naatae  certarent,  quis  eorum  potissimum 
gabemaret:  die,  mecum  quo  pignore  certes  (in 
m^BicX  v. :  Carmine  vilem  ob  hircum,  H. :  solus 
tibi  eertat  Am  jntas,  it  your  orUy  rival^  V. :  Certent 
et  cjema  ululae,  V. — With  inf  :  Phoebum  supe- 
rife  canendo,  V. :  aequales  eertat  superare  legendo 
(inolasX  ^''  inter  se  eruere  quercum,  V. :  praedas 
eertantes  agere,  trith  all  their  might,  S. :  Avidi 
gloriae  eertantes  munim  petere,  atriving  to  outdo 
«^  another,  S, — ^Fi  g.,  to  comptie,  vie,  emulate,  ri- 
»«.•  Benedictis  si  certasset,  T. :  cum  civibus  de 
▼irtote,  S. :  cum  alionim  iraprobitate :  contumacift 
■drersus  nobiles,  L. :  yobiscum  de  amore  rei  p. : 
^ntnte  oportere^  non  genere  certari. — Po e t. :  viri- 
<fiqac  oertat  Baca  Venaf ij^  H. :  decerpens  Certan- 
tem  nram  pnrpurae,  H. :  fhunc)  tergeminis  tollere 
hoooribus  ^.  e.  tollendo),  H. 

oertom,  I,  n.,  and  oertom,  ado. ;  see  oertus. 

ceito%  aofj.  with  comp.  and  9up.  [P.  of  oerao], 
^fe'ww^di  reaolved,fKud,  aeUled,  purpoaed,  certain  : 
o  eonsQia,  T. :  Certa  res  est,  T. :  illos  ad  certam 
■**rt«n  addaoere:  omnia  experiri  certumst  prius 
f"«B  pereo^  it  ia  determined^  T. :  ita  facere  cer- 
*^T.:  certam  est  omnia  dicere:  cum  diceret 
>fiM  eertom  esse  discedere,  that  he  had  reaolved: 
■ihi  ahianre  oeitius  est  quam  dependere,  /  have 


oemaBatns 


determined  rather,  etc.— Of  persons,  determined, 
reaolved,  bent:  certa  mori,  V.:   certi  non  cedere 
0. :  certus  eundi,  V.,  0. —Determined  in  thought, 
aure,  proved,  true,  eatabliahed,  certain:  ut  mi  haec 
certa  attuleris,  T. :  cum  ad  has  suspiciones  certis- 
simae  res  accederent,  Cs. :  crimen :  oertum  esse 
ratus  quod  acceperat,  8. :  nee  quicquam  certi  re- 
spondes  mihi,  T. :  id  parum  oertum  est,  L. :  neque 
certi  quid  esset  explorari  poterat,  Cs. :  neque  cer- 
tum  inveniri  poterat,  Cs. :  si  quicquam  humano- 
rum  certi  est,  L. :  certum  habere,  to  r^ard  aa  cer- 
tain: pro  certo  habetote  vos  decernere,  be  aaaured, 
S. :  pro  certo  polliceor  hoc  vobis :  id  ponere  pro 
certo,  L. :  quot  caesa  milia  sint,  quis  pro  oerto 
adflrmet  ?  L. :  pro  certo  creditur  (Catilina)  fecisse, 
etc.,  &  — Of  persons,  informed,  aaaured,  certain: 
cerU  sumus  periisse  omnia :  Anohisen  facio  Cer- 
tum, V. :  f uturorum  certi,  0. :  Quantum  potest  me 
oertiorem  face,  inform  me,  T. :  qui  oertiorem  me 
sui  consili  fecit :  Caesarem  oertiorem  faciunt,  sese 
non  facUe  prohibere,  etc,  Cs. :  milites  cerUores 
facit,  paulisper  intcrmitterent  proelium,  inatructa 
Cs. :  ubi  de  eius  adventu  flelvetii  certiores  facti 
sunt,  Cs. :  factus  certior,  quae  res  gererentur,  Cs. 
—Definite,  preciae,  certain,  apedfied,  particular  :  ad 
certas  rea  oonficiendas  certos  homines  delectos 
habebat,  for  apecial  purpoaea  apecial  agenta:  con- 
cilium in  diem  certam  indicere,  Cs. :  certum  pre- 
tium  missionis  constituere:  imperatorem  certum 
deposcere:  signum,  o^earf,  Cs. :  domicilium, /jawrf; 
sunt  certi  denique  fines,  Quos  ultra,  etc.,  U.—De- 
termined  only  in  thought,  certain,  nameleaa,  not 
apedfied:  de  certa  causa  nondum  facere:  certo- 
rum  hominum  avaritia :  expositis  certis  rebus,  a 
few  pointa.  —  Of  persons,  truatv/orthy,  coneiatent, 
firm:  amicus  certus  in  re  incerta  oemitur:  homo 
certus  et  diligens:  honestissimus  et  certissimus: 
hostis  nee  spe  nee  animo  certior  (i.  e.  firmior),  L. : 
pectus,  V. :  illud  ex  hominibus  certis  reperiebam : 
certissimus  auctor  (Phoebus),  V. :  certi  aocusato- 
ris   officluro.  —  Of  things,  aettled,  fixed,  aaaured, 
eatabltahed,  truatworthy,  certain :  certius  argumen- 
tum  odi :   cum  Ilia  oertissima  argumenta  atque 
indicia  sceleris,  tum  multo  oertiora  ilia,  condudve: 
certiores  nuntii,  more  truatyoorthy  newa,  Cs. :  vecti- 
galia  populi  R.  certissima :  quod  salutis  certa  Ue- 
titia  est,  nasoendi    incerta  condicio:   certissima 
idctoria,  complete,  Cs. :  convivia,  conatant,  H. :  oer- 
tiorem capessere  fugam,  more  decided,  L. :  cerUm 
quatit  improbus  hastom,  awe  of  aim,  V. :  certo 
subtemine  Parcae,  inexorable,  H. :  si  certa  pestis 
adesset,  aure  deatruction,  S. 

cernla,  ae,/.  dim.  [cera],  a  bit  of  wax  uaed  in 
eraaing:  miniata. 

ceruBsa,  ae,/.,  white-lead,  ceruae,  O. 

oenMBSLtau,a(ff.[ceriis8ii],  colored  with  white' 
lead, painted  white:  buccae. 


Digitized  by  VjOOQ IC 


oerra 


124 


oetos 


oerva,  ae, /.  [ cervus ],  a  kind^  0.  —  In  g e ii. 
(poet.),  a  deer,  T.,  V.,  H.,  0.,  Ct.,  Tb. 

cervical,  alia,  n.  [cervix],  a  pillow^  bolster,  lu. 

cervicula,  ae,/.  dim.  [cervix],  a  small  neck. 

cervinu8»  cicy.  [cervus],  of  a  deer:  pellis,  U.  : 
vellera,  0. :  senectus,  i.  e.  prcat  age,  lu. 

cervuc  Icis,/.  [2  CEL-  +  VI-],  a  head -joint, 
neek,nape:  rosea,  v.:  subacta  ferre  iugum,  H. : 
nudare  cervioem,  L. :  eversae  cervices  tuae,  T. : 
caput  et  cervices  ttitari :  parentis  Fregisse  cervi- 
cem,  H. :  cervices  securi  subicere,  i.  e.  to  commit  a 
capital  crime :  cervices  Roscio  dare,  i.  e.  submit  to 
be  judicially  murdered  by  R. :  praebenda  est  gla- 
dio,  lu. — Fig.,  the  neck,  shoulders:  Imposuistis 
in  cervicibus  nostris  doininum:  dandue  cervices 
erant  cnidelitati  nefariae,  must  submit. —  The  neck, 
throat, life:  a  cervicibus  nostris  est  depulsus  An- 
tonius:  etsi  bellura  ingena  in  cervicibus  erat,  tm- 
pending,  L. :  velut  in  cervicibus  iiabere  hostem, 
L. :  qui  tantis  erunt  cervicibus  recupera tores,  qui 
audcant  ?  etc.,  who  shall  have  the  fierceness  ? 

cervus,  I,  m.  [1  CAR-],  a  stag,  deer:  boa  cervi 
figuia,  Cs. :  fugax,  H. :  surgens  in  comua,  V. : 
Ocior  eervi.s,  H.  —  In  war,  a  structure  of  sharp 
stakes  (like  horns),  chevaux-de-frise,  Cs.,  L. 

ceapes,  see  caespea. 

ceaaatio,  onis,  /.  [  ceaao  ],  inactivity,  idleness, 
absence  of  occupation  :  otiosa. 

ceaaator,  oris,  m.  [cesso],  a  loiterer,  idler :  in 
litteris :  de  iibris :  nequam  et  cesaator,  H. 

ceaaid,  onis,/.  [1  cedoj. — In  law,  a  giving  up: 
in  iure,  i.  e.  in  open  court. 

ceaao,  ftvl,  fttus,  hTe,freq.  [1  cedo],  to  be  remiss, 
delay,  loiter,  cease  from,  stop,  give  over:  paulum, 
T. :  odioaa  ceaaaa,  you  are  delaying  shameftdly,  T. : 
in  auo  studio:  ab  apparatu  operum  nihil  cessa- 
tum,  L. :  Quidquid  apud  durae  cessatum  est  moe- 
nia  Troiae,  whatever  delay  there  was,  V. :  audacia, 
to  lack  spirit,  L. :  quid  cessas  ?  Tb. :  quor  cessas  ? 
T. :  cessas  in  vota  ?  V. :  ego  nunc  mihi  cesso,  i.  e. 
to  my  hurt,  T. :  pultare  ostium,  T. :  mori,  H. — Of 
persons,  to  be  inactive,  be  idle,  be  unoccupied,  do 
nothing:  cur  deos  cessare  patitur?  si  quid  cessare 
potes,  V. :  Dum  cessant  aliae,  0.:  cessare  et  lu- 
dere,  H. :  Cessatum  usque  adhuc  est,  T. :  Semel 
hie  cessavit,  played  truant,  H. :  amori,  to  have  lei- 
sure for,  Pr. — Of  things,  to  be  at  rest,  rest,  be  still, 
be  inactive,  be  unused,  pause,  cease,  stop :  quid  ita 
cessarunt  pedes?  Ph. :  Cessat  opus,  0.:  cessat  ira 
deae,  L. :  cessasse  ferunt  aras,  i.  e.  remained  un- 
sought, 0.:  Cessantem  amphoram,  i.  c.  long  un- 
opened, H. :  cessaturae  casae,  0. :  tonsas  cessare 
novalls,  to  lie  fallow,  V.  •  cessat  voluntas  ?  i.  e.  does 
hs  hesitate  f  H. :  Cessata  tempora  cursu  Corrigit, 
makes  up  for  lost  time,  0. — Supin.  ace  i  cessatum 
ducere  curani,  lay  at  rest,  H. 


ceatroaphendone,  e8,f.,=:Ktirrpocf€¥ioini,a 
military  engine  for  hurling  stones,  L. 

cetarium,  I,  n.  [cetos],  a  fish-pond,  H. 

oetarlua,  adj.  [cetos],  of  sea -fish:  ludi,  Ta. 
dub. — As  subst.  m.,  a  fishmonger,  T. 

cete,  see  cStos. 

cetera,  adv.  [ace.  plur.  of  cetcru8],/<w  the  rest, 
otherwise,  in  all  else:  praeter  nomen  cetera  igna- 
rus  populi  K.,  S. :  hastile  cetera  teres  praeterquani 
ad  extremuro,  L. :  hao  in  re  un&  dissimilea,  at  ce- 
tera paene  gemelli,  H. :  cetera  Graius,  V. :  cetera 
similes  Batavis,  nisi,  etc.,  Ta. :  egregius  cetera,  Ta. : 
cetera  paroe,  puer,  bello,  V. 

oereroqui  (not  -quin),  cuiv.  [ceteru8+qui],/or 
the  rest,  in  other  respects,  otherwise :  non  poCta  so- 
lum suavis,  verum  etiam  ceteroqui  doctua. 

1.  cetenim,  l,  n.,  see  cetenia. 

2.  cetemm,  adv.  [ace.  n.  sing,  of  ceterus],  for 
the  rest,  in  ot/ier  respects,  else,  otherwise  :  foedera 
alia  aliia  legibua,  ceterum  eodem  modo  omnia  fiunt, 
L. :  brevior  via  per  loca  deserta,  ceterum  dieruni 
erat  fere  decern,  N.  —  In  transitions,  now,  besides^ 
for  the  rest,  T. :  Ceterum  ex  aliia  negotiis,  etc.,  S. 
— Restrictive,  but,  yet,  notwithstanding,  still,  on  the 
other  hand:  id  quidem  (bellum)  ape  omnium  ae- 
riua  fuit :  ceterum,  id  quod  non  timebant,  etc.,  L. : 
multa  ceterum  levia,  S. :  multum  laboris  auscipere, 
ceterum  maxume  tutos  ease,  S. — Otherwise,  else,  in 
the  opposite  event:  non  enim  cogitaraa;  ceterum 
Idem  hoc  meliua  inveniaaea,  T. 

(ceterua),  cu{j,  [2  CA-,  CI-],  the  other,  remain^ 
der,  rest :  omatua :  regio  cultu,  N. :  cohortes  vete- 
ranas  .  .  .  ceterum  exercitum  locat,  S. :  multitude, 
S  :  aetas,  Y. :  mums  supra  ceterae  modum  altitu- 
dinia  emunitus,  L. :  inter  ceteram  planitiem  mons, 
S. :  pro  ceterft  cius  audacift :  unfi  iugi  aquft,  ceterm 
pluvi&  utebantur,  S. :  voa  curia  aolvi  ceteris,  T. : 
amici,  Ca. :  praeatare  ceteria  animalibua,  S. :  cete- 
rarum  rerum  prudena :  non  abhorret  a  cetero  ace- 
Icre,  L.  —  I  d  i  o  m  a  t.  (with  the  genua  inatead  of 
the  species),  the  others,  besides,  alio  :  Ipse  (consul) 
vocat  pugnas,  sequitur  tum  cetera  pubes,  V. :  hi 
ceterorum  Britannorum  fugacissimi  (i.  e.  omnium), 
Ta. — As  subst,  m,,  the  others,  all  the  rest,  everybody 
else,'  oeteri  nihil  auspicantea  dant  (iua  iurandum), 
Cassius,  etc.,  S.  —  As  s%tbst.  n.  .•  ceterum  omne  in- 
censum  est,  the  rest,  L. :  de  cetero,  as  for  the  restc 
nil  egregie  praeter  cetera  atudebat,  T. :  ad  cetera 
addiderunt,  falaum  numerum  deferri,  etc.,  Ca. :  in- 
ter cetera  tristia  eius  anni,  L. :  Cetera  de  genere 
hoc,  adeo  sunt  multa,  etc.,  H. :  ut  omittam  cetera. 
—  E  8  p.,  et  cetera  or  ceteraque,  and  the  rest,  amd 
the  like,  and  so  forth?  cum  scriptum  ita  ait  • .  .  et 
cetera :  ut  illud,  *  Agas  asellum  ^  et  cetera. 

cetoa,  n.,  =z  Krjrog,  a  sea-monster^  plur. :  inina* 
nia  cete,  V. 


Digitized  by 


Google 


o«tra 


125 


oibarla 


okra,  oetritan^  see  caet-. 

(MO,  odn,  [ce+Te],  a«,  likt  tu^jtut  <ut  genus 
ornne  Datantum,  ceu  naufnga  oorpora,  fluctus 
Proluit,  Uke^  V. :  Dims  per  urbea  Afer  Ceu  flam- 
ou  per  taedaa,  etc,  H. :  oeu  nubibus  arcus  iacit 
eoteree,  V.— Followed  by  baud  aliter,  V. ;  by  sic, 
V. :  aliae  turpea  borrent,  ceu  Cum  venit  viator,  at 
wkm^  V. :  lupi  ceo  raptores,  V. :  para  vertere  ter- 
ga,Cea  quondam  petiere  rates,  ji«<  <m,  Y.—As  if, 
01  it  were^juti  tu  if:  per  aperta  volans,  ceu  liber 
habenis,  Aequora,  V. :  oeu  cetera  nusquam  Bella 
forcnt,V. 

oerao^  — ,  — ^  Sre,  to  move  the  haunches,  lu. 

chaloaapideB,  dum,  m.,  =  YaXjca<T7ri^ec,  mth 
6racm  ^ieku  (a  diTision  of  the  llacedonian  arm j), 

Chaldaens,  tufj.,  Chaidaean:  grez,  of  tooth- 
lo. 


chaljbfiLOflk  ^j'  [chalybs],  of  steel:  massa,  0. 

chalybs,  ybis,  m.,  =  xoXtr^,  <M.*  volnificus,V. 

ohanni^  es,/.,  =■  x<>>^9»  ^  sea-fuh,  0. 

(chaos),  abl,  chad,  only  aec.,  n.,  =  x^^^y  ^^  ***** 
formed  worlds  void,  empty  tpace :  ingens,  inane, 
0.^7%e  formiesa  mass  of  which  the  universe  was 
made,  chaos:  a  chao,  since  the  creation,  V. 

obara,  ae,/,  a  wild  cabbage,  Cs. 

chaxistia  (oar-X  drum,  n.,  =  xaphrta,  a  fes- 
tivd  of  family  P^ice,  held  February  20th,  O. 

Charite%  um,  /.,  =  Xopirec,  the  Charites, 
Orae«s,0, 

Chardn,  ontts,  m.,  ^  Xoptov,  the  ferryman  of 
the  Lower  World,  C.,Y, 

chaita,  ae,/.,  =  xop^C* «  W^  of  the  Egyptian 
pofynts,  paper :  qaodcumque  semel  chartis  inle- 
▼erit,  H. :  chartas  et  scrinia  posco,  H. :  dentata, 
•■•«*,  U  —  A  writing,  paper :  chartae  obsolue- 
nmt^  the  records :  ne  charta  nos  prodat :  finis 
ebutaeque  riaeque,  H. :  tribus  chartis,  books,  Ct. : 
fk  cbartae  sileant,  poems,  H. 

chartola,  ac,/.  dim,  [charta],  a  liUle  paper, 
^emora$ybmi, 

CharybcU^  is  [ace,  im  or  in,  abl.  I),  /.,  =  x^- 
H3^. «  whirlpool  between  Italv  and  Sicily  Jm-soni- 
fed  as  afemaU  monster,  lu. :  impUcata,  v!— Fig., 
a  destroyer  T  bonorum,  C,  H. 

Chelae,  imm,  /,  =  XijXa/,  the  arms  (of  Soor- 
fio,  which  extend  into  Libra,  hence),  Libra,  V. 

dbtUfdniM,  I,  m.,  =  x!^v^poQ,  a  fetid  water- 

chalya^  — ,  ace.  chelyn,  voe.  chely,  A,  =  vAvc 
^ortoiatXaahca,/yre,harp,0. 

ohara^  (obir-),  ae,  /.,  =  x^dypa,  gout  in 
wAnd^H. 


ohfliarchea,  ae,  m^  =  viXiapyaCt «  commander 
of  1000,  Cu. 

chiliarchua,  I,  m.,  =  xtXlapxoc  (commander  of 
1000).— la  Persia,  the  chancellor  of  state,  N. 

Chimaera,  ae,  /.,  =  x<Maipa,  a  fabulous  mon- 
ster, C,  v.,  H.,  0.—^  ship  m  the  fleet  ofAetieas,\. 

Chlmaerlfera.  adj.  f  [Chimaera  +  l  FER-], 
producing  the  Chimaera,  0. 

chirographum,  I,  n.,  =  X^V^yP^^o^*  «  hand- 
writing, hand:  quo  roe  teste  couvincas?  an  chi- 
rographo?:  chirographum  primorum  imitatus  est. 
— An  autograph:  Caesaris  chirographa  defende- 
re:  falsi^  chirographa, /orreries. 

(chironomon),  — ,  ace.  -Qnta,  adj.,  =:  xftpovo- 
fiwv,  moving  the  hands  significantly,  gesturing,  lu. 

chirurgia,  ae,  /.,  =  x^tpovpyia,  surgery:  chi- 
rurgiae  taedet,  i.  e.  violent  remedies. 

Chiua,  a4;., =XToc,  Chian,  of  Chios,— An  subsl. 
n.  (sc.  vinumX  Chtan  wine  (a  sweet  wine^  H. 

chlamydatUB,  adj.  [chlamys],  in  a  military 
cloak. 

chlamjTS,  ydis,/.,  =r  xXa/ivc«  a  Grecian  upper 
garment  of  wool,  military  cloak,  state  mantle:  cum 
chlamyde  statua :  Tyria,  0. :  Pallas  chlamyde  con- 
spectus, v.— I n  gen.,  a  cloak,  mantle,  V.,  H.,  0. 

choraginm,  I,  m., ^ x^P<^*<*^*  —  Prop.,  stage 
apparatus,  scenery  and  costumes;  hence,  pomp: 
gloriae,  Her. 

chorauleS)  ae,  m.,  =  xopovXiiCi  a  Jlute^player, 
who  accompanied  the  choral  dance,  lu. 

ohorda,  ae,  /.,  =  x^P^ht  «»^^,  «  string  (of  a 
musical  instrument) :  chordae  intentae :  resonat 
(vox)  chordis  quattuor  ima,  i.  e.  most  acute,  H. : 
Verba  socianda  chordis,  by  the  lyre,  H. :  querulae, 

chorea  (  rarely  chorea  ),  ae,  /.,  =  vopcm,  a 
dance  in  a  ring,  dance  to  music,  V.,  H.,  0.,  Tb.,  Pr. 

choreas  or  -iua,  l,  m.,  =  xof>€ioc,  «  choree, 
trochee  (a  metrical  foot,  —  ^). 

ohoma,  I,  m.,  =  x^pot,  a  dance  in  a  ring,  choral 
dance,  dance:  Nympharum  leves  chori,  H. :  choros 
agitare,  V.— ^  troop  of  dancers,  band  of  singers, 
chorus,  choir :  comissationis :  Phoebi,  v. :  cano- 
rus,  lu. — In  tragedy :  actoris  partis  chorus  Defen 
dat,  H.— Poet.,  of  the  deified  daughters  of  Atlas. 
Pleiadum,  H.  —  A  multitude,  band,  troop,  crowd: 
iuventutis :  philosophorum  :  vatum,  H. :  nostcr 
(i.  e.  Musarum),  0. :  lascivus,  Tb. 

chroxnis,  is,/.,  =  xp<5/**C,  a  sea-fish,  0. 

ohr^aoUthOB,  I,  m.,  =  ypvoSKi^oq,  chrysolite, 
topaz,  0 

chr^Bophrta,  — ,  ace.  yn,  /.,  =  xp^ofpvc,  a 
sea-fish  with  a  golden  spot  over  each  eye,  0. 

cibarla,  Orum,  n,  [cibariua], /oorf,  nutriment. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oibariiis 


126 


dago 


'^ 


vidualSfprovitions^fare,  reUion,  fodder  :  cum  sibi 
Bint  oongesta  cibaria,  i.  e.  a  bare  competence^  H. — 
Of  soldiers:  trium  mensum,  Cs. :  decern  dienim 
cocta,  L. :  menstrua,  monthly  supplies :  anseribus 
cibaria  publico  locantur. 

cibariufiK  cuij.  [cibus],  ffiven  as  rations^  made 
as  an  allowance:  panis,  i.  e.  the  bread  served  to 
tiaves. 

cibdrium,  I,  n.,  :=  KipupioVf  a  drinking-cup^  H. 

oibtlB,  If  m.,  food,  victuals,  nutrimeni,  fodder  : 
Cibum  capiet  cum  e&,  T. :  advorsus  famem,  non 
lubidini  erat,  S.  t  suavitatem  cibi  sentire :  sumere, 
N. :  tantum  cibi  et  potionis  adhibendum :  facilli- 
mus  ad  conooquendura  :  se  cibo  iuvare,  Cs. :  ani- 
malis,  nourishment  in  the  air:  celare  cibis  fallaci- 
bus  bamos,  bait,  0. :  dediti  somno  ciboque,  Ta. : 
cibus  omnis  in  illo  Causa  cibi  est,  causes  hunger, 
0. — P  r  o  V. :  E  flamm&  petere  cibura,  i.  e.  to  snatch 
victuals  from  a  funeral  pyre,  T. — ^F  i  g.^food,  nour- 
ishment, sustenance :  humanitatis:  flammae,  0. 

oioada,  ae,  /.,  the  cicada,  tree-cricket,  V. :  ex- 
spectate  cicadas,  i.  e.  wait  for  summer,  lu. 

oioatrix,  Icis, /.,  a  scar,  cicatrice:  cicatricis 
suas  Ostentat,  T. :  plagam  accepit,  ut  declarat  ci- 
catrix: adversae,  toounob  in  front:  ostentare  cica- 
trices advorso  pectore,  S. :  ubi  primum  ducta  cica- 
trix, when  the  wound  began  to  heal  over,  L.  —  In 
plants,  a  mark  of  incision,  V. — In  a  sboe,  the  seam 
of  a  patch,  lu. — Fig. :  refricare  obductam  iam  rei 
p.  cicatricem,  to  open  the  toound  afresh. 
^v"  filoer,  eris,  n.,  the  chickpea,  H. 

oiohoreum,  I,  n.,  =  Kixopaa,  chiccory,  endive, 
H. 

oioonla,  ae,/.,  a  stork,  H.,  0.,  lu..  Ph. 

oiour,  uris,  adj.,  tame:  bestiae. 

oicuta,  ae, /.,  hemlock  (given  to  criminals  as 
poiflou),  H. — Plur,,  H. — Used  as  medicine,  H. — 
A  flute  of  hemlock  stalks,  shepherd's  pipe,  V. 

oldarlB,  is,/.  [Persian],  a  diadem,  tiara,  Cu. 

oieo,  dvl,  citus,  6re  [1  CI-],  to  came  to  go,  move, 
stir,  drive:  natura  omnia  ciens  et  agitans :  animal 
motu  cietur  suo :  imo  aequora  f undo,  stirs  up,  V  : 
alquos  e  municipiis,  Ta. :  puppes  sinistrorsum  ci- 
tae,  H. — In  law :  ciere  erctum,  to  divide  the  inherit- 
ance.— Fig.,  to  put  in  motion,  rouse,  disturb .  aurae 
cient  f  mare),  L. :  tonitru  caelum  omne  ciebo,  V. — 
To  call  by  name,  name,  call,  invoke .  magna  supre- 
mum  voce  ciemus,  i.  e.  utter  the  last  invocation  to 
the  Manes,  V. :  numina,  0. :  triumphum  nomine, 
i.  ^  to  call  lo  triumphe !  L. :  patrem,  i.  e.  show  one's 
free  birth,  L.  —  To  summon,  rouse,  stir,  call .  ad 
arma,  L. :  aere  viros,  V. :  ad  sese  alqm,  Ct. :  ille 
cieri  Narcissum  postulat,  Ta. — To  call  upon  for 
hdp,  invoke,  appeal  to :  nocturnes  manes,  V. :  vipe- 
reas  sorores,  the  Furies,  0. :  foedera  et  deos,  L. — 


To  excite,  stimulate,  rouse,  enliven,  produce,  cause, 
occasion,  begin :  mot&s :  tinnittLs  aere,  Ct :  fletfls, 
V. :  murmur,  V. :  pugnam,  L. :  pugnam  impigre, 
Ta. :  bellum,  L. :  belli  simulacra,  V. :  tumulturo, 
L. :  Martem,  V. 

cilicium,  I,  n.,  =  KiKiKiov,  a  covering.,  original- 
ly of  Cilician  gocWs  hair,  used  by  soldiers  and  sea- 
men, C,  L. 

CillBsa,  ae,  adj.f,  =  KiXiacra,  Cilician:  spica, 
of  crociu,  0.,  Pr. 

Cilix,  icis,  aji.,  =  KtXi(,  Cilician :  Taurus,  O. 
— Plur.  m.,  the  CUicians. 

cimex,  icis,  m.  [SCI-],  a  bug,  Ct  —  As  a  term 
of  reproch,  H. 

cinaedos,  I,  m.,  =  Ktvaidoc,  one  who  practises 
unnatural  lust,  lu.,  Ct. — As  adj.  with  comp,,  wan- 
ton, unchaste :  cinaediorem,  Ct 

cincinnatUB,  adj.  [cincinnus],  with  curled 
hair,  wearing  ringlets :  consul 

cincinnus,  I,  m.,  =  kikiwoq,  curled  hair,  a  lock 
of  hair,  curl:  cincinnorum  fimbriae.  —  Fig.,  in 
rhetoric,  arft/Scto/  ornament:  in  poStae  cincinniB 
offenditur. 

1.  cinotus,  P.  of  cingo. 

2.  oinotufl,  as,  m.  [  cingo  ],  a  girding :  Oabi- 
nus,  a  manner  of  girding  the  toga:  incinctus 
cinctu  Gabino,  L. :  ciuctu  Gabino  Insignia,  V. 

oinotutOB,  adj.  [2  cinctus],  girded,  girt  (rare) : 
Luperci,  0. :  Cethegi,  i.  e.  the  ancients,  H. 
oinerariuB,  I,  m.  [cinis],  a  liair-curler,  Ct 
oingo,  xl,  Inctu8,ere,  to  go  around,  surround, 
encompass,  environ,  gird,  wreathe,  crown  :  Cingatur 
(mens)  corpore:  corona  consessus  cinctus  est: 
(navis)  aggere  cingit  harenae,  V. :  os  ciuctum  ser- 
pentibus.  —  To  surround  with  a  girdle,  gird  on, 
gird  ;  esp.  pass,  with  abL,  to  be  girded,  be  encircled  : 
sacerdotes  Pellibus  cincti,  in  leather  girdles,  V. : 
Uispano  cingitur  gladio,  L. :  cingor  fulgentibua 
armis,  V. :  ense  latus  cingit,  0. :  cinctas  resoWite 
vestes,  0. :  inutile  ferrum  Cingitur,  V. :  cinctae 
ad  pectora  vestes,  0. :  puer  alte  cinctus,  i.  e.  ready, 
H. — Pass.,  to  gird  oiesdf,  make  ready,  prepare : 
Cingitur  in  proelia,  V. — To  encirde  teith  a  garland^ 
crown .  tempora  pampino,  H. :  tempore  remis,  V. : 
de  tenero  flore  caput,  0. — Of  places,  to  surround, 
encircle,  invest,  enclose:  civitas  cincta  Gallorum 
gentibus :  flumen  oppidum  cingit,  Cs. :  urbe  por- 
tus  ipse  cingitur :  mare,  quo  cingi  terrerum  orbem 
fides,  bounded,  Ta. :  cinxerunt  aethere  nimbi,  cov- 
ered, V. — Fig. :  diligentius  urbem  religione  quam 
ipsis  moenibus,/orri/5^. — In  war,  to  surround,  for- 
tify, invest,  beset,  besiege:  castra  vallo,  L. :  equita- 
tus  latera  cingebat,  Cs. :  urbem  obsidione,  to  be- 
siege, v.  —  Fig.:  Sicilia  multis  undique  cincta 
periculis,  beset :  flamm&  Reginam,  envdope  in  ^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


clngwla 


137 


olrcnm 


ff€ of  Ume^Y . —  To  etcorC^  accompany :  rcgi  prae- 
tor et  unus  ex  purpura tU  latus  eingebaDt,  L. : 
eincU  virgo  matrum  catervft,  0. 

cingnla,  Oniro,  n.  [cingo],  a  ginUe^  belt :  aurea, 
T. :  pueri,  a  ntord^eU,  V. — Of  beasts,  0. 

cingQlna^  I,  m. — Prop.,  a  girdle^  a  zone  (of 
the  eanh). 

dniflo,  ftnis,  m,  [cinis+FLA-l,  a  hair-curler, 
E 

cinis,  ens,  m.,  ashett^  H.  —  E  s  p.,  of  a  corpse, 
tke  ashen:  filii  sai :  Libabat  cineri,  V. :  dura  modo 
iteolrar  dnis,  i.  e.  after  my  deathy  Ph. ;  Post  cine^ 
rem  eiaeres  ad  pectora  pressant,  after  bumittg  the 
torjMy  0. — Fiur. :  ad  cineres  parentis,  V. :  matris, 
H. — Of  a  burned  city,  the  aihea :  in  cinere  urbis 
oonsales  futuri  :  cioeres  patriae,  V,  —  Fig.,  <ie- 
druHion,  ruin^  annihilation:  patriae:  deflagrati 
imperi :  ubi  omne  Verterat  in  f umum  et  cinerem, 
L  e.  had  oonswnedy  H. 

cinnammn  (-mon),  I,  n.,  ^  ccwa/xov,  dnna- 
won,  0. :  cinnamon,  Pr.  —  Plur.^  branches  of  the 
emnamon^ree,  O. 

cippiiB,  I,  m. — P  r  o  p.,  apaUy  stake,  post,  pillar. 
—Hence,  a  pillar  ai  a  grave,  H. — Plur,,  in  war,  a 
Mwark  of  sharpened  stakes^  chevaux-cU-frise,  Cs. 

droa,  adv.  and  oraep.,  later  for  circum.  I. 
/ids.,  around,  round  about,  all  around,  near :  gra- 
toen  erat  drca,  O. :  ripae  Respousant  circa,  V. : 
ex  mootibas  qui  circa  sunt,  which  are  around,  L. : 
fed  Don  passi  sunt  ii,  qui  circa  erant,  who  were  at 
hand,^,:  nmltarura  circa  civitatum  inritatis  ani- 
oia,  the  surrounding  towns,  L. :  coi'pora  multa 
▼iriiw  circa,  V. :  farre  ex  agris  circa  undique  con- 
vccto,  all  around,  L. :  cum  circa  omnia  hostium 
essent,  L — ^IL  Praep.  with  ace.  (sometimes  after 
OT  separated  from  the  ace.  ).  —  In  space,  about, 
^roiptd,  OH  the  side  of,  surrounding,  encompassing  : 
()tunQ  (Hennam)  circa  sunt  flores :  ligna  oontule- 
nmt  drca  casam,  N. :  aes  triplex  Circa  pectus,  H. : 
quem  circa  tigres  iacent,  O.  —  Around,  about, 
among,  through:  Romulus  legates  circa  vicinas 
gectes  misit,  L. :  circa  domes  ire,  L. :  circa  civi- 
t»t«  miserat  nuntios,  L. — In  the  region  of,  near 
k>, near  by:  nrbls  circa  Gapuam  occupare:  circa 
literaum  posuit  castra,  in  the  neighborhood  of,  L. 
—In  vague  designations  of  a  place,  in,  at,  about : 
prca  Wrentls  campos,  H. :  cum  amor  Saeviet  circa 
>ecnr,  H. :  quadriduum  circa  rupem  consumptum, 
L. :  drca  unam  rem  ainbitfls  facere,  L. — Of  per- 
■OM  as  attendants,  around,  with,  attending,  accom- 
p'^ng:  canes  quos  circa  se  haberet:  trecentos 
WTOies  drca  ae  habebat,  L.  —  In  time,  about : 
area  eandem  boraro,  L. :  Circa  lustra  decern,  H. 
--In  numerical  designations,  about,  nearly,  almost : 
area  qoingentos  Roinanorum,  L. — F  i  g.,  about,  in 
^to:  drca  adfectationem  originis,  Ta. 


olrcamoerium,  I,  n.  [circa +moerus,  i.  e.  mu- 
ms], the  space  about  a  toall,  on  both  sides  of  a  wall 
(as  a  definition  of  pomerium),  L. 

Ciroe,  ae  (V.,  H.),  or  fis  (0.,  lu.),  ace.  Circara 
and  Circen,  C. ;  abl.  Circa,  H.,/.,  daughter  of  the 
Sun,  a  sorceress. 

CiroenBiB,  e,  adj.,  of  the  Circus:  ludi,  the  eon- 
tests  in  the  Circus  Maximus  (ludi  magni),  C,  L. — 
As  subst, :  magni  Ci recuses,  V. 

ciroind,  — ,  — ,  ftre  [circinus],  to  make  round, 
round:  easdera  circinat  auras,  i.  e.  traverses  in  a 
circle,  0. 

oiroinuB,  I,  m.,  :=  xipKivoQ,  a  pair  ofeompaases : 
flumen  Dubis,  ul  circino  circumductum,  Cs. 

olrciter,  adv.  and  praep.  [circus].  I,  Adv.  of 
duration  or  distance,  with  numerals,  about,  not  far 
from :  diebus  circiter  quindecim  pervenit,  Cs. : 
horft  circiter  diei  quarta,  Cs. :  circiter  CCXX 
naves,  Cs. :  circiter  pars  quarta,  S. :  circiter  duum 
milium  intervallo,  S. :  circiter  parte  tertia  (armo- 
rum)  celat&,  Cs. :  milia  passum  ex  eo  loco  circiter 
quinque,  Cs. :  decem  circiter  milia  ab  hoste  abes- 
se,  L. — II.  Praep.  with  etcc.,  of  time,  about,  near: 
circiter  meridiem,  Cs. :  circiter  IdQs  Septembrls  : 
circiter  Kalendas  lunias,  S. :  octavam  circiter  ho- 
ram,  H. 

olroluB,  see  circulus. 
circueo,  oirouitio,  see  drcum-. 

1.  circuitUB,  P.  of  circum  eo. 

2.  cirouitOB  or  ciroumituB,  Qs,  m.  [  circu- 
meo],  a  going  round,  circling,  revolving,  revolu- 
tion .  solis.  —  A  circuit,  compass,  way  around : 
quod  interiore  spatio  minorem  circuitum  babe- 
bant,  Cs. :  parvo  circuitu  locum  petere,  L. :  in  dr- 
cuitu  ascensus,  Cs. :  omnem  pererrat  Undique 
circuitum,  V. :  circuitu  curvantem  bracchia  longo, 
0. — Fig.,  in  rhet.,  a  period:  verborum. 

circtilator,  dris,  m.  [circulor],  a  peddler,  hawk- 
er  :  auctionum,  Asin.  ad  C. 

oiroulor,  &tu.s,  art,  [circulus],  to /orm  a  circle, 
gather  in  a  company:  index  circulans,  i.  e.  gossip- 
ping  t  totis  castris,  Cs. 

circnluB,  I  (aec.  plur.  circles,  V.),  m.  dim,  [cir- 
cus], a  circular  figure,  circle :  qui  kvkXoq  Graece 
dicitur :  muri  exterior,  L. — E  s  p.,  in  astronomy,  a 
circular  course,  orbit :  stellae  circulos  suos  confi- 
ciunt :  ubi  circulus  axem  ambit,  i.  e.  at  the  pole,  0. 
— A  circle,  ring,  necklace,  hoop,  chain:  Flexilis 
obtorti  auri,  v.:  crinis  subnectit  auro,  V.  —  A 
circle,  company,  social  gathering.'  in  circuiis  velli- 
cant:  in  circulum,  N. :  circulos  consectari:  per 
circulos  locuti  sunt,  Ta. :  sermones  serentium,  L. 

ciroum  [ace.  of  circus],  adv.  and  praep.  L 
Adv.,  around,  round  about,  all  around:  Arboribus 
clausi  circum,  V. :  quae  circum  essent  opera,  Cs. : 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oiroamago 


128 


oircumfero 


portiB  circum  ommbus  instant,  V.:  circum  tutae 
sub  moenibus  urbis,  round  ab<nU  under  the  wcUU^ 
V. :  GentibuB  circumque  infraque  relictis,  0. : 
eircuna  Undique  oonvenere,  <m  dll  aidea^  V. — ^11. 
Praep.  with  ace.  (sometimes  following  its  case), 
around^  aboitt^  all  around:  terra  circum  axem  se 
convertit:  novas  circum  felix  eat  hostia  fruges, 
v.:  circum  caput  Deposuit  radios,  0.  —  Aboid^ 
upon^  aroundy  near :  capillus  circum  caput  Reiec- 
tus,  T. :  flexo  circum  tempora  cornu,  0. :  flumiua 
circum,  o»  the  borders  of  the  rivuldi^  V. :  turba 
circum  te  stante,  H. :  Circum  cluustra  fremunt,  V. 
—  Among^  around^  through^  to:  circum  villulas 
nostras  errare,  in  our  vilUu  around:  circum  Me 
vectari  rura  caballo,  H. :  pueros  circum  amicos 
dimittit,  to  Mends  around:  ducebat  eos  circum 
civitates :  dimissis  circum  municipia  litteris,  Cs.  : 
circum  oram  maritimam  misit,  ut,  etc.,  L. :  oras  et 
litora  circum  Errans,  V. — In  t/ie  neighborhood  o/, 
around,  about^  aty  near  by :  templa  circum  forum : 
urbes,  quae  circum  Capuam  sunt. — Of  attendants, 
wUh,  cUtending,  accompanying:  paucae,  quae  cir- 
cum illam  essent,  T. :  Hectora  circum,  V. :  Circum 
pedes  homines  habere,  i.  e.  slaves. — HI.  In  com- 
position, the  m  before  vowels  was  not  pronounced, 
and  is  often  omitted;  circum  with  many  verbs 
forms  a  loose  compound,  and  tmesis  is  frequent 
in  poetry  (see  circumago,  circumdo,  etc.).  Some 
edd.  have  circum  verto,  circum  volito,  etc. 

circum-ago,  6gl,  ftctus,  ere,  to  drive  in  a  circle, 
turn  round. — In  tmesis :  (navem)  fluctus  Torquet 
agens  circum,  V. :  quocumque  deus  circum  caput 
egit,  i.  e.  has  made  his  way,  V. — F  i  g.,  of  time,  with 
se,  or  pass.,  to  roll  on,  pass  away,  be  spent :  circume- 
git  se  annus,  L. :  prius  circumactus  est  annus, 
quam,  etc.,  L. :  annus,  qui  solstitiali  circumagitur 
orbe,  L.  —  To  turn,  turn  about,  wheel  around: 
equos  frenis,  L. :  aciem,  L. :  se  ad  dissonos  cla- 
mores,  L.  —  Fig.:  quo  te  circumagas?  whither 
will  you  tumt  lu. — Pass.,  to  be  dragged  about,  be 
led  from  piace  to  place:  nil  opus  est  te  Circumagi, 
i.  e.  stroll  with  me,  H. — F  i  e. :  nee  alieni  momentis 
animi  circumagi,  be  swayed,  L. :  circumagi  ad  nu- 
tOs  Hannibalis,  be  driven,  L. 

oiroum-ard,  ftvl,  — ,  ftre,  to  plough  around,  L. 

clroumcido,  cidl,  cisus,  ere  [circum +caedo], 
to  cut  around,  cut,  dip,  trim:  ars  agricolarum, 
quae  circumcidat :  gladiis  caespites,  Cs. — F  i  g.,  to 
cut  off,  diminish,  abridge,  circumscribe,  get  rid  of, 
abolish :  multitudinem :  impensam  f uneri,  Ph. : 
circumcisis  quae  in  quaestum  reperta,  Ta. 

oiromncisafl,  adj.  [  P.  of  circumcido  ],  cut 
around,  cut  off,  steep,  precipitous,  inaccensible : 
s&zum:  Henna  ab  omni  aditu:  collis  ex  omni 
parte,  Cs. 

circuxnolad5,  si,  sus,  ere  [circum +claudo]f  to 
akiU  in,  endose,  surround:  ne  duobus  circumclude- 


retur  exercitibus,  Cs. :  (oomua)  ab  labris  argento, 
to  surround  with  a  rim  of  silver,  Cs. :  Gatilioa 
consiliis  meis  circumclusus,  hemmed  in, 

oircum-colo,  — ,  — ,  ere,  to  dwell  round  about, 
dwell  near :  sinum  maris,  L. :  paludem,  L. 

oircum-curso,  — ,  — ,  are,/r«9.,  to  run  around, 
run  about:  Hac  iliac  circumcursa,  T. :  hinc  illinc, 
Ct. 

circum-do,  dedl,  datus,  are,  to  place  around, 
cause  to  surround,  set  around:  moenibus  ignes 
circumdatosque  restinximus:  exercitum  hostium 
castris,  L. :  lectis  aulaea  purpura,  Cu. :  collo  dare 
bracchia  circum,  V. :  obsessum  te  dids,  sarmenta 
circumdata:  custodias:  armata  circumdatur  R. 
legio,  L. :  exercitu  circumdato,  S. :  turrls  toto 
opere  circumdedit,  Cs. :  cancelli,  quos  mihi  ipse 
circumdedi:  maiora  vincula  vobis  quam  captivis, 
L. :  egregiam  famam  paci  circumdedit,  I  e.  con- 
ferred, Ta. — To  surround,  encompass,  enclose,  er^ 
circle:  portum  moenibus,  N. :  regio  insulis  cir- 
cumdata :  canibus  saltOs,  V. :  domum  spatio,  Ta. : 
(aurum)  circumdatum  argento:  stola  circumdata 
pa]  la,  H. :  circumdata  corpus  amictu,  0. :  chlamy- 
dem  circumdata  limbo,  V. — ^E  s  p.,  in  war,  to  sur- 
round, encompass,  invest,  besiege :  castris  oppidum, 
Cs. :  vallo  atque  fossft  moenia,  S. :  oppidom  coro- 
na, L. :  exiguis  finibus  oratoris  munus,  have  cir- 
cumscribed. 

ciroum-duoo,  ddxl,  ctus,  ere,  to  lead  around, 
draw  around:  aratrum:  suo  iussu  circomdaci 
exercitum,  L. :  cohortibus  longiore  itinere  circum* 
ductis,  Cs. :  agmen  per  invia  circa,  L. :  praeter 
castra  hostium  circumducit,  marches  around,  L. — 
With  two  ace. :  alquos  sua  praesidia,  Cs.  —  In 
tmesis :  altaria  circum  Effigiem  duoo,  V. :  dream 
in  quaestQs  ducere  Asinum,  Ph. 

oiromn-eo  or  oircneo,  Ivl  or  il,  circumitas  or 
circui'.us.  Ire,  to  go  around,  travel  around,  march 
around:  flagrantis  aras,  0. :  fores,  N. :  urbem,  L. : 
manibus  trunci  modum,  to  surround,  0. :  drcumi- 
tis  hostium  castris,  Cs. :  unum,  surround,  0. :  oleis 
pacalibus  oras,  encircles,  0. :  qui  re  circumirent, 
make  a  circuit,  N. — To  go  around,  visit,  inspect: 
praedia :  sancios,  Ta. :  vigilias,  S.  —  In  war,  to 
surround,  encircle,  enclose,  encompass:  urbem  muro 
circumiri,  Cs.  :  multitudine  circumiri,  N.  :  ab 
iisdem  acies  a  sinistr&  parte  erat  circumita,  Os. 
— To  go  around,  canvass :  aciem,  solicit,  Cs. :  ordi- 
nes,  Cs. :  senatum,  L. :  veteranos,  ut,  etc. :  cir- 
cumibat  docebatque,  L.  —  Fig.,  to  eurround,  en^ 
compass,  encircle,  enclose:  totius  belli  fluctibus 
circumiri :  ne  superante  numero  circumiretur,  Ta. 
—  To  deceive,  impose  upon,  cheat,  circumvent:  Sio 
circumiri,  T. 

circum-equito,  — ,  — ,  ftre,  to  ride  around: 
moenia,  L. 

circum-fero,  tull,  Ifttus,  ferre.  to  bear  ro%md, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ciroumflecto 


129 


carry  armmd:  saiUitia  vino  poculum  .  .  .  oircum- 
feretor,  L. :  Banguinem  in  patens,  S. :  codicem : 
hoc  Atque  hue  ades  cireumtulit,  V. :  oculos,  to 
ead  anmndy  O. :  sol  ut  circumferatur,  resolve. — 
Fig.,  lo  apread  around:  bellura,  L. :  arma  ad 
orblfl,  L. :  circa  templa  ignes,  L. — In  religion,  to 
butrate^  pwnfy  :  Idem  ter  socioa  piira  cireumtulit 
nndft,  carrua  around  voter  of  purification^  V. 

oixomn-fleoto,  flexl,  flexus,  ere,  to  bend,  turn 
tbotU  (of  a  charioteer) :  longos  curslis,  V. 

circnxn-flS,  — ,  — j  &re,  to  blow  around:  ab 
omnibas  rentis  invidiae  circumflari,  to  be  assailed. 

dromn-flno^  fluxl,  — ,  ere,  to  flow  around:  la- 
toB  drcomflait  anda,  0. :  Spuma  circumfluit  rictils, 
0.  --  F  i  g.,  to  otferflow,  have  abundanee,  be  rich : 
omnibiu  copiia :  glori& :  drcumfluere  atque  abun- 
dare. — Of  dicUon :  circumfluens  oratio,  too  copions. 
^  dromnflntui,  adj.  [circumfluo],/<nrtf}^  around, 
eiraanfluent :  amnis,  O.  —  Flowed  around,  sur- 
romnded  with  water  :  insula,  0. :  campi  Tigre,  Ta. 

drcmnlbraxieua,  adj.  [circum  +  forum], 
around  the  forum,  about  the  market  -place :  aes, 
Ato  (at  the  bcuikers).  —  Frequenting  markets: 
pharamcopola. 

drcmii-fando^  fadi,  fOsus,  ere,  to  pour  around: 
mare  circomfusum  xixhV,  flowing  around,  L. :  gens 
circumfosis  invia  fluminibus,  0. :  circumfuso  in 
aere,  circumambient,  O. :  circumfusa  nubes,  V. — 
To  SMrround,  encompass,  cover ^  envelop:  terram 
eirciimfandit  a6r ;  (mortuum)  ceri,  N. :  terra  cir- 
aunfnsa  man,  encompassed  by. — In  tmesis :  circum 
dea  fudit  amictu,  V. — Pass,  or  reflez.,  of  a  throng, 
to  press,  crowd  around,  throng,  surround,  ding:  a 
tergo  se,  L. :  drcumfunduntur  hostes,  Cs. :  equites 
ab  lateribus  circum  fusi,  L.:  hostes  undique  cir- 
comfosi  erant,  S. :  (Nymphae)  circum fusae  Dia- 
nam  Cdrporibus  texere  suis,  surrounding,  0. :  dr- 
cnmfosa  turba  lateri  meo,  L. :  drcumfundit  eques 
(ac  seX  Ta,  —  Poet.:  iuveni  circumf unditur,  i.  e. 
^mgs  to  kim,  O. — Fig. :  undique  circumfusae  mo- 
lefltiae:  periculum,  ab  circumfusis  undique  volup- 
tatibua,  L.  —  To  enclose,  environ,  surround,  over- 
whelm: drcumfusus  praesidiorum  oopiis:  circura- 
in9QS  boBtium  ooncarsu,  N. — Fig.:  circumfusi 
calig^ 

dzcQm - gemo^  — ,  — ,  ere,  to  roar  around: 
drenmgemit  ursus  OTile,  H. 
cinmm-gestd^  — ,  — ^  ire,  to  carry  around: 


oiroumpono 


oiroiim-gredlor,  gressus,  T,  dep.,  to  go  about, 
JWTound:  exerdturo,  S. :  terga,  Ta. 

Oiroiliii-iaceo,  — ,  — ,  ere,  to  lie  around,  border 
«po«:  (Ljcaonia  et  Phrygia)  Europae,  L. 

Ciiconiicio  or  -iioio,  iecl,  iectua,  ere  [circum 
"*r«do],  to  throw  around,  cast  about:  vallum,  L. : 


fossam  vertidbus  iis,  L. :  circumlectft  multitudine 
bominum  moenibus,  Cs. :  quod  anguis  vectem  cir- 
cumiectus  fuisset,  had  wound  itself  around:  extre- 
mitatem  caeli  rotundo  ambitu. 

1.  ciroumiectciB,  adj.  [P.  of  circumicio],  lying 
around,  surrounding:  aedificia  muris,  L. :  silvae 
itineri,  L. :  lucus,  L. — Plur.  n.  as  subst.,  the  neigh- 
borhood, Ta. 

2.  (circuxniectUB,  us),  m.  [circumicio],  a  ccut- 
ing  around, surrounding, encompassing :  only  abl.: 
(aether)  terram  tenero  cireumiectu  amplectitur, 
with  soft  embrace,  C.  poet :  arduo. 

oircumiioi5,  see  circumicio. 

olFCum  inioio,  —,  — ,  ere,  to  throw  up  all 
around:  vallum,  L. 

oiroumitiS  or  oircultlo,/.  [drcumeo],  a  go- 
ing round,  patrolling,  L.— F  i  g.,  a  circumlocution, 
indirection :  nil  circumitione  usua  es,  T. :  quid 
opus  est  drcumitione :  circumitione  qu&dam  deos 
tollens. 

olroum-ligo,  ftvl,  fttue,  ftre,  to  bind  to,  fasten 
around:  natam  hastae,  V.—  To  bind,  encompass, 
surround:  ferrum  stuppa,L.:  circumligatus  angui. 

oiromn-litufl,  P.,  spread  ovei\  smeared  around, 
besmeared:  taedis  sulfura,  0. :  mortui  cera:  saxa 
musco,  covered,  H. :  (Midas)  tmro,  bathed  in  gold,  0. 

(ciroum-luo),  — ,  — ,  ere,  to  flow  around:  Rhe- 
nus  tergura  iusulae  circumluit,  Ta. :  quo  (mari) 
pars  arcis  circumluitur,  L. 

oircuznluvio,  6nis,/.  [circum +luo],^Atf/orwa- 
tion  of  an  island  (by  floods) :  circumluvionum  iura, 
the  law  of  title  to  alluvial  lands. 

olrcum  -  mitto,  misl,  missus,  ere,  to  send 
around:  legationes  in  omnis  partis,  Cs. :  filium 
cum  manu,  L. :  milites,  L. :  scaphas,  L. :  iugo  cir- 
cummissus  Veiens,  L. 

oircum-munlo,  Ivl,  itua,  ire,  to  wall  around, 
fortify,  secure :  eos  vallo  fossaque,  Cs. :  paeue  ut 
ferae  circummuniti,  hemmed  in,  Cs. 

clroummunitio,  onis,  /  [circummunio],  an 
investing,  circumvaUation :  oppidi,  Cs. 

olroumpadaniia^  adj.  [circum  +  Pad  us],  aboiU 
the  Po :  campi,  L. 

olrotun-plandd,  — ,  — ,  ere,  to  applaud  aU 
around:  manibus,  0. 

oiroumpleotor,  — ,  l,  dep.  [drcum+plecto], 
to  dasp,  embrace,  surround,  encompass:  coniunc- 
tiones  motu  undique :  domini  patrimonium :  pha- 
retram  auro,  V. :  (collem)  opere,  Cs. 

oirotim-pliod,  avl,  atus,  are,  to  wind  aixmnd: 
anguem  vectis:  belua  ciicumplicata  serpentibus. 

circum-pono,  posul,  — ,  ere,  to  set  around, 
place  aroufid:  nemus  stagno,  Ta. :  piper  catillL<t, 
H. :  ulquos  cunili  suae,  to  seat  beside,  Ta. 


Digitized  by 


^oogle 


olroumpotatio 


130 


ciroumspicio 


oiroumpStatio,  onis, /.  [  poto  ],  a  drinking 
4tround,  drinking  in  turn,  C.  (ill  Tables). 

olrcumretitus,  P.  [  circum  +  rete  1,  endoaed 
with  a  net,  ensnared:  frequentift  populi  R. 

circum-rodo,  — ,  — ,  ere,  to  gnaw  around. — 
Fig.:  dudum  enim  circumrodo,  quod,  etc.,  i.  e. 
have  long  heaitated  to  utter :  l)ente  Theonino  cir- 
cumroditur,  i.  e.  it  slandered,  a- 

oiroum-aaepio  (not  -a6p-),  saepsi,  saeptus, 
Ire,  to  hedge  rounds  fence  around,  encirde,  encloae: 
circurasaeptus  lectis  hominum  viribus :  armatis 
corpus,  L.  —  In  tmesis :  Classis  Aggeribus  saepta 
circum,  V.  —  Fig.:  vos  Isdem  ignibus  circum- 
saepti. 

ciroum-BOindo,  — ,  — ,  ere,  to  rend  around, 
Urip  (once) :  ali  quern,  L. 

oircuxn-soribo,  IpsT,  Iptus,  ere,  to  encircle,  cir- 
cumecribe,  enclose  in  a  ring  :  orbem :  virgulA  Stan- 
tern :  virga  regera,  L.  — F  i  g.,  to  define,  encompaae, 
enclose,  limit,  bound,  circumscribe:  nullis  terminis 
ius  suum:  genus  brevi  circumscribi  potest:  uno 
genere  genus  hoc  aratorum,  to  comprehend  in  one 
class.  —  To  contract,  hem  in,  circumscribe,  hinder, 
restrain,  confine,  limit :  praetorem :  de  circum- 
scribendo  adulescente  sententia :  insolentia  in  cir- 
cumscribendis  tribunis  plebis,  Cs.  —  To  deceive, 
cheat,  circumvent,  entrap,  ensnare,  defraud:  inter- 
rogationibus  circuroscripti :  adulescentulos,  over- 
rmch:  Pupillos,  lu. —  To  cancel,  annul,  invalidcUe, 
make  void,  set  aside :  omni  tempore  SuIIano  circum- 
scripto :  circumscriptia  iis  sententiis,  quas  posui. 

oirouznscripte,  adv.  [  circumscriptus  ],  in  pe- 
riods: dicere:  complecti  singulas  res. 

oirouznscriptio,  onis,  /.  [  circumscribo  ],  a 
boundary,  circle,  limit,  outline,  contour,  circuit,  com- 
pass :  terrae :  temporis.  —  In  r h e t.,  a  period : 
verborum. — ^F  i  g.,  a  deceiving,  cheating,  overreach- 
ing, defrauding :  adulescentium :  aperta. 

olromnscriptor,  oris,  m.  [circumscribo],  a  de- 
frauder,  deceiver,  cheat,  C. :  ad  iura  Tocare  Circum- 
Bcriptorem,  lu. 

olroumBcriptUB,  a(fj.  \P.  of  circumscribo]. — 
In  rhei.,  in pa^ods, periodic:  verborum  am bittls. 

olrcum-Bec5,  — ,  — ,  ftre,  to  cttt  around:  ali- 
quid  serrulft,  to  saw  around, 

olrcum-sedeS,  sedl,  sessus,  8re,  to  sit  around, 
surround,  besiege,  blockade,  invest,  encompass,  beset : 
Mutinam :  te  in  castello :  oppidum,  S. :  in  castello 
circumsederi,  N. :  opem  circumsessis  ferre,  L. — 
F  i  g.,  to  surround,  beset,  besiege :  a  quibus  me  cir- 
cumsessum  videtis :  circumsessum  blanditiis,  L. : 
circumsederi  urbem  ab  invidia  finitimorum,  L. 

(oiroumsepid),  see  circumsaepio. 

oirctiQiBeBaid,  onis,/.  [circumsedeo],  a  hostile 
encompassing,  besieging. 


oironmseBSiiBi  P.  of  circumsedea 
oiroum-udo^  — ,  — ,  ere,  to  besiege:  Plisttam, 

L. :  oppidum,  S. 

oiroumflilid^  — ,  — ,  Ire  [  circum  +  salio  ],  to 
leap  around,  dance  around:  circumsilit  liorborum 
omne  genus,  lu. 

oircmn-sistd,  stetl  or  stiti,  — ,  ere  (in  perf  like 
circumsto),  to  take  one's  stand  around,  surround, 
stand  around:  hominem,  Cs. :  cum  singulas  binae 
naves  circumsteterant,  Os. :  curiam,  L. :  sex  licto- 
res  circumsistunt :  circumstiterunt  viatores,  Ta. 

oirouxn-Bon5,  — ,  — ,  ftre,  to  sound,  resound  on 
every  side :  locus  circumsonat  ululatibus,  is  filled, 
L. :  ad  circumsonans  clamor,  L.  —  To  surround 
with  sound,  make  to  resound,  fiU  with  sound:  aurls 
vocibus  undique :  clamor  hostes  circumsonat,  L. : 
murum  armis,  V. :  Scythio  circumsonor  ore,  O. 

oiroum-Bonos,  a<(;.,  sounding  around,  filling 
with  sound:  turba  canum,  barking  around,  0. 

oirconispeotio,  onis,/.  [circumspicio],/or0- 
sigitt,  circumspection,  caution  :  aliqua. 

ciroomspeoto,  avl,  fttus,  &re,  intens.  [circum- 
spicio],  to  look  about  with  attetition,  search  around, 
look  after:  bestiae  ut  in  pastu  circumspectent : 
ora  principum,  L. :  omnia :  mare  et  silvas,  Ta. : 
quanam  ipse  evaderet,  L. :  alius  alium,  ut  proe> 
Hum  ineant,  circum spectant,  L.  —  Fig.,  to  look 
about:  circumspectans  oratio:  circumspectantes 
defectionis  tempus,  on  the  lookout  for,  L. 

1.  dromnapectafl,  acfj.  [P.  of  ciroumspicio], 
well  considered,  guarded :  verba,  0. 

2.  olroumspeotaB,  Os,  m.  [  drcumspicio  ],  a 
looking  about,  regarding:  ut  distineret  regem  ab 
circumspectu  rerum  aliarum,  consideration,  L. — A 
view  around,  outlook:  facilis  est  circumspectu  a, 
unde  exeam :  eo,  unde  circumspectus  esset,  L. 

oiroomspioio,  6x1  [peif.  circumspSxtl,  T.), 
ectus,  ere  [circum +8pecio],  to  look  about,  cast  a 
look  around,  observe,  see:  circumspicio ;  nusquam 
(so.  te  video),  T. :  ooniunx  ubi  sit,  0. :  nee  suspicit 
nee  circumspicit :  nusquam  circurospiciens  aut  re- 
spiciens,  L. — Fig.,  to  exercise  foresight,  be  cautious, 
take  heed:  esse  circumspiciendum  diligenter,  ut, 
etc. — To  view  on  all  sides,  survey:  sua  circumspi- 
cere  quid  secum  portare  posset,  Cs. :  amictQs,  to 
review,  0. :  turris  circumspicit  undas,  commands, 
0. — To  descry,  get  sight  of,  discern:  saxuro,  V. — 
Fig.,  to  view  mentally,  survey,  ponder,  weigh,  con- 
sider: oonsilia  animo,  Cs.:  circumspectis  rebaa 
omnibus:  procellas  quae  impendent:  circumspi- 
cere,  quibus  necesse  sit,  etc. :  animo,  qui  sint  exi- 
tds  rerum :  quosnam  consules  facerent,  L. :  usque 
eone  te  diligis  et  magnifice  circumspicis  f  are  you 
so  haughty} —  7b  look  about  for,  seek  for:  tecta 
ac  recessum,  L. :  alium  (arietem),  V, 


Digitized  by 


^oogle 


clromnsto 


Tin 


citerior 


drcum-oto^  stetx,  — ,  ire  (in  per/,  like  circuni- 
asto),  to  aUtnd  arowid,  take  piace  arwmd:  spe 
pre«dae  adducti  circumsteterunt,  Cs. :  circumstant 
properi  aurigae,  V. :  drcunistantes  silvae,  0. — To 
mnwmdf  encompan,  endreU:  aliquem,  V. :  (pup- 
pim)  drcumsietit  aequor,  O. :  senatum :  sellara,  L 
^To aarowid, beaetj beeieffe :  tribunal:  tribunum, 
L :  regis  tecta,  V. — F  i  g.,  to  stand  around,  threat- 
e^bealKand:  ancepsque  terror  circurastabat,  L. : 
gdo  meomm  Circumstare  odia,  V. — To  surround, 
eneon^Mts,  occupy,  take  possession  of:  cum  nos  un- 
dique  fata  circumstent :  anceps  proelium  R.  cir- 
camsteterat,  L. :  me  circumstetit  horror,  V. 

drcmn-Btrepd,  tins,  ere  [circum+strepo],  to 
make  a  noise  araundj  din  about :  clamore  seditio- 
iorum  circumstrepitur,  Ta, — To  shout  clamorously 
around:  atrociora,  Ta. 

circam  -  tarob  — ^  — ,  ere,  to  crowd  around: 
hoQC,  Tb. 

drcnm-taztaa,  adj.,  woven  around:  velamen 
tcanthOjV. 

cironm-tondb  ul,  — ^  fire,  to  thunder  around: 
HqucH. 

drcTim-vado,  vasi,  — ,  ere,  to  attack  on  every 
jwfc,  e^tompags,  beset :  naves,  L.  —  Fig.:  terror 
cam  circQmvR&sii»et  aciem,  had  overwhelmed,  L. 

Ciicnm-'vagiis,  adj.^  wandering  about,  flowing 
argttHd:  oc-eanus,  H. 

circmn-valld,  avi,  fttus,  fire,  to  surround  with 
a  waU,  nreumvallate,  blockade,  invest,  encompass : 
drraniTallare  loci  natura  prohibebat,  Cs. :  castra, 
L. :  Tot  res  circumTallantf  beset,  T. 

circmnvectio,  6n\9,/.  [circuraveho],  a  carry- 
ing arwmd — Solis,  the  circuit,  revolution. 

drciunvector,  — ,  ftri,  dep.  f  circuraveho  ],  to 
ride  about,  sail  around:  oram,  L. — Poet,  to  go 
through,  describe  :  Singula,  V. 

drcmn-vehor,  vectos,  I,  to  ride  around,  sail 
srtMnd:  classe  ad  Romanum  agnim,  L. :  navibus 
anmmvecti  milites,  Cs. :  per  infima  clivi,  L. :  col- 
Hboi,  Os. :  Brundisii  promunturium,  L. :  circuro- 
▼ehena  Peloponnesum,  N. :  banc  oram,  Ta. 

drcum-velo,  — ,  — ,  are,  to  veil,  envelop,  en- 
ffild:  turato  circurovelatur  amictu,  0. 

ctrcozii-veiiio,  vSnl,  ventus,Ire,  to  come  around, 
ie  around,  encircle,  encompass,  surrotmd:  circura- 
^ti  flarorol,  Cs. :  Cocjtos  circumvenit,  V. :  pla- 
niiies  locia  paulo  superioribus  circumventa,  S. : 
Mngnlas  nrbis,  to  go  from  city  to  city,  S. — To  mr- 
Ttsmid,  encompass,  b^et,  invest :  noatros,  Cs. :  con- 
salfln,  X. :  insontis,  S. :  legio  circuinventa,  L. — 
Fig.,  to  encompass,  beset,  oppress,  distress,  afflict, 
^^^erikrow:  circomrentus  morbo  te:  aliquem  per 
aHHtmm,  I  e.  to  lay  hold  of '  potentia  alicuius  opi- 
^  drcomveniri :  falsis  criminibus,  S, :  ab  inimi- 


018,  S. :  senem  ciroumveniuut  incominoda,  H. —  To 
deceive,  cheat,  defraud:  circumventus  pecunift:  per 
insidias  ab  eo  circumveni,  betrayed  into  an  aniush^ 
Cs. :  fenore  circumventa  plebs,  L, 

olroum-vertd,  — ,  — ,  ere,  to  turn  around,  re- 
volve on :  rota  circumvertitur  axem,  0, 

oiroum-TeBti^  — ,  — ,  ire,  to  clothe,  cover  over. 
— Of  language :  se  circumvestire  dictis,  C.  poet. 

oircum-ToUto,  ivl,  —,  ftre,  to  fly  around: 
lactls  circumvolitavit  hiruudo,  V. :  thyma,  H.  : 
circumvolitantes  alites,  Ta. 

oircum-volo,  ftvl,  atus,  ftre,  to  fly  around: 
praedam,  V. :  mors  atris  circumvolat  alis,  H. : 
Spem  suam,  his  prey,  0. 

oiroum-TolTO,  — ,  — ,  ere,  to  roll  around,  re- 
volve through:  magnum  sol  circumvolvitur  an- 
num,  V. :  rota  perpetuum  circumvolvitur  axem,  0. 

Olrcufl,  I,  m.  [CVR-],  a  circular  line,  circle: 
lacteus,  the  Milky  Way. — An  enclosure  for  athletic 
games,  race-course,  ring  :  longo  decedere  circo,  V. : 
munera  circo  locantur  In  medio,  V. :  maritimus 
(at  Anognia),  L.— Esp.:  Circus  Maxim  us,  an 
oval  circus  between  the  Palatine  and  Aventine  hills, 
with  room  for  100,000,  C,  L.,  0. ;  often  called 
Circus,  C. :  Fallax  ( as  the  i-esort  of  soothsayers 
and  jugglers),  H.  — The  Circus  Flaminius,'C.  ; 
called  Circus,  0. 

oiris,  \s,  f.,  =z  KtXpiQ,  a  sea -bird,  into  which 
Scylla  was  changed,  0. 

oimia,  I,  m.,  a  lock,  curl,  ringlet,  tuft  of  hair, 
lu. — A  fringe  (on  a  tunic),  Ph. 

oifl,  praep.  [2  CA-],  on  this  side:  cis  Tiberira 
redire,  L.:  Euphratera:  cis  Rhenum  incolunt,  Cs. 

Cis-alpinos,  adj.,  on  this  side  of  the  Alps,  Cis- 
alpine: Gallia,  C.,  Cs,,  L. 

cisiam,  I,  n.,  a  light  two-wheeled  vehicle,  cabrio- 
let. 

Cia-rhenanuB,  a^.  [cis+Rhenus],  on  this  side 
of  the  Rhine :  Germani,  Cs. 

oiflta,  &e,  f.,  =.  KioTTf,  a  woven  basket,  wicker- 
work  basket,  box,  T.,  C,  Ct.,  Tb.,  0.— For  books,  lu. 
— A  money-chest :  effracta,  H. 

oiBtella,  ae,/.  dim.  [cista],  a  small  chest,  box,  T. 

oistema,  ae,/,  a  cistern  (for  water),  Ta. 

ciBtophoniB  (-08),  I  (gen.  plur.  nm,  L.),  m.,  = 
KtoToipopoQ,  an  Asiatic  coin  stamped  with  a  cista, 
iDorth  about  four  drachmas. 

oitatus,  a(fj.  with  eomp.  and  sup.  [P,  of  2  cito], 
qnick,  rapid,  speedy,  swift,  in  haste,  at  full  speed: 
etjuo  citato,  at  full  gallop,  Cs*. :  era  citatorum 
oquonnn,  V. :  nautne,  Pr. :  citato  gradu,  L. :  axe, 
In. :  citatiore  agmine,  L. :  citatisaimo  agraine,  L. 

citerior,  Oris,  and  citimus,  adj.  comp.  and  mp. 
[citer  from  cis],  on  this  side:  citerior  proviucia. 


Digitized  by  V^OOQIC 


oithara  i: 

Cs. :  Hispania,  C,  N. — Nearer,  next :  (stella)  ulti- 
ma a  caelo,  citima  terris. — F  i  g. :  huiuana  et  cite- 
riora  coDsiderat :  ut  ad  haec  citcriora  veniam. 

oithara,  ae,  /.,  =  Kt^dpa,  the  cUhara^  cithern, 
guitar,  lute,  Y.,  H. :  citharae  peritus,  Ta.  —  7%< 
mtutic  of  the  ciihara,  art  of  playing  on  the  lute: 
Apollo  citharam  dabat,  V. :  citharara  docere 
alqra,  Pr. 

oithariata,  ae,  m.,  =  KtBapurrfic*  a  player  on 
thecUharcL 

oithaxiatria,  ae,  /.,  =:  KtBapitrrpia,  a  female 
player  on  the  cithara,  T. 

oitharizd,  — ,  — ,  are,  v.n.,=.  Kt^api^^y  to  piay 
on  the  cithara,  N. 

citharoedns,  I,  m.,  =  Ki^aptpioQ,  one  who  singe 
to  the  accompaniment  of  the  cithara,  C,  H. 

oltiznas,  see  citerior. 

1.  oito  (old  cito),  cuiv,  with  comp.  citius,  and 
9up.  citissimg  [citusJL  quickly,  speedily,  soon  :  abi, 
T. :  discere:  dicta  Fercipere,  H.:  tacitus  citius 
audies,  T. :  obrepere  earn  (senectutem)  citius 
quam  putavissent :  non  vis  citius  proefedi  ?  Ph. : 
dicto,  H. ;  Serins  aut  citius,  sootier  or  later,  0. :  se 
in  cuniis  citissime  recipere,  Cs. —  Comp.,  sooner, 
rather:  citius  dixerim, iactasse  se  aliquos :  Eripiet 
quivis  oculos  citius  mihi,  quam,  etc.,  H. — With  a 
negative,  not  soon,  not  easily :  Haud  cito  mali  quid 
ortum  ex  hoc,  T.:  neque  verbis  aptiorem  cito 
alium  dixerim. 

2.  oit5,  &VI,  fttus,  &re,  intens.  [cieo],  to  put  in 
quick  motion,  rouse,  excite,  only  in  P.  perf. ;  see 
citatus. — To  urge,  call,  summon:  patres  in  curiam 
citari,  L. :  centuriatim  populum,  L. :  indices :  citari 
nominatim  unum  ex  iis,  etc.  (for  enrolment),  L. — 
In  law,  to  call,  summon :  citat  reum :  citat  accusa- 
torem  . . .  citatus  accu^ator  non  respondit :  omnes 
abs  te  rei  capitis  citantnr. —  To  call  to  witness,  call 
upon,  appeal  to  :  quos  ego  testis  citaturus  f  ui,  L. : 
numina,  0.  —  F  i  g.,  to  call  forth,  excite :  motus 
(  animi )  opinione  citetur.  —  To  appeal  to,  quote, 
cite:  quam  vis  citetur  Salamis  testis  victoriae: 
quos  (libros)  auctores,  L. — To  mention  by  name, 
nemie,  mention,  proclaim,  announce:  Graeci,  qui 
hoc  anapaestocitantur:  victorem  Olympiae  citari, 
N. :  paeanem,  to  reiterate :  io  Bacchc,  call  out,  H. : 
citarier  ad  suum  munus,  invoked,  Ct. 

citra,  adv.  and  pr<up.  [citer].  I.  Adv.,  on  this 
side,  on  the  hitlier  side:  (dextera)  nee  citra  niota 
nee  ultra,  neither  this  way  nor  t/iat,  0. — On  this 
side,  nearer :  id  a  capite  areessere :  saepe  etiam 
citra  licet,  no/  so  far:  paucis  citra  miiibu.'^,  L. — 
Fig.:  citra  quam  debuit,  less  than,  0. — II.  Praep. 
with  aec.,  on  this  side  of:  esse  citra  Hhenum,  Cs. : 
citra  Leucadem  stadia  CXX:  citra  flunien  inter- 
cepti,  L. :  natus  mare  citra,  H. :  exercitum  citra 
Qumeo  educ^re. — Before,  short  of:  nee  a  postrem& 


2  ClVlB 

syllabft  citra  tertiam,  before  the  third  syllaibU. — 
Fig.,  of  time,  before,  within:  citra  Troiana  tern- 
pora,  0. — Short  of,  inferior  to,  within,  less  than  : 
Nee  virtus  citra  genus  est,  unworthy  of  the  family, 
0. :  citra  necem  constitit  ira,  0. :  dtra  fidem,  i  e. 
reason  for  distrust,  Ta. :  fines,  Quos  ultra  citraqae, 
etc.,  H.  —  Without^  aside,  from,  except :  citra  spe- 
ciem,  not  ornamental,  Ta. :  citra  Caledoniam  (Bri- 
tannia), Ta. 

oitreus,  adj,  [citrus],  of  the  citrus4ree,  of  eit- 
rus-wood:  mcnsa:  sub  trabe,  H. 

oitro,  adv.  [dot.  of  citer],  to  this  side  ;  only  in 
the  p)  I  rase  ultro  citroque,  ultro  et  citro,  or,  ultro 
citro,  hither  and  thither,  this  way  and  that,  here 
and  there,  to  and  fro,  backwards  and  forwards,  r»- 
ciprocaUy:  ultro  citro  commeantibus :  ultro  citro- 
que mitti,  Cs. :  dat&  ultro  citroque  fide.  L. :  inpli- 
cati  ultro  et  citro  officiis. 

citUB,  adj.  [P.  of  cieo],  auick,  swift,  rapid: 
classis,  U. :  navis,  0. :  mors,  H. :  incessus,  S. :  via, 
L. :  quadrigae,  V. :  solvite  vela  citi  (i.  e.  cito),  V. : 
citus  denatat,  H. :  iteciti,0.:  equo,Ta.:  remi8,Ta. 

civicos,  adj.  [civis],  of  citizens,  dvH,  civic: 
iura,  U. :  rabies,  U. :  befla,  O. :  arma  pro  trepidis 
reis,  i.  e.  defence,  0. :  corona,  the  civic  crown  (of 
oak-leaves,  given  for  saving  the  life  of  a  citiien 
in  war),  C,  L. 

civilia,  e,  ad{j,  with  comp.  \  civis  ],  of  cUixenM^ 
civil,  civic :  bellum :  discord  ia,  S. :  ades,  O. : 
aestus,  H. :  victoria,  N. :  mos  consuetudoque : 
clamor,  L. :  quercus  (I  e.  corona  dvica),  Y. — As 
subst.  n. :  si  quicquam  in  vobis  civilis  esset,  tenae 
of  public  duty,  L. — In  the  phrase  ius  civile, />rt- 
v€Ue  rights,  the  law  (  as  protecting  citizens  ) :  sit 
ergo  in  iure  civili  finis  hie:  neque  naturali  neque 
civili  iure  descripto:  de  iure  civili  si  quis  novi  quid 
instituit,  the  Civil  Law:  quod  agas  mecum  ex  iure 
civili  non  habes :  civile  ius  evolgavit,  a  code  oj 
procedure,  L. :  inteream  si  .  .  .  novi  civilia  iura, 
legal  process,  H. — M  eton,,  of  the  state,  relating  to 
public  life,  political,  public,  state :  scientia,  political 
science:  mersor  civilibus  undis,  H. — Ciml  (opp. 
military) :  oflScia :  munera,  L. :  res,  L.  —  Fig., 
courteous,  polite,  civil,  affable,  urbane :  quid  enim 
civilius  illo?  0.:  sermo  minime,  L.:  ingenium, 
Ta. :  parum  civile,  unbecoming  a  private  citixen,  L. 

civiliter,  adv.  [civilis],  citizen-like,  as  becomes 
a  private  citizen:  vivere :  vim  facere :  cenare,  with 
itecent  hospitality,  lu. :  Exercet  plus  quam  dvili- 
tcr  ira.s,  excessivdy,  0. 

oivis,  is,  abl.  -vl  or  -ve,  m.  and  /.  [  2  CI- 1,  a 
citizen  (opp.  percgrinus) :  Romanus :  bonus  et  for- 
tis :  impii :  cives  cum  civibus  de  virtu  te  certabant, 
S. :  Attica,  T. :  Romana:  0  cives,  cives!  my  fel- 
low-citizens,  H. :  trepidos  dvis  exhortor,  0. :  oronea 
cives  tui :  imperare  corpori,  u(  rex  civibuQ  suia^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oivltas 


188 


olarltas 


pAjedt.  —  Fig.:  dvia  totius  mundi,  a  citizen  of 
iJuworld. 

dTltaSk  fttis  ( gen.  plur.  -Atium  or  -fttum  \  f. 
[ciTw],  the  eandiiian  of  a  citizen,  citizenship,  free- 
aim  of  the  city,  membership  in  the  communiiy: 
popoU  R.:  donare  alqm  civitate:  asciscere  in 
dTitatem,  L. :  recipere  in  civitatem :  relinquere 
itque  deponere :  retinere:  eripere  nobis  civitatem, 
obtain  by  force  :  qnibus  ciTitas  erepta  alUtorested: 
farari:  ios  dTitatis:  oommunio. — A  community 
of  atiaews,  bodyjyolitie,  state :  aucta  civitate  mag- 
mtodine  urbis,  L. :  civitati  persuasit,  ut,  etc.,  Cs. : 
peimota,  S. :  io  trinmphe  dicemus  civitaa  omnis, 
H.:  ciTitates  condere:  Helvetia,  Cs. :  aequissimo 
inre:  administrare  civitatem:  comitia  tot  civita- 
tmn. — F  i  g. :  ut  iam  mundus  una  sit. 

Glades  (oladifl,  h.\  is,/.  [1  CEL-],  destmction, 
injury,  miiehief,  harm,  rmsjortune,  disaster,  loss, 
detrunent,  ealanUty:  importuna  civitatia:  Lucti- 
fica :  magna,  S. :  captae  urbis,  L. :  agrum  omni 
bdll  dade  perrastat,  h. :  urbs  sine  Milonis  clade 
nnmqnam  conqaietura,  without  mining  MUo :  pri- 
▼atae  per  domos,  the  losses  of  particular  families, 
L. :  Gladibos  pascere  nostris,  0. :  Troiae  Fortuna 
tnsd  clade  iterabitur,  H. — In  war,  a  disaster,  de- 
feat, overthrow,  discomfiture,  masseurs :  magnani 
ebdem  in  congressu  facere,  S. :  accipere  cladem, 
to  be  beaten,  L. :  magnam  populo  R.  cladem  attu- 
lit :  noD  Tolnua  super  volnus  sed  multiplex  clades, 
Ll  :  Ufius  noctis,  V. :  sine  clade  victor,  i.  e.  witliont 
loss,  H. — A  pest, plague:  in  ipsoe  Erumpit  claides, 
O. — A  loss,  maiming :  dextrae  mantts,  L. — A  de- 
,  stroyer,  scourge,  pest :  Libyae,  V.  —  Corruption : 
Hoe  foote  derivata  clades,  etc.,  H. 

olam  [  2  CAL-  ],  adv.  and  praep.  I.  Adv., 
sseretly, privately,  covertly,  in  secret:  Si  sperat  fore 
dam,  wtU  not  be  found  out,  T. :  tum  id  clam,  he 
kept  it  a  secret,  T. :  vel  vi,  vel  clam,  vel  precario, 
by  fraud,  T. :  Sjchaeum  Clam  ferro  superat, 
slealtkily,  Y. :  cui  te  commisit  alendum  Clam,  0. 
— ^n.  Piraep,,  wi^iout  the  knowledge  of,  unknown 
to, — With  obL  :  clam  vobis  salutem  fug&  petivit, 
CX — ^With  aee.  (  old  ) :  clam  e venire  patrem,  T. : 
Keqae  adeo  dam  me  est  qnam,  etc.,  nor  am  I 
ignorant,  T. :  Non  clam  me  haberet,  etc,  conceal 
from  me,  T. 

damator,  dris,  m.  [clamo],  a  bawler,  dedaimer, 

damito,  4tI,  atus,  ire,  freq.  [  clamo  ],  to  cry 
tlostd,  bawl,  vociferate:  (passer)  vano  clamitans, 
Ph. :  quid  clamitas  f  T. :  haec,  L. :  Me  sycopban- 
tam,  ^U,  T. :  clamitans,  '  Indignum  facinus,'  T. : 
rtamitafl :  *  quo  usque  ista  dicis  ?' :  *  ad  arma,*  cla- 
OHluig,  L. :  faJsa  esse  illft  •  Hberura  se  .  .  .  esse, 
Ga:  damitabst  audiret  matrem,  Ta.~PaM.  im- 
pen.:  'Tbalassio  ferri  '  cUmitatum,  L.— Fig.,  to 
proclaim,  reveal,  betray  '  supercilia  clamitare  calli- 
<^tet«B  Tideatqr. 


olamo,  ftv!,  atus,  are  [1  CAL-  ],  intrans.,  to 
call,  cry  out,  shout  aloud,  complain  aloud:  Non 
clamas  ?  non  insanis  ?  T. :  de  pecunift :  anseres, 
qui  clamant :  (  cicada )  clamare  occoepit.  Ph. — 
Drans.,  to  caU  aloud,  call  upon,  proclaim,  declare, 
invoke:  comites,  0.:  ora  clamantia  nomen,  0. : 
morientem  nomine,  V. :  Saturnalia,  L. :  se  causam 
crimenque,  V. :  alquem  furem,  H. :  clamare^ 
*  Adeste  civea  * :  *  Persephone,'  clamant,'  0. :  '  Ma- 
ter, te  appello,*  H. :  indignissime  Factum  esse,  T. : 
dignam  rem  esse :  clamare  coeperunt,  sibi  ut  ha- 
beret hereditatem. — Fig.,  to  prodaim,  declare: 
eum  beatiorem  fuisse  quaro,  etc:  (tabulae)  se 
corruptas  esse  clamant:  quid  enim  restipulatio 
clamat  ? 

clamor,  oris,  m.  [1  CAIj-],  a  loud  caU,  shout, 
cry :  clamorem  audivi,  T. :  tollere :  ad  aethera, 
y. :  prof undere :  compesce,  H. :  magnus,  S. :  in- 
gens,  V. :  nauticus,  V. :  it  clamor  eaelo,  V.  —  A 
friendly  shout,  acdamation,  applause:  secundus, 
V. :  coronae,  H. — A  hostile  cau,  clamor,  shout,  C. 
— Of  birds  or  insects,  a  cry,  sotmd:  gruum,  mer- 
gorum,  V. :  apum,  V. — A  noise,  sound,  echo:  soo- 
puli  clamorem  dedere,  V. :  montium,  H. 

olamdBtui,  acfj.  [  clamor  ],  clamorous,  fuU  of 
noise:  pater,  lu. :  circus,  resounding,  lu. :  Fhasma 
Catulli,  the  noisy  farce,  '  the  Ohost,^  lu. 

olanoulum,  adv.  and  pra^.  [clam].  L  Adv., 
secretly,  privately  :  mordere,  T. :  id  agere  inter  se, 
T.  —  II.  Praep.  with  ace. :  clanculum  Patres,  in 
secret  from,  T. 

olandestinafl,  eufj-  [clam],  secret,  hidden,  coti- 
cealed,  clandestine :  scelus :  nuntii  legationesque, 
Cs. :  foedus,  L. :  colloquia  cum  hostibus. 

clangor,  Oris,  m.  (  1  CAL- 1,  a  sound,  clang, 
noise:  tubarum,  V.:  clangorem  fundere(of  birds), 
C.  po^t. :  consonus  (pcnnarum),  0.:  cum  magno 
clangore  volitare,  L. 

olare,  adv.  with  comp.  [clarus],  brightly:  ful- 
gens,  Ct.  —  Clearly,  distinctly,  plainly :  gemere : 
dioere,  H. :  clare,  '  tuemini,'  inquit,  Cs.  —  Fig.,  t^ 
Itutriously,  ho^wrably,  splendidly :  clarius  exsplen- 
descebat,  N. :  clarius  indicant  Laudes,  H. 

dared,  — ,  — ,  ere  [clarus],  to  be  bright,  shine 
(of  the  stars),  C.  poet.  —  Fig.,  to  he  renowned,  be 
illustrious :  viri  gloria  claret,  Enn.  ap.  C. 

daresco,  — ,  — ,  6re,  inch,  [clareo],  to  grow 
briglU,  Ta. — Fig.,  to  become  audible,  sound  dear: 
sonitQs  arinorum,  V. —  To  become  illustrious,  grow 
famous:  facinore,  Ta. 

clarigatio^  Ouis,  /.,  a  fine,  ransom  (for  trans- 
gressing limits),  L. 

olariaonos,  a^.  [cUrus+SON-],  dear-souml- 
ing,  loud:  vox,  Ct. :  aurae,  C.  poet 

OliritaB,  rtis,/  [clarus]. — Prop.,  brightness. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oxantnao 

tpiUndor ;  hence,  of  sound,  cleaniest:  in  voce. — 
Of  reputation,  celebrity^  renown ^  fa^tnt^  splendor: 
num  te  claritatis  paenitebat?  pro  tuft  claritate: 
elaritate  praestantea,  N. :  Herculis,  Ta. 

oliritudd,  inis,  /.  [  clarus  ],  brightneu :  deae 
(i.  e.  lunae),  Ta. — Renown^  celebrity^  splendor ^  fame: 
Bumma,  S.:  tanta,  S. 

olar5,  — ,  — y  are  [clarus],  to  make  bright^  ex- 
hibit^ C.  poet  —  Fig.,  to  illiistrate,  make  famous, 
H. 

clarus,  a€{j.  with  comp,  and  sup.  [1  CAL-],  clear^ 
bright^  shining^  brilliant :  lux,  open  day :  clarissi- 
mft  luce  laetari :  mundi  luroiua,  V. :  luccrna,  H. : 
nox,  Ta. :  pater  clarus  intonat,  in  the  clear  sky,  Y. : 
darissimae  gemmae :  vitrum,  0. :  purpurarum  si- 
dere  clarior  usus,  H. :  argento  delphines,  V. :  sem- 
mia  corona,  0.:  aquilo,  dearing^  V. — Char,  loud, 
distinct:  clarissima  vox :  clarior  vox,  Cs. :  plangor, 
0. — Fig.,  clear,  manifest,  plain,  evideni,ifUelligtble  : 
haec  certa  et  clara  adferre,  T. :  omnia  nou  prope- 
ranti  clara  certaque  erunt,  L. :  luce  clariora  con- 
silia :  id  quod  est  luce  clarius :  somno  clarius,  0. 
— Brilliant,  celebrated,  renowned,  Ulusirious,  honor- 
able, famous,  glorious:  viii:  oppidum:  glorift  cla- 
riores :  vir  clarissimus :  pax  clarior  quam  bellum, 
L. :  ad  merooriam  imperium,  L. :  facundia,  S. : 
clarissima  civitas,  N.:  agendis  causis,  H.:  bello, 
Ta. :  ex  doctrina :  ob  id  factum,  H. :  Troianoque 
a  sanguine  Acestes,  V. — Notorious,  noted,  marked: 
minus  clarum  putavit  fore  quod,  etc. :  populus 
luxurift,  L. 

olaBBiarius,  adj.  [classis],  of  the  navy  :  centu- 
rio,  captain  of  a  ship,  Ta. — Plur,  m.  as  subst.,  ma- 
rines, naval  forces,  Cs.,  N. 

olaasicula,  ae,/.  dim.  [classis],  a  flotilla,  little 
fleet. 

olaBBioom,  I,  n.  [dassicus],  afield  signal,  trumr 
pet-exUl :  cecinit,  L. :  cani  iubet,  Cs. :  classico  ad 
oontionem  convocat,  L. :  classica  sonant,  V. :  ex- 
citatur  classico  miles,  H. :  necdum  audierant  in- 
flari  classica,  triimpets,  Y. 

classioos,  adj.  [  classis  ]y  of  the  fleet,  of  the 
navy  .*  milites,  marines,  L. :  bella,  naval,  Pr. :  legio, 
Ta. — Plur.  m.  as  subst,  marines,  Ta. 

olassis,  is  iabL e ;  rarely  t),f[\  CAL-],  a  class, 
great  division  (of  the  people,  formed,  according  to 
property,  by  Servius  TuUius),  L. :  prima  classis  vo- 
catur . . .  turn  secunda  classis,  etc. — F  i  g. :  quintae 
classis  videri,  i.  e.  of  the  lowest  rank. — The  citizens 
under  arms,  an  army :  Hortinae  classes  (i.  e.  co- 
piae),  V. — A  fleet :  nomiua  in  classem  dare,  L. : 
maximas  aedincare  classes :  classis  omandae  causft, 
L. :  faoere,  Cs. :  classe  navigare,  by  ship:  penatis 
Claase  veho  mecura,  V. :  classibus  valent,  Ta. 

olatra,  Orum,  n.  (Pr.),  or  clatri  (-thii),  Orum, 
m.  (H.),  =:  icXfftpa,  a  lattice,  grate,  bars. 


ISf  olaaatnim 

(olanded),  see  2  claudo. 

olaudioatid,  5nis,/.  [claudico],  a  Umpiing,  0. 

olaudiod,  — ,  — ,  are,  v.  n.  [claudus],  to  limp, 
halt,  be  lame :  ex  volnere. — F  i  g.,  to  halt,  waver,  oe 
wanting,  be  defective :  tota  res  claudicat :  in  uUo 
officio :  si  quid  in  nostrft  oratione  claudicat. 

1.  claudo  (oludo),  si,  sue,  ere  [CLAV-],  to 
shut,  dose,  shtU  up:  forem  cubiculi:  portas,  Cs.: 
rivos,  to  dam  up,  Y. :  clausae  fores,  Tb. :  ostia, 
Ct. :  ocellos,  Pr. :  clausae  hie  me  Alpes,  L. :  pupu- 
las :  lumina,y. — Fig.,  to  shut,  close:  domus  clausa 
pudori :  aurls  ad  voces :  f ugam  bostibus,  to  cut  off, 
L. :  clausa  consilia  habere,  i.  e.  to  conceal :  deum 
clausum  pectore  habere,  0. :  animam  laqueo,  i.  e. 
to  end  one's  life,  0. —  To  dose,  end,  condude:  lu- 
strum, H. :  opus,  0. :  epistulam,  0. :  agmen,  to 
bring  up  the  rear,  Cs. — To  shut  in,  endose,  encom- 
pass, surround,  imprison,  hide,  confine :  quae  (urbs) 
loci  natura  clauderetur :  stabulis  armenta,  V. : 
claudens  textis  cratibus  pecus,  H. :  rivus  clausuB 
ripis,  L. :  nemus  claudit  Silva,  0.  :  (apes)  in  arbore 
inani,  0. — To  encompass,  invest,  besiege,  blockade: 
portas  custodift  clauses  teneri,  Cs. :  urbem  obsi- 
dione,  N. :  multitudine,  N.  —  To  shut  ift,  hem  in  .- 
bine  Tusco  claudimur  amui,  are  hemmed  in,  Y. : 
nemorum  saltus,  V. :  tibi  clauduntur  rete  capreae, 
0. — To  close,  limit,  restrict:  Nolo  tibi  ullum  com- 
modum  in  me  claudier,  i.  e.  that  you  be  deprived 
of,  T. :  nee  ita  claudenda  est  res  familiaris,  ut,  etc : 
numeris  sententias,  to  express  in  poetical  form  : 
pedibus  verba,  i.  e.  to  compose  verses,  H. 

2.  olando,  — ,  — ,  «re  [CLAV-].  —  P  r  o  p.,  to 
limp;  hence,  i\ g.,  to f alter  Jiesitate, stumble:  etiam 
si  (vita)  ex  aliquft  parte  clauderet :  quid  est  cur 
claudere  orationem  malint  ?  :  si  altera  parte  clau- 
det  res  p.,  L. 

olaudUB,  adj.  [CLAY-],  limping,  halting,  lame: 
deus :  altero  pede,  N. :  pes,  H. :  pars  serpentis,  V. 
— P  r  o  V. :  claudus  pilam,  the  lame  man  (holds  fast) 
the  ball.^-F  i  g.,  crippled,  imperfect,  defective  :  na- 
ves, L. — Of  language :  carmina  altemo  versu,  i.  e. 
elegies  (the  alternate  verses  short),  0. —  Wavering, 
untrustworthy :  pars  officii  tui,  0. 

olauBtra,  6rum,  n.  [claudo],  a  lock,  bar,  bolt : 
revellere  claustra :  rumpere,  V. :  portarum,  L. : 
sub  daustris  rei  p.  positum  vectigal. — A  barrier, 
bounds:  obstantia  rumpere  claustra  (the  barriers 
of  a  race  -  course),  H.  —  A  gate,  dam,  dike:  Lu- 
crino  addita,  V. :  portds  claustra,  entrance,  Cu. — 
A  barricade,  bulwark,  key,  defence,  fortress,  wall, 
bank:  ut  terra  claustra  locorum  teneret:  urbs 
velut  claustra  Etruriae,  L. :  montium,  passes,  Ta. : 
Aegypti,  the  key  to  Bgypt,  L. :  claustra  contrahe- 
re,  i.  e.  the  line  of  drcumvallation,  Ta.  —  A  bar- 
rier, hinderance :  ista  nobilitatis. 

olauatrum,  I,  n.  [claudo],  rare  coUat  form  of 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


clauBola 


185 


Cli^OBUS 


cUuslra,  a  barrier,  hindrance:  obicittir,  i.  e.  a 
eftaw^Ca. — A  /rtmtier  fortreu,  key ^  paint  of  eon- 
tnl:  i&m  perdomitorum,  Cu. 

olansola,  ae,y.  [claudo],  a  dose,  conclunon, 
mi:  in  quo  (mimo),  a  Jilting  end:  epistulae. — In 
rhet,  ^  clo9e  of  a  period. 

clansam,  I,  n.  [claudol,  an  enclosure :  in  claaso 
liaquere,  in  confinement,  V. 

claostiA,  adj,  [P.  of  claudo],  dose,  reserved,  Ta. 

clava,  ae,  /.  [1  CEL-],  a  knotty  branch,  rough 
Mkk,  eudpel,  duo:  steraentes  agmina  clavft,  v.: 
male  mulcati  cUv'm:  Herculea,  Pr.  —  A  foil  (for 
exercise). 

daTaxiiiiii,  I,  n.  [clavus],  mvnty  given  tc  sol- 
diers to  buy  shoe-nails,  Ta. 

davicnla,  ae,/.  dim.  [clavus],  a  tendril. 

1.  claTlger,  gera,  gerum,  adj.  rdava+GES-], 
ditb-bearing  :  Yolcani  proles,  i.  e.  Periphetes,  0. — 
Of  Herculea,  the  dttb-bearer,  0. 

2.  olavlger,  gen,  m.  [clavis+GES-],  the  key- 
bearer  (of  Janus),  O. 

clavU,  is  (abl.  vl  or  ve),/.  [CLAV-],  a  key: 
horreonim  claves :  clavls  portis  imposuit,  L. :  por- 
uram,  lu. :  adulterinae  portarum,  false  keys,  S. : 
clavls  adimere  (uxori),  to  divorce. — A  bolt :  clavls 
portis  imponere,  L. — An  instrument  for  driving  a 
tap:  adunca  trochi,  Pr. 

davuB^  I,  m.  [CLAV-],  a  nail:  clavi  ferrei,  Cs. : 
davod  figentes,  L. :  clavo  ab  dictatore  fixo,  L. :  ex 
hoc  di«  clavum  anni  movebis,  i.  e.  reckon  the  be- 
ginning of  the  year :  tamquam  clavo  clavum  ei- 
dendum :  bendlcium  trabali  clavo  figere,  with  a 
fpikt,  L  e.  to  eUnch:  Necessitas  Clavos  traballs 
Gestana,  H.  —  A  rudder,  hdm  .•  clavum  ad  litora 
torqoere,  V.  —  Fig.:  clavum  tanti  imperi.  —  A 
pttrple  stripe  (on  the  tunic,  broad  for  senators, 
oarroir  for  the  equites) :  lati  clavi,  L. :  latus  cla- 
vua  (absurdly  assumed  by  the  praefect  of  a  vil- 
lage), H. — P  o  e  t,  a  striped  tunic :  mutare,  H. 

^emeziB,  entis  (obL  -tJ ;  rarely  -te,  L.),  adj.  with 
eenqi.  and  sup.,  mild,  calm,  gentle:  clementissimus 
amnis, 0. — Fig., cahi, quiet, gentle,  tranquil,  kind: 
▼ita,  T.:  cupio  me  esse  clementem :  satis  in  dispu- 
tando. — MUd,  forbearing,  indulgent,  compassionate, 
nertiful:  animo  dementi  in  illam,  T  :  indices: 
▼no  Clemens  misero  pepercl,  H. :  vir  ab  innocen- 
tiA  clemoitiasimus :  legis  interpres,  L. :  castigatio : 
dementior  sententia,  L. — Mitigated,  qualified:  ni- 

dementer,  adv.  with  comp.  [clemens],  quidly, 
plaadfy.  tranquilly,  calmly  :  si  quid  est  factum 
eJementcr:  horainera  accepit. — By  degrees,  gradji- 
9By:  iuga  clementius  adire,  Ta. :  editum  iugum,Ta. 
—  Withforbearance,  mildly ^  with  ittdulgence:  ius 
*Bcre,  Ck. :  ductis  roilitibae,  i.  e.  viihout  piunder- 


olementia,  ae,  /.  f  clemens],  moderation,  mild- 
ness, forbearance,  benignity,  clemency,  mercy:  de- 
mentia in  eos  uti,  Gs. :  nihil  magno  viro  dignius 
clementift :  victoris :  monimentum  clementiae 
suae :  clementift  concordiam  ordinum  stabiliri,  L. 

clepo,  psi,  — ,  ere  [CLEP-],  to  steal  (rare) :  sa- 
crum  qui  clepsit  (  for  clepserit ) :  si  quis  clepsit, 
etc.,  L.  (old  law). 

clepsydra,  ae,  /.,  =  K\i}(wdpa,  an  instrument 
for  measuring  time  by  water,  water-glass,  water- 
dock,  clepsydra  ;  used  to  measure  the  time  of  a 
speaker ;  hence,  eras  erso  ad  clepsydram,  by  the 
dock  (of  exercises  in  declamation):  ad  clepsydram 
latrare  docere,  to  rant. 

olienB,  entis  (gen.plur.  -entium ;  rarely  -entum, 
H.),  m.  [for  cluens,  P.  of  clueo],  a  personal  depend- 
ant, client  (a  freeman,  protected  by  a  patron ;  be 
received  from  him  an  allotment  of  land  or  of  food, 
and  accompanied  him  in  war):  Hoscii :  Gliens  ami- 
cus hospes  nemost  vobis  ?  T. — A  client,  retainer, 
follower:  coegit  clientls  suos,  Cs. — A  companion, 
favorite:  iuvenum  nobilium,  H.— Of  nations,  ni^ 
ject  allies,  dependants,  vassals,  Cs.  —  Fig.:  cliens 
Bacchi,  under  the  prciection  of  Bacchus,  H. 

olienta,  ae,/.  [cliens],  a  female  client,  H. 

olientela,  ae,/  [cliens],  dientship, patronage, 
protection,  the  relation  of  a  client  to  his  patron :  in 
clientelam  Nobis  dedit  se,  T. :  in  cuius  fide  sint  et 
clientela,  whose  clients  they  are. — Plur.,  clients,  de- 
pendants: amplissimas  clientelas  accipere  a  maio- 
ribus :  provinciales :  esse  Pompei  clientelas  in  pro- 
vincifi,  bodies  of  clients,  Cs.— Of  nations :  magnae 
(Aeduorum)  erant  clientelae,  allies,  dependants,  Cs. 

olientalufl,  I,  m,  dim.  [cliens],  a  poor  client,  Tft 

clinatUB,  adj.  [CLI-],  bent,  stmk,  C.  poet. 

Clio,  as, /*.,  =  KAciM,  the  muse  of  History,  H., 
0.,  lu. — A  daughter  of  Oceanus,  V. 

olipeatOB,  ocj;.  [clipeus],  armed  with  a  shield^ 
shiddbearing :  agmina,  V.:  seges  virorum,  0.— 
Plur.  as  suhsL :  adversus  clipeatos,  L. 

olipetis  (olnp-),  i,  m.,  or  olipoom,  l,  n. 
[CLEP-],  a  round  shield  of  metal:  speciem  in- 
clusit  in  clupeo :  maximis  clipeis  uti,  N. :  clipeos 
ad  tela  sinistris  obicere,  V. — P  r  o  v. :  clipeum  post 
volnera  sumere,  \.e.to  act  too  late,  0. — P  o  e  t. :  dei 
(Phoebi)  clipeus,  i.  e.  the  sun*s  disk,  0. — A  fnetallic 
tablet  for  a  rdief,  medallion:  argenteum,  L. 

clitellae,  ftrum,/  [CLI-],  a  pack-saddle,  sump- 
ter-saddle :  clitellis  alqd  apportare :  clitellas  pone- 
re,  H. :  raihi  imponere.  Ph. 

olitellarins,  o^.  [cfiteHae],  bearing  a  pack' 
saddle:  mulus,  C,  L,  H.,  Ph. 

oliToatia,  adj.  I  clivus],  hilly,  full  of  hslk 
(poet.):  rus,  V. — Steep,  arduous:  Latkia  (tU^ 
lu. :  Olympus,  0. 


Digitized  by 


Google 


OliVQfl 


186 


oootills 


oliims  or  oUtos,  I,  m.  [CLI-],  a  declivity,  slope, 
fucent,  hilly  eminence :  Clivos  deoraum  vorsiim  e*t, 
T. :  advereus  clivum,  up-hill^  Cs. :  erigere  in  pri- 
moB  agmen  clivos,  the  foot-hUh,  L. :  Viribus  ute- 
ris per  clivds,  H. :  ardiius  in  valles  clivus,  descerUy 
0. :  Gapitolinus,  the  higher  road  to  the  Capitoly  part 
of  Sacra  Via,  C,  Cs. ;  called  Sacer,  H.  —  P  r  o  v. : 
clivo  sudamus  in  irao,  we  are  bid  beginninffy  0. — 
A  slopey  pitch :  mensae,  0. 

cloaoa,  ae,  /•  [  ^  CLV-  ],  a  canal  for  waste 
liquidsy  sewer,  draiuy  C. :  alqd  in  cloacam  iacere, 
H. :  maxima,  ike  great  sewer  draining  the  Aven- 
titiCy  Capitoliney  and  Palatine  hillsy  L. 

Cloacina  or  Cluacina,  ae,  /.  [2  CLV-],  the 
purifier y  a  surname  of  VenuSy  L. 

Clotho  (  only  nom.  and  ace. ),  =  KXa^w ,  the 
Spinner,  one  of  the  three  Parcaey  0.,  lu. 

Cluacina,  see  Cloacina.    cludo,  see  claudo. 

clueo,  — ,  — ,  ere  [1  CLV-],  to  heary  be  spoken 
of,  be  said  (old) :  ignis  cluet  mortalibus  clam  divi- 
8118,  Att.  ap.  C. 

clunia,  m.  and  /.,  a  btUtock,  haunch. — Plur.y 
L.,  III. :  sine  clune  palumbee  (the  choicest  parts), 
U. 

olupeos,  see  clipeus. 

Cn.,  written  for  the  praenomen  Gnaeus ;  e.  g. 
Cn.  Domitius  Ahenobarbus. 

CnoBius  (QnoB-),  acfj.y  =  KvuMrtog^  of  Onosus, 
the  ancient  capital  of  Crete;  hence,  castra,  of 
Minos,  0. :  regna,  V. :  Stella  Coronae,  i.  e.  of  Ari- 
adne, V. :  calami  spicula,  Cretan,  H. 

ooaoervatio,  Onis,  /.  [coacervo], — I  n  r  h  e  t., 
an  accumulation  (of  proofs,  etc.) :  universa. 

coaoervo,  avi,  fttus,  &re  [  com-  +  acervo  ],  to 
heap  together,  heap  up,  collect  m  a  mass,'  pecuniae 
coacervantur :  tantam  vim  emblematum:  cada- 
vera,  Cs. :  hostium  cumulos,  L. :  agros,  to  amass. 
— F  i  g.,  to  multiply,  heap :  argumenta :  luctiis,  0. 

coaceso5,  acul,  — ,  ere,  inch.  [com-+ace8co], 
to  become  acid,  sour:  ut  vinum,  sic  aetas  vetustate 
coacescit — F  ig.,to  deteriorate,  become  corrupt. 

ooaotor,  oris,  m.  [cogo],  a  collector  (of  money) : 
perquiritur  a  coactoribus. — In  an  army,  the  rear- 
guard: coactorcs  agminis,  Ta. 

ooaota,  orum,  n.  [cogo],  felted  cloths,  Cs. 

1.  ooaotufl,  P.  of  cogo. 

2.  (ooaotus,  Us),  m.  [  cogo  ],  compulsion,  con- 
straint (only  abl.  sing,):  coactu  istius,  under  comr 
pulsion  from  him :  civitatis,  Cs. :  meo. 

ooaedlfiod,  — »  &tus,  are  [oom-+aediflco],  to 
buildup^  build  upon:  campum:  loci  coaedificatL 

ooaeqnd^  ftvl,  &tus,  &re  [  com-  +  aequo  ],  to 
make  equal,  make  even,  level:  montcs,  S. — F i  g.,  to 
equalize,  drag  down :  ad  libidines  tuas  omnia. 


ooagmentatio,  onis,  /.  [  coagroento  ],  a  join- 
ing,  confiection,  union :  corporis :  non  dissolubiliti. 

coagxnento,  &vT,  &tus,  are  [  coagmentum  ],  to 
join,  cement  together,  connect:  trabes,  Cs. :  opus 
suum  (uatura). — F i g.,  to  connect :  verba:  (verb«»- 
rum)  concursus  coagmentatus :  pacem,  to  conclude 

coagmentum,  T,  n.  [cogo],  a  joining  together, 
joint:  inter  coagmenta  lapidum,  Cs. 

coagulum,  I,  n.  [cogo],  an  agent  of  coagula- 
tion, rennet,  runnet,  0. — Curds  :  liquefacta  ooaguU 
lacte,  0. 

ooalesco,  alul,  alitus,  ere,  ineh.  [  com-  + 1 AL-], 
to  grow  firmly,  strike  root,  increase,  become  strong : 
ilex  coaluerat  inter  saxa,  had  sprung  up,  S. :  in 
cortice  ramus,  0.  —  F  i  g.,  to  unttCy  agree  together, 
coalesce:  Troiani  et  Aborigines  facile  coaluerunt, 
S. :  cum  patribus  animi  plebis,  L. :  multitudo  ooa- 
lescere  in  populi  unius  corpus  poterat,  L. :  rem 
coalescere  concordift,  be  adjustedy  L. :  coDCordi& 
coaluerant  omnium  animi,  L. :  pace  coalescente, 
becoming  establishedy  L. :  ooalescens  regnom,  rs- 
eoverifig  strength,  L. :  coalita  libertate  inreveren- 
iia,,  fostered,  Ta. 

coangUBto,  — ,  — ,  ftre  [com-+angustu8],  to 
limUy  restrict :  legem. 

ooarctatio,  ooarctd,  see  coart-. 

coarguo,  ul,  — ,  ere  [com+arguo],  to  oner^ 
whelm  with  proof  refute,  silence,  expose,  convict^ 
prove  guilty:  refelli,  coargjui  putat  esse  turpissi- 
mum:  tot  testibus  coargui:  Lentulum  dissimu- 
lantem  coarguunt  sermon  ibus,  S. :  ut  coram  ooar- 
guebantur,  fassi  omnes,  L. :  aliquem  avaritiae : 
commutati  indicii.  —  To  prove,  demonstrate,  ^uno^ 
establish,  expose,  refute:  fuga  laboris  desidiam 
coarguit:  crimen  suspicionibus :  improbitatem : 
Lacedaemoniorum  tyrannidem,  N. :  quam  (legem) 
usus  coarguit,  has  proved  injudicious,  L. :  domini 
aures,  betrays,  0. :  Osos  non  esse  Germanos,  Ta. 

ooartatio  (coarot-),  Onis,/.  [coarto],  a  crowds 
ing, pressing  together:  plurium  in  angusto,  L. 

coarto  (-arcto),  avi,  atus,  are  [com-+arto], 
to  press  togeihcTy  compresSy  contracty  confine  :  angu- 
stae  fauces  coartant  iter,  L. :  in  oppidis  coartatus. 
— F  i  g.,  to  abridge,  shorten  :  consulatum,  Ta. :  iter, 
0. — Of  discourse,  to  abridge,  compress  :  haea 

ooccinuB,  adj.  [coocum],  scarlet:  laena,  lu. 

ooocum,  I,  n.,  rr  KOKKOQ,  a  berry  yielding  a 
scarlet  dye.'  rubro  cocoo  ting^re, with  scarlet,  H. 

coclea  (cochlea),  ae, /.,  =  coxXtac,  a  snail: 
inter  saxa  repentes,  8. :  Aira,  H. 

Coclea,  ids,  m.  [SCA-+oculu8],  one-eyed, — 
Esp.  surname  of  Horatius,  who,  in  the  war  with 
Porsenna,  defended  a  bridge  alone,  L.,  C,  V, 

coctills,  e,  a^j,  [coquo],  burned:  laterculi, 
Cu. :  muri,  qf  burned  bricks,  0. 


Digitized  by 


Google 


COCtUB 


187 


ooerdtio 


coctas,  P.  of  coquo.         ooous,  see  coqaus. 
Coc^tas  (  -OS  )j  \,  m^  =  KiaKvrSg  ( lamcnta- 
^\arwerofthe  Lower  W^orW, C,  V.,  R 
ooda,  ae,y.,  see  cauda. 

codea:,  icis,  m.  (for  caudex),  a  block:  Codice 
nutto,  0. — A  log  for  punishing  davea^  tiocka :  in- 
mimdTiA,  Pr. :  residens  in  codice,  lu.  —  A  block 
awn  into  iabUU^  hook^  writing^  manuscript^  docu- 
mad  (in  leaTes ;  cf.  volumen,  a  roll) :  multos  co- 
(fioes  impleTit :  falsas. — ^E  8  p.,  an  account-book : 
aooepti  ei  expensi,  a  ledger :  in  oodicis  extremft 
ceri,  ike  Uui  iablei :  referre  in  codicem. 

ooddcilli,  drum,  m.  dim.  [codex],  a  toriting- 
tablet^  noU-book :  sententias  in  codicijloa  referre. 
—A  note,  billet^  C. :  codicil lo8  ferre  cum  praecep- 
to,  Ta. — A  petition^  Ta.  —  An  imperial  rescript^ 
patent,  Ta.— ^  will,  testament,  Ta. 

(coeleba,  coelo,  ooeluzn),  etc.,  see  cael-. 

oodmo,  eml,  ^raptus,  ere  [conv-heiiio],  to  pur- 
those,  bujf  up,  forestall :  multa,T. :  carrorum  nu- 
meram,  G;.:  res  pretiosas:  frumentum,  lu. 

ooemptio,  Onis,  /  [coemo]. — In  law,  a  form 
of  marriage  by  a  pretended  sale,  transferring  the 
woman,  wUh  her  estate,  to  the  man  (in  manum). — 
A  fictitious  marriage  (to  free  an  heiress  from 
spedal  burdens). 

coenqptuSk  P.  of  coemo. 

(ooena),  see  cena.    (ooanum),  I,  see  caenuro. 

coSo,  Ivl  or  il,  itus.  Ire  [  com-+eo  ^,  to  go  to- 
/ether,  eome  togkher,  meet,  assemble,  collect:  in 
Piraeo,  T.:  matronae  ad  Yenturiam  frequentes 
ooeont,  L. :  quo  populus  coibat,  H. :  certis  diebiis 
(ad  condlium),  Ta. :  milia  crabronum,  0. :  populi 
k^tionibns  coeunt,  bu  their  representatives,  Ta. — 
To  come  together  in  battle,  meet,  encounter :  inter 
se,  V. :  agmina,  Cu. :  cetera  turba  coit,  ioins  in 
the  attad,  0. —  To  come  together,  be  united,  gather, 
mmite,  combine:  coSundi  in  unum  spatium,  L. : 
mantK  ooh  omnis  in  anum,  Y. :  qui  un&  coierunt, 
Ol  :  at  ooSat  par  lungaturque  pari,  H. :  amnes  in 
artins  coSunt,  Go. :  membra,  O. :  coit  formidine 
aaogoifl,  congeals,  Y. :  digiti  co6unt,  grow  together, 
0. :  Tolnera  coiere  mea,  Iiave  dosed.  Pi-. :  Inter-  se 
capita  (arcils),  Y. :  ut  placidis  co^ant  imraitia,  H. : 
nemini  nobis  verba  coisse,  to  have  been  exchanged^ 
Pr. — ^Fig.,  to  unite,  join  together,  assimilate,  com- 
bine, agree,  aUg  onemf,  conspire :  cum  hoc :  princi- 
pes  torn  una  coierunt,  Cs, :  in  foedera  dextrae, 
V . — Of  a  marriage  contract :  taedae  quoque  iure 
cdssoktj  0. :  conubio,  nuptiis,  Gu. :  cum  captiva, 
Co. :  Hac  gener  atque  socer  co^ant  raercede  suo- 
nan,  i.e,in  the  marriage,  Y. — With  societatetn,  to 
filter  into  partnership,  make  a  compact,  become  ati 
sify,  assocu»te,form  a  league :  societatem  laboris : 
cm  Gaesare  societatern  :  cum  Lacedaemoniis,  N. : 
1  sceleris :  ad  earn  rem  societas  coitur. 


(coepio),  coepi,  coeptus,  ere  [oom-+l  AP-], 
to  begin,  commence:  non  Prius  olfecissem,  quara 
ille  quicquam  coeperet  ?  T. :  mecum  cogitare,  T. : 
cum  ver  esse  ooeperat :  Fluctus  coepit  albesoere, 
Y. :  oppugnare,  Gs. :  alia  fieri  coepere,  S. :  cum 
Lacedaemoniis  pugnari  coepit,  N. :  urbanus  ha- 
beri,  H. :  res  agi  coepta  est :  ante  petitam  esse 
pecuniam,  quam  esset  coepta  deberi:  obsidione 
coepti  premi  hostes,  L. :  bello  premi  sunt  coepti, 
N. :  mitescere  discordiae  intestinae  coeptae,  L. : 
si  quicquam  hie  turbae  coeperis,  T. :  illud,  quod 
coepimus,  videamus:  ilia  quae  coepta  sunt  ab 
isto :  coeptum  bellum  foret,  8. :  se  non  ante  ooep- 
turum,  quam,  etc.,  L. :  perge  quo  ooepisti  (sc.  ire): 
dimidium  facti,  qui  coepit,  habet,  H. :  ita  coepit 
tyrannus  (sc.  dicere),  L. :  Ilioneus  placido  sic  pec- 
tore  coepit,  Y. :  coepit  cum  talia  vates  (sc.  fari), 
V.  —  P.  coeptus,  begun,  commenced,  unaertaken : 
consilium  fraude  coeptum,  L. :  iussis  Garmina 
coepta  tuis,  Y. :  quaedam  (animalia)  modo  coepta, 
in  process  of  creation,  0. :  mors,  sought,  0.  —  Of 
things,  to  begin,  be  begun,  take  a  beginning,  com- 
mence, originate,  arise:  post,  ubi  silentium  coepit 
.  .  .  verba  facit,  etc.,  S. :  cum  deditio  coepit,  8.  : 
pugna  coepit,  L. 

ooepto,  — ,  — ,  ftre,  intent.  [  coepio  ],  to  begin 
eagerly,  begin,  undertake,  attempt:  oontingere  por- 
tas,  G.  (poet.):  appetere  ea,  quae,  etc. :  quid  coep- 
tas,  Thraso  ?  T. :  insidias,  Ta. 

coeptum,  I,  n.  [coepio],  a  work  begun,  begins 
ning,  undertaking :  nee  taedia  coepti  UUa  mei  ca- 
piaro,  0. :  audax,  L. :  audacibus  adnue  coeptis, 
Y. :  temere  coepta,  L. :  coeptis  meis,  0. :  ne  enun- 
tiare  coepta,  L. 

1.  ooeptus,  P.  of  coepio. 

2.  (ooeptus,  tlsV  m.  [coepio],  a  beginning,  un- 
dertaking.— Only  plur. :  suos. 

oottroed,  cul,  citus,  ere  [com-+arceol,  to  «i- 
close  on  all  sides^  hold  together,  surround,  encom- 
pass: (mundus)  omnia  correct:  Yitta  coercebat 
capillos,  0. :  virga  coi$rces  turbam,  H.  —  To  re- 
strain, confine,  shut  in,  hold,  repress,  control:  (am- 
nis)  nullis  co^rcitus  ripis,  L.:  Bucina  oo^rcuit 
( undas  ),  0. :  frenisque  co^rcuit  ora,  0. :  vitem 
ferro  amputans  co6rcet:  (operibus)  intra  muros 
co^rcetur  hostis,  L. :  (mortuos)  Styx  correct,  Y. : 
Tantalum  correct  (Orcus),  H. :  Messapus  primas 
acies,  controls,  Y. — F  i  g.,  of  discourse,  to  control, 
confine,  restrain,  limit :  ( nos )  quasi  extra  ripas 
diffluentes. — To  hold  in  check,  curb,  restrain,  tatne, 
correct :  cupiditates :  procacitatem  hominis  mani- 
bus,  N. :  suppliciis  delicta,  H. :  in  praetore  co^rcen- 
do  fortes:  quibus  rebus  co^rceri  milites  soleant, 
Gs.:  pueros  fuste,  H.:  animum,Ta.:  co^rcendi  ius 
(in  contione),  of  maintaining  order,  Ta. :  carmen, 
quod  non  Multa  dies  co^rcuit,  corrected,  H. 

coSrcitid,  ftnis,  /  [  cofirceo  J,  a  restraining^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


coerdtoB 


188 


cognomen 


restrainif  eompuUion,  chastUemmt:  co«rcitionem 
inhibere,  L. :  magistratus,  on  the  part  of  the  mag- 
ittratea^  L. :  Bine  co^rcitionibus  agere,  Ta. 

ooSroitoak  P.  of  coerced. 

ooetua^  lis,  m.  [for  coitus],  a  coming  together : 
amniuiDjCu. — An  asumblage^  crowds  company:  in 
omni  coetu  ooncilioqae :  soTlemnes  ludorum :  noc- 
turni,  L. :  socios  in  coetum  Advocat,  V. :  coetu 
Boluto,  0. :  coetibus  alqd  eancire,  Ta. :  divinus 
animorum. — E  8  p.,  a  feetiual^  feaet :  coetum  cele- 
brate f aventes,  V. 

oogitate,  adv.  [cogito],  vnJth  reJUction,  con- 
nderatdy :  quae  scripsisset 

OOgitatio,  Onis,  /.  [cogito],  a  thinking,  consid- 
ering, deliberating,  thought^  reaction,  meditation, 
imagination:  cogitatio  in  se  ipsa  vertitur:  com- 
mentatio  et  cogitatio:  acerrima  et  attentissima : 
simplices,  magnas,  Ta. :  timoris  praeteriti :  occur- 
rit  cogitatio,  qualis  animus  sit. —  7%e  faculty  of 
thought,  reasoning  power :  (homo)  particeps  cogi- 
tationis :  esse  ingenio  et  cogitatione  nulla,  of  no 
intellectual  force,— A  thought,  opinion,  judgment, 
resolution,  design, ptan^ project:  omnes  raeas  cogi- 
tationes  in  rem  p.  conferebam:  mandare  litteris 
cogitationes  suas:  raultaeet  graves:  sapientiores: 
saeva,  Ta. :  reliqua  belli,  i.  q.  plans  for  continuing 
the  war,  Cs. :  minor  intervenit  maiori,  L. 

oogitatnm,  I,  n.  [oogito],  a  thought,  reflection, 
notion,  idea :  acutius  imperatoris,  N. — Usu.  plur. : 
cogitata  proloqui,  T. :  eloqui :  patefacere,  purpose^ 
N. :  sapientium. 

cdgitatOBy  adj.  [P.  of  cogito],  deliberate:  iniu- 
ria:  verbum. 

oogito,  ftvl,  fttus,  ftre  [com-+agito],  to  consider 
thoroughly,  ponder,  weigh,  reflect  upon,  think :  etiam 
atque  etiam,  T. :  animo,  T. :  rationem :  maiores 
vestroB,  Ta. :  te  video,  non  oogito  solum :  Scipio- 
nero,  to  call  to  mind:  quid  agam,  T. :  in  quantil 
oalamitate  sis,  S. :  quo  loco  sis :  quantum  in  illo 
Bceleris  fuerit :  tantum  sibi  esse  permissum,  quan- 
tum, etc :  baec  posse  accidere,  Gs. :  quern  gentes 
castiorem  cogitaverunt  f :  de  nobis.  —  To  feel,  be 
inclined,  be  msposed:  humaniter  in  me:  si  quid 
amice  de  Romanis  cogitabis,  are  friendly  to,  N. : 
Karthago  male  iam  diu  cogitans,  hostile  in  disposi- 
tion. —  To  have  in  mind,  intend,  meditate,  desimi, 
plan, purpose,  mean:  hunc  in  aedls  Recipere,  T. : 
si  liberi  esse  cogitaretis:  ex  fumo  dare  lucem,  E.: 
nihil  nisi  caedes :  quid  mail  cogitari  potest,  quod, 
etc. :  mecum  rem,  Cu. :  latere  arbitrabantur  quae 
cogitaverant,  their  purposes,  N. :  quid  Cantaber 
cogitet,  H. :  scelus,  lu. :  quid  cogitet  Auster,  V. : 
ut  aliquid  acquireret,  Cs. :  ut  haberet,  qua  fuj;eret, 
N. :  ne  qoam  occasionera  dimitteret,  Cs. :  dies  ac 
poctee  de  pemicie  GMif  plotted  for :  de  nostro  inte- 


ritu :  in  Pompeianum  cogitabam  (sc.  ire) :  eo  die 
cogitabam  in  Agnanino  (sc.  manere). 

cognata,  ae,/.  [1  cognatua],  a /emaZ«  relation, 
kinswoman :  ne  in  cognatam  pecces,  T. :  tuae,  T. 

COgnatid,  Onis,/.  [1  cognatus],  btood-reUUion- 
ship,  kindred,  connection  by  birth:  f rater  noster 
cognatione  patruelis :  te  maxime  cognatione  attin- 
gebat:  cognationem  intervcnisse,  8.:  propinquft 
cognatione  Hannibali  iunctus,  L. :  nulla  tibi  cum 
isto :  deorum  (i.  e.  cum  did).  —  Conor.,  kindred^ 
relations,  persons  allied  by  descent :  homo  magnae 
cognationis,  Cs. :  dedecus  cognationis. — F  i  g.,  re- 
lationship, association,  connection,  agreement,  kin^ 
dred,  resemblance,  affinity:  quibus  (poetis)  est 
maxima  cum  oratoribus :  studiorum  et  artium :  an 
potest  propior  uUa  esse  quam  patriae  ? 

1.  odgnatus,  adj,  rcom-+GEN-],<prufi^/rom 
the  same  stock,  related  by  blood,  kindred:  mihi :  pa- 
tres,  the  relationship  of  our  fathers,  V. :  per  oog- 
nata  corpora  supplex,  as  a  kinsman,  0. :  anguilla 
cognata  colubrae,  lu. — Of  a  kinsman,  ofkiMred: 
latus,  0. :  pectora,  0. :  urbes,  V. :  sanguis,  V. : 
caelum,  0. :  faba  Pytbagorae  (alluding  to  the  doc- 
trine of  transmigration),  H.  —  F  i  g.,  kindred,  eoti^ 
genial,  related,  connected,  like,  similar :  alqd  men- 
tibus  nostris :  vocabula,  H. 

2.  oognatas,  I,  m.  [  1  oognatus  1,  a  kinsman, 
blood-relation :  his  proximus,  T. :  amici  cognatique 
alcius :  est  tibi  mater,  Cognati  ?  H. :  cognatonim 
aliquis,  lu. 

oognitio,  Onia, /.  [com-H-GNA-],  a  beooming 
acquainted  with,  acqfiiHng  knowledge,  knowledge^ 
acquaintance:  rerum:  animi:  urbis:  cognitione 
atque  hospitio  dignus. — A  conception,  notion^  idea  : 
deorum  innatae  cognitiones.  —  In  \aw,  a  judicial 
examination,  inquiry,  cognisance,  trial:  ipsius  oog- 
nitio de  existimatione :  captorum  agrorum :  vacan- 
tium  militiae  munere,  L. :  inter  patrem  et  filium, 
L. :  dies  cognitionis,  the  day  of  tried:  oenturionam 
Cognitio  de  milite,  lu. :  tribuni,  a  decree,  lu. — Roe- 
ognition,  discovery^-  cognitio  facta  esse  filium  na- 
tum,  T. :  de  cognitione  ut  certum  sciam,  to  make 
sure  of  the  discovery,  T. 

bognitor,  Oris,  m.  [com--|-GNA-]. — In  law,  an 
advocate,  attorney:  cognitorem  ascribit  Sthenic : 
qui  cognitor  est  datus:  qui  cognitores  homines 
honestos  daret,  w<u  represented  by :  iuris  sul :  ire 
domum  iube,  fi  cognitor  ipse,  H. — I  n  g  e  n.,  a  de- 
fender, protector :  hoc  (Caesare)  auctore  et  cognl> 
tore  huiusce  sententiae. — A  witness,  voucher, 

oognitUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  cog- 
nosco],  known,  acknowledged,  approved:  res  plane : 
homo  Tirtute  cognita :  cognitiora  (mala),  0. :  haec 
esse  cognitissima,  Ct. :  nulli  cognitius,  0. 

oognSmen,  inis,  n.  [com-+GNA-],  a  awmome, 
second-name,  family-name  (added  to  the  name  of 


Digitized  by  V^OOQIC 


cognomentnm  189 

tbe  gens  to  distinguish  the  family) :  T.  Manlius, 
qm  &.U  torque  detract©  cognomen  (ac.  Torquati) 
inTenit:  sapientis:  Crassua  cognomine  Dives: 
Mocariale  Imposuere  milii  cognomen,  H. :  natio- 
nil  mtgts  quam  generis  uti  cognomine :  Dioclcs 
est,  Popilios  cognomine :  duo  quorum  alieri  Capi- 
toni  cognomen  est:  cognomen  cui  Africano  ex 
Tirtute  fuit,  Cs. :  Tardo  cognomen  pingui  damns, 
meaUtiie  alow  man  ttupid^a. — In  g e  n.,  a  tiame: 
locoa,  Hesperiara  Grai  cognomine  dicunt,  V.:  Chao- 
nioB  cognomine  campos  a  Chaone  dixit,  Y. :  prisca 
looonim,Pr. 

cogndmenttmi,  I,  n.  [rare  or  late  for  cogno- 
men], a  surname:  cognomento  qui  <wcoriiv6c  per- 
hibetur,  Poet.  ap.  C. :  Puteoli  cognomentum  a  Ne- 
rooe  adipiscuntur,  Ta. — A  neune :  (Rhenum)  verso 
cognomento  Vahalem  dioere,  Ta. 

oogndminatOBi  tu^.  [cognomen],  tynonymoita 
(oQoe):  verba. 

(cogndminis,  el  only  M,  sing.,  cognomine, 
sdj.  [cognomen  ],  idce-named,  of  the  same  name: 
cognomine  Insubribus  pago,  bearing  the  same 
name,  L. :  gaudet  cognomine  terr&,  V. 

cogooBcd^  gn6vl  (often  contr.,  c5gn0stl,  cOg- 
nftro,  cSgndsse,  etc-X  gnitus,  ere  [com-+(g)no8c5], 
to  become  acquainted  wiK,  acmUre  knowledge  o/, 
ascertain,  team,  perceive,  understand;  per/.,  to 
know:  regiones,  Cs. :  domfls  atque  villas,  S. :  am- 
oem,  v. :  quam  (antiquitatero)  habuit  cognitam, 
5.:  casfks  nostros,  V.:  miseriaa  sooiorum:  quis 
•im,  ex  eo,  S. :  per  exploratores  montem  teneri, 
Ob.  :  furto  postridie  cognito :  quibus  (  scriptia ) 
oognitia,  after  reading,  N. :  id  ae  a  Gallicia  armia 
eognovisae,  knew  by  their  weapons,  Ca. :  fide  cogni- 
t2,  tesUd,  N. :  ab  his,  non  loiige  oppidum  abesae, 
Ob.  :  sed  Metello  experimentis  cognitum  erat,  ge- 
ms infidum  esse,  S. :  quern  plane  perditum  cogno- 
imt:  Toe  fortls,  S.:  aliter  ac  sperarat  rem  p.  se 
habentem,  N. :  alqm  magni  animi :  alqm  paratis- 
omo  animo :  tandem  qui  siem,  T. :  id  aocordi&ne 
an  easu  acdderit,  S. :  cognito,  vivere  Ptolemaeum, 
L. — Poe  t. :  casus  multis  hie  oognitua,  eiq)erieneed 
hy^  lu. —  Supin.  ace. :  proraissa  eiua  cognitum  ex 
praeseotibus  mi9it,a — Supin.abl. :  pleraque  digna 
cognita.  —  To  recognize,  acknowledge,  identify:  in 
tk  re  atiJitatem  meam,  T. :  alii,  ne  cognoacerentur, 
ad  Decern  rapiebantnr :  inter  oeteras  Veturiam,  L. : 
ostendimus  Cethego  signum,  cognovit :  signa  sua, 
S.:  cognoscenti  similis  fuit,  seemed  to  recognize 
kmn,  0. :  pecus  exceptum  est,  quod  cognoviaaent, 
Omtified,  L :  neque  currentem  ae  cognoacit,  is  like 
kmmelf,  V. :  eum  STracuais.  to  identify.---  To  seek  to 
hum,  inquire  into,  investigate,  examine :  Verrea 
oognoeocbat,  Verres  iiidicabat :  accuaationem  cau- 
■Mnqoe:  numerum  milituro :  de  a^  Campano: 
iebcreditate.— 7b  criticise,  mn-ectaie:  ut  neque 
^«tari  Deque  oognoBci  (fabula)  potuerit,  T. :  et 


cohaereo 

cognoscenui  et  ignoacendi  peccati  locua,  T.  —  To 
reconnoitre,  spy,  act  as  scout:  qualis  esaet  natura 
montis,  qui  cognoscerent,  miait,  Cs. 

OOgO,  coegl,  coftctua,  ere  [com- -h  ago],  to  drive 
together,  coiled,  crowd,  bring  together,  summon,  con- 
gregate, convene:  certe  cogit  is  qui  cougregat  ho- 
minea :  coacti  aunt  si,  etc :  pecus,  V. :  talenta  ad 
quindecim  Goegi,  collected,  T. :  pecunias, to  exact: 
pecuniam  a  civitatibus,  to  extort :  ad  indicium  fa- 
miliam,  Ca. :  concilio  coacto,  Ca.:  (equites)  ex  La- 
tio,  levy,  S. :  copias  in  unum  locum,  Cs. :  ingens 
coacta  via  navium  est,  L. :  milites  in  provinciara, 
L. :  ad  militiam  aliquoa,  S. :  auxilia  undique,  Y. : 
aenatum,  to  convene,  L :  cogimur  in  senatum :  co* 
guntur  senatores  gratifl :  in  aenatum  acerbe  cogi, 
to  be  summoned :  ovia  atabulia,  Y.  —  Of  fluida,  to 
thicken,  condense,  curdle,  coagulate,  gather :  caelum 
in  quo  nubes  coguntur :  in  nubera  cogitur  aSr,  Y. : 
f rigore  mella,  Y. :  lac  coactum,  0.  —  To  contract, 
narrow,  straiten:  saltus  in  artas  coactus  fauoea, 
L. :  amnem  in  tenuem  alvum,  Cu. — Th force,drioe, 
press :  queroum  cuneis  ooactis  scindere,  Y. :  vitis 
in  aulcum,  Y. — With  agmen,  to  bring  up  the  rear, 
L. :  ut  nee  agmen  cogamus,  are  the  last :  stellae, 
quarum  agmina  cogit  Lucifer,  0.  —  Fig.:  in  an- 
gustum  meae  coguntur  copiae,  my  resources  are 
brought  into  straits,  T. :  me  defensionis  in  semiho- 
rae  curriculum,  restrict,  —  To  urge,  force,  eompd, 
constrain:  coactus  legibus  Earn  uxorem  ducet,  T. : 
tarn  vehemens  ^i  quam  cogebar:  vis  cogendae 
militiae,  L. :  huic  leges  cogunt  nnbere  banc,  T. : 
Orgetorigem  cauaam  dicere,  Ca. :  lugurtham  apem 
salutis  in  f ug&  habere,  S. :  vi  ut  rediret,  T. :  ut  vos 
eum  Gondemnetis :  vi,  ut  eos  paterentur,  etc.,  Cs. : 
aenatus  cogitur  ut  decemat,  ut,  etc :  ingratiis  ad 
depugnandum  omnes,  N. :  ad  proelia,  Y. :  alquem 
in  d^itionem,  L. :  et  acia  in  breve  te  cogi  (of  a 
book),  are  rolled  up  tightly,  H. :  finitumos  armis 
sub  imperium  suum,  S. :  quod  voa  via  cogit,  id, 
etc.,  T. :  quod  ana  quemque  mala  cogebant,  L. : 
quid  non  mortalia  pectora  cogia?  Y. :  ad  id,  quod 
natura  cogeret,  aocelerare,  N. :  quidquid  cogebat 
ventria  furor,  lu. :  Invitua  feci,  lex  co^git,  T. :  '  non 
licet.*  At  cauaa  cogit:  vagi  quaa  nox  coegerat 
aedea  habebant,  S. :  nuUo  cogente,  spontaneously, 
0. :  laorimae  coactae,  forced,  Y. :  lacrimae  coac- 
tae,  uncontrollable,  0. :  nihil  feci  nisi  coactus,  on 
compulsion:  coactus  metu. — To  oondude:  ex  qui- 
bua  id  cogitur. 

oohaereno,  ntia,  adj,  [P.  of  cohaereo],  adjoin- 
ing, continuous :  aedificia,  Ta.  —  F  i  g.,  consistent : 
apta  inter  ae  et  cohaerentia :  non  cohaerentia  inter 
ae  dicere,  inconsistent  assertions.  —  Bdrmoniow  •• 
oratio. 

cohaerentia,  ae,  /.  [  cohaereo  ],  a  coherence, 
connection:  mundi. 
oohaereo,  haeal,  haesus,  Sre  [oom-+haereo], 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oohaereeoo 


140 


ooUyTiam 


to  cling  together^  be  united^  cohere:  mundus  apte 
cohaeret  —  To  consist  of,  be  composed  of:  alia 
quibus  cohaererent  homines.  —  In  thought,  to  be 
consistent^  agree  together :  Non  cohaerent,  T. :  haec 
naturA  cohaerentia:  sermo  non  cohaerebit,  toiZ/ 
have  no  consistent  meaning. —  To  hold  together^  re- 
main^ existy  maintain  iisdf:  qui  ruunt  neo  cohae- 
rere  possunt :  virtutes  sine  vitA  beatft  cohaerere 
non  possunt.  —  To  cling  dosely^  adhere^  be  con- 
nected toithy  cleave  to^  be  in  contact  with :  dextera 
ligno  cohaesit,  0. :  scopuloque  adfixa  cohaesit,  0. 
— Fig.,  to  be  doselg  connected  with,  be  in  harmony 
withy  be  consistent  loith :  cohaerens  cum  omni  cor- 
pore  membnim. 

oohaereaod,  — ,  — ,  ere,  inch.  [  oohaereo  ],  to 
hang  together,  cohere :  atomi  inter  se. 

ooherefl»  idis,  m.  and/.  [oom-+here8],  a  co- 
heir, fellow-heir ,  sharer  in  an  inheritance,  C. :  filio 
ooheredes  alquos  adiungere :  esse  alicui,  H. 

oohibed,  uT,  (itus),  ere  rcom-+habeo],  to  hold 
together,  hold,  contain,  confine,  embrace,  comprise: 
omnis  naturas:  Scjllam  caecis  cohibet  spelunca 
latebris,  V. :  nodo  crinem,  H. :  marem  cohibent 
(ova)  vitellum,  H. :  auro  lacertos,  to  encircle^  0. : 
bracchium  tog& :  parietibus  deos,  Ta.  —  To  hold, 
keep,  keep  ba3c,  hinder,  stay,  restrain,  stop :  muris 
Tumum,  V. :  ventos  in  antris,  0. :  cenros  arcu, 
i.  e.  to  kill,  H. :  neo  StygiH  cohibebor  und&,  H. :  ab 
aliquft  re,  L. :  cohiberi  quo  minus, etc.,  Ta. — Fig., 
to  stop,  to  hold  in  check,  restrain,  limits  confine,  con- 
trol, Keep  back,  repress,  tame,  subdue :  motOs  animi : 
eius  furorem :  iras,  V. :  bellum,  L. :  non  tu  te  co- 
hibes  ?  control  yourself,  T. :  manQs,  animum  ab 
auro :  suas  libidinee  a  liberis. 

oo-lloiieBto,  &vl,  fltus,  are  [oom-+honeeto],  to 
honor  in  convnon,  do  honor  to,  honor,  arace:  exse- 
quias :  statuas :  aliquid  virtute,  L. :  lunus  lauda- 
tione,  Ta. 

oo-horreaoo,  homil,  — ,  6re,  inch,  [oom-+hor- 
resco],  to  shudder,  shiver :  equidem  cohomii :  ex 
quo  (sudore) :  quod  litterae  tuae  adferrent,  etc. 

oollor%  rtis  (dee.  cortem,  C),  f.  [com- + HER-], 
•  eourty  enclosure,  yard,  pen,  cattle-yard,  0. :  habes 
oortem  in  Palatio,  L  e.  your  house, — A  crowd,  mul- 
titude, company,  throng,  train :  gigantum,  H. :  fra- 
trum  stipata,  V. :  impura,  vUlanous  mob :  febrium, 
H.  —  In  the  army,  a  company,  division,  cohort  (the 
tenth  part  of  a  legion,  or  six  centuriae,  about  860 
men),  Cs. :  cum  oohortibus  expeditis  ire,  S.  —  A 
train,  retinue,  body  of  attendants,  staff,  suite :  prae- 
toria,  the  body-guard  of  the  governor :  praetoris : 
Metelli:  tota  tua  ilia:  laudat  Brutura  laudatque 
cohortero,  H. :  cf.  soortorum  praetoria. — Auxiliary 
troopSf  alkes,  S. 

Oohortati5,  dnis,  /  [oohortor],  an  exhorting, 
4neitinf^,  exhortation,  etwouragement :  militiira,  N. : 


legionis,  Cs. :  iudioum  ad  honeste  iudicandum : 
ooncitatus  oohortatione  alicuius  ad  alqd.  —  Phar,^ 
Cs.,  C. 

oo-hortor,  fttus,  ftrl,  dep.  [  com-  +  hortor  ],  to 
animate,  encourage,  advise,  incite,  exhort,  admonish : 
hac  (eloquentift)  cobortamur:  vim  habere  ad  oo- 
hortandura :  vos  ad  libertatem  recuperandara : 
nostri  cohortati  inter  se,  Cs. :  vos  ut  essetis  severi : 
(Curionem),  magno  sit  aniroo,  Cs. — Of  a  command- 
er, to  exhort,  encourage,  address:  cohortatus  suoe 
proelium  oommisit,  Cs.:  exercitum  ad  pugnam, 
Cs. :  cohortes,  ut  rem  ad  manQs  adduoerent,  Ta. : 
ne  labori  suocumbant,  Cs. 

oo-inquino,  — ,  — ,  Are,  to  pollute,  eontaminats: 
matres  coinquinari  regum,  Att  ap.  C. 

ooitio,  Onis,  /.  [co€o],  a  coming  together,  meet- 
ing :  prima,  T. :  absterrere  singuloe  a  coitionibafl, 
L. — A  conspiracy,  plot,  coalition :  suspitio  ooitio- 
nis:  coitiones  tribunorum  adversus  inTentutem, 
L. :  coitionem  facere. 

OOitOBy  Qs,  m.  [com-  + 1  I-],  sexual  union,  O. 

colaphtui,  I,  m.,  =  ffoXa^c*  <i  ^^  ^oith  the 
fist,  cuff,  box  on  the  ear :  qumgentos  colaphos  in- 
fregit  mihi,  T. :  oolaphum  incutimus  servo,  la. 

oola^  acis,  m.,  afiatterer:  parasitus  colax,  T. 

oolens,  ntis,  m.  [P.  of  colo],  one  who  reverm : 
religionum  colentes,  religious  men. 

ooliphia  (ooll-,  o519'-),  drum,  n.,  =  Kmkvfuh 
flesh-cakes  (food  for  athletes),  lu. 

odils,  see  caulis. 

ool-l-  (for  com-l-),  see  conU 

ooUIb,  is,  m.  [  2  CEL- 1,  an  eleoation,  hioh 
ground,  hill:  iugum  coUis,  Cs. :  aequaliter  decTi- 
vis,  Cs. :  leniter  adclivis,  Cs. :  altus,  0. :  celsus, 
v. :  septem  coUes,  i.  e.  Rome,  H. :  summa  coUiom 
insederant,  Ta. 

ooUood,  ooUoquor,  eta,  see  oonlo-. 

oollam,  I,  n.,  the  neck :  in  coUum  inrasit,  AO 
upon  the  neck :  collo  dare  bracchia  drcura,  V. : 
matemum,  0. :  oomplecti  laoertis,  0. :  poenam 
collo  sustinere :  colla  fovet,  L  e.  rests,  V. : '  in  U- 
queum  inserere :  laqueo  pressisse,  H. :  aptare  vin- 
cula  collo,  0. :  colla  servitio  adsuescere,  Y. :  caput 
et  collum  petere,  to  strike  at  vital  parts:  cameli 
adiuvantur  proceritate  coUorum :  sibila  coUa  at- 
tollens  (  serpens ),  V.  —  Fig.:  eripe  turpi  ColU 
iugo,  H. :  obtorto  collo  ad  subsellia  reducere: 
alcui  collum  toi*quere,  drag  to  prison,  L. :  posait 
collum  in  Pulvere  Teucro,  i.  e.feU,  H. — The  neck 
(of  a  flask  or  bottle).  Ph. ;  (of  the  poppy),  V. 

collybos,  I,  m.,  =  r^XAvjSoc,  exchange,  agio, — 
The  rate  of  exchange. 

ooU^rium,  I,  n.,  =  coXXvpiov,  a  liguid  eye-salve. 
—Hur,,  H.,  lu. 


Digitized  by 


Google 


oolo 


141 


oolumxift 


C(io»  oolul,  coitus,  ere  [COL-],  to  HO,  tmd^ 
canfor^ctMiiaU:  agnim,T. :  agroB,  Cs. :  oolendi 
GUB&Vn  agro  ease:  agri  qui  ooluntur :  hortos,  V.: 
iiborea,  H. :  f  ructtls,  V. :  f  niges,  0. :   Pater  ipse 
colendv  V. — To  frequent,  dtoeU  tn,  stay  »n,  inhabit, 
eUde^  livtydwdl:  colitur  ea  pars  (urbis):  urbero, 
y. :  regnum,  O. :  arra  gelidumqiie  Anienero,  and 
the  boAt  of  V. :  Rheni  ripam,  Ta. :  anguis  Stagna 
coUt,  Aottnta,  Y.  :    proximi   CHtii:(   Usipii   colunt, 
Ta. :  circa  ripam  Rhodani,  L. — F  i  g.,  of  the  gods, 
to  frtqmmiy  chgritfi,  care  for^  protect^  guard,  watch 
over:  qoas  ooadidit  arces,  Ipsa  colat,  V. :  nymphis 
ooleatibas  iindas,  O. :  luiio,  quae  Veios  colis,  L. : 
orbem,  L. :   terras  hominumque  genus,  H.  —  To 
komor,  r«vcre,  reverence,  worthip:  Mercurium,  Cs. : 
deoa  patrioe :  Mosarum  delubra :  sacra :  o  colendi 
Semper  et  culti,  H. :  colebantur  religiones  pie,  L. : 
nomina,  V. :  caerimonias  sepulcrorum :  sacrarium 
raminft  caeriiDOQi&,  N.  —  To  honor,  eeteem,  love, 
adhere  to,  cherish:  nos  coluit  maxime,  T. :  a  qui- 
boa  diligenter  videmur  coli :  huuc  yirum,  S. :  po^- 
tanuD  nomeu :  in  amicis  colendis :  plebem  Roma- 
nam,  L. :  alqm  litteris,  N. :  nee  illos  arte,  nee  opu- 
knter,  S. — To  attend  to,  dress,  dothe,  adorn,  etc. : 
fofmamque  angere  colendo,  by  attire,  0. —  To  culti- 
vate, ehmsh,  seek, practise,  devote  oneself  to,/ollow, 
observe:  studia:  fidem  rectumque,  0. :  ius  et  fas, 
L. :  memoriam  alicuius :  bones  mores,  S. :  pieta- 
ton,  T. :  ius  bonumque,  S. :  orationis  genus :  pa- 
triaa  artes,  0. — To  experience,  live  through,  pass, 
tpend:  ritam  illam :  vitam  inopem,  T. 

oolooashun,  i,  n^  =  coXocacnov,  an  .Egyptian 
hsan,  marshUily,  V . 
OOJona,  ae,/.  [oolonus],  a  eountrywoman,  0. 

OQlooia,  ae,  /.  [  colonus  ],  a  colony,  colonial 
km$if  tettlement :  incolumis:  m  colonias  mittere, 
L:  colonias  constituere:  in  colonias  deduci. — 
Penons  sent  out  /or  settlement,  a  colony,  colonists, 
planters:  coloniam  deduoere  aliquo:  coloniis  de- 
dnceodis  tresviri,  S. :  trans  Rhenum  colonias  mit- 
tere, O. :  Italiam  coloniis  occupare. 

ooloidoii^  adj.  [colonus],  colonial:  cohortes, 
I        I  e.  Umedfrom  colonies,  Cs. 

oolonus,  1,  m.  [COL-],  a  husbambnan,  tiller  of 
the  toil:  optimus,  parcissimus :  Pauper  ruris,  E. : 
nandere  Testros  colonos,  i.  e.  oxen,  0. — A  farmer, 
pmrnnt:  navis  suis  colonis  iroplere,  Cs.:  qui  co- 
uniis  haboit  conductum  fundum. — A  settler,  colo- 
msl:  ookmos  novoe  ascribi :  Cbersonesum  colonos 
mittere,  N.:  lyrii  tenuere  ooloni  (urbemlV. : 
vbem  Acrisioneis  f  undasse  colonis,  i.  e.  by  bring- 
mg  as  settlers  subfeets  of  Acrinus,Y. 

color  (old  ooldfl^  &,  L.  ),  oris,  m.  [ 2  CAL-  ], 
«fcr.  hue,  tint:  niFii?,  O. :  caeruleus,  Cs. :  Tyrios 
■irare,  H. :  Acres  mille  c^lorum,  0. :  color  in 
poaoest  ater,  0. :  yarioa  irentiri  colores,  V.  •.  scuta 


lectissimis  coloribus  distinguunt,  Ta. :  oolorem 
ducere,  to  acquire  color,  V. :  Ducere  purpureum 
colorem,  0.  —  The  natural  color,  comjHexion,  tint, 
hue :  qui  color,  vestitui  ?  T. :  forroae  dignitas  co- 
lons bonitatc  tuenda  est :  verus,  T. :  f  ucatus,  H. : 
egregius :  Num  eius  color  pudoris  signum  indicat, 
T. :  mutem  colores  ?  change  color,  H. :  eius  ercbra 
colons  mutatio :  In  yoltu  color  est  sine  sanguiue, 
0. — Complexion,fine  tint,  beauty :  nimium  ne  crede 
colon,  v. :  quo  fugit  Venus,  heu,  quove  color?  H. 
—  Fig.,  external  form,  state,  condition,  position, 
outtoard  show,  appearance:  civitatis:  Omnis  Ari- 
stippum  decuit  color,  i.  e.  accommodated  himself  to 
every  condition,  H. :  comicula  Furtivis  nudata  co- 
loribus, stolen  pomp,  H. :  caeli,  a^)ect,  lu. — Of  dic- 
tion, character,  fashion,  cast,  coloring,  style :  orna- 
tur  oratio  quasi  colore  quodaro:  tragicus,  H. : 
operum  colores,  H. :  Claris  coloribus  picta  po^sis. 
— Splendor,  lustre,  brilliancy:  nuUus  argento  co- 
lor  est  Abdito,  H. :  amissos  colores  referre,  H. — 
A  pretext,  plausibility :  causae,  lu. 

coloratua,  adj.  [P.  of  colore],  colored:  arcus. 
— Swarthy,  dusky:  ludi,  V. :  voltus,  Ta. 

coldro,  avi,  atus,  are  [color],  to  give  a  color  to, 
color,  tinge,  dye:  corpora. — F i g.,  of  style :  oratio- 
nero  illorum  (librorum)  tactu  quasi  colorari. 

coloa,  see  color. 

OOlOMUO,  I,  m.,  =  KoKooad^,  a  gigantic  statue, 
colossus,  lu. 

coluber,  brt,  m.  [1  CEL-],  a  serpent,  snake,  V. ; 
of  the  Hydra,  0. ;  of  Medusa,  0. ;  of  Allecto,  V. 

colubra,  ae,/.  [coluber],  a  female  serpent,  ser- 
pent, snake,  H.,  0.,  lu. — Of  the  hair  of  the  furies, 
0. ;  of  Medusa,  0. 

colubxlfer,  fera,  ferum,  atfj.  [coluber -fFER-], 
serpent-bearing:  monstrum  (i.  e.  Medusa),  O. 

oolum,  I,  n.,  a  vessel  for  straining,  colander,  V. 

columba,  ae, /.  [2  CAL-],  a  dove,  pigeon,  C. : 
▼olucrifl,  v.,  H.,  0. :  Cythereiades  ( as  sacred  to 
Venus),  0. 

columbinus  [columba],  of  a  dove,  of  a  pigeon : 
puUi :  ovum,  H. 

oolumbua,  l,  m.  [2  CAL-],  a  male  dove,  cock* 
pigeon,  Ct,  H. 

columella,  ae,  /.  dim.  [columna],  a  small  col- 
umn, pillar,  C. :  pedum  in  altitudinem  quinque,  Cs. 

cclumen,  inis,  n.  [2  CEL-],  a  pillar,  column : 
fax,  quae  magnum  ad  columeii  volabat,  like  an 
ascending  column:  ei^ceXsMm,  a  pedestal :  Phrygiae 
columina  (of  mountains).  Ct  —  F  i  g.,  of  persons, 
the  crown,  summit,  first,  chief:  amicorum. — A  sup- 
port, prop,  stay :  familiae :  reruni  mearum,  H. 

columna,  ae,  /  [  2  C£L-  ],  a  column,  pillar, 
post:  columnam  efficere:  column  ae  templa  susti- 
nent :    ad   perpendiculum   ooluirinas   exigere.  — 

Digitized  by  V^OOQIC 


oolumnaxiuixi 


142 


oomitatos 


Poet:  lie  pede  proruad  SUintem  columnam,  I.  e. 
detiroy  the  cUy^  H. — E  s  p. ;  Ck>lumna  Maenia,  in 
the  Forum  Romanum,  beside  which  sat  the  tres- 
viri  capitales ;  hence,  ad  columnam  perveniro :  ad 
columnam  adhaerescere,  i.  e.  fcdl  into  the  hande 
of  the  jailers. — As  the  sign  of  a  bookseller's  shop : 
non  concessere  columnae,  U. — Since  pillars  were 
set  up  for  landmarks :  Columnae  Protei  (L  e.  fines 
Aegypti),  V. :  Herculis  columnae,  I  e.  Calpe  and 
Abyla,  Ta. 

columnarium,  I,  n.  [columna],  a  duiy  on  pU- 
lare  in  bwldinge^  piUar-tax^  Cs.,  G. 

oolnmufl,  adj.  [for  ♦  corukius,  from  corylua], 
of  the  hazel,  of  heuMrWood:  verna,  V. 

ooliis  (tts  or  I),  abl.  col6  or  colQ,/.  (m.  Ct,  Pr.), 
a  distaff:  tua,  V.,  0.,  lu. 

ool^hia,  see  cOllphia. 

com-,  pro^.,  old  form  of  1  cum. 

ooma,  ae,/.,  =  koiiji^  the  hair  of  the  heatl^  hair  : 
calamistrata :  flava,  H. :  intonsa,  V. :  deciderint 
comae,  H. :  oompositae,  0. :  comas  rellgata,  H. : 
positu  variare,  0. :  scisaa  comam,  V. :  laniata  co- 
mas, 0. :  aurea,  the  golden  fleece. — Foliage,  leaves 
(poet.):  redeunt  Arboribus  comae,  H. :  hyacinthi, 
V. — The  wool  on  parchment,  Tb. — Sunbeams,  rays^ 
Ct 

oomans,  antis,  adj.  [P.  of  coraO,  &re,  from  co- 
ma], hairy,  long  -  haired,  covered  with  hair :  coUa 
equorum,  V. :  saetae  hircorum,  bristling  hair,  V. : 
galea  ( i.  e.  cristata ),  plumed,  V.  —  Hairy,  leafy: 
Stella,  a  comet,  0. :  sera  comans  narcissus,  late  in 
putting  forth  leaves,  V. 

comata,  ae,  adj.f,  [coma],  long-haired:  Gallia, 
Transalpine  0am:  silva,  in  leaf,  Ct. 

1.  com-bibo  (oon-b-),  bibi,  — ,  ere,  to  drink 
up,  absorb,  imbibe:  combibunt  guttura  sucos,  0. : 
▼enenum  corpore,  H. — To  repress,  conceal :  lacri- 
mas  meas,  0. — To  absorb,  take  up,  swallow,  engulf: 
ara  cruorem  Conbiberat,  0. :  Combibitur  Erasinus 
in  arvis,  0. :  Conbibit  os  maculas,  i.  e.  became 
spotted,  0. — F  i  g.,  to  drink  in,  acquire  :  artcs. 

2.  combibo  (conb-),  Onis,  m.,  a  pot 'Com- 
panion. 

oomburd  (conb-),  Qssi,  astus,  ere  [PVR-],  to 
bum  up,  consume :  subsellia:  navis,  Cs. :  legatum 
vivum :  puerum. — F  i  g.,  to  ruin :  alqm  iudicio. 

oombustaBy  P.*  of  combQrd. 

oom-edo,  6dl,  esus  or  estus,  esse  or  edere,  to 
eat  up,  eat,  consume,  devour :  quid  comedent  ?  T. : 
(Tenenum)  comestum :  haec  porcis  oomedenda  re- 
linques,  H. — To  waste,  dissipate,  spend,  squander  : 
nammos :  patrimonium :  nobilitas  comesa,  ruined, 
lu. :  Hunc  comedondum  nobis  propino,  i.  e.  that 
we  mayfecut  at  his  expense,  T. 

OOmOBy  itis,  ml  and  /.  [com-  + 1  I-],  a  compan- 


ion, associate,  comrade,  partaker,  sharer,  partner, 
omnino  sine  comite  venisse,  qmte  aUme :  Comitet 
seouti  sunt  virginem,  T. :  eius  Rubrius :  o  socii 
comitesque,  H. :  cui  fides  Achates  it  comcB,  V. : 
▼ictoriae  Pompei,  an  associate  in,  Cs. :  eius  ameu- 
tiae :  mortis,  0. :  patemae  fugae,  L. :  data  sum 
comes  Minerrae,  0. :  comitem  sororem  Sprevisti, 
V. — A  gtutrdiaft,  tutor:  Illi  me  comitem  in  arma 
pater  misit,  V. :  custos  comesque  luli,  V. — An  at- 
tendant, retainer,  dependant:  Brundisiura  ductus, 
U. :  duceudus  et  unus  Et  comes  alter,  H. :  comites 
magistratuum,  retinue :  eius :  comes  Neroois,  one 
of  Nero's  train,  H. — F  i  g.,  of  things,  a  companion, 
attendant,  concomitant,  associate,  consequence:  mal- 
tarum  deliciarum  saltatio :  eventils  rerum  oomites 
consiliorum :  artee  virtutis :  culpam  poena  premit 
comes,  H. 

cdmeasatid,  comeaaator,  see  oomiss-. 

oomeatua,  P.  of  comedo. 

oometea,  ae,  m.,  =  gofiiiniQ,  a  eomet^  C^  Y. : 
sidus  cometes,  Ta. 

oomice,  adv.  [comicus],  in  the  manner  of  com- 
edy :  res  tragicas  tractare. 

odmicua,  €ulj^  ^  cw/iucoc,  of  comedy,  comic,  in 
comic  style:  potfta:  artificiura:  res,  the  material 
of  comedy,  H.  —  Represented  in  comedy :  senes : 
adulescens. — As  subsL  m^  a  comic  poet,  writer  of 
comedy. 

odminua,  see  comminus. 

odmla,  e,  adj,  with  eomp.,  courteous,  affable, 
kind,  obliging,  friendly,  loving:  homines :  illo  usa 
sum  benigno  et  comi,  T. :  quia  Laelio  cornier  t : 
conviva,  H. :  bonis,  Ta. :  erga  aliquem :  in  uxorem, 
H. :  comi  hospitio,  L. :  victus,  courteous,  Ta. 

oomlaaabtmdua,  adj.  [  comissor  ],  revelling, 
riotously:  incessit,  L. :  exercitus,  Cu. 

oomiaaatio  (cdmeaa-),  onis,/  [comissor],  a 
Bacchanalian  revel,  revelry,  C.,  L. 

odmiaaator  (oomeaa-),  dris,  m.  [comissor],  a 
reveller,  rioter :  haud  commodus,  T. :  comissato- 
rum  conspectus :  commissatores  coniurationis. 

odmiaaor  (oomm-),  &tus,  &il,  d^.,  =  cM^uiCM, 
to  revel,  make  merry,  hold  carnival:  ad  f ratrem, 
L. :  in  domum  alicuius,  H. :  comissantium  curru, 
of  revellers,  L. — Supin.  ace. :  Phaedriam  intromit- 
tarous  comissatum,  T. 

cdmitaai  Stis,  /.  [  comis  ],  courtesy,  kindnem, 
friendliness, affability, gentleness:  illius:  comitate 
condTta  gravitas :  invitandi,  L. :  curandi,  Ta. 

1.  oomitatuBy  a^j*  with  oomp.  [P.  of  oomito], 
attended,  escorted,  accompanied:  parum,  with  fern 
attendants:  bene:  puero  ut  uno  esset  comitatior, 
that  his  train  was  increased  by,  etc. 

2.  comitatua,  Qs,  m.  [comitor],  an  eseori^ 
train,  retinue,  suite :  delicatus  ancillarum:   pn^. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oomiter 


148 


commendatrlx 


did  com  magoo  comitatu :  praedonis :  equitum : 
gndtts  ipse  oomitatus  babet,  Ta. :  Irae  Insidiae- 
({oedel  oomllatus,  V. — Fi  g. :  quid  tanto  virtutum 
oomiuta  (opua  eat)  si?  etc — A  company ^  bandy 
trwpycnnod,  wwarm:  Allobrogum  coiiiitattlB  de- 
preheodere,  i.  e.  the  AUobrogm  and  their  train,  S. : 
magDQm  oomttatum  circumirentum  interficere,  L. 

cdnaiter,  adv,f  courteously^  affably,  kindly  :  me 
adiafare,  T. :  qui  eiranti  oomiter  monstrat  viam : 
monera  missa  legatia,  L. :  excipitur,  O. :  invitare 
iuTeDea,  L. :  mueatatem  populi  R.  oomiter  oonser- 
Tinto,  with  due  courtety  (in  a  treaty). 

oomitia,  orum,  n.  rW«<^*  of  ooroitium],  the 
Roman  people  in  asaembtyy  comiHa  euriatay  of  the 
patridana,  held  in  the  comitium,  mainly  to  ratify 
or  feto  decrees  of  the  senate :  oomitia  fierent  regi 
creandp,  L. ;  later  only  for  takine  the  auspices,  C. 
— Genturiata,  the  general  assembly  of  the  Roman 
peofie  (asa.  in  the  Campus  Martins,  instituted  by 
Serrius  Tullius,  and  continued  throughout  the  re- 
public): consularia, /or  electing  consuls:  edicere 
oomitia  consulibus  creandis,  L.  —  Tributa,  usu.  in 
the  Forum,  but  for  choosing  magistrates  often  in 
the  Campus  Martius,  C,  L. — Tribunicia,  for  eleet- 
tMg  tribima  of  the  plebs,  L. :  quaestorui.  —  An 
deetion:  oomitiis  factis. 

omnltlaUB,  e,  atfi.  [oomitia],  of  an  election^ 
proper  for  comUia:  dies,  L. :  biduum,  Cs. :  mensis. 

oomitiatiia,  fis,  m.  [comitia],  an  assembly  of 
Ihe  people  in  the  oomitia  :  mazimus :  inutiles. 

oomitiiiiii,  I,  fi.  [com-  + 1-],  a  place  of  assembly ^ 
^aee  of  meeting:  in  comitio  esse  Spartae,  i.  e.  the 
^horeimn,S. — Esp.,  a  place  atfjoining  the  Forum, 
ta  «Aie4  the  Comitia  euriata  were  hdd,  the  eomi- 
^nm,  (X,  Cs.,  L.,  Ta. ;  see  also  oomitia. 

oomito^  a,v\y  &tas,  are  [comes],  to  accompany^ 
attend,  follow  :  nostros  grad&s,  0. :  vestigia,  0. — 
P.  pass. :  (roulier)  viris :  Achate,  V. :  uno  aut  al- 
tcro  amicomm,  Ta. 

oomitor,  itus,  &rT  [comes],  to  Join  as  an  at- 
teedant,  accompany,  aUend,  follow :  eos,  Cs. :  ho- 
Btiam,  V. :  iter  alicuius,  V. :  gressum,  V. :  lanige- 
ne  oomitantur  ores,  T. :  magnA  comitante  cater- 
Ti,  wiUi,  V. :  intraTit  paucis  comitantibus  urbem, 
0. :  locnlis  comitantibus  ire,  with  purnes,  lu. —  To 
stte»d  to  the  grave:  alqm  comitante  exercitu 
boma  re,  N. :  supremuro  honorera,  V. — F  i  g.,  of 
thhiga,  to  foUow,  accompany,  attend:  roentibus 
▼irtoa  oomitatur:  huic  Titae:  etiam  si  nulla  co- 
Bitetur  infamia :  nimbis  comitantibus  Desilit,  0. : 
comitante  opinione,  Ta. 

Oom-maould^  &tT,  fttus,  ftre,  to  spot,  stain^  pol- 
h4e,defiU:  sanguine  manOs,  V. — Fig.,  to  disgrace^ 
ttmn:  se  ambttn:  se  cum  lugurthft  miscendo,  S. 

onm^maiilpm]  arf  >,  is,  m.,  a  soldier  of  the  same 
'  '\hrotherinamu^Tn. 


oommeatus  (conm-),  Q^  m.  [commeo],  a 
going  to  and  fro,  passing  back  and  firth:  duobus 
commeatibus  exercitum  reportare,  i.  e.  in  two  trips, 
Cs. — A  leave  of  absence,  furlough  :  totius  aestatis : 
sumere,  L. :  in  commeata  ense,  to  be  on  furlough, 
L. :  liberi  commeatils  erant,  L. — A  train,  convoy, 
supply '  train :  magni,  Cs. — Provisions,  supplies, 
stores,  a  market :  maximi,  Cs. :  commeatu  et  pu- 
blico et  private  prohiberi :  spe  amplior,  S. :  com- 
meatu nostros  prohibere,  Cs. :  ex  montibus  invecti, 
L. :  conmeatibus  paratis,  S. :  frumenti,  L. :  rei 
frumentariae  commeattksque  causft  moratur,  n^ 
plies  of  war,  baggage,  Cs. 

com-memini  (oonm-),  isse,  defect.,  to  recoUeet 
clearly,  remember  well:  hominem :  sic,  T. :  me  mi- 
serum  (fuisse) :  Hac,  si  commemini,  die,  0. 

oommemorabilis  (oonm-),  e,  at^.  [comme- 
moro],  worth  mentioning,  memorable :  pietas. 

oommemorandua,  adj.  [P.  of  commemoro], 
memorable:  indicia. 

commemoratid  (conm-),  dnis,/.  [comme- 
moro], a  remindifig,  commemorating,  remembrance, 
metUtoning :  istaec,  T. :  nominis  nostri :  fortitu- 
dials :  adsidua  flagitiorum :  sua :  posteritatis,  by 
posterity, 

com-memoro  (conm-),  ftvi,  atus,  &re,  to  re- 
call to  memory,  call  to  mind,  be  mindful  of,  keep  in 
mind,  remember :  quid  dixerim.  —  To  bring  to 
mind,  remind  of,  recall :  quid  commemorem  pri- 
mum  ?  T. :  ea  (facta),  S. :  ad  commemorandam 
amicitiam  missi,  L. :  rem  comroemorando  renova- 
re.  —  To  make  mention  of,  recount,  relate:  causas, 
Cs. :  societatem :  alias  (  urbis )  captas  esse :  se 
pernoctasse  cum  Socrate,  N. :  qualis  ego  in  huno 
fueriro,  T. :  de  alcuius  memoria :  de  filio,  N. :  al- 
quae  in  regibus. 

oommendabllls,  e,  acfj.  [commendo],  worthy 
of  praise,  commendable:  merito,  L. :  apud  Africa- 
num,  L. 

oommendatioius  (not  -titius),  cufj.  [commen- 
do], commendatory:  litterae,  letters  of  recommen- 
dation, an  introduction :  tabellae. 

commendatid,  dnis,/.  [commendo],  a  commit- 
ting, cotnmending,  recommending,  recommendation : 
mea :  tua  fides  Hduciam  comroendationi  meae  tri- 
buit,  L  e.  to  the  trust  /commit  to  you,  S. :  ad  ceteros. 
—  Fig.:  si  commendatione  oculorum  animis  tra- 
derentur,  i.  e.  were  known  by  means  of  sight,  —  A 
direction,  suggestion:  quae  a  natura  nostri  facta 
est  nobis. — Excellence,  v>orth,  praise,  a  recommen- 
dation :  istos  non  commendatio  aliqua  coniunxit : 
maiorum :  probitatis :  tanta  orationis,  N. 

(commendatitius),  see  commendaticius. 

oommendatruc,  ici.^,  /.  [  commendo  ],  that 
which  commends :  lex  virlutum. 


Digitized  by 


Google 


oommendatcis 


144 


oomminifloor 


oommendatua,  cufj,  with  eomp.  and  mp,  [P. 
of  commendo],  oommendedy  recommended^  accepta- 
bUy  approved:  cui  civitas  sit  buius  studio  commen- 
datior :  a  roe  commendatissiml 

oommendo  (oonm-),  &vi,  &tu8,  &re  [com-+ 
1  mando],  to  commii  for  protection^  intrusty  confide^ 
depotU  with :  Oratorem  meum  Sabino.  —  F  i  g.,  to 
viUruety  eommity  confide:  me  tuae  fidei,  T. :  histo- 
riam  immortalitati :  vita  monimentis  ad  memoriam 
oommendata.  —  Esp.,  of  the  dying,  to  commend 
(surviyon  to  others) :  parentes  suos,  Os. :  tibi  mo- 
riens  nos  oommendant  senex,  T. :  tibi  suos  testa- 
men  to  liberos. —  To  commend^  recommend^  ask  fa- 
vor for,  make  agreeable^  render  acceptable^  grace : 
se  Caesari,  Cs. :  Orestillam,  S. :  civem  nationibus : 
adseoulae  istios  a  meretriculft  oommendati:  (vi- 
num)  quod  roe  commendet  amicae,  H. :  te  iufiroo 
ordiui :  se  tonsft  cute,  H. 

oommentariolmn,  l,  n.  dim.  [commentarius], 
a  thort  treatieey  brief  commentary. 

oommentaiiuB,  i,  m.  (sc.  liber),  or  oommen- 
taiium,  I,  n.  (sc  volumen)  [coromentor],  a  note- 
booky  noteSy  memormuhun :  recita  cororoentarium : 
quod  de  apparatibus  belli  fecerat,  L. — Plur.^  me- 
motrt,  recordi:  quos  scripsit  (Caesar)  reruro  sua- 
nim,  i.  e.  ^  works  upon  the  GaUic  and  civil  wars : 
rex  Tolvens  commentarioe  Nuroae,  L. 

oommentatio,  onis, /.  [coromentor],  a  diligent 
meditcUiony  study,  caref  til  preparation :  mortis :  fe- 
rendi  doloris. — Plur, :  accuratae  ac  meditatae. 

commentatUBy  acfj.  [P.  of  1  coromentor^, 
thought  out ;  neut.  plur,  as  subet.^  mental  composi- 
tions: sua. 

commentioius  (not  -tltius),  a(^\  [comroini- 
scor],  thought  out,  devised^  fabricatedy  invented^ 
new :  nomina. — Feigned^  fnretendedy  idealy  imagi- 
nary:  dntas  Platonis:  di:  crimen, /o/m. 

1.  oooDunentor,  Atus,  ftil,  intens.  [coromini- 
flcorl,  to  medUatCy  think  overy  studyy  deHberatCy 
weigky  prepare  ( roentally ) :  commentandl  causi 
convemre,  ddiberation :  aliquid :  cauaaro :  f uturas 
mecuro  miserias:  de  populi  R.  libertate.  — Esp., 
of  preparation  for  a  speech :  paratus,  cum  com- 
pluils  dies  commentatus  esset — Of  writings,  to 
preparCy  produce,  composSy  write:  miroos. — To  de- 
daimy  exercise  in  speakingy practise  oratory:  coro- 
roentabar  declamitans  cum  M.  Pisone:  cottidie: 
pro  meo  lore  in  vestris  auribus.  —  To  meditatCy 
purpose:  quod  te  oommentatum  esse  declarant 

2.  conDunentor,  6ris,  m.  rcom-  +  l  MAN-],  a 
deviser y  discoverer:  uvae,  i.  e.  Bacchus,  0. 

commentimi,  I,  n.  [corominiscor],  an  inven- 
iionyfabrieationypretenceyjiction,  falsehood:  ipsis 
oommentum  placet,  T. :  opinionuro  oororoenta  deUt 
dies :  miraculi,  L. :  milia  rumorum,  0. 


oommentoa,  adj,  [P.  of  corominiscor],  devisedy 
invented,  feignedy fictitious:  funera,  O. :  crimen, L. 

OOm-meo  (oonm-),  avi,  atus.  Are,  to  go  and 
oomCy  pass  to  and  fro,  move  back  and  forth,  go 
about:  ultro  citro:  tuto  ab  hostium  incursu,  Cs. : 
qua  vift  crones  oororoeabant,  N. :  illo  roari,  Ta. :  ad 
ea  furta  quae  reliquisses. — To  come,  have  recoursSy 
make  frequent  vieitSy  frequent :  hue  raro  in  urbem, 
T. :  minime  ad  eos,  Cs. :  quo  orones  cum  merdbus 
comroeabant :  illius  litterae  ad  nos. 

oommeroium  (oonm-),  I,  n.  [com--hmerx], 
commercial  tntercoursCy  trwdCy  trafficy  commerce: 
mare  et  lingua  commercia  prohibebant,  S. :  portds 
per  cororoercia  cogniti,  Ta. :  legati  prohibit!  oom- 
mercio,  L.  —  The  right  to  traak,  mercantile  inter- 
courscy privilege  of  traffic:  comroerciuro  in  eo  agro 
nemini  est:  Latinis  populis  comroercia  inter  se 
ademerunt,  L. — InUrooursey  communication,  corres- 
pondence: plebis,  with  the  commonaltyy  L. — F  i  g., 
correspondencCy  communion,  fellowship  :  cum  Mu- 
sis :  cum  virtute :  sermonis,  L. :  loquendi  audien- 
dique,  Ta. :  belli  commercia,  treatieSy  V. 

oom-meroor  (oonm-X  Atus,  an,  dep.y  to  buy 
upy purchase:  arroa,  tela,  S. 

com-mereo  (oonm-),  ul,  itus,  ere,  to  merit 
fully,  deserve,  incur,  earn:  aliquaro  aestimationem : 
ut  caperet  odium  illam  mei,  T. :  poenam,  0. — To 
commit,  be  guilty  of,  perpetrate:  culparo,  T. ;  alqd, 
T.,0. 

oom-mereor  (oonm-X  itus  suro,  eri,  dep.,  to 
commit,  be  guilty  of:  numquam  quicquam  erga 
roe,T. 

oom-metlor  (oonm-),  mensua,  in,  dep.,  to 
measure:  sidenim  arobitOs  inter  se  numero. — 
F  i  g.,  to  measure,  proportion :  negotium  cum  tem- 
pore. 

oommeto  (oonm-),  — ,  — ,  Are,  freq.  [oom- 
roeo],  to  visit  habitually:  ad  roulierculam,  T. 

oom-migro  (oonm-),  &vl,  itus,  Are,  to  remove, 
migrate,  enter :  hue  habitatum,  T. :  hue  viciniae, 
T. :  in  tuaro  (domum) :  Roroam,  L. :  e  Oermani& 
in  Gallias,  Ta. 

oommilitiiim,  I,  n.  [ coro- + militia],  a  earn- 
paigning  together,  comradeship:  in  commilitium 
asciscere,  Ta. — F  i  g.y  fellowship,  0. 

com-millto,  onis,  m.,  a  comrade,  feUow-soldieT, 
0. :  commilitones  adpellans,  Cs.,  L. 

oommlnatio,  onis,  /.  [comrotnor],  a  threaten- 
ing, menacing:  orationis  taroquam  armorum. — 
Hur.:  Hannibalis,  L. 

com-mingo,  minxl,  mictus  (roinctus),  ere>  to 
pollute,  defUe:  lectum  potus,  H. :  commiota  lupa, 
Ct :  suavia  salivA,  Ct 

oom-minisoor  (oonm-),  mentus,  I,  dep.  [i 
MAN-],  to  devise,  invent,  contrive:  nihU  adversus 


Digitized  by  V^OOQIC 


comminor 


145 


oommitto 


Ule  tlqd,  L. :  irectigal.  L.  —  To  deviaefdUety,  am- 
tr\H,m»€iU^/eiffn:  alqui.l,  T. :  oeo  me  hoc  oom- 
me&tum  puiea  :  deos  nihil  agentls :  occurrentia 
Desdo  quae :  crimen  ex  re  fortuity,  L. 

com-iDinor  (comn-),  fitus,  &rl,  dep.,  to  threaten, 
mmact:  pugnam,  L.  :  inter  se,  L. 

ooxiMninuo  (comn-),  uT,  titus,  ere,  to  divide 
into  small  parts^  breaks  crumble^  crush,  split :  sea- 
las,  S. :  anulum.  —  To  lessen^  dimimih :  argenti 
pondag,  H. :  opes  civitatis.  —  F  i  e.,  to  weaken^  im- 
vair,  ffiol^Ue :  officiura. —  To  humble,  reduce,  crush, 
humiliate,  prostrate  :  alqm:  lacrimis  comniiuuere 
meia,  overcome,  0. :  vires  ingenii. 

commixias  (not  cdminu8)ya<^v.[com-+manus], 
in  dose  contest,  hand  to  hand,  at  dose  quarters : 
acriter  instare,  S. :  emiiius  hastis  aut  comminus 
gladiia  uti :  unum  ense  ferit,  0. :  comminus  emi- 
DOB  petuDt,  L. :  locus  pugnandi,  Cs. :  conferre  sig- 
na.  L. :  falcati  enses,  for  hand-to-hand  fighting, 
V. :  in  apros  ire,  0. :  cenros  obtruncant  ferro,  V. : 
arra  Insequitur,  V. — F  i  g.,  cU  dose  quarters,  hand 
to  hand:  agamus.  — Nigh  at  hand,  near  to,  near  : 
s^idt  Getas,  O. :  monstratft  captivitate,  Ta. 

oom-miBceo  (oonm-),  miscul,mlxtus  (mistus), 
§re,  to  mix,  mingle  together,  intermingle:  ignem 
cum  urbia  incendio :  frusta  commixta  mero,  V. : 
Ohio  nota  si  commixta  Falerni  est,  H. :  fumus  in 
aoraa  Commixtus,  V. — F  i  g.,  to  unite,  bring  togeth- 
er, join,  mingle:  namquam  temeritas  cum  sapien- 
tii  oommiscetar:  terroribus  Oommixtua  clamor, 
V. :  Italo  commixtos  sanguine  SUtIus,  i.  e.  of  an 
Italian  mother,  V. 

oommiBeratld,  onis, /.  [ commiseror ].  —  In 
r  h  e  t^  oa  appeal  to  compassion,  C,  Her. 

com-misereaoo  (oonm-),  — ,  —,  ere,  inch,, 
to  comtfuserate,  have  sympathy  with. — Impers.: 
ipsvD  Bacchidem  eius  conmilseresceret,  even  Bae- 
ckis  would  pity  him,  T. 

com-miBeror  (oonm-),  atus,  &rl,  dtp.,  to  com^ 
miserate^pity,  bewail:  fortunam  Graeciae,  N. :  cum 
eommiserari  coeperit,  to  appeal  for  pity. 

oommissid,  5ni8,  /.  [  oommitto  j,  a  beginning 
^fa  contest,  onset :  ab  ipsa  oommissione  persequi. 

oommiflsom,  l,  n.  [committo],  an  undertaking, 
enterprise:  audacter  commissum  corrigere,  L. — A 
trmagresnon,  offence,  fauU,  crime:  sacrum :  turpe, 
H. :  commissi  praemia,  O. :  poena  commissa  lucre, 
fences,  Y, — A  secret,  trust:  enontiare  commissa: 
ooomiissa  celare,  N. :  tacere,  H. :  retmere,  H. 

oommiBSora,  ae,  /  [committo],  a  joining  to- 
f^her,  joint,  seam,  juncture,  commissure:  molles 
<figttorum:  mirabiles  ossium  :  pluteorum,  Cs. 

^KnmniBsiiB^  P»  of  oommitto. 

oom-mitigo  ( comn-' ),  — ^»  — ,  ftre,  to  make 
1^ mellow:  M  sandaiio  cmput,  T. 


com  -mitto  ( comn- ),  ralsl,  missus,  ere.  Z. 
To  bring  together,  join,  combine,  put  together,  con- 
ned, unite:  commissis  operibus,  L.:  fidibusque 
commissa  Moenia,  0. :  domus  plumbo  commissa, 
patched,  lu. :  commissa  inter  se  munimenta,  L. : 
viam  a  Placentift  Flaminiae,  L. :  qua  naris  fronti 
committitur,  is  joined,  0. :  manura  Teucris,  to  at- 
tack, V. :  commissa  in  unum  crura,  0. — To  bring 
together  in  fight,  match,  set  together,  set  on :  Aenean 
Rutulumque,  make  them  fight,  i.  e.  describe  their 
contest,  lu. :  eunucho  Bromium,  lu. — To  join,  com- 
mit, enter  on,  fight,  engage  in,  begin:  proelii  com- 
mittendi  signum  dare,  Cs.:  proelium  statim,  N.: 
pugnam  caestu,  V. :  ut  proelium  committi  posset, 
S. ;  commiaso  proelio,  when  the  fighting  began,  Cs. : 
cum  equitatu  proelium,  Cs. :  rixae  committendae 
causa,  L.  —  Of  contests  in  the  games:  nondum 
commisso  spectaculo,  L. :  quo  die  ludi  oommitte- 
bantur :  ludos,  V. — Of  a  criminal  trial :  indicium 
inter  sicarios  hoc  primum  committitur. — To  fight, 
carry  on,  wage:  pugnam  navalem:  proelia  per 
quatriduum,  L.— II.  To  deliver,  intrust,  consign, 
place,  commit,  yidd,  resign,  trust,  expose,  abandon: 
me  tuae  fide  (dat.),  T.:  suos  alcui  liberos,  T.: 
honor  creditus  ac  oommissus:  alcui  calceandos 
pedes,  Ph. :  quibus  tota  commissa  est  res  p. :  quia 
commissi  sunt  eis  magistratas :  imperium  alicui, 
N. :  caput  tonsori,  H. :  sulcis  semina,  V. :  verbk 
tabellis,  0.:  se  theatro:  se  pugnae,  L. :  pelago 
ratem,  H. :  se  mortis  periculo :  se  civilibus  flucti- 
bus,  N. :  tergum  meum  Tuam  in  fidem,  T. :  se  in 
id  conclave:  rem  in  casum,  L.:  cum  senatus  ei 
commiserit,  ut  videret,  ne,  etc. :  de  existimatione 
SUA  alcui :  ei  commisi  et  credidi,  T. :  universe  po- 
pulo  neque  ipse  committit  neque,  etc. :  venti,  qui- 
bus neoessario  oommittendum  existimabat,  Cs. — 
Pro  v.:  ovem  lupo  commisti,  T. —  To  pradise, 
commit,  perpetrate,  do,begftilty  of:  qui  nihil  com- 
miserint:  quod  mox  mutare  laboret,  H. :  f acinus 
delictum,  Cb,  :  nil  nefandum,  0. :  nefarias  res ; 
fraudem,  H. :  multa  in  deos  impie :  quidquid  con- 
tra leges:  aliquid  adversus  populum,  L. :  quasi 
committeret  contra  legem,  offend:  cum  veri  simile 
erit  aliquem  commississe. — With  ut  (rarely  cur  or 
qud  re),  to  be  in  fault,  give  occaeion,  be  guilty,  in- 
cur (usu.  with  neg,) :  non  committet  hodie  iterum 
ut  vapulet,  T. :  civem  oommittere,  ut  morte  mul- 
tandus  sit,  incur :  oommittendum  non  putabat,  ut 
did  posset,  etc.,  that  he  ought  not  to  incur  the  re- 
proach, etc,  Cs. :  negare  se  commissurum,  cur 
sibi  quisquam  imperium  finiret,  L. :  neque  com- 
missum a  se,  qua  re  tlmeret,  Cs.— Poet.,  with 
inf. :  mfelix  committit  saepe  repelli,  incurs  re- 
pulse, 0.  —  To  incur,  become  liable  to :  multam : 
devotionem  capitis,  incurred. — Hence,  commissos, 
forfeited,  confiscated  (as  a  penalty):  hereditas 
Veneri  Erycinae  commissa :  civitas  obligata  spon- 
sione  commissi,  a  broken  coffenant,  L. 


Digitized  by  V^OOQ iC 


commiztus 


146 


oommotio 


commixtufl,  P.  of  commisceo. 

oommode,  adv.  with  comp.  and  wup,  [comino- 
du8 1,  dtdyy  properli/y  completely^  rightlt/^  wdl,  akil- 
fyuy^  fieatly :  saltare,  N. :  multa  dicta :  cogitare, 
T. :  non  minus  commode,  jtut  <m  welly  Cs. :  com- 
modius  fecissent,  si,  etc.  —  Conveniently^  suitably^ 
opportwiety^JUly,  aptly,  appropriately :  magis  com- 
mode quaro  strenue  narigavi :  quo  commodissime 
valles  transiri  possit,  Cs. :  Hoc  ego  comroodius 
quam  tu  vivo,  H. :  finge  aliquid,  conmstently. — In 
a  friendly  manner,  pleasantly,  kindly :  loqui,  T. 

commoditas,  atis,/.  [commod  us], /^n«M,  con- 
venience, a  Jit  occasion,  advantage,  benefit:  si  corri- 
gitur,  quot  commoditates  vide,  T. :  ad  faciendum 
idonea:  maximas  commoditates  amicitia  continet: 
cum  commoditas  iuvaret,  L.  —  Of  persons,  com- 
plaisance, courtesy,  forbearance :  magnam  mi  ini- 
cit  sufi  oommoditate  curam,  T. :  viri,  0. — Of  dis- 
course, ^»i«n,  adequacy,  appropriateness:  commo- 
ditati  iugenium  (est)  impedimento. — Dexterity: 
corporis  aliqua  commoditas. — Convenience,  ease: 
ob  commoditatem  itineris,  L. 

commodo,  flvl,  fttus,  are  [oommodus],  to  serve 
vith,  accommodate,  grant,  supply,  lend:  alqd  illi, 
T. :  quicquid  possit  oommodari :  testis  falsos,  to 
furnish,  S. :  nomen-suum  alicui :  suas  vires,  aliis 
ens  commodando,  minuere,  L. :  peccatis  veniam, 
Ta. :  culturae  aurem,  to  lend  an  ear  to,  H. :  illis 
benignis  usus  est  ad  commodandum,  their  courtesy 
in  lending:  alcui  aurum. — Of  time,  to  grant,  tit- 
low  :  rei  p.  tempus,  L.  —  7b  please,  be  kind,  be 
obliging, serve,  favor:  si  tuam  ob  causam  cuiquam 
commodes :  publico  commodasti. 

1.  oommodum,  X,  n.  [  commodus  ],  a  conveni- 
ent opportunity,  favorable  condition,  convenience: 
meum :  cum  erit  tuum,  when  it  shall  be  convenient 
for  you :  spatiuro  ad  dicendum  nostro  commodo 
habere,  at  our  convenience  :  quas  (navis)  sui  quis- 
que  commodi  fecerat,  Cs. :  suo  ex  commodo  pug- 
nam  facere,  S. :  copias  per  commodum  exponere, 
L. — Achaniage, profit, gain:  ex  incommodis  Alte- 
rius  sua  ut  comparent  commoda,  T. :  oommoda 
vitae,  the  goods  of  life:  matris  servibo  commodis, 
interests,  T. :  amicitias  ex  commodo  aestumare,  S. : 
valetudinis :  in  publica  peccem,  H. :  populi  com- 
moda,  N. :  hoc  commodi  est,  quod,  etc.,  there  is 
this  satisfaction,  etc. :  commodo  rei  p.  facere,  to 
the  advantage  of:  si  per  commodum  rei  p.  posset, 
consistently  with  the  interests  of,  L.  —  A  reward, 
pay,  stipend,  salary,  wages  for  public  service  :  pro- 
vincialibus  commodis  depositis,  emoluments:  tri- 
bunatOs.  —  A  loan:  forum  commodis  hospitum 
omare. 

2.  oommodmn,  adv.  [  commodus  ],  just,  just 
then,  just  now  (colloq.) :  commodum  Enim  egeram 
diligentissime,  hadjitst  been  arguing:  id  cum  hoc 
agebam  commodum,  was  just  talking  of,  T. :  com- 


modum discesseras,  cum  Trebatius  venit :  oommo- 
dum cum  redisset. 

commoduBy  adj.  with  comp.  and  sup.  [cum--|- 
modus],  with  due  measure,  full,  complete,  offtiU 
weight :  cyathis  commodis  miscentur  pocula,  H. — 
Of  things,  suitable,  ft,  convenient,  opportune,  com- 
modious,  easy,  appropriate,  favorable,  friendly; 
curationi  omnia  commodiora,  L. :  seges  commoda 
Baccho,  V. :  hoc  meae  commodum  famae  arbitror, 
T. :  lex  omnibus,  L. :  commodissima  belli  ratio, 
Cs. :  ad  curstis  vestis,  0. :  longius  ceterum  com^ 
modius  iter,  L.:  commodissimus  in  Britanniam 
transiectus,  Cs. :  tempus,  opportune,  T. :  commo- 
diore  iudicio. — In  the  phrase  commodum  est,  if 
pleases, is  agreeable:  si  id  non  commodum  est,  T.: 
indices  quos  commodum  ipsi  fuit  dedit — Of  per- 
sons,  serving,  useful,  serviceable,  pleasant,  agreeiMe^ 
obliging,  neighborly,  frietuUy,  polite,  affable,  gentle  : 
Catone  commodior :  aliis  inhumanus,  isti  uni  com- 
modus: meis  sodalibus,  H.  —  Poet,  of  iambio 
verse :  spondeos  in  iura  patema  recepit  Commo- 
dus, kindly,  H. 

com-molior  (oonm-),  Itus,  in,  dep.,  to  set  in 
motion,  vneld:  dolum,  Caecil.  ap.  C. 

commone-focio  (conm-),  fed,  factua,  past, 
-fI6,  -f actus,  -faciendus,  -fieri  [oommoneo+facio], 
to  recaU,  bring  to  mind:  istius  turpem  praeturam. 
—  To  remind,  put  in  mind,  admonish,  impress 
upon:  te  propter  magnitudinem  provinciae  esse 
commonefaciendum :  quemque  benefici  sui,  S. : 
tui  sceleris  commonefieri :  quae  a  Dumnorige  sint 
dicta,  Cs. :  sanxisse  Augustum,  Ta. :  eum,  ut  uta- 
tur,  etc. 

oom-moned  (conm-),  ul,  itus,  Sre,  to  remind, 
put  in  mind,  impress  upon,  bring  to  recoUeetion  : 
ut  commoner!  nos  satis  sit :  quod  vos  lex  oommo- 
net:  de  avaritift  tu&  commoneri:  quam  id  mihl 
sit  facile,  exempla  commonent,  T. 

oom-moiiBtrd  (oonm-),  &vi,  atus,  are,  to 
show, point  out  distinctly:  parentis  mihi,  T. :  oonou 
monstrarier  Mi  istum  volo,  T. :  aurum  alicui: 
viam. 

oommoratio,  dnis,/.  [oommororl,  a  tarrying^ 
lingering,  sojourning. — I  n  r  h  e  t,  a  cMling  on, 

commoratua,  P.  of  commoror. 

Com-morientea,  — ,  companions  in  death  (a 
lost  play  of  Plautus),  T. 

com-moror  (oonm-),  &tus,  &rl,  d^.,  to  tarry^ 
linger,  abide,  s^oum,  remain,  stay :  illic  tam  diu, 
T. :  dies  XX  v  in  eo  loco,  Cs. :  Romae:  apud 
alqm :  commorandi  natura  devorsorinm  nobis  de- 
dit :  paululum,  S. — Of  discourse,  to  linger,  insist, 
dwell:  ut  in  eadem  commoretur  sententift:  ipsa 
Veritas  commorari  cogit. 

oommdtld,  Onis,/.  [commoveo],  a  rousing,  ex- 
citement, agitation,  commotion :  suavis  iucunditatU 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oommottniiOTila 


147 


oouuniiiilB 


in  eorpore :  animorum :  temperantia  moderatrix 
oommodonum,  of  thm  ptutiam. 

oominotiiinoiila,  ae, /.  cHm.  [commotio],  a 
SttU  disturbanee,  digfU  inaispotUion. 

oomiiiOtiiB»  €uij.  with  comp.  [P,  of  commoved], 
mo9ed^  neiUd,  arcuged:  geDUS  (dicendi)  in  agendo : 
uimiu  oommotior :  oommotius  ad  omnia  turban- 
da  oootiliam,  L. 

com-moireo  (oonin-)*  m5vi  (commorat,  T. ; 
oooundnt,  H. ;  commdssem,  commosset,  commOsse, 
C),  motua,  §re.  I.  To  put  in  violent  Motion^  move^ 
Met,  dir  :  aUs,  Y. :  quia  sese  commovere  potest  ? 
can  ttir :  oommovere  se  non  sunt  ausi,  N. :  si  se 
oommoTerit,  undertook  anything^  L.:  hastam  se 
oommorisse,  moved  tpontaneomiy^  L.  —  Fig.,  to 
agOait,  diadrder^  atir,  ton,  ahake^  aUtturb^  WMettle^ 
eaeUey  diaquiei :  omnls  noa,  T. :  vehementer  me : 
eommoveri  neoesse  est,  it  must  make  an  imprea- 
mm:  si  qooe  fuga  Oallonim  commoveret,  Cs. : 
qui  me  oommorit,  flebit,  provoke^  H. :  Neptunus 
graviter  oommotus,  V. :  pol  ego  istos  commovebo, 
aroiiK,T. :  parriddarum  tela,/m>voA:«.*  commotus 
babebitar  (L  e.  mente  captua),  crazed^  H. :  sed  tu 
at  vitiia  tais  commoveare,  oe  affected:  aliquem 
nimii  longiDqiiitate  locorum :  conmotus  irft,  S. : 
admooita  oommota  ministrae,  0. :  Neque  cororoo- 
Tctor  animus  in  ea  re  tamen,  T. :  vidi  enim  vos  in 
boc  nomine,  cum  testis  dioeret,  oommoveri :  in  hac 
oommotos  sum,  i.  e.  in  love,  T. :  ut  me  neque  amor 
Gommoveat  neque  oommoneat,  ut  servero  fidem  ? 
T. :  oommoto  omnium  aere  alieno,  L  e.  credit  being 
timhn,  Ta. — Of  abstr.  things,  to  roiwe,  ttir  up,  ez- 
tiU,  produce^  geffierale :  tumultum  aut  bellura :  alqd 
novae  disaensionis:  invidiam  in  mer  suspicioin  ser- 
vos oommorebatur :  dolorem :  alcui  miserioordiara. 
— In  discourse :  uora  quaedam,  to  start  new  doe- 
trimes,  mdduee  noveUieiL^TL  To  remove,  carry  away, 
duplaee,  start,  set  in  motion,  move,  drive,  impel, 
romse:  knguentem:  columnas:  castra  ex  eo  loco, 
dseamp:  adeni,  set  in  motion,  L. :  hostem,  dislodge, 
L:  hone  (cenrumV  hunt,  Y  :  nummum,  i.  e.  to 
tiBm:  sacra,  take  from  the  shrines  (in  religious 
serTices)i,  Y. :  commota  tremoribus  orbis  Fluraina 
prosiliiint,  started,  0. :  elaebam  in  affro,  to  stir  a 
ded  —  Fig.,  to  move,  drive  back,  dislodge,  refute, 
eomftUe :  oonvellere  ea,  quae  commoveri  non  pos- 
mtt :  comua  disputationis. 

oommoiie,  is,  n.  [communis],  that  which  is 
nawinun  .*  ntcommunibus  procommunibus  utatur: 
eommunia  l^udzs,  publicity,  H. :  sed  ne  communia 
solos  oocapet,  the  sole  credit  for  common  achieve- 
mmls,  0.:  ius  statuere  conimuni  dividundo. — A 
eammmnity,  state:  Milyaduai:  gentis  Pelasgae,  0. 
—In  the  phrase  in  commune, /or  common  use,  for 
^fer  a  common  <iject,foT  the  general  advantage: 
wwulere,  T. :  conferre .  vocare  honores,  equally 
^fm ptUHeiam  andpledeians,  L. :  quodcamque  est 


lucri,  halvee  /  Ph. :  haec  in  commune  acoepimus, 
in  general,  Ta. :  in  commune  Suebi  Tocentur,  i.  e. 
aH,  Ta. — I  n  r  h  e  t, plur.,  commonplaces:  quae  ad 
causam  nihil  pertinent 

oommunioatid,  Onis,/.  [communico],  a  mak- 
ing common,  imparting,  communicating :  dvitatis : 
utilitatum. — I  n  r  h  e  t,  a  consultation  of  the  hear- 
ers, 

oommunioo  (oonnip),  &▼!,  fttus,  ire  [commu- 
nis], to  divide  vnth,  commtmicate,  impart,  share: 
alqd  cum  proximis:  Tobiscum  praemia  laudis: 
civitatem  nostram  vobiscum,  L. :  causam  civium 
cum  servis,  S. :  At  sua  Tydides  mecum  communi- 
cat  acta,  0. :  cum  finitimis  civitatibus  consilia,  to 
consult,  Cs. :  cum  plebeis  magistratibus,  L. :  ea 
quae  didioerant,  cum  ciribus  suis  communicate : 
alqd  cum  alio,  Cs. :  de  sodetate  inter  se  multa : 
quos  inter  res  communicata  est:  sibi  communica- 
tum  cum  alio,  non  ademptum  imperium,  L. :  tibi 
gloria  cum  Crasso  communicata:  nonne  prius 
communicatum  oportuit?  T  :  communicandae 
laudis  causA  loquor :  (res)  adversas  partiens  com- 
municansque  leviores:  gloriam,  Ta. — Totharein, 
take  part,  partake,  participate  in:  provinciam  cum 
Antonio:  qui  sibi  cum  illo  rationem  coromunica- 
tam  putat,  regards  that  man's  cause  as  his  own. — 
To  join,  unite,  add,  connect :  pecunias  ex  suis  bonis 
cum  dotibus,  Cs. :  id  cum  meft  laude. 

icommunioor),  atus,  ArT,  dep.  [for  communi- 
,  to  impart,  share:  cum  aiquibus  spem,  L. 

1.  com-munid  (oonm-),  Ivi  (ivlsti  or  l9tl), 
Itus,  Ire,  to  fortify  on  all  sides,  secure,  barricade, 
intrench :  castella,  Cs. :  castra,  L. :  suos  locos,  S. : 
loca  castellis  idonea,  N.  —  Fig.,  to  make  sure, 
strengthen  *  testiinotiiis  causa  communita :  ius. 

2.  oommunld,  onis,  /.  [communis],  a  com- 
munity, mutual  participation,  fellowship:  inter  al- 
quos  legis  :  sanguinis :  litterarura :  parietum,  Ta. 

commnnia  (conm-),  e,  adj.  with  comp.  [MY-], 
common,  genercU,  universal,  public :  omnia  inter 
eos :  communis  natos  habent,  offspring  in  common, 
Y. :  unum  et  commune  pericTum  Ambobus  erit, 
Y. :  partes  domui  communis  utrique,  0. :  alterum 
nobis  cum  dis,  alterum  cum  beluis,  S. :  quid  est 
tam  commune  quam  spiritus  vivis?:  pemicies  adu- 
lescentium,  T  :  vitiiim  non  proprium  senectutis, 
sed  commune  valetudinis:  utriusque  populi  finis, 
S. :  Oraeciae  causa,  of  Greece  as  a  whole,  0. :  om- 
nium gentium  bellum :  ius  gentium,  N. :  vita,  the 
customs  of  society:  communi  sensu  caret,  a  sense 
of  propriety,  H. :  fama,  rumor:  proverbia,/ami/- 
iar:  herbae,  the  cotnmon  pasture,  H. :  \oc&,  public 
places :  loci,  commonplaces,  passages  treating  a  gen- 
eral topic. — F  i  g.,  of  manners,  accessible,  familiar, 
courteous,  cond^cending,  affable:  Catone  commu- 
nior:  communis  infimis,  par  principibus,  N.  —  In 
r  h  e  t :  exordium,  equally  appropriate  to  either  side. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oommiinltaB 


148 


oomparo 


oommunitas,  fttis^/.  [communis],  community^ 
9oeietyy/eUow8hipffrietidly  intercourse:  nulla  cum 
deo  homini :  deorum  et  hominum :  virtutes  quae 
in  communitate  cemuntur.  —  Courtesy^  condeicen- 
•Mwi,  affability^  N. 

oommunlter,  adv,  [communis],  together^  in 
common^  jointly,  genially :  omnia  cum  Chrysogono 
possidet :  ira  urit  iiirumque,  H. :  haec  omnia  com- 
muniter  cum  oonlegs  (sc.  facta  sunt). 

oommunitid,  oiiis,/.  [1  communio]. — Prop., 
road-making ;  hence,  in  r  h e t.,  on  approach. 

oommunitUB,  P.  of  communio. 

com-mormuror,  fttus,  firl,  dep.^  to  murmur  in 
company :  secum  ipse. 

commutabills  (oonm-),  e,  a€{j.  [commuto], 
Bubject  to  change,  changeable :  cera :  commutabills, 
yarius,  multiplex  animus:  ratio  vitad. — In  rhet.: 
exordium,  appropriate  to  either  party. 

oommutatio  (conxn-),  Onis,  /.  [commuto],  a 
changing,  change,  alteration:  tempeatatum  atque 
caeli :  temporum :  magnae  rerum,  Ca. :  tanta,  S. 

oom-muto  (oonm-),  ftvi,  atus,  &re,  to  alter 
wholly,  change  entirely :  signa  rerum :  quae  oom- 
mutantur  fiuntque  contraria :  leges.  —  Fig.:  ad 
commutandos  animos. — To  change,  exchange,  inter- 
change, replace,  substitute,  barter,  traffic :  eandem 
rem  dicere  commutatis  verbis :  locum,  T. :  capti- 
▼os :  conmutatis  ordinii)ua,  reformed,  S. :  consilio 
commutato :  propriura  (verbum)  proprio :  posses- 
sionis  invidiam  pecunift:  studium  belli  gerendi 
agriculturft,  Cs.  —  To  exchange  words,  discotirse, 
converse:  tecum  unum  verbum,  T. :  tria  Verba  in- 
ter vos,  T. 

1.  o5m5,  cOmpsI  (msl),  cOmptus,  ere  [com-  + 
emo],  to  comb,  arrange,  braid,  dress:  compti  ca- 
pilli :  crines,  Tb. :  caput,  Tb.  —  To  adorn,  array, 
deck  :  sacerdoa  oomptus  oliva,  wreathed^  V. :  pueri 
compti,  H. 

2.  (oom5,  — ^  — ,  &re),  see  comans. 
Oomoedla,  ae,  /.,  =  KumipBia,  a  comedy :  co- 

moediam  facere,  T. :  agere,  T. :  scribere :  antiqua : 
vetus,  H. 

oomoedua,  adj,,  =  rii»/i^<$Ct  of  comedy,  comic  : 
natio,^v«n  to  acting,  lu. — As  subst,  m.,  a  comedian, 
comic  actor,  0.,  lu. 

comoaua,  a^.  [coma],  mth  long  hair:  frons, 
Ph. 

coznpaotid,  onis,  y.  [compingo],  a  joining  to- 
getlwr :  nieinbroniin. 

(compaotum,  or  conpectum,  l),  n.  [com.+ 
pjiciscor],  an  agreement,  only  abl,  sing. :  compacto, 
according  to  agreement,  by  concert:  coiipecto  res 
acta,  L. 

oompaotufl,  P.  of  compingo. 


compares  (oonp-X  i»y.  [com- + P  AC],  ajoit^ 
ing  together,  joint,  structure :  Effioere  lapidum  con- 
pagibus  arcum,  0. :  laxae  laterum,  T. :  artae,  V. : 
compagibus  aquam  aocipere  (of  a  ship),  L. :  scu- 
torum,  Ta. — Fig.:  iu  his  compagibus  corporis, 
bodily  structures. 

oompago,  inis,/.  [rare  for  compages],  a  joifi- 
ing,  joint,  fastening:  cerae,  0.:  fixa  tabernac,  lu. 

corn-par  (oonp-),  paris,  adj,  {abl.  I ;  poet,  also 
e),  like,  equal  to,  corresponding :  consilium  consilio, 
L. :  tribuni  tribunis  compares,  L. :  conubium,  L. : 
compari  Marte  concurrerat,  L.  —  As  subst.  m.,  a 
yokefellow,  mate,  H. — A  consort,  Ct.,  0. 


oomparabilis  (oonp-),  e,  adj.  [2  coroparo], 
to  be  compared,  comparable: 
virorum,  L. 


species:  mors  trium 


oomparate,  adv.  [2  comparo],  by  eampariaon, 
comparatively:  quaerere. 

1.  comparatio  (oonp-),  Oriis,/.  [1  comparo], 
a  preparing,  providing  for,  preparation :  no  vi  bel- 
li :  veneni,  L. :  dicendi. — A  procuring,  gaining,  aC" 
quiring:  testium:  voluptatis:  criminis,  i.  e.  o/" ^ 
materials  for  an  accusation. 

2.  comparatid  (oonp-),  5nis,/.  [2  comparo], 
a  comparing,  comparison,  inquiry  by  comparison  : 
de  duobus  honestis  utrum  honestius :  alqd  in  com- 
parationem  referre,  to  challenge  comparison,  Ta. — 
A  relation,  aspect:  eadero  inter  se.  —  An  agree- 
ment, contract :  provincia  sine  comparatione  data, 
L. — I  n  rhet:  criminis,  a  defence  by  a  compari- 
son, 

oomparatavuB,  adj,  [2  comparo],  of  compari- 
son, comparative  :  iudicatio. 

oom-paro5,  see  comperco. 

oom-pareo  (oonp-),  ul,  — ,  Sre,  to  be  emdent^ 
appear,  be  plain,  be  visible:  vestigia,  quibus  exitlis 
eorum  compareant:  ut  a  nature  incohata  compa- 
reant,  may  be  seen. — To  be  present,  be  at  hand,  ex- 
ist:  signa  et  dona  omnia:  quorum  exigua  pars 
comparet,  remains,  L.:  non  comparens  pars,  not 
found,  0. 

1.  oom-paro  (oonp-),  ftvi,  fttus,  Are,  to  pr^ 
pare,  make  ready,  set  in  order,  furnish,  provide : 
ad  magnitudinem  frigorum  sibi  remediuiu:  se,  to 
get  ready  :  se  ad  iter,  L. :  se  ad  omnis  castLs,  Csl  : 
insidias  Habito :  dolum  ad  capiendos  eos,  L. :  in 
accusatione  comparandft  elaborare:  accusatorem 
filio  suo :  fuji^ni,  Cs. :  domicilium  ibi,  L. :  iter  ad 
regem,  N. :  bellum :  exercitds:  classem,  N. :  tem- 
pore ad  comparandum  dato,  N. :  an  ita  me  compa- 
rera,  Nou  perpeti,  etc.,  place  myself  in  a  condition, 
T. :  in  Asiain  ire:  Capuam  niolcni  contra  rem  p. : 
subsidium  inihi  diligentiam. — ¥  \  g. ,  to  arrange, 
appoint,  ordain,  establish,  constitute:  uatura  hoc  ita 
comparatum  est,  ut,  etc.,  L. :  more  maionim  com- 
paratum  est,  ut,  etc. :  hoc  iniquissime  comparatum 


Digitized  by  V^OOQIC 


oomparo 


149 


oompezlor 


cstf  quod  In  morbis,  etc :  quae  legibas  oonparata 
nmt,  & :  aio  fuimuB  semper  coroparati,  ut,  etc. — 
To  procure^  get^  purchate^  obtain^  prepare^  make^ 
eoQcei:  anrum,  T.  :  faces  ad  inflammandam  ur- 
ban: aibi  in  Gallift  auctoritatem,  Cs. :  (gloriam) 
ex  beQIds  rebus,  Cs. :  cum  annus  Imbres  compa- 
nt^  H. :  (tribonos)  ad  intercessionem,  to  gain  over^ 

2.  oomimro  (oonp-),  &vi,  fttum,  Are  ^comparl 
to  bring  together  as  equals^  connect^  pO'tr^  mateh^ 
umtt^join:  donum  dono  contra,  to  set  in  oppoti- 
tion,  T. :  ea  inter  se :  priore  consulatu  inter  se 
conparati,  L. —  7b  Mng  together^  matchy  oppote: 
Qt  ego  cum  patrono  comparer :  Scipio  et  Hanni- 
bal, Telot  ad  supremum  certamen  comparati  duces, 
L^  —  Fig-f  to  count  equcU,  regard  as  equals  rank 
with :  auctoritate  cum  his  comparandus :  an  duces 
ducibiis  oomparari  (poterant)?  L. — To  compare: 
homo  similitudines  comparat:  causae  inter  se 
oomparandae:  ut  oopiae  copiis  oonparentur  nu- 
mero,  L. :  se  turbae,  H. :  hominero  cum  homine : 
Gastorem  cum  Domitio :  cum  illorum  superbift  me, 
SL :  ne  comparandus  hie  quidem  ad  illumst,  T. : 
nihil  comparandi  caus&  loquar,  /  will  institute  no 
comparison  :  comparando,  quam  similis  esset,  etc., 
by  considering^  L. :  comparat,  quanto  plures  deleti 
ant  homines,  etc.,  shouts  in  comparison.  —  Of  col- 
leagues in  office,  inter  se,  to  agree  together  (in  the 
diTision  of  duties),  come  to  an  agreement :  inter  se 
eompararent  Claudius  Fulviusque,  utri  obsidenda 
Capua,  L. :  inter  se  decemviri  conparabant,  quos 
ire  ad  bellum  oporteret,  L. :  provincias,  L. 

oom-piflco  (oon-),  — ,  ere,  to  feed  together, 
feed  m  comtnon  :  ius  est  compascere. 

ooon-paBCaiu^  a4j.y  of  common  pasturage,  com- 
mon: sger. 

oompeotmn,  see  compac-. 

ooaqpedeflk  see  compes. 

oompellatid,  Onis,/.  [2  compello],  an  accost- 
ing, Eer. — A  reprimafta,  reproof 

1.  oom-pello  (conp-),  pull,  pulsus,  ere,  to 
dries  together,  drive  in  a  oodg,  collect,  assemble :  ar- 
mentum  in  speluncam,  L. :  greees  in  unum,  V. : 
pecos  totius  provinciae :  (navl^)  in  portum,  Cs. : 
adrersarios  intra  moenia,  N. — To  drive,  force:  bel- 
lom  Medulliam,  direct,  L. :  (bostes)  eo,  ut,  etc.,  N. : 
Pompeium  domum  suam  :  (iraaginera)  rirgft  Nigro 
gregi,  H.— Fi  g^  to  drive,  bring,  move,  impel,  incite, 
nrge,  compel,  force,  constrain  :  civem  domum  vi  et 
anois:  tJ  arma:  in  hunc  sensum  compellor  iniu- 
His :  in  eondem  metum,  L. :  alquem  iussa  nefanda 
P*tl,  0. :  ceteras  nationes  :  periculis  compulsus : 
uigvstiis  rei  frumeotariae,  Os. :  metu,  L. 

2.  oompelld  (ooiip-)>  *▼!»  fttua,  are  [1  com- 
peUo],  to  accost,  addreas  :  alqm  voce,  Y . :  Hersiliam 
iwsM  Todbus:   IViureajn    nomine,  L.:    Danaum 


verbis  amicis,  V.  —  To  address  reproachftdfy,  re- 
proachf  chide,  rebuke,  upbraid,  abuse,  take  to  task, 
call  to  account :  ne  compellarer  inultus,  H. :  Hao 
ego  si  compellor  imagine,  challenged,  H. :  eum  f  ra- 
tricidam,  N. :  pro  cunctatore  segnem,  L. :  magn& 
corapellans  voce  cucuUum,  calling  (him)  cuckoo,  H. 
—  To  sttmmon  (to  answer  a  charge),  arraign,  ac- 
cuse: Ciceronem  edicto:  hoc  crimine  ab  inimicis 
compellabatur,  N. 

compendlarlus  (oonp-),  a€(j.  [compendium], 
short,  easy :  via  ad  gloriam. 

compendium  (conp-),  l,  n.  [com-+pendo], 
gain,  profit:  alquem  cum  compendio  dimittere: 
in  quaestu  compendioque  versati :  compendii  sui 
causft :  suo  private  compendio  servire,  Cs. :  priva- 
tum conpendium  (eos)  in  bostem  acuebat,  L. — 
F  i  g.,  shortness,  a  short  way:  mentis,  a  short  cut, 
0. :  per  compendia  maris  adsequi  alqm,  Ta. 

oompensatio  (conp-),  onis,/.  [compenso],  a 
recompense,  equivalent,  compensation  :  hac  uti  con- 
pensatione  ut,  etc. 

oom-penso  (conp-),  &vi,  atus,  ftre,  to  balance, 
make  good,  compensate,  counterbalance :  cum  uno 
versiculo  tot  volumina  laudum :  laetitiam  cum  do- 
loribus :  bona  cum  vitiis,  H. :  damna  ab  isto  aeta- 
tis  fructu  compensata,  made  up:  tot  amissis  te 
unum,  0. :  pecuniam  compensari  pedibus,  money 
is  an  equivalent  for  nearness  (in  the  purchase  of 
land). 

compered  f-parc6),  persl,  — ,  ere  [com-  + 
parco],  to  save,  hoard,  lay  up  :  alqd,  T. 

comperendinatus,  Qs,  m.  (C),  and  compe- 
rendinatio,  6ni8,/.  (Ta.)  [eomperendino],in  law, 
an  acfjoumment  over  one  entire  jttdicial  day  (re- 
quired by  law  after  pleading  and  before  judgment). 

comperendind,  &vT,  atu8,  ftre  [com-  +  peren. 
dinus],  to  adjourn  over  an  entire  day,  cite  for  the 
third  judicial  day  :  istuiii  coraperendinatum  iudi- 
carc,  \.  e,  awaiting  judgment :  ut  ante  primos  ludos 
comperendinem,  i.  e.  reach  t?ie  end  of  the  pleading. 

comperld,  perl,  pertus,  Tre  [1  PAR-],  to  obtain 
knowlec^e  of,  find  out,  ascertain,  learn :  certo,  T. : 
nihil  de  hoc :  de  scelere  filii,  N. :  aliquid  ex  mul- 
tia :  nihil  testibus,  nihil  tabulis :  ut  postea  ex  cap- 
tivis  coroperit,  Cs.  :  nil  ad  Pamphilum  attinere, 
T. :  banc  gentem  Clusiura  inde  venisse,  L. :  certis 
nuctoribus,  coptas  abesse,  etc.,  Cs.:  id  misericor- 
diane  an  casu  evenerit,  S.  :  unde  causa  (sit),  Ta. : 
facinus  manifesto  compertum  :  oculis,  L. :  omnia 
falsa  comperta  sunt:  corapertus  stupri,  i.  e.  de- 
tected in,  L. :  flagitii,  Ta. :  nondum  comperto  quam 
regionem  hostes  petissent,  L. ;  compertus  publi- 
cam  pecuniam  avertisse,  Ta. 

comperior  (conp-),  pertus  sum,  Irl,  dep.  [for 
comp*Tio],  to  ascertain,  learn,  find  out:  ab  hoc  me 
falli,  T. :  Metellum  sapientem  virura  fuisse,  S. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oompertoB 


150 


compleo 


compertas,  acfj.  [P.  of  comperio],  oiseeriained^ 
dearly  known :  quod  de  his  duobus  hubtieriDt  com- 
pertum :  nobia  ea  res  parum  comperta  est,  S. — 
Aa  svhst.  n. :  de  his  baud  facile  conpertum  narra- 
verim,  exact  information^  S. 

(oompes  or  con-pea,  pedis),/,  a/rf/er,  shac- 
kle (for  tha  feet ;  usu.plur.):  Imbeudae  compedes, 
miut  be  worn^  T. :  ille  ex  compedibus :  coinpedi- 
bus  vincire  alqm,  lu.  —  Sing,  (only  abl.):  durft, 
H. :  magnft,  In. — ^F i  g.,/etter8^  bondsy  banda^  chains : 
corporis,  of  the  physical  life :  cora  pedes  eas  (urbes) 
Graeciae  appellaie,  L. :  grata,  H. :  nivali,  H. 

oompeaco,  pescul,  — ,  ere  [PARC-],  to  confine^ 
hold  in  cheeky  repress^  curby  restrain :  equum  f  reno, 
Tb. :  raroos  fluentes,  i.  e.  to  prunCy  V. :  bracchia, 
0. :  mare,  H. — F  i  g.,  to  suppressy  represSy  restrainy 
cheeky  subdue :  sitim  undft,  0. :  clamorem,  H. :  ri- 
Bura,  H. :  animum  frenis,  H. :  vim  suam  ardorem- 
que,  Ta. :  mores  disaolutos  vi,  Ph. :  culpam  ferro, 
L  e.  6y  killing  diseased  members  of  theflocky  V. 

competitor,  oris,  m.  [competo],  a  rivaly  oppos- 
ing candidate y  competitor :  a  quo  es  victus:  inter 
dimicantes  competitores,  L. 

oompetitriz,  Icis, /.  [competitor],  a  female 
competitor*  scaena,  a  display  of  games  by  a  rival 
candidate. 

oom-peto  (conp-),  — ,  — ,  ere,  to  coincide 
withy  happen  at  the  same  time :  tempora  cum  exitu 
Othonis,  Ta. — To  be  adequatCy  be  smtablcy  beJU  :  ad 
arma  capienda,  L. :  neque  oculis  neque  auribus,  Ta. 

oompilatid.  6nis,  /.  [  compilo  ],  a  pUlagingy 
plundering ;  sportively  of  a  collection  of  docu- 
ments, a  comjtn/a^ton;  Chresti. 

compilo,  &vl,  atus,  ftre,  to  plundery  pillagey 
riflcy  rob  /  fana :  si  malui  compilari  quani  venire : 
hortos:  te,  H.:  Crispini  scrinia,  H. :  ipsum  (lo- 
vera).  Ph. :  ab  iure  consultis  sapientiam,  steal. 

compingd  (conp-),  pSgl,  pactus,  ere  [com-  + 
pangol,  to  join  togethery  framCy  make  by  joining  / 
only  A  perf»:  septem  com  pacta  cicutis  Fistula, 
v.:  harundinibas  compacta  fistula,  0. — ^Fig.,  of 
the  Stoic  philos,:  tarn  compositum  tamque  con- 
pactum. —  To  confiney  lock  upy  fasten  in.  se  in 
Appuliam. — F  i  g. :  oratorem  in  iudicia  compingi, 
'imited. 

compitalla,  iorum  [compitum],  n.,  a  festival 
in  honor  of  the  Lares. 

compitalicius,  adj.  [compitalia],  of  the  Com- 
pitalia.'  ludi :  dies. 

compitum,  I,  n.  [1  PAT-],  a  crossing  of  roadsy 
piUue  where  roads  cross  :  Anagninum.  —  Plur.y  a 
eross-way,  cross-roads,  comeTy  L. :  in  compitis  auc- 
tionari :  frequentia,  H. 

(com-placed),  placitus,  dre,  to  pleast  greatly: 
abi,T. 


com-plano,  — ,  atus,  ftre,  to  level,  make  MMn, 
raze:  domum. 

complector  or  conplector,  plexus,  I,  dcpi 
[PARC-,  PLEC-],  to  daspy  embracCy  grasp :  mulie* 
rem,  T. :  patrem :  nepotes,  V. :  dextram  eantis, 
V. :  pedes,  V. :  membra  lacertis,  0. :  inter  nos : 
inter  se,  L. :  Te  comitem,  V.  —  To  ffra^y  clasp, 
seize,  encirde,  surrotuid,  compass,  endose :  (  vitis  ) 
claviculis  quicquid  est  nacta  complectitur :  ama- 
racus  ilium  Floribus  conplectitur,  V. :  spatium,  to 
include  (in  fortifications),  Cs. :  Ruris  quantum 
aratro  Conplecti  posses,  i.  e.  plough  armmd,  0. : 
quoad  stans  compleoti  posset,  grappUy  N. :  dextrft 
hostem,V. — Fig.,  of  sleep,  to  seize  upon,  enfold: 
sopor  complectitur  artus,  V. :  me  somnus. — To 
grasp  mentally,  comprehend,  understand:  animum 
cogitatione:  alqd:  animo:  cum  conplector  animo, 
reperio,  etc. :  genus  iudiciorum :  formam  animi, 
to  consider,  Ta, —  To  comprise,  express,  describe, 
representy  eacplainy  indudcy  sum  up,  comprehend: 
facta  oratione :  hoc  uno  complector  omnia :  causas 
ipsa  sententi&,  sum  up  in  the  motion  itsdf — 
Poet.:  est  talis  complexa  preces,  summed  up  her 
wishes  in,  0.  —  In  philos.,  to  draw  a  condttsion^ 
make  an  inference,  C. — To  embrace,  value,  honor, 
care  for:  eum  beneficio:  te  benevolentift :  cari- 
tate  civis,  L. :  cunctam  rem  p.  res  tuae  gestae 
complexae  sunt,  have  extended  to. — To  enOrctee, 
indude:  omnis  omnium  caritates  patria  una  com- 
plexa est:  quo  uno  maleficio  scelera  omnia  com- 
plexa esse  videantur. — To  seizsy  lay  hold  of,  taks 
possession  of:  (philosophiae)  vis  cum  est  idoneam 
complexa  naturam. 

complementum,  T,  n.  [compleo^,  that  which 
fills  upy  a  complement :  numerorum  (mania  quae- 
dam  verba ) :  accusationum,  that  gives  them  fuU 
wdgJUy  Ta. 

compleo  or  conpleo,  dvi  (complSrant,  com- 
plSsse),  ems,  fire  rcom-4-PLE-],  tofRupyfU/tta^ 
Jill  ont,  make  full,  eram,  crowd:  hostes  fo-snin 
complent,  Cs. :  cum  sanguis  os  oculosque  oomples- 
set :  metu,  ne  compleantur  navigia,  L. :  compleUa 
omnibus  templis :  non  bene  umam,  0. :  sarmentis 
fossam,  Cs. :  Italiam  coloniis :  loca  miliie,  Y. : 
navis  serpentibus,  N. :  Dlanam  ooronis,  to  coper 
the  statue:  conviviumque  vicinorum  oottidle  ooa- 
pleo:  cum  completus  iam  mercatorum  career 
esset  —  In  milit  lang.,  to  complete  (a  number  or 
body),  make  fully  JiU  up:  legiones  in  itinere,  Ca. : 
cohortis  pro  numero  militum  couplet,  S. — To  man^ 
fill  with  men :  classem  sociis,  L. :  naves  colonis, 
Cs. — To  filly  satiatCy  satisfy :  cibo:  omnium  rerum 
copia  exercitum,  suppltedy  Cs.  —  F  i  g.,  of  Hght^ 
sound,  etc.,  to  filly  make  full:  mundum  \uce,  Jtood: 
lunae  cornua  lumine,  V. :  voce  nemus,  H. :  vox 
agmina  oomplet,  resounds  throughy  V. :  completi 
sunt  animi  (Testri)  me  obsistere,  etc.,  it  hw  b^^n 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oomplatcis 


161 


oompono 


'  into  your  minds  that^  etc. :  clamor  omnia 
Toctbus  oomplet,  L. :  omnia  vini  odore. — P  o  e  t., 
of  fame :  totum  quae  gloria  conpleat  orbem,  0. — 
Of  feeling  or  passion,  tofiU:  reliquos  bona  spe, 
Ca.:  aliquem  gaudio:  omnia  luctu,  S. —  To  com- 
pUle,  aeeon^uhf  f^fi^  perfect^  fini»k :  Annuus 
enctis  oonpletar  mensibus  orbis,  V. :  ut  ante  me- 
diam  noctem  (sacrum)  conpleretur,  L. :  vitam. — 
Poet:  tempora  Parcae  Debita,  V. — Of  time,  to 
f»uk^  eomplett,  live  throisgk,  peus :  centum  annos: 
quinqae  saecula  vitae  suae,  0. :  vix  unius  borae 
tempos,  L. 

oompletofl,  adj.  [P,  of  compleo],  complete^  per- 
J9d:  Terborum  ambitus. 

oompleado  (oonp-),  Onis,/.  [PARa,  PLEa], 
#  ANRMto/ton,  cuaocicUion :  oumulata  bonorum. — 
Of  discourse,  a  gwnming  vp^  eomprehension  •  bre- 
?i8  totios  negotii. — A  tenience^  period^  exprestion : 
mira  rerborum. — In  pbilosopby,  a  eoncluaiofi  in  a 
mftogiun. — ^In  rhetoric,  a  dUemma, 

1.  oomplexiiSy  P,  of  complector. 

2.  oomplexos  (oon-),  Os,  m.  [PARC-,  PLEa], 
a  Mcrroimdtn^,  eneompaasing^  encircling^  embrac- 
ing^ embrace^  elasp^  gratp:  (mundus)  omnia  com- 
plexu  suo  oontinet :  alqm  de  ooraplexu  parentum 
npere:  di?eUi  a  parentum  complexu,  S.:  com- 
plexom  accipere,  L. :  complexum  armorum  non 
tolenbant,  oom  combat^  Ta. :  quis  te  nostris  oon- 
plexibas  arcet?  V.:  (quercum)  complexibus  tun- 
bit,ajlrmynup,  O. :  longis  aroplexibus  illos  necat 
(of  t  serpent),  O.  —  F  i  g.,  embrace^  affection^  hve, 
hmm:  res  p.  alqm  suo  sinu  oomplexuque  reci- 
{Het:  genus  (hominum)  de  complexu  eius  et  sinu, 
hit  ehmm  and  bo9om  friendM. 

oom-plico  (oonp-),  avl,  &tu^  &re,  to  fold  to- 
ftther^fold  vp :  epistulam. — F  i  g.,  to  fold^  roll  up: 
taimi  compUcata  notio,  involved. 

oomploratio  (oonp-),  Snis,  /.  [oomploro],  a 
i^d  conatlaintf  concerted  wailing^  lamentation: 
Umentabiiis  mulienim,  L.:  sororis,  L.:  sui  pa- 
triaeque,  bewailing^  L. 

comploratos  (oonp-),  tis,  m.  [comploro],  a 
hmi  moaning^  ooneert^  wailing^  lamentation :  f  a- 
BiJiamm,  L. :  conploratu  prosequi  mortuos,  L. 

i-pldro  (oonp-),  ft^I,  &tus,  ftre,  to  beuail^ 
I  wudly :  penates,.  O. :  mortui  comploraren- 
tor,  L :  morte  complorata :  complorata  res  est  p., 
de^pctratfo/,  L. 

oom-plnres  (oonp-),  a  or  ia ;  gen.  ium,  adj., 
^aon  (han  one,  not  a  few,  several,  a  nvmber,  many  : 
ieriptorea  ante  nos,  N. :  raulieres,  T. :  boni,  S, : 
serpborum  paria :  loca,  L. :  Complurls  alios  prae- 
tefeo,H. :  ratibus  coropluribus  factis,  Cs. — Esp., 
••  mfii^.,  Bevetal,  many  (persons  or  things) .  Graecis 
ivtitutionibui  eruditi :  complurea  faciunt  iinpc- 


turn :  (ea)  compluribus  narravit,  S. :  eiusdem  ge> 
neris  complura,  Cs. 

oomploBOuli  (oonp-),  ae,  a,  a<ff.  dim.  [com- 
pluree],  a  good  many,  not  a  few :  dies,  T. 

com-pono  (oonp-),  posui  (•posivx,Ta.),  positus 
(-postus,  v.),  ere,  to  bring  together,  place  together^ 
collect,  unite,  join,  connect,  aggregate :  in  quo  loco 
erant  ea  composita,  quibus,  etc. :  aridum  lignum, 
H. :  duos  amantes,  Pr. :  genus  dispersum  monti- 
bus,  V. —  To  pack  up  (for  a  journey) :  quae  tecum 
simul  Ferantur,  T. :  dum  tota  domus  raedft  com- 
ponitur  una,  lu. — To  oppose,  couple,  pair,  match: 
uti  non  Compositum  melius  (par  sit)  cum  Bitho 
Baochius,  H. :  pugnantia  secum  Frontibus  adver- 
sis,  H. :  Epicbaris  cum  indice  composita,  confront- 
ed, Ta. — To  compare,  contrast:  parva  magnis,  V. : 
Metelli  dicta  cum  factis,  S. — To  compose  (of  parts), 
bring  together,  compound,  make  up,  mix,  construct : 
exercitus  conpositus  ex  variis  gentibus,  S. :  liber 
ex  orationibus  com  positus:  venena,  0. — To  con- 
struct, build,  frame,  create:  cuncta  (of  the  creator): 
urbem,  V. :  (pennas)  compositas  parvo  curvaraine 
flectit,  shaped,  0.  —  To  compose,  write,  construct, 
make:  hoc  de  argento:  interdictum:  quicquum 
crasse,  H. :  carmen :  oratio  ad  conciliandos  animos 
oonposita,  L. :  res  gestas,  history,  H.  —  To  place 
aright,  put  away,  take  down,  lay  a^ide :  (tempus)  ad 
oomponenda  aimaraenta,  L. :  arma,  H. :  exercitu  in 
bibernaculis  conposito,  S. :  Conposito  Scirone,/7u/ 
out  of  the  way,  0. — To  store  up,  put  away,  collect: 
opes,  V. :  quae  mox  depromere  possim,  H. — To 
lay,  adjust,  arrange :  composito  et  delibuto  capillo: 
togam,  to  lay  in  proper  folds,  H. :  torum,  0. :  vol- 
tas,  0. — Of  the  dead,  to  adjust,  lay  out,  colled,  in- 
urn,  inter,  bury:  cinerem,  0. :  omnis  (meos),  H. : 
tumulo  eodem,  0.:  toro  Mortua  componar,  0. — 
To  lay  at  rest,  compose,  quiet,  still:  aquas,  0. :  tha- 
larais  se,  V. :  placidft  conpostus  pace,  V. :  diem 
conponet  Vesper,  conduct  to  rest,  V. — To  compose, 
pacify,  allay,  settle,  calm,  appease,  quiet,  tranquil- 
tize,  reconcile :  aversos  amicos,  H. :  neque  potest 
componi  inter  eas  gratia,  T. :  si  bellum  conpositum 
foret,  S. :  uti  omnes  controversiae  componantur, 
Cs. :  lites,  V. :  turbatas  seditione  res,  L. :  id  fieri 
non  potuit,  ut  componeretur. — To  dispose,  arrange^ 
set  in  order,  devise^  prepare :  (equites)  Conpositi 
numero  in  turmas,  arrayed,  V. :  quod  adest,  H. : 
conpositft  re  p. :  necdum  coropositis  conslliis,  L. : 
acies,  to  form,  Ta. :  ex  sententift  omnibus  rebus 
conpositis,  S. :  auspicia  ad  utilitatem  rei  p. — To 
agree  upon,  appoint,  fix,  contrive,  conspire  to  make: 
res  compositast,  T. .  dies  composita  rei  gerendae 
est,  L. :  pacem,  L. :  susurri  Composita  repetantur 
hora,  II. :  omnes  Conpositae  leges,  V. :  ita  cau!«a 
componitur,  ut,  etc. :  conpositis  inter  se  rebus,  S.* 
conposito  iam  consilio,  L. :  quos  dimittcrcnt,  quos 
retinerent,  L. :  componunt  Gallos  concire,  Ta. :  ut 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


/ 


oomporto 


153 


comprlmo 


compoflitum  cum  Marcio  erat,  L.  —  To  fdgn^  in- 
vmif  deviae^  contrive :  crimen,  Ta. :  risum  mendaci 
ore,  Tb. :  ruraorem,  Ta. :  in  adrogantiam  oomposi- 
tU8,  tusttmtnff  the  appearance  o/,  Ta. 

com-portd  (oonp-),  &vl,  &tus,  &re,  to  bring 
tn,  carry  together,  collect^  accumiUatey  gather :  ar- 
gentum  ad  se:  eo  frumentum  ex  Asia,  Cs. :  arma 
in  teroplum:  ad  aggerem  caespitibus  conportan- 
dis,  Ca.  :  aurum  domum  regiaro,  S. :  citharas  in 
unuin,  H. :  semper  recentis  praedas,  V. 

oom-pos  (conp-),  potis,  adj.  [ com- + POT-], 
nuuter  of,  powerful  over,  possessing,  participating 
in  :  aniini,  sane,  T. :  mentis :  sui,  L. :  rationis  et 
oonsili :  eius  doni,  sharing  tn,  L. :  buius  urbis : 
me  conpotem  TOti  facere,  grant  my  wish,  L. :  voti 
sententia  oompoe,  i.  e.  the  expression  of  joy  in  sue- 
cess,  H. :  animo  et  scientiA :  corpore  atque  animo, 
L. :  praeda  ingenti,  L. 

oompoaite  ( conp- ),  adv  with  comp.  [  com- 
pono  ],  in  an  orderly  manner,  orderly,  regularly, 
properly,  dicere:  casum  rei  p.  miserati,  S.  :^^m- 
poaitius  cuncta  agere,  with  ddih^^ation;T&l 

oompositio  (conp-),  onis, /.  [compono],  a 
putting  together,  connecting,  arranging,  composi- 
tion: unguentoritm:  raembrorum:  anni,  of  the 
ccUendar. — A  matching  •  gladiatorum. — ^Fi  g.,  con- 
nection, coherence,  system  disciplinae. — A  drawing 
up,  composition :  iuris. — I  n  r  h  e  t.,  a  proper  con- 
nection,  arrangement :  apta. — An  accommodation, 
agreement,  compact :  compositionis  auctor :  legatos 
de  compositione  mitti,  Cs. 

compositd  ( oonp-),  adv,  [P,  abl.  of  compo- 
no]* ^y  agreement,  by  conspiracy,  by  preconcert: 
Composite  factum  est,  quo  modo,  etc.,  T. :  oompo- 
sito  fecisse,  ut,  etc.,  N. :  rum  pit  rocenif  as  had 
been  arranged,  V. 

oompositor  (conp-),  Oris,  m.  [  compono  ],  a 
maker,  composer,  compositor  aut  actor  (of  dis- 
course) :  operum,  0. 

compositum  ( conp- ),  l,  n.  [  compono  J,  an 
agreement,  compact  *  ex  composite  orta  vis,  L.,  Cu. 

compositus  (conp^  -postiui),  ac{j.  with 
comp.  and  sup.  [P.  of  compono],  well-ordered, 
orderly,  regular:  Nee  magis  compositum  quic- 
quam,  T.  -  acrior  impetu  quam  compositior  ullo 
ordine  pugna  fait,  L. :  litterulae  compositissimae 
Foltus,  peaceful,  Ta. — Fitly  disposed,  prepared,  fit, 
qualified,  ready:  ut  nemo  umquam  compositior 
ad  indicium  irenisse  videatur :  oratio :  res  p. :  in 
ostentationem  (virtutum),  L. :  in  maestitiam,  with 
a  sad  aspect,  Ta. 

com-potati5,  Gnis,/^  a  drinking  together. 

com-potor,  Oris,  m.,  a  drinking-companion 

com-p5truc,  Icis,/.,  a  drinking-companion,  T 

com-pranaor.  Oris,  m.,  a  boon  corfqaanion. 


comprecatid,  Onis,  /.  [comprecor],  a  gmtrml 
supplication :  sollemnis  deorum,  L. 

com-precor  (conp-),  Atus,  &rl,  dep.,  to  pray 
to,  supplicate,  implore :  deos,  T. :  caelestdm  fidem, 
Ct :  Cjtherela,  comprecor,  ausis  Adsit,  0. 

oom-prehendo  (conp-),  or  comprendo,  dl, 
BUS,  ere,  to  bind  together,  unite :  eas  navis  f  unibus, 
L. — To  take  hold  of,  seize,  catch,  gratp,  apprehend: 
quid  (opus  est)  manibus,  si  nihil  oomprehendeo- 
dum  est?:  comprebendunt  utrumque  et  orant, 
Cs. :  comprensa  manOs  effugit  imago,  V. :  forcipe 
linguam,  0. — To  include:  circuitus  rupis  XXXII 
stadia  comprehendit,  Cu. — To  attack,  seize,  lay  hold 
of,  arrest,  catch,  apprehend,  capture:  hunc  pro 
moecho,  T. :  hostem :  f  urcs,  Ct :  lictores,  L. :  alqni 
in  furto:  alqm  in  fug&,  Cs. — To  detect,  discover: 
adulterium:  res  indicio.  —  Of  places,  to  occupy, 
seize  upon :  aliis  oomprehensis  oollibus  munitiones 
perfecerunt,  Cs.  —  Of  fire :  ignem,  to  catch,  Os. : 
flam  ma  comprehensft  naves  sunt  combustae,  Ca. : 
ignis  rQl^ojn  comprerdit,  V. :  avidis  compreuditur 
ignibus  agger,  1. :  coroprehensa  aedificia,  L.  — 
Fig.,  to  taice  in, grasp, perceive,  comprehend:  opi- 
nionem  mentibue:  omnia  animis:  sensu:  alqd 
memori&,  hold, — To  comprise,  express,  describe,  re- 
count, narrate :  breviter  comprehensa  sententia : 
alqd  brevi :  aliquid  dictis,  0. :  (species)  numero, 
to  enumerate,  V. :  numerum,  to  reckon,  0. — To  in- 
clude, bind,  embrace:  multos  amicitia:  omnibaa 
officiis,  per  patrem,  totam  praefecturam. 

comprehensibills  (conp-),  e,  adj.  [compre- 
bendo],  cottceivable,  intelligibli 

comprehensio  (conp),  onis,/.  [coroprehen- 
do],  a  seizing,  laying  hold  of:  sessio,  corapreben- 
sio :  sontium,  arrest. — F  i  g.,  a  comprehension,  per* 
ception.  rerum.' — A  combining:  consequentiuro 
rerum  cum  primis.  —  In  rhet,  a  periodic  form 
of  speech,  period. 

comprehensus  (-prensua),  P,  of  compre- 
hendo 

comprendo,  see  comprehendo. 
(comprease),  ado.  [comprimo],  briefly,  suoeinet- 
ly ;  only  comp.     compressius  loqui. 

compressid  ( conp> ),  Onis,  /.  [comprimo j, 
concise  expression,  condensation  •  rerum. 

1  compreasua,  P.  of  comprimo. 

2  (compressuB,  Qs),  m.  [comprimo],  a  com- 
pression  (only  abl.  sing.) :  semen  compressu  auo 
diffindit  (terra). — An  embrace,  T. 

com-prlmo  ( conp- ),  prcssl,  pressus,  ere,  to 
press  togetJier,  bring  together,  compress,  dose :  (digi- 
tos)  compreaserat  pugnumque  fecerat :  labra,  H. : 
oculos  (of  the  dead),  0  •  murem.  Ph. :  ordines  (of 
the  army),  to  dose,  L. — To  embrace,  T.,  L. — Pro  v. ; 
ooropressis  manibus  aedere,  with  the  hands  folded, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oomprobatio 


1S8 


oonoeao 


It. to  hi  idle,  L.—  To  holcL,  keep  in,  restrain,  cheek, 
e«r6;  animam,  to  hM  the  breath,  T. :  manQs,  to 
^  ^fft  T. :  gressum,  V. — To  keep  ba4;k,  auppreas, 
vithholdf  conceal :  fnimentura:  delicta:  famam, 
L  —Fig.,  to  rettrain,  hinder,  check,  repress,  curb, 
mbdne:  libidines:  voluptates:  animos:  conatQB 
•liornm,  L. :  furores :  seditionem,  L. :  yoce  nianu- 
qae  Marmura,  O. :  amor  compressus  edendi,  i.  e. 
9aii»fed,  V. 

oomprobatld^  Onis,  /.  [comprobo],  approba- 
twH,  approval :  honestatis. 

oomprobator,  Oris,  m.  [comprobo],  an  ap- 
proter. 

com-probo  (conp-),  Avi.  &tus,  ftre,  to  approve, 
sssent  to,  sanction,  acknowledge :  seDtentiam :  (bel- 
]aiD)ab  omnibus  comprobatur :  orationem  omnium 
•dsensu,  L. :  alqd  publice,  N. — To  prove,  establish, 
attest,  make  good,  show,  confirm,  verify,  vindicate : 
Dec  boc  oratione  solum,  sed  irita :  comprobat  ho- 
minis  oousilium  fortuna,  Gs. :  conprobato  eorum 
indicio,  &  :  interitu  (servi)  esse  ab  hoc  r^omproba- 
tam  Tenenum.  J 

oompromiasiim,  I,  n.  [compromitto],  an  agree- 
ment to  abide  by  the  awara  of  an  arbiter :  facere : 
iodiciam  dc  coraproraisso  facere. 

oom^pxomittd  (conp-),  misl,  missus,  ere,  to 
sgree  to  abide  by  the  award  of  an  arbiter, 

oomptoa  (oomt-X  **<&'  with  comp.  [P.  of  1 
eomoj,  in  order,  smoothed,  adorned  t  in  oomptum 
comas  religata  nodum.  H.  :  iuvenes,  vrith  hair 
hnshmi,  H-,  0.— F  i  g.,  of  style,  ornate,  embellished  f 
orttio :  eomtior  oratio,  Ta. 

oompQlsaflk  P.  of  compello. 

compimctiifl^  P.  of  compungo. 

oom-pungo  (oonp-),  nxl,  nctus,  ere,  to  prick 
smerdy,  ding, prod, puncture:  collum  dolone,  Ph. : 
compunctus  notis  ThreSciis,  tattooed. — Fig.,  to 
pride, goad:  se  suis  acuminibus. 

ccnn-piito  (oonp-),  aW,  atus,  ftre,  to  sum  up, 
reckon, compute:  computarat,  pecuniam  imperaiat. 
—Fig.,  to  eouni:  facies  tua  computat  annos,  i.  e. 
reeeals,lu, 

oooim,  see  1  cum. 

OQnamen,  inis,  ».  [conor],  an  effort,  exertion, 
druggie  T  magno  conamine,  O. :  sumpto  posits  co- 
namine  ab  faastS,  0. :  conamina  mortis,  attempts 
^siiicide,0. — A  support,  prop :  adiutis  aliquo  co- 
Btmine  nervis,  0. 

conata,  oram,  n.  [  1  conatas],  an  undertaking, 
^^ten^,  venture,  hazard,  plan .-  perficere,  Os. :  Car- 
thaginieosium,  L. ;  peragere,  lu. 

1.  odnatoi^  P,  of  conor. 

2.  OOoatQB^  &S,  m,  fcoDor],  an  attempt,  effort, 
^i^dertaking,  enterprise,  endeavor :  audax,  L. :  hoc 


conatu  destitenint,  Cs. :  princeps  ad  oonatum  ezer. 
citOs  conparandi:  conatum  Antoni  reppulemnt; 
de  spe  conatuque  depulsus :  compress!  tuos  cona. 
tus :  multis  frustra  couatibus  captis,  L. :  in  mediis 
conatibus  aegri  Succidimus,  V.  —  Effort,  exertion, 
struggle,  endeavor:  quo  maiore  conatu  aguntur: 
ad  hostes  magno  conatu  prefect  us,  L.  —  A  begin- 
ning, undertaking :  in  ipso  conatu  rerum  circume- 
git  se  annus,  L. :  tautis  fatum  conatibus  obstat, 
0. — ¥  i  g.,  an  impulse,  inclincUion,  tendency :  cona- 
tum habere  ad  pastQs  capessendos. 

oon-oaod,  &vl,  &tus,  &re,  to  dejile  with  ordure, 
cover  with  filth:  totam  regiam,  Ph. 

oon-caedes,  ium,/.,  an  abattis,  barricade  of 
felled  trees  :  latera  concaedibus  munitus,  Ta 

oon-calefacio,  f6cl,  factus,  ere,  to  warm  thor- 
oughly :  bracchium :  (  ooncursio  corporum  )  con- 
calefacta. 

oon-caleaod,  lul,  — ,  ere,  to  grow  hot,  glow : 
corpora  ardore  animi. — F  i  g.  (of  love),  T. 

coa  calleaop,  callul,  ere  [calleo],  to  grow 
hard:  manus  ope're  .  .  .  animus  usu. — Fig.,  to 
become  insensible  •  locus  animi  concalluit. 

oonoavo,  — ,  atus,  ftre,  to  make  hollow,  round, 
curve:  bracchia  in  arcQs,  0. 

con-oavuB,  adj.,  hollow,  concave,  arched,vaulted, 
bent,  curved:  aera,  0.:  altitudines  speluncarum: 
saxa,  V. :  bracchia  Cancri,  0. 

con-cedd^  cessi,  cessus,  ere.  I.  Intrans.,  to  go 
away,  pass,  give  way,  depart,  retire,  withdraw,  re- 
move: biduom,  T. :  tempus  est  concedere,  T. :  su- 
peris  ab  oris,  V. :  ad  Manes,  V. :  hue,  T. :  istuc, 
T. :  aliquo  ab  eorum  oculis:  rus  hinc,  T. :  Cartha- 
ginem  in  hibema,  L. :  Argos  habitatum,  N. :  in 
banc  turbam,  to  Join,  H. :  tumor  et  irae  Concessere, 
are  gone,  V.  t  ipsae  concedite  silvae  (1.  e.  valete), 
V.  — F  i  g;.,  to  yield,  submit,  give  way,  succumb :  ut 
magnitudini  medicinae  doloris  magnitude  oonoe- 
deret :  iniuriae,  S. :  operi  meo,  0. :  naturae,  i.  e.  to 
die,  S. :  hostibus  de  victoria  ooncedendum  esse,  L. : 
concessum  de  victoria  credebant,  L.—  To  give  place, 
be  inferior,  give  precedence,  yield,  defer:  concedat 
laurea  laudi :  dignitati  eorum :  unis  Suebis,  Cs. : 
maiestati  viri,  L. ;  aetati,  S. :  magistro  tontulum 
de  arte :  Nee,  si  muneribus  certes,  concedat  lollas, 
V. — To  submit,  comply,  accede:  Ut  tibi  concedam, 
T.:  concessit  senatus  postulationi  tuae:  Caesar 
.  .  .  concedendum  non  putabat,  Cs.  —  To  assent, 
concede:  mihi,  T. :  liceat  concedere  veris,  H.— 2b 
grant,  give  allowance,  pardon,  allow :  alienis  pec- 
catis :  cui  (vitio),  H.— 7b  agree,  consent,  assent,  ac- 
quiesce, go  over  to:  in  genteni  nomenque  imperan- 
tium,  to  be  merged  in,  S. :  in  paiicorum  poteutium 
ius,  S.:  in  deditionem,  L.  — II.  Trans,,  to  grant, 
concede,  allow,  consign,  resign,  yield,  vouchsafe,  con- 
firm   de  tuo  iure  paululum,  T. :  civitati  maximos 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oonoelebro 


154 


oonoido 


agros :  hoc  pudori  meo,  ut,  etc. :  amicis  qulcquid 
velint :  nihil  mihi,  0. :  me  consortem  sepulchro,  let 
me  shaie^  V. :  bis  libertatem,  Gs. :  crimen  gratiae 
ooncedebas,  acaixedfor  the  aake  of  favor :  pecca- 
ta  alcui,  to  pardon  nim :  naturae  formam  illi,  ac- 
knowledge  that  itposaeases^  0.:  concessit  in  iras 
Ipse  .  .  .  genitor  Calydona  Dianae,  gave  over,  V. : 
mediocribus  esse  po6tis,  H. :  huic  ne  perire  quidem 
tacite  conceditur:  ut  ipsi  concedi  non  oporteret, 
si,  etc.,  no  concession  should  be  made^  Cs. :  Quo  mihi 
fortunam,  si  non  conceditur  uti  ?  H. :  fatis  nura- 
quara  concessa  moveri  Camarina, /or6u2(20n  to  be 
removed^  V. :  ilia  concedis  levia  esse :  culpam  inee- 
se  concedam :  concedatur  profecto  verum  esse,  ut, 
etc.:  conoedo  tibi  ut  ea  praetereas:  beatos  esse 
deos  sumpsisti,  concedimus :  valuit  plus  is,  con- 
cede, ^ani«?.*  quoniam  legibus  non  concederetur, 
permUted  by  law,  N.  —  To  grant  as  a  favor  ^for- 
bear, give  up,  forgive^  pardon :  petitionem  alicui, 
from  regard  to :  peccata  liberum  misericordiae : 
huic  filium,  N. :  quod  (peccatum)  nisi  concedas,  H. 

oon-celebro,  avi,  utus,  are,  to  attend  in  num- 
bers,  frequetU,  celebratCy  solemnize:  funus,  L. :  at 
rem  concelebrandara  puuvit :  dapes,  0.  —  To 
honor,  praitte :  genium  choreis,  Tb. — To  prosecute 
eagerly:  studia  per  otium. — To  publish,  proclaim, 
cdebrate:  virtutis  concelebrandae  causft:  famft 
victoriam,  Cs. 

con-cenatid  (not  -coen-),  onis,  /.,  a  supping 
together,  companionship  at  table, 

concentio,  onis,/.  [con-  +  l  CAN-],  a  singing 
together,  /larmony  :  clanssima. 

ooncentus,  as,  m^  [con- 4-1  CAN- J,  a  concert, 
symphony,  harmony,  harmonious  music:  concen- 
tum  servare :  vocis  lyraeque,  0. :  avium,  V. :  con- 
centibus  aera  mulcent,  0. :  tubarum  ac  comunm, 
L.  —  A  choir,  chorus  of  singers.  —  Fig.,  concord, 
agreement,  harmony,  unanimity:  action pm:  virtu- 
tis, Ta. :  quid  nostrum  concenturo  dividat  audi,  H. 

oonceptid,  onis,/.  [eon- + CAP-],  a  conception, 
becoming  pregnant.  — F  i  g.,  a  composing,  draunng 
up  (of  formulas). 

1.  oouceptos,  P.  of  concipio. 

2.  conoeptUBy  Us,  m.  [concipio],  a  conceiving, 
conception:  hominum. 

ooncerpo,  ppl,  — ,  ere  rcom-+carpo],  to  tear 
in  pieces,  rend:  epistulas  :  librum,  L. 

concertatld,  Onis,/  [concerto],  a  dispUation, 
dispute,  controversy  :  concertationum  plenae  dispu- 
tationcs :  concertationis  studium. 

concertator,  Oris  [concerto],  one  who  competes, 
a  rival:  C(»tbulonis,  Ta. 

ooncertatdriuB,  adj,  [concertator],  controver- 
sial: genus  (dicendi). 

OOn-oertO,  ftvl,  utus,  ftre,  to  contend  warmly. 


dispute  zealously:  alquid  cum  ero,  T. :  proelio,  Os. 

—  To  dispute,  debate:  cum  Apolline  de  tripode: 
uno  verbo. 

conoessio^  Onis,/.  [concede],  a  grantitia,  am- 
ceding :  nostra :  agrorum. — I  n  r  h  e  t,  a  pUa  of 
confession  and  excuse, 

1.  oonoessiis,  adj,  [P.  of  conoedo],  lawful, 
permitted  (rare)  :  Martem  ooncessis  animalibus 
placant,  Ta. — Plur.  n.  as  subst. :  abhorrere  a  ma- 
iorum  concessis,  i.  e.  the  libertyfoUowed  by,  etc. : 
concessa  petere,  lawful  objects,  v . :  amare,  0. 

2.  (oonceBSUB,  Ha),  m.  [concede],  a  concession, 
pennission,  leave  ;  only  abl.  sing. :  Caesaris  con- 
cessu,  Cs. :  concessu  omnium. 

concha,  ae,  /.,  =  Koyxn*  ^  bivalve,  shdl-fsh, 
mussel :  squalentes,  V. :  cavae,  0. :  marinae,  0. : 
viles,  H.  —  A  mtisset-shdl .  ostrea  in  conchis  suia, 
0. — Shells  were  used  as  trumpets;  hence,  poet, 
the  trumpet  of  the  Triton,  V.,  0. ;  also  as  vessels 
to  hold  ointment,  H. ;  or  salt,  H. ;  or  wine,  lu. — 
A  pearl:  Munera  fert  illi  conchas,  0. :  lucida,Tb. 

—  A  dye  extracted  from  shell-fish :   concha  Sido- 
nide  tincta,  0. 

conchia,  is,/.,  =  C($yxoc>  a  coarse  bean,  lu. 

conch^liatUBy  adj.  [conchylium],  of  a  purple 
color,  dyed  purple :  peristromata. 

conchyiium,  I,  n.,  =  Koyy/Xiov,  a  shell -fsh, 
C. ;  a  purple  sh^fsh,  Ot.  —  E  s  p^  an  oyster  :  ex- 
structa  mensa  conchyliis :  roiscere  conchylia  tur- 
.dis,  S. — M  e  t  o  n.,  purple  color,  purple  :  vestis  oon- 
chylio  tincta.  —  Plur.,  purple  garments,  purple: 
Coa,  lu. 

1.  oonoidd,  cidl,  — ,  ere  [cado],  to  fall  togeth- 
er, fall  down,  tumble, fall  to  earth:  conclave  illud 
concidit :  urbs  uno  incendio :  pinus  bipenni.  Ph. : 
ad  terram,  Y. :  sub  onere,  L. :  concidere  miratur 
arator  tauros,  0. — To  fall  dead,  be  slain,  fall:  om- 
nes  advorsis  volneribus  conciderant,  &  :  sparo 
percussus,  N. :  in  proelio  :  victima  taunis  CJonci- 
dit,  0.  — F  i  g.,  to  decline,  fall,  be  overthrown,  fail, 
be  defeated,  decay,  perish,  go  to  ruin,  waste  away, 
cease :  concidunt  venti,  subside,  H. :  falsum  crimen 
concidit:  made,  to  shrivel,  0.:  concidit  auguris 
domus,  H. :  concidit  (Phocion)  maxima  uno  cri- 
mine,  quod,  etc.,  N. :  scimus  fidem  concidisse,  wot 
prostrated:  praeclara  nomina  artificum:  omnis 
ferocia,  L. :  senates  auctoritas :  mente. 

2.  concido,  cidl,  cisus,  ere  [com-+caedo],  to 
cut  up,  cut  through,  cut  to  pieces,  ruin,  destroy: 
nervos :  navis,  L. :  magnos  scrobibus  mentis,  to 
break  up  mounds,  V.  —  In  battle,  to  cut  to  pieces, 
cut  down,  destroy,  kill:  multitudinem  eorum,  Cs.: 
ab  insciis  eonciduntur,  N. —  To  att  up,  beat  severe- 
ly, atdgel  soundly:  viigis  plebem  :  pugnis,  lu. : 
conci.«u9  pliiriniis  volneribus. — Fig.,  of  discourse, 
to  divide  minutely,  make  fragmentary :  sententias. 


Digitized  by  V^OOQIC 


conoieo 


155 


conoipio 


—Tq  itnkB  down^  prostmte^  ratn,  destroy^  amml: 
aaetontitem  ordinis :  Antonium  decretia :  Timo- 
craten  totls  volmninibus,  to  eonfuie, 

oon-cieo«  see  1  concio. 

ooncUiabnliiin,  I,  n.  [concilio],  a  fHact  of  cu- 
tembly^  public  exchange^  market-place^  ll,  Ta. 

OODOUiatiOk  onis,  /.  [concilio],  a  eonnectian^ 
mion^bond:  generis  bominam:  civilis. — F'lg.^a 
eotteiHaiinff,  making  friendly  ^  gaining  aver  :  conci- 
liatioiiis  causa.  —  Id  rhet.,  a  gaining  over,  eon- 
eiUaiing  (of  a  judge  or  audience). — I  n  p  b  i  1  o  s., 
mn  ineUnation,  longing :  bominis  ad  ea,  quae,  etc. : 
oatQime. — Jin  aequiring^  procuring^  winning :  gra- 
tia& 

oODOiliator,  oris,  m.  [concilio],  he  toko  negoti- 
mU»^  a  promoter  :  nuptiarum,  N. :  proditionis,  L. 

ooncrfliatricqla,  ae,  /.  dim.  [oonciliatriz],  a 
minx  of  a  matchmaker  :  blanda. 

oonciliatxix,  Icis,  f.  [  conciliator  ],  one  who 
mtediaim,  a  promoter:  aroicitiae. — Esp.,  a  media- 
trix, procure»$  :  blanda. 

OODciUatoa,  adj.  with  eomp.  [P.  of  concilio], 
endeared,  beloved:  Hainilcari,  L. :  sibi,  Gu.:  ad 
rem  accipiendam  fiat  oonciliatior. 

ooiKrfHo,  avi,  atus,  &re  f  concilium  ],  to  bring 
together,  vntto,  reeondUy  make  friendly^  win  over, 
eomaHate:  nos:  inter  nos  legiones  sibi  pecunift: 
bomines  inter  se:  homines  sibi  conciliari  amicio- 
res,  N. :  dritates  amicitift  Gaesari,  Cs. :  primori- 
bos  Be  patrum,  L. :  anna  quae  sibi  conciliet,  seeks 
m  allies^  Y. :  deoa  homini,  O. :  reges,  N. :  aniroos 
bominum :  mibi  sceptra  lovemque,  i.  e.  the  throne 
through  thefatfor  ofJupUer,  V. — To  procure,  pur- 
ehaae^  obtain,  acouire,  win,  gain :  prodi,  male  con- 
cifiate,  you  baa  bargain,  T. :  HS  viciens  ex  hoc 
no  genere,  to  extort :  pecuniae  conciliandae  cau- 
si. — ^Fig.,  to  cause,  bring  about,  procure,  mediate, 
^Bqmre,  make,  produce:  pacem,  T. :  favorem  ad 
volgiiiii,  L. :  quocum  mibi  araicitiam :  vestram  ad 
Bieaodiendumbeneyolentiam:  maiestatero  nomini 
Bomano,  L. :  otium,  N. —  To  commend.'  artes  suas 
(alleoiXO. 

OOQcUimn,  1,  n.  [oom-+l  GAL-],  a  meeting, 
Gamenarum  cum  Egeria,  L. — A  col- 
of  people,  meeting,  assembly :  pastoruro : 
D  animorum :  amoena  pionim,  V. :  fera- 
Tmn,  O. — An  assembly  for  consultation,  council: 
^StvestxisL,  Ga. :  concilium  advocare :  cogere,  V. : 
&iuttere,  Ga. :  indicere,  L. :  venit  concilio  de  me 
scend!  dies :  sanctum  Patmm,  H.— F  i  g^  a  bond 
^ union,  tie:  mibi  tecum,  O. 

ooncinna^  adv.  [  concinQus  ],  neatly,  with  rhe- 
^ffieai  art:  rogare:  distributa,  wiih  sound  judg^ 

oooolimltam,  ites,  or  oonoixmitudo^  inin,  / 


[concinnus]. — I  n  rhet,  symmetry  of  style,  finish, 
elegance, 

ooncinno,  avI,  atus,  ftre  [concinnus],  to  cause, 
produce :  quantum  mali.  Ph. 

ooncinnua,  adj.  with  comp.,  neat,  pretty,  ele- 
gant, pleasing,  stylish :  Samoa,  pretty,  H. :  tecto- 
rium. — Of  style:  oratio:  po«ma:  versus,  H. — Of 
persons:  helluo:  alii  concinniores :  in  brevitate 
respondendi,  apt  in  repartee,  N. :  concinnus  ami- 
cis  ut  videatur,  courteous,  H. 

oonoind,  cinul,  — ,  ere  [com.+cano],  intrans., 
to  sound  in  concert,  sing  harmoniously:  concinunt 
tubae,  L. :  concinit  albua  olor,  0. — F  i  g.,  to  agree, 
harmonize,  accord:  inter  se:  cum  alquo:  conci- 
nentls  collegas  audire,  L. —  Trans.,  to  sing,  celebrate 
in  song,  magnify:  haec  flebilibus  modis  concinun- 
tur:  laetos  dies,  H. :  Carmina,  Ct :  laudes  lovi, 
Tb. —  To  sing  prophetically,  prophesy  :  omen,  Pr. : 
amanti  omina,  0. 

1.  conoid,  or  oonoieo,  cIvT,  citus,  Ire  or  ere 
rcom-+cieo],  to  bring  together,  call  together,  col- 
lect: homines,  L. :  multitudinem  ad  se,  L.:  nunc 
concienda  plebs,  L. — To  move  violently,  shake,  stir 
up:  concitus  imbribus  amnis,  0. :  navis  conuita, 
0. :  concita  Tormento  saxa,  V. :  hostem  concitus 
aufert,  at  fuU  speed,  V.— F  i  g.,  to  rouse,  excite,  stir 
up, provoke,  inspire,  instigate:  quantas  turbas,  T. : 
inter  eos  iram  banc,  T. :  Etruriam  in  arma,  L. : 
bellum,  L. :  immani  concitus  ira,  V. :  pulso  Tbjias 
concita  tympano,  H. :  insane  concita  cursu,  0. 

2.  (oonoio,  Onis),  see  contio. 

conoipio,  c6pl,  ceptus,  ere  [com-+capio],  to 
take  hold  of,  take  up,  take  in,  take,  receive:  inde 
pabula  terrae  concipiunt,  V. :  concipit  Iris  aquas, 
draws  up,  0. :  terra  Goncepit  lacrimas,  0. :  prae- 
cordiis  conceptam  mortem  oontinere:  conceptum 
motu  ignem  ferre,  kindled,  L. :  ubi  silices  Conci. 
piunt  ignem,  0. :  flammam,  Gs. :  Bucina,  quae 
concepit  afira  (by  blowing),  0. :  quern  mens  mea 
concipit  ignem  ?  0. — To  conceive,  become  pregnant: 
cum  concepit  mula :  ex  illo,  0. :  id,  quod  concepe. 
rat:  alqm  ex  alqo:  quem  pluTio  DanaS  concepe- 
rat  auro,  0. :  omnia,  quae  terra  concipiat  semina : 
concepta  crimina  portat,  the  fruit  of  sin,  0.-^ 
Fig.,  to  imagine,  conceive,  think:  quae  concipiun- 
tur  animo:  aliquid  animo,  L. :  aethera  mente, 
grasps  in  imagination,  0. :  quicquid  concipitur 
nefas,  H. — To  understand,  comprehend,  perceive  : 
principia  rerum  animo :  alqd  fieri  oportere :  lucos 
illic  esse,  0.  —  To  adopt,  harbor,  entertain,  con- 
ceive :  inimicitiae  ex  aedilitatc  conceptae,  Gs. : 
mente  furores,  0. :  spera,  0. :  auribus  cupiditatem : 
malum  aut  scelus:  flagitiuni  cum  aliquo:  ducis 
tu  concipe  curam,  i.  e.  assume,  V. — To  draw  up, 
comprise,  express  in  words,  compose :  sicut  verbis 
concipiatur  more  nodiro,  eu  our  phrase  is :  ius  iu- 


Digitized  by  V^OOQIC 


conoisio 


166 


oonooquo 


randam,  L. :  verba,  quibus  gratis  agit,  a  form,  O. : 
oonceptis  verbis  peierasse:  foedus,  V. :  summas, 
to  nport  definiUlv^  L.  —  To  promtdgcUe,  declare 
formally^  phraae  (in  religious  rites) :  vota  sacer- 
dos,  0. :  Latinas  (ferias)  sacrumque  rite,  L. 

oonciflio,  6ni8,/.  [2  concldo]. — In  rhet.,  a 
dividing  into  sfiort  clauses. 

concisua,  adj.  [P.  of  2  concldo],  abrupt^  tJiort^ 
concise :  sententiae :  Thrasyroachus,  in  style. 

concitatio,  Onis,  /.  [  concito  ],  a  quickening, 
quick  movement :  remonim,  L.  —  Fig.,  a  violent 
passion:  animi:  animorum,  L.  —  An  agitation, 
sedition,  tumult:  plebi  contra  patres:  multitudi- 
nis,  Cs. 

ooncitator,  Oris,  m.  [concito],  a  mover,  exciter, 
ring -leader,  agitator:  cuius  (contionis):  turbae 
ac  tumultas,  L. :  tabernariorum. 

oonoitatus,  adj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of 
concito],  rapid,  smfl,  quick :  equo  concitato  vehi- 
tur,  aifuU  speed,  N. :  quam  concitatissimos  equos 
inmittere,  L. :  conversio  caeli  concitatior. — F  i  g., 
roused,  excited,  vehement,  ardent :  contio :  concita- 
tior clamor,  L. 

concito,  ftvl,  atus,  are,/re^.  [ooncio],  to  put  in 
quick  motion,  rouse,  excite,  urge,  drive,  incite,  spur, 
agitate,  disturb :  equum  calcaribus,  L. :  equum  in 
aliquem,  N. :  equos  adversos,  L. :  navis  maxim& 
celeritate,  L. :  telum  ex  insidiis,  brandishes,  Y. : 
agmen,  0. :  eversas  Eurus  aquas,  0. :  gravis  plu- 
vias,  0. :  se  in  fugam,  to  fiee  headlong,  L. — F  i  g., 
to  rouse,  urge,  impel,  move,  influence,  stir,  instigate, 
goad,  stimulate:  te  ipsum  animi  quodam  impetu 
concitatum :  civis :  alqm  iniuriis,  S. :  ira,  L. : 
aspectu  pignonim  suonim  ooncitari,  Ta. :  servitia, 
S. :  multitudinem,  N. :  suos,  Os. :  concitatus  ad 
philoBophiam  studio :  (Galliam)  ad  nostrum  auxi- 
hum,  Cs. :  Ad  arma  cessantis,  H. :  exercitum  ad- 
versos regem,  L. :  vos  captam  dimittere  Troiam, 
0. — 7b  rouse,  excite,  cause,  occasion,  produce,  stir 
up:  facultas  seditionis  concitandae:  nova  oonci- 
tari mala  videbam:  odium  erga  Romanos,  N. : 
bellum  pro  Yeiente,  L. :  in  te  invidiam :  tumul- 
turn,  Ob. 

concitor,  oris,  m.  [  concio  ],  he  who  rouses,  a 
stirrer  up :  belli,  L. :  volgi,  L. 

concitus,  P.  of  concio. 

conclamatio,  onis,/  [conclamo],  a  loud  shout, 
acclamation :  exercitCls,  Ca. — Plur.,  otUcries,  Ta. 

OOn<>lamo,  avi,  atus,  are,  to  cry  out  togetlur, 
shout,  make  acclaim :  ad  quorum  casum  gaudio, 
L. :  *■  procul  este,'  Conclaroat  vates,  V. :  a  me  con- 
■ervatam  esse  rem  p.:  occasionem  amittertdam 
noo  esse,  Cs. :  ducendum  ad  sedes  simulacrum, 
y. :  quod  Mitbridates  se  velle  dixit :  laetum  paea- 
na,  y :  uti  aliqui  proderet,  Cs. :  conclamantibus 
omnibus,  imperaret  quod  vellet,  Cs. — In  phrases. 


ad  arma,  to  call  to  arms,  signal  for  an  attack:  at 
ad  arma  oonclamaretur,  L. :  couclamatum  ad  amui 
est,  L. — Vasa,  to  give  the  signal  for  packing  up, 
i.  e.for  decamping  (ellipt.  for  conclamare,  ut  vasa 
coUigantur) :  iubet  vasa  militari  more  conclamari, 
Cs. :  conclamatis  vasis,  Cs. —  To  call  for  help: 
socios,  0. :  duros  agrestis,  y. — To  call  loudly,  cry 
violently,  shout,  exdaim :  Italiam,  y. :  quid  ad  se 
venirent,  Cs. :  conclamat  virgo,  cries  out,  0. — Of 
the  dead,  to  call  repeatedly  by  name,  lament,  bewail: 
suos,  L.  —  Prov. :  iam  oonclamatum  est,  otf  u 
lost,T. 

conclave,  is  (a6/.  vl),  n.  [com--|-clavi8],  a, 
room,  chamber,  suite,  apartment:  ultimis  in  aedi- 
bus,  T. ;  of  a  sleeping-room,  C. ;  a  dining-hall,  H.: 
pro  oonclavibus  popinae  sunt,  dimng-heuU, 

condudo,  si,  sus,  ere  [com--|-claudo],  to  skut 
up,  close,  imprison,  enclose,  confine:  bestiaa:  mul- 
titudinem :  me  in  eel  lam  cum  illi,  T. :  ilium  ali- 
quo,  T. :  locum  sulco,  y. :  Suave  locus  voci  reeo- 
nat  conclusus,  H. :  conclusum  mare,  Cs. — F  i  g.,  to 
include,  compress,  restrain,  limit,  restrict :  tot  res 
in  unum  diem,  T. :  omnia  fere,  quae  sunt  conclusa 
nunc  artibus,  dispersa  et  dissipata  quondam  fue- 
runt :  Ut  hue  concludar,  be  shut  up  to  tlUs  (mar- 
riage), T. :  me  miserum,  T. :  (orator)  concludator 
in  ea,  quae,  etc. — Of  language,  to  compress,  include, 
condense,  comprise:  uno  volumine  vitam  virorum 
coroplurium,  N. :  ea  (vis)  verbis  interdict!  non 
ooncluditur. —  To  end,  dose,  conclude:  facinus  cra- 
delitate  perfectum  atque  conclusum.  —  In  dis- 
course,  to  end,  finish,  conclude,  complete:  huius 
generis  orationem :  crimen  (the  discussion  of)  the 
charge:  sententiae,  to  round  off:  versum.  —  In 
philos.,  to  conclude,  infer,  make  <m  inference,  argue, 
demonstrate  :  ex  rebus  concessis  quod  velis :  argu- 
mentum:  quo  modo  concludatur  ratio:  summuro 
malum  esse  dolorem,  etc :  hoc  modo. 

condose,  adv.  [concludo],  with  rhetorical  fiin^ 
ish:  dicere. 

concloaio,  Onis  [concludo],  a  shtUHng  up, 
shutting  in,  siege,  blockade :  diutina,  Cs. :  in  hac 
conclusione,  during  this  siege,  N. — F  i  g.,  a  eondu- 
sion,  end:  muneris.  —  In  discourse,  a  conclusion, 
dose,  peroration :  orationis.  —  A  period,  compete 
sentence :  verborum.  —  A  condusion,  inference : 
mea:  rationis. 

concluiionctda,  ae,  /.  dim,  [  conclusio  ],  a 
captious  condusion,  sophism:  minutulae. 

oonclusom,  l,  n.  [P.  n.  of  concludo],  a  condu- 
sion (of  a  syllogism),  inference. 

con -color,  colSris,  <tdj.,  of  the  same  color: 
cum  fetu  albo  sus,  y. :  umerus  sinister  dextro,  O. : 
populus  festo,  i.  e.  clothed  in  white,  0. 
t    con-ooquo,  coxl,  coctus,  ere,  to  digest:  con- 
chas.—F  i  g.,  to  endure,  suffer,  put  up  with,  brook, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Concordia 


157 


conourro 


yUnU:  eios  ista  odia:  alqm  senatorem,  L. — To 
rmdhf  m  mind,  think  upon^  veigK,  refiect  upon^ 
cottader  teell :  tibi  diu  concoquendum  est,  utruui, 
etc.:  coDsiUa,  cotuody  L. 

Concordia,  ae,  /.  [  concore  ]f  an  agreeing  to- 
getker^ttnion,  harmotty^  concord:  concordia  parvae 
rea  crescunt,  S. :  civium :  equites  ooDCordi&  con- 
moetUaimi:  (coDsiliis)  copulare  ooncordiaro,  L. : 
reconcillaUo  oonoordiae :  interpres  conoordiae,  L. : 
Quptiae  plenae  concordiae:  cum  Pirithoo,  felix 
eoDcordia,  Theseus,  a  btautifnl  friendship^  0. :  dis- 
oora  coDCordia  fetibus  apta  est,  likenen  in  differ- 
met,  0. :  renim  discors,  H. :  rerum  agendarum. — 
Person.,  thegoddenof  Concard^C,  L., lu. 

ooncorditer,  adv.  with  eomp.  and  tup.  [con- 
oors],  harmonioualg,  amicably,  in  harmony :  exigit 
annoe,  O. :  ooncordiua  bellum  gerere,  L. :  quicuni 
ooncordissime  vizerat 

concordo,  &tI,  fttus,  &re  [concorsl,  of  persons, 
to  offret,  he  united,  be  of  one  nUna,  harmonixe: 
com  UI&,  T. — F  i  g.,  to  be  consistent,  be  in  harmong, 
agree:  cum  eiua  iudicia  opiDionesque  concordant: 
carmiiia  nerris,  0. 

oonoora,  cordis,  abl.  dl,  adj.  with  sup.  [com- 
+cor],  of  persons,  of  the  same  miful,  united,  agree- 
img,  ameordant,  harmonious :  Parcae,  V. :  animi, 
L. :  e&  grati&,  T. :  cum  concordissimis  fratribns : 
secum  ipse,  L. :  mihi  coniunx,  Ta.  —  Fig.,  har- 
nomow,  united,  amicable:  amicitia:  sonus,  0.: 
ehritatis  status :  pax,  0. :  regnum,  L.  —  Poet.: 
frena  iugo  concordia  ferre,  peacefuUg^  Y . 

oon-oredo,  didi,  ditus,  ere,  to  intrust,  consign, 
commit:  rem  soara  alicui:  quibus  obsesses  niu- 
ras,  Y. :  alicui  nugas,  H. :  gnatura  ventis,  Ct. :  no- 
Ihs,  to  make  me  your  confidant,  Pr. 

con-cremo,  &vi,  atus,  are,  to  bum  up,  con- 
smne:  titos  igni,  L. :  doroos,  L. 

oOQ-crepo,  pul,  pitas,  are,  to  rattle,  creak, 
grate,  sound,  resound,  dash:  ostium  concrepuit 
abs  te,  L  e.  7  fiMtrd  your' door  open,  T. :  scabilla : 
naltitado  armis,  Cs. :  concrepuere  arma,  dashed, 
L. :  Aeriferae  concrepuere  manOs,  struck  the  cym- 
bsis  together,  O. :  simul  ac  decemviri  concrepuerint, 
mapped  their  fingers :  cymbala  concrepuere  deo, 
Pr.— Poet,  to  rattle,  strike  upon:  aera,  0. 

con-oresoo,  crevi  (concresae,  0.),  cretus,  ere, 
to  grow  together,  harden,  condense,  curdle,  stiffen, 
tongeal:  Goncrescunt  in  flumine  cnistae,  Y. :  rigi- 
^  roitro  Ora,  stiffen,  O. :  Gorgone  conspecta,  to 
he  petrified,  0.:  Concreta  radix, /roz^n,  Y. :  (aqua) 
Bive  pmioiqoe  coocresceret :  Frigora  can&  con- 
cilia pmioiy  stiffened  by,  Y.  :  concretos  sanguine 
oisSM,  dotted,  y.1  a^r  concretus  in  nubis  cogitur : 
•Woa  CDOcretuB  in  artfis,  shortened^  Pr. —  To  take 
fim,grow,  tnerease:  inundi  orbis,  Y. :  iniUa  unde 
'leoocreta  sint. 


concretion  onis,  /.  [concresoo],  a  compacting, 
condensing,  congealing:  oorporum. — Matter,  sw- 
stance:  mortalis. 

concretum,  I,  n.  [  concretus  1,  hardnets,  solid 
matter :  nihil  concreti  habere. — aard  frost,  stiff 
frost  (sc  gelu),  Y. 

ooncretua,  a<fj.  f  P.  of  concresco  ],  condensed, 
hardened,  thick,  hard,  stiff,  curdled,  congealed,  dot" 
ted:  niiiil  sit  animis  concretum:  a<Sr:  spuma,0. : 
lac,  Y. :  sanguis,  0. :  glacies,  L. — F i  g.,  thick,  dim: 
lumen. — Inveterate:  labes,  Y. :  Multa  diu,  inveter- 
ate evils,  Y. :  dolor,  0. 

concubina,  ae,/.  [CYB-],  a  eoncuhine,  0.,  Ta. 

coucubinuBf  I,  m.  [CYB-],  one  who  lives  in 
concubinage,  Cu.,  Ta.,  Ct 

concubitna,  Qs,  m.  [CYB-I,  a  lying  together, 
coneubitiage :  ferarum  ritu,  L.,  C.,  Y.,  H.,  Tb. 

concubitia,  a((;.  [CYB-J,  of  lying  in  ileep.^ 
Only  in  the  phrase,  concubia  nocte,  m  the  find 
deep,  C,  Ta. :  raovere  concubia  nocte,  to  march 
early  in  the  night,  L. 

conctdcon  ftvi,  atus,  &re  [  com-  -h  calco  ],  to 
tread  upon,  trample:  virum. — F  i  g.,  to  tread  down, 
trample,  abuse,  despise,  contemn :  istum  conculcan- 
dum  putaverunt :  huic  conculcandam  Italiam  tra- 
dere :  lauream :  rem  p.  conculcatam  ridere. 

concnmbo,  cubul,  cubitus,  ere  [CYB-],  to  lie 
together,  lie  with,  cohabit,  T.,  C,  O.,  lu.,  Pr. 

con-cupiens,  entis,  ac(;.,  very  desirous :  regni, 
Enn.  ap.  C. 

concupiacd,  cuplvT  (syne.  cupIstT,  etc.),  Itus, 
ere,  inch.  [oom-H-cupio],  to  long  for,  be  very  de- 
sirous of,  covet^  aspire  to,  strive  after :  alqd :  pecu- 
niaro :  haec  ad  insaniam :  doraum  aut  villam,  S. : 
tribunos  plebis,  L. :  eloquentiam,  Ta. :  maiora,  N. : 
alqd  tale,  H. :  roundum  omare:  quo  magis  con- 
cupisceret,  Ta. 

con-curro,  curri  or  cucurri,  cursus,  ere,  to  run 
together,  assemble, flock  together:  concurrunt  libra- 
rii:  licet  concurrant  omnes  philosophi,tin»/«;  tre- 
pidae  comites,  Y. :  summa  cum  expectatione  con- 
curritur :  undique  ex  agris,  N. :  mi  obviam,  T. :  ad 
hos,  Cs. :  ad  mortem :  ad  Perdiccam  opprimen- 
dum,  unite,  N. :  ad  vocem,  Y. :  in  arcem,  V. :  con- 
curritur  undique  ad  incendium  restinguendum : 
ex  proximis  castellis  eo  concursum  est,  Cs.  —  To 
meet,  dash  together,  dash,  strike  one  another:  ne 
prorae  ooncurrerent,  L. :  concurrit  dextera  laerae, 
H. :  aspere  concurrunt  litterae. — To  come  together 
in  fight,  engage  in  combat,  join  battle,  fight:  equi- 
tes inter  se,  Cs. :  inter  se  in  modum  iustae  pugnae, 
L. :  inter  sese  paribus  telis,  Y. :  cum  hoc,  N. :  cen- 
turio  cum  centurione  concurrendum  sibi  esse  scie- 
bat,  L. :  adversus  fessos,  L. :  in  aliquem,  S. :  audet 
viris  concurrere  virgo,  Y. :  comminus  hosti,  0.: 


Digitized  by  V^OOQIC 


oonoursatio 


158 


oondloio 


cum  infestis  Bignis,  S. :  ex  insidils,  attacks^  L. : 
mihi  Boli,  V. :  utrimque  magno  clamore,  S. :  con- 
curritur,  the  fight  begins^  H. :  concurrcntis  belli 
minae,  of  the  outbreak  ofwar^  Ta. — To  make  haste^ 
run/or  help :  ad  Aquilium. — F  ig.^to  meet^  concur, 
coinciiiey  contpire^  happen :  multa  concurrunt  siroul, 
T. :  saepe  concurrunt  aliquorutu  inter  ipsos  con- 
tentiones. 

concuTBatid,  onis, /.  [concurso],  a  running 
together,  thronging  :  multa  (populi) :  percontan- 
tium. — A  ooUiMionf  conflict :  incidentium  alionim 
in  alios,  L. :  utriusque  exercitds,  Cs. :  proelii,  N. 
— A  running  about,  going  to  and  fro:  huius  oon- 
cursationes:  (mulierum)  incerta,  L. :  decemviralis, 
a  travelling  over  the  provinces. — A  skirmishing, 
swift  movement  (of  troops) :  maior  quam  vis,  L., 
Cu. — Vig.,  coif icidence,  correspondence:  quae  con- 
cursatio  somniorum? 

ooncuTBator,  oris,  m.  [concurso],  a  skirmisher  ; 
boBtis,  L. :  pedes,  L. 

ooncursio,  onis,  /.  [concurro],  a  concurrence, 
concourse:  atomorum:  crebra  vocum. — Fig.,  in 
rhet.,  an  emphatic  repetition  :  in  eadem  verba. 

OoncuTBO,  — ,  — ,  Skre,freq.  [concurro],  to  run 
to  and  fro,  run  about,  fig  around:  nrbe  totft:  dies 
noctlsque :  per  viam,  L. :  concursant  pVaetores, 
travel  about:  in  his  administrandis  rebus  quara 
maxime  concursari  iubet,  Cs. — With  ace.,  to  ramble 
aboutf  visit,  traverse,  fretjuerd  :  domos  omnium : 
provinciam:  mortalium  lectos. —  To  fight  irregu- 
larly, skirmish :  in  proelio,  L. :  ad  concursandum 
inter  saxa  aptior  (cohors),  L. 

ooncursuBf  us,  m.  [concurro],  a  running  to- 
gether, concourse,  throng,  mob,  tumult :  hominum  : 
concursus  facere:  magni  domum  ad  Afranium 
fiebant,  Cs. :  in  forum  a  tota  urbe,  L. :  ingens,  V. : 
undique,  H. :  in  oppido. — An  assault,  onset,  attack, 
charge :  exercitils,  Cs. :  acerrimo  concursu  pugna- 
re,  N. :  Ut  nostris  concursibus  insonet  aether,  0. : 
concursus  philosophorum  sustinere,  assaults:  caeli, 
thunder, 0. — Fig.,  a  dashing  together, encountering, 
meeting,  concourse,  collision:  nubila  Excutiunt  con- 
cursibus ignes,  0. :  fortuitus  (atomorum) :  ut  utra- 
que  (navis)  ex  concursu  laborarent,  Cs. :  navium, 
L. :  asper  verborum,  a  harsh  combination,  —  A 
combination,  union,  coincidence :  studiorum ;  cala- 
mitatum. 

ooucamrao,  F.  of  concutio. 

con-oastoditOB,  P.,  closely  watched,  carefully 
guarded:  a  dracone,  0. 

oonoutio,  cussi,  cussus,  ere  [com-H-quatio],  to 
strike  together:  frameas,  Ta. — To  shake  violently, 
shake,  agitate,  smite,  shock:  terapla  sonitu,  T. :  tor- 
ra  ingenti  motu  concussa,  L. :  oncratos  messibus 
agros,  0. :  moenia,  0. :  caput,  0. :  manum,  to  wave, 
0. :  manu  arma^to  brandish,  0. :  lora,  Y  *  ea  frena 


furenti  concutit,  with  such  a  bit  drives  her  in  hm 
frenzy,  V. :  maiore  cachinno  Concutitur,  lu. — P, 
perf :  mugitibus  aether,  V. :  coma,  O. :  quercus, 
V. :  patuere  fores,  0. — F  i  g.,  to  sfiake  out,  scar<^ 
ransack,  examine:  te  ipsum,  num,  etc.,  H.:  fecun- 
dum  pectus,  i.  e.  exhaust  your  ingenuity^  V.  —  To 
shake,  shatter,  cause  to  waver,  impair,  diMurb,  shock, 
distract:  rem  p. :  regnum,  L. :  opes,  N. :  concusso 
iam  et  paene  fracto  Hannibale,  L.  —  To  shake, 
agitate,  excite, terrify,  alamiy  trouble:  quod  factum 
primo  popuiaris  coniurationis  concusserat,  S. : 
casu  concussus  acerbo,  V. :  se  concussere  ambae, 
spurred  themselves,  lu. :  casu  animum  concussus 
amici,  V. :  Quone  malo  mentem  concussa  ?  H. 

con-decoro,  — ,  — ,  fire,  to  grace,  applaud^ 
honor :  ludos  scenicos,  T. 

condemnation  Onis,  /.  [condemno],  a  convio- 
tion,  condemnation :  Oppianici. 

condemnator,  oris,  m.  [condemno],  a  prose- 
cutor: Claudiae,  Ta. 

condemno,  &vl,  &tus,  are  [com-+darano],  to 
convict,  condemn,  sentence,  find  guilty :  omnes  si  no 
dubitatione  condemnant:  reum:  alquem  iudicio 
turpissimo :  hunc  sibi,  for  his  own  benefit :  arbi- 
trium  pro  socio  condemnari,  in  an  arbitration  on 
the  partnership :  alqm  ambittis:  alqm  capitis,  eo- 
pttally:  iniurianim:  pecuniae  publicae :  renim 
capitalium,  S. :  sponsionis :  eodem  crimine  Sopa- 
trum :  quadrupio  condemnari,  be  mulcted :  alqm 
de  alea :  de  pecuniis  repetundis.  —  To  condemn^ 
blame,  disapprove :  factum  iudicio  amicorum :  ali- 
quem  inertiae :  summae  iniquitatis  condemnari, 
Cs. :  hominem  de  litteris  conruptis. — Of  a  prose- 
cutor, to  convict,  prosecute  successfully,  prove  guilty  : 
hoc  crimine  ilium:  alqm  furti:  istum  omnium  sen- 
tentiis:  inimicum. 

con-densua,  adj.,  dense,  close,  thick,  crowded; 
acies,  L. :  puppes  litore,  V. :  columbae,  V. :  vallia 
arboribus,  thickly  (x>vered,  L. 

condicio  (not  conditio),  onis,/.  [com-4-DIC-], 
an  agreement,  stipulation,  condition,  compact^  y^'P' 
osition,  terms,  demand :  pacis:  non  respuit  condi- 
cioneni,  Cs. :  ne  si  pax  fieret,  ipse  per  condiciones 
'^raderetur,  S. :  de  condicionibus  tractat,  N. :  hia 
condicionibus  conpositft  pace,  L. :  ex  quft  condi- 
cione,  in  consequence  of,  L. :  Accipe  sub  certA  con- 
dicione  preces,  0. :  sub  condicione,  conditionally^ 
L. :  eft  enim  condicione  acceperas :  neque  uU& 
condicione  adduci  ut,  etc. ,  terms .  his  condicionibus 
eritquisquam  tarn  stultus,  etc. :  iniqu&  condicione 
causani  dicere,  at  a  disadvantage :  turbam  proco- 
rum  Condicione  fugat,  by  her  terms,  0. :  hac  con- 
dicione, ut,  etc. :  mihi  si  haec  condicio  oonsulatHs 
data  est,  ut,  etc.,  if  the  consulship  is  given  on  oof»> 
dition,  etc. :  fecit  pacem  his  condicionibus,  nm 
qui,  etc.,  N. ;  iam  vero  istft  condicione,  dum  mihi 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


condioo 


169 


oondono 


Beett  negate,  etc. :  Cui  sit  oondicio  sine  pulvere 
pilmae,  t^  oamrtMneej  H.  — A  marriage,  carUrad 
0/  fMrriage^  match  :  uxoria :  condicionem  filiae 
qutCTendaiti  ease,  L. :  Accepit  coDdicionem,  the 
rdatvm  of  mi«tr«s8,  T. :  hinc  licet  oondiciones  le- 
pa^fiek  up  love  adventuree, — Of  persons,  position^ 
•buHon^  condition^  rank,  place,  circumataneet :  li- 
beroram  populorum :  misera  vitae :  condicionem 
ferre:  infirma  serronim:  tolerabilis  servitutis: 
condidone  meliore  esse :  testium :  usi  e&  condicio- 
De  forUinae,  ut,  etc. :  Condicione  super  oommuni, 
the  common  danger,  H. :  Attalicae  condiciones,  i.  e. 
eitormotu  weaUh,  H. :  servi  condicionis  huiu8,  Ta. 
—  Of  things,  a  situation,  condition,  nature,  mode, 
mamner:  agri:  Y\\Ae,  manner  of  living :  vivendi, 
H. :  absentiae,  Ta. :  mortis,  the  liahUUy  to,  V. 

oon-dico,  dixl,  dictus,  ere,  to  agree,  make  <m 
eitgagement,  covenant,  promise :  patri  patrato,  L. : 
sic,  Ta, :  cum  mihi  condixisset,  i.  e.  had  promised 
todinewith  me, 

condimentimi,  X,  n.  [condio],  spice,  seasoning  : 
dW. — F  i  g.,  spice,  ornament,  seasoning  :  amicitiae : 
iermonum  facetiae :  oondimenti  non  nihil  habere. 

condio,  IvI,  Itus,  Ire  [condus  (old),  a  butler], 
k>  make  savory,  season,  spice,  concoct :  f  ungos :  ius 
male  condltum,  H. :  pulroentaria,  lu.  —  To  make 
fragrant :  unguenta.  —  To  embalm :  mortuos. — 
Fig.,  to  cultivate,  ornament,  season,  spice,  soften, 
kmper:  orationem:  vitia,  to  set  off:  tristitiam,  to 
mitigate:  gravitatem  comitate:  ista  condlta  iu- 
amdios,  more  amiable, 

condiBcipQiataa,  ils,  m.  [condiscipulus],  com- 
panionsh^  in  school,  N. 

oon-diBciimltiB^  I,  m.,  a  school  -  mate,  fdlow- 
T^tpH:  mens:  generosi,  N. 

ocm-diaco,  didid,  — ,  ere,  to  learn  well,  learn 
thoroughly:  modos,  H. :  crimen  a  teneris  annis, 
0. :  sappUcare :  pauperiem  pati,  H. :  qui  pecuniae 
fructus  esset. 

1.  (oonditlo)f  5nis,  see  condicio. 

2.  condxtld,  onis,/.  [ condio  1,  a  preserving: 
frngum. — A  spicing^  seasoning  :  ciborum. 

1.  oonditor,  oris,  m.  [condo],  a  maker,  builder, 
framer,  e^ablisher,  foimder,  author,  compiler :  ar- 
eis,  V. :  cuius  (oppidi),  S. :  urbis,  L. :  noster,  L. : 
ait  Couditor  urbe  su&,  O. :  Roman i  anni,  i.  e.  au- 
?*T  ^/  ^  ^<uti,  O. :  carminum,  Cu. :  Romani 
raria,  Ll  :  communis,  the  universal  creator,  lu. 

2.  oonditor,  oris,  m.  [condio],  a  seasoner,  pick- 
ler:  negotii  (a  pun ;  cf.  1  conditor). 

1.  conditna,  adj.  [P.  of  oondo],  close,  hidden, 
^^crH:  praecordia,  H. 

2-  oonditaa»  wj^.  with  comp.  [P.  of  condio], 
•"»o«««^  savory :  condltiora  facit  haec :  pyxis, 
•*■<  of  drugs,  lu.  —  F  i  g.,  of  discourse,  polished, 


ornamented:  sermo :  oratio  lepore  condltior :  nemo 
suavitate  condltior. 

oondo^  didi,  dituB,  ere  [com-+do],  to  put  to- 
gsther^  make  by  Joining,  found,  establith,  build,  set- 
tle: oppida,  H. :  urbem :  urbs  condita  vj  et  armis, 
L. :  ante  Romam  conditam,  before  the  foundation 
of  Borne :  post  urbem  conditam :  gentem,  V. :  op- 
tato  conduntur  Thybridis  alveo,  they  settle,  V. — To 
erect,  make,  construct,  build,  found:  aram,  L. :  se- 
pulcrum,  H. :  moenia,  V. — To  compose,  write,  cde- 
brate,  treat,  describe:  conditum  ab  Livio  _po«t& 
carmen,  L. :  po^ma :  festa  numeris,  0.  —  To  es- 
tablish, found,  be  the  author  of ,  produce,  make: 
aurea  snccula,  V. :  collegium  novum,  L. — 7b  put 
<««»y.  %  hy,  lay  up,  store,  treasure:  pecuniam : 
fructfts :  (pocula)  condito  servo,  V. :  quod  mox 
depromere  possim,  H. :  Sabinum  test&  l«ri,  H. : 
meila  puris  ampboris,  H. :  messis,  O. :  (piratas) 
in  carcerem,  to  imprison:  captives  in  vincula,  L. : 
sortes  eo :  litteras  in  aerario :  se  (aves)  in  foliis, 
v.:  domi  conditus  consulatus,  i.  e.  safe:  omne 
bonum  in  visceribus  medullisque. — To  preserve, 
pickle:  coma  in  faece,  0.— 7b  inter,  bury:  morl 
tuos  cerft  circumlitos:  animaro  sepulcro,  V.:  te 
humi,  V. :  f  ratemas  umbras  tumulo,  O. :  patrem, 
Ph. :  fulgura  publica,  i.  e.  things  blasted,  lu. : 
tempora  Notis  condita  fastis,  i.  e.  recorded,  H. : 
longos  Cantando  soles,  to  bury,  dispose  of,  V. : 
diem  coUibus  in  suis,  H. :  Iftstrum,  to  compUU, 
dose  (by  oflPering  sacrifices) :  idque  conditum  10- 
strum  appellavit,  L.— 7b  coticeal,  hide,  secrete,  sup- 
press: Sibylla  condita:  aetas  condet  nitentia,  H. : 
caelum  umbrS,  V.:  aliquid  iocoso  furio,  make  away 
with,  H. :  voltum  aequore,  0. :  ensis,  sheathe,  II. : 
ferrum.  Ph. :  oculos,  shut,  O. :  lumina,  V. :  se  in 
viscera  (terrae),  0.:  per  omnis  se  portas,  retire, 
V. :  Nuniidarum  turmas  medio  in  saitu,  place  in 
ambush,  L. —  7b  strike  deep,  plunge,  bury:  in  gur- 
gitis  ima  sceptrum,  0. :  digitos  in  lumina,  0. : 
Pectore  in  adverse  ensem,  V. :  telum  iugulo,  0. : 
stimulos  caecos  in  pectore,  0. 

coudooefacio,  feci,  f actus,  ere  [condoceo+ 
facio],  to  train,  teach,  instruct,  discipline:  beluas : 
animum,  ut,  etc. 

condoleaco,  lul,  — ,  ere,  inch.  n.  [com--|-do- 
leo],  to  feel  severe  pain,  suffer  much,  be  in  distress, 
ache :  latus  ei  condoluisse :  pes :  caput,  Tb. :  temp- 
tatum  frigore  corpus,  H. 

condonatio,  onis,/.  [condono],  a  giving  away: 
bonorum  possessionumque. 

COU-dono.  ft VI,  atus,  are,  to  give, present,  deliver, 
surrender,  abandon  :  apothecas  hominibus :  here- 
ditatem  alicui,  to  adjudge.  —  To  remit,  acquit  of: 
pecunias  creditas  dehitoribus.  —  With  ttoo  aces.: 
Argentum  quod  habes,  condonaraus  te,  T. :  habeo 
alia  multa  quae  nunc  condonabitur,  T. — ^F  i  g.,  to 
give  up,  render,  surrender,  ddiver  up,  sacrifice,' de- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oondonnio 


160 


conforo 


ffoU:  aliquid  dicioni  alicuius:  huias  vitam  matris 
oradelitati:  consul!  Achaiam:  seqae  vitamqae 
snam  rei  p.,  S.:  suum  dolorem  eius  volantati,  C». 
—  To  pardon^  remii^  overlook,  forbear  to  punish: 
orimeii  Dobis:  uti  scelus  condonaretur,  S. :  alterius 
lubidini  male  facta,  i.  e.  oiU  of  indulgence  to,  S. : 
tilB  fratres  non  solum  sibi  ipsis,  sed  etiam  rei  p., 
i.  ^for  the  take  of:  tibi  condonatus  est  ille:  filU 
um  sibi,  L. :  Dintiaco  f  ratri  (Dumnorigem),  Cs. 

oon-donnio,  — ,  — ,  ire,  to  fall  quite  asleep,  Cu. 

oon-duoo,  dQxIf  ductus,  ere,  to  draw  together, 
aatemble,  collect, gather,  unite:  exercitum  in  unura 
locum,  Cs. :  viginti  milia  peditura,  levy,  L. :  clien- 
tes  eodem,  Cs. :  milites  in  unum,  S. :  vineas :  cor- 
tice  mmoe,  graft,  0.  —  Fig.,  to  unite,  combine: 
propositionem  et  adsumptionem  in  unum.  —  To 
hire,  rent,  borrow,  employ:  navis  conducta,  T. :  in 
Palatio  domum :  conducts  tellure,  Y. :  nummos, 
H. :  pecuniam,  lu. — To  hire,  bribe,  employ,  induce : 
qui  ab  eis  conducebantur,  ut,  etc. :  vidua  mercede 
conducta,  N. :  consulem  ad  caedem  faciendara : 
pictorem  magno  pretio:  operae  oonductae,  hired 
workmen. —  To  undertake,  contract  for,  farm :  co- 
lumnam  faciendam :  praebenda,  quae  ad  exerci- 
tum opus  essent,  to  undertake  the  supplies,  L. : 
siccandam  eluviem,  lu.  —  To  contribute  to,  be  of 
use,  be  profitable,  profit,  serve:  ad  vitae  commodi- 
tatem :  maxime  rei  p. :  neque  homini  iniuste  facta 
conducuiit :  proposito,  H. :  conducere  arbitror  au- 
ris  tuas  circumsonare,  etc,  that  it  is  useful. 

oonducticios  (  not  -titius ),  adj.  [  conduce  ], 
hired,  mercenary :  exercitus,  N. :  catervae,  N. 

oonduotio,  Snis,  /.  [conduce],  a  bringing  to- 
gether, recapitulation,  C.  —  A  hiring,  farming : 
(fundi) :  (vectigalium),  L. 

oonductor,  5ris,  m.  [conduce],  a  hirer,  lessee, 
farmer,  tenant. — Plur.,  Cs. — A  contractor:  ope- 
ns. 

oonduotum,  I,  n.  [conduce],  something  hired, 
the  tnibject  of  a  lease:  alqd  habere  conduct!,  a 
hired  apartment. 

( oonduotufl*  I ),  m.  [  P.  of  conduce  ]. — Only 
plur.,  hirelings:  operae  conductonim:  oonducti 
plorant  in  f unore,  H.  —  Mercenary  soldiers :  con- 
ducterum  III  (milia),  N. 

con-duplioo,  ftvl,  — ,  are,  to  double:  quod 
ben!  promeritus  f ueris,  T. :  tenebrae  conduplican- 
tur :  patrimonia,  lu. 

ooneoto  (not  connecto),  — ,  nexus,  ere  [com- 
+  necto],  to  bind  togetlier,  connect,  entwine,  join, 
unite,  link :  omnia  inter  se  conexa :  (apes)  pedi- 
bus  cenexae  ad  limina  pendent,  V. :  nodes,  0. — 
Fig.,  to  connect :  amicitia  cum  voluptate  cenecti- 
tur :  discrimin!  patris  filiam,  to  involve  in,  Ta. — 
In  discourse,  to  connect,  join,  compose:  illud  ex 
plaribns  oontinuatis  oonectiiur :   v erba,  H.  —  In 


philos.,  to  conclude,  infer:  omne,  quod  ipsimi 
ex  se  conexum  sit,  every  ttientical  proposition. 

oonezum,  l,  m.  [conecte],  a  necessary  const' 
quence,  inevitable  inference:  ratio  cenexL 

oonezus  (not  conn-),  adj.  [P.  of  conecto],  ad- 
joining :  aedificia,  Ta. 

oon-fabulor,  fttus,  &rl,  dep.,  to  converse,  have  a 
talk  (eld). — Supin.  ace. :  ad  eam  accedere  Confa- 
bulatum,  T. 

oon-farred,  — ,  fttus,  ftre,  to  marry  by  the  cere- 
mony of  the  cake  (confarreatio,  the  oflPering  of  a 
cake  of  spelt,  of  which  the  parties  partook) :  oon- 
farreand!  adsuetude,  Ta. :  confarreatis  parentibus 
genite,  Ta. 

con-fatalia,  e,  adj.,  associated  by  fate:  res. 

o5nfeoti6,  onis,  /.  [confide],  a  finishing,  prS" 
paring,  composing,  completing  :  huius  libri :  anna- 
Hum :  tributi,  !.  e.  an  exaction. — A  consumption : 
escarum,  a  chewing. 

confector,  oris,  m.  [conficio],  an  accompUsher, 
finisher:  negotiorum,  chargS  d'affaires:  belli. — 
A  destroyer,  consumer:  omnium  ignis. 

oonfeotua,  P.  of  conficio. 

oonfercio,  ire  [oem-+farcio],  see  confertus. 

oon-fero,  centnll,  cenl&tus  (coll-),  couferre.  L 
To  bring  together,  collect,  gather,  unite,  join  :  Ugna 
circa  casam,  N. :  undique  conlatis  membris,  H. : 
signis  in  unum  locum  conlatis,  Cs. :  dentes  in  cor- 
pore, join,  0. :  capita,  lay  heads  together:  gradura, 
to  walk  together,  Y. — To  pay  in,  contribute:  acs, 
0. :  alqd  in  tuam  statuam :  aurum  in  publicum, 
L. :  munera  ei,  N.:  tributa  quotannis:  (pecuniam) 
ad  statuam :  ad  henerem  tuum  pecuniae :  sextan- 
tes  in  capita,  L. — To  bring  together,  match,  set  in 
opposition,  oppose,  set  together:  cum  Fonteio  fer- 
rum  ac  manus  centulerunt:  conlatis  signis  exer- 
cittls  superare ;  arma  cum  alique,  N. :  castra  cum 
hoste,  L. :  castris  Scipionis  castra  conlata  habere, 
Cs. :  pedem  cum  pede,  to  fight  foot  to  foot,  L. : 
pede  conlato,  L. :  non  possum  raagis  pedem  con- 
ferre  (in  court):  gradum,  L. :  pectora  luctantia 
nexu  pectoribus,  0. :  manum  Aeneae,  Y. :  inter 
sese  certamina  belli,  Y. :  conlato  Marte,  O. :  me- 
cum  confer,  a\t,  fight  with  me,  0. :  lites,  to  quarrel, 
H. — ^F  i  g.,  to  bring  together  in  thought,  compare, 
contrast:  conferte  Yerrem:  si  conferendum  ex- 
emplumst,  cited,  T. :  faciem  meresque  duarum,  O. : 
nee  quisquam  iuventutis  cenferri  potuit,  L. :  omDia 
summa  diligentia  conlata  sunt:  banc  pacem  cum 
ille  belle:  cum  Draeone  nostras  leges:  cum  illo 
tedominandi  cupiditate:  vitam  inter  seutriusque: 
parva  magnis:  nil  iucunde  amice,  H. —  To  consult^ 
confer,  consider,  deliberate,  talk  over  :  alqd  coram : 
cum  alique  sermones,  unite  in :  consilia  ad  adul^ 
scentis,  advise  with,  T. :  iniurias,  take  counsel  oi^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


oonfevttiB 


101 


Ti:  inter  nos,  quid  finis :  quid  animonim  Hispa- 
Bis  esset,  L. — To  eompreu^  abridge^  ecndeffoe^  turn 
^fMke  brief:  Academiam  in  quattuor  (libroe): 
at  in  pauca  oonferam :  sua  verba  in  duos  rersGis, 
O.~ro  j<An  in  moving^  propote  unitedly :  cur  enim 
son  coofertis,  ne  sit,  eta,  L. — IL  To  bear,  carry, 
Mitwy,  dirttt,  take,  bring :  copias  in  provinciam : 
qow  eodem  audita  clades  oontulerat,  L. — With  9e, 
to  betake  VMndf,  turn,  ftave  recourse:  quo  me  mi- 
ser conferam?:  se  suaque  omnia  in  oppidum, 
Gi. :  quo  se  f  usa  acies,  L. :  se  in  f  ueam :  me  in 
gregem  sicarionim,  Join, — F  i  g.,  to  change^  trans- 
form, turn,  metamorphose:  aliquera  in  saxum,  0. : 
corpus  in  albam  volucrem,  0.  —  To  bring,  turn, 
£rwi :  verba  si  ad  rem  conferentur,  be  changed 
for  deed*,  T. :  suspitionem  in  Capitonem. — ^With 
M,  to  devote  onetdf,  apply,  engage :  me  ad  pontifi- 
oem :  se  ad  studium  scribendi :  se  in  salutem  rei 
p. — To  devote,  apply,  employ,  direct,  confer,  bestow 
^ipon,  gise,  lend,  grant,  transfer:  cum  maxima 
mnnera  ei  ab  regibus  conferrentur,  N. :  f ructum 
sXko,  T. :  tempus  ad  oblivionem  belli :  jprationem 
ad  misericordiam :  curas  in  rem  p. :  pecuniam  in 
rd  p.  terapus, /or  some  service:  f ructum  ingeni  in 
proximum  quemque:  Quid  damnatio  oonfert? 
ovat/,  lo. — To  refer,  ascribe,  attribute,  impute,  as- 
sign, throw  blame,  lay  to  the  charge  of:  species 
istas  hominmn  in  deos:  mortis  illius  invidiam  in 
L.  Flaccam :  culpam  in  me,  T. :  in  alteram  can- 
am,  tharow  the  Name,  L. — To  transfer,  assign^  re- 
fer, put  off,  defer,  postpone:  expugnationem  in 
hane  annum,  L.:  omnia  in  mensem  Martium: 
iJqd  in  ioozimem  diem,  Gs. :  eo  omnem  belli  ra- 
tionem  ooD^rre,  to  transfer,  Cs. 

oonfertiiii,  aeh.  [oonf  ertus],  in  a  compact  body, 
dssdy:  sese  recipere,  S. :  pugnare,  L. 

o^ifertUB,  a^}'  ^i^h  comp.  and  sup.  [P.  of  con- 
ferdo], pressed  dose^  crowded,  thick,  dense:  cum  ita 
eooferta  sint  omnia,  ut,  etc.:  plures  simul,  L. : 
agmen,  V. — Close,  compact,  in  close  array :  ut  con- 
ferti  proeliarentur,  Cs« :  via  inter  confertas  navis, 
L. :  oonfertos  in  proelia  audere,  V. :  confertiores 
ttetemnt,  L. :  confertissima  acies,  Ca. :  quam 
aaxnme  eqoi,  & — Stuffed,  filled  full,  full :  turbft 
templa,  L. :  dbo :  vita  voluptatibus. 

conferresco,  ferbul,  — ,  ere,  inch.  [com.-|-fer- 
▼»],  to  begin  to  boil,  grow  hot. — ^F I  g. :  mea  cum 
OQoferbnit  ira,  H. 

ooafeulo,  onis,  f.  [confiteor],  a  confession, 
^dasowUdgment :  sua:  servorum:  confessionibus 
^ona  patefacta  parricidia:  ignorationis :  captae 
pecaniae :  culpae,  L. :  ea  erat  confessio  caput  re- 
nmi  Romam  esse,  L. :  tacita,  L. 

cooCBSStifl,  <idj.  [  P.  of  confiteor  ],  confessed: 
•^  who pUads  guilty,  O. :  gladiatores.— Awr.  m. 
ttJH^..  criminals  who  have  corfessed:  de  confes- 
•  mppUdam  sumere,  S.  —  Confessed,  acknowl- 


edged, certain:  quam  oonfesaam  rem  redlmeri 
conetur :  dea,  manifest,  V . :  voltibus  ira,  0. :  con. 
fessam  amplectitur,  in  her  true  form,  0.— Aa 
subst.  n, :  in  oonfesso  esse,  acknowledged,  Ta. 

confSstim,  adv.  [com--|-FEN-],  inunediately, 
speedily,  without  delay,  forthwith,  suddenly :  res 
gerenda:  consequi:  hue  advolare:  rex  patres 
Gonsulebat,  L.:  deletft  materift,  L. :  alacres  ad* 
mittier  orant,  V. :  incUnatur  acies,  L.  < 

oonfioiena,  ntis,  adj.  with  sup.  [P.  of  oonficiol 
efficient, producing :  causae:  oivitas  conficientissi- 
ma  litterarum.  —  Flur.  n,  as  subst. :  ( bonorum  ) 
conficientia,  the  sources. 

oonfioio,  ffid,  fectus,  ere  [  com-  +  faoio  ],  to 
make  ready,  make,  prepare,  bring  about,  complete, 
accomplish,  execute,  consummate,  fulfil:  soocos  8U& 
manu :  vestem :  tabulae  litteris  Graecis  oonfectae, 
written,  Gs. :  libri  Graeco  serraone  confecti,  com- 
posed, N. :  librum  Graece,  N. :  tabulas,  to  keep 
accounts :  nuptias,  T. :  bello  oonfecto,  ended,  8. : 
duella,  H. :  facinus :  oaedem,  N. :  mandata  brevi, 
S. :  spes  conficiendi  negotii,  Cs. :  quibus  rebus 
confectis,  S. — To  settle,  dose,  finish:  cum  ApellA 
de  columnis:  de  negotio. — 7b  pass  over,  accom- 
plish, traverse, go  over,  make:  magno  itinere  con- 
fecto,  Cs. :  iter  anno,  N. :  ubi  confecti  cursOs,  Y . : 
inmensum  spatiis  aequor,  V. :  tecta  facturi,  ut 
mille  passuum  conficiatur,  covered. — To  dimini^ 
lessen,  weaken,  sweep  away,  destroy,  kill,  subdue, 
wear  out,  consiune:  Atheniensis,  N. :  provincias : 
exercitlis,  L.:  me  (sica)  paene  con  fecit,  killed: 
dentes  escas  confidunt,  grind:  cibum,  L. :  cibos, 
to  digest :  fame  confid :  patrimonium :  suam  rem. 
— P.  perf.,  impaired,  weakened,  overcome,  reduced, 
exhausted:  equus  senio,  Enn.  ap.  C. :  aetate,  S. : 
aevo,  y.  s  malis  res  p. :  volneribus,  Cs. :  curft,  T. : 
confectus  et  saucius :  (captives)  ignominiis,  worn 
out,  L. — To  prepare,  provide,  procure,  bring  togeth- 
er: tribum  necessariis  suis,  the  votes  of:  armata 
milia  centum,  Cs. :  pauxillulum  nummorum,  T. : 
pecuniam  ex  illft  re :  oonficiendae  pecuniae  ratio- 
nes. — F  i  g.,  to  produce,  cause,  make,  bring  about, 
effect :  aliquid  gnato  mali,  T. :  raottls  animorum : 
animura  mitem,  render:  causae  confidunt,  are 
^ficient. — Of  time,  to  complete,  finish,  end,  spend, 
pass :  sexaginta  annos :  noctis  partem  ibi :  hieme 
confectft,  Cs. :  vitae  cursum. — To  show,  deduce: 
ex  alquft  re  alqd :  ex  quo  oouficitur,  ut,  etc :  id 
quod  conficiatur  ex  ratiodnatione ;  see  also  conflo. 

oonfiotlo^  Onis,  /.  [oonfingo],  a  fabricating : 
criminis. 

oonfiotofly  P.  of  oonfingo. 

oonfidena,  entis,  acfj.  with  sup.  [P.  of  confi- 
de], bold,  daring,  confidmt :  senex,  T. — Shamdess, 
audacious,  impudent :  Homo,  T. :  tumidusque,  £i. : 
astutia:  iuvenum  confidetitissirae.  Y. 


Digitized  by 


Google 


oonfidoQter 


162 


conflagro 


oonfidenter,  adv.  with  comp.  and  mp,  [oonfi< 
dens],  boldly^  daringly^  v>ith  intrepidity:  dicere 
oonfidentius. — Avdadoudy,  impudently^  T. :  oonfi- 
dentissime  resistens,  Her. 

oonfidentia,  ae,  /.  [confidensj,  confidence^ 
boldness :  confidentiam  et  vocem  def uisse. — Assur- 
ance^ audacity^  impudence :  ingens,  T. :  quft  confi- 
dentia  dicant. 

oon-fido,  fisus,  sum,  ere,  to  trusty  confide^  rely 
w/xm,  believe^  be  assured:  vestrae  virtutr:  causae 
Buae :  cui  (  equitatui ),  Cs. :  fidei  Romanae,  L. : 
Mario  parum,  S. :  sibi  confisi,  relying  on  themselves, 
Cs. :  si  mihi  ipse  confiderein,  dared  trust:  suae 
Tirtuti,  L. :  riribus,  Cs. :  dis  inmortalibus,  S. :  suis 
militibus,  L. :  auxiliis  de  salute  urbis,  Cs. :  corpo- 
ris firmitate :  (oratio)  confidere  videbatur  invidifi, 
to  be  founded  on:  natura  loci,  Cs. :  alio  duce,  L.: 
socio  Ulixe,  0.:  praesidio  legionum,  Cs. — To  be 
eonfidenty  be  assured:  ilium  Salvom  adfuturum 
esse,  T. :  mei  rationem  offici  esse  persolutam  : 
(Romanos)  re  frumentarift  intercludi  posse,  Cs. : 
priucipem  se  fore,  SL:  nee  bostibus  diuturnum 
gaudium  fore,  L. — To  be  confident,  have  confidence: 
nihil  nimis :  satis,  S. :  adflictis  melius  confidere 
rebus  (abl.  absol.),  V. 

oon-figo,  fixl,  ftxus,  ere,  to  join,  fasten  to- 
gether: transtra  trabibus  confixa  clavis,  Cs. —  To 
pierce  trough,  tran^iz:  capras  sagittis:  confixi 
ceciderunt,  K. :  Connxi  a  sociis,  V. — F  i  g. :  eius 
sententiis  confixus,  i.  e.  rendered  potoerless :  ducen- 
tis  confixus  senati  consultis. 

oon-findo,  — ,  — ,  ere,  to  cleave,  split :  pontus 
consciiiditur  aere,  Tb. 

con-fingo,  finxl,  flctus.  ere,  to  fashion,  fabri- 
cate, invent,  devise,  feign,  pretend:  lacrumae  cou- 
fictae  dolis,  T. :  causas  ad  discordiam,  T. :  crimen : 
causam,  L. :  id  cogitatum  esse. 

oon-finlBi  e,  at(f.,  bordering,  conterminous,  ad- 
joining, contiguous :  ager,  L. :  hi  Senonibus,  Cs. : 
potentiori,  S. :  caput  collo,  0. :  litora  prato,  0. — 
Fig.,  nearly  related,  Uke,  similar:  carmina  studio 
vestro,  0. 

confinlnm,  I,  n.  [confinis],  a  confine,  common 
boundary,  limit,  border:  Treverorum,  Cs. :  Ger- 
maniae  Raetiaeque,  Ta. :  in  vicinitatibus  et  con- 
finiis  aequus,  in  questions  of:  triplicis  confinia 
mundi,  0. — Fi g.,  a  confine,  boundary:  breve  artis 
et  falsi,  Ta. — Usu.  plur, :  lucis,  noctis,  dawn,  0. : 
cum  luce  dubiae  noctis,  i.  e.  twilight,  0. :  mensum, 
0.:  mortis,  Tb. 

oon-fio,  — ,  fieri,  coUat.  form  for  conficior,  to 
be  brought  together:  ex  quo  summa  mercedis  con- 
^eret,  might  be  raised,  I*  —  To  be  arranged,  be  ac- 
complished, be  brought  about :  id  difficilius,  Cs. : 
r,u&  ratione  quod  instat  confieri  possit,  Y, 

oonnrmatio,  Onis,/.  [confirmo],  a  securing, 


establishing,  confirming:  anctoritatis :  libertatis. 
—  In  r  b  e  t.,  an  adducing  of  proofs^  C.  —  A  con- 
firmation, assurance,  encouragement:  animi,  Cs.: 
mea :  perf ugae,  by  a  refugee,  Cs. 

conflnnator,  dris,  m.  [confirmo],  he  who  as- 
sures :  pecuniae,  a  surety. 

confirmatuBf  a^^j.  with  comp.  [P.  of  confirmo], 
encouraged,  confident,  courageous,  resolute:  animus: 
confirmatiorem  exercitum  efficere,Cs. — Established^ 
certain :  quod  eo  confirmatius  erit,  si,  etc. 

Con-finnB,  avT,  &tus,  &re,  to  make  firm,  make 
strong,  establish,  strengthen :  vires  nervosque,  Cs. : 
confirmandi  causS,  Cs. — F  i  g.,  to  strengthen,  estab- 
lish, reinforce,  confirm :  se,  to  recover :  valetudi- 
nera :  cum  civitatibus  pacem,  Cs. :  societatem,  Sw : 
suam  manum :  sese  auxiliis,  Cs. :  Galliam  praesi- 
diis :  regnum  Persarum,  N. :  decretum,  to  rcUify : 
acta  Caesaris. —  To  confirm,  animate,  inspirit,  cK&bt, 
encourage,  make  bold:  animos  verbis,  Cs. :  confir- 
mato  animo,  iubet,  etc.,  S. :  timentes,  Cs. :  diffiden- 
tem  rebus  suis :  territos,  S. :  sese,  Cs. :  eos  multa 
pollicend(T,  uti  pergerent,  to  persuade,  S. :  gladiato- 
res  spe  libertatis,  Cs. :  confirroant  ipsi  se,  one  an- 
other. —  To  confirm,  strengthen  (in  purpose  or 
fidelity):  Oppianicum  accusatorem  filio:  confir- 
mandorum  horoinum  causu,  Cs. — To  corroborate, 
prove,  demonstrate^  support,  establish :  nostra  argu- 
mentis :  hoc  visum  (esse),  Cs. :  hoc  de  omnibus : 
crimen  commenticium :  bis  confirmatis  rebus,  Cs. 
— To  assert,  (iffirm,  protest,  give  assurance,  assure 
solemnly :  ut  possum  oonfirmare :  hoc,  quod  Intel- 
lego :  de  re  tant&  nihil  frustra,  Cs. :  illud  iure  iu- 
rando  daturum,  etc.,  Cs. :  fidem  inviolatam  fore, 
S. :  hoc,  vitam  mihi  prius  defuturam,  etc :  inter  se, 
Cs. :  iure  iurando  confirmari  oportere,  ne,  etc,  Cs. 

confisio,  Onis,  /.  [confido],  confidence,  asaur- 
ance:  animi. 

connsua,  P.  of  confido. 

confiteor,  fessus,  «n,  dep,  [com--|-fateorlL  to 
acknowledge,  confess,  own,  avow,  concede,  aUow, 
grant :  confitere,  T. :  confitentem  audire  alqm  : 
non  infitiando  confiteri  videbantur:  Confessas 
mantis  tendens,  in  surrender,  0. :  scelus :  amorem 
nutrici,  0. :  se  victos,  Cs. :  se,  reveal,  0. :  deam, 
y. :  se  hostem :  hoc  de  statuis :  hoc  confiteor  iare 
Mi  obtigisse,  T. :  sese  plurimura  ei  debere,  Cs. : 
largitionem  factam  esse:  0  cui  debere  s&lutem 
confiteor,  0. — F  i  g.,  to  reveal,  manifest,  show  :  oon- 
fessa  vol  ti  bus  iram,  0. 

oonfizua,  P.  of  configa 

oon-flagro,  avl,  atus,  ftre.  to  bum,  be  consum0dy 
be  on  fire :  impedimenta  conflagrare,  Cs. :  classia 
incendio  conflagrabat:  urbem  conflagrare  Telle: 
urbs  incendio  conflagrata,  Her.  —  Fig.,  to  be  in- 
darned,  bum  :  amoris  flammft.  —  7h  be  destroyed, 
be  exhausted:  ubi  oonflagrassent  Sidicini,  L. —  7b 


Digitized  by 


google 


oonfliotatas 


168 


oonlondo 


U  amdannedy  be  consumed :  flagitioram  mvidift : 
mTidii  Hieronymi,  L. 
confliotataB,  P.  of  conflictor. 

conffictid,  Onis,  /.  [confligoli  a  collision^  eon- 
fid:  caasanim:  renim  contranarum. 

CODflicto,  avl,  &tu9,  &re,  intena.  [confligo],  to 
ame  in  conflict^  eoUide:  cum  malo,  T. :  per  scelera 
rem  p^  to  rutn,  Ta. 

conflictor,  fttus,  &rl,  dep,  [confligo],  to  struggle^ 
wredU,  cxmflict^  engage^  he  afflicted:  cum  ingeniis 
dosmodi,  T. :  cum  adverea  fortuna,  N. :  inopia, 
Osw :  morbo,  N. :  difficultatibus,  L. :  tempestatibus, 
Ta. —  To  contend,  struggle,  litigate:  honestiore  iu- 
dido,  hy  a  more  reputable  process:  iniquissimis 
TerbiSf  on  a  most  unfair  issue. 

1.  oonffictuSk  P.  of  confliga 

2.  ( coxiffictiia,  Os ),  m.  [confligo],  a  striking 
tog^her  (only  abl.  sing.);  lapidum. — A  wrestling, 
struggle:  corponim. 

cdn-ffigOf  flixl,  fllctus,  ere,  to  come  into  collision, 
dash  tog^her:  illae  (naves)  inter  se  incitatae  con- 
flixenmt,  Ca. — To  he  in  conflict,  contend,  fight,  com- 
bat :  armis :  angusto  man,  N. :  manu  cum  hoste : 
cam  Antonio,  S. :  cum  rege  secundo  proelio,  L. : 
advenus  classem,  N. :  adversi  venti  Confligunt, 
V.  — ¥\g,^to  he  engaged,  he  at  war:  causae  inter 
§e  oonfligont:  mens  sana  cum  amentia. — To  dis- 
pute, eo^end:  leviore  actione:  universft  ratione 
com  Testra  confligendum  puto. — With  aec.,  to  set 
ta  strong  contrast :  cum  scripto  factum. 

o5n-fld,  fivl,  atus,  fire,  to  hlow  up,  kindle,  light : 
inc«ndiam,  L. :  falces  conflantur  in  ensem,  are 
9meUed,Y. — Fig.,  to  kindle,  inflame:  mihi  invi- 
diam: civile  bellum  conflatum  tua  opera:  seditio- 
nem. — To  bring  together,  make  up,  compose,  get  up, 
Toisi:  exercitnro :  pecuniaro  :  aes  alienum  grande, 
S. :  accusationem :  iudicia  domi,  L.  —  To  bring 
tf&oirf,  effect,  accomplish,  procure,  produce,  cause,  oc- 
foaion:  quibus  ex  rebus  conflatur  et  efficitur  id, 
etc :  ex  Malo  principio  faroiliaritas  Conflatast,  T. : 
oonaenfios  paene  conflatus, «ni/e(/;  alicui  negotium : 
in  se  tantum  crimen. 

coDflnenSy  entls,  m.  [P.  of  confluo],  a  place  of 
umion,  confluence,  junction,  forks:  ad  confluentem 
Mosae  et  Rheni,  Cs. :  ad  confluentes  conlocat,  eta, 
L. 

con-flnd,  fluxl,  — ,  ere,  to  flow  together,  run  to- 
gether: ibi  amncs  confluunt  in  unum,  L. :  (portas) 
in  eiita  confluunt. — F  i  g.,  to  flock  together^  crowd, 
lifting,  assemble,  be  gathered:  ad  eum,  Cs. :  ad  eius 
triremera,  N. :  Romam,  S.  :  plures  ad  haec  studia : 
Qt  ad  no6  pleraeque  (causae)  confluant. 

oon-fodio,  fodi,  fossus,  ere.  —  Prop.,  to  dig 
^(kgover;  hence,  to  transfix, stab, pierce:  ibique 
pagaaos  confoditur,  S. :    aliquot  vobieribus,  L. : 


confossus,  y. :  alqm  barpe,  0. — F  i  g.,  to  transfix: 
tot  iudiciis  confossi,  i.  e.  hopelessly  convicted,  L. 

oonlbre,  in/".  [ com- +  fore,  inffut.  of  sum], 
only  impers.,  that  %t  will  he  accomplished:  et  spero 
confore,  i.  e.  to  succeed,  T. 

oonfonnatio,  dnis,  /.  [conformo],  a  sgmmet' 
rieal  forming,  conformation,  shape,  form,  fashion: 
liniamentorum :  vocis,  expression :  doctrinae,  i.  e. 
culture. — F  i  g.,  an  idea,  notion,  conception :  animi : 
ut  res  conformatio  quaedam  notaret. — I  n  r  h  e  t, 
rhetorical flnisli,  elaboration :  sententiarum. 

oon-formo,  &vT,  lltus,  &re,  to  form,  fashion, 
shape:  mundus  a  naturft  conformatus.  —  Fig.,  to 
fashion,  educate,  modify,  form:  mentem  cogita- 
tione :  mores :  vocem  hortatu :  liberos  sibi,  Ta. : 
se  ad  alcuius  voluntaiem,  to  conform. 

oonfoBBua,  P.  of  confodio. 

oon - fragOBua,  adj.,  broken,  rough,  uneven: 
loca,  L. :  viae,  L. — Plur.  n.  as  subst. :  inter  oonfra- 
gosa  (sc  loca),  L. 

o5n-fremd,  ul,  — ,  ere,  to  resound,  murmur 
loudly:  confremuere  omnes,  0. 

oon-frico,  ftvi,  fttus,  ire,  to  rub  vigorously: 
caput  unguento. 

cdnfringo,  frSgT,  fr&ctus,  ere  [com--|-frangol, 
to  break  in  pieces,  shatter  :  forls  caedendoi  L. :  di- 
gitos.  — F  i  g.,  to  destroy,  crush :  consilia. 

oon-ftigio,  fQgi,  — ,  ere,  to  flee,  take  refuge,  run 
for  succor :  domuro,  T. :  ad  te,  V. :  ad  aram  in 
exsiliuro :  Phylen,  N. :  in  naves,  Cs. :  ad  limina 
supplex,  0. — Fig.,  to  take  refuge,  have  recourse, 
resort:  ad  vim :  ad  Etruscorum  opes,  L. :  ad  meam 
fidem:  ab  iure  ad  ferrum,  appeal:  illuc,  ut  neget, 
etc. :  habebam  quo  confugerem. 

oonfuglaxn,  I,  n.  [com- +2  FVG-],  a  place  of 
refuge,  refuge,  shelter,  0. 

oon-fundo,  fQdl,  fQsus,  ere,  to  pour  together, 
mingle,  mix,  blend:  ius  confusum  sectis  herbis,  H. : 
(venenum)  in  poculo  confusum :  Cumque  tuis  la- 
crimis  nostras,  0. :  (Alpheus)  Siculis  confunditur 
undis,  mingles,  V. — To  pour  otU:  cruor  in  fossam 
confusus,  H. — Fig.,  to  mingle,  unite,  join,  combine, 
blend:  vera  cum  falsis :  vis  toto  confusa  mundo : 
res  p.  ex  tribus  generibus  confusa :  duo  populi  in 
unum  confusi,  L. :  Diversum  confusa  genus  pan- 
thera  camelo,  i.  e.  the  giraffe,  H. :  Rusticus  urbano 
confusus,  H. — P  o  e  t. :  proelia  cum  Marte,  H. —  To 
confound,  confuse,  jumble  together,  disorder:  signa 
et  ordines  peditum  atque  equitum,  L. :  foedus,  to 
violate,  V. :  Imperium,  proraissa,  preces  in  unum, 
mittgUs  together,  O. :  fasque  nefasque,  0. :  mare 
caelo,  lu. :  ora  fractis  in  ossibus,  i.  e.  make  undis- 
tinguishable,  0. :  voltum  Lunae,  to  obscure,  0. — To 
disturb,  disconcert,  confound,  perplex  :  confusa  rae- 
moria,  L. :  Rutulum,  lu. — To  diffuse,  suffuse,  spread 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


confuse 


164 


oongresBio 


aver :  cibus  in  veDain  conf unditur,  diffuses  itself: 
aliquid  in  totam  orationem. 

oonfose,  adv,  with  eomp,  [confusus],  confused- 
fyy  in  disorder :  loqui:  agere:  confusius  acta  res. 

OOnfosiOf  Gnis,/.  [confusus],  a  minaling^  mix- 
ing^ blending  :  yirtutum.  —  A  con/wtnaing^  conju- 
sion^  disorder :  temporum :  suff ragiorum :  vitae : 
oris,  i.  e.  a  blush,  Ta. 

odnfuBua,  adj.  with  comp,  [P.  of  con  f undo], 
mingled^  confused^  perplexed^  disorderly:  strages, 
v.:  oratio:  verba,  0.:  suffragium,  L.:  clamor, 
of  doiuhtfvl  origin,  L.  —  Disordered,  confused : 
mens,  V. :  animo,  L. :  variS  imagine  rerum,  V. : 
animi,  L. :  oe,  blushing,  0. :  conf usior  facies,  Ta. : 
ex  recent!  morsu  animi,  L. 

oonfatd,  &vl,  fttus,  Sre  rcom--|-FV-],  to  check, 
repress,  dampen,  suppress,  diminish:  dolores  me- 
morift:  audaciam. — To  put  down,  put  to  silence, 
confute,  refute,  overthrow:  verbis  senem,  T. :  dio- 
tis  confutabitur,  T.:  argumenta :  verba  rebus,  L. 

oon-fatuo,  — ,  — ,  ere,  to  cohabit  with,  Ct. 

oon-gelo,  &vl,  atus,  are,  to  freeze  together,  con- 
geal: cum  duro  lingua  palato  Congelat,  stiffens, 
0. :  alqd  congelat  aere  tacto,  is peirified,0.—-F'ig., 
to  grow  stiff:  congelasse  amicum  otio. — To  freeze, 
make  stiff:  in  lapidem  rictas  serpentis,  0. 

oon-gemino,  avi,  fttus,  &re,  to  redouble,  multi- 
pig:  ensibus  ictOs,  V.:  secnnm,  pig,  V. 

oon-gemo,  iil,  — ,  ere,  to  sigh  deeply:  conge- 
muit  senatus :  (omus)  supremum  Congemuit,  Y, 

oonger,  gri,  m.,  =zy6yypoQ,  a  sea-eel,  conger-eel, 
T. 

oongerlefl*  aoc  em,  abl.  e,/.  [cora-+GES-],  a 
heap, pile,  mass:  disposita,  i.  e.  chaos,  O. :  Congerie 
e  media,  the  ruins,  0. :  lapidum,  L. :  summa  sil- 
yae,0. 

oon-gero^  ges^  gestus,  ere,  to  bring  together, 
collet,  heap  up,  throw  together:  vim  auri  in  reg- 
num :  undique  quod,  etc.,  N. :  congestis  undique 
saccis,  H. :  turea  dona,  V. :  viaticum :  congestis 
armis,  0. :  in  suam  sua  viscera  alvum,  0. :  Midae 
iu  oe  grana :  scuta  illi  (virgin!)  congesta,  L. — To 
make, build, construct,  erect, pile:  aram  sepulcri  ar- 
boribus,  V. :  congestum  caespite  culmen,  thatched, 
v. :  locus  quo  congessere  palumbes  (sc.  nidum), 
V. — F  i  g.,  in  discourse,  to  bring  together,  comprise, 
massT  operarios  omnes:  (turbam)  in  hunc  sermo- 
nem. — To  heap  up,  pile,  accumulate,  impose,  load: 
ad  alquem  omnia  omamehta:  beneficia  in  ali- 
quem,  L. :  spes  in  unura  Te  mea  congesta,  cetdred, 
0.:  maledicta  in  aliquem:  iuveni  tr!umphos,Ta. 

OongesticiuBf  adj.  [congero],  heaped,  piled  up, 
thrown  together :  agj^er  ex  materia. 

1.  congestus,  P.  of  congero. 

2.  (congestUB,  Os),  m.  [com-+6ES-],  a  bring- 


ing together,  heaping,  accumulation  {on\yMsiitg^ 
copiarum, Ta. :  avium:  lapidum, Ta. 

oongiarium,  l,  n.  [congius],  a  largess  to  thk 
poor  of  a  congius  to  each  man  (of  oil,  etc.) :  con- 
giariis  multitudinem  delenire. — A  largess inmon^ 
gift,  distribution:  ab  Antonio:  plebi,  Ta.:  moli. 
tum,  Cu. :  multa,  L. 

oongius,  I,  m.,  a  measure  for  liquids,  six  seztor 
rii  (nearly  six  pints  English) :  olei,  L. 

oon-glaoio,  — ,  — ,  are,  to  freeze,  congeal:  aqua 
conglaciaret  frigoribus. 

oong;lobatio,  onis,  /.  [conglobo],  a  crowding 
together:  fortuita  (militum),  Ta. 

oon-globo,  avI,  fttus,  are,  to  gather  into  a  baU, 
press  together  in  a  mass,  roll  up :  mare  congloba- 
tur  undique:  terra  nutibus  suis  conglobata:  se 
in  unum,  L. :  in  forum,  L. :  proditores  oonglobati, 
in  a  compact  body,  L. :  conglobatae  beluae,  L. — 
Fig.:  definitiones  conglobatae,  accumulated. 

oonglutinatio,  onis,/.  [conglutino],  a  cement' 
ing,  joining :  verborum.  —  A  union,  compound : 
recens. 

oon-g;lutlno,  llvl,  fttus,  are,  to  join  together, 
unite,  cement  :  amores  nuptiis,  T.  —  7b  compose^ 
unite,  frame  together:  hominem:  amicitias:  Ex 
his  conglutinatus,  composed, 

con-gratulor,  fttus,  ftrl,  dep.,  to  wish  joy,  con- 
gratulate :  libertatem  civitati  restitutam,  L. 

oongredior,  gressus,  I,  dep.  [cora-+gradior], 
to  come  together,  meet,  have  an  interview  :  Gongr^ 
dere  actutum,  T. :  ubi  congress!  sunt :  coram : 
cum  eo  ad  coiiloquium,  L. :  in  itinere,  Cs.  —  To 
meet  in  strife,  fight,  contend,  engage,  join  battle  : 
cum  finitimis  proelio,  Cs. :  acie,  L. :  cum  fortiore, 
N. :  ueque  hostem  secum  congressum,  L. :  corn- 
minus,  L. :  contra  Caesarem :  Achilli,  V. :  locus 
ubi  congress!  sunt :  cum  vellet  congrederetur,  Cs. 
—  Fig.,  of  advocates,  to  strive,  contend:  tecum: 
mecum  criminibus,^'otn  issue  on  the  charges, 

oongregabillfl*  e,  adj.  [congrego],  social,  gre 
garious :  apium  examina. 

oongregatdo,  onis,/.  [congrego],  union,9ocieiy, 
association :  hominum. 

congrego,  ftvl,  atus,  are  [com--|-grex],  to  col- 
lect in  afiock^  swarm  :  apium  examina  congregan- 
tur. — To  collect, a^emble,  unite,  join^  associate:  ho- 
mines :  familiae  congregantur :  se  unum  in  locum 
ad  curiam:  hominem  in  hunc  numerum:  se  cum 
aequalibus. — Pom.,  to  asxeinhle  :  unum  in  locum : 
armati  locis  patentibus  congregantur,  L. :  in  urbe, 
Ta. — P  r  o  V. :  pares  cum  paribus  facillime  congre- 
gantur, birds  of  a  feather. 

oongreseiS,  Onis,/  [com-+GRAD-],  a  mtet- 
ing,  interview,  conference,  aitsociation^  society  :  no- 
stra:   congressione    digmis:    cum    congreaaione 


Digitized  by  V^OOQIC 


congreasiui 


165 


coniagalis 


prolubere :  in  congressionibus  familianim,  in  fa- 
wUiar  circles  :  maris  et  f  eminae. 

L  congresBoa,  P.  of  congredior. 

2.  congrewsua,  Qs,  m.  [com- + GRAD-],  a  meet- 
ing,  onaMy^  eonferenee^  convencUioUy  interview : 
eoogressum  tuum  fugiunt:  ad  congressum  eius 
perrenire:  cum  illis  sermone  et  congressu  con- 
iongi :  congressu  aeqnalium  prohibitus,  L. :  sibi 
com  dei  coDgressfis  nocturnes  esse,  L. — A  join- 
ng  batUe^  onsei^  encownUr^fight :  ante  congressum : 
com  his  navibus  classi  congressus  erat,  Gs. :  niag- 
nam  cladem  in  congressu  facere,  S. :  Tris  uno  con- 
gressu (ferit),  V. :  alcuius  durior,  Ta. 

oongmens,  entis,  ctdj,  [P.  of  congnio],  agree- 
imgyfiL,  appropriate,  suitable,  coruitterU,  congruous : 
com  lis  natura :  acUo  menti :  genus  dicendi :  roo- 
tusy  appropriate  gesture',  L. :  haec  duo  pro  con- 
gruentibus  sumere:  congruens  videtur  aperire, 
etc,  Ta. — Symmetrical,  consistent,  harmonious: 
ODOceDtus:  clamor,  L. :  (alquis)  cum  eft  disciplinft. 
—Pbsr.  n.  as  subsL  :  oongruentia  his  disserere,  Ta. 

oongraenter,  adv.  [  congruens  ],  agreeably, 
fidy,  suitably  :  naturae  rivere :  ad  alqd  dicere. 

congrod,  ul,  — ,  ere,  to  coincide,  agree:  dies 
cum  solis  ratione :  at  ad  metam  eandem  soils  dies 
congmerent,  L. — Fig.,  to  coincide,  correspond,  be 
sidUd,  be  adapted,  agree,  accord,  suit.  Jit :  alcuius 
aim  moribus,  to  be  congenial:  dicta  cum  scriptis, 
L. :  inter  se :  sermo  inter  omnes  congruebat,  L. : 
ooni  causae  orationis  genus :  ad  equestrem  pug- 
nara,  Ta. — To  agree,  harmonise,  accord,  be  in  har- 
mony, be  like :  inter  nos,  to  be  in  communication, 
T. :  deflm  sentenUae,  N. :  linguft,  moribus,  L. : 
animi  corporum  doloribus  congruentes,  affected 
by:m  eum  morem,  following,  L. :  eae  res  in  unum 
coDgroente8,/N>in/tfi^  to  one  conclusion,  L. 

conlcio  or  odioio  (coniiciO),  i^cT,  iectus,  ere 
[com-+iacio].  L  To  throw  together,  unite,  col- 
led: sarcinaa  in  medium,  L. — Fig.,  to  draw  a 
eoiuhmon^  conclude,  infer,  conjecture,  guess :  sexa- 
giQta  ut  conicio,  T. :  eum  regnum  ei  commississe, 
N.— Id  augury,  to  prophesy,  foretell,  divine,  inter- 
pret: de  matre  saviandft  ex  oraculo:  male  con- 
iecta :  quae  tempestas  impendeat. — ^11.  To  throw, 
east,  urge,  drive,  hurl,  thrust,  put,  place :  tela,  Ca. : 
tlajTBoa,  0. :  pila  in  bostes,  Gs. :  alqm  in  carce- 
nm :  reliquos  in  f  ogam,  Gs. :  serpentls  in  vasa, 
N. :  cnltros  in  guttura,  O. :  se  in  signs  manipu- 
losque,  Gs, :  se  in  fugam  :  se  in  pedes,  to  take  to 
one's  beds,  T. :  se  intro,  T. :  spolia  igni,  V. ;  facem 
iuTenijV. :  (iaculuro)  inter  ilia  coniectura,  0. — 
Fig^  to  bring,  direct,  turn,  throw,  urge,  drive, 
forte:  me  in  laetitiam,  T. :  (Gatilinam)  ex  insidiis 
ID  iatrocinium:  se  in  noctero,  to  commit:  naves 
is  ooctero  coniectae,  delayed,  Gs. :  se  mente  in 
fersam,  to  apply  '  oratioDem  in  clarissimos  viros : 


pecuniam  in  propylaea,  squander:  culpam  in  unum 
vigilem,  L. :  maledicta  in  eius  vitara :  crimen  in 
qua  tempora,  L. :  omen  in  illam  provinciam :  baec 
in  eculeum  coiciuntur,  le.can  endure  the  rack: 
querelas  absenti,  Tb. :  petitiones  ita  coniectae, 
aimed:  id  sub  legis  vincula,  L. —  To  throw,  place, 
put,  include:  verba  in  interdictum:  plura  in  ean- 
dem epistulam. 

coniectio,  onis, /.  [com-  +  lA- ],  a  hurling, 
throwing:  telorum.  —  Fig.,  a  putting  together, 
comparing :  annonae  et  aestimationis. — A  conjeO' 
ture,  interpretation :  somniorum. 

ooniecto,  ftvl,  fttus,  fire,  freq.  [conicio],  to  in- 
fer, conjecture,  guess  •  alqd :  rem  eventu,  L. :  de 
imperio,  Ta. :  eum  Aegyptum  iter  habere,  Gs. :  ex 
eo  quid  sentiant,  L. :  valetudinem  ex  eo,  quod, 
etc.,  Ta. 

ooniector,  dris,  m.  [  conicio  ],  a  diviner,  seer, 
soothsayer. 

coniectura,  ae,/.  [conicio],  a  conjecture,  guess, 
induction,  inference :  ex  uno  de  ceteris:  coniectu- 
ram  facere :  ex  voltu  coniecturam  facere,  quan- 
tum, etc. :  num  aberret  a  coniecturft  suspitio,  i.  e. 
reasonable  inference:  coniectQra  nihil  iudicare: 
res  non  coniecturft,  sed  oculis  teiieri :  mentis  divi- 
nae,  L.  —  In  augury,  a  conclusion  from  omens, 
divining,  soot/iftaying :  somnii :  futuri,  0. 

ooniecturalis,  e,  adj.  [coniectura],  belonging 
to  conjecture,  conjectured :  causa. 

1.  ooniectua,  P.  of  conicio. 

2.  coniectua,  Gs,  m.  [com-H-IA-],  a  throwing, 
casting,  projecting,  hurling :  lapidum  coniectu 
fracta  domus :  terrae,  L. :  telorum,  N. :  venire  ad 
teli  coniectum,  %oithin  reach,  L. — F  i  g.,  a  turning, 
directing:  in  me  animorum  oculorumque. 

conifer,  fera,  f crura,  adj.  [conus+FER-],  bear- 
ing conical  fruit :  cyparissi,  V. 

coniger,  gera,  gerura,  acfj.  [conus+gero],  bear- 
ing conical  fruit :  pin  us,  Ct. 

(coniicio),  see  conicio. 

oomsns,  P.  of  conitor. 

oonitor  (not  conn-),  nisus  or  nixus,  I  [com-+ 
nitor],  dep.,  to  put  forth  all  one^s  strength,  nuike  an 
effort,  strive,  struggle,  endeavor :  omncs  conisi  ho- 
stem  avertunt,  L. :  valido  corpore :  dextrft,  V. : 
omnibus  copiis,  L. :  uno  animo  invadere  hostem, 
L. :  sese  ui  erigant. —  To  press  upon,  press  toward, 
struggle  toward,  stAve  to  reach:  smnmft  in  iugum 
virtute,  Gs. :  in  unum  locum,  L. —  To  labor,  be  in 
labor:  Spem  gregis  conixa  reliquit,  V. — Fig.,  to 
endeavor,  struggle:  ut  omnes  intellegant:  ratio 
conixa  per  se, putting  forth  her  own  energy:  ad 
convincendum  eum,  Ta. :  omnibus  copiis,  L. 

coniugalis,  e,  adj.  [coniunx],  of  marriage, 
coryugal:  di, Ta.:  amor, Ta. 


Digitized  by 


Google 


oonliigatlo 


166 


oonixas 


ooniugatio,  dnis,/.  [coniugo]. — Prop.,  a  con- 
nseUcm;  hence,  the  ttymological  connection  of 
word$. 

ooniugator,  Oris,  m.  [  com-  +  IV-  ],  one  who 
unite* :  ainoris,  Gt 

ooniuglalis,  e,  <idj.  [coniugium],  of  marriage^ 
connubial :  f oedus,  0. :  lesta,  0. 

ooniugiom,  I,  n.  [com- +!¥-], — Prop.,  a  con- 
fiection^  union  ;  hence,  marriage^  wedlock :  Tulliae: 
liberate,  T. :  coniugii  dos,  0.— Of  animals,  V. — A 
hu^>and,  v.,  Pr.— ^  m/e,  V. 

oon-iugo,  &vl,  Stus,  are,  to  join,  unite :  amici- 
tiam,  to  form :  coniugata  verba,  etymologicaUy  re- 
lated, 

ooniunote,  adv.  with  comp.  and  sup.  [coniun- 
go],  in  connection^  conjointly y  at  the  same  time: 
coniuncte  re  verboque  risus  moveatur:  elatum 
aliquid,  i.  e.  conditionally :  agere. — In  friendship^ 
intimately :  coniuncte  vivere,  N. :  coniunctius  vi- 
▼ere:  coniunctissime  vivere. 

ooniunotim,  cuiv.  [coniungo],  unitedly^  in  com- 
mon^ jointly,  together:  pecuniae  coniunctim  ratio 
habetur,  Gs. :  petere  auxilium,  N. :  rogationes  ac- 
cipere,  L. 

ooniunctio,  Onis,/.  [com-+IV-],  a  connect- 
ing, uniting,  union,  agre&neni :  hominuro :  adfini- 
tatis :  vestra  equitumque :  mecum  gratiae. — Mar- 
riage^ relationship,  affinity:  sanguinis:  fratrura: 
adfinitatis. — Friendship^  intimacy:  Caesaris:  pa- 
terna. — In  philos.,  a  connection  of  ideas. — In 
grammar,  a  conjunction. 

ooniunotom,  l,  n.  [coniungo].  —  In  rhet, 
eonfiection, 

ooniunctOB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
coniungo],  connected:  ratis  coniuncta  crepidine 
saxi  Expositis  scalis,  V. — Of  places,  cuijoining,  bor- 
dering upon,  near^  clone:  loca  castris,  Cs. :  Paphla- 
gonia  Cappadociae,  N.  —  Connected  by  marriage, 
married:  digno  viro,  V. —  United  by  relationship, 
cuaociaied,  culied,  kindred,  intimate,  friendly :  ci- 
vium  omnium  sanguis,  kindred:  cum  aliquo  vin- 
culis  adfinitatis:  equites  concordift  coniunctissimi : 
sanguine,  S. :  propinquitatibus  adfinitatibusque, 
Cs. :  quis  mihi  debet  esse  coniunctior  ? :  ab  stirpe 
Atridis,  V. :  inter  se  coniunctissimi :  Pompeium 
coniunctum  (sc.  sibi)  non  oflfendit,  N. :  sontibus, 
Cu. :  populo  R.  civitas,  Cs. :  in  re  p.,  i.  e.  of  the 
same  party. — Fig.,  connected,  pertaining,  accord- 
ant, agreeing,  conf amiable:  esse  quiddam  inter 
nos:  nihil  cum  virtute:  iustitia  intellegentiae : 
vanitati  coniunctior  quara  liberalitati :  libido  sce- 
lere  :  constantia  inter  augures,  harmonious. 

con-iungo,  iClnxI,  iQnetus,  ere,  to  fasten  togeth- 
er, connect,  join,  unite,  gather :  calamos  cera,  V. : 
earn  epistulam  cum  hac :  huic  (navi)  alteram,  Cs. : 
dextrae  dextram,  0.— F  i  g.,  to  join^  unite^  associ- 


ate: cohortes  cum  exercitu,  Cs. :  alquem  cam 
deorum  laude,  i.  e.  put  on  an  equality  with:  cum 
reo  criminum  societate  coniungi:  noctem  diei, 
added,  Cs. :  arma  finitimis,  L. :  se  in  negotio :  vo- 
calls,  to  contract:  bellum,  to  wage  in  concert:  ne 
tantae  nationes  coniungantur,  Cs. :  passes,  wcUk 
together,  0. :  dictis  facta,  to  add,  Ta. :  abstinen- 
tiam  cibi,  to  persist  in,  Ta. —  To  compose,  compound, 
make  up :  e  duplici  genere  voluptatis  coniunctus : 
conubia  Sabinorum.  —  To  connect,  unite,  attach, 
ally :  se  tecum  adfinitate,  N. :  tota  domus  coniu- 
gio  coniungi tur :  alquam  alcui  matrimonio,  L. : 
coniungi  Poppaeae,  Ta. :  (eum)  sibi,  Cs. :  Auso- 
nios  Teucris  foedere,  V. :  amicitiam :  societatem, 
S. :  bellum,  to  unite  in:  cum  amicis  iniuriam. 

ooniunz  or  oonituc,  iugis,  m.  and  /.  [com-  + 
IV-],  a  married  person,  consort,  spouse,  nusband, 
wife:  coniuges  et  liberi :  mulier  cum  suo  ooniuge: 
quo  coniuge  felix  ferar,  0. :  mea :  avara. — Of  ani- 
mals, the  female,  O.—A  betrothed  bride,  V.,  Tb.,  O. 

ooniibratid,  Onis,/.  [coniuro],  a  uniting  in  an 
oath,  sworn  union,  alliance :  nobilitatis,  Cs. :  de 
bello,  L. :  (mulierum),  common  understanding,  T. 
— A  conspiracy,  plot,  secret  combination :  Catilinae, 
S. :  impia,  L. :  coniurationem  patefacere :  coniu- 
rationis  particeps :  nefanda  in  Ubidinem,  L. :  de- 
serendae  Italiae,  L. — A  confederacy,  band  of  con- 
spirators :  perditorum  hominum. 

ooniuratUB,  adj.  [P.  of  coniuro],  bound  togeth- 
er by  an  oath,  associate,  aUied,  conspiring :  homines : 
Agmina,  0. :  rates,  of  allies,  0. :  in  proditionem, 
L. — Poet,  with  inf. :  Graecia  coniurata  rumpere 
nuptias,  H. :  caelum  rescindere,  V. — Plur.  m.  as 
subst.,  conspirators ;  manus  ooniuratorum :  de  con- 
iuratis  decernere,  S. :  quos  coniuratos  haberet 
dimittere.  i.  e.  his  new  levies,  L. 

oon-iuro,  &vT,  atus,  are,  to  swear  together,  swear 
in  a  body(ot  a  levy  en  masse):  ut  iuniores  Italiae 
coniurarent,  Cs. — To  swear  together,  combine  under 
oath:  omne  Coniurat  Latium,  V.:  inter  se  nihil 
acturos,  etc.,  Cs. — Poet.:  res  (sc.  cum  alterd), 
combine,  H. — E  s  p.,  to  form  a  conspiracy,  plot,  <ym- 
spire:  non  defenderem,  si  coniurasset:  inter  se, 
S. :  cum  aliquo  in  omne  flagitium,  L. :  contra  po- 
pulum  R.,  Cs. :  adversus  rem  p.,  L. :  de  interfi- 
ciendo  Pompeio :  ut  in  te  grassaremur,  L. :  quo 
stuprum  inferretur,  L. :  patriam  incendere,  S. 

conltuc,  see  coniunx. 

ooniveo  (not  conn-),  — ,  ere,  to  shut  the  eyes, 
blink :  somno :  altero  oculo. — Of  the  eyes,  to  dose, 
shut,  be  heavy:  coniventes  oculi:  (oculis)  somno 
coniventibus. — Fig.,  to  be  dull,  drowse,  be  languid: 
blandimenta,  quibus  sopita  virtus  coniveret — To 
leave  unnoticed,  overlook,  connive,  wink:  quibus- 
dam  in  rebus :  in  tantis  scelerihus. 

odnixaai  P-  of  conitor. 


Digitized  by 


Google 


oonlabefiioto 


167 


oonllgo 


con-labefiAOto  (coll-),  — ,  — ,  are,  to  eonvuZif, 
hmk  down  :  Tastum  onus  (montis),  0. 

oon-labeilo  (coll-),  f  actus,  fieri, /mm.,  to  fall 
to piecm,  eollap9e,oe  ruined:  ut  (navis)  conlabefie- 
ret,(k — Y  i  g. :  a  Themistocle  conlabefactus,  over- 

oon-libor  (ooU-),  lapsus,  T,  to  /all  together, 
fall  in  ruins^  crmnbU :  moenia  conlapsa  ruinS 
ftODt,  L :  urbes  motu  terrae,  Ta. :  postquam  oon- 
lapii  dneres,  V.  —  F  i  g.,  to  fall^  sink :  conlapsa 
monbra  referre,  Y. :  subito  dfolorcf,  0. :  inter  ma- 
Dfis  alcuius,  Cu. 

con-laoerataa  (ooU-),  adj.^  torn  to  pieces: 
corpi^Ta. 

conlacilmatio  (cell-),  onis,/.  [conlacrimo], 
<  tympaihetic  weeping. 

oonlacrlmo  (coU-,  -lacrumo),  avi,  — ,  are, 
to  ««n>  in  nfmpathyy  lament  together,  T.,  G. — To 
bettml:  casum  meum :  casum  suum,  L. 

con  -  laotea  ( coll->  -tla  X  ae,  /.  [com- + lao- 
teos],  a  /otter-sister,  lu. 

ooiilapsii%  P.  of  conlabor. 

oonlatio  (coU-),  ftnis,  /.  fconlatus],  a  bring- 
ing together^  hottile  meeting,  eouition :  signorum. — 
A  amiributian,  collection :  decimae,  L. :  exempt! 
eonlationibus,  Ta. — F  i  g.,  a  comparison,  timtlitude, 
~I n  pb  i I  o s. :  rationis,  the  analogy. 

oonlatas  (ooll-),  P.  of  confero. 

conlandatio  ( ooU-),  dnis,  /.  [  conlaudo  ], 
warmprmse,  eulogy:  hominis. 

con-laudo  (coll-),  avi,  fttus,  are,  to  orize 
iyhly,  eztol:  filium,  T. :  factum  Buis:  militum 
nrtoiem,  L. :  alqm  magnifice,  L. :  me,  H. :  conlau- 
datis  miUtibns,  Cs. :  conlaudandus,  quod,  etc. 

oooleota  (coU-),  ae,/.  [conlectusj,  a  contribtt- 
tion^  eoUedion  :  a  conviva  exigere. 

oonleotioiiis  (coll-;  not  -titius),  um,  a^. 
[coolectas  ],  gathered  in  hatte,  huddled  together : 
turaixiK 

oonlectio  (coU-X  ^nis,  /.  [conlectus],  a  col- 
ketmg^ goUuring  :  (membromm). — Fig.,  m  rbet, 
a  nmaUng  up,  recapitulation, 

oonlectos  (coU-),  P.  of  oonligo. 

oonlega  or  coUega,  ae,  m.  [com- +8  LEO-J, 
9  partner  in  ojjlce,  colleague,  auociaie,  anetaor:  m 
oeoaiiri :  imperii,  Ta. :  conlegaro  habere :  post  me 
sedeC,  H. :  dux  delectus  est,  duo  collegae  dati,  N. 
—An  amoeiate,  eompanioti,  /elhw :  Epicuri  sapien- 
tne ;  a  fdUnymember  (of  a  club),  C. ;  a  feUow- 
•cter,  lo. 

ocolagiiim  or  collegium,  \  n.  [  conlega  \ 
m»iiation  in  office,  eotteaguethip :  expertus  mini 
«ooordi  ooUegio  vir,  L. :  consul  per  tot  collegia 
eoertiui,  L.— ^ft  official  body,  aaaociation,  board. 


bench,  college,  guild,  corporation,  society,  union, 
company :  censorum  :  praetorum  :  pontificum : 
augurum :  mercatorum,  L. :  ambubaiarum,  H. : 
tribuni  .  .  .  pro  collegio  pronuntiant,  in  the  name 
of  the  body,  L. 

oon-libertOB  (coU-),  I,  m.,  a  fellow-freedman. 

(con-libet,  conlubet,  or  coUibet),  buit  or 
bitum  est,  ere,  impers.,  it  plecues,  is  agreeable  (only 
per/,  system) :  si  conlibuisset,  H. :  quae  victori- 
bus  conlubuissent,  S. :  si  quid  conlubitumst,  T. : 
simul  ac  mihi  conlibitum  est 

oonlido  fcoU-),  — , — ,  ere  [com-+lacio],  to 
mislead,  beguile :  me  in  breve  tempus,  T. 

oonlido  (coll-),  lIsT,  Ilsus,  ere  [cora-+laedo], 
to  dash  to  pieces,  shatter,  batter,  crush:  vasa  conlisa : 
umorem :  anulus  ut  fiat,  colliditur  aurum,  0. :  col- 
liduntur  inter  se  naves,  Cu. — F  i  g. :  Graecia  bar- 
bariae  conlisa  duello,  dashed  upon,  H. 

oonligatio  (coU-),  dnis,/.  [2  conligo],  a  con- 
nection.— Plur.,  C. — Fig.,  a  bond,  union:  causa- 
rum  omnium :  artior  societatis. 

1.  oonligo  or  oolligo,  l6gl,  lectus,  ere  [cora- 
-1-2  lego]. — Of  things,  to  gather,  collect,  asmnble, 
bring  together :  stipulam,  T. :  radices  palmarum  : 
limum  ovo,  i.  e.  dear  the  wine,  H. :  horto  olus,  0. : 
de  vitibus  uvas,  0. :  f ructQs,  H. :  sarmenta  virgul- 
taque,  Cs. :  serpentis,  N. :  viatica,  H. :  conlectae 
ex  alto  nubes,  heaped  together,  V. :  sparsos  per 
colla  capillos  in  nodum,  0. :  nodo  sinOs  conlecta 
fluentSs,  V. :  pulverem  Olympicum,  L  e.  to  cover 
himself  with,  H. :  equos,  to  check,  0. :  saroinas 
conligere,  to  put  in  order  (before  battle),  S. :  vasa, 
to  pack  up  (for  a  march) :  vasa  silentio,  L. :  arma, 
to  take  up  the  oars,  V. — Of  persons,  to  collect,  as- 
semble, bring  together :  exercitus  conlectus  ex  seni- 
bus  desperatis :  milites :  reliquos  e  f ugfi,  N. :  con- 
lecta iuvenum  manu,  L. —  To  contract,  draw  up 
compress,  collect,  concentrate:  in  spiram  tractu  se 
conligit  anguis,  Y. :  orbem,  L. :  apicem  conlectus 
in  unum,  0. :  se  in  arma,  concealed,  Y. — To  gather, 
repair :  in  quo  (rei  p.  nauf ragio)  conligendo :  nau- 
fragia  fortunae. — Fig.,  to  gather,  couect,  acquire, 
incur :  iram,  H. :  rumorum  ventos :  haec  ut  con- 
ligeres,  declamasti,  compose:  vestigia  Pythagoreo- 
rum :  repente  auctoritatem,  Cs. :  famam  clemen- 
tiae,  L. :  invidiam  crudelitatis  ex  eo :  sitim,  Y. : 
frigus,  H. :  agendo  vires  ad  agendum,  L. — To  col- 
lect, compose,  recover :  se :  sui  conligendi  facultas, 
^^yingt  Cs. :  se  ex  timore,  Cs. :  animos,  L. : 
priusquam  conligerentur  animi,  L. :  mentem,  0. : 
ubi  oonlectum  robur  (tauri),  Y.  —  In  thought,  to 
gather,  collect,  consider,  deduce,  infer :  paucitatem 
inde  hostium,  L. :  haec  pueris  esse  grata :  sic  con- 
lige  mecum,  H. :  qualis  in  ill&  decor  fuerit,  0. : 
NereXda  sua  danma  mitterc,  0. :  ex  quo  ducenti 
anni  oonliguntur,  are  reckoned,  Ta. 


Digitized  by 


Google 


oonligo 


168 


oonopeum 


2.  oon-ligo  (coU-),  avT,  fttus,  ftre,  to  hind  to^ 
gether^  tie^  connect^  bind,  tie  up:  mands,  tie  the 
priMoner'e  handt :  eum  miseris  modiSf  T. :  scutis 
ictu  pilorum  conligatis,  Cs. — Fig.,  to  unit^  combine^ 
connect :  homines  inter  se  sermonis  vinclo :  (res) 
inter  secolligatae:  annortira  memoriam  unolibro. 
— To  restrain^  check,  stop,  hinder:  impetum  furen- 
tis:  Biutum  in  Graoci&. 

con -lined  (ooll-),  ^^\  <^^us,  &re,  to  direct 
ttraighty  aim  ariglU :  hastam  aliquo :  aliquando. 

con-lino  (coU-),  — ,  — ^  ere,  to  besmear,  deJUe, 
pollute:  crines  pulvere,  H. 

oonliquefactuB  (coll-^,  P.  [com-+liquefio], 
disaolved^  melted:  (vcnenum)  in  potione. 

conlisos  (coll-),  P.  of  conlido. 

conlocatio  (ooU-),  onis,  /.  [conloeo],  an  ar- 
rangement, collocation :  siderum. — In  rhet. :  ver- 
borum :  argumentorum. — An  endowing,  giving  in 
marriage:  filiae. 

con-loco  (coll-),  ftvl,  atus,  are,  to  set  right,  ar- 
range, atoUion,  lay,  put,  place,  set,  net  up,  erect :  sine 
tumultu  praesidiis  conlocatis,  S. :  rebus  conlocan- 
difl  tempus  dare,  Cs. :  lectieae  conlocabantur :  se- 
des  ac  domicilium :  chlamydem,  ut  pendeat  apte, 
0. :  eam  in  lectulo,  T. :  in  nayi :  Herculem  in  con- 
cilio  caelestium :  in  bis  locis  legionem,  Cs. :  insi- 
diatorem  in  foro :  iuvenem  in  latebris,  V. :  tabulas 
in  bono  lumine :  supremo  In  monte  saxum,  H. : 
signa  in  subsidio  artius,  S. :  oolonos  Capuae :  se 
Atbenis,  settle :  oculos  pennis,  0. :  ibi  praesidium, 
Cs. :  ezercitum  in  provinciam,  S. :  comites  apud 
hospites,  to  quarter:  ante  suum  fundum  insidias: 
castra  contra  populuro  R  :  cohortis  advorsum  pe- 
dites,  S. :  inter  mulieres  filium. —  To  give  in  fnar- 
riage:  Quocum  gnatam,  T. :  alicui  filiam,  N. :  filiam 
in  familia :  propinquas  suas  nuptum  in  alias  civi- 
tates,  Cs. — Of  money  or  capital,  to  lag  out,  invest, 
advance,  place,  employ  :  in  eft  provincift  pecunias: 
ut  in  eo  fundo  dos  conlocaretur :  patriraonium 
suum  in  rei  p.  salute.  —  Fig.,  to  place,  set,  station, 
dispose,  order,  arrange,  occupy,  employ,  put:  aedi- 
litas  recte  collocata :  ut  rebus  conlocaiidis  tempus 
daretur,  Cs. :  verba  conlocata,  i.  e.  to  arrange  in 
sentences :  res  in  tuto  ut  conlocetur,  T. :  sese  in 
meretriciS  vitft,  employ:  in  animis  vestris  trium- 
phos  raeos :  adulescentiam  suam  in  amore,  spend: 
alqm  ad  Pompeinm  interimendum :  senatum  rei 
p.  custodem. —  To  invest,  store:  apud  istum  tam 
multa  pretia  ac  rounera :  (ut  pecunia)  sic  gloria  et 
quaerenda  et  conlocanda  ratione  est. 

con-locupleto  (coll-),  avi,  — ,  ftre,  to  make 
very  rich,  enrich :  te,  T. 

COnlocuti5  (coll-),  Onia,/.  [couloquor],  a  con- 
versation, conference,  talk:  hominum:  familiaris- 
simae  cum  alquo. 

(conloquenSi  utis),  m.  [P.  of  couloquor^,  one 


who  converses  ;  only  plur. :  conloquentibus  diffiei- 
les,  i.  e.  avoiding  interviews,  L. 

oonloquiom  (coll-),  I,  n.  [conloquor],  a  eonr 
versation,  conference,  discourse  :  eo  ad  oonloqaium 
venerunt,  Cs. :  in  Antoni  conloquium  venire:  de 
pace  in  conloquium  venire,  S. :  per  conloquia  de 
pace  agere,  Cs. :  in  conloquio  esse,  N. :  occulta 
habere  cum  aliquo,  L. :  crebra  inter  se  habere,  Cs. : 
petere,  0.:  alterius:  deorum,  V. :  conloquia  ami- 
corum  absentium,  i.  e.  by  letter. 

cou-loquor  (ooU-X  cQtus,  I,  to  talk,  converse, 
confer,  parley,  hold  a  conversation :  mecum,  T. : 
cum  homine:  per  Procillam  ( interpretam )  cum 
eo,  Cs. :  cum  eo  de  partiendo  regno,  X. :  inter  nos: 
de  re  p.  multum  inter  se :  conloquar,  will  talk  (with 
him),  T. :  ad  se  oonloquendi  gratia  venire,  S. :  ex 
equis,  C^. :  inimicos  cognoscere,  conloqui :  quas 
(res)  tecum  conloqui  volo,  talk  over,  N. 

conlubet,  see  oonlibet 

con-luceo  (coU-),  — ,  — ,  5re,  to  shine  bright- 
ly, be  brilliant,  gleam,  glow :  sol,  qui  conluceat : 
conlucent  ignes,  V. :  lampades  undique,  0. :  fcan- 
delabri)  fulgore  conlucere  templum :  moenia  nam- 
mis,  V. :  omnia  luminibus,  L. :  quft  (mare)  a  sole 
conlucet — F  i  g.,  to  shine,  be  resplendent :  vidi  con- 
lucere omnia  furtis  tuis :  conlucent  floribus  agri, 
0. :  totus  veste,  V. 

con-lud5  (coll-),  si,  — ,  ere,  to  play  together, 
sport  with :  paribus,  H. — P  o  e  t :  videbia  in  aquft 
conludere  plumas,  move  sportivdy,  V. — Fig.,  to 
have  a  secret  understanding  :  tecum. 

con-luo,  lul,  — ,  ere,  to  moisten,  wet :  era,  0. 

conluaio  (coll-),  onis, /.  [oonludo],  a  secret 
understanding,  collusion :  cum  decumanis. 

COnluBOr  (coll-),  Oris,  m.  [conludo],  a  fellow- 
gambler:  8UU8. — A  playmate:  infans  cum  conlu- 
sore  catello,  lu. 

Con-lu8tro  (CoU-),  avI,  Atus,  &re,  to  illuminate, 
brighten,  enlighten:  sol  omnia  luce  conlustrans :  in 
picturis  conlustrata,  bright  lights. — ^F  i  g.,  to  survey, 
scrutinize,  review:  omnia  oculis  :  cuncta  equo,  Ta, 

conluvies,  — ,  a6/.  6,  washings,  ojffseourtMs, 
dregs  (late  for  conluvio):  magna,  Ta. :  rerum,  Ta. 

conluvio  (coll-),  Onis,  /  JTconluo],  washings, 
sweepings,  dregs,  impurities,  ojf'seourings  :  mizto- 
rum  omnia  generis  animantium,  L.:  ex  hac  oonlu- 
vione  discedere :  gentium,  a  vile  mixture,  L. :  om- 
nium scelerum. 

con-m-,  see  comm-. 

con-necto,  con-nez-,  see  c5ne-. 

con-ni-,  see  c6nl-.         con-nub-,  see  c5nab-. 

oonopeum,  6i  (lu.),  or  conopium,  I  (H.,  Pr.\ 
n,,  a  gauze  net,  mosquito-curtain,  canopy:  turpe, 
effeminate  H. — Hence,  a  bed^  lu.,  Pr. 


Digitized  by 


^oogle 


Conor 


1(59 


oonsoientia 


Conor,  lit aa,  atl,  to  undertake^  endeavor^  <Utempt^ 
ft|,  MtUure,  9eek^  aim^  make  an  effort^  beffiriy  make 
tndof:  (muVieres)  dum  conantur,  annus  est,  T. : 
lodai  ad  conaodum :  oonari  desistis :  conari  con- 
Mttcere,  N. :  ego  obyUm  conabar  tibi,  was  going 
tcjkd  youy  T. :  quicquam  Fallaciae,  T. :  id  quod 
ooQ&ntar  consequi,  their  ends :  tantam  rem,  L. : 
molta  8tii\te,  N. :  plurima  frustra,  V.:  Ter  conatus 
otmnqne  Ti&m,  V. :  id  ne  fieret  omnia  conanda 
esse,  L :  ius  saum  exsequi,  C.^. :  rem  labefactare : 
baec  delere :  f rustra  loqui,  O. :  f rustra  dehortaiido 
irapedire,  N. :  si  perrurapere  possent,  Cs. 

oon-p>,  »ee  comp-. 

oonqnaero,  see  oonqulrd. 

oonqnaasatio,  onis,/.  [conquasso],  a  shatter- 
ing, di$turb<mce :  valetudinis  corporis. 

OOli-qtiasad,  — ,  fttus,  are,  to  shake  severely: 
Appulia  terrae  motibua  conquassata.  —  F  i  g.,  to 
skitter,  disturb  :  nationes. 

oon-qiieror,  questus,  I,  dep.,  to  complain,  be- 
wail, lament^  deplore :  voce  ali&,  T. :  temporis  ad 
cooqoerendum  parum  :  Gonquerar  an  sileam  ?  0. : 
fortanam :  bonorum  direptiones :  patris  in  se  sae- 
▼itiaiD,  L. :  ignaris  nequiquam  auris,  Ct :  multa 
ooDqaesU,  0. :  pauca  de  fortunft :  ad  saxa  haec, 
m^ee  these  complaints :  his  de  rebus :  apud  patres 
▼im  dictatoris :  alqd  pro  re  p. 

oonqnevtio^  Onis,  /.  [conqueror],  a  complain- 
img,  bewailing,  complaint:  Sulpicii:  in  senatu  ha- 
bitae. — I  d  r  h  e  t.,  an  appeal  to  sympathy, 

1.  conqaeatnSk  P.  of  conqueror. 

2.  (ooiiqiie8tiia»  Qs),  m.  [conqueror],  a  violent 
costtplaint ;  onlj  abl.  sing.  :  hbero,  L. 

con^uieaco,  quievX  (conquiSsti,  C. ;  oonquigs- 
se,  L. ),  quiStus,  ere,  to  Jind  rest,  rest,  repose,  be 
idle,  be  inactive:  ut  ne  ad  saxa  quidem  mortui  con- 
qaiescant:  ante  iter  confectum,  to  ?uUt,  Cs. :  sub 
annig,  Ql  :  ex  laboribus. —  To  go  to  sleep,  take  re- 
pom,  take  a  nap:  meridie,  Cs. —  To  pause  (in  i^peak- 
mg):  in  conquiesceudo. —  To  pause,  stop :  iiuin- 
qoam  ante,  quam,  etc. :  nee  conquiesse,  donee,  etc., 
L. — To  Mop,  pause,  rest,  cease,  be  in  repose  :  quando 
iifios  sica  conquievit?:  navigatio  mercatdrum,  is 
doted:  tmbre  conquiescente,  L. :  Italia  a  delectu, 
arbs  ab  annis.  —  Fig.,  to  rest,  be  at  peace,  enjoy 
tranqumOy:  nee  nocte  nee  iuterdiu,  L. :  uures 
oonvicio  defessae :  in  nostris  studiis. 

oonquird,  quisin  (sierit,  C),  quTsUus,  ere 
[coai--|-qaaero],  to  seek  /or,  hunt  up,  search  out, 
procure,  bring  together,  collect :  toto  flumine  navis, 
Gi. :  iubet  omnia  oonquiri :  quam  plurimum  peco- 
ns  ex  agris,  S. :  Diodorum  totft  provincift :  quos 
potoh  (colonos),  N. :  his  ut  conquirerent  (sc.  ho- 
ttnes)  imperarit,  Cs. :  pecuniam,  L. :  quem  quis- 
qoc  Dotum  habebat,  Cs. :  triumviri  sacris  conqui- 
Pmdia,  L  — Fig.,  to  seek:  after,  search  for,  go  in 


quest  of :  suavitates  undique:  voluptates,  Cs. :  lit* 
terae  cogitatione  conquirendae:  artis  ad  alqm  op- 
primenduin,  Ta. :  omnia  contra  sens^Qs :  allquid 
sceieris,  to  seek  to  commit. 

oonquisitio,  dnis,/.  [conquiro],  a  seeking  out, 
search  for,  bringing  together,  procuring,  collecting  : 
diligentissima,  Ta.:  piaeulorum,  L. :  pecuniarum, 
Ta. — A  levying,  levy,  conscription  :  durissima  :  in- 
genuorum  per  agros,  L. 

conquisitor,  oris,  m.  [conquiro],  a  recruiting 
officer, press-captain,  C:  retentis  conquisitoribus,  L. 

conquiaitUB,  adj.  with  sup.  [P.  of  conquiro], 
sought  out,  chosen,  select :  coloui :  conquisitissimis 
epulis. 

con-r-t  see  corr-. 

oon-saeptUB  (not  conseptus),  P.,  fenced 
round,  hedged  in:  ager:  locus  cratibus,  L.  —  As 
subst.  n.,  a  fenced  place,  enclosure,  L.,  Cu. 

consalutatio,  otiiB,/.  [consaluto],  a  greeting, 
mutual  salutation :  forensis :  inter  exercitfls,  Ta. 

con-saluto,  ftvl,  atus,  are,  to  greet,  salute  cor- 
(Uallff :  inter  se:  regem  (multitude),  U:  eum  dic- 
tatoiein,  greet  him  as,  L. :  cam  Volumniam. 

oon-sanesoo,  nul,  — ,  ere,  to  recover,  be  healed. 

oon-sanguineuB,  adj,,  of  the  same  blood,  re- 
lated by  blood,  kindred,  fraternal :  homines,  Cs. : 
Acestes,  his  kinsman,  V. :  umbrae,  of  her  brothers, 
0. :  turba,  the  family,  0. — As  subst.  m.,  a  brother, 
C. ;  /.,  a  sister,  Ct.  —  Plur.,  kindred,  kinsmen :  a 
senatu  appellati,  Cs. 

conBanguinitas,  atis,/.  [consanguineus],  kin- 
drcd,  relationship:  misericordia  consanguinitatis, 
L. :  consanguinitaie  propinquus,  V. 

consoeleratUB,  adj.  with  sup.  [P.  of  conscele- 
ro],  wicked,  depraved  •  pirata :  mens :  inentes,  L. : 
impetus :  exsectio  linguae :  consceleratissimi  filii. 
— Plur.  m.  as  subst.,  wretches,  villains:  in  consce- 
leratos  poenae :  conscelcratorum  manus. 

con-scelero,  avi,  &tus,  are,  to  stain  with  guilt, 
pollute,  dishonor,  disgrace :  oculos  videudo,  0. : 
doraum,  Ct. 

consoendo,  endl,  ensus,  ere  [eom-+8cando], 
to  mount,  ascend,  climb :  vallum,  Cs. :  equos,  L. : 
aethera,  0. :  rogum,  V. :  in  equos,  0. —  To  go  on 
board,  embark:  navem:  puppim,  0.:  aequor  na- 
vibus,  to  go  to  sea,  V. :  in  navLs,  Cs. :  in  phaselum : 
velim  conscendas,  ad  meque  venias :  ab  eo  loco, 
set  sail :  Tliessalonlcae  conscendere  iussi,  L.  — 
Fig.:  laudis  carmen,  to  rise  to,  Fr. 

c5nBcensio,  onis,  /.  [couscendo],  an  embark- 
ing: in  navls. 

coDBcensua,  P.  of  conscendo. 
consoientia,  ae,  /.  [conscio],  joint  knowledge, 
consciousnesx,   common    knowledge,  privity,  eognp 

Digitized  by  V^OOQIC 


oonBoindo 


170 


oonseotarlos 


§ance:  oonscientiaecontagio:  alqm  in  conscientiam 
adaumere,  Ta. :  a  conscientiae  suspitioDe  abesse : 
perfugit,  suam  conscientiam  metuens,  L. :  con- 
scientiae eius  modi  facinonim:  bominum:  plu- 
rium,  L. — ConsdouaneUy  knowledge^  feeling^  tense: 
nostra :  sua,  L. :  viriuin  nostrarum,  L. :  pulcber- 
rimi  facti :  scelerum  tuonim,  Cs. :  spretorum  (deo- 
rum),  L. :  de  culpft,  & :  oonscientia,  quid  abesset 
yiriunif  detractavere  pugnam,  L. :  inerat  conscien- 
tia  derisui  fuisse  triumpbum,  he  woe  keenly  aware^ 
Ta.  —  A  sense  of  right,  morcd  sense^  conscience: 
recta,  a  good  conscience:  egregia,  L. :  bonae  con- 
scientiae pretium,  of  sdf- approval,  Ta. :  Abacta 
nulla  conscientift,  eerujAe,  H. :  generis  humani,  the 
moral  judgment,  Ta. :  mala,  S. — A  good  eonscienee, 
self -approval:  maximi  aestimare  conscientiam 
mentis  suae :  in  gravi  fortuna  conscientia  8u&  niti. 
—  A  sense  of  guilt,  remorse:  fuga,  et  sceleris  et 
conscientiae  testis :  oonscientift  convictus :  angor 
conscientiae :  mentem  vastabat,  S. :  animi. — With 
ne,  guiUy  fear,  Ta. 

oon-soindo,  idl,  issus,  ere,  to  tear,  rend  to 
pieces :  conscissft  veste,  T. :  epistulam :  ipsam  ca- 
pillo  conscidit  (i.  e.  illius  capillum),  T. — F  i  g.»  to 
tear  to  pieces,  calumniate :  me :  advocati  sibills 
conscissi,  hissed  at. 

con-BCi5,  — ,  — ,  Ire,  to  be  conscious,  fed  guilty: 
nil  conscire  sibi,  H. 

oon-soisoo,  scTvI  (-sclsse,  L.;  -sdsset,  C),  scT- 
tus.  Ire. — Of  public  acts,  to  approve  of,  decree,  de- 
termine, resolve  upon:  Senatus  oensuit,  conscidit 
ut  bellum  fieret,  L.  (old  formula) :  bellum,  L. :  fa- 
cinus  in  se  foedum,  L. — To  adjudge,  appropriate: 
mortem  sibi,  to  commit  suicide:  necem  sibi :  exsi- 
lium  nobis,  L. :  mortem  (sc.  sibi),  L. :  mors  ab 
ipsis  oonscita,  L. :  consciscenda  mors  voluntaria. 

oonsolaaaa,  P.  of  conscindo. 

oonsoitua,  P.  of  conscisco. 

OonsoiuBf  adj.  [com-4-8cio],  knowing  in  com- 
mon, conscious  with,  privy,  participant,  accessory, 
witnessing:  tam  multis  consciis,  when  so  many 
knew  it,  N. :  tam  audacis  facinoris,  T. :  alius  alii 
tanti  facinoris  conscii,  S. :  horum  eram  conscius : 
ante  actae  vitae,  L. :  flagitiorum :  peccati,  H. :  nu. 
mina  veri,  V. :  quorum  nox  conscia  sola  est,  0. : 
qui  fuere  ei  conscii,  T. :  mendacio  meo:  conscium 
illi  facinori  fuisse :  coeptis,  0. :  conubiis  aether, 
V. :  mihi  in  privatis  omnibus  conscius :  his  de  re- 
bus Piso :  res  multis  consciis  quae  gereretur,  N. : 
Quo  nee  conscia  fama  sequatur,  that  knows  me, 
V. :  conscia  agmina  iungunt,  of  allies,  V.  —  As 
subst.,  a  partaker,  accessory,  accomplice,  confidant, 
witness:  conscius  omnis  abest,  0.:  ipsi  tui  con- 
scii, socii :  meorum  consiliorum  :  illos  (equos)  cou- 
Bcios  putant  (deorum),  Ta. :  conscia,  tlie  confidante, 
H.  —  Knowing,  conscious:  alicuius  iniuriae  sibi, 
Cs. :  sibi  nullius  culpae :  mens  sibi  conscia  recti, 


v. :  lupus  audacis  facti,  V. :  mihi,  numqaam  me 
nimis  cupidum  fuisse  vitae :  ego,  quae  mihi  sum 
conscia,  hoc  scio,  T. :  virtus,  v. :  partim  conscii 
sibi,  alii,  etc.,  from  a  sense  of  guilt,  S. :  quos  con- 
scius animus  exagitabat,  guilty,  S. 

oonscribllld,  — ,  — ,  ftre,  dim,  [conscribo],  to 
mark  by  beating,  mark  with  welts  :  manQs,  Ct. 

oon-acribo,  IpsI,  Iptus,  ere,  to  write  together, 
write  in  a  roll,  enroll,  enlist,  levy :  milites :  exerci- 
tOs,  Cs. :  cohortis,  S. :  sex  milia  familiamm,  L. : 
cum  vicatim  homines  oonscriberentur  (L  e.  for 
bribery).  —  To  put  together  in  writing,  draw  up, 
compose,  write :  edictum:  legem:  condiciones,  L. : 
epistula  Graecis  litteris  conscripta,  Cs. :  pro  salu- 
taribus  mortifera,j7r«m6«.'  qui  esset  optimus  rei 
p.  status :  de  quibus  ipse  conscripsi.  —  To  write 
over,  cover :  conscripta  vino  mensa,  O. :  oonsciip- 
tum  lacrimis  epistolium,  Ct 

conaoriptlo,  Onis,  /.  [conscribo],  a  record,  re- 
port: fAlssLie  ({ntLes^onnm,  forged  depositions, 

oonaoriptUflt  I,  m.  [P.  of  conscribo],  one  en- 
rolled: patres  conscripti  (i.  e.  patres  et  conscripti), 
fathers  and  elect,  i.  e.  the  senate:  conscriptos  in 
novum  senatum  appellabant  lectos,  L. :  *  Patres 
conscripti  *  (addressing  the  senate),  S. :  pater  oon- 
Bcriptus :  conscripti  officium,  of  a  senator,  H. 

oon-seco,  cul,  ctus,  ftre,  to  cut  to  pieces,  cut 
up:  membra  fratris,  0. 

oonseoratio,  Onis,  /.  [  consecro  ],  a  religious 
dedication,  conseantion :  domds. — An  apotheo^is^ 
Ta. — An  execration,  denunciation :  capitis :  legia, 
by  law, 

odnseoratna,  adj.  [P.  of  consecro],  haUoufod^ 
holy,  sacred:  locus,  Cs. 

oonsecrd,  &vl,  &tus,  &re  [com^+sacro],  to  ded- 
icate, devote,  offer  as  sacred,  consecrate:  agros: 
locum  certis  circa  terminis,  L. :  lucos  ac  nemora, 
Ta. :  Caesaris  statuam,  Cs. :  candelabnim  lovi : 
Siciliam  Cereri :  fratribus  aras,  S. — To  honor  as  a 
deity,  place  among  gods,  deify,  glorify :  Liberum  : 
beluae  numero  conseci-atae  deorum :  Aeacum  di- 
vitibus  insulis,  consian,  i.  e.  immortalize,  H.  —  7b 
doom  to  destruction,  devote,  make  accursed,  execrate  : 
caput  eius,  qui  contra  fecerit:  tuum  caput  san- 
guine hoc,  L.  —  To  surrender:  esse  (se)  iam  con- 
secratum  Miloni,  to  the  vengeance  of.  —  Fig.,  to 
devote,  attach  devotedly,  ascribe  as  sacred:  certis 
quibusdam  senteutiis  quasi  consecrati:  utilitas 
(artis)  deorum  invention!  consecrata:  (viros)  ad 
inmortalitatis  meinoriam.  —  To  make  immort^sl, 
immortalize:  ratio  disputandi  (Socratis)  Platonis 
memorift  consecrata:  amplissimis  monumentis 
meraoriam  nominis  tui. 

oonseotariuB,  adj.  [  consector  ],  that  foUows 
logically,  consequent:  illud  roinime.  —  Plttr,  t^,  as 
subst.,  conclusions,  inferences. 


Digitized  by 


Google 


consectatdo 


171 


oonseqnor 


odnsectatid,  Onia,  /.  [  oonsector  ],  an  eager 
pmrmt^  tirwing  after :  oondnnitatis. 

conaectatrix,  Icis,  /.  [consectator],  an  eager 
fwvuT,  adherent :  voluptatis. 

consectio,  Onis, /.  [conseco],  a  cutting  up^ 
<^nug  to  pieces  :  arborura :  eius  (materiae),  i.  e. 
the  art  of  faskiouing, 

con-sector,  atus,  art,  dep.,  to  follow  eagerly^ 
attend  continuaJlg^  go  after :  ho8,  T. :  rivulos. — to 
follow  up^  persecute^  ehtise,  pursue^  overtake,  hwU: 
boeaj,  Ca. :  per  castella  milites,  Ta. :  in  montibus 
pecora,  L:  alqm  clainoribus. — Fig.,  to  pursue 
at^erfy,  drive  after ^  follow^  emulate^  imitate :  dolo- 
rem  ipsum :  umbras  falsae  gloriae :  verba. 

consecotid,  onis,/.  [consequor],  an  effect,  con- 
mmeHcti  consecutionem  adfert  voluptatis,  han 
peasKre  oi  a  consequence.*  causas  rerum  et  con- 
wcatiooes  ridere. — I  n  r  h  e  t,  order,  connection  : 
Tcrbonnn. 

consecQ,  perf  of  consido. 

oon-senesoo,  nul,  — ,  ere,  inch.,  to  grow  old 
together,  grow  old,  become  gray :  otic  rei  p. :  ilia 
ca^i,  0. :  soceronim  in  armis,  H. :  insontera  in 
exailio,  L.—To  waste  away,  sink,  decline.'  in  fra- 
tris  gremio  maerore. — ^Fig.,  to  lose  respect:  nullo 
tdTeraario.  —  7b  decay,  degenerate,  grow  obsolete, 
Jeditie:  illis  annis  omnia  consenuerunt,  S.  *  quam- 
via  coDsenuerint  vires :  lex,  L. :  inyidia :  alcuius 


coosenslo,  onis,  /.  [  consentio  ],  an  agreeing 
t^ff'ther,  agreement,  unanimity,  common  accord: 
namqaam  maior  populi  R. :  ratio,  plena  consen- 
90013  omnium :  omnium  omni  in  re :  tanta  Qa\- 
]ae  consensio  f uit  libertatis  Tindicandae,  Cs. :  na- 
tote,  harmony, — A  plot,  combination,  cwispiracy : 
io^idjafum:  magna  multornm,  N.:  aperta,  Ta.: 
gJobos  oonsensionis,  i.  e.  o/"  conspirators,  N. 

1-  ooDBenaua,  P.  of  consentio. 

2.  consensual  Qs,  m.  [consentio],  agreement, 
^emrdanee,  unanimity,  concord:  vester  in  cau8&: 
cifitatiom  de  meis  raeritis :  si  omnium  consensus 
li^tarae  vox  est :  consensu  omnium  locum  delege- 
y^t,  Cb.  :  optimatum,  N. :  civitatis,  L. :  optimo 
o  JWD  p.  consensu  libertatem  defendere :  legionis 
^  ran  p.  reciperandam :  temptatae  defectionis, 
L.:  omnium  Testrum  consensu,  as  you  all  agree, 
Gi.  •  omnium  consensu,  unanimoudy,  Cs. :  Poscor 
^Qwensa  Laelapa  magno,  beset  with  detnands  for, 
^  '  tpod  Chattos  in  consensum  vertit,  has  become  a 
ff^erol  custom,  Ta. :  maiores  natu  consensu  lega- 
tes miseruot,  with  one  accord,  Cs. :  munus  consensu 
■pingont,  L. — 'A  ptot,  conspiracy:  audacium. — 
^^neneni,  harmony:  omnium  doctrinarum. 

cansentaneuB,  adj.  [consentio],  agreeing,  ae- 
^''^»g, suited,  becoming,  meet, Jit, proper:  cura  iis 
^ftris:  mors  eius  vitae :  actiones  ?irtuti :  consen- 


taneum  est  in  iis  sensum  inesse,  is  reasonable: 
quid  consentaneum  sit  ei  dicere,  qui,  etc. — Plur. 
n.  as  subst.,  concurrent  circumstances :  ex  consen- 
taneis  (argumenta  ducere). 

consentdens,  entis,  abl.  tL  or  te,  adj.  [  P.  of 
consentio],  agreeing,  accordant,  unanimous :  sena- 
tus  :  rerum  cognatio :  hominum  consentiente 
auctoritate  contenti:  clamore  consentienti  pug- 
nam  poscunt,  L. 

con-sentio,  sSnsT,  sensus,  Ire,  to  agree,  accord, 
harmonize,  assert  unitedly,  determine  in  common, 
decree,  unite  upon :  hunc  consentiunt  gentes  pri- 
marium  f uisse :  populo  R  consentiente,  with  the 
approval  of:  consensit  et  senatus  bellum,  i.  e.  has 
decreed  war,  L.;  de  amicitiae  utilitate:  vestrae 
mentes  cum  populi  R  voluntatibus :  superioribus 
iudiciis:  virtute  ad  communem  salutem:  ad  con- 
servandam  rem  p. :  in  qu&  causa  omnes  ordines :  in 
hoc,  L. :  in  formam  luctOs,  L. :  consensa  in  poste- 
nim  diem  contio,  called  by  consent,  L. :  senatus 
censuit  consensit  ut  bellum  fieret,  L  (old  formula): 
bellum  erat  consensum,  L. :  consensisse,  ne  dice- 
rent  dictatorem,  L. :  possessiones  non  vendere. — 
To  agree,  join,  plot  together,  conspire,  take  part : 
factum  defendite  vestrum,  Consensistis  enim,  0. : 
cum  Belgis  reliquis,  Cs. :  belli  faciendi  causft:  ad 
prodendam  Hannibali  urbem,  L.  —  To  accord, 
agree,  harmonise  with,  Jit,  suit :  in  homine  omnia 
in  unum  consentientia,  in  an  harmonious  whole,  L.: 
cum  voltus  Domitii  cum  oratione  non  consentiret, 
Cs.:  inter se  omnes  partes  (corporis)  consentiunt: 
his  principiis  reliqua  consentiebant :  suis  studiis, 
approve,  H. :  ratio  nostra  couseutit,  pugnat  oratio. 

conseqnens,  entis,  adj.  [P,  of  consequor],  ac- 
cording to  reason,  correspondent,  suitable,  fit :  in 
verbis  quod  non  est  consequens :  consequens  esse 
videtur,  ut  scribas,  etc.,  fitting. — Following  logi- 
cally, consequent:  alterum  alteri. — As  subst,  n.,  a 
consequence,  conclusion  :  falsum. — Plur. :  vestra. 

conseqnentia,  ae,  /.  [  consequor  ],  a  conse- 
quence, natural  succession :  eventorum. 

oon-seqaor,  secQtus  (sequdtus),  I,  dep.,  to  fol- 
low, follow  up,  press  upon,  go  after,  attend,  accom- 
pany, pursue,  litteras  suas  prope,  L. :  se  coniecit 
intro,  ego  consequor,  T. :  hos  vestigiis. — To  fol- 
low, pursue  (as  a  foe) :  copias,  (X :  (alitem)  pen- 
nis,  0.:  face  iactatft  Consequitur  ignibus  ignes, 
makes  a  circle  of  fire  (to  the  eye),  0. — In  time,  to 
follow,  come  after:  Cethegum  aetate:  has  res 
consecuta  est  mutatio,  N. :  eius  modi  sunt  tempe- 
states  consecutae,  uti,  etc.,  Cs. :  reliquis  consecu- 
tis  diebus :  silentium  est  consecutura.  —  To  over- 
take, reach,  come  up  with,  attain  to,  arrive  at :  hunc 
fugientem :  columbam,  Y. :  rates,  0. :  ad  vespe- 
ram  consequentur:  reliqui  legati  sunt  consecuti, 
came  up,  N. :  (telum)  Consequitur  quocumque 
petit,  hits,  0, — F  i  g.,  to  follow,  copy,  imitate,  adopt, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oonBero 


172 


ooniido 


obey:  Ghrysippum  Diogenes  consequens:  Neces- 
sest  consilia  consequi  consimilia,  T. :  mediam 
consili  viam,  L.  —  To  follow^  ensue,  resuU,  be  the 
consequence^  arise  from:  ex  quo  caedea  esset  ve- 
0trum  consecuta:  dictum  invidia  consecuta  est,  N. : 
quia  libertatem  pax  consequebatur:  illud  natura 
consequi,  ut,  etc.  —  To  reach,  overtake,  obtain,  ac- 
quire, get,  attain :  opes  quam  maximas:  honorea  : 
earn  renif  Cs. :  fructum  nroplissimutn  ex  vestro 
iudicio :  omnia  per  senatura :  suis  mentis  inpuni- 
tatem:  gloriam  victoriis,  N. :  in  hac  pernicie  rei 
p.  gratiam:  multum  in  eo  se  consequi  dicebat, 
quod,  etc.,  that  it  was  a  great  advantage  to  him, 
N. :  perverse  dicere  perverse  dicendo,  acquire  bad 
habits  of  speaking. —  To  reach,  come  to,  overtake^ 
strike :  matrem  mors  consecutast,  T. :  tanta  pro- 
Bperitas  Caesarem  est  consecuta,  nt,  N. — To  be- 
come like,  attain,  come  up  to^  equal:  aliquem  maio- 
rem.  —  7b  attain  to,  understand,  perceive,  learn, 
know:  plura,  N. :  omnis  illorura  conatQs:  facta 
memoria:  tantam  causura  diligentia :  quid  copia- 
rum  haberes. — Of  speech,  to  attain,  be  equal  to,  do 
justice  to:  laudes  eius  verbis:  omnia  verbis. 

1.  con-sero,  sevi,  situs,  ere  [com-  +  l  sero],  to 
sow, plant:  agros:  ager  diligenter  consitus:  ager 
arbustis  consitus,  S. :  pomaria,  Ta. :  Ismara  Bac- 
cho  (i.  e.  vino),  V. :  arborera,  L. :  porous  consita, 
Tb. — F  i  g.,  to  sprinkle,  strew  (poet.) :  crebris  f reta 
consita  terris,V. :  caec&  mentem  caligine  consi- 
tus, Ct. 

2.  con-sero,  serul,  8ertum,ere  [com- +2  sero], 
to  connect,  entwine,  tie,  join,  fit,  bind,  unite:  Lorica 
conserta  hamis,  V. :  Consertum  tegumen  spiuis, 
pinned  together,  V. :  sagum  fibula,  Ta.  —  Fig.: 
exodia  conserta  fabellis,  L. — To  join,  bring  togeth- 
er: latus  lateri,  0.:  siuGs,  Tb.  —  With  mannm, 
manOs  (rarely  manu),  to  figM  hand  to  hatui,  join 
battle:  signa  contulit,  manuin  conseruit:  conse- 
rundi  manum  copia,  S. :  manOs  inter  se,  L. :  con- 
sertis  deinde  manibus,  L. :  dcxtram,  V. :  manu 
consertum  alqm,  attrahere,  L. — F  i  g. :  ibi  ego  te 
ex  iure  manum  consertum  voco,  I  summon  you  to 
a  trial /ace  to  face. — \W\ih' pugnam  ov  prodium: 
pugnam,  L. :  piignam  inter  se,  L. :  proelium  com- 
minus,  L. — In  other  connections:  slcubi  conserta 
navis  sit,  was  grappled,  L. :  cum  levi  armaturft, 
L. :  belli  artis  inter  se,  employed  in  fight,  L. 

conserte,  adv,  [consertus],  in  dose  connection : 
omnia  fieri. 

oonsertUB,  P.  of  2  consero. 

conserva,  ae,/.  [conservus],  a  ( female)  fdlow- 
dave,  T. — P  o  e  t. :  conservae  fores,  0. 

conservans,  antis,  adj,  [P.  of  conservo],  pre- 
servative: eius  statas. 

odnservatio,  Onis,  /.  [  conservo  ],  a  keeping, 
preserving:  civium:  decoris:  frugum. 


conservator,  oris,  m.  [conservo],  a  IcMpmr^ 

preserver,  defender :  patriae :  urbis. 

con-servo,  uvl,  fttus,  are,  to  retain,  keep  safe^ 
maiu tain,  preserve,  spare:  te,  T, :  civis:  omnia, 
Cs. :  rem  familiarem  diligenti& :  simulacra  araa- 
que,  N. :  civis  incolumis :  animum  integrum :  in- 
columis  ab  eo  conservatus  est,  left  unpunished,  Ca. 
— F  i  g.,  to  keep  intact,  preserve  inviolate,  guard, 
observe:  ius  legatorum,  Cs. :  ius  iurandum:  disci- 
plinam :  voluntatem  mortuorum :  maiestatem  po- 
puli  R. :  pristinum  animum  erga  alqm,  L. 

con-servus,  I,  m.,  a  fellow-slave,  T.,  C,  H.,  Ta. 

consessor,  Oris,  m.  [consido],  one  who  sits  6y, 
an  assessor,  associate. — lb  court :  accusatoris. — At 
a  feast,  C. — In  public  shows :  pauperem  cooaeaso- 
rem  fasti  dire,  L.,  C. 

consessus,  Qs,  m.  [consido],  a  eolleetion  (of 
persons),  assembly:  meorum  iudicum:  conaessa 
maximo  agere  causam:  oonseasum  clamoriboa 
implere,  v.:  a  consessu  plausua  datua:  ae  heros 
Consessu  medium  tulit  {dot.  for  in  conseasum), 
V. :  theatrales  gladiatoriique :  in  ludo. 

considerate,  adv.  with  comp,  and  sup.  [con- 
sidero],  considerately,  deliberatdy  :  agere :  id  f aoe- 
re :  alqd  consideratiua  faoere,  Cs. :  quid  feci  non 
consideratissime  ? 

oonsideratio,  onis,  /.  [considero],  contempla- 
tion, consideration :  naturae :  accurata. 

conslderatos,  adj.  with  conyD.  and  sup,  [P.  of 
considero],  maturdy  reflected  upon,  ddiberate^  con- 
siderate:  excogitatio  faciendi  aliquid:  conaidera- 
tius  consilium :  verbura  consideratissimum. — Cir- 
cumspect,  cautious,  considerate :  index :  unft  in  re : 
tardura  pro  considerate  vocent,  L. :  quis  oonside- 
ratior  illo. 

c5nsidero,  fivT,  &tus,  are,  to  look  at  dosdy^  re- 
gard attentivdy,  inspect,  examine,  survey :  candela- 
brum :  spatium  victi  hostis,  0. :  alquem^  S. :  Num 
exciderit  ferrum,  0. — Fig.,  to  consider  maturely^ 
reflect  upon,  contemplate,  meditate :  mecutn  in  ani- 
mo  vitam  tuam,  T. :  neglegentiam  eius :  pericula, 
S. :  aliquid  ex  sua  natura :  his  de  rebus  cum  Pom- 
ponio:  de  qua  (intcrcessione):  id,  de  quo  conalde- 
retur,  inquiry  is  made:  cum  vestris  animis:  quid 
agas:  quid  in  alios  statuatis,  S. :  considerandum 
est,  ne  temere  desperet :  ait  ae  considerare  velle. 

oon-sido,  sedl  (rarely  sidl;  cOnsIderant,  L^Ta.), 
sessus,  ere,  to  sit  down,  take  seats,  be  seated^  settle: 
positis  sedibus,  L. :  considunt  armati,  Ta. :  in  pra- 
tulo  propter  statuam :  in  ar&,  N. :  examen  in  ar- 
bore,  L. :  ante  focoa,  O. :  mensi.o,  at  the  tables^  V. : 
tergo  tauri,  0. :  in  novam  urbem,  enter  and  settle^ 
Cu. :  ibi  considitur :  triarii  sub  vexillis  considebant, 
L, — In  assemblies,  to  take  place,  take  a  seat.,  eit 
hold  sessiotis,  be  in  session:  in  theatre:  in  loco 
consecrato,  hold  court,  Cs. :  quo  die,  iudices.  con- 


Digitized  by  V^OOQIC 


oonolgno 


178 


consipio 


leifiBtis:  senior  iuUex  consedit,  0. —  To  encamp^ 
filth  a  camp^  tak€  post,  gtation  oneulf:  ad  con- 
meuUs  in  ripis,  L. :  sub  radicibus  roontium,  S. : 
tfiQ3  flumen,  Gs. :  prope  Cirtam  baud  longe  a 
mari,  S. :  ubi  Tallis  spem  praesidi  offerebat,  Cs. : 
com  cohorte  in  insidiis,  L. :  ad  insidiaSf  L. —  7b 
uUU,  take  up  an  abode.  Hay,  make  a  home :  in  Ubio- 
mm  fioibtu,  C^ :  trans  Rbenum,  Ta. :  in  hortin 
(Tolocres),  bmlcl,  H. :  Ausonio  porta,  Jind  a  home, 
v.:  Cretae  (locaL),  Y.—  To  eettle,  tink  doum,  sink 
m,^  way, subside,  fall  in:  terra  ingentibus  ca- 
Jtnii  conseditf  L. :  (Alpes)  iam  licet  considant ! : 
in  ignis  Ilium,  V. :  neque  consederat  ignis,  0. — 
Fig.,  to  settle,  sink,  be  buried:  iustitia  cuius  in 
mente  consedit:  consedit  utriusque  nomen  in 
qoMitora,  mhA;  out  ofnoOee:  Consedisse  urbera 
locto,  sunk  in  grief y  Y. :  praesentia  satis  consede- 
nnt,  I  e.  qvwi  «mu  cusured,  Ta. — To  abate,  subside, 
diisiwk,  be  appeased,  die  out:  ardor  animi  cum 
consedit:  terror  ab  necopinato  visu,  L, — Of  dis- 
course, to  conclude,  end :  varie  distincteque. 

odo-dgno^  iTl,  &tu8,  are,  to  seal,  sign,  subscribe. 
Ml  seel  to:  tabalas  signis :  laudatio  oonsignata 
Ofti.— F  i  g.,  to  attest^  certify,  establish,  vouch  for : 
saiatfis  iudida  publicis  populi  R.  litteris  consig- 
Dtto:  toctoritates  nostras. — To  note,  inscribe,  rey- 
vter,  record:  litteris  aliquid :  fundos  coromenta- 
riia.—ji'ig.:  quasi  oonsignatae  in  auimis  notiones, 

OQDsUiarins,  I,  m.  [consilium],  a  counsellor, 
sdnser:  fidelis:  ad  bellam,  L.  —  An  interpreter, 
*w>ut«r.'  (augur)  lovi  datus. 

consiliator,  oris,  m.  [consilior],  a  eounsdhr : 
nafeficus,  Ph- 

coosilio,  adv.  [abl,  of  consilium],  intentionally, 
^aignedhf, purposeLy:  seu  forte,  seu  consilio,  L. : 
ortwn  Adferimur,  Y. 

ooniQior,  fttaa,  ail  [consilium],  to  take  counsel, 
tosntt:  consiliandi  causft  oonloqui,  Gs. :  nirsu^, 
Ti.:  oonsiliantibas  divis,  H. :  haeo  consiliantibus 
ai,  cemndering,  Ca.  —  To  counsel,  advise :   bonis 

coosUitim,  1»  n.  [com- +2  SAL-l,  a  council, 
^ of  cotmseUorSy  deliberative  assembly:  senatum, 
wtw  terrae  consilium :  senatfls :  lovis,  H. :  consi- 
ta  Tiribus  parat,  L. :  publicum,  I  e.  a  court  of 
/<^.*  hac  re  ad  consilium  delatft,  a  council  of 
i^tGi.:  sine  consiliis  per  se  solus,  witliout  ad- 
*t>en,L:  Dla  Nnroae  coniunz  consiliumque  fuit, 
^^mellcr,  0. — DeUberation,  consultation,  consider- 
^  toytlher,  ca^msel :  capere  unft  tecum,  T.:  sum- 
■■  de  rebus  habere,  V. :  quasi  vero  consili  sit 
n^  ac  noD,  etc,  a  question  for  discussion,  Cs. :  ar- 
^"<ninn  negarit  sui  esse  consili, /or  him  to  decide, 
5.:  qoid  dBcere  possis,  tui  consili  est, /or  you  to 
"  r;  nihil  quod  raaioris  consili  esset:  noctur- 


na,  S. :  in  consilio  eflt  aedilibus,  admitted  to  the 
courtsels,  lu. — A  conclusion,  determination,  resolu- 
tion, measure,  plan,  purpose,  intention,  design,  poli- 
cy:  unura  totius  Galliae,  Cs. :  callidum,  T. :  arca- 
num, H. :  saluberrima,  Ta. :  adeundjie  Svriue,  Cs. : 
consili  participes,  S. :  superioris  teuiporis,/o r//»tfr 
policy,  Cs. :  consilium  expedire,  resolve  promptly, 
L. :  certus  consili,  in  purpose,  Ta. :  inceitus  consi- 
Hi,  T.,  Cu. :  Consilia  m  melius  referre,  change  her 
policy,  V. :  quod  consilium  dabatur  ?  resource,  V. : 
unde  consilium  afuerit  culpam  abease,  L. :  eo  con- 
silio, uti,  etc.,  their  object  oeing,  Gs. :  quo  consilio 
hue  imus  ?  T. :  omnes  uno  consilio,  with  one  ac- 
cord, Cs. :  cnra  suo  quisque  consilio  uteretur, /mr- 
sued  his  own  course,  Cs. :  publico  factum  consilio, 
by  the  state,  Cs. :  alqm  interficere  publico  consilio, 
i.  e.  by  legal  process,  Cs. :  privato  consilio  exercitUs 
comparare,  on  their  own  account :  audax,  L. :  fide- 
le :  sapiens,  O. :  plenum  sceleris. — In  phrases  with 
capere  or  guscipere,  to  form  a  purpose,  plan,  resolve, 
decide,  determine  :  neque,  quid  nunc  consili  capiam, 
scio,  De  virgine,  T.  :  legionis  opprimendae  consi- 
lium capere,  Cs. :  obprimundae  rei  p.,  S. :  hominis 
fortunas  evertere :  ex  oppido  prof ugere,  Cs. :  con- 
silium ceperunt,  ut,  etc. :  capit  consilium,  ut  uocte 
iret,  L. — With  inire,  to  form  a  plan,  resolve,  con- 
spire, determine:  inita  sunt  consilia  urbis  delen- 
dae :  iniit  consilia  reges  tollere,  N. :  consilia  ini- 
bat.  quem  ad  modum  discederet,  Cs. :  de  recupe- 
i-anda  libertate  consilium  Initum,  Cs. — With  est, 
it  is  intended,  /purpose  :  non  est  consilium,  pater, 
I  dorCt  mean  to,  T. :  non  fuit  consilium  otiuni  con- 
terere,  S. :  ea  uti  dcseram,  non  est  consilium,  S. : 
quibus  id  consili  fuisse  cognoverint,  ut,  etc.,  wlio 
had  formed  the  plan,  etc.,  Cs. :  quid  sui  consili  sit, 
ostendit,  Gs. — In  war,  a  plan,  device,  stratagem:  con- 
silia cuiusque  modi  Gallorum,  Gs. :  tali  consilio  pro- 
fligavit  hostis,  N. :  Britannorum  in  ipsos  versum, 
Ta. :  te  consilium  Praebente,  H. — Counsel,  advice: 
recta  consilia  aegrotis  damus,  T. :  fidele :  lene,  H. : 
consilio  uti  tMO,  take  your  advice:  consiliuni  dedi- 
mus  Sullae,  ut,  etc.,  lu.  —  Understanding,  judg- 
ment, wisdom,  sense,  penetration,  prudence,  discre- 
tion: neque  consili  satis  habere:  a  consilio  prin- 
oipum  dissidere:  res  forte  quam  consilio  melius 
gestae,  S. :  Simul  consilium  cum  re  amisti  ?  T. : 
pari  consilio  uti :  vir  consili  magni,  Cs. :  plus  in 
animo  consili,  L. :  catervae  Consiliis  iuvenis  revic- 
tae,  H. :  tam  nulli  consili,  T. :  tam  expers  consili : 
misce  stultitiam  consiliis  brerem,  H. :  consilii  ino- 
pes  ignes,  indiscreet,  0. :  vis  consili  expers,  H. 

odn-sixnillB,  e,  adj.,  entirely  similar,  very  like: 
Indus,  T. :  laus :  causa  consimilis  earum,  quae, 
etc. :  formae  mores  consimiles,  T. :  f ugae  profec- 
tio,  Cs. :  rem  gerere,  consimilem  rebus,  etc 

oonsipio,  — ,  — ,  ere  [coni-+8apio],  to  be  sane, 
be  of  Honnil  mind:  nientibus,  L.  dub. 


Digitized  by  V^OOQ IC 


consiBto 


174 


consortium 


oon-aisto,  BtitI,  stitus,  ere,  to  stand  still,  standi 
halt,  ttopy  take  a  stand,  post  onesdf:  hie,  T. :  Ubi 
veni,  T. :  consistimus,  U.:  viatores  consistere  co- 
gautyCs.:  bestiae  cantu  flectunturatque  consistiint: 
in  oppidis:  ire  modo  ocius,  interdum  consistere,  U. : 
in  muvo,  get  footing! ,  Cs. :  ad  aras,  0. :  ante  doraum, 
0. :  in  aede,  0. :  cum  hoc,  at  the  side  of:  linnne, 
0. :  rota  constitit  orbis,  stood  still,  V. —  To  set,  grow 
hard,  become  solid:  frigore  constitit  uuda,  has  been 
frozen,  0. :  sanguis. —  To  take  a  stand,  take  posi- 
tion, assume  an  attitude,  stand  forth,  set  oneself: 
in  8caen&,  Ph. :  in  communibus  suggestis :  media 
harena,  V. :  in  digitos  adrectus,  V. :  inter  duas 
acies,  L. :  quocumque  modo,  in  whatever  attitude, 
0. :  quales  quercQs  Gonstiterunt,  stand  up  in  a 
body,  V. — Of  troops,  to  stand,  form^  halt,  make  a 
halt,  take  position,  be  posted,  make  a  stand:  in  su- 
periore  acie,  Cs. :  in  fluctibus,  Cs. :  pro  castris, 
form,  S. :  pari  intervallo,  Cs. :  a  fuga,  L. :  in  or- 
bem,  Cs. :  quadratum  in  agmen  (acies),  Tb. :  naves 
eonim  nostris  adversae  constiterunt,  Cs.  —  To 
abide,  stay,  settle,  tarry,  have  a  place  of  business  : 
negotiandi  caus&  ibi,  Cs. :  locus  consistendi  in  Gal- 
lia, Cs. :  Latio  consistere  Teucros,  room  for,  V. : 
prima  terrS,  on  the  very  shore,  V. :  ede  ubi  con^is- 
tHS,  lu. — F  i  g.,  to  pause,  dwell,  delay,  stop :  in  uno 
nomine :  paulisper. —  7b  be  firm,  stand  unshaken, 
be  steadfast,  continue^  endure,  subsist,  find  a  footing : 
mente :  in  dicendo :  in  quo  (viro)  culpa  nulla  po- 
tuit  consistere,  rest  upon :  Quos  (finis)  ultra  citra- 
que  nequit  consistere  rectum,  U. :  si  prohibent 
consistere  vires,  0. — To  agree:  cum  Aristone  ver- 
bis consistere,  re  dissidere.  —  To  be,  exist,  occur, 
take  place:  vix  binos  oratores  laudabiles  constitis- 
se:  sed  non  in  te  quoque  constitit  idem  Exitus, 
0. :  ut  unde  culpa  orta  esset,  ibi  poena  consisteret, 
fall,  L. :  ante  oculos  rectum  pietasque  Constite- 
rant,  stood  forth,  0. — To  consist  in,  consist  of,  de- 
petid  upon :  pars  victils  in  lacte  consistit,  Cs. : 
(rem  p.)  in  unius  anima :  in  un&  virtute  spes,  Cs. : 
causa  belli  in  persons  tua. — To  come  to  a  stand, 
stand  still,  stop,  cease:  omnis  administratio  belli 
oonsistit,  Cs. :  natura  consistat  necesse  est :  con- 
sistere usura  debuit :  bellum,  L. :  infractaque  con- 
stitit ira,  0. 

consitio,  6nis,/.  [1  consero],  a  sotnng,  plant- 
ing. _ 

consitor,  6ris,  m.  [I  consero],  a  sower,  planter : 
uvae  (i.  e.  Bacchus),  0.,  Tb. 

consitura,  ae,  /.  [1  consero],  a  sowing,  plant- 
ing: agri. 

odnaitus,  P,  of  1  consero. 

odnsobnna,  ac,  /.  [^consobrinus],  a  (female) 
cousin-german,  first  cwistn,  C,  N. 

odnsobrinUB,  I,  m.  [com-+soror],  a  mother's 
nster^s  son,  cousin-german,  Jirst  cousin  ;  nostcr,  T. : 
avunculi  filius. 


o5naociati5,  Onis,/.  [consocio],  a  umon,  tu. 
sociatio7i :  homiuum :  gentis,  L. 

consociatuBy  adj.  with  ntp.  [P.  of  consocio], 
united,  /tarmonious :  di,  L. :  consociatissima  to- 
luntas. 

con -socio,  avi,  atus,  &re,  to  make  common^ 
share,  associate,  join,  unite,  connect:  regnum,  L.  : 
animos  eorura,  L. :  Umbram  (arbores),  H. :  (side- 
ra)  consociata,  0. :  cum  amicis  iniunam :  cum  ma- 
lefico  Usum  ullius  rei.  Ph. :  omnia  cum  iia,  L.: 
rem  inter  se,  L. :  se  in  consilia. 

oonsolabilis,  e,  adj.  [consolor],  that  may  U 
consoled,  to  be  comforted:  dolor. 

oonsolatid,  dnis,/.  [consolor],  a  eonsolinff^ 
consolation,  comfort :  uti  consolatione :  non  egere 
consolatione :  senectutem  null&  consolatione  per- 
mulcere:  litterarum  tuanim:  malorum:  oonaola- 
tionibus  levari. — A  consolatory  discourse:  Cicero- 
nis. — An  encouragement,  allevicUion:  timoria. 

consolator,  oris,  m.  [consolor],  a  comforter. 

oonsolatdrius,  adj.  [consolator],  comforting  : 
litterae,  of  condolence. 

cdn-solor,  &tus,  &rl,  dep^  to  encourage,  aninuUe^ 
console,  cheer,  comfort :  alqm,  Cs. :  alqm  in  miae- 
riis :  Piliam  meis  verbis,  in  my  name :  alqd  ooq- 
solandi  tui  gratia  dicere:  me  ipse  illo  solacio, 
quod,  etc. :  se  per  litteras :  oonsolando  iuvero,  T. : 
officia  consolantium :  quo  consolante  doleres  ?  who 
would  console  you  ^  0. :  consolatus  rogSLt,  eneauroff- 
ing  him,  Cs. — To  mitigate,  alleviate,  lighten,  relieve, 
soothe:  doloris  diutumitatem :  brevitatem  yitae 
posteritatis  memori& :  desiderium  tui  spe. 

con-sono,  ul,  — ,  &re,  to  sound  together^  sound 
aloud,  re-echo,  ring,  resound:  pUusu  Consonat  ne- 
mus,  V. :  adsensu  populi  Regia,  0. :  consonante 
clamore,  by  acclamation,  L. 

cdnsonus,  adj.  [com-  -f  SON-],  sounding  togeth- 
er, harmonioits:  clangor,  0. — Fig.,  accordant,  fit, 
suitable :  putare  satis  consonum  fore,  si,  etc. 

c6n-sopio,  — ,  Itus,  Ire,  to  luU  to  sleep,  stupefy. 
— Pass. :  somno  consopiri  sempiterno :  a  Luna. 

oon-sors,  sortis,  m,  and  /.  L  Acfj.,  having  a 
common  lot,  of  the  same  fortune:  pectora  (L  e.  so- 
rores),0. :  sanguis,  a  brother's,  0. :  tecta,  common^ 
V. :  casas :  f ratres,  partners :  socius,  H.  —  H. 
Subst.,  a  sharer,  co-heir,  partner,  associate,  colleague^ 
comrade:  consortes  mendicitatis :  thalami,  wife, 
0. :  f rater  et  censors  censoris,  co-heir,  L. :  in  \\i- 

cris :  me  consortem  nati  concede  sepulchre,  V. 

A  brother,  sister :  Remus,  Tb. :  lovis,  0. :  suus,  O. 

consortid,  Onis, /.  [consors], /cttowsAap,  com- 
munity,  partnership,  association  :  humana :  socia- 
bilis  inter  reges,  L. 

consortium,  I,  n.  [censors],  fellowship,  partio 
ipation,  society  -in  consortio  esse,  L. :  regni,  Ta. 


Digitized  by  V^OOQIC 


coneparsos 


175 


constans 


cdn-Bparsoet  i*.,  see  conspergo. 

1.  cdnspectns,  adj.  with  eomp.  [P.  of  conspi- 
doj  tisible,  in  full  view  :  tumulus  hosti,  L. — SlAk- 
uy.  di$tingui$hed,  eminent,  noteworthy ^  remarkable : 
PtlUs  in  armis^  V. :  heros  in  auro,  H.:  supra  mo- 
dum  hominis  privati,  L. :  ue  conspectior  mors  io- 
ret,  Ta. :  supplicinm  eo  conspectius,  quod,  etc., 
ngnaL,  L :  crimcD,  glaring^  lu. 

2.  conspectna,  fls,  m.  [com-H-SPEC-J,  a  see- 
ing^ look,  tight,  view,  range  o/sight^power  o/vieion  : 
casurosne  in  conspectum  animus :  quo  longissime 
eooipectum  oculi  ferebant,  L. :  conspectu  urbis 
frui ;  Dari  mi  in  conspectum,  T. :  paene  in  con- 
spectu exercitOs,  be/ore  the  eye*,  Cs. :  conspectu  in 
medio  constitit,  before  all  eyes,  V. :  illam  e  con- 
spectu amisi  meo,  T. :  in  conspectum  venire,  N. : 
ex  bominum  conspectu  roorte  deoedere,  N. :  (mons) 
in  conspectu  omnium  excelsissimus,  Cs. :  conspec- 
Iran  fagH,  notice,  0. — Presence,  proximity,  cotmte- 
nanct,  tight:  scio  fore  meum  conspectum  in  visum, 
T.:  hoicTestnim  conspectum  eripere,6ant«A/row; 
missis  in  conspectu  cecidere  lapides,  L. :  f  requens 
Tester,  I  e.  your  cutembled  pretence :  procul  a  con- 
spectu imperii:  velut  e  conspectu  tolli,  Ta. — 
Afpearasue:  aniini  partes,  quarum  est  conspectus 
mlustrior:  conspectu  suo  proelium  restituit,  L. — 
Fig.,  a  mental  view,  glance,  survey,  consideration^ 
tmtanplation :  in  conspectu  animi:  ut  ea  ne  in 
o(n»pectu  quidecn  relioquantur :  me  a  conspectu 
malerum  avertere,  L. 

conspergOp  si,  sus  (sparaus,  Ph.),  ere  [com-  + 
spaigo],  to  sprinkle,  moisten,  besprinkle,  bespatter, 
ttrfw:  humum  aestuantem,  Ph. :  me  lacrimis. — 
Fig.:  (oratio)  oonspersa  quasi  verborum  floribus. 

cdDBpersns,  P,  of  conspergo. 

coDBpicieiidaflv  acff.  [P,  of  conspicio],  worth 
Moa^t  worthy  of  attention,  distinguished:  H^ras 
fornA,  0. :  oeleri  equo,  Tb. :  opus,  L. 

conspicio,  spSxI,  spectus,  ere  [SPEC-],  to  look 
^  attentively,  get  sight  of,  descry,  perceive,  observe, 
fz  eyes  upon,'  te  in  iure:  procul  vehiculum  e 
moote:  militcs  ab  bostibas  conspiciebantur,  Cs. : 
locos  ex  insula  conspiciebatur,  N. :  inter  se  oon- 
spccci,  L :  conspectis  luminibus  crebris,  L. :  locum 
ttuadnB,apy,  V. :  rugas  in  speculo,  0. :  conspectos 
l»rrere  nrsoe,  <rf  the  sight  of,  0. :  si  illud  signum 
forum  conspiceret, ,/%u^  towards:  (filium)  spolia- 
torn  omni  diguitate:  loca  muUitudine  completa, 
C«.:  alqm  hurai  iacentem,  L. :  hunc  cupido  lu- 
niu«,  Ci. :  nostros  victores  flumen  transisse,  Cs. : 
froadere  Philemona,  O. — To  look  at  with  admira- 
tion, gaze  upon,  observe,  contemplate:  alqm  cum 
^»«gi4  stirpe,  L. :  alqm  propter  novitateni  orna- 
toi.  N. — Pass.,  to  attract  attention,  be  conspicuous, 
^  noticed,  be  €U»tinguished,  be  admired:  vehi  per 
■rbem,  conspici  velle :  se  quisque  conspici  prope- 


rabat,  S. :  maxime  conspectus  ipse  est,  curm  in- 
vectus,  L. :  formosissimus  alto  caelo,  shine,  O. : 
infestis  oculis  omnium  conspici,  be  a  markfor.-^ 
Fig.,  to  perceive,  discern:  eum  mentibus. 

cdnapioor,  &tus,  arl,  dep.  [ com- + SPEC-],  to 
get  sight  of,  descry,  see,  perceive :  his  te  regionibus, 
T. :  id  conspicati  sese  receperant,  Cs. :  ignis,  N. : 
hunc  conspicatae  naves,  Cs. :  perterritos  hostis, 
Cs. :  Tarquinium  ostentantem  se,  L. :  te  in  fundo 
Fodere,  T. :  quae  res  gererentur,  Cs. :  cum  Metel- 
lus  conspicatur,  i.  e.  obtains  a  view,  S. 

odnapicuua,  acfj.  [com-  -f  SPEa],  in  view,  visi- 
ble, apparent,  obvious :  res,  0. :  late  vertex,  H. : 
signum  in  proeliis,  Fh.—Strikino,  eonspiaums,  dis- 
tinguished, illustrious,  remarkable,  eminent :  ambo, 
0. :  duces,  Ta. :  monstrum,  lu. :  Romanis  oonspi- 
cuum  eum  facere,  L. :  clipeo  gladioque,  0. :  fide, 
0. :  equi  formft,  Ta. 

cdnapirana,  ntis,  atff,  [P.  of  oonspiro],  aeeord- 
ant,  harmofiious :  horum  consensus:  consilium. 

oonspiratio,  6nis,/.  [conspiro],  an  agreement, 
union,  unanimity,  concord,  harmony:  hominum: 
bonorum  omnium :  civitatum,  Ta. :  amoris :  in  ic 
p.  bene  gerend&. — Aflot,  combination,  conspiracy 
hominum  contra  dignitatem  tuam :  ista  Sardorum 
body  of  conspirators :  militaris,  Ta. 

cdnapiratus,  adj.  [P.  of  conspiro],  conspiring, 
agreeing,  in  conspiracy :  his  conspiratis  f actionum 
partibus,  Ph. :  pila  coniecerunt,  in  concert,  Cs. 

con-apir5,  avi,  atus,  &re,  to  blow  together,  sound 
in  unison:  adsensu  conspirant  comua  rauco,  V. 
— F  i  g.,  to  harmonize,  accord,  be  unanimous,  unite, 
combine:  populo  R.  conspirante:  ad  auctoritatem 
defendendam :  cum  alquo.  —  To  plot,  conspire, 
combine :  priusquam  plures  civitates  conspirarent, 
Cs. :  in  iniuriam,  L. :  ne  ferrent,  etc.,  L. 

c5n-sp5naor,  6ris,  m.,  a  joint  surety, 

con-spud,  — ,  Qtus,  ere,  to  spit  upon,  bematter: 
conspuitur  sinQs,  \.e.he  slobbers,  lu. — To  besprin- 
kle,  cover :  nive  Alpls,  H. 

cdnsputd,  — ,  &tus,  &ve,freq.  [conspuo],  to  spit 
upon,  instdt  grossly :  nostros. 

c5n-stabili5, 1?l,  —,  Ire,  to  confirm,  establish, 
make  firm:  tuam  rem,  T. 

constans,  antis,  adj.  with  comp,  and  sup.  [P. 
of  constoJ,/rm,  unchangeable,  constant,  immovaUe^ 
uniform,  steady,  fixed,  stable,  invariable,  regular, 
persistent:  cursfls:  constanti  voltu,  L. :  aetas, 
mature:  pax,  uninterrupted^  L. :  fides,  H. — Con- 
sistent, harmonious:  oratio:  nihil  dici  constantius: 
constans  parum  memoria  huius  anni,  L. :  haru- 
spicum  voce,  unanimous :  ruraores. — F  i  g.,  trust- 
worthy, sure,  steadfast,  constant,  faithful,  unchang- 
ing: amici:  inimici,  N. :  omnium  constantissimus: 
constantior  In  vitiis,  H. 


Digitized  by 


Google 


conatanter 


176 


oonstitutiiiii 


oonstanter,  adv.  with  camp,  and  sitp.  [con- 
Bians], ^rm/y,  immovably^  steaduy^  constantly ^  veto- 
hUdy,  in  8U8oept4  causa  permanere:  vitiia  gau- 
dere,  H. :  ab  hostibus  pugnaii,  Cs.:  raanere  in 
perspicuis  constantius :  cursfls  constantissime  ser- 
▼are.  —  Narmoniottaly,  evenly^  unif&rmly^  connB- 
tmtly:  sibi  constanter  convenienterque  dicere: 
non  constantissime  dioi:  constanter  omnes  nun- 
tiaverunt  roanQs  cogi,  unanimoiuly^  Cs. —  WUh 
self-possession^  steadily^  cahnly^  tranquilly^  sedately: 
ferre  dolorem :  constanter  fit. 

odnatantia,  ae,  /.  [constans],  steadiness^  firm- 
ness^ constancy,  perseverance :  dictorum:  vocis  at- 
qiie  voltQs,  N. :  quantum  haberet  in  se  boni  con- 
stantia,  discipline^  Cs. :  Nee  semel  offensae  cedet 
constantia.formae,  H. — Fig.,  agreement,  harmony, 
symmetry,  consistency :  dictorum  atque  factorum : 
ea  constantiae  causii  defendere, /or  consistency's 
sake:  promissi,  adherence  to. — Firmness,  steadfast- 
ness, constancy,  self-possessioti:  vestra:  eorum: 
bine  constantia,  ilfinc  furor:  firroamentum  con- 
stantiae est  fides :  animi,  0. — In  the  Stoic  philos., 
self-possession,  placidity :  sunt  tres  constantiae. 

cdnBtantiua,  see  constanter. 

conBtat,  see  consto. 

constematio,  on  is,  /.  [2  consterno],  dismay, 
consternation,  alarm,  disturbance:  subita,  L. :  rau- 
liebris,  L. — Mutiny,  sedition:  volgi,  Ta. :  sua,  Cu. 

1.  c5n-stemo,  strsvl,  strfttus,  ere,  to  strew 
over,  hestrevD,  thatch, floor, pave,  spread,  cover:  altae 
Gonsternunt  terram  frondes,  V. :  contabulationem 
lateribus,  Cs. :  omnia  oonstrata  telis,  S. :  late  ter- 
ram tergo,  cover,  V. :  constratum  classibus  mare, 
bridged,  lu. :  ratem  pontis  in  modum  humo  iniectS, 
L. :  navis  constrata,  covered,  decked:  vehiculuni : 
ut  omnes  constratae  (naves)  eliderentur,  Cd. — To 
throw  down,  prostrate  :  signa,  L. 

2.  oonstemo,  ftvl,  &tus,  &re,  to  confound,  per- 
plex, terrify,  alarm,  affright,  dismay:  animo  con- 
Bternati,  Cs. :  hostis,  etc.,  L. :  consternati  Timores, 
0. :  metu  servitutis  ad  arma  consternati,  driven  in 
terror,  L. :  consternatae  cohortes,  panic-stricken, 
L. :  consternatus  ab  sede  suo,  L. :  equos,  L. :  Con- 
steruantur  equi,  0. 

c5n-s1ipo,  ftvl,  &tus,  are,  to  press  together, 
crowd  closely:  numerum  hominum  in  agrum:  se 
sub  vallo,  Cs. 

cdnstiti,  perf  of  consisto  and  of  consto. 

oonatitud,  ul,  Qtus,  ere  [com-+statuol,  to  put, 
place,  set,  station:  eo  (Ilelvctios),^  thetr  abode, 
Cs. :  impedimenta,  put  away,  L. :  bomiiiem  ante 
pedes:  vobis  taurum  ante  aras,  V. — To  place,  sta- 
tioti,  post,  array,  form,  draw  up :  legionem  passi- 
bus  OC  ab  eo  tumulo,  Cs. :  cohortes  in  f route,  S. : 
aperto  litore  navIs,  Cs. :  legiones  contra  hostem, 
C^. :  exercitum  contra  vos :  exadversum  Athenas 


apud  Salamina  classem,  N. — To  haUy  eayts  io  hait^ 
stop :  agmen  paulisper,  S. :  novitate  rei  signa,  L. 
— To  form,  constitute:  legiones,  Cs. :  legio  consti- 
tuta  ex  veteranis.  —  To  erect,  set  up,  build,  con- 
struct, fix^  found:  turrXs  duaa,  Cs. :  oppidum,  Os. : 
Tineas  ac  testudines,  N. :  locis  certis  horrea,  Os. : 
moenia  in  terra,  0. :  domicilium  sibi  Magnesiae, 
^, — F  i  g.,  to  put,  set,  place :  vobis  ante  oculos 
senectutem.  —  To  prepare,  make,  establish,  effect, 
constitute:  amicitiam:  aocusationem :  victoriam: 
ius  nobis,  civitati  legem:  indicium  de  pecuniia 
repetundis:  iudicium  capitis  in  se. —  To  designeUs, 
select, assign, appoint :  accusatorem:  testis:  locos 
ab  iudicibus  Fausto  non  est  oonstitutus,  i.  e.  a 
trial:  alqm  apud  eos  regem,  Cs. :  legibus  agrariifl 
curatores :  patronum  causae :  consUtutus  impera- 
tor  belli  gerundi. — To  establish,  set  in  order,  organ' 
ize,  manage,  administer,  regulate,  arrange,  dispone  : 
legiones,  Cs. :  civitates :  maiestatis  constituendae 
gratift,  S. :  mores  civitatis,  L. :  his  constitutis  re- 
bus, after  making  these  arrangements,  Cs. :  regnum 
ei,  N.  —  To  fix,  appoint,  determine,  define,  decide, 
decree :  ad  constitutam  non  venire  diem,  L. :  tern- 
pus  constitutumst,  T. :  finis  imperi  singulis,  S. : 
pretium  f rumento :  conloquio  diem,  Cs. :  tempua 
ei  rei,  Cs. :  in  hunc  ( diem )  constitutae  nupUae^ 
T. :  tempua  in  postenim  diem,  L.:  grandiorem 
aetatem  ad  consulatum:  bona  possessa  non  esse 
constitui:  constituendi  sunt  qui  sint  in  amicitift 
fines. — To  appoint,  fix  by  agreement,  settle,  agree 
upon,  concert:  vadimonia  oonstituta:  tempore  ao 
loco  constitute,  S. :  die  constitutA,  on  the  dag  ap^ 
pointed,  Cs. :  venturum  ad  me  domum,  T. :  (diem) 
cum  legatis,  Cs. :  pactam  et  constitutam  esse  cum 
Manlio  diem :  cum  quodam  hospite  Me  esse,  etc, 
T. :  cum  horoinibus  quo  die  praesto  essent :  ami- 
cae,  make  an  appointment,  lu. :  sic  conatituunt, 
such  is  their  custom,  Ta. :  introire,  S. :  in  diem  ter- 
tium  constituunt,  S. :  quid  agi  placeat  inter  se, 
Cs. — 7b  determine,  take  a  resolution,  resolves  ut 
ante  constituerat,  Cs. :  his  constitutis  rebus,  hop- 
ing formed  this  resolution,  Cs. :  bellum  cum  Crer- 
manis  gerere,  Cs. :  desciscere  a  rege,  N. :  Quae- 
rere,  Y. :  constitutum  esse  Pompeio  me  mittere : 
quid  vectigalis  Britannia  penderet,  Cs. :  ut  Aquini 
manerem :  ut  arbitri  darentur,  Cs. :  optimum  esse 
reverti,  Cs. —  To  decide,  arbitrate,  judge,  decree  :  de 
controversiis,  Cs. :  de  hoc  solus,  N. :  sententiis 
dictis,  constituunt  ut,  etc.,  Cs. 

o5xuititiitio,  5nis,/.  [constituol,  a  disposition, 
constitution,  nature:  firma  corpons.  —  A  deftni- 
tion  :  summi  boni. — F  i  g.,  in  rhet,  the  issue,  paint 
in  dispute,  C. — A  regulation,  order,  arrangement : 
rei  p. :  senatQs,  L. :  auctor  constitutionis,  Ta. 

constitutam,  I,  n.  [constitutus],  an  agreement, 
appointment,  compact:  ne  congressu  quidem  et 
constitute  experiri,  by  arbitration:  factum  cais 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


conatittitiui 


177 


oonBuetudo 


ferric, utveni rent:  ad  constitutam  venire :  alcuias 
ooDstitutis  niti,  Ta. :  coDBtitutom  habere  cum  po- 
dagri. 

odnstitntas^  adj,  [P.  of  constituol  eatuHtuied, 
arranged,  disposed:  bene  corpus :  viri  bene  naturi. 

con-oto,  stitT,  aiaturud,  ftre,  to  agree^  accord,  be 
eonsisieniy  correspo9td,  fit :  constetne  oratio  cum 
re:  huro&nitati  tuae:  ut  idem  omnibus  sermo 
oopstet,  L :  sibi,  to  be  eontiMterU  :  mihi,  H. :  sibi  et 
rei  iodicatae :  auri  ratio  constat,  the  account  ia 
MTteL — To  stand firm^  be  immovable:  priusquam 
consttret  acies,  closed^  their  ranks,  L. — F  i  g.,  to  be 
fan,  be  unmoved,  abide,  be  unchanged,  last^  perse- 
9ere,€ndvre:  uti  numenis  legtonum  constare  vide- 
retur,  Cs. :  utrimque  constitit  fides,  kept  faith,  L. : 
dBEQ  stnitas  constabit,  Pb. :  animo  constat  seiiten- 
tia,  Y. :  mente :  auribus,  L. :  summa  omnia  con- 
stant, remain  the  sofne,  O. :  cuncta  caelo  sereno,  a 
/w/«rf/y  serene  sky^  V. :  non  in  te  constitit  idem 
ExHos,  with  a  differenl  result  in  your  case^  0. — To 
ht  certwi,  be  ascertained,  be  known,  be  settled,  be 
sdabHsked:  quae  opinio  constat  ex  litteris^  is  sup- 
ported  by:  praeoeptori  verborum  regula  oonstet, 
le  familiar  to,  lu. :  cum  hoc  constet,  Siculos  pe- 
tine:  dum  haec  de  Oppianico  constabunt:  quod 
inter  omnia  constat,  as  everybody  knows :  constare 
res  indpit  ex  eo  tempore,  L. :  momenta  per  cur- 
sores  Duntiata  constabant,  Ta. :  quod  nihil  nobis 
ooQstat,  we  have  no  positive  information,  Cs. :  ante 
qnam  plane  constitit:  Caesarem  esse  bellum  ge- 
stonuD  oonstabai,  there  was  no  dcmbt,  Cs. :  mihi 
rirtatem  cuncta  patravisse,  became  satisfied,  S. : 
omnibus  oonstabat  oportere,  etc,  were  convinced, 
Gs. :  quae  (maleficia)  in  eo  constat  esse,  certainly 
*re;  inter  Hasdmbalem  et  Magonem  constabat, 
{ore,  etc,  Ll  :  in  fontis  Titium  venisse,  0. :  apud 
•nimum,  utrum,  etc.,  L. — To  be  fixed,  be  dOermined, 
he  rtaohed:  quae  nunc  animo  sententia  constet, 
v.:  mihi  quidem  constat,  ferre,  etc.,  I  am  re- 
»W;  Deque  Brato  constabat,  quid  agerent,  had 
fidly  decided,  Cb.  :  probarentne  parum  constobat, 
wrfrf  not  decide,  8. — To-  exist,  be  extant,  remain : 
B  ipsa  mens  constare  potest :  ut  ad  alterum  R 
HtJfirae  constarent  integrae.  —  To  consist  of,  be 
^^^^xmed  of:  conventos,  qui  ex  variis  generibus 
eooitaret,  Cs.:  Asia  constat  ex  Phrygia,  Mysia, 
^:  (virtus)  ex  hominibus  tuendis:  (ius)  e  dulci 
oiin>,H. :  pecuniae  reditus  constabat  in  urbanis 
poBseesionibus,  was  derived  from,  N. :  domQs  amoe- 
mtis  silTi  constabat,  N. — To  depend,  be  dependent : 
^ictoriaro  in  cohortium  virtute,  Cs. :  suum  pericu- 
iva  in  alienA  salute,  Cs. — To  stand  at,  cost :  prope 
<&Bidio  minoris :  quanti  subsellia  consten^  In. : 
^^  gratis :  quot  Wromm  morte  constare  victo- 
nuB,  Gs. :  constat  leriori  belua  sumptu,  lu. 

oonstratna,  P.  of  1  constemo.  —  Plur,  n.  as 
■iit,  coverings:  pontium,  the  board  roofs,  L. 


oon-stringo,  striuxl,  strictus,  ere,  to  bind,  fet- 
ter, shackle,  chain :  hunc  pro  moecho,  T. :  (alqm) 
quadrupedem,  L  e.  hands  attdfeet,  T. :  trahere  cou- 
strictos  cumi,  H. :  Tu  non  constringendus  (as  in- 
sane) ? :  corpora  vinculis :  ilium  laqneis :  constric- 
tus  cammarus  ovo,  i.  e.  sauced,  lu. — Fig.,  to  bind^ 
fetter,  restrain :  beluam  legum  catenis:  coniura- 
tionem  horum  conscientift:  fidem  religione:  orbem 
terrarum  legibus. — Of  discourse,  to  condense,  com- 
press :  (sententia)  aptis  constricta  verbis. 

oonstriiotio,  onis,/.  [construo],  a  putting  to- 
gether, building,  construction  :  hominis.— P  i  g.,  in 
discourse,  arrangement:  verborum. 

o5n-stru5,  strQxI,  strQctus,  ere,  to  heap  togeth- 
er, pile  up^  accumulate :  acervos  nummorum  apud 
istum :  omnibus  rebus  pecuniam :  divitias,  H. : 
mella,  V. :  dentes  in  ore  constructi,  arranged: 
constructae  sunt  dape  mensae,  heaped^  Ct  —  To 
make,  erect,  build:  mundum :  aedifioium :  sepul- 
crum  saxo,  L. :  nidum  sibi,  0. 

odnatuprator,  5ris,  m.  [constupro],  a  debanch- 
er,L. 

oon-stupro,  ivl,  atus,  ftre,  to  violate,  ravish, 
debauch,  defile :  matronas,  L.  —  Fig.:  constupra- 
tum  indicium,  purchased  by  dtha:uchery, 

Consualia,  ium,  n.,  the  festival  of  Consus,  L. 

oon-suasor,  5ris,  m.,  a  strenuous  counsellor* 

cdnsuefaoio,  feci,  f actus,  ere  [consuetus-t- 
facio],  to  accustom^  inure,  habituate:  Ea  ne  me  ce- 
let,  £lium,  T.:  filium  recte  facere,  T. :  Gaetulos 
ordines  habere,  8. :  nil  praetermitto,  consuefacio, 
I  keep  (}[i\m)  at  it,T. 

oon-snesoo,  suSvi  (-suSstl,  -suCrunt,  etc.,  C, 
Cs. ;  -sufimus,  Pr.),  suCtus,  ere,  to  accustom,  inure, 
habituate:  consuetus  in  armis  Aevom  agere:  qiii- 
bus  consueti  erant  fcrramentis,  L. :  consueti  equi 
evadere,  8. —  To  accustom  onesdf,  foi-m  a  habit, 
familiarixe  oneself:  Rhenum  transire,  Cs. :  in  te- 
neris,  V. :  Quam  male  consuescit,  qui,  etc.,  what 
a  wicked  custom,  etc.,  0.  — Usu.  perf  system,  to 
be  accustomed,  be  wont,  have  a  habit :  peierarc  con- 
suevit:  obsides  accipere,  non  dare,  Cs. :  alquo  ire, 
Cs. :  reges  toUere,  H. :  cum  eo  vivere,  N, :  quod 
plerumque  aocidere  consuevit,  as  was  usually  the 
case,  Cs. :  pro  magnis  officiis  consuesse  tribuii  Cs. : 
eo  (equo)  quo  consuevit  uti :  quo  consuerat  intiT- 
vallo,  sequitur,  at  the  usual  distance,  Cs.:  ut  con- 
suesti :  quem  ad  modum  consuerunt :  sicuti  fieri 
consuevit,  is  wont,  S.—To  cohabit :  ilia,  T. :  mulie- 
res  quibuscum  iste  consuerat 

oonsuetudo,  inis,/.  [consuetus],  a  custom, 
habit,  use,  wage,  way,  practice,  familiarity,  exptri- 
ence,  ttadUion,  precedent :  exercitatio  ex  qua  con- 
suetudo  gignitur:  consuetudine  qiiasi  alteram  na- 
turam  effici :  a  maioribus  tradita,  the  traditions : 
populi  R.  banc  esse  consuetudinem,  ut,  etc..  Cs. : 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oonauetus 


178 


ooninlo 


iUr.eris,  tooy  of  marching ^  Cs. :  non  est  meae  con- 
Buetudinis  rationem  reddere :  maior  tumultus, 
quam  populi  R.  fert  oonsuetudo,  Cs. :  consuetudi- 
nem  tenere :  cottidianae  vitae,  T. :  vitae  sermonis- 
que  nostri,  da\ly  lift  and  speech :  commuiuB  sen- 
Biis:  in  proverbii  consuetudinem  Tenit,  a  familiar 
proverb:  in  consuetudinem  licentiae  venire,  be- 
come used  tOy  Cs. :  Gallica,  way  of  life,  Cs. :  sor- 
tium,  way  of  castingy  Ta. :  mala,  H. :  (lingua)  Ion- 
ginqua  consuetudine  uti,  long  famtliarity,  Cs. : 
bene  facere  iara  ex  consuetudine  in  naturam  vor- 
tit,  by  practice,  S.  :  in  consuetudine  probari,  gen- 
erally :  ex  consuetudine,  a»  nxwdy  S. :  pro  mea 
consuetudine,  according  to  my  custom:  consuetu- 
dine 8u&  ciTitatem  servare,  character,  Cs. :  consue- 
tudine pro  nihilo  habere,  familiarity,  S. :  praeter 
consuetudinem,  unexpectedly:  in  castris  praeter 
consuetudinem  tumultuari,  umtsual  disorder,  Cs. 
— Customary  right,  common  law, usage:  vetus  ma- 
iorum :  consuetuflinc  iua  esse  putatur  id,  etc. :  ut 
est  consuetudo.  —  In  gram.,  a  usage,  idiom,  form 
of  speech:  verbum  nostrae  consuetudinis. — Social 
intercourse,  companionship,  familiarity,  conversa- 
tion: cum  hominibuB  nostris  consuetudines  iun- 
gebat:  victlis  cum  multis:  dedit  se  in  consuetu- 
dinem: consuetudine  devinctus,  T. — An  amour, 
illicit  love:  parva,  T. :  bospitae,  T. ;  cf.  cum  Ful- 
via  stupri,  S. 

conBuetuB,  acfj.  with  sup.  [P.  of  consuesco], 
used,  accustomed,  usual,  ordinary,  wonted,  customa- 
ry, familiar:  amor,  T. :  membra,  V.:  aurae,  0. : 
lubido,  S. :  pericula  consueta  habere,  S. :  tibi  finis, 
0. :  consuetissima  cuique  Verba,  0. 

oonsul,  ulis,  m.  [com- +  2  SAL-],  a  consul ;  the 
highest  magistracy  of  the  Roman  republic  was 
vested  in  two  consuls,  chosen  annually:  ordina- 
rius,  for  the  full  term  (opp.  suffectus,  to  fill  a 
vacancy),  L. :  designatus,  elect :  consules  creantur, 
Cs. :  me  consulem  fecistis :  ne  sufficiatur  consul, 
chosen  to  fill  a  vacancy:  Consults  imperium,  V. — 
In  dates,  defining  the  year ;  usu.  abl.  absol. :  Mes- 
sal&  et  Pisone  consulibus,  in  the  consulship  of,  Cs. : 
a.  d.  V  Kal.  Apr.  L.  Pisone  A.  Gabinio  consulibus 
(i.  e.  the  28<A  of  March),  Cs. :  nobis  consulibus : 
Consule  TuUo,  H. :  Bibuli  oonsulis  amphora,  H. : 
XL  annis  ante  me  consulem :  ante  tos  consules : 
post  L.  SulUm  Q.  Pompeium  consules.  —  Sing, 
collect.,  the  consuls,  supreme  magistracy:  eo  (iure) 
consulem  usu  rum,  L. :  legati^que  ad  consulem 
missis,  L. :  nullius  earum  rerum  consul!  ius  est, 
S. — In  the  title,  pro  consule  (abbrev.  procos.), plur. 
pro  consulibus,  a  vice-consul,  deputy-consul,  magis- 
trate vnth  cowtular  powers  ;  orig.  given  to  a  gen- 
eral sent  to  coniniand  an  urrav :  pro  consule 
Quinctium  subsidio  castris  mitti,  L. :  non  oportcre 
mitti  privatum  pro  consule.  —  Also,  to  a  consul 
whose  military  command  waa  prolonged  beyond 


his  term  of  office :  ut  cum  Phllo  consulatu  abisset, 
pro  consnle  rem  gereret,  L.  —  After  Sulla's  time, 
the  consuls,  when  their  year  expired,  assumed  the 
chief  magistracy  in  provinces  designated  by  the 
senate,  as  pro  consulibus :  litterae  a  Bruto  pro 
consule:  ex  litteris  Bruti  pro  consule:  q«i  pro 
consulibus  sint  ad  urbem,  Cs. ;  see  also  proconsul. 
— A  proconsul :  mortuus  Claudius  consul  erat,  L. : 
quaestor  obtigit  (Cato)  consuli,  N.  —  Poet.:  non 
unius  anni,  i.  e.  not  by  election,  but  by  nature,  H. 

conoularlB,  e,  adj.  [consul],  of  a  consul,  con- 
sular :  aetas,  of  eligibility  (the  48d  year) :  comitia, 
for  the  choice  of  consul:  officium :  fasces,  L. :  lie- 
tor,  H. :  legatus,  Ta. :  res,  vyorthy  of  a  consul,  L. : 
provinciae,  assigned  to  retiring  consuls,  Cs.  — Of 
consular  rank,  who  has  been  consul:  homo:  vir. — 
As  subst,  an  ex-consul,  one  of  consular  rank,  C. ; 
an  imperial  legate,  Ta. 

cdnsularlter,  adn.  [consularis],  as  becomes  a 
consul:  acta  vita,  L. 

odnBolatas,  Ob,  m.  [consul],  the  office  of  consul, 
consulate,  consulship :  honorum  populi  finis  est  con- 
sulatua :  quo  pluris  est  universa  res  p.  quam  con- 
sulatus,  S. :  consulatum  petere :  ipsi  oonsulatdin 
petenti,  as  a  candidate,  S.  :  mandare  alicul,  S. :  adi- 
pisci :  gerere. —  The  consuTs  term  of  office,  consular 
year,  consulate:  in  consulatu  suo,  &,:  quinque 
consulates  gesti,  L. 

cdnBulo,  lul.  Hum,  ere  [com- +2  SAL-1  to  meet 
and  consider,  reflect,  deliberiate,  take  counsJ,  oonsiUt, 
take  care,  have  regard,  look  out,  be  mindfid  :  tem- 
pus  consulendi,  T. :  ad  consulendum  potestaa,  L. 
ut  animi  trepidarent  magls  quam  consulerent,  L. 
praesidium  consulenti  curiae,  H. :  inpensius,  V. 
in  longitudinem,  to  take  thought  for  the  future,  T. 
in  commune, /or  the  common  good,  T. :  in  medium, 
v.:  de  salute  suorum:  ut  illorum  solitude  mu- 
nita  sit :  custodi  et  consule  longe  (with  ne),  V. : 
ut  urbi  satis  esset  praesidii,  consultum  est :  famae 
tuae :  receptui  suo,  Cs. :  rei  p.,  S. :  timori  magis 
quam  religioni,  Cs. :  mi  consultum  optime  esse, 
T. :  rerum  summae,  0. :  male  patriae,  N.  —  To 
take  a  resolution,  resolve,  conclude,  determine:  de 
uxore,  S. :  de  nullis  quam  vobis  infestius,  L. :  gra- 
vius  in  eum,  S. :  in  humiliores  libidinose,  L. :  in 
deditos  durius,  Ta. —  To  consult,  inquire  of,  ask  for 
advice,  counsel  with,  apply  to,  question :  spectatas 
undas,  quid  se  deceat,  O. :  pro  te  hos :  si  publice 
consuleiur,  Ta. :  collegium  consuli  iussit,  num, 
etc.,  L. :  consulta,  qualem  Optet  habere  virum, 
asked,  0. :  te  id,  ask  your  opinion  of  it.  —  Stwin, 
ace. :  ut  esset,  quo  consultum  plebes  veniret,  L. — 
To  consult  (a  god,  an  oracle,  etc.) :  Apollinem  de 
re :  deum  auguriis,  L. :  Phoebi  oracula,  O. :  de  se 
tor  sortibua  consultum,  utrnm,  etc.,  Cs. :  spirantia 
extn,  V. :  numcn  nunc  extis  nunc  per  av^  L. : 
consultus  vatcs.  V. — To  take  counsellot  a  lamecX 


Digitized  by  V^OOQIC 


consnltatio 


179 


consurgo 


mkadnet:  de  iure  civili  consul!:  qui  consulun- 
tar, I e. stilled m  the  law:  licet  consulere ?  (a  f or- 
mxih  of  asking  adfloe) :  consulere  licebit  ?  Con- 
»ttl€,  H. — To  refer  to  (an  authority,  a  legislative 
bodj,  etc),  eoneult :  senaturo,  S. :  senatum  de  foe- 
dere,  Cs. :  populum  de  eius  morte :  plebem  in  om- 
nia (tribuni),  L.  —  To  deliberate  upoti,  eoruider: 
rem  ordine,  L. :  consulere  et  explorare  rem :  quid 
agant,  Cs. —  To  advi^  counsel,  recommend:  tun 
oonsulis  quicquam  ?  T.  —  To  resolve  upon,  deter- 
mne,  decide:  potestas  consulendi  quid  velLs,  T. : 
posime  istuc  in  te,  T. :  suae  vitae  durius,  i.  e.  com- 
mit suieide,  Cs. :  quae  reges  male  consuluerint,  S. 
—In  the  phrase,  boni  consulere,  to  regard  favor- 
0%,  toke  in  good  part:  tu  haeo  consule  missa 
boni^O. 

consnltatio,  onis,  /.  [2  consulto],  a  mature 
dMeration,  consideration,  connUtation :  Nulla  tibi 
bic  en,  T. :  de  eius  consultatione  quaerimus :  per 
aliqoot  dies  tenuit  ea  consultatio,  ne,  etc.,  L. :  qua 
irent,  L. :  prolataudis  consnltationibus,  S. — A  sub- 
ject of  consultation :  de  consnltationibus  suis  di- 
ipotare.  —  In  philos.,  a  general  principle  (opp.  a 
particular  case),  C. — An  asking  of  advice,  inquiry : 
respondere  consultation!  meaa 

cdnBolte,  adv.  with  comp.  [1  consultus],  delib- 
<T9tdy,  considerately :  gesta,  L. :  avidius  quam  con- 
rollins  properare,  Ta. 

1.  cdnsnltOy  adv.  \abl.  of  consultum],  deliber- 
Mf,purposelg,  designedly:  nihil  consulto  fuisse : 
raolu  praetereo  :  bellum  trahere,  S. :  longior  insti- 
t'utar  oraiio,  Cs.  :  vires  extenuare,  H. 

2.  consulto,  ftvl,  fttus,  &re,  freq.  [consulol  to 
^r*fedL,  consider  maturely,  connUt,  take  counsel,  de- 
liberate: de  officio:  inter  paucos  de  summft  re- 
ram,  L :  de  hello  in  conviviis,  Ta. :  cum  aliquibus, 
Cil:  super  re  magna,  Ta. :  tempus  consultando 
^bsomere,  L. :  ad  earn  rem  consultandam,  L. :  con- 
ducat  id  necne  :  quid  in  illis  statiiainus,  S. :  quid 
opog  facto  sit,  L. — With  dat.,  to  take  care,  have  a 
«w:  rei  p.,  Sw — To  consult,  advise  with,  ask  coun- 
fd  of:  senes  ad  consuluuvium  arcessunt,  L. : 
*lqm,  Tb. 

odnsaltor,  oris,  m.  J  consulo  ],  one  who  gives 
fmaiad,  a  counsellor,  adviser  :  in  proelio,  S. :  cupi- 
dioe  atqoe  ir&,  pessumis  oonsultoribus,  grassari, 
^  —  He  who  asks  counsel,  a  consulter,  client :  sui : 
WBSultor  ubi  ostia  pulsat,  H. 

cdnsnltiix,  Icis,  /.  [  1  consultor],  she  who  has 
« cart  for,  a  provider  :  utilitatum  (natura). 

oonsnltiun,  I,  n.  [consultus],  deliberation,  con- 
'iteration :  consulto  opus  est,  S.  —  A  decree,  deci- 
«*,  resolution,  plan .-  consulta  snpientium  :  con- 
alia  cum  illo  Integra  habere,  plans,  S. :  occulta, 
L. :  dam  consulta  petid,  responses,  V. :  tua  magna, 
^»««,  v.:  senatas,  a  decree  of  the  senate:  hono- 


rifica  in  eos  (Aeduos),  Cs. :  consulta  patrum,  H. : 
ne  senatQs  consultum  Siculi  homines  facere  pos- 
sent,  of  the  council. 

oonsultns,  adj.  with  sup.  [P.  of  consulo],  toeU 
considered,  weighed,  deliberated  upon,  maturely  pon- 
dered: ipsi  omnia:  consulta  ad  nos  deferunt. — 
Knowing,  skilful,  experienced,  practised,  learned 
(esp.  in  law) :  iion  magis  iuris  quam  iustitiae  fuit : 
consultissimus  vir  iuris,  L. :  insanientis  sapientiae, 
H. :  naturft,  non  disciplina. — ^As  subst.  m.,  a  lawyer^ 
counsellor:  ex  isto  genere  consultorum:  ens  tu, 
consultus  modo,  rusticus,  H. — E  s  p.,  with  iuris  or 
iure:  iuris  consultorum  auctoritas:  qui  tibi  uni 
est  iure  consultus. 

(oon-sum),  see  con  fore. 

o5n-sunimo,  ftvi,  &tus,  &re  [com-+summa], 
to  accomplish,  complete,  finish,  perfect :  earn  rem, 
L. :  quae  consummatur  partibus  una  dies,  i.  e.  an 
intercalary  day,  0. :  consummata  eius  belli  gloria, 
i.  e.  the  glory  of  finishing,  L. 

con-sumo,  sampsi  (-sQmpstl,  Pr.),  sQmptus, 
ere,  to  use  up,  eat,  devour :  pabulum,  Cs. :  multa : 
f ruges,  H. :  mensas  accisis  dapibus,  V. — F  i  g.,  to 
consume,  devour,  waste,  squander,  annihilate,  de- 
stroy: nihil  est  quod  non  consumat  vetustas:  om- 
nera  materiam,  O. :  harundo  Consumpta  in  ventos, 
wasted  away,  V. :  omnibus  fortuuis  socionim  con- 
sumptis,  Cs. :  aedls  incendio,  L. :  viscera  fero  mor- 
su,  0. — Of  time,  to  spend,  pcus,  consume:  aetas  in 
bellis  consumpta :  nox  in  exinaniundft  nave  consu- 
mitur:  partem  diei,  Cs. :  tempus,  L. :  dies  per  du- 
bitationem,  S. ;  precando  Tempora  cum  blandia 
verbis,  to  waste,  0. — To  use,  employ,  spend,  exhaust : 
materiam  ficti,  0. :  Consumptis  precibus  transit  in 
iram,  0. :  pecuniam  in  agrorum  emptionibus,  to 
lay  out:  in  armis  plurimum  stiidii,  N. :  in  re  una 
curam,  H. :  si  quid  consili  Habet,  ut  consumat 
nunc,  use  it  all,  T. :  multa  oratione  consumpta,  S. 
—  To  ttse  up,  exhaust,  impair:  (actio)  consumpta 
superiore  motu :  consumptis  viribus,  Cs. :  con- 
sumpta membra  senecta,  0. :  cum  terras  consump- 
sent,  a«ra  tentet,  scoured,  0.— 7b  destroy,  kill:  si 
me  vis  morbi  consumpsisset:  fame,  Cs.:  morbo, 
N. :  hie  tecum  consumerer  aevo,  V. 

oonsumptio,  Onis,  /.  [  consumo  ],  a  wasting, 
consumption:  sui. 

oonsumptor,  oris,  m.  [consumo],  a  consumer, 
destroyer:  omnium  ignis. 

COn-BUrgo,  surrexl,  aunectiis, ere,  to  rise,stand 
up,  arise,  start  up,  rise  in  a  body,  lift  oneself:  con- 
surrexisse  omned  illi  (seni):  honorifice  consurgi- 
tur  (impers.) :  ex  insidiis,  Cs. :  ubi  triarii  consur- 
rexerunt  integri,  L. :  tonsis,  V. :  in  consilium :  ex 
consilio,  Cs. :  In  plausQs  consurrectum  est.  Ph. : 
toro,  0. :  ad  bellum,  L. :  in  ensem,  V. :  studiis, 
eagerly,  V. :   temo  ordine  remi,  V. :   Mundus  ad 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oonsurreotio 


18D 


oontemplor 


Scythiam  Gonsurgit,  ii  devoted,  V.:  oonsurgunt 
querctks,  grew  up^  V. — 7b  arise,  epring  vp,  arigu 
note:  Gonsurgunt  venti,  V. :  Romam,  0. 

conBnrreotio,  OiiU,/.  [consurgo],  a  Uanding 
up  (to  express  assent) :  ludicum :  omnium. 

Coxunia,  I,  m.  [perh.  from  condo],  an  aneierU 
deity y  god  of  secret  plans,  L.,  0. 

oon-suBOrro,  — ,  — ,  ftre,  to  whisper  together: 
cum  illo,  T. 

con-tabesoo,  tftbul,  — ,  ere,  to  waste  away. 

contabulatio,  onis,/.  [contabulo],  a  structure 
of  planks,  flooring,  floor,  story,  Cs. 

con-tabulo,  &vl,  &tus,  &rc,  to  floor  over,  build 
in  stories:  turrls,  Cs. :  turres  coutabulatae,  L.: 
murum  turribus,  cover  with  towers  in  stories,  Cs. : 
mare  molibus,  bridge  over,  Cu. 

1.  oontaotOBy  P.  of  contingo. 

2.  oontaotua,  Qa,  m.  [com-+TAQ-],  a  touch- 
ing, touch,  contact :  contactu  omnia  foedant,  Y. : 
sanguinis,  0. :  potens,  effectual,  0. :  viriles,  0. — A 
contagion,  infection:  volgati  contactu  in  homines 
morbi,  L. :  aegrorum,  L. — P  i  g. :  oculi  a  contactu 
domination  is  inviolati,  Ta. 

contagio,  onis, /.  [com- + TAG-],  a  touching, 
contact,  touch:  pulmonum:  contagione  Romano- 
rum,  L. :  contagio  naturae  valet,  connection, — A 
contact,  contagion,  infection  :  pestifera,  L. — F  i  g., 
an  infection,  pollution,  vicious  companionship,  par- 
iicipcUion,  contamination:  ne  quid  ex  contagione 
incommodi  accipiant,  Cs. :  ubi  contagio  quasi  pe- 
Btilentia  invasit,  S. :  ut  seditionibus  velut  ex  con- 
tagione castra  impleantur,  L. :  dedit  banc  contagio 
labero,  lu. :  criminis,  L. :  conscientiae :  aspectOs : 
contagiones  malorum,  quae  manaverunt,  etc. 

(  oontagiuxn,  X),  n.  [com- + TAG-],  infection, 
contagion,  taint  (only  plur.,  nom,  and  ace, ;  poet) : 
mala  vicini  pecoris,  V. :  Nulla  nocent  pecori,  H. : 
terrae  conUigia  fugit,  0. :  per  incautum  serpant 
▼olgus,  V. — F  i  g. :  lucri,  H. 

oontaminatua,  adj.  with  sup.  [P.  of  contami- 
no],  polluted,  contaminated,  impure,  vile,  defiled, 
statn»i,  degraded:  se  ut  oontaminatos  abactos 
esse,  L. :  pars  civitatis,  L. :  superstitio:  grex  viro- 
rum,  H. :  (lagitiis  contaminatissiraus. — Plur.  m, 
as  svbst.:  contaminati,  abandoned  youths,  Ta.— 
lH,ur.  n.  as  subst.,  adulterated  things. 

oontamino,  avi,  &tus,  &re  [contamen,  collat. 
form  of  contagio],  to  bring  into  contact,  mingle, 
blend,  unite:  Graecas  (  fabulas ),  T. —  7b  corrupt, 
defile:  spiritura. — Fig.,  to  corrupt,  defile,  pollute, 
tlain,  spoil,  taint:  gaudium  aegritudine,  T. :  se 
vitiis :  sanijuinem  suum  lege  (Canuleia),  L. :  veri- 
tatem  mendacio :  sese  maleficio :  se  praeda,  L. : 
contaminati  facinore,  Cs. :  tot  parricidiis :  iudiuia. 

coateotuB.  P-  of  contego. 


OOn-tego,  tSxI,  tSctus,  ere,  to  cover,  roof,  bury , 
piscatorias  (navls),  Cs. :  locum  lintels,  L. :  caput 
amictu,  Y. :  se  oorbe :  spoliis  contectum  corpus, 
L. :  humo,  0. :  cum  arma  omnia  contecta  assent, 
Cs. :  Bcdes  ramis  oontecta,  shadowed,  Cu. :  in  ali- 
quo  ramorum  nexu  oontegi,  Ta. :  qui  (tumulus) 
corpus  contexerat. — To  conceal  by  covering,  cover, 
hide,  conceal:  parUs  corporis:  iniuriam,  T. :  Hbi- 
dines  f  route :  Contegat  lumina  cortex,  efface,  O. 

oon-temerd,  kvl,  — ,  &re,  to  pollute,  violate: 
torum,  0. 

oontemnendoB,  ae^.  [P.  of  contemnoj,  despte- 
able,  contemptible,  tripling,  unworthy  of  notice  :  nos : 
principes  minime :  (orationes)  non  contemnendae, 
respectable :  in  dicendo :  copiae  numero,  Cs. 

oon-temno,  tempsi  (-temsl),  temptus  (-tem- 
tus),  ere,  to  value  little,  esteem  lightly,  contemn,  de~ 
spise,  disdain,  disregard,  defy:  ea,  quae  plerique 
expetunt:  exercitum  prae  Gallicanis  legionibus: 
paucitatem  eorum,  L. :  paucitatem  in  hoste,  Cu. : 
tuom  Consilium,  T. :  parra  ista,  L. :  opes,  V. : 
mortem:  Antoni  gladios,  lu.:  contempta  fontis 
lura  maerens,  the  outrage  upon,  0. :  lippus  inungi, 
H. :  ipsum  vinci,  regard  as  a  trifle :  (amplitude 
animi)  eminet  conteranendis  doloribus :  contemni 
se  putant  (scnes):  tenuissimum  quemque:  no- 
stros,  Cs.:  contemn§re  miser,  H.:  Othone  €k>ii- 
tempto,  in  defiance  of,  H. :  se  non  contemnere,  to 
have  a  high  estimate  of:  nee  (Batavi)  tributis  cxin- 
temnuntur,  are  humiliated,  Ta. :  quae  res  illis  con- 
temnentibus  pemicii  fuit,  N.  —  To  slight,  speak 
contemptuously  of,  disparage:  Numquid  habes 
quod  conteranas?  any  fault  to  find  f  T. :  Mureiiae 
genus:  popuH  voces,  Sic,  H.  —  Fig.,  to  defy^  he 
safe  from,  not  to  fear,  to  make  light  of  disregard: 
(insulam)  dedit  contemnere  ventos,  i.  e.  sheltered, 
Y. :  contemnere  ventos  (  vitls  )  Adsuescant,  V. : 
mediam  Charybdim,  lu. 

contemplatio,  5nis,  /.  [oontemplor],  a  view- 
ing, surveying,  contemplation  :  caeli. — F  i  g.,  a  re- 
flection,  contemplation,  survey,  review:  naturae: 
virtutum,  Ta. :  vis  contemplatione  dignissima. 

oontemplator,  Oris,  m.  [oontemplor],  an  ob- 
server, one  who  reflects  upon  :  caelL 

1.  oontemplatua,  P.  of  oontemplor. 

2.  ( oontemplatUB,  as),  m.  [ oontemplor 3,  a 
consideration,  contemplation,  —  Only  abl,  siti^. : 
mali,  0. 

oontemplor,  fttus,  &rT,  dep.,  to  gaze  at,  view  a/. 
tentivdy,  survey,  behold,  observe,  contemplate  :  satis 
(It  contemplata  roodo  sis,  T. :  Contemplator  item, 
cum,  etc.,  V. :  unumquenique  vcsirum :  oculis  puK 
chritudinem  rerum :  voltum,  T. :  litunis  codicis: 
nummos  in  area,  H.  —  F  i  g.,  to  consider,  regard, 
contemplate:  id  animo  quod  oculis  non  potes:  ali 
quid  secum :  causam :  ( Jani  acie  ingeni,  reflect. 


Digitized  by  V^OOQIC 


contemptiin 


181 


oontero 


oontemptim  (-teznt-),  adv.  [contemno],  eon- 
kmf^wntdtf,  dightmglif^  tcom/ulty :  de  Romania 
loqnentes,  L. :  audire  luinas,  L. :  succedentes  ad 
outra  Bomana,  L. :  vagari,  Ta. 

oontemptio  ( -temt- ),  onia,  /.  [  com-  +  1 
TEM-J  a  deKpising^  disregard^  coniempt^  teom^  dU- 
doMH:  rerum  humaDarum :  laborum:  deorum,  L. : 
mortu,  Cu. :  boatibos  in  contemptionem  venire,  to 
he  detpUed  btfy  Cs. :  baec  res  illis  contemptionem 
id  omnls  aUnlit,  in  the  sight  of  all^  Cs. 

oontemptor  (-temt-),  Oris,  m.  [1  contemp- 
tns],  he  itha  disregards^  a  contemner^  despiser :  di- 
t6id,V.:  superQra,  O.:  famae,  L.:  sui,  regardless 
(with  prodigus  alieni),  Ta. :  fern,  0. :  nostri,  0. : 
lads  animus,  careless  of  life,  V. :  animus,  a  dis- 
iain/vl  spirit,  S. 

contemptxuc  (-temt-),  Icis,/.  [contemptor], 
ifte  vho  cksregards,  a  despiser  :  superflm,  0. 

1.  contemptna  (-temt-),  atfi.  with  comp.  and 
fltp.  [P.  of  contenmo],  despised,  despicable,  eon- 
ianjMe,  vile,  abject :  homo :  vita :  iure  viderer, 
&:  res,  H. :  vox  contemptior:  contemptlssimo- 
nnn  consulura  levitas :  per  sordem  exercitui,  Ta. 

2.  contemptna  (-temt-),  Qs,  m.  [oom-  +  l 
TEM-],  a  despising,  contempt,  scorn  :  alumnae,  the 
ilighi  done  to,  O. :  hunc  apparatura  sequebantur 
cootemptfij  omnium,  L. — A  being  despised,  slight 
TtceiMed,  disgrace :  coutemptOs  patientior  huius, 
0. :  coDtemptQ  tutus  esse,  insignificance,  L. :  Gallis 
prae  magnitudine  corporum  suorum  brevita^i  no- 
siri  cootemptui  est,  an  object  of  contempt,  Cs. 

con-tendo,  dl,  tus,  ere,  to  stretch,  bend,  draw 
^,  drain  :  arcum,  V. :  tormenta :  vincla,  V. : 
ifit  risu,  0. — Th  aim,  draw,  make  ready:  nervo 
eqaino  telum,  V. — To  aim,  shoot,  hurl,  dart,  throw: 
MigD  hastam  (L  e.  in  Magum),  V. :  telum  in  auras, 
v.— Fig.,  to  strain,  stretch,  exert:  nervos  aetatis 
laete:  animum  in  curas,  O. :  ad  hunc  cursiim 
(lead  huius  iniperium),/o//ow  zealously,  V. —  To 
'tristfcT,  press,  pursue,  prosecute,  hasten,  exert  one- 
^:  id  sibi  contendendum  existimabat,  Cs. :  hunc 
0<K»m)  oppugnare  contendit,  zealously  lays  siege 
^Ca.:  summa  vi  transcendere  in  hastium  navln, 
C*.:  in  Britanniam  proficisci,  Cs. :  litora  cursu 
P^epe,V.:  voce  ut  popalus  hoc  exaudiat:  remis, 
at  eam  partem  insulae  caperet,  Cs. :  ne  patiamini 
onperatorem  enpi:  quantum  roaxime  possem, 
contenderem :  oculo  quantum  Lynceus,  reach  with 
^  fight,  H. —  To  march,  pi-ess  on,  seek,  journey 
^ily, hasten:  in  Italiam  nriHgnis  itincrihu^,  Cs. : 
kac  magno  cupsu,  Cs. :  ad  castra,  Cs. :  Lacedae- 
*oii«n, N. :  ad  suminam  laudem  raaxiniis  laboii- 
^:  quo  conteudimns,  pervenire;  nocto  una  tan- 
^  iUneri;^. —  To  measure  together,  compire,  con- 
^»i<:  causa.-^  ipsas:  leges:  id  cum  defensione 
ostro  vellera,  H- — ^<?  nt^asure  strength^ 


strive,  dispute, fight,  contend,  vis:  proelio,  Os. :  mi^ 
gis  virtiite  quam  dolo,  Cs. :  rapido  cureu,  V. : 
Moribus,  II. :  frustra,  V. :  iactu  aleae  de  liberUte, 
play  for,  Ta. :  is  liceri  non  destitit;  illi  oontende- 
runt,  kept  bidding  (at  an  auction) :  tecum  de  ho- 
nore :  cum  magnis  legionibus  parva  manu,  S. : 
cum  victore,  H. :  humUitas  cum  dignitate:  Nee 
eel  lis  contende  Falernis,  compete  with,  V. :  contra 
populum  R.  armis,  Cs. :  contra  vim  morbi:  de 
potenutu  inter  se,  Cs. :  non  iam  de  vita  Suliue 
contenditur,  the  dispute  is:  proelio  equestri  inter 
duas  acies  contendebatur,  Cs. — To  demand,  ask, 
solicit,  entreat,  seek:  a  nie  (ut  dicerera),  qui,  etc. : 
a  Pythio  ut  veuderet :  a  railitibus  ne,  etc.,  Cs. : 
hie  raagistratus  a  populo  summit  ambitione  con- 
tenditur: ne  quid  contra  aequitatem. — To  assert, 
affirm,  insist,  protest,  maintain,  contend:  hoc  con- 
tra Hortensium:  hoc  ex  contrario:  contendam, 
eum  damnari  oportere:  audebo  hoc  contendere, 
numquam  esse,  etc. :  illud  nihil  nos  .  .  .  scientcs 
fuisse,  L. :  quae  contendere  possis  Facta  manu, 
you  might  swear,  0. 

oontente,  adv.  with  comp.  [1  contentus],  ear- 
nestly, with  exertion,  vehemently:  pro  se  dicere: 
ambulare  contentius. 

oontentio,  dnis,/.  [com- +2  TA-],  a  stretch- 
ing,  straining,  exertion,  tension,  effort,  struggle: 
vocis :  8tudioru.tn :  ferre  tantam  contentionem : 
dicendi:  honorum, /or  honors:  libertatis,  L. — A 
contest,  contention,  strife,  fight,  dispute,  controversy : 
contentiones  proeliorum:  magna  belli:  in  re  pe- 
cuniari&:  tantamecum:  contentiones,  quas  Aediii 
secum  habuissent,  Cs. :  ad  versus  procuratores,  Ta. 
—  A  comparison^  contrast:  hominum  ipsorum : 
fortunarura. — I  n  r  h  e  t.,  formal  speech,  oratory,  C. 
— A  contrast,  antithesis,  0. — Stress:  vocis,  i.  e.  the 
arsis, 

1.  contentUB,  a^.  [P.  of  contendo],  stretched, 
strained,  tense,  tight,  on  the  stretch:  contento  fune, 
H. :  corpora  ( opp.  remissa ) :  content&  cervice 
(boves),  V. :  contento  poplite,  i.  e.  kneeling,  H. — 
Fig.,  eager,  intent:  contento  cursu  Italiam  petere: 
meus  Exiliis  contenta  suis,  0. 

2.  oontentUB,  adj,  [P.  of  contineo],  content, 
satisfied, pleased :  domo  suft:  vestrft  fortunft:  his 
ad  beate  vivendum  virtus :  peditatu,  Cs. :  panels, 
H. :  Viverem  uti  contentus  eo  quod,  etc.,  H. :  solA 
Dianft,V. :  quod  mihi  crediderunt:  ne  intersimus 
armis,  L. :  artia  edidicisse,  0. :  non  lacessi,  Cu. 

con  -  terminUB,  adj.,  bordering  upon,  adjoin- 
ing, neigliboring,  bounding :  gens,  Ta. :  morus 
fouti,  0. :  Sybaris  nostris  oris,  0. — As  subst.  n. : 
contennina  Scytliiae,  the  regions  adjcKent,  Ta. 

con-tero,  trlvl,  tritus,  ere,  to  grind,  bruise, 
pound,  wear  out:  infamia  pabula  sucis,  O. :  ma- 
nOs  paludibus  emuniendis,  Ta. :  silicem  pedibus, 
lu. :  viam,  Pr. — F  i  g.,  of  time,  to  consume,  spend^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oonterreo 


182 


oontineo 


wuUf  ute^pasif  employ:  vitem  in  qiuierendo,  T. : 
frustra  tempus :  ambulando  diem,  T. :  diei  brevi- 
tatem  conviviis:  otium  sooordift,  S. —  To  exhaust^ 
engron^  expend:  se  in  musicis:  conteri  in  causis: 
operam  frustra,  T. — To  destroy,  abolish^  annihi- 
late: iniurias  quasi  obliyionef  obliterate:  dignita- 
tem virtutis,  make  ineiffnifieant, 

oon-terreo,  ul,  itus,  fire,  to  terrify,  frighten, 
mbdue  by  terror:  loquacitatem  voltu:  aspectu 
conterritus,  V. :  ingenium  eo  facto,  L. :  rex  peri- 
culo  conterritus,  L. :  Gampanos,  ne  bellum  Romani 
inciperent,  L. :  pulsu  pedum  conterrita  tellus,  Y. 

contenitus,  P.  of  conterreo. 

con-testor,  &tu8,  &rl,  dep,,  to  call  to  witness, 
invoke,  appeal  to :  deos,  ut  res  feliciter  eveniret, 
Cs. :  caelum. — Of  a  suit  at  law,  to  introduce,  set  on 
foot,  set  at  issue:  litem. — Pass. :  lite  contestata. — 
F  i  g.,  to  prove,  attest. — P.  pass. :  contestata  yirtus. 

con-tezo,  zuf,  xtus,ere,  to  weave,  entmne,join, 
bind:  (ovium)  villis  contextis:  haec  directA  ma- 
teria iniecta  oontexebantur,  Cs. :  simulacra,  quo- 
rum contexta  viminibus  membra,  etc.,  Cs.  —  To 
compose,  construct, put  together:  trabibus  oontextus 
acemis  equus,  V.  —  Pi g.,  to  devise:  crimen. — To 
recount,  recite :  longius  hoc  carmen,  quote  further : 
aliquos  tanto  cursu,  ut,  etc.,/a«<  enough,  lu. 

oontexte,  adv.  [contexo],  in  dose  connection. 

1.  contextOB,  adj.  [P.  of  contexo],  woven  to- 
gether^ closely  conneded,  continuous:  voluptates: 
historia  eorum  temporum,  N. 

2.  oontextUB,  Qs,  m.  [ com- -f- TEC-],  connec- 
tion, coherence:  rerum  :  orationis. —  The  context, 
sequel:  (alia)  in  contextu  operis  dicemus,  Ta. 

conticeBCO  (-oisoo),  ticui,  — ,  ere,  inch,  [^com- 
+taceo],  to  become  still,  cease  speaking,  fall  silent: 
couscienti&  convictus  conticuit :  subiio,  0.  —  To 
keep  silence:  paulisper,  L. — To  be  silenced,  cease, 
be  hushed:  scrmo:  de  tuis  laudibus:  conticuit 
lyra,  H. :  undae,  O.  —  P  i  g.,  to  become  still,  cease, 
stop,  abate:  cum  iudicia  conticuissent :  actiones 
tribunidae,  L. :  furor,  L. 

oontignatid,  dnis,/.  [contigno],  a  floor,  storey, 
Os. :  tertia,  L. 

oon-tign5,  — ,  fttus,  ire  [com-+tignum],  to 
join  with  beams,  furnish  with  joists,  Cs. 

COntiguuB,  adj.  [  com-  -h  TAG-  ],  bordering, 
neighboring,  adjoining,  near,  dose :  demos,  0.  ; 
Aventino,  Ta. :  tibi,  0. :  missae  hastae,  within 
reach  of,  V. 

1.  continena,  entis,  adj.  with  comp,  and  sup. 

(P.  of  contineo  ],  bounding,  limiting,  enclosing : 
itas,  \.  e,  of  the  continent,  L. :  parura  locuplea 
oontinente  ripft,  H. — Bordering,  neighboring,  con- 
tiguous, near,  adjacent :  silvae,  C.<. :  fundus  fundo 
eius;  a$r  mari:  ripae  colli.**,  Cs. :  cum  Cilicift. — 


Holding  together,  cohering,  connected,  contimums^ 
uninterrupted:  siWae,  Cs. :  grex,  L.:  agmen,  L.: 
ruinae,  L.:  terra,  N. — Fig.,  in  time,  following, next, 
consequent  upon :  continentibus  diebus,  Cs. :  mo- 
tus  sensui  iunctus  et  continens :  tiroori  perpetuo 
ipsum  malum  continens  fuit,  L. — Continual^  con- 
secutive, uninterrupted:  continenti  labore  omnia 
superare,  Cs. :  imber  per  noctem  totam,  L. :  e  con- 
tinenti genere,  in  unbroken  descent:  continenti 
impetu,  without  a  pause,  Cs. — In  character,  conti- 
nent, moderate,  temperate:  hoc  nemo  fuit  magis 
continens,  T. :  continentior  in  vitA  quam  in  pecu- 
nia,  Cs. :  Epaminondas,  N. :  continentissimi  ho- 
mines. 

2.  oontinens,  ntis,/.  [1  continens ;  sc  terra], 
a  mainland,  continent:  in  oontinentem  legatis 
missis,  Cs. :  ex  continenti,  Cs. :  in  continente,  Cs. : 
continentis  regio,  L.  —  Fig.,  in  rhet.,  the  chief 
point :  continentia  causarum. 

oontinenter,  adv.  [1  continens],  continuousiy, 
without  interruption :  bellum  gerere,  Ce. :  tot& 
nocte,  Cs. :  biduum  lapidlbus  pluit,  L. :  sedere,  in 
a  row,  Ct — F  i  g.,  temperately,  moderately  :  vivere. 

oontinentia,  ae,/.  [1  continens],  a  restraint, 
abstemiousness,  continence,  temperance,  moderation : 
exemplum  continentiae,  T. :  hinc  continentia  (pug- 
nat),  illinc  libido :  illius  in  victu. 

contineo,  tinul,  tentus,  6re  [com.-hteneo],  to 
hold  together,  bound,  limit,  comprise,  enclose,  sur- 
round, environ:  ut  trabes  arts  contincantur,  Cs. : 
oppidum  pons  continebat,  made  a  connectioti  with, 
Cs. :  hibema  milibus  passuum  C  continebantur, 
were  comprised  within,  Cs. :  loci  natur&  contiuen- 
tur,  are  shut  in,  Cs. :  artes  inter  se  continentur, 
hatw  together:  Zonarum  trium  contentus  fine,  O. 
— To  keep  together,  keep  in  a  body:  uno  in  loco 
legiones,  Cs. :  navis  ibi,  Cs. :  exercitum,  L. —  To 
shut  in,  hem  in,  surround,  hold:  munition ibus  con- 
tiueri,  Cs. :  angustissimc  Pompeium,  Cs. — To  hold 
fast,  keep,  hold  in  place,  retain:  quod  recepit: 
merces  (opp.  partiri) ;  (naves)  copulis  contineban- 
tur, Cs. :  parta  a  maioribus,  Ta. — To  keep,  detain^ 
shut  in,  hold,  restrain,  repress :  manOs,  keep  hands 
off,  T. :  unde  manum  continuit?  H. :  sub  pellibus 
milites,  Cs. :  nostros  in  castris,  Cs. :  ora  freiiia. 
Ph.:  ventos  carcere,  0.:  animam  in  dicendo:  se 
domi,  to  stay:  suo  se  loco,  Cs. :  agricolam  si  con- 
tinet  imber,  keeps  in  doors,  V. :  suis  intra  munitio- 
nem,  Cs. :  alqm  dextrft  prehensum,  V. :  deprensum 
hostem,  0. :  gradum,  to  halt,  V.  —  To  comprise, 
contain,  comprehend:  in  se  vim  caloris:  genitalia 
corpora  muudus,  0. — F  i  g.,  to  hold  together,  keep, 
retain :  rem  p. :  Belgas  in  officio,  Cs. :  ceteros  in 
armis,  L. :  eius  hospitio  contineri,  N. —  To  hold 
back,  detain,  repress,  check,  curb,  stay,  stop,  subdue  : 
adpetitiones  animi :  iusolcntiam  suam :  Etruriaoi 
terrore,  L. :  animum  a  consueti  libidine,  S. :  ho« 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


contingo 


188 


contionabiindus 


lniiun&  oonUnebant,  Cs.  :  manam  iuventus  Metu 
deofum,  U. :  se  male,  O. :  vix  roe  contiDeo,  quiti, 
etc,  T.:  Don  poese  inilites  contineri,  quin,  etc., 
d.:  Til  coniineor,  refrain^  T. :  Quae  vera  audivi, 
ktgpto  myaei/^T. :  libros,  keep  back:  odia  tacitis 
nunc  disoordiis  oontiuentur,  are  confined  loilhin  the 
Hmitt  of. —  To  comprehend,  embrace,  include,  com- 
jtrim:  liber  continet  res  gestas  regum,  N. :  (co- 
rahia)  rem  militarem  continent  (i.  e.  in  their  juris. 
dictioD),  L. :  fabula  continet  aestus,  H. :  quo  more 
caerimonia  continetar,  eongish,  Ca. :  quae  maxime 
rem  oontinerent,  tfie  principal  points^  L. :  forum, 
10  quo  aequitas  oontinetur. 

1.  contingo,  tigT,  tictus,  ere  [com- + tango],  to 
touM,  reachy  take  hold  of,  seize:  divae  vittas,  V. : 
taunim,  O. :  dextras  consulum  (in  greeting),  L. : 
dbum  rostris :  fuiiem  manu,  V. :  terram  osculo, 
U:  me  \ffni,  search,  V. :  (nuramos)  velut  sacrum, 
to  meddle  with,  H. :  ut  neque  inter  se  contingant 
trabea,  Cs. :  ut  contingant  (railites)  inter  se,  stand 
dose  together,  Cs. :  granum,  i.  e.  taste^  H. :  aquas, 
0.  —  To  touch,  adjoin,  border  on,  reach,  extend  to : 
ripas,  Ca. :  turri  contingente  vallum,  Cs. :  agrum, 
L :  ripae  fluminia,  Cs. — To  reach,  attain^  come  to, 
arrive  at,  meet  nith,  strike :  metam  curau,  H. : 
Ephjren  pennis,  0. :  Italiam,  V. :  auras,  to  come 
wto  the  air,  O.  :  avem  ferro,  to  hit,  V. :  aurts  fan- 
do.  with  ace.  and  in/,,  0.  —  Fig.,  to  touch,  seize 
npon,  ajject :  quos  publica  contingebat  cura,  L. : 
contacti  artOa,  seized  (by  disease),  V. :  quam  me 
libido  Contigit !  f/e/t,  0.  —  To  be  connected  with, 
be  related  to,  touch,  concern  :  tam  foede  intererap- 
toa  amidtift,  L. :  sanguine  caelum,  lu. :  deos  pro- 
{noa,  have  more  ready  access  to,  H. :  haec  consulta- 
tio  Romanos  nihil  contingit,  concerns  not,  L. —  To 
pollute,  stain,  defile,  infest,  taint,  corrupt  (mostly  P, 
per/.) :  (Gallofl)  contactos  eo  scelere,  L. :  contacta 
dfitas  rabie  iuvenum,  L.:  (equi)  nullo  mortal! 
opere  oontacti,  Ta. :  labellis  Pocula,  lu.  —  To  at- 
tain^ reach,  arrive  at :  naturam  sui  similem. —  To 
^ppen,  befall,  fall  out,  come,  take  place,  turn  out, 
cotae  to  pass,  occur :  tot  propter  me  gaudia  illi 
eootigiaae  laetor,  T. :  si  hoc  contigit  nemini :  quam 
rem  paucis  contigisse  docebat,  Cs. :  quod  ei  merito 
contigit :  cui  Omnia  contigerant,  0. :  Quod  satis 
et  coi  contigit,  H. :  speciosae  (opes)  contigerant, 
he  had  a  retpeetable  fortune,  Ta. :  ubi  quid  melius 
costiDgit,  H. :  celeriter  antecellere  omnibus  conti- 
gH :  Nod  cuiris  homin!  contingit  adire  Corinthura, 
M»  ike  luck,  H. :  lovis  esse  nepoti  Contigit  baud 
vsi,  0. :  utinam  Caesari  contigisaet,  ut  esset,  etc. 

2.  oon-tlngd  (-guo),  — ,  — ,  ere,  to  wet,  moist- 
« :  (lac)  sale,  to  sprinkle,  V. :  corpus  amurcA,  V. 

oontlmiatio,  6ni8,y.  [continue],  a  continuance, 
pf^lonpation:  magistratQs,  L. — A  series,  continua- 
tion, suceeation:  reruni :  imbriuro :  in  (i*ebus)  pera- 
geidig,  L. — I  o  r  h  e  t.,  a  period:  verborum. 


1.  oontintid^  adv,  [  continuus  ],  immediattly, 
forthwith,  straightway,  directly,  without  delay: 
mors  continuo  ipsam  occupat,yiif/  aftenDards,  T. : 
Haud  mora,  continuo  matris  praecepta  facessit, 
V. :  Ut  vel  continuo  patuit,  H. :  Egomet  continuo 
mecum,  /  immediately  said  to  myself,  T. :  spem 
continuo  adulescena  superavit,  as  soon  as  he  grew 
up:  continuo  ut  vidit. — By  consequence,  necessari- 
ly, of  course :  Continuo  sic  collige,  quod,  etc.,  draw 
the  immediate  inference,  lu. :  non  continuo,  si . .  . 
sum  sicarius,  it  does  not  follow  that:  forsitan  non 
continuo,  sed  certe,  si,  etc. :  si  malo  careat,  oon- 
tinuone  fruitur  summo  bono  ? 

2.  oontintio,  ivi,  fttus,  ftre  [continuus],  to 
join,  make  continuous,  connect,  unite:  (afir)  man 
continuatus  est :  aedificia  moeuibus,  L. :  Suionibus 
gentes  continuantur,  border  upon,  Ta. :  domos,  to 
erect  in  rows,  S. :  f  undos  in  agro,  to  buy  contiguous 
tracts:  quae  (atomi)  aliae  alias  adprehendentes 
continuantur,  combine:  pontem, ^nitA,  Ta. —  To 
make  continuous,  carry  on  uninterruptedly,  extend, 
prolong,  draw  out,  continue :  die  ac  nocte  oontinu- 
ato  itinere,  Cs. :  diem  noctemque  itinerc  continu- 
ato,  L. :  magistratum,  S. :  alcui  consulatum,  L. : 
dapes,  serve  dish  after  dish,  H. :  (libertas)  ad  hoc 
tempus  continuata  permausit:  pad  confesUm 
continuatur  discordia  domi,  follow  dose  upon,  L. : 
damna  damnis,  Ta. — Of  time,  to  pass,  occupy :  diem 
noctemque  potando,  Ta. 

continuua,  adj.  [com- +2  TA-],  joining,  con- 
necting, uninterrupted,  continuous,  unbroken :  Leu- 
cada  continuam  habuere  coloni,  L  e.  a  peninsula, 
0. :  ignis  proxima  quaeque  et  deinceps  oontinua 
amplexus,  L. :  montes,  H. :  montium  iugum,  Ta. — 
Of  a  person :  Nerva  prindpi,  nearest,  Ta. — F  i  g.,  of 
time,  successive,  continuous:  continufl  nocte,  the 
following  night,  0. :  ex  eo  die  dies  continuos  quin- 
que,  Cs. :  mensls  octo :  aliquot  annos  continuos, 
without  interruption. — Of  events,  in  unbroken  suc- 
cession, continuous :  bella,  L. :  cursus  proeliorum, 
Ta.:  incommoda,  Cs.:  iter,  Cu. — Of  persons, per- 
sistent,  unremitting:  accusandls  reis,  Ta. 

contio  (not  c6ncio),  dnis,  /.  [for  conventio],  a 
meeting,  assembly,  convoccUion,  gathering,  audience : 
advocat  contionem :  habere,  L. :  populi,  S. :  mill- 
turn,  Cs. :  plebem  ad  contionem  vocare,  L. :  ut 
omnia  contio  audire  posset :  rem  in  contione  age- 
re  :  laudare  alqm  pro  contione,  before  the  people, 
S. :  pro  contione  edixit,  publicly,  L. :  oircumfuaa 
turba  in  contionis  modum,  L. :  contio,  quae  ex  im- 
pentissimis  constat.  —  A  discourse,  oration,  publie 
address,  harangue,  speech :  contionem  apud  milites 
habere :  hesterna :  libera,  L. :  in  Caesarem,  Cs. : 
contra  Antonium :  de  me&  salute :  in  contionem 
ascendere,  to  come  forward  to  speak :  (populus)  me 
in  contionem  vocavit,  demanded  a  speech. 

oontionabundua,  ad^.  ^contionor],  speaking 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


contionalis 


184 


contra 


m  public,  haranguing,  proclaiming :  haec  prope, 
L. :  velut  oontionabundus  interrogabat,  Ta. :  baec 
propalam,  L. 

o5nti5nall8,  e,  adi.  [contio],  of  a  popular  as- 
tanbly,  mob -like,  vulgar:  prope  clamor,  like  a 
mob't:  hirudo  aerarii:  senex,  a  demagogtie,  L. 

contidnarlua,  acfj.  [contionor],  of  a  public  a»- 
temblg,  mob-like  :  populus. 

oontionator,  5ri8,  m.  [contionor],  an  harang- 
uer,  demagogue,  agitator, 

oontionor,  &tu8,  &rl,  dep.  [contio],  to  meet,  eon- 
ven€,/orm  an  asaembly:  singuli  uiii versos  contio- 
nantes  timent,  L.  —  To  make  a  speech,  deliver  an 
orcUion,  harangue,  address,  declaim :  ex  turri :  cum 
es  nudus  contionatus :  apud  milites,  Cs. :  haec  ve- 
lut  contionans,  L. :  caterva  oontionata  est,  Miuic,* 
etc.,  declaimed:  contionatus  est,  non  siturum,  etc., 
declared  before  the  people. 

odntiunciila,  ae,/.  dim.  [contio],  an  harangue, 
petty  speech :  in  contiunculas  detrudi. 

oon-torqueo,  torsi,  tortus,  ere,  to  turn,  twist, 
twirl,  swing,  whirl,  brandish,  wield,  hurl :  globum 
celeritate :  proram  ad  undas,  V. :  silvas  insano 
vortice,  V.— -Of  weapons :  hastam  viribus,  0. :  spi- 
cula  lacertis,  V. :  hastam  In  latus,  etc.,  V. :  excus- 
sae  contorto  verbere  glandes,  the  sling,  0. — F  i  g., 
to  turn,  influence:  (auditor)  ad  remissioiiem  anirai 
est  contorquendus.  —  Of  utterance,  to  hurl  forth, 
throw  out :  verba. 

oontorte,  adv.  with  comp.  [con tortus],  jjwytec- 
edly,  perversely :  dicere :  contortius  eoncludi. 

contortio,  6nis,/.  [cora-+TARC-],  a  whirling: 
dexterae,  Her.  —  Intricacy,  complication :  con  to  r- 
tiones  orationis. 

oontortor,  6ris,  m.  [com-+TARC-],  a  wrester, 
perverter :  legura,  T. 

oontortuluB,  acfj.  dim.  [contortus],  somewhat 
perverse:  oonclusiunculae. 

OontortUB,  adj.  [P.  of  contorqueo],  vehement, 
mergetic:  oratio. — Involved,  intricate :  res. 

oontra,  adv.  and  praep.  [comp.  of  com-;  see 
1  cum].  I.  Adv,^  of  position,  in  opposition,  op 
pOf^,face  to  face,  in  front,  on  the  other  side:  sig- 
num  contra  animo  finivit,  i.e.  mentally  drew  a  line, 
L. :  stare,  lu. :  ulmus  erat  contra,  in  front,  0. : 
consistere,  to  make  front,  Cs.  :  positft  Hispania, 
opposite,  Ta. :  intueri,  in  the  face,  L. :  oscula  non 
pervenientia  contra,  so  as  to  meet,  O. — Fi  g.,  of  ac- 
tions, in  turn,  in  return,  back,  on  the  other  hand, 
likewise:  Audi  nunc,  in  turn,  T, :  Mettins  Tullo 
gratulatnr,  contra  TuUus  Mettium  adloquitur,  L. : 
at  tibl  contra  Erenit,  ut,  etc. ,  you  have  your  re- 
ward, H. :  cui  latrans  contra  senex  (i.  e.  respondit). 
Pa. :  si  scias  quod  donum  huic  dono  contra  com- 
oareKk  what  counter-gift,  T. :   Faoere  oontra  huic 


aegre,  T. :  tibi  contra  gratiam  Referre,  T.  —  Of 
opposition  or  strife,  in  opposition,  on  the  other 
side:  obniti  contra  suflScere,  to  have  strength  to  re- 
sist, V. :  pugnare,  0. :  vociferans,  L. :  pauca  accipe 
contra,  H. :  contra  feriundi  copia,  making  a  coun- 
tei'-attack,  S. :  quid,  si  de  litteris  corruptis  contra 
venit?  as  his  accuser:  est  contra  iudicatum,  an 
adverse  decision :  licere,  to  compete,  Cs. :  nihil  quod 
contra  pcterent,  to  compete  for:  qui  contra  fecerit, 
the  transgressor. — With  verbs  of  saying,  in  oppoei- 
tion,  on  the  other  side,  in  answer  :  cum  oontra  dic- 
tnrus  Hortensius  esset,  as  opposing  counsd:  contra 
qui  dicit,  the  opponent :  cum  nemo  contra  diceret, 
denied  it :  nihil  contra  disputabo  priusquam  dixe- 
rit,  make  no  objection :  quid  oontra  reus  ?  eaya  in 
reply:  contra  dicentibus  iniraicis,  Cs. :  quid  contrm 
dicerem  meditabar,  how  to  reply:  id  quod  oontra 
diceretur  refellere,  the  (Ejections :  quod  in  e&  cau8& 
contra  dicendum  est :  dicitur  contra,  nullum  esse 
testamentum,  the  objection  is  made:  respondit  neo 
contra  dici  quin,  etc.,  there  was  tto  objection,  L. — 
Reversdy,  in  an  opposite  manner,  the  contrary^  the 
opposite :  in  stultitin  contra  est,  with  fools  the  re- 
verse is  true :  quod  contra  est,  S. :  utrumque  con- 
tra accidit:  alia  probabilia,  contra  alia  dicinius, 
improbable:  cognoscere  quid  boni  utrisque  aut 
contra  esset  (i.  e.  mali),  S.  —  On  the  contrary,  on 
the  other  hand,  conversely :  tu  contra  obicies :  Ro- 
manus  conserere  pugnam  velle,  contra  eludere 
Poenus,  L. :  iusta  omnia  decora  sunt,  iniusta  con- 
tra indeoora:  ut  hi  misen,  sic  contra  ill!  beat! 
quos,  etc:  imperavi  nihil,  et  contra  patribus  pa- 
rui,  but  on  the  contrary :  non  enim  tua  culpa  est 
.  .  .  contraque  summa  laus :  at  contra :  sed  con- 
tra: contra  autem:  falso  queritur  quod,  etc. :  nam 
contra,  etc.,  S. :  quin  contra,  nay  on  the  contrary, 
L. — Followed  by  atqite  or  ac,  contrary  to,  different 
from,  otherwise  than:  simulacrum,  contra  atque 
ante  fuerat,  ad  orientem  convertere :  contra  atque 
esset  dictum,  Cs. :  si  haec  contra  ac  dico  essent 
omnia :  oontra  ac  ratus  erat,  S. :  contra  quam  fas 
erat,  contrary  to  the  divine  law :  contra  quam  ipse 
censnisset,  contrary  to  its  ovm  resolution. 

II.  Praep.,  with  ace.  (in  prose  before  its  case, 
except  sometimes  a  rd.pron.),  of  position,  before, 
against,  facing,  towards,  opposite  to,  contrary  to, 
over  against:  insulae  latus  est  contra  Galliara,  Cs. : 
pacatis  contra  insulam  suam  terris,  L. :  Carthago 
Italiam  contra,  V, — Opposite,  towards,  against,  fa4>' 
ing,  over  against :  contra  vos  in  contione  consiste- 
re,  to  face  you:  a  fronts  contra  hostem,  Cs. :  Al- 
banos  contra  legionem  conlocat,  Tj.  :  quos  agmina 
contra  Procurinint,  V. :  contra  banc  Romam  altera 
Roma,  a  rival  to. — F  i  g.,  in  answer  to,  in  reply  to  .• 
contra  ea  facturos  clamitabat,  etc.,  Cs. :  contra  ea 
aiebat,  etc.,  L. :  contra  postulata  nuntios  mittit, 
S. :  Quae  contra  breviter  fata  est  vates,  V. — With 
valere,    to    weigh    against,  cottnterbalance,    ovot/ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oontraotio 


186 


oontrarios 


i :  hac  ratio  contra  orone  ins  iurandum  Talet : 
ooDCrane  lucrum  nil  valere  Pauperis  ingenium  ?  H. 
—Of  opposition  or  strife,  cigainMy  wUh^  in  hottilUy 
to^at  tiu  mfnuf  of:  contra  Caesarem  gerere  bel- 
liuo :  arma  contra  senatum  tuli :  armis  contendere 
contra  populum  R.,  Gs. :  contra  Crustumiuos  pro- 
fectus,  marched  against,  L. :  nihil  se  contra  Sequa- 
D<M  coosili  inire,  take  hottile  measures  against,  Cs. : 
contra  salutem  urbis  incitari :  paratus  contra  eum : 
agere  contra  hotninem, />/«<u/  against:  nihil  satis 
firmam  contra  Metellum,  S. :  contra  difficultates 
providere,  S. :  vi  contra  vim  resistere,  L. :  defensio 
contra  rim :  contra  me  sentire,  hold  an  unfavora- 
Ut  opinion:  quem  contra  veneris  an  tea, /or  whose 
sdvmanf  you  were  counsel:  pugnandum  contra 
morbom :  (provinciam)  contra  Caesarem  retenturi, 
at  thi  enemy  of:  eae  res  contra  nos  faciunt,  make 
ogmaut — Against,  in  opposition  to,  as  the  opponent 
of:  ubi  contra  nos  dicendum  pates :  contra  iuris 
eooialtos  dicere,  against  their  opinions:  contra 
caput  dicere,  to  plead  against  life:  contra  Epicu- 
nun  dictum  est,  in  reply  to:  consaetudo  contra 
deo6  disputandi,  L  e.  against  the  existence. — Against, 
n^wrious  to,unfavorabU  to,  to  the  cUsadvantage  of: 
nihil  contra  me  fecit  odio  mei :  aliquid  contra  Gae- 
ssKOk  Pompeio  suadere :  contra  se  ipse  misericors, 
to  his  own  vi^ury,  Ph. :  contra  valetudinis  comroo- 
dam  laborare. — £  s  p.,  of  offences,  against,  in  vio- 
ioivmof:  pecuniain  contra  leges  auferre:  contra 
fas:  contra  ius  gentium,  L.:  contra  verecundiam, 
^disrtgardof:  contra  rem  p.  fecissc,  to  have  been 
9»lty  of  treason  :  vim  earn  contra  rem  p.  factam 
deoernere,  L. :  contra  roorem  facere :  quod  contra 
legem  esset :  contra  fidem.  —  Of  opposition  in 
thought,  contrary  to,  opposite  to,  the  reverse  of: 
sed  mihi  contra  ea  videtur,  the  contrary  seems  true, 
S.:  contra  ea  Gaeaar  putabat,  otherwise,  Gs. :  con- 
tra ea  benigne,  on  the  other  hand,  L. :  cuius  a  me 
corpoa  crematum  est,  quod  contra  decuit  ab  illo 
n>««m  (sc cremari),  whereas:  quod  contra  oporte- 
hat  delicto  dolere,  correctione  gaudere,  while,  on 
^  amtrary. — With  an  abstract  noun,  contrary  to, 
&<pa<2,  against :  contra  omnium  opinionem  (L  e. 
oontra  ac  rati  erant),  Cs. :  contra  opinionem  lu- 
gorthae,  against  t/te  expeetcUion,  S. :  cetera  contra 
^pen  aalra  invenit,  L. :  contra  timorem  animi 
pnemia  sceleris  adeptus,  S. 

oontriotio,  onis,/.  [com-+TRA6-],  a  draw- 
»?  tegether,  contrcLction  :  digitorum :  supercilio- 
r^:  frontis. — Fig.:  animi  in  dolore,  dejection, 
"A  ahoriening,  shortness  :  paginae:  sjllabae. 

OQDtrictiancula,  ae,  /.  dim.  [  contractio  ],  a 
^'Mw^  dejection,  sadtiess  :  animi. 

oootrictd,  are,  see  coutrecto. 

OQQtricttia,  a<i(j.  with  comp.  [P.  of  contraho], 
*■«•*  together,  compressed,  contracted,  slu>rt,  nar- 
^nstrieted,  limited:  nares  oontractiores  babent 


introitOs :  cuticula,  wrinkled,  lu. :  f rons,  H. :  vesti- 
gia vatum,  the  narrow  path,  H. :  ipsos  in  usQs  lo- 
cus, too  narroWf  V.  —  Fig.:  ambitus  verboram, 
brief:  studia  contractiora,  more  limited :  pauper- 
tas,  stinted,  U. :  Goutractus  leget,  in  retirement,  H. 

oontra-diod,  dixl,  dictus,  ere,  to  speak  against, 
contradict :  sententiis  aliorum,  Ta. :  contradioen- 
tibus  inimicis,  Gs. 

oon-traho,  trftxl,  tr&ctus,  ere,  to  draw  together, 
collect,  assemble :  exercitum  in  unum  locum,  Gs. : 
oopias  eo,  N.:  navibus  coactis  contractisque,  Gs. : 
viros,  V. :  undique  fontis,  0. :  utrumque  ad  col- 
loquium, L. :  contrahe  quidquid  animis  vales,  call 
to  your  aid,  V. —  To  draw  dose,  draw  in,  contract, 
shorten,  narrow,  lessen,  abridge,  diminish :  pulmo- 
nes  se  contrahuut :  bracchia,  V. :  frontem,  to 
wrinkle:  voltum,  0.:  contractum  caput,  bou>ed, 
H. :  castra,  Gs. :  vela,  to  shorten,  U, :  umbras,  0. : 
mare  contrahitur,  is  narrowed,  0. :  contracta 
aequora  sentire,  to  encroach  on,  H. :  tempora  veris, 
to  shorten,  0. :  tempestas  contraxit  caelum,  nar- 
rowed, H. :  contracto  f rigore  pigrae  (apes),  i.  e.  stiff 
with  cold,  V. — F  i  g.,  to  bring  about,  accomplish,  exe- 
cute, contract,  cause, produce:  amicitiam:  negotium 
mihi :  numinis  iram  mihi  (arte),  0. :  bilem  tibi, 
lu. :  causam  certaminis,  L. :  porca  contracta,  due 
(in  expiation). — To  transact,  contract,  bargain, 
conclude:  cum  rege  rationem,  an  account:  aes 
alienum :  ex  rebus  contrahendis :  rerum  contrao- 
tarum  fides,  of  contracts :  res  inter  se,  L. :  cum 
altero,  deal. — To  draw  in,  lessen,  cheeky  restrain: 
animos :  appetitQs :  cupidinem,  H. 

oontrarie,  culv,  [contrarius],  in  opposite  ways, 
in  a  different  manner <  scriptum  esse:  relata 
verba :  dicere,  Ta. 

contrariam,  1,  n.,  see  contrarius. 

oontrarina,  adj.  [contra]. — Of  position,  lying 
over  against,  opposite :  ripa :  collis  huic,  Cs. : 
Phrygiae  tellus,  0. :  contrario  ictu  transfixus,  by  a 
blow  from  the  opposite  direction,  L. :  volnera,  in 
front,  Ta.  —  Opposite,  contrary,  opposed^  conflict' 
ing:  defendere  contrariam  partem:  inter  se  pug- 
nantia  studia:  disputare  in  contrarias  partis,  on 
both  sides:  huius  virtutis  vitiositas:  iura  omnibus 
aliis:  aestus  vento,  0.:  ex  orationibus  capita 
alterna  inter  se  contraria:  contrario  motu  atque 
caelum,  opposite  to  that  of  the  sky. — As  sitbst.n., 
the  opposite,  contrary,  reverse:  contrarium  est .  . 
ut  frigus  calori,  the  antithesis:  lex  imperans  ho- 
nesta,  prohibens  contraria:  si  ea  volt  .  .  .  sin 
autem  contraria,  etc,  N. :  vocant  animum  in  con- 
traria, 174  opposite  directions,  V. :  in  contraria  ver- 
sus, transformed :  vitia  quae  sunt  virtutum  con- 
traria, the  opposites :  ex  contrario,  on  the  contrary, 
on  the  other  hand,  Gs. :  hoc  ex  contrario  contendot 
e  contrario,  N.  —  Hostile,  inimical,  antagonistic : 
Tibi,  Ph. :  litora  litoribus,  V. ;  undis  ignis,  O. 


Digitized  by 


^oogle 


contreotatio 


186 


oontnndo 


contreotatio  (oontraot-),  6ms,  /.  [contrec- 

to],  a  touching^  contact :  equae. 

oontreoto  (oontraoto),  ftvl,  atus,  ftre  [com- 
-f  tracto],  to  touchy  handle^  come  in  contact  with, 
feel:  pectora,  0.:  (liber)  contrectatus  manibus 
Yolgi,  H. :  contrectata  pudicitia,  violated^  Ta. :  cor- 
pua  oculis  volgi  contrectandum,  Ta. — Fig.,  to  turn 
over^  dwdt  upon :  mente  varias  voluptates. 

oon-tremiBCO,  mul,  — ,  ere,  inch.j  to  tremhU^ 
ihakcj  shudder :  tot  a  mente :  metu,  S. :  omne  Con- 
tremuit  nerous,  V. — F  i  g. :  cuius  numquam  fides 
oontremuit,  wavered:  periculum,  shudder  at,  H. 

ooi>-tremo,  — ,  — ,  ere,  to  tremble^  quake:  cae- 
lum tonitru  contremit,  Pac.  ap.  C. 

oon-trlbuo,  tribul,  tribtitus,  ere,  to  unite,  in- 
corporate,  associate,  enroll  together:  cum  Oscensi- 
bus  contributi,  Ca. :  Phocenses  iis  contribuerunt, 
L. :  Corinthum  in  anticum  gentis  concilium,  L. : 
urbes  ad  condendam  Megalen  contributae,  L. — To 
join  in  giving,  contribute,  add:  aliquid,  0. :  pro- 
prius  tecum  annos,  share,  Tb. 

contristo,  ftvl,  Rtus,  are  [com-+tri8ti8],  to 
sadden,  make  gloomy,  cloud,  dim,  darken :  f  rigore 
caelum,  V. :  (Aquarius)  annum,  H. 

oontritas,  adj.  [  F.  of  contero],  worn  out, 
trite,  common :  praecepta :  proverbium  vetustate. 
—  Worthless:  praeraium. 

oontroversla  (-vorsla),  ae,/.  [controversus], 
a  contention,  quarrel,  question,  dispute,  controversy, 
debate  :  privata :  rem  in  controversiam  vocare :  re 
in  controversiam  deductft,  Cs. :  in  controversiam 
venire:  dirimere  controversiam:  sedare:  heredi- 
tatis :  de  loco,  Cs. :  verbi :  non  erat,  quin  venim 
dicerent :  nihil  controversiae  f uit,  quin,  etc.,  L. : 
sine  controvorsia,  indisputably. 

oontroversloBUB,  adj,  [controversia],  much 
controverted:  res,  L. 

oontrovemuB,  adj.  [contro-  (cf.  contra) + ver- 
sus], disptUed,  q^iestionable,  undecided:  ius:  res: 
auspicium,  L. — Disputatious:  gens  naturft  (dub.). 

oon-tmoidd,  ftvl,  atus,  are,  to  cut  to  pieces,  cut 
down,  put  to  the  sword:  corpora  contrucidato. — 
Fig.:  rem  p. 

oon-trudo,  si,  sus,  ere,  to  thrust,  crowd  togeth- 
er: aliquos  in  balneas. 

oontubemallB,  is,  m.  and/.  [com-+taberna], 
a  tent-companion,  messmate  (usu.  ten  men  and  a 
decanus  in  one  tent),  C,  Ta.,  Cu. — A  personal  fol- 
lower, attendant  :  Pompelo. — A  comrade,  compan- 
ion, associate,  colleague :  tui :  meus  in  consulatu. 

oontubemium,  I,  n.  [com--|-taberna],  com- 
panionship in  a  tent,  the  relation  of  a  general  and 
nis  personal  follower:  eontuberni  necessitudo: 
patris,  S. :  alqm  contubernio  aestimnre,  by  intimate 
companionship,  Ta. :  militum,  with  the  soldiers,  Ta. : 


muliebris  militiae,  concubinage.  —  Of  animals,  a 
dwelling  together.  Ph. — Of  slaves,  marriage,  Cu. — 
A  common  war  -  tent  .*  deponere  in  contubernio 
arma,  Cs. — An  abode  of  slaves,  Ta. 

oon  -  tueor,  uitus,  6rl,  dep.,  to  look  on,  gaae 
upon,  behold,  survey  :  contuemini  os,  look  him  in 
the  face:  alqm  oculis:  id  novum  contuens,  observ- 
ing this  novelty,  N. — ^F i  g.,  to  contemplate,  regard: 
a  oontuendis  malis  avocare  aliquem. 

( oontuitUB,  Qs ),  m.f  a  beholding,  —  Onlj  abL 
sing. :  parricidarum,  Cu. 

oontumacia,  ae,  /.  [  contumax  ],  inflexibility^ 
contumacy,  obstinacu,  stubbornness:  ilia  tua:  in 
voltu,  L. :  responsi :  adversus  principem,  Ta. — 
Firmness,  constancy :  libera. 

contumaoiter,  etdv.  with  comp.  [  contumax  ], 
obstinately,  stubbortdy :  scribere :  omnia  agere,  L. : 
contumacius  se  gerere,  N. 

oontumaz,  ftcis,  oo^*.  with  comp.  [  com-  +  1 
TEM-],  insolent,  unyielding,  obstinate,  stxff-necked: 
quis  contumacior  ? :  animus,  Ta. :  voltus,  Co. : 
lima.  Ph. 

contomelia,  ae,/.  [com+l  TEM-],  insult^ 
abuse,  affront,  reproach,  invective,  contumdg :  ei 
facere  contumeliam,  T. :  contumelias  dicere,  L.  : 
improborum :  tam  insignem  in  me  accipere,  T. : 
tant&  adfectus :  tanta  accepta,  Cs. :  contumeliam 
remanere  in  exereitu  sinere,  disgrace,  S. :  addere 
contumeliam  iniuriae,  Ph. :  contumelias  {>erferre, 
Cs. :  graves,  H.:  verborum:  a  quibus  contumeli& 
perfugae  appellarentur,  Cs. :  ingenium  conturoelift 
adcensum,  S. :  quam  sine  contumelia  describo. — 
Person.:  Contumeliae  fanum.  —  Fig.,  injury, 
assault,  violence:  naves  factae  ad  contumeliam 
perferendam,  violence,  Cs. :  praebere  ora  oontume- 
liis,  to  the  blows,  Ta. 

oontmnelioBe,  adv.  with  comp.  and  sup.  [oon- 
tumeliosus],  abusively,  insolently :  hoc  dicere  :  con- 
tumeliosius  facta  iniuria,  T. :  contumeliosissime  ei 
male  dicere. 

contnmelioBiia,  adj.  with  comp.  [contumelia], 
fuU  of  abuse,  reproachful,  abusive,  instUting  :  con- 
tumeliosis  vocibus  prosequi,  Cs. :  in  edictis :  to 
esse  dicunt  cotftumeliosum,  quod,  etc. :  oratio : 
quod  contumeliosum  in  eos  foret,  si,  etc.,  S. 

con  -  tumolo,  — ,  — ,  are,  to  cover  with  a 
mound,  inter,  bury :  contumulari  hiuno,  O. 

con-tondo,  tudi,  tttsus  or  tUnsus,  ere,  to  beat, 
bruise,  grind,  crush,  pound,  break  to  pieces  .*  pugi- 
les  caestibus  contusi :  Vos  saxis,  fl. :  pectus  ictu, 
0. :  flos  nullo  contusus  aratro,  Ct. :  contusi  inter 
saxa,  L. :  narls  a  fronte  resimas,  to  flatten,  O. : 
radicibus  contusis  equoa  alere,  Cs. :  herbas,  V. — 
Of  gout :  (cheragra)  articulos,  racked,  H. — F  i  g., 
to  break,  crush,  destroy,  subdue,  put  dottm,  btiffle^ 
\  check :  populos  ferocis,  V. :  Hannibalem,  L. :  opes 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


contmiBUD 


187 


oonvenio 


(opp.  auctae),  S. :  praedonis  audadam : 
regam  minas,  H. :  animoB,  Ta. 

oontonsuB,  P,  of  contundo. 

contorbatio,  5ni8,  /.  [  coQturt>o  ],  con/imon, 
duqmd,  coraiematian :  meutis :  est  metus  excu- 
tieofl  cogiuta. 

contorbatns,  adj.  with  eomp.  [P.  of  contur- 
bo],  ditiraeUcL,  disordered^  conf^Ued^  diaguieUd  : 
ocolos :  homo :  dUcedit,  in  confunon  :  in  scri- 
beodo  ooDturbatior. 

oon-torbd,  ftvl,  fttus,  are,  to  eanfuge^  disturb^ 
ierwgt^diaordeT^ confovmd:  ordines  (militum),  8. : 
rem  p^  S. — F  i  g.,  to  ditturb^  disquiet :  mihi  Ratio- 
net,  yjmd  my  pleau,  T. :  te. — E  s  p.,  in  business, 
with  dlipt,  of  rationed,  to  wnfowid  tuxowntSy  faU^ 
he  intohent,  be  bankrupt :  me  conturbare  oportet  ? : 
&  Pedo  oontnrbat,  lu. 

oontofl^  I,  m.,  =  kovt6^^  a  pole^  pike :  conti  bini 
t  prori  prominentes,  L. — As  a  weapon,  V. :  oontis 
pnefixa  capita,  Ta. — A  boat-hook,  V. 

contusoa,  P,  of  contundo. 

connblaliB  (not  connQ-),  e,  a^.  [  conubium  ], 
ofwdiock,  conjugal:  iura,  0. 

odnfihiiim  (not  oonufl-),  n.  [com-+nubo], 
marriaffi^  wedlock  (as  a  civil  institution ;  cf.  con- 
ingiam,  the  personal  union^  C. :  per  conubia  Grae- 
tdos  secum  miacuere,  S. :  natae,  V . :  nostra,  wUh 
Me,  0. :  Pyrrhin'  conubia  servas  ?  V. :  oonubiis 
ambire  Latinum,  L  e.  for  hit  daughter^e  hand,  V. 
^The  right  of  intermarriage  :  conubia  plebei  cum 
patribus  sandre:  patnim  et  plebis,  L — Saual 
«im,0. 

0000%  I,  m.,  =  Kwvoc,  a  cdim.*  coni  forma. — 
Tke^teiofahebMi,Y. 

OQQ-Taleaco^  lul,  ere,  kuh.,  to  recover^  regain 
heatik^grow  atrong.gain  strength:  ilico:  ex  mor- 
bo:  de  Tolnere,  O. :  hoc  spatio,  Gs. :  in  dies :  ignis 
oonnlmt,  0. :  ut  convalescere  civitas  posset : 
Bess,  0.:  opinio  de  aliquft  re  convaluit,  Gu. 

OOD-TalliBy  is,  /.,  a  vaUey^  ravine^  deU,  G. : 
(•sgna,  C^ :  interiectae  collibus  convaUes,  L. :  de- 
pw«ae,V. 

ooD-vaso^  &▼!,  — ,  ire  rcom-+vasa],  to  pack 
f«9dher,  pack  up  :  aliquid,  T. 

conveoto,  — ,  — ,  ire,  freq.  [  oonveho  ],  to 
terry  together^  heap  together,'  recentis  praedas, 
v.:  ligooes  ex  agris,  Ta. 

coo-veotor,  oris,  m.,  a  feOow-passenger, 

Oon-Talia^  vexl,  vectus,  ere,  to  carry  together, 
<dket,  store  :  frumentum  ex  reglonibus  in  urbem, 
Ol:  fromeotnm  Gapuam,  L.:  lintribus  in  earn 
Vnlam  materiem:  ex  ante  conyecto  sufficere, 
fremom  aiores,  L. — Pass.,  to  be  carried  ra} 
.^.'peranraflkV. 


oon-vello,  tcIIi,  volsus  or  tuIsus,  to  tear  away^ 
pluck  up,  pull  off,  wrest,  rend:  vectibus  saxa  tur- 
ns, Gs. :  gradOs  Gastoris :  aesculum,  V. :  glaebam  . 
vomere,  Ct. :  repagula :  signa,  to  pluck  up  (in  de- 
camping), L. :  simulacrum  e  sacra rio :  ab  humo 
silvam,  V. :  robora  suft  terrft,  0. :  Roma  convolsa 
sedibus  suis :  alqd  duro  ferro,  ctd  off,  V. —  To  tear 
to  pieces,  cleave,  rend,  dismember,  shatter,  break: 
dapes  dente,  0. :  Convolsum  remis  aequor,  V. : 
(naves)  convolsae  undis,  shattertd,  V.  —  Fig.,  to 
shake,  shatter,  destroy,  overthrow,  nullify :  consue- 
tudinem :  si  cam  (opinionem)  ratio  convellet :  rei 
p.  statum :  acta  Dolabellae :  fata,  0. :  fidem,  Ta. 

oonvenaep  ftrum,  m.  and  f.  [  com-  +  BA-, 
YEN-],  assembled  strangers,  refugees,  vagabonds: 
convenas  congr^asse :  convenarum  plebs,  L. 

oonvenieiiBk  entis,  acy.  [P.  of  oonvenio], 
agreeing,  consistent,  eorre^porukng :  hunc  super- 
bum  habitum  convenientes  sequebantur  oontemp- 
tOa  aures,  etc,  L. :  recta  et  convenientia  natura 
desiderat:  sibi  convenientia  finge,  H. :  nihil  de- 
cretis  eius :  omnia  inter  se. — F  i  g.,  fit,  becoming, 
ypproprxate,  suitable:  Sit  bene  conveniens  toga, 
0. :  dies  cum  populi  voltu,  0. :  oratio  tempori,  L : 
Reddere  personae  convenientia  cuique,  H. :  Venus 
annis  nostris,  0. :  ad  res  secundas :  gratulatio  in 
e&  victorift,  L. — Harmonious,  weU-duposed:  pro- 
pinqui  optime. 

convenienter,  adv.  [  conveniens  ],  fitly,  smi- 
o^y*  conformably,  consistently :  did :  cum  eft  (na- 
turft)  vivere:  naturae,  H. :  ad  fortonae  statum 
loqui,  L. 

convenientia,  ae,  /.  [conveniens],  agreement, 
harmony,  symmetry :  naturae :  rerum  in  amicitift : 
naturae  cum  extis. 

con-venlo,  vSnl,  ventus,  Ire,  to  come  together, 
meet,  assemble,  gather,  come  in  a  body:  ex  provin- 
cia,  Gs. :  ad  Gaesarem  gratuUtum,  Gs. :  ad  eum 
defendendum,  N. :  Romam  Italia  tota  convenit : 
unum  in  locum,  Gs. :  in  consilium  f  requentes :  in 
unum,  S. :  civitates,  quae  in  id  forum  convenirent, 
i.  e.  had  their  seat  of  justice  in:  clam  inter  se: 
uno  in  loco. —  To  aadress,  accost,  meet,  visit,  obtain 
an  interview  with :  Pamphilum,  T. :  Verrem :  eum 
in  itinere,  Gs. :  per  Gkibinium  ceteros,  S. :  ut  se 
oonveniri  nolit :  conveuiundi  patris  tempus,  T. : 
aditum  petentibus  conveniendi  non  dabat,  N. — 
F i  g.,  to  come,  fall:  in  manum,  under  tutelage  (see 
manus),  G. —  To  come  to  a  decision,  be  condudea,  be 
agreed  on,  be  settled:  si  in  eo  manerent,  quod  con- 
venisset,  Gs. :  condiciones  non  convenerunt,  N. : 
id  convenerat  signum,  Jj. :  id  modo  non  convenie- 
bat,  quod,  etc.,  on  that  point  only  there  was  no 
agreement,  L, :  pax  oonvdnit,  S. :  in  eas  condicio- 
nes cum  pax  conveniret,  L. :  quod  (signum)  con- 
venerat, Gs. :  Haec  f ratri  mecum  non  conveniunL 
T. :  quod  tempus  inter  eos  committendi  proeU 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


conventiciaB 


188 


convestio 


oonvenerat,  Cs. :  qui  (iudex)  inier  adv^efsarios 
convenissct :  pacem  con ven tarn  frustra  fuisse,  S. 
— Impers.y  it  is  agreed^  i*  settled:  convenit,  reliqua 
belli  perfecia,  m  generally  asserted^  L. :  quibus 
consulibus  interierit  non  convenit,  N. :  pueto  con- 
vSnit,  ut,etc.,  L. :  omnis  cxercitus,  uti  convenerat, 
deductus,  etc.,  S. :  tibi  cum  bonis  civibus :  conve- 
niat  mi  hi  tecum  necesse  est,  ipsum  fecisse,  etc., 
you  and  I  mint  needs  agree,  thaty  etc. :  quem  ad 
modum  (aedes)  traderetur:  inter  consules  satis, 
L. :  saevis  inter  se  convenit  ursis,  there  is  har- 
numt/y  lu. —  Tojity  be  adapted  to:  ad  pedem  apte : 
Dicitur  toga  convenisse  Menandro,  sat  well  on,  H. 
— To  be  fit,  be  suitable^  become^  contiM^  ^VT^Vi  ft«- 
Umg^  be  appropriate:  conveniunt  mores,  T. :  Non 
bene  conveniunt  Maieatas  et  amor,  agree^  0. :  in 
hunc  ordinem:  ad  maximam  partem:  ad  num- 
mam  convenit,  agrees  to  a  farthing:  natura  homi- 
nis  cum  universft :  quid  posterius  priori  non  con- 
venit ? :  viris  laborem  convenire,  S. :  Non  hoc 
conveniet  lyrae,  H. :  Haud  convenit,  ire,  etc.,  T. : 
quid  vos  sequi  conveniat:  confestim  te  interfec- 
tura  esse  convenit:  quo  sidere  terram  Vertere 
Conveniat,  V. :  sit  tibi  curae  Quantae  conveniat 
Munatius,  as  dear  as  he  ought  to  be^  H. 

conventiciuB,  adj.  [  1  conventus  ],  of  assem- 
bling, for  attendance  ;  hence,  as  subst.  n.  (sc  aes), 
money  paid  for  attending  an  assembly, 

conventiotiluin,  l,  n.  dim.  [  2  conventus  1,  a 
petty  assembly,  association:  hominum. — A  place 
of  assembling :  conventicula  exstruere,  Ta. 

oonventio,  Onla,  /.  [com--f  BA-,  VEN-],  an 
agreement,  compact,  convention,  L.,  Ta. 

conventum,  l,  n.  [1  conventus],  an  agreement, 
compact,  contract,  convention :  stare  conventis : 
testes  conventorum,  L. :  pacti  et  conventi  formu- 
la: Conventum  et  pactum,  a  marriage  contract 
and  settlement,  lu. 

1.  conventuB,  P.  of  convenio. 

2.  conventUB,  as,  m.  [com--f  BA-,  VEN-],  a 
meeting,  assembly,  throng:  comitum,  T. :  virorum 
mulierumque :  primo  conventu,  S. :  conventu  pro 
Bolitudine  abuti:  natum  ConventQs  trahit  in  me- 
dios,  V. :  ridetur  ab  omni  Conventu,  H. — A  con- 
gress, council:  civitatium,  L. :  Arcaduin,  N. :  gen- 
tis,  L. — A  trading  company,  corporation:  in  pro- 
vincia  conventQs  magni :  S^rracusanus :  Cordubae, 
Cs, — A  judicial  session,  court  of  justice:  agere 
conventum,  to  hold  a  court :  ad  conventOs  agendos, 
Cs. :  per  conventQs  ire,  lu. — An  agreeing,  agree- 
ment .  ex  conventu,  by  agreement :  clamare  omnes 
ex  conventu,  irith  one  accord 

oon-verbero,  &vl,  &tus,  &re,  to  strike,  beat :  os 
Buum,  Cu. 

oon-verro  (-vorro),  I,  — ,  ere,  to  sweep  together : 
alqd  sabuli,  Cu. — To  gather  in, gain:  hereditates. 


conversatio,  6nis,/.  [con verso], /ami/idr  in- 
tercourse, association  (late) :  mortaliura,  Ta. 

conversio,  onis,/.  [com- +  VERT-],  a  turning 
round,  revolving,  revolution :  caeli :  mensium.  — 
Fig.,  a  sitbversiony  alteration,  change:  renim: 
tempentatum :  rei  p. — I  n  r  h  e  t. :  in  extremum, 
repetition  at  the  end  of  a  clause:  orationis,  the 
rounding  of  periods. 

oonverBO,  — ,  — ,  ftre,  freq.  [  conversus  ],  to 
turn  around:  animus  se  ipse  conversans. 

con  -  versor,  &tus,  &rT,  to  abide,  frequent :  in 
regift,  Cu. 

oon-verto  (-vortoX  '-^  s"^  ^^' — Trans.^  t» 
turn  round,  cause  to  turn,  turn  back,  reverse,  direct: 
in  infimo  orbe  luna  convertitur :  vox  Herculem  oon- 
vertit,  L. :  ter  se,  0. :  vias,  V. :  caeli  con  versa  per 
auras,  wtieeled,  V.  :  conversae  acies  nituntur,  ya«( 
to  face,  y. :  conversis  in  earn  partem  navibus,  Gb.: 
haec  (sica)  conversa  est  in  me :  oonversft  cuspide 
montem  Impulit,  pointed  the  spear  and  struck,  V. : 
86  in  Phrygiam,  N. :  ad  hunc  se,  Cs. :  ooUa  ad 
freta,  0. :  legiones  ab  itinere  ad  suam  potentiam, 
withdraw  .  .  .  to  reinforce,  Cs. :  tigna  contra  vim 
fluminis,  Cs. :  aspectum  quo  vellent — Of  an  army, 
to  wheel,  turn,  change  the  direction  of :  conversa 
signa  in  hostes  inferre,  change  front  and  charge, 
Cs. :  signa  ad  hostem  convert!,  to  face  the  enemy, 
Cs. :  sese,  to  retreat,  Cs. :  conversis  siguia  redire, 
L. :  itinere  con  verso,  by  a  flank  movement,  Cs. : 
acies  in  fugam  conversa,  routed,  Cs.:  convorso 
equo,  8. — Inirans.,  to  return,  turn  away:  ad  pe- 
dites,  S. :  in  regnum  suum,  S. :  ad  uxorem  Silviam^ 
Ta.  —  Fig.,  trans.,  to  turn,  direct,  throw  hcuJt: 
risum  in  iudicem:  haec  ad  suos  quaestQs:  ani- 
mum  ad  ouram,  L. :  se  ad  tiraorem:  subitam  con- 
vertor  in  iram,  0. :  animos :  aculeum  testimoni 
sui :  omen  in  ipsum,  V. :  se  ad  eos,  to  their  n^ 
port,  N. :  omnium  ora  in  me  convorsa  esse,  S. — 
To  attract,  fix,  rivet,  draw :  volgi  ora,  H. :  animos, 
L. —  To  change,  alter,  transform,  turn,  convert ^per^ 
vert:  se  ex  homine  in  beluam  :  tell  us  Induit  con- 
versa figuras,  0. :  rem  p.,  to  bring  into  disorder: 
aniinum  avaritift,  S. :  civitatis  lingua  convorsa 
conubio  Numidarum,  S. :  castra  castri.'*,  to  chanae 
continually,  Cs. :  conversa  numina,  alienated,  \. : 
castls  conversi,  which  undergo  a  change  of  form  : 
ad  salutera  convorti  hoc  malum,  T. :  ludi  ad  funus 
civitatis  conversi:  id  ad  salutem,  N. :  Deum  in 
hominem,  T. :  in  classem  nymphas,  V. :  praemia 
in  pestem,  S. :  amicitiae  se  in  graves  inimicitias. 
— To  translate:  aliqua  de  Graecis:  librum  in  La- 
tinum. — Intrans.,  to  change,  turn,  be  changed^  go 
over,  C. :  imperium  in  superbiam,  S. :  ad  aliqaem, 
to  the  support  of:  ad  sapientiora,  Ta, 

oon-vestio,  Ivl,  Itus,  ire,  to  clothe,  cover,  Mivei. 
op:  herbis  prata  convestirier :  domus  luds  ooa- 
vestita,  surrounded  *  onmia  heder4. 


Digitized  by 


^oogle 


oonvexns 


180 


ooorior 


conTezuSy  adj.  [conveho],  vauUed,  arched, 
Twnded^  convex,  concave  :  caelum,  0. :  tramee  sil- 
Tte^  V. :  foramina  terrae,  O. — Aa  subet.  n.,  a  vault, 
er^holiow:  in  oonv-exo  nemorum,  Y. :  (»e]i  oon- 
Ten,  the  vaulted  arch,  V. :  ut  conveza  revisaDt, 
rthm  to  the  air,  V. — Inclined,  dojnng,  tteep  :  ver- 
ta  ad  aequora,  0. :  iter,  0. 

oonviciator  (oonvit-),  Oris,  m,  [oonvicior],  a 
nikr.rmler, 

mmidoior  (oonvit-),  fttus,  &rt,  dep,  [oonvi- 
oiud],  to  revile,  reproach,  taunt,  rail  at,L, 

oomridam  (not  -vltium),  I,  n.  [oom.+VOC-], 
a  loud  noiae,  cry,  clamor,  outcry:  cum  maximo 
OQBTitio:  alcui  fit  a  senatu:  oantoram:  Humanae 
coDrida  linguae,  uUeraneee,  O. — Of  frogs,  Ph. 
WraiH^tutg,  altercation,  contention:  aures  oonyitio 
defeaaae.— .Anporftmity.-  alqd  oonvitio  efflagitare. 
--A  violent  diecqjprobcUion,  contradiction:  om- 
Biam  restnim :  grave :  senatfls. — Reproach,  abuse, 
rtriting,  intuit :  soarrae:  conyicio  consulis  cor- 
repti,  Ob.  :  acerbior  in  oonviciis,  Ta. :  pueris  oon- 
▼icia  Ingerere,  H. :  transire  a  oonviciis  ad  tela, 
Ti.:  Denx>rum  convicia,  picae,  eoolde,  0. 

oonviotld,  onis, /.  [oom-+VlV-],  companion- 
Aipj  intercour»e,.intimacy,  G. — A  companion:  oon- 
▼ietioiies  domesticae. 

oonviotDr,  oris,  m.  Toom-  +yiyj,  a  table  oomr 
yeekm,  nmmiate,  familiar  friend,  fl.,  0. 

l  couvlclua^  P.  of  oonvinoo. 

2.  oonviotua,  tla,  m.  [com-+"VTV.],  a  living 
^^Odher,  intimacy,  eocial  intercourse :  numanus  : 
kagi  conrictibaa  acvi,  O. — A  banquet,  feast:  con- 
viedbos  indulgere,  Ta. :  sobrii,  Ta. :  omnis  Con- 
▼ictas . . .  I>e  Rutilo,  the  talk  of  every  dinner,  lu. 

oon-Tinoo,  vlcl,  vlctus,  ere,  to  overcome,  con- 
fid,  refute,  etpoee :  me  teste :  paulatim  oonvictus 
vena,  L :  convicti  mulctantur,  uiKen  convicted,  Ta. : 
le  amentiae :  convicti  maleficii  servi :  f acinoris, 
&:  manifestis  criminibus :  indicio  legatorum,  S. : 
coaacieDtift:  in  hoc  scelere:  aliquid  fecisse  con- 
HBci,  L — To  prove  ineontestaUy,  show  clearly,  dem- 
^^etrete,  espou:  oonvincam  si  negas:  inauditura 
Asanas  voce  convind :  haec  po^tarum  porteuta : 
tnritiam,  Gb.  :  conyicta  (  praiedia  \  proved  to  be 
'Id^:  qood  apud  patres  convictnm,  Ta. :  quod 
^  lateris  sive  conyinceris :  ne  convincas  esse 
iQiBn  tOQin,  T. :  nihil  ie  didicisse. 

OOD-^SO^  — t  — ,  ere,  to  shine  upon,  0.  poet 

(oomithiin),  see  oonyioium. 

ooimTa,  ae,  m.  and  /.  [com-+VIV-],  a  table 
^^*p«mon, guest:  ridere  conviTae:  satur,  H.:  fre- 
qieoB,  0. :  ebrius,  O. :  promissus,  promised  guest, 
h. 

GQimTali%  e,  aeff-  [conviva],  of  a  guest,  festal, 
'    '  '  '   oblectamenta,  L. :  fabulae,  Ta. 


oonvivator,  Oris,  m.  JTconvivor],  a  host,  enter- 
tainer,  master  of  a  feast,  H.,  L. 

oonviviom,  I,  n.  [com-+VIV-l,  a  meal  in 
company,  social  feast,  entertainment,  banquet:  egit 
Titam  in  conviviis,  T. :  muliebria :  omare :  in  con- 
vivio  saltare :  Mutua  oonvivia,  V. :  capilli  propter 
conviyia  pexi, /or  company,  lu. — Quests  at  talie: 
▼inosa,0. 

oonviTor,  fttus,  ftrl,  dep,  [conviva],  to  banquet, 
revel,  carouse  togeUier :  crebro,  T. :  in  publico,  de 
publico. 

ooDTOOatlo,  Onis,  /.  [convoco],  a  convoking, 
calling  together,  assembling :  populi  R. 

oon-TOOO,  ivl,  fttus,  are,  to  call  together,  con- 
voke, assemble,  summon :  milites  :  senatum  in 
aedem :  principes  Trevirorum  ad  se,  Gs. :  prindpes 
penes  Laecam,  S. :  convocato  consilio»  Gs. :  ad 
contionem,  L. 

oon-volnero,  Avi,  fttum,  are,  to  wound  severe- 
ly: iumenta,  Gu. 

oon-volo,  ftvl,  fttus,  are,  to  fly  together,  come 
hastily  together,  run  together:  populus  convolat, 
T. :  ad  rostra :  ad  sellas  consulum,  L. 

conTolflus,  P,  of  convello. 

con-volvo,  volvl,  volQtus,  ere,  to  roll  together, 
roll  up,  roll  round:  se  (sol):  Lubrica  terga  (colu- 
ber), v.:  pennis  convolvitur  Ales. — To  fasten  to- 
getner,  interweave,  interlace:  testudo  convoluta 
omnibus  rebus,  quibus,  eta,  Gs. 

oon-vomo,  — ,  — ,  ere,  to  bespew,  vomit  i^mmi: 
mensas :  maritum,  lu. 

.  oonvulnero,  see  convolnero. 

oonvulsus,  P.  of  convello. 

oooperlo,  nil,  rtus.  Ire  [com-+operio],  to  cover, 
cover  over,  overwhelm,  bury:  Gyrsilum  lapidibus: 
ab  exerdtu  lapidibus  cooperiri,  L. :  atra  nube  oo- 
opertum,  Ta. — P.  pass.,  buried,  involved,  covered: 
sceleribus :  miseriis,  S. :  famosis  versibus,  H. 

oooptatio,  Onis,  /.  [  coopto  j],  an  election  to 
office,  appointment,  choice  :  collegiorum :  censoria, 
by  the  censors:  in  Patres,  L. 

ooopto,  ftvl,  Atus,  Are  [com-f  optoj,  to  choose, 
elect,  admit  by  election,  appoint  to  oj/lee  :  senatores : 
novum  senatum :  tribunes  plebis,  L. :  alqm  tribu- 
uum,  L. :  magistrum  equitum,  ll :  in  oonlegium 
(augurum):  in  locum  auguratUs. 

ooorior,  ortus,  Irt,  dep.  [com-+orior],  to  come 
forth,  stand  up,  arise,  appear,  riu,  break  forth : 
ignes  pluribus  simul  lods,  L. :  helium  in  GalllA, 
&. :  certamen,  0.:  seditio  coorta,  L. —  To  arise, 
break  out,  b^n :  taiita  tempestas  coorta  est,  Gs. : 
ventis  coortis,  V. —  To  rise  in  opposition,  stand  up 
in  hostility,  rise,  break  forth:  Romani  coorti  pug- 
nam  ediderunt,  L. :  adeo  infensa  erat  coorta  plebs. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


cophinuB 


190 


ooram 


ut,  etc.,  L. :  ooortae  voces  sunt,  L. :  ooorti  in  pug- 
Dam,  L. :  in  agmen,  Ta. :  ad  bellum,  L. :  adversua 
alquos,  L. 

oopliinii%  I  m.y  =.  K<S^iyoc,  a  basket^  lu. 

oopia,  ae,/.  [oom-+op8],  an  abundance^  cunple 
supplyy  plenty :  f rumentt,  Cs. :  navium  magna,  Ob.  : 
bona  librorum,  H. :  null&  ferramentorum  copift, 
in  the  tcarcity  of^  Gs. — Jiesources^  wealthy  suppiieSy 
richea^  prosperity :  domesticis  copiis  ornare  convi- 
viuro:  (civitas)  copiis  locupletior:  circumfluere 
omnibus  copiis :  se  eorum  copiis  alere,  Cs. :  Fasti- 
diosam  desere  copiam,  H. :  inopem  me  copia  fecit, 
0. :  bonam  copiam  eiurare,  i.  e.  to  claim  exemption 
<U]t)oor.' (milites)  mixti  copiis  et  laetitia,  sharing 
auppliety  TtL :  oopia  narium  (i.  e.  luxus  odorum), 
H. :  copia  ruris  honorum opulenta,  H. — ^Person., 
the  goddeu  ofpletity :  beata  pleno  cornu,  H. :  dives 
meo  bona  Copia  comu  est,  0. — A  multitude^  num- 
ber, plenty^  etbundance^  throng :  (principum)  in  ca- 
Btris,  Cs. :  virorum  fortium :  latronum  in  e&  regio- 
ne,  S. :  quae  sit  me  circum  copia,  lustro,  V. — A 
force,  army f  body  of  men:  e&  copia  civitatem  op- 
pressurus :  ex  omni  copia  singulos  deligere,  Cs. — 
Usu.  plur,,  forces,  troops,  an  army,  men:  armare 
quam  maximas  copias,  S. :  cum  omnibus  copiis 
exire,  in  a  body,  Cs. :  pedestres,  N. :  omnibus  co- 
piis contendere,  with  the  whole  army,  Cs. — F  i  g., 
fulness,  copiousness,  multitude,  abundance:  rerum 
oopia  yerbionim  copiam  gignit :  dicendi  copia  va. 
lere :  ubertas  et  copia, /umess  in  expression, — Abil- 
%ty,  power,  might,  opportunity,  facilities,  means  : 
facere  civibus  consili  sui  copiam :  qui  spectandi 
faciunt  copiam,  T. :  fandi,  V. :  societatis  coniun- 
gendae,  S. :  Ut  sibi  eius  faciat  copiam,  give  access 
to,  T. :  sit  tibi  copia  nostri,  power  over,  0. :  facta" 
est  oopia  mundi,  the  world  was  open,  0. :  quibus 
in  otio  yivere  copia  erat,  S. :  nee  te  Adfari  data 
oopia  matri,  V. :  tecum  sine  metu  ut  sit  copiast, 
T. :  si  oopia  detur,  yeniam,  0. :  dona  pro  copift 
portantes,  <u  eocA  is  able,  L. :  pro  rei  copiA,  S. : 
ludi  additi  pro  copift  provincial!,  L. 

oopiose,  ado.  with  comp.  and  sup.  [oopiosus^, 
in  great  abundance,  copicmsly,  abundantly,  plenti- 
fully :  comparare  pastum :  profectus  erat,  richly 
pnmded:  omatus,  by  a  large  majority:  Capito- 
lium  copiosius  ornatura. — Of  discourse,  copioudy, 
fully,  at  length :  ab  eo  cultura  laudatur :  causas 
def  endere :  invectus  est  copiosius  in  istum :  copio- 
sissime  dicere. 

oopiosufly  adi.  with  comp  and  sup.  [  copia  ], 
furmshed  abundantly,  well  supplied,  having  abun- 
dance, rich,  copious,  plentiful,  abounding :  f amiliae : 
via  copiosa  omniumque  rerum  abundans,  N. :  sta- 
tiva,  L. :  patrimonium :  victus :  fit  causa  copiosior, 
stronger :  copiosissimum  oppidum,  Cs. :  tu  rebus 
omnibus:  a  frumento  locus:  homines:  domus: 
Bruttidiua  artibus,  Ta. — Of  discourse,  rich,  copi- , 


ous,  qfiuent,  eloquent :  non  oopiosus  homo  ad  di< 
cendum:  oratio:  homo  oopiosissimus. — Abundant^ 
profuse :  liquor  (putei).  Ph. :  rerum  vaiietas.  Ph. 

copis,  idis,  /.,  =  Koirc'Cf  ^  short,  curved  sword, 
yataghan,  Cu. 

oopo,  onis,  m.,  see  caupo. 

copula,  ae,  /  [  com-  +  AP-  ],  a  band,  rope, 
thong,  tie,  fastening :  copulft  vinctus,  N. :  Copula 
detrahitur  canibus,  0.  :  copulis  continebantor 
(naves),  grapnel-hooks,  Cs. — A  bond,  tie  :  innipta 
tenet  (  of  love) ,  H. :  talium  virorum  ( of  friend- 
ship), N. 

oopulatio,  Onis,  /.  [  copulo J,  a  covpUng,  con^ 
necting :  atomorum  inter  se. — F  i  g.,  assodaiion, 

oopnlatos,  adj.  with  comp.  [P.  of  copulo], 
joined,  united,  connected:  quaedam  (opp.  simpli- 
cia) :  verba :  nihil  copulatius  quam,  etc 

oopulo,  ftvi,  fttus.  Are  [copula],  to  couple,  bmd^ 
tie  together,  join,  connect,  unite:  hominem  cam 
belua :  altera  ratis  huic  copulata  est,  L. :  copulati 
in  ius  pervenimus, /ace  to  face,  —  Fig.,  to  join, 
connect,  unite :  verba :  voluntates  nofltni^  to  unite  : 
concordiam,  L. :  f utura  cum  praesentibus :  se  cam 
inimico :  naturae  copulatum  somnium. 

ooquo,  coxl,  coctus,  ere  [  COC-  ],  to  cook,  pre- 
pare by  cooking,  bake,  boil,  roast,  pmyh,  steep,  melt, 
heat:  cena  ei  coquebatur,  N. :  cibaria,L. :  ooctus 
cibus,  S. :  venena,  L. :  aere  cavo,  0. :  liba  in  foro, 
0. — To  bum, parch,  bake,  dry  up:  glaebas  soli- 
bus,  V. :  flumina,  V, :  obsonia  ( i.  e.  putrefacite  ), 
H. :  cruor  ooquitur  veneno,  0. — To  ripen,  make 
mature :  mitis  vindemia,  V. :  poma  cocta.  —  7b 
digest:  cibus  confectus  iam  ooctusque. — To  pre- 
pare by  fire:  Telum  solidum  robore  cocto,  Jfre^ 
dried,  V. :  rastra,  to  forge,  lu. — F  i  g.,  to  daborate, 
think  out,  mature, plan:  oonsilia  secreto,  L. :  hel- 
ium, L.  —  To  vex,  harass,  disquiet,  disturb  :  quae 
(cura)  nunc  te  coquit,  Enn.  ap.  C. :  quam  irae  oo- 
quebant,  V. 

ooquuB  (ooqao8»  oocua),  I,  m.  [C0C-],  a 
cook :  coqui,  T.,  C,  L. 

oor,  cordis  ( no  gen.  plur, ),  n.  [  CARD-  ],  the 
heart :  sine  corde  esse :  gemitds  alto  de  corde  pe- 
titi,  0. — Plur.,  persons,  sotds  (poet.) :  fortissima, 
V. :  aspera,  V. — Fig.,  the  heart,  soul,  mind:  raeo 
Cordi  carior,  T. :  stupor  cordis :  cor  tangere  que- 
rela, H. :  nequeunt  expleri  oorda  tuendo,  V. :  ex- 
cute  Corde  metum,  0. :  ferocia  corda,yt«rtofi«  tem- 
per, v. — E  s  p.,  dot.  predie.,  with  esse  and  dot.  of 
person,  to  be  at  heart,  please,  be  agreeable :  uterque 
utriquest  cordi,  is  dear,  T. :  quae  vivis  cordi  f  uisse 
arbitrantur,  loved  while  alive,  Cs. :  id  eo  mihi  ma- 
gis  est  cordi,  quod,  etc :  cui  tristia  bella  cordi, 
y. :  adeo  exstinguere  vestigia  urbis  cordi  est,  they 
are  so  bent  on,  L. 

ooram,  adv.  and  praq).  [com- +08].    L  Adv^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


oorMs 


IW 


oorono 


M  tki  prmmee^  before  the  eyet^  in  the  faee,  optniy, 
face  to  face:  coram  in  os  te  laudare,  T. :  coram 
me  praesente  dioere:  se  ipse  coram  offert,  i.  e. 
ie/bre  the  tolcUert,  L. :  veni,  H. :  adgnoscere  volttls, 
Y.^Pretent^  in  permm^  penonaUy :  ilium  hue  ad- 
dncani,  T. :  adesae,  V. :  ndem  dare  cum  ipso  coram 
daoe,  L :  aadire,  H. — ^H.  Praep,  with  abl.^  in  the 
fea  ofy  heforet  in  the  presence  of:  genero  dicere : 
eonm  arnida  Terba  habere,  S. :  populo,  H. :  la- 
trone,  In. :  te  coram,  H.  x  Oermanico  coram,  Ta. 

oorbifl,  is,  m.  aDd  /.,  a  basket :  messoria :  ari- 
stas  Corbe  tulit,  0. :  de  corbibus  mSla,  lu. 

oorbita,  ae,/.  [corbis],  a  ship  of  burden, 

ooroodilii%  l,  m.,  see  crooodilas. 

oordato^  a4j.  [oor],  imm,  prudent,  Judieums  : 
cgregie  bomO)  Enn.  ap.  C. 

ooTda^  acis,  m.,  :=  Kdpdai  (a  wanton  dance) ; 
cf  the  trochee,  the  dancing  metre. 

Corinthiiift,  adj,,  of  Corinth,  Corinthian^  T., 
G^  L :  aes,  a  eoetUf  bronze^  an  eUloy  of  gold^  silver^ 
end  copper:  Tasa:  opus:  Gorinthia  (so.  vasa),  L. 

CorintlniA  (  -os  ),!,/.,  =  KSptv^ot,  Corinth, 
T^  C,  v.,  H. :  nobilis  acre,  0. :  captiva,  an  entire 
CoHnthyle.a  maee  of  bromze^  H. 

coriimi,  I,  n.  [SCAL-^,  skin,  hide,  leather.'  bo- 
vis,  Ti. :  (animantes)  conis  tectae :  (tanis)  coriis 
i&texeran^  Os. :  scuta  ex  coriis,  S. — Pr ov. :  canis 
a  oorio  namqnam  absterrebitur  uncto,  L  e.  habits 
iidideeefy^E. 

ooni6ola%  aeff'  <*&»•  [  1  oomens],  Aonty,  of 
ifom:  mtroituB  (anris). 

L  oomeoflk  a4f.  [coma],  of  horn,  homy:  to- 
ttmm:  arcus,  0. :  porta  Somni,  Y. 

2.  ooniea%  adj.  [1  cornus],  of  the  eomeUree: 
Tirgolta,  y. —Of  comet-wood:  hastilia,  V^  0. 

oondoen,  dnia,  m.  [oomn+l  CAN-],  a  horn- 
iWr,  trun^Deter,  eomet-pletyer,  C,  S.,  L.,  In. 

ooniibtila,  ae,/.  dim.  [comix],  a  little  crow,  H. 

condoalam,  I,  n.  tUm,  [oomu],  a  little  horn,  a 
i»riHh^)ed  ornament  (on  a  helmet),  L. 

oofniger,  gera,  gerum,  aclj.  [  comu  -f  GES-  ], 
iemg  home,  horned  (poet):  cenri,  0.:  fluTius, 
^  mer-gody  V. — A&  embeL  m.,  the  river-god  N%t- 
«wm,0. 

oonipefl,  pedis,  a<(f  Jcomu+pes],  horn- foot- 
4HW(poet.):  equi,V.,Ct.,0. 

0Qnnz,1ct8,/.  [1  CAL-,  CAR-],  a  crow:  gar- 
^  0. :  Annosa,  H. :  novem  saecula  passa,  0. : 
■Mtra  (a  favorable  omen),  V. — Pro  v. :  comicum 
^nlos  coofigere,  i.  e.  catch  a  weasd  asleep. 

oonra,  as  {ace  comum,  T.,  0.),  n.  (once  m.,  C.) 
[1  CAR.],  a  horn,  antler :  (animantes)  comibus 
le:  taari,0.:  oornu  ferit  (caper),  V.:  luc- 
oornibos  haedi,  V. — As  a  vessel :  bilibre, 


H. — As  a  funnel :  inserto  latlces  infundere  comn, 
V. — ^With  eopia,  the  horn  of  plenty  (an  emblem  of 
abundance) :  beata  pleno  Copia  comu,  H. :  divee 
meo  Bona  Copia  comu,  0. — A  homy  subetance, 
horn  (poet) :  solido  sonat  ungula  comu,  V. :  ora 
cornu  indurata  rigent,  i.  e.  bi/  the  growth  of  homy 
biUs,  0. — A  prujeetion,  protuberance,  horn,  point, 
end:  flexum  a  cornibus  arcum  Tendit,  i.e./rom 
tip  to  tip,  0. :  Cornua  antemnarum,  tips,  V. :  cor- 
nua  cristae,  the  cone  (  supporting  the  crest ),  V. : 
galeae,  L. :  per  novem  comua  lunae,  months,  0. : 
septem  digestus  in  comua  Nilus,  branches,  0. :  in- 
clusam  comibus  aequor,  capes,  0. :  in  comu  sede- 
re,  at  the  end  (of  the  tribunal),  L. — Of  an  army, 
the  wing,  extremity,  side:  dextrum,  sinistram,  Ob.  : 
equitatam  in  comibus  locat,  S.  —  A  bow :  Par- 
thum,  V, — A  bugle-horn,  horn,  trumpet :  misit  cor- 
nua, tubas :  Aerea  comua,  V. :  Berecyntium,  H. — 
The  sides  of  the  lyre  (orig.  two  homs  holding  the 
strings),  C. — In  a  constellation,  77^0  Horn  :  Tauri, 
0. :  Aries  cum  comibus.  —  F  i  g.,  a  salient  point, 
chief  argument :  comua  coromovere  disputationis. 
— j7te  wing,  flank,'  qui  quasi  comua  duo  tenuerant 
Caesaris,  I  e.  were  his  main  dependence. — Power, 
courage,  strength,  might :  addis  comua  pauperi,  H. 

1.  oomam,  I,  n.  [1  comusl,  the  cornel-berry, 
eomd  -  cherry,  V.,  H.,  0.  —  A  javdin  (  of  comel- 
woAi),  0. 

2.  oomnm,  I,  n.,  see  oomu. 

Ooma%  I  {M.  comfL  0.),/.  [1  CAR-J,  a  eomd 
dierry-tree,  V. — Cometh  wood,  0. — A  javdin  (of 
comel-wood),  V.,  0. 

oorolla,  ae,/.,  a  little  crown  or  garland,  Ct,  Tb. 

ooroUarlum,  l,  n.  [corolla]  (prop.,  a  garland), 
a  gift,  present,  douceur,  gratuity  :  sme  corollario 
discedere:  nummorum. 

oorona,  ae,  /.,  =  Kopil*vri,  a  garland,  chaplet, 
wreath :  coronam  habere  in  capite :  yirtute  parta : 
laurea,  L. :  Necte  Lamiae  coronam,  H. — Worn  in 
offering  sacrifice :  Insignis  gemmis,  V. :  tenuis,  lu. 
— A  crown,  diadem  :  duplex  gemmis,  V. :  species 
coronae,  0. :  aureae,  Ta. — A  chaplet  (as  a  badge 
of  captivity) :  sub  coronft  vendere,  to  sdl  as  doves, 
Cs. :  sub  coronft  vfinire,  L. — The  Northern  Crown 
(a  constellation^ :  Qnosia  Stella  Coronae,  V .,  0. — 
A  circle,  assembly,  crowd,  multitude,  audience,  spec- 
tators, ring :  vox  in  coronam  effunditur :  arroato- 
mm  :  clamor  coronae,  H. — A  surrounding  army, 
besiegers,  line  of  siege :  militum,  Cs. :  coronA  val- 
lum defendit,  a  circle  of  defence,  L. :  spissa  viris, 
V. — An  edge:  angusta  muri,  Cu. 

ooronarlu^  adj.  [  corona  ],  for  a  crown  :  an- 
mm,  crown  money  (levied  for  a  victorious  general). 

oorond,  ftvT,  fttus,  ftre  [corona],  to  furnish  with 
a  garland,  crown,  wretUhe:  sedebat  coronatus : 
templa,  0. :  deos  f ragili  myrto,  H. :  vina,  V. :  epu. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oorporatuB 


192 


cormmpo 


lae  inibant  ooronati :  alqm  f ronde,  H. :  coronatus 
malobathro  capillos,  H. :  coroDari  Olympia,  to  be 
erowfied  in  the  Olympic  garnet,  H. — To  surround^ 
enecmpcuBy  endoae^  encireUy  thut  in :  castra  sugge- 
Bti  humo,  Pr. :  Silva  coronat  aquas,  0. :  omnem 
abitum  custode,  V. 

OOiporatna,  aefj,  [corpus],  material^  sentible. 

corporeal  (uU,  [corpus],  of  (he  body  ^physical: 
(ignis):  pestes,  fd»,  V. — Of  fleshy  fleehly:  umerus, 
0. :  dapes,  O. — Corporeal^  eubatantial:  ree. 

oorpii%  oris,  n.  [1  CER-],  a  body  (living  or  life- 
less) :  solidum  et  suci  plenuna,  T. :  requies  animi 
et  corporis :  ingenium  sine  corpore  exercere,  S. : 
corpus  sine  pectore,  H. :  Ck>rporis  exigui,  of  small 
frame^  H. :  dedit  pro  corpore  nunamos,  to  escape 
flogging^  H. :  adverso  corpore,  in  front :  corpore 
toto  intorquet,  with  all  his  mighty  V . :  gravi  salu- 
bris  corpori,  i.  e.  st<miachy  U. :  volgatum,  prosti- 
tuted, L. — Plur.,  for  sing,  (poet) :  cruciata  corpora 
demittite  nocti,  0. :  Sanguine  in  corpora  summa 
vocato,  the  skin,  0. — Fle^ :  ossa  subiecta  corpori : 
corpus  amisi :  fecisti  tantum  corporis,  Ph. :  pars 
versa  est  in  corporis  usum,  to  serve  as  flesh,  0. — 
A  lifeless  body,  corpse,  trunk :  per  eorum  corpora 
transire,  Cs. :  occisoruna,  S. :  corpore  ambusto: 
ne  corpus  eiciatur.  —  Substance,  matter,  reality 
(poet.) :  Spem  sine  corpore  amat,  0. :  metuit  ^e 
corpore  nomen,  0. — A  person,  individual:  tuum 
corpus  domumque  custodire:  delecta  virum  cor- 
pora, V. :  excepto  corpore  Turni,  V. :  corpora  Te- 
Btra,  coniugum,  etc.,  I  e.  you  and  your  wives,  L. : 
liberum  corpus  habere,  retain  civil  rights,  S. :  de- 
functa  corpora  vitft  heroum,  shades,  v.— -Of  ani- 
mals :  corpora  magna  bourn,  heads,  V. :  septem 
ingentia  ( cervorum  ),  V.  —  A  mass,  body,  frame, 
system,  structure,  oommwiity,  corporation :  corpus 
navium  viminibus  contextum,/ram«rorifc,  Cs. :  to- 
tum  corpus  coronft  militum  cingere,  structure,  Cs. : 
rei  p. :  civitatis,  political  body,  L. :  sui  corporis 
creari  regem,  L. :  Romani  iuris,  L, — A  part,  par- 
ticle, grain :  quot  haberet  corpora  pulvis,  0. 

oorpusonlum,  1,  n.  dim.  [  corpus  ],  a  puny 
body:  quantula  hominum,  lu. — An  atom, particle, 

oorrado  (com-),  si,  sus,  ere  [com-+rado],  to 
scrape  together,  rake  up :  Minas  alicunde,  T. :  ei 
munus  hoc,/<w  her,  T. :  omnia  (for  sale),  T. 

oorreotio  ( conr- ),  Snis,  j^,  [  corrigo  1  an 
amendment,  improvement,  correction:  philosopniae : 
correctione  gaudere.  —  In  rhet,  a  restatement, 
repetition  in  better  language. 

oorreotor  ( oonr- ),  oris,  m.  [  corrigo  ],  an 
amender,  improver,  reformer:  civitatis:  Correc- 
tor !  T. — A  censor,  reprover :  aspen  tatis,  H. :  no- 
ster :  Bestius,  i.  e.  a  preacher  of  morals,  H. 

oorreotua,  P.  of  corrigo. 

oorrepo  (oon-r-),  psi,  — ,  ere,  to  creep,  slink : 


in  aliquam  onerariam. — ^Fig. :  in  dumeta,  to  take 
to  the  btuh  (i.  e.  unintelligible  arguments). 

( oorrepte ),  adv,  [  correptus  ],  shortly, — Onlj 
comp. :  ( syllaba  )  correptius  exit,  Le,  in  a  short 
vowel,  0. 

correptus,  P,  of  corripio. 

corrisla  (conr-),  ae,/.,  a  shoe-tie,  shoe-lateheL 

corrigo  (conr-),  rCxI,  rectus,  ere  [com-  -l-rego], 
to  make  straight,  set  right,  bring  into  order :  oor- 
rectis  ceris,  smoothed  out,  0. :  cursum  (navis),  L. 
— F  i  g.,  to  improve,  amend,  correct,  reform,  restore : 
gnatum  mi,  T. :  te:  (peccata)  refellendo,  T. :  con- 
recta  Mari  temeritas,  S. :  mores  aliorum :  Quicquid 
corrigere  est  nefas,  H. :  paterer  vos  ipsi  re  con- 
rigi,  quoniam  verba  contemnitis,  S. :  moram  celeri 
cursu,  make  up  for,  0. :  quod  cecidlt,  id  arte  at 
conrigas,  make  the  best  of  it,  T.  —  Of  disoourse : 
corrige  sodes  Hoc,  H. :  nosmet  ipsos. 

corripio  (oonr-),  ripul,  reptus,  ere  [oom-+ 
rapioj,  to  seize,  snatch  up,  grasp,  eoUect,  take  hold 
of,  arrest:  quos  corripi  atque  iiiterfici  iussit,  Os. : 
arcum  manu,  V. :  fascibus  conreptis,  S. :  me,  to 
start  up,  T. :  a  somno  corpus,  V. :  Flumina  oor- 
reptos  torquentia  mentis,  carried  away,  V. —  To 
carry  off,  take  as  plunder,  snatch  away:  in  corri- 
piendis  pecuniis :  eflSgiem,  V.  —  To  attack,  seize, 
catch,  sweep,  carry  away :  flamma  Corripait  tabu- 
las,  V. :  morbi  Corpora  oorripiunt,  V. :  imber 
(segetes),  0. —  To  contract,  shorten:  nuraina  oorri- 
plant  moras,  0. — To  hurry  over,  make  haste  over : 
viam,  V. :  campum,  V. — To  quicken:  gradum,  H. 
— F  i  g.,  to  reproach,  reprove,  chide,  blame  :  omnea 
convicio  Lentuli  correpti,  Cs. :  correptus  voce  ma- 
gistri,  H. :  hunc  dictis,  0. :  correpti  consules  cum 
percunctarentur,  under  this  rebuke,  L.  —  7b  mm 
upon,  attack :  hunc  plausus  Oorripuit,  Y. :  cor- 
repta  cupidine,  0. :  miUti&  (i.  e.  militiae  studio), 
V. :  imagine  visae  formae,/(M(;tnatoi,  0. 

corroboro  (con-r-),  ftvl,  fttus,  &re,  to  strength- 
en, invigorate,  make  strong,  corroborate:  vox  cum 
se  corroborant:  cum  is  iam  se  corroboravisset, 
i.  e.  UHM  grown  up, — F  i  g.,  to  encourage,  fortify, 
strengtheti:  virtutem:  audaciam  hominis. 

oorrodo  (conr-),  si,  sus,  ere  [com-+rodo],  to 
gnaw,  gnaw  to  pieces:  scuta:  ossa,  lu. — To  wear 
away  (of  a  file) :  ferrum,  Ph. 

corrogo  (conr-),  ftvl,  fitus,  &re  [com-+rogo], 
to  bring  together  by  entreaty,  collect,  drum  up,  oS- 
teUn  by  soliciting :  suos  necessarios  ab  atriis :  con- 
venerunt  conrogati :  auxilia  ab  sociis,  L. :  vela 
cum  antemnis  ex  navilius,  L. 

corrogo  (conr-),  — , — ,  are  [com--fnigo],  to 
wrinkle,  corrugate :  nares,  i.  e.  produce  loathing,  H. 

oomimpo  (oon-r-),  liiol,  ruptus,  ere,  to  destroi/, 
ruin,  waste:  frumentum  in"  \rcft:  (frunientnm)  in- 


Digitized  by  V^OOQIC 


oormo 


193 


oosta 


c«ndio,  Cs. :  coria  Igni,  Gs. :  ungues  dentibus,  to 
hiUfYr,:  se  suasque  apes,  S.:  opportunitates,  to 
Im,  S. — To  aduUertUe,  corrupt^  mar^  injure,  apoil: 
pnndiam,  T. :  aqua  facile  coDrumpitur :  aquaruro 
fontes,  S. :  Cormpto  caeli  tractu,  poisoned^  V. : 
umor  cormpius,  /ermefUed,  Ta. :  lacrimis  ocellos, 
di^iffHre^  O, — F  i  g.,  to  corrupt,  seduce,  entice,  mis' 
Uii:  muUerem,  T. :  (milites)  licentia,  S. — To  gain 
h  S}f^  f^^'i^y  ^y  <^^ '  alios,  N. :  centuriones, 
locum  at  d^ererent,  S. :  indicem  pecuni& :  donis, 
S.:  Corroptus  vanis  rerum,  deluded,  H. —  To  cor- 
fTtfi,  adviterate,  faUify,  tpoil,  mar,  pervert,  de- 
grade: iadidum,  i.  e.  bribe  the  judges:  ad  sen  ten- 
ths iadicum  oominipendas :  mores  civitatis : 
aooeptam  (  nobilitatem  ),  S. :  nutricis  fidem,  0. : 
zramoi  eoruiD,  S. :  multo  dolore  oomipta  voluptas, 
mhittertdy  H. :  gratiam,  to  forfeit.  Ph. 

comio  (conr-),  ul,  — ,  ere  room-+ruol  to  fall 
together,  faU  down,  fall,  tumble,  sink :  aedes  cor- 
nienmt :  addocta  f uuibus  arbor,  0. :  igne  rogus, 
0.:  paene  risu:  exspiraotee  comieruDt,  L. :  quo 
looo  oomierat  icta  (Horatia),  L. :  in  Tolnus,  V. : 
titM  rictima,  Pr. — F  i  g.,  to  fall,  sink,  fail,  go  down : 
si  uno  meo  fate  et  tu  et  orones  mei  oonruistis  : 
tamquam  inezercitati  histriones,  6rMit  dbvn. — To 
rutH,  destroy:  in  quo  me  oorruerit  genere,  Ct. 

oormptQ^  adv.  with  eomp.  [  oorruptus  1,  per- 
nrsdy:  iadicare :  corruptius  habiti,  i.  e.  under  less 
ftstrauit,  Ta. 

comiptela  (oonr-),  ae,  /  [oorruptus],  a  cor- 
rvptimg,  corruption,  section,  Mbery:  mores  hac 
corraptel&  depravati :  via  corruptelae,  L. :  mulie- 
ram:  scttL — A  seducer,  misleader:  liberUm,  T. 

oocmptio  (oonr-),  onis,/.  [oorrumpo],  a  oor^ 
mpti^kg,  bribery :  militum,  Ta  —  Illness,  unsound- 
ness: corporis. — Fig.:  opinionum. 

oonnptor  (  oonr-  \  oris,  m.  [  oorrumpo  ],  a 
misleeuler,  seducer,  briber :  iuventutis:  (Matronae), 
H. :  tribes :  amicitiae,  a  violaior,  Ta. 

oomiptrix  (oonr-),  lois,  /.  [  corrupter  ],  one 
•ho  seduces :  tam  corruptrice  prorincia. 

ooiiuptus  (oonr-),  adj.  with  comp.  and  sup. 
[P.  of  corruropo],  spoiled,  marred,  corrupted,  bad: 
bordeam,  Cs. :  iter  factum  corruptius  imbri,  H. — 
fi^,  bad,  corrupt:  mores,  8. :  quis  oorruptus, 
qiil  etc  :  index,  H. :  indicia:  consuetude, /ler- 
Mne;  oonmptissimum  saeculum,  Ta. 

(oora,  cortis,/.),  see  cohors. 

oortez,  icis,  m.  and  /.  [1  GAR-],  the  bark,  rind, 
dkeU,  htU. — Of  plants :  obducuntur  cortice  trunci : 
leatis  ex  cortice  factts,  Cs. :  Ora  corticibus  hor- 
reoda  cavatis,  masks,  V . :  Sumpta  de  cortice  grana, 
tke  hull,  O.^The  bark  of  the  cork -tree,  cork: 
■■trietos  pice,  H. — P  r  o  ▼. :  nare  sine  cortice,  i.  e. 
h  need  no  more  assistance,  H. :  tu  levior  cortice,  H. 

GOftina,  ae,/.,  a  kettle^  caldron,  the  tripod  of 


Apollo,  in  the  farm  of  a  caldron,  V. — 7%e  priestess 
of  Apollo:  reddidit  vocem,  0. — A  circle  of  hear- 
ers, Ta. 

oonxlii%  I,/,  see  corylus. 

CdrU8»  I,  m.,  the  northeest  wind  ;  see  Caurus. 

OOroflOO,  — ,  — ,  are  [coruscus],  to  move  quick- 
ly, vibrate,  shake,  brandish,  weave,  tremble  (poet.) : 
duo  Gaesa  manu,  V, :  tclum,  V. :  linguas  (colu- 
brae ),  0. :  f rontera,  toss,  lu. :  Cunctanti  telura, 
brandishes  at,  V. — To  be  in  quick  motion^  flU,  flut- 
ter, shake:  apes  pennis  coruscant,  V. :  (colubrae) 
lingua,  0.:  abies,  trembles,  lu.— 7b  flash,  glitter, 
gleam,  coruscate:  flamma  inter  nubis  coruscat: 
(apes)  f  ulgore,  V. 

OOniflOii%  a€fj.,  in  waving  motion,  waving,  vi- 
brating, tremulous  :  silvae,  V. :  ilices,  V. — Flash- 
ing, gleaming,  glittering :  ignis,  H.:  yis  fulminis, 
G.  poet. :  sol,  V. :  radii  (solis),  0. :  Pyrrhus  telis, 
V. :  cristis  capita  alta  corusci,  V. 

oonms,  I,  m.  [  1  GAL-  ],  a  raven:  loquax,  0. : 
ovantes  gutture  corvi,  V. :  hians,  H. — As  a  bird 
of  omen :  Oscen,  H. :  Delius  in  corvo  latuit,  0. — 
Pro V. :  in  cruoe  corvos  pascere,  to  be  hanged,  H. 
— A  grappling-iron,  Cu. 

Corybantes,  ium,  m.  plur.,  =  KopvPavrtt,  the 
priests  of  Cybde,  who  served  her  with  noisy  music 
and  vfild,  armed  dances,  H.,  0. — Sing. :  de  convivft 
Gorybanta  ridebis,  lu. 

Corybantia%  ac(j.,  of  the  Corybantes:  aera,  V. 

ooryoua  (oorl-),  I,  m.,  ^ccupt/roc  (prop.,  a  sack 
of  sand  for  athletes),  a  means  of  exercise,  discipline: 
laterum  et  yoois. 

coryletum  or  oonxletnm,  i,  n.  [corylus],  a 
heueLthieket,  hazel-copse,  0. 

ooryltiB  or  oorulii%  I,/.,  a  hazel-tree,  fUberi- 
tree,  V.,  0. 

Corymblfer,  fen,  adj.  m.  [corymbus+FER-], 
bearing  dusters  of  ivy-betTies :  Bacchus,  0. 

OOiymbuB,  I,  m.,  ^  xopvufioc,  a  cluster  of  ivy- 
berries,  cluster,  garland,  V.,  0.,  Pr.,  lu. 

ooryphaeu^  X,  m.,=  Kopvpatog,  a  leader,  chief, 
head:  Epicureorum. 

oor^tOB  ( gory-,  -tUB  ),  I,  m.,  =r  yutpvroc,  a 
quiver,  V.,  0. 

OOS,  cotis,/.  [1  GA-],  a  flint -stone,  whetstone, 
grindstone :  novacula  ootem  discissurus,  L. :  cru- 
enta,  H. :  subigunt  in  cote  secures,  V. — Fig.: 
iracundiam  fortitudinis  quasi  cotem  esse :  fungar 
vice  cotis,  H. 

cosmetea^  ae,  m.,  =  KoofitjrtiQ,  an  adomer, 
slave  of  the  wardrobe,  lu. 

oosmoe,  m.  plur.,  =  K6<riioi  (only  nom.),  the  ten 
councillors  of  state  in  Crete, 

OOBta,  ae,  /.,  a  rib :  per  costas  emiiiere,  L. : 


Digitized  by  V^OOQIC 


costum 


194 


crebresco 


Tergora  deripiunt  costis,  V. :  latenim  costas  ver- 
berat,  0. — Plur.,  a  tide^  wall:  aheni,  V. 

oostum,  I,  n.,  :=  Kotrro^,  an  Oriental  aromatic 
plant,  H.,0.,Pr. 

ootes,  ium,/.,  see  cautSs. 

cothumatUB,  adj.  [  cothurnus  ],  with  the  co- 
thurnus, buskinedj  traffic :  deae,  0. 

OOthumus,  I,  m.,  =  xS^opvo^,  a  high  Grecian 
shoe:  cum  palla  et  cothurnis. — A  laced  hunting- 
boot  covering  the  foot,  V.  —  A  buskin^  high  shoe 
worn  bii  tragic  actors,  H. :  grandes  cothurni,  i.  e. 
tragedy,  H. :  Sophocleus,  the  muse,  V. :  Gecropius, 
L  e.  tragedy  like  that  of  Athens^  H. :  cunctis  gra- 
viora  cothurnis,  lu. 

cotidianuB,  cotidie,  see  cotudi-. 

oottana,  drum,  see  cottona. 

oottidiano,  adv.  [cottidianus],  daily:  in  forum 
descendere. 

oottidianaB  or  ootidianus  (not  quot-),  adj. 
[cottidie],  of  every  day,  daily  :  febris,  T. :  curae : 
peocata :  consuetudo,  Cs. :  agger,  made  each  day, 
Os.:  sumptus,  N. :  usus  et  cultus  corporis,  S. — 
Mery  day,  daily ^  usual,  ordinary,  common:  for- 
mae,  T. :  verba. 

oottidle  or  ootidie  (not  quot-),  adv,  [quot-+ 
dies],  daily,  every  day:  minari :  oastra  movere,  S. : 
Bumma  et  cotidie  maiora  praemia. 

oottona  (-ana),  Onim,  n.,  =  Kdrrava  [Syriac], 
small  Syrian  figs,  lu. 

ootnmiz,  Icis,/.,  a  quail,  0.,  lu. 

Cotyttia,  6rum,  n.,  =  Korvrrca,  the  festival  of 
Cotytto  (goddess  of  lewdness),  H. 

C5u8,  adj.,  of  Cos,  Coan:  purpurae,  H. :  Te- 
stis, Pr. :  Venus,  a  picture  by  ApeUm, — Neut,  as 
sntbst.  ( sc.  vinum ),  Coan  wine,  H.  —  Plur,,  Coan 
garments,  H.,  0. 

oovinarloB  (oovinn-),  l,  m.  Tcoylnus,  a  war- 
chariot,  Celtic],  a  driver  of  a  seyth&<hariot,  Ta. 

ooxa,  ae,/.,  the  hip,  lu. 

crabro,  6nis,  m.  [ORAP-],  a  hornet,  V.,  0. 

orambe,  6s,  /.,  =  Kp6fipfi,  a  kind  of  cabbage. 
— ^P  r  o  V. :  repetita,  warmed  over,  \.e.anold  story, 
lu. 

orapnla,  ae,/.,  ^  Kpatir£Kfi,  excessive  drinking, 
tntoxtcation :  convivii:  crapulae  plenus,  L.:  era- 
pulam  edormire :  crapiTlA  graves,  Cu. 

OXBM,adv.,  Unrnorrow:  rus  eras  ibo,  T. :  saga 
suroentur :  donaberis  haedo,  H. :  eras  mane,  early 
to-morrow  morning:  eras  est  mihi  Indicium,  T. — 
In  the  future,  hereafter  (poet.) :  Quid  sit  futurum 
eras,  H. :  nee  quod  sumus,  Cras  erimus,  0. 

orasse,  adv.  [crassus],  thickly,  grossly,  rudely  : 
oompositum  po^ma,  H. 


orassltddo,  inis,/.  [crassus],  thickness:  pane- 
turn  pedes  V,  Cs. :  in  quo  (Ubramento)  nulla: 
fornicum,  L. :  stipites  feminis  crassitudine,  Cs. — 
Density:  aeris. 

orasBUB,  adj.  [CART-],  solid,  thick,  fat,  gross, 
stout:  unguentum,  H. :  cruor,  V. :  ager:  (homo), 
T. :  toga,  H. :  filum,  0. —  Thick,  dense,  heavy:  a«r: 
caelum. — F  \  g.,  stolid,  dense :  Rusticus  crassa  Mi- 
nervS,  H. 

oraBtinii%  <idj.  [  cras  ],  of  to-morrow,  to-mor- 
row's:  dies :  Cynthius,  0. :  lux,  V. :  hora,  V. :  tem- 
pera, H.:  in  crastinum  differre,  till  to-morrow: 
pervenire,  N. 

crater,  eris  (ace.  -Sra),  m.,  ^  gparrip,  a  nuxinp- 
vessel,  wine-bowl,  punchiowl  (  poet  ) :  Sistitur  ar- 
gento  crater,  0. :  vertunt  crateras  a^nos,  V. :  umae 
capax,  holding  three  gallons,  lu.  —  A  bowl:  fuso 
crateres  olivo,  V. — J%e  Bowl  (a  constellation),  O. 

oratera,  ae,/.,  =  Kpariip,  a  mixing-vessel,  wine- 
bowl, punch  -  bowl :  pulcherrimae :  vetus,  H. :  dat 
Crateram  Aeneae,  0.  —  A  bay  near  Baiae. —  TKe 
Bowl  (a  constellation). 

(oratiB,  is),/.  [CART-],  wicker-work,  a  hurdle: 
terga  suis  rar&  pendentia  crate,  kitchen-rack,  lu. : 
craUs  texunt  virgis,  V. :  Claudens  textis  craiibus 
pecus,  H. — A  harrow:  vimineae,  V. — A   hurdle 
(for  drowning  criminals):  crate  supeme  iniecta, 
L. — In  war, /a««>ies,  Cs. — Tlte  ribs  of  a  shield 
umbonum,  V. — A  joint,  rib  (poet) :  pectoria,  V. 
laterum,  0. :  spinae,  the  joints  of  the  backbone,  O. 
favorum,  honey-comb,  V. 

oreatio,  Snis,  /.  [  creo  ],  an  electing,  appoint- 
ment, choice :  magistratuum. 

creator,  dris,  m.  [  creo  1,  a  creator,  authc^,  be- 
getter, founder :  urbis:  Achillis, /a/A«r,  0. 

oreatrix,  Icis,/.  [creator],  she  who  produces,  a 
mother :  diva,  V. 

creber,  bra,  brum,  adj.  with  comp.  erfibrior, 
and  sup.  cr6berrimus  [1  CER-],  thick,  dose,  preseed 
together,  frequent,  numerous,  repeated:  arbores, 
Cs. :  (venae)  corpore  intextae :  creberrima  aedifi- 
cia,  C^. :  ignes  quam  creberrimi,  S. :  vigilias  po- 
nere,  S. :  tanto  crebriores  litterae,  Cs. :  crebri 
cecidere  caelo  lapides,  L. :  funale,  i.  e.  many  torch- 
bearers  :  sonitus,  Y. :  densis  ictibus  heros  pulsate 
V. :  iactOs,  H. :  inpetus,  S. :  amplexQs,  O. :  anhe- 
litus,  quick,  V. — Crowded,  abundant,  abounding  : 
hanindinibus  lucus,  0. :  prooellis  Africus,  V. :  in 
CO  creber  fuisti,  you  often  said:  in  scribendo  eaaem 
crebrior  quam  tu. 

orebra,  adv.  [plur.  n.  of  creber],  often,  in  quick 
succession :  pede  terram  f erit,  V. 

orebreaco,  brul,  — ,  ei  3  f  creber  ],  to  become 
frequent,  increase,  spread  abroad:  crebrescunt 
optatae  aurae,  V, :  horror,  V\ :  sermo,  V. :  sedition 


Digitized  by  V^OOQIC 


crebrltas 


196 


crepitns 


Ta.:  crebrescit  viyere  Agrippam,  it  is  generally 

crebrttifl^  AUb,  /.  [creber],  thickness,  dosmess, 
frtqumty:  litterarum. 

crebrOy  adv.  with  comp.  crSbrias,  and  sup,  erg- 
berhme  [creber],  in  quick  succession,  repeatedly^ 
often^  frequenUyy  many  times :  ruri  esse,  T. :  cum 
crebro  integri  defessis  succederent,  Cb.  :  personare 
aarem,  H. :  alqm  nominare :  orebrius  mittas  lit- 
teras :  crebrius  qaam  ex  more,  Ta. :  creberrime 
eommemorantur. 

credendus,  oredena,  PP.  of  credo. 

credibilis,  e,  adj.  [credo],  io  be  beiieved,  worthy 
of  bdie/,  likely,  credible:  HodDe,  ut,  etc,  T. :  cri- 
men :  narrationes :  magnum  narras,  vix  credibile, 
H. :  Don  est  credibile,  quid  sit,  etc. :  patiens  supra 
qoam  cuiquam  credibile  est,  S. :  credibili  maiora, 
ukeredibly  great,  0. :  rix  credibile  dictu,  Cu. 

credibiliter,  adv.  [credibilis],  credibly, 

creditor.  Oris,  m,  [  credo  ],  a  creditor :  cum 
ereditoribus  suis  agere :  rem  creditori  solvere,  L. : 
Damasippi,  H. 

creditmn,  1,  n.  [credo],  a  loan:  solvere,  L. : 
abiorare,  S. 

credo,  didl,  ditus,  ere  [CRAT.-f  2  DA-],  to  give 
as  a  loan,  lend,  make  a  loan :  pecunias  creditas 
solTcre:  qaibus  pecuniam. — 7b  commit,  consign, 
vUntst:  alcuius  fidei :  mihi  suom  animum,  T. : 
militi  anna,  L.:  se  suaque  omnia  alienissimis, 
Gs.:  pennis  se  caelo,  V. :  te  aequo  Mecum  solo, 
o«  fair  ground,  V. :  arcana  libris,  H.  —  Poet: 
Don  ita  Creditum  Poscis  Quintilium  deos,  not  on 
suck  terms  intrusted  to  them,  H. :  In  soles  audent 
le  germina  Credere,  V. — F  i  g.,  to  trust,  confide  in, 
have  cottfidence  in :  virtuti  suorura,  S. :  suis  mili- 
tibus,  L :  nimium  colon,  V. :  aliis  (fungis)  male 
creditor,  H. :  campo,  open  fight,  V.  —  To  believe, 
gipe  credence,  trust :  istuc  tibi,  T. :  Ohaereae  iniu- 
rato:  experto  credite,  quantus,  etc.,  one  who  knows 
by  experience,  Y. :  ne  cui  de  te  plus  quam  tibi  cre- 
das,  H. :  mihi  crede,  upon  my  word :  certe  crede- 
mar,  ait,  si,  etc.,  O. :  ora  non  credita,  0. :  (Cassan- 
dra) non  credita  Teucris,  V. — To  believe,  hold  true, 
aimt:  quid  iam  credas?  T. :  quis  hoc  credat? 
0. :  De  quid  de  se,  S. :  nee  sit  mihi  credere  tan- 
tam !  would  I  could  discredit,  Y. :  civitatem  helium 
facere  ausam  vix  erat  credendum,  Cs. :  inridet 
credentes,  believers,  0. :  res  credi  non  potest :  arte 
Sii)onis  Credita  res,  V. :  aut  verus  furor,  aut  credi- 
tas, 0. —  To  be  of  opinion,  think,  believe,  suppose, 
imaging:  timeo  ne  aliud  credam  atque  aliud  nun- 
ttts,  T. :  id  quod  volunt,  Cs. :  fortem  crede,  H. : 
se  Suevomm  caput,  Ta. :  pro  certo  creditur  va- 
eoam  domum  fecisse,  S. :  divinitate  credits  Car- 
ffiCBtae,  L. :  Crassum  non  ignarum  fuisse,  S. : 
«icIo  credidimoB  lovem  B^^are,  H. :  victos  cre- 


deres,  one  might  have  imagined,  L. :  Crediderim, 
would  fain  believe,  V. :  in  rem  fore  credens,  ex- 
peeling,  S. :  quern  (Athin)  peperisse  Limnate  cre- 
ditur, 0. :  credi  posset  Latonia,  be  taken  for,  O. : 
Credo  inpetrabo  ut,  etc.,  I  suppose,  T. :  si  te  inter- 
fici  iussero,  credo,  erit  verendum,  etc. :  quod  Pom- 
peius,  credo,  non  audebat,  etc.,  Cs. :  non  enim, 
credo,  id  praecipit,  ut,  etc.,  /  canH  suppose  he 
meant  to  teach,  etc. 

orednlltae,  itis,  /.  [  credulus  ],  ready  bdief, 
credtdity,  rash  confidence:  patris,  0. :  sua,  0. 

oreduluB^  adj.  [credo],  that  easily  believes, 
credulous,  easy  of  belief,  confiding,  unswmecting : 
senes:  nimis:  te  fruitur  credulus  aure&,£L:  piscis 
in  undft,  0. :  illis,  V. :  postero  (diei),  H. :  in  vitium, 
0. —  TVustful,  credulous,  simple :  Credula  res  amor 
est,  0. — Easily  believed:  fama,  Ta. 

oremd,  ftvl,  atus,  ire  [  2  CAR-  ],  to  bum,  con- 
sume by  fire :  igni  cremari,  Cs. :  urbem,  L. :  her- 
bas,  0. :  Visa  (est)  omatum  flammft  cremari,  to  be 
ablaze  in  her  head- dress,  V.  —  Of  the  dead :  igni 
voluit  cremari :  corpora  lignis,  Ta. :  crematos  ex- 
citare  mortuos,  H.--Of  sacrifices,  0. :  spolia  lovi, 
cts  an  offering,  L. :  dona,  V. 

oremor,  Oris,  m.,  a  thick  vegetable  juice,  0. 

ored,  &vl  (creftssit  for  creftverit,  C),  atus,  &re 
fl  CER-],  to  bring  forth,  produce,  make,  create, 
beget,  give  origin  to :  Aenean,  L. :  fortes  creantur 
fortibuB,  H. :  vapor  onnnis  Res  creat,  0. :  quicquid 
mortnle  creamur,  who  are  bom  to  die,  0. — P.  perf, 
with  (Mbl.,  sprung  from,  begotten  by,  bom  ©/"(poet): 
Volcani  stirpe,  V. :  Maift,  the  son  of,  0. —  To  make, 
choose,  elect:  consules  creantur  Caesar  et  Servi- 
lius,  Cs. :  patres,  L. :  lex  de  dictatore  creando,  L. : 
interregem,  L. :  ducem  gerendo  hello,  L.:  in  eo 
numero  creari,  S. :  augur  in  locum  Oermanici 
creari,  Ta. :  quos  (consules)  cum  Gracchus  crea- 
ret,  presided  at  the  election  of. — F  i  g.,  to  produce, 
prepare,  cause,  occasion:  aliquid  Sthenio  periculi ; 
luxuriam  :  errorem  creat  similitude. 

crepida,  ae,  /.,  =  icpt^m'ct  o  sandal,  sole  with 
straps,  half  shoe,  Grecian  shoe,  C,  L.,  H.,  Cu. 

crepidatae,  <Mdj.  [crepida],  wearing  sandals. 

orepido,  inis,  /.  [  crepida  1,  a  foundation  of 
masonry,  base :  tamquam  crepidine  quadam  susti- 
neri. — A  causeway,  mole,  pier :  omnes  urbis :  saxi, 
V. :  baud  faciliori  ascensu,  L. :  magnae  molis, 
Cu. :  Nulla  crepido  vacat  (to  beg  on),  lu. 

orepito,  — ,  — ,  arc,  freq.  [  crepo  ],  to  rattle, 
creak,  crackle,  clatter,  rustle,  manble,  chatter,  mur- 
mur: tenui  rostro,  0.:  grandine  nimbi,  V.:  cre- 
pitans salit  grando,  V. :  sistruni  crepitans,  Pr. : 
incudibus  enses,  to  ring,  V. :  fulvo  auro  rami,  0. 

crepitus,  as,  m.  [  crepo  ],  a  rattling,  creaking, 
dcUtering,  dashing,  rvMtling :  dentiuro,  chatterina.' 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


orepo 


106 


orinis 


fulmine  Dissaltant  crepittls,  Y.  :  arroornm,  L. : 
plagarum :  mftteriae  flagrantis,  eraekUng^  L. 

orepo,  ul,  itas,  ftre  [CREP-1.  I.  To  rattle, 
crack,  creak,  rustle,  clatter,  tinMe,  jingle,  chink  : 
fores  crepueruDt  ab  e&,  T. :  crepet  laurus  adusta, 
0. :  crepaDte  pede,  H. :  nubes  subito  motu,  0. : 
sintis  crepantes  Garbasei,  V.  —  H.  To  cause  to 
sound,  break  out  into:  sonum,  H. :  manibus  faustos 
Bonos,  Pr. — F  i  g.,  to  say  noisily,  make  ado  about, 
boast  of,  harp  on,  prattle,  prate :  aulcos  et  vineta, 
talk  furrows,  etc.,  H.:  miUtiam,  H. 

orepundia,  drum,  n.  [crepo],  a  child's  rattle. 

orepusonlum,  I,  n.  fcreper,  gloomy],  twilight, 
dusk,  the  evening  twilight :  sera,  0. :  crepasculo 
solutus,  Ph.  —  Dimness,  obscurity,  dark :  iter  per 
opaca  crepuscula,  0. :  dubiae  lucis,  0. 

Ores,  ^ixa,  m,,  =  KpriQ,  a  Cretan,  C,  Cs.,  0. 

oresoo,  crevi,  crStus,  ere,  inch.  [1  CER-],  to 
come  into  being,  spring  up:  crescit  seges,  0. — P. 
per/.,  with  aoi,  arisen,  descended,  bom,  produced 
(poet.) :  roortali  seroine,  O. :  Alcanore,  V. :  ab  ori- 
gine  eftdem,  0.:  Troiano  a  sanguine,  V. — To  rise, 
grow,  grow  up,  thrive,  increase,  swell,  enlarge:  ut 
(oBtrea)  cum  luiiil  pariter  orescant :  (caulis)  crevit 
in  agris,  H. :  cresce,  puer,  0. :  Liger  ex  nivibus 
creverat,  wtu  swollen,  Cs. :  in  f  rondem  crines,  to 
nrow  into,  0. :  mantis  in  unguis,  0. :  Cresceret  in 
ventrem  cucumis,  sweU,  V. :  Crescit  hydrops,  H. : 
ut  clivo  crevisse  putes,  0. :  non  mihi  crevisse  ami- 
cos,  increased  in  number :  crescentis  abstulit  an- 
nos,  i.  e.  her  prime,  0. — F  i  g.,  to  grow,  increase,  be 
enlarged,  be  strengthened:  plagae  crescunt,  T. : 
hostium  opes  animique:  vires,  L.:  vim  crescere 
victis,  V. :  (rem)  roaximis  auctibus  crescere,  L. : 
primo  pecuniae,  deinde  imperi  cupido,  S. :  inopia 
omnium,  L. :  crescetis,  amores,  V. :  Crescit  amor 
nummi,  lu. :  usque  ego  posterft  Crescam  laude 
recens,  H. :  Crescit  velut  arbor  Fama  Marcelli,  H. : 
cresoente  vento,  Ct. :  Aspera  crescit  hiems,  0. — 
To  rise,  be  promoted,  prosper,  become  great,  attain 
honor :  ex  quibus  possem  crescere :  laboribus  pu- 
bes  crevit,  in  glory,  H. :  de  multis,  at  the  expense 
of:  dignitate,  gratift,  N. :  ex  nostro  maerore,  to 
take  courage,  0. :  date  crescendi  copiam  (iis)  qui, 
etc.,  T. :  crescendi  in  curi&  oooasio,  L. 

CreaiaB  ( Cress-),  adj^  =  mpiiato^,  Cretan^.,  0. 

Cressa,  adj.  f,  =  Kp^ffcra,  of  Crete,  Cretan, 
V. — As  subst.,  a  Cretan  woman^  0.,  lu. — Of  pipe- 
clay :  nota,  made  with  chalk,  i.e.  of  a  lucky  day,  H. 

oreta,  ae,  /.  [Greta],  Cretan  earth,  pipe  -  day, 
chalk,  as  a  cosmetic,  H. ;  for  seals,  G. ;  for  cement, 
V. ;  eaten  by  serpents,  V. :  rapidus  cretae  Oaxes, 
turbulent,  V. :  creta  notati,  i.  e.  with  a  mark  of 
approval,  H. 

oretatus,  acff.  [creta],  marked  with  chalk :  fa- 
sciae :  bos  (as  an  offering),  lu. 


cretio,  dnis,  /.  [2  CER-],  a  formal  aoetptanes 
of  an  inheritance, 

oretosos,  acfj.  [creta],  abofwnding  in  chalk: 
rura,  0. 

oretola,  ae,/.  dim.  [creta],  white  day,  used  for 
sealing:  signum  in  cretulA. 

oretas,  P.  of  cresco. 

orevi,  perf  of  cemo,  and  of  crSscO. 

oribnun,  I,  n.  [2  CER-],  a  sieve,  riddle,  C,  0. 

orimen,  inis,  n.  [2  CER-],  a  judgment,  dusrgs, 
accusation,  reproach :  crimini  credidisse,  T. :  fidem 
criminibus  lacere,  L. :  reepoodere  criminibus : 
falsis  criminibus  circumventus,  calumnies,  S. :  fie- 
tum,  0. :  cui  crimina  noxia  cordt,  scandals,  V. : 
sermones  pleni  criminum  in  Patres,  slanders,  L. : 
sceleris  maximi :  ubi  est  crimen  quod  reprehendi- 
tis  ?  i.  e.  M«  point  of  the  accusation :  crimine  verso 
Arguit,  etc.,  throwing  back  the  charge,  0. :  sciebaa 
tibi  crimini  datum  iri  ?  would  be  made  a  reproach  f  : 
Non  tibi  crimen  ero,  0. :  Crimen,  amor,  veatram, 
a  reproach,  Love^  to  you  (i.  e.  to  Cupido  and  Ve- 
nus), V. :  crimen  inferre,  offerre :  in  quos  crimen 
intendebatur,  L. :  esse  in  crimine,  to  stand  charged 
with :  Cum  tanto  commune  viro,  shared,  0. :  sine 
crimine,  blameless,  H. :  posteritatis,  the  reproach, 
0. :  quae  te  mihi  crimina  mutant?  slanders,  Pr. — 
A  crime,  fault,  offence:  meum,  L. :  crimine  ab  uno 
Disce  omnis,  V. :  cui  f  rigida  mens  est  Criminibus, 
numbed  by,  lu. :  sere  crimina  belli,  provocations^ 
V. :  malorum,  the  source,  V. — Plur.  for  sing. :  video 
tuum,  mea  crimina,  volnus,  0. :  impreasA  signal 
sua  crimina  gemma,  the  recital  of,  0. 

oriminatio,  dnis,  /.  [criroinor],  an  aeeusationj 
complaint,  calumny:  criminatione  in  me  ati:  tua: 
speciosa,  L. :  ab  aliquo  adlatae. 

oriminator,  Oris,  m.,  an  accuser,  tlandertr  :  in 
alios,  Ta. 

oriminor,  fttus,  ftrl,  dep.  [crimen],  to  aeeuM  of 
crime,  complain  of,  impeach,  calumniate:  me  tibi, 
T. :  apud  alqm  nos :  alios  apud  populum.  Lb —  To 
complain  of,  charge,  denounce:  potentiam  roeam 
invidiose:  nescio  quid  de  ilia  tribu:  (amidtiam) 
a  me  violatam  esse :  CarthaginiensTs  ante  tempos 
digresses,  S. 

oriminose^  adv.  with  comp.  [criminosut],  re- 
proachfully, danderously :  de  bello  loqui,  S. :  acta 
res  est :  criminosius  dicere. 

oriminosus,  adj.  with  comp.  [  crimen  ],  bring- 
ing  accusations,  reproachful,  calumniating,  slander- 
ous: nomen :  id  mihi  criminosum  esse,  a  teproach  .* 
orationes,  L. :  iambi,  H. :  criminosior  oratio.  Her. 

orinalis,  e,  adj.  [crinis],  of  the  hair  :  vitta,  V. : 
aurum,  V. — Aa  subst.  n.,  a  hair-pin  :  curvuro,  O. 

oiinis,  is,  m.  [  2  GEL-  ],  the  hair,  hair  of  iha 
head:  demisso  cnne,  0. :  crinem  manibus  laniare* 


Digitized  by  V^OOQIC 


crinituB 


197 


onxentos 


0.:  mulieri  praeberc  haec  in  crmlay  fiair-momi/ : 
praesecUs  crinibus,  Cs. :  crinibus  paasis,  L. :  torti, 
Tl:  8olutb  criuibus,  U. :  splendidus  ostro  Crlnis, 
«  Mr,  0. :  nigro  Crine  decorus,  H. :  longus,  0. — 
7^  to*/ (of  a  comet),  V. 

onmtOB,  adj.  [crinis],  covered  with  hair^  hairy, 
with  fowing  lockt^  long-haired:  lopas,  V. :  dra- 
oooibos  ora,  0. :  galea  triplici  iubft,  Y. 

ciiBo  (cxiaaoX  ^▼ii  — >  ^^^  ^  ^"^^^  ^^ 
haunehet^ln. 

cxiqii8iiloaii%  a<^'.  [crispus+sulco],  rottgh- 
fwrwwimg,  serpentine.  Poet.  ap.  C. 

caiipo^  — ,  fttus,  &re  [crispus],  to  swing,  bran- 
iak:  Bina  manu  hastilia,  V. 

cxispua^  adj.  [  SCARP-  J,  having  curled  hatr, 
curfy-headed,  T.  —  Curled,  uneven,  waving,  wrink- 
W:  ptrietea  abiete  crispft,  Enn.  ap.  C. — Quiver- 
i^,tremuUnu :  pecten,  lu. 

cxitta,  ae,/.  [2  CEL-],  a  tuft,  comb,  crest,  lu.— 
Of  a  lapwing,  O. :  anguis  cristis  praesi^nis,  a 
g^Mth  crest,  0. :  cristis  aureus  deua,  0. :  illi  sur- 
gnnt  cristae,  he  carries  his  head  high,  lu. — Of  a 
hdmet,  a  crest,  plume,  L. :  equina,  V. 

crifltatna,  adj.  [crista],  tufted,  crested:  ales, 
0.:  draco,  0. — Crested,  pi wned :  cassis  pennis,  0.: 
g«leae,L.:  Achilles,  V. 

ClJticnB.  I,  m.,  =r  rpirucoc,  a  judge,  critic,  C,  H. 

croceut,  adj.  [crocus],  of  saffron,  saffron-col- 
ond,  ytUow,  gJden  :  odorefl,  V. :  flores,  W.—Saff- 
roH:  Tithoni  cubile,  V. :  amictus,  0. :  fetus  (visci), 

CTOdxiiia,  adj.,  =  Kponvd^,  of  saffron :  tunica, 
itfron-colored,  Ct. — As  subst.  «.,  saffron-oil,  Pr. 

crooodihis  (C,  H.,  lu.)  or  ooroodiluB  (Ph.), 
1»  «s  =  KpoKoSitXoc,  a  crocodile. 

crocota,  ne,  f.,  ^  cpocwroc,  a  saffron-colored 
drm,  court  dress  (for  a  woman). 

crocm^  1,  m.,  =  KpoKoc,  or  orooum,  i,  n.,  = 
«pot»r,  the  crocus,  saffron:  pasci  crocura  ruben- 
t«n,  V. :  redolent  croci,  0. :  Spirantes,  lu. :  cro- 
tuiD  floresque  perambulare,  a  perfumed  stage,  H. 
—Saffron-color  :  picta  croco  vestis,  V. 

cxotaliatxla,  ae,/*.,  a  eastanet  dancer,  Pr. 

crotalmn,  I,  n.,  =  xporaXov,  a  rattle,  bell,  cas- 
tasA. 

OQCiaxnentaxn,  l,  n.  [  cracio  ],  torture,  tor- 
«««<:  carnificum. 

1-  crnciataa,  P.  of  cnicio. 

2.  crQCiatna,  m.  [  cnicio  1,  torture,  torment,  a 
^ffinriHg^  execution :  in  cruciatum  abripi,  T. :  in 
«•  crociatQ^  edere,  Cs. :  in  dolore  cruciatiHuie 
''wiCTw:  animi  cniciatas  et  corporis. — Ptur.,  in- 
^^^ments  of  torture  :  laminae  ceterique  cruciatQs. 

Crocio.  %sX,  fttoSy  are  [crux],  to  put  to  the  rack^ 


torture,  torment :  fame  crnciari :  tribunos  crucian- 
do  occiilii,  L. :  cum  cruciabere  Sanguine  serpentia, 
0. — F  i  g.,  <o  afflict,  grieve,  torment :  graviter  adu- 
lescentulum,  T. :  se:  crucior  miser,  am  on  the 
rack,  T. :  crucior  bolum  mihi  ereptum,  T. 

criidelii^  e,  adj.  with  comp.  and  sup,  [crudus], 
rude,  unfeeling,  hard,  unmerciful,  hard  -  hearted, 
cruel,  severe,  fierce:  mulier:  in  calamitate  hominis: 
cenatus  in  conservandft  patrift:  in  eos:  in  pa- 
triam  :  gratuito,  S. :  ecquid  crudelius  ?  :  crudelior 
in  nos  Te,  H. :  tanto  amori,  Pr. :  crudelissimi  ho- 
stes :  parricidae,  S.  —  Of  things,  cniel,  pitiless, 
harsh,  bitter:  bellum  :  res  auditu :  poena  in  cives: 
facinora,  S. :  arae,  of  blood,  V. :  verber,  0. :  cru- 
dele,  8U08  addicere  amorcs,  0. :  amor  tauri,/<Tc«, 
v. :  crudelior  mens,  0. :  man&s  crudelissimae. 

oriidelitaa,  atis,/.  [crudelis],  harshness,  sever- 
ity, crtielty,  barbarity :  in  homines:  in  immanitate 
punienda :  erga  nobiles,  N. :  alicuius  crudelitatem 
horrere,  Cs. :  esse  singular!  crudelitate :  crudeli- 
tatem exercere  in  vivo:  ultima,  extreme,  L. 

criideliter,  adv,  with  comp.  and  sup.  [crudelis], 
cruelly,  fiercely,  in  a  cruel  manner,  0. :  excrucia- 
tus,  Cs. :  victoriam  exerccbant,  S. :  crudelius  fac- 
tum :  amare,  0. :  supplicium  crudelissime  suniere. 

crudeaoo,  dul,  — ,  ere,  inch,  [crudus],  to  in- 
crease in  violence,  be  aggravated,  grow  worse :  coe- 
pit  crudescere  morbus,  V. :  seditio,  Ta. 

criidltaa,  &tis,  /.  [  crudus  ],  ati  overloading  of 
the  stomach. 

crudua,  adj.  with  comp.  [CRV-],  bloody,  bleed- 
ing, trickling  with  blood:  volnera,  O. :  exta,  L. — 
W^th  ftdl  stomach,  stuffed  vnih  food,  dyspeptic :  qui 
de  conviviis  auferantur  crudi:  pila  ludere  ininii- 
cum  crudis,  H. :  (homo)  crudior :  bos,  H. —  Unnpe, 
immature,  crude,  raw:  poma :  equa  marito,  H. : 
servitium,  too  new,  Ta. — Fresh,  vigorous :  senectus, 
v.,  Ta.  —  Unprepared,  immature,  raw,  crude :  cae- 
stus,  of  raw  hide,  V. :  rudis  cortice  crudo  hasta, 
V. :  pavO|  undigested,  lu. :  quia  crudus  f uerit, 
hoarse. — Fig.,  rough,  unfeeling,  cruel,  merciless: 
ille  precantem  defodit  Crudus  liumo,  0. :  ensis, 
V. :  tyrannis,  lu. 

cruento,  ftvl,  fttus,  are  [  cruentus  ],  to  make 
bloody,  spot  with  blood,  stain,  cause  to  bleed:  nmnQs 
sanguine,  N. :  mensam  sanguine,  L. :  gladium  in 
pugna,  S. :  63,  0. :  cruentaii  redeunt,  0. — Fi  g.,  to 
wound:  haec  te  cruentat  oratio. 

cnientaa,  adj.  [  CRV-  ],  spotted  with  blood, 
blooily,  stained:  sanguine  oivium:  sanguine  fra- 
teriio,  H. :  cadaver :  vehieulum,  L. :  munus,  S. — 
Plur.  n.  as  subst. :  gaiidens  Belluna  crueiitis,  in 
go^ry  deeds,  H. — DeJiiyht'mg  in  blood,  bloodthirsty, 
cruel  (poet.) :  Mars,  II. :  bcllo  cruentior  ipso,  0. : 
dfiis,  of  satire,  H. :  cos,  pitiless,  II.  —  Blood -red, 
red:  myrta,  V. 


Digitized  by 


Google 


oromena 


198 


oulleas 


onxmena  (^nina),  ae,/  [SORV-],  a  numm^ 
hag^pwrte:  non  deficiente  crumeD&,  H.,  la. 

omor,  Oris,  m.  [CRV-],  hloodL,  bloodshed,  pore,  a 
iiream  of  blood:  inimici  recentissimus :  cniore 
omnia  oonpleri,  S. :  cnior  emicat  alt€»  0. :  viperi- 
nu8,  H. :  siccabat  veste  cruores,  bloodstains,  V. : 
arma  uncta  cnioribus,  H. — ^F  i  g.,  bloodthed,  mur- 
der :  civilis :  humanus,  0. :  arma  Nondum  ezpia- 
tis  uncta  cnioribus,  H. 

omppellaxli,  Srum  [Celtic],  among  the  Chndn, 
armored  foot'Wldiers,  Ta. 

orus,  Qris,  n.  [  1  CEL-],  the  leg,  shank,  skin: 
crura  suif ringero :  dimidium,  broken,  lu. :  medium 
impediit  cms  Pellibus,  H. :  (equus)  iactat  crura, 
y. — ^The  legs  of  crucified  criminals  were  broken ; 
hence,  prov. :  perire  eum  non  posse,  nisi  ei  crura 
f racta  essent,  he  that  is  bom  to  be  hanged,  etc. — 
A  foot:  Laeva  crura  Lilybaeo  premuntur  (poet 
plw\),  0. — Plur.,  props,  pillars  :  ponticuli,  Ot 

orosta,  ae, /.  [CRV- ],  a  hard  surface,  rind, 
tthdl,  crust,  bark :  luminis,  a  crust  of  ice,  V. — In- 
laid work,  chasing,  enUtossed  work,  stucco,  mosaic : 
eis  (vasis)  crustae  detrahebantur :  capaoes  Uelia- 
dum  crustae,  chased  cups,  lu. 

orostnlum,  I,  n.  dim.  [cmstum],  smaU  pastry, 
confectionery :  pueris  dare  crustula,  H.,  lu. 

orustom,  T,  n.  [ORY-],  a  hard  loaf,  cake,  pas- 
try: Crustis  viduas  venan,  H.:  fatale,y. 
.  omx,  ucis,/.  [CVR-],  a  gallows,  frame,  tree  (on 
which  criminals  were  impaled  or  hanged),  C. — A 
cross:  (mereri)  crucem,  T. :  cruci  suflSxi:  in  cru- 
cem  acti,  S. :  Non  pasces  in  cruce  corvos,  H. :  pre- 
tium  sceleris,  lu. — Torture,  trouble,  misery,  destruc- 
tion: quaerere  in  malo  crucem,  T. — Golloq. :  i  in 
malam  crucem !  go  and  be  hanged,  T. 

orypta,  ae,/.,  =  Kpvfmi,  a  vault,  cavern,  lu. 

oryBtallinum,  I,  n.,  =  £pv<rraXXivov  (sc.  vas), 
a  crystalline  v€ue :  grandia,  lu. 

orystallaSy  I,/.,  =  fep^<rraXAoc»  a  crystal:  ima- 
go Sol  is  crjstallo  inclusa,  Cu. :  aquosa,  Pr. 

oubionlarifl^  e,  adj.  [cubiculum],  of  a  sleeping- 
chamber:  lectus. 

oubionlarlus,  m.  [cnbiculum],  a  chamber-ser- 
vant, vaUt-de-chambre. 

oabicnlam,  1,  n.  [cubol,  a  room  for  reclining, 
sleeping  -  chamber,  bedchamber:  altum:  exire  de 
cubiculo :  principum  ferainarum,  Ta. 

oabfle,  is,  n.  [CVB-l,  a  place  of  rest,  couch,  bed: 
suum :  filiae :  ( Fennis )  cubile  humus,  Ta. :  pa- 
trium,  0. —  The  marriage  bed:  viduum,  0. :  sociare 
cubilia  cum  alqo,  contract  marriage,  0. — A  nest, 
lair,  hole,  kennel ;  of  the  vulture,  lu. ;  of  dogs, 
Ph. ;  of  wild  beasts,  C. :  ( alcibus )  sunt  arbores 
pro  cubilibus,  Cs. ;  of  the  mole,  V. ;  of  bees^  V. — 


Poet:  Soils,  H. — F  i  g. :  ayaritlae  cnbilla  Tidere, 
the  very  lair  :  (petuniae),  resHng-plaee. 

oabital,  ftlis,  n.  [  cubitum  ],  a  cushion,  eXbotis- 
cushion,  H. 

oabitaliB,  e,  adj.  [cubitum],  of  a  cubit,  L. 

oubito,  ftvl,  — ,  B,re,freq.  [  cubo  ],  to  lie  down 
often,  be  accustomed  to  fie:  tecum  semper. 

oabltum,  i,  n.  (rarely  oubitua,  I,  m.)  [CVB-], 
the  elbow :  cubito  adnixa,  V. :  cubito  preeso,  H. : 
in  cubitum  se  reponet,  lean  upon,  H. :  cubiti  fran- 
git  Ossa,  0. :  ferit  (  me )  cubito,  jogs,  lu,  —  7%« 
arm:  cubiti  sinuantur  in  alas,  0. — As  a  measare, 
a  forearm,  ell,  cubit:  cubitum  nullum  procedere. 

oubo,  ul  (subi.  cubftris,  Pr.),  itum,  &re  [CVB-], 
to  lie  down,  redine :  in  lecticA :  argenteis  lectis, 
Cu. :  in  sponda,  H. :  in  faciem  (opp.  supinus),  lu. 

—  7\>  lie  asleep,  sleep:  cubitum  ire. — To  redine  at 
table :  nemo  gustavit  cubans :  Cubans  gaudet,  H. 

—  To  lie  sick,  be  sick:  haec  cubat,  ilia  valet,  O. : 
trans  Tiberim,  H.  —  Of  places,  to  dope:  Ustica 
Cubans,  H. 

oabua,  l,  m.,  =  cv/Soc,  a  man,  quantity  :  modi- 
cus,  0. 

1.  cuoullm,  I,  m.  [2  CAL-],  a  hood,  ooiot,  cap 
on  a  doak,  lu. 

2.  ouonlloB  (-nloa),  l,  m.,  a  cuckoo,  H. 
ciionmia,  eris,  m.,  a  cucumber,  V. 
oacarbita,  ae,/.  (prop.,  a  gourdX  a  cupping^ 

glass  (from  its  form),  lu. 

oudo,  — ,  —,  ere,  to  strike,  beat,  potmd,  knock. 
— P  r  o  V. :  istaec  in  me  cudetur  faba,  i.  e.  /  ahaU 
smart  for  that,  T.  —  To  hammer,  stamp,  coin  : 
argenturo,  T. 

ooiafl,  M\B,pron,  interrog.  [2  CA-],  whence  f  of 
what  country  f  from  what  place  f  quia  et  coiaa, 
L. :  cuiatem  se  esse  diceret. 

ouionlmodi,  adv.  [euphon.  for  cuiascuius- 
modi ;  gen.  of  quisquis+ modus],  of  whatever  kind, 
of  what  sort  soever :  cuicuimodi  es :  sunt. 

ouias  (old  quoioa),  acfj.  [  2  CA-  ]. — I  n  t  e  r- 
rog.,  of  whom  f  whose  f  virgo  quoiast?  T. :  cuium 
pecus  ?  an  Meliboei  ?  V. — R  e  1  a  t.,  o/  toAom,  tohose  .• 
is,  cuia  res  sit 

ouitiBdam  modi,  cuius  modi,  cuiosqaa 
modi,  see  quidam,  quis,  quisque. 

culoita,  ae,/,  a  bed,  cushion, pillow. 

(culeuB,  I,  m.),  see  culleus. 

culex,  icis,  m.,  a  gnat,  midge,  H. 

culina,  ae,/  [2  CAR-],  a  kitchen:  veins,  H. — 
A  table,  food:  praebens  culinam,  H. :  nidor  coli- 
nae,  lu. :  magna,  splendid,  lu. 

oulleus  (ctllcus),  I,  m.,  =  Ko\i6q  (Ion.  cotiXc^), 
a  leather  bag,  sack  for  litpiids,  N.  —  Farricidos 


Digitized  by  V^OOQIC 


culmen 


199 


were  sewed  up  in  bags  and  drowned :  insutus  in 
Cttlettm,  C,  lu. 

CQlmen,  iuis,  n.  [for  columen],  the  top^  summit^ 
rwf. gable:  mersae  cnlmina  villae,  0. :  tuguri,  V. : 
aedis, L :  culmina  hominura,  deorum,  i.  e. ofJunues 
Mdtaf^)Ug^  V. :  Alpium,  Cs. :  summum  hominis, 
the  erowH  of  the  head,  L. :  inane  fabae,  the  leafleti 
fioik,  0. — F  i  g.,  the  twnmii,  height,  point  of  eulmi- 
naiwn:  fortunae,  L. :  ruit  a  calmine  Troia,  V. 

colmtiB,  I,  m.  [2  CEL-I,  a  ttalk,  stem,  ttraw,  G. : 
CerwOis,  V. :  Romuleus,  the  thatched  roof  of,  V. : 
(orum  stemere  culmo,  lu. :  ita  culmo  surgeret 
(Ceres)  alto,  le,the  grain,  H. 

culpa,  ae,  /.  fSCARP.],  a  fault,  error,  blame, 
gmU^faUure,  defect:  delicti:  omnes  calpae  istiua 
traritiae,  maiestatis,  crudelitatia  :  quicquid  huius 
factomst  calpft,  T. :  In  culpft  est,  to  bkune,  T. :  non 
est  ista  mea  culpa,  sed  temporum :  qui  in  eadem 
culpa  sint,  xAare.'  in  quo  est  tua  culpa  nonnulla, 
jw  m  not  without  faidt:  a  culpft  vacuus,  S.: 
eonscia  culpae,  0. :  ne  penes  ipsos  culpa  esset 
cUdis,  L. :  culpa,  quae  te  est  penes,  T. :  extra  cul- 
ptm  esse:  eius  rei  culpam  in  multitudinem  conie* 
owTJDt,  Ob.  :  suam  culpam  ad  negotia  transferre, 
S. :  in  culpft  ponere  aliquem :  Si  mora  pro  culpft 
est,  0. :  tua  aetas  emovit  culpas,  H. :  fata,  quae 
manent  culpas,  H.— Person. :  ludus  erat  culpft 
potare  magbtrft  (L  e.  a  game  in  which  the  loser 
most  drink),  H. :  Culpam  Poena  premit  comes, 
H---Poet.:  Huic  uni  succurobere  culpae,  temp- 
tation, y, — Unehattity:  Virginum,  H.:  hoc  prae- 
texit  nomine  culpam,  V. — Jtemistnete,  neglect :  rem 
facere  culpft  minorem,  H. — The  miechievoua  thing, 
mithief:  continuo  culpam  (sc  ovem  aegram)  ferro 
awnpcsce,  V. 

ctxlpatUK  «&*•  [P-  of  culpo],  blamable,  deaerv- 
««?  ifproaeh:  Paris,  V. 

culpo,  ftvl,  fttus,  are  [culpa],  to  reproach, 
oiame,  cemure,  reprove,  dieapprove,  condemn :  quos 
calpaTi,  0. :  culpatur  ab  illia,  H. :  faciem  deae, 
0. :  verefts  dnros,  H. :  culpetne  probetne,  0. :  de- 
fe»dere  (aroicuro)  alio  culpante,  H.  —  To  throw 
*^«K  ypon,find  fauU  with,  complain  of:  arbore 
none  aqoas  Culpante,  H. :  culpantur  calami,  H. 

^olta,  orum,  n.  [1  c\i\i\i&],  j^ntatumi,fielda  of 
P^in:  nitentia,V. :  pinguia,V. 


nitentia,  V. :  pinguia, 
colt^  adv.  with  <t>mD.  [  cultus  ],  elegantly  :  \o- 
<!«,  0. :  cultius  dicere,  Ta. 

coltellnak  I,  m.  dim.  [  culter  ],  a  email  knife, 
H.,  lu. 

colter,  trt,  m.  [  1  CEL-  ],  a  knife,  butcher's 
^^e:  ab  lanio  cultro  adrepto,  L. ;  used  in  sacri- 
^  V. :  tonsorii,  razors  :  cultros  in  guttura  Coni- 
c^  0. :  sub  cixltro,  i.  e.  in  extreme  peril,  H, 

cohio,  onis,/  [COL-],  a  cultivation,  prepara- 
^.'  agri,  agriculture. 


onltor,  6rl8,  m.  [COL-],  a  cultivator,  tiller : 
agri,  L. :  virentis  agelli,  fl. :  vitis,  a  vine-dresser.-^ 
A  husbandman, planter, farmer:  ut  agercultorem 
desiderare  videretur :  (loca)  cultoribus  frequenta- 
bantur,  S. :  frequens  cultoribus  populus,  L. — An 
inhabitant,  dweller :  terrae,  S. :  collis,  L. :  nemo- 
rum,  V. ;  collis  Heliconii,  Ct. :  aquarum,  0. — ^Fi  g., 
a  fosterer,  supporter,  champion :  bonorum,  L. ; 
imperi,  L.:  veritatis:  belli,  S.  — ^  worshipper, 
reverencer :  deorum,  H. :  religionum,  L, 

oultrix,  Icis,/  [cultor],  a  cultivator:  rerum 
quas  terra  gigiiit  augendarum.— ^ /ewioZg  irihaH- 
tant:  nemorum,  V.— Fig.,  a  worshipper:  cultrix 
haec  aetas  (i.  e.  me  colens),  0. 

onltura.  ae,/.  [COL-],  a  cultivating,  care,  culti- 
vation :  agri,  Cs. :  agri  deserti  a  culturft  homi- 
num :  vitis :  non  ulU  est  oleis,  not  needed,  Y.— 
Agriculture,  tillage,  husbandry:  longior  annuft,  H. 
— F  i  g.,  care,  culture,  cultivation :  animi :  culturae 
commodare  aurem,  H. — An  honoring,  eourtirtg: 
amici,  H. 

1.  onltua,  adj.  with  eomp.  and  «up.  [  P.  of 
colo],  cultivated,  tilled:  ager  cultissimus :  fundus, 
H. :  materia :  cultiora  loca,  Cu. — F  i  g.,  neat,  tidy, 
well-dressed:  bene  puella,  0. :  femina  cultissima, 
0. — Polished,  elegant,  cultivated:  animi:  cultiora 
tempora,  Cu. :  carroiua,  0. 

2.  cultUB,  ^,m.[  COL-  ],  labor^  ears,  cultiva- 
tion, culture:  agricolarum:  agronim,  L. :  fructum 
edere  sine  cultu  hominum:  corporis:  frequens, 
constant,  V. :  praediscere  patrios  culttis,  traditional 
rnethods  of  htubandry,  V.— F  i  g.,  training,  educa- 
tion, culture :  malo  cultu  oorruptus :  animi,  mental 
discipline:  pueritiae,  means  of  education,  a :  ho- 
nestarum  artium,  Ta. :  Recti  cultOs,  H. :  Quis  ne- 
que  mos  neque  cultus  erat,  civilization,  V. — Style, 
care,  way  of  life,  cultivation,  civilization,  refinement, 
luxury:  a  cultu  provinciae  abesse,  Cs.:  humanus 
civilisque :  (sequar)  cultOs  artlsque  looorum,  0. : 
lubido  ganeae  oeterique  culttis,  dissipation,  S. :  in 
neutram  partem  culttis  miser,  i.  e.  neither  by  glut- 
tony nor  by  stinginess,  fl. — An  honoring,  reverence, 
adoration,  veneration  :  deorum :  cultu  venerantur 
numina,  0. :  sui,  Ta. :  mens, /or  me,  TA.—AUire, 
dress,  garb :  miserabilis,  S. :  forma  viri  miseranda 
cultu,  V. :  virilis,  fl. :  Dianae,  0. :  nulla  cultOa 
iactatio,  displcw  in  armor,  Ta. :  culttis  dotales, 
briM  array,  Ta. 

Ouliillii%  I,  m.,  a  large  drinking-vessel,  beaker, 
bowl:  aurei,  H. :  alqm  multis  urgere  culullis,  H. 

oulus,  I,  m.,  the  fundament,  Ct 

1.  onm  (with  pers.  pron,,  and  with  unemphatio 
relat.  proti.,  -oum  ericiit. ;  in  compounds,  com-), 
praep.  with  abl.  [for  ♦scorn ;  SEC-l,  with,  together 
with,  in  the  company  of,  in  connectton  with,  along 
with,  tqgether^  and*'  eurn  veteribus  cqpiis  seee  con- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


200 


lungere,  Cs. :  antea  cum  uxore,  turn  sine  ea :  si 
cenas  mecum,  in  my  house,  H. :  enare  cum  Pla- 
toiie:  cum  lacte  errorem  suxisse:  qui  unum  ma- 
gistratum  cum  ipsis  habeaiit,  Cs. :  focdera  quibus 
etiam  cum  hoste  devincitur  fides:  sentire  cum 
rcge,  on  the  side  of,  L. :  volentibus  cum  magnis 
dis:  vivitur  cum  iin:  cum  quibus  amicitias  iunxe- 
rant,  L. :  ut  te  di  cum  tuo  incepto  perduint,  T. : 
orutio  habenda  cum  multitudine:  ita  cum  Caesurc 
egit,  Cs. :  agere  cum  civibus :  quid  mihi  cum  ista 
dili^entia?:  tompus  cum  coniuratis  consultando 
absumunt,  L. :  quibuscum  bcllum  gerunt,  Cs.  : 
cum  Volscis  aequo  Marte  disces.sum  est,  L. :  cum 
coniuge  disti-actus:  cum  Catone  dissentire:  banc 
rationem  dicendi  cum  imperatons  laude  compara- 
re:  voluptatem  cum  cupiditate  deliberare,  o^aifwt 
— Of  time,  at,  with,  at  the  same  time  mth,  at  the 
time  of:  cum  prim&  luce  domum  vcnisse :  pariter 
cum  occasu  aolis,  S. :  cum  sole  reliquit,  V. :  exit 
cum  nuntio  Crassus,  Cs. — With  abl.  of  circum- 
stance, manner,  etc.,  with,  t»,  under,  in  the  midst 
of,  among,  to,  at:  cum  ratione  insanifc,  T. :  cum 
dis  bene  iuvantibus  arma  capite  (i.  e.  dis  adiuvan- 
tibus),  L. :  cum  summS  rei  p.  salute:  magno  cum 
periculo  provinciae,  Cs. :  magno  cum  gemitu  civi- 
tatis:  spcculatus  omnia  cum  cura,  L  :  illud  cum 
pace  ageuiu:*, /)eac«/W/y.'  b<ma  cum  veuia  audia- 
tis:  cui  sunt  inauditae  cum  Deiotaro  querelae 
tuae  ?  tJie  remonstrances  yon  made:  servarc  fidem 
cum  hoste,  tlu  faith  fledged  to. — Es  p.,  after  idem : 
tibi  mecum  in  eodem  est  pistrino  vivendum  (i.  e. 
in  quo  vivo) :  iu  eisdem  flagitiis  mecum  versatus. 
— In  the  pljrase,  cum  eo,  with  the  ciratmstance^ 
under  tfu  condition:  sit  sane,  sed  tamen  cum  eo, 
credo,  quod  sine  peccato  meo  fiat:  colouia  missa 
cum  eo,  ut  Antiatibus  permitteretur,  si,  etc.,  L. — 
With  pnmis,  with  the  foremost,  emineidly,  especial- 
ly: homo  cum  primis  locuples. — With  an  ordinal 
number,  of  increase,  -fold:  agei  efficit  cura  octavo, 
cum  docimo,  eightfold. — Praegn.,  with,  possess- 
ing, Jiolding,  wearing,  owning:  hand  magna  cum 
re,  Enn.  ap.  C. :  iuvenes  cum  equis  albis,  upon : 
consul  cum  volnere  gravi,  L. :  cum  tunica  puUa 
sedere:  vidi  Cupidinera  cum  lampade,  holding: 
cum  eisdem  snis  vitiis  nobilissimus,  with  all  his 
faults. — In  compounds  com-  was  unchanged  be- 
fore b,p,  m,  and  in  comes  and  its  derivatives;  m 
was  usu.  assimilated  before  r,  sometimes  before  /, 
but  was  usu.  dropped  before  n;  before  other  con- 
sonants m  became  n,  but  conicio  was  written  for 
coniicio.     Before  a  vowel  (or  A)  m  was  dropped. 

2.  oum  or  (earlier)  quoxn  (not  quum),  conj. 
[1  CA-].  I.  Prop.,  of  time  (cum  temporale), 
constr.  with  indie,  in  an  independent  assertion ; 
with  suby  in  a  subordinate  statement. — Fixing  a 
point  of  time,  when,  at  the  time  when:  Lacrumo, 
quom  in  mentem  venit,  iww  that,  T. :  auditis,  cura 
ea  breviter  dicuntur :  eo  cum  veuio :  Postera  cura 


lustrabat  terras  dies,  V.:  cum  cootionem  habait: 
cum  proximo  Romao  fui :  crm  Italia  vexata  est: 
cum  Stellas  fugarat  dies,  V. :  quom  non  potest 
haberi,  cupis,  T. :  tempus  cum  pater  iacebat :  eo 
tempore,  cum  necesse  erat:  memini  noctis  ilhus, 
cum  pollicebar :  tunc,  cum  adempta  sunt  arma, 
L. :  etiam  turn,  cum  verisimile  erit,  latratote,  not 
until:  cum  peroraro,  turn  requimtis:  cum  signura 
dedcro,  tum  invudite,  L. :  sese,  cum  opus  esset, 
signum  daturum,  Cs. :  sua  bona,  cum  causae  di- 
cendae  data  facult^is  sit,  tum  se  expertumm,  L — 
Fixing  or  defining  a  period  of  time,  when,  while, 
during  the  time  that,  as,  as  long  as,  after :  Alium 
esse  censes  nunc  me,  atque  olim  quom  dabam? 
T. :  risum  vix  tenebam,  cum  comparabas,  etp. : 
tum,  cum  ilium  exterminari  volebam,  putabam, 
etc :  Hasdrubal,  cum  haec  gerebautur,  apud  Sj- 
phaeura  erat,  L. — Of  repeated  action,  when,  when- 
ever, cU  times  when,  as  often  as,  always  .  .  .  when, 
if:  omnes,  quom  valemus,  recta  consilia  aegrotis 
damns,  T. :  cum  permagna  praemia  sunt,  est 
causa  peccandi :  Cum  furit  .  .  .  Profuit  aestOa 
avertere,  V. :  cum  oognlti  sunt,  retinent  caritatero : 
cum  rosam  viderat,  tum  incipere  ver  arbitrabatur, 
never  until. — In  clauses  stating  a  fact,  the  point 
or  period  of  time  fixed  by  the  main  sentence  (cura 
inversura),  w?ien,  at  the  time  when^  and  at  this  time, 
and  meanwhile,  and  yet :  longe  iam  abierara,  quoin 
sensi,  T. :  dies  nondum  decem  intercesserant,  cum 
filius  necatur:  Vix  ea  fatus  erat,  cum  scindit  se 
nubes,  V. :  multum  diei  processerat,  cum  ettam- 
tum  eventus  in  incerto  erat,  S. :  nondum  lucebat, 
cum  scitum  est:  iamque  hoc  faoere  apparabant, 
cum  matres  procurrerunt,  Cs. :  Et  iara  phalanx 
ibat .  .  .  flammas  cum  puppis  Extulerat,  V. :  anni 
sunt  octo,  cum  interea  invenitis,  etc. :  cum  interim 
railites  domum  obsidere  coeperunt :  nondum  cen- 
tum anni  sunt,  cum  lata  lex  est. — ^Describing  a 
time  by  natural  events,  when,  while,  as  toon  as: 
ipsi,  cum  iam  dilucesceret,  deducuntur :  cum  lux 
adpropinquaret. — In  narration,  describing  the  oc- 
casion or  circumstances  of  an  action  (cum  histori- 
cum),  when,  on  the  occasion  that,  under  the  circum- 
stances that,  while,  q/i<T.---With  imperf:  Magi- 
stratus  quom  ibi  adesset,  occeptast  agi,  T. :  Marius, 
cum  secaretur,  vetuit  se  adligari :  Caesar  cum  ab 
hoste  non  amplius  abesset .  .  .  legati  revertuntur, 
Cs. :  heri,  cum  vos  non  adessetis :  cum  ad  tribum 
Polliam  Ventura  est,  et  praeco  cunctaretur,  *cita,* 
inquit,  etc.,  L. :  Socrates,  cum  XXX  tyranni  essent, 
pedem  porta  non  extulit,  as  long  as :  Tidi,  Cura  tu 
terga  dares,  0. :  is  cum  interrogaretur .  .  .  respon- 
dit. — With  maxime,  just  as, pr^isely  when  :  Caesar, 
cum  maxime  furor  arderet  Antoni,  exercitum  oom- 
paravit:  cum  maxime  agmen  explicaretur,  ado- 
riuntur,  L.  —  With  perf:  hie  pagus,  cum  domo 
exisset,  Cassium  interfecerat,  Cs. :  cum  domos 
vacuas  fecissent,  iunguntur  nuptiis,  L. :  euro  fa- 


Digitized  by 


Google 


201 


onmulo 


warn  expUavisset,  navigabat  Syracusas. — Of  re- 
petted  occasions,  wherk,  whmiever^  on  every  oceadon 
that,  a»  ofUn  as. — With  imperf. :  dispereos,  cum 
loDgins  procederent,  adoriebatur,  Cs. :  saepe,  cum 
tUquem  videret,  etc. ,  on  seeing^  K. :  numquam  est 
eoQspectus,  cum  veniret  —  With  pluperf.:  Cum 
eohones  ex  acle  procucurrissent,  Numidae  eflfugie- 
bantfCa. :  qui  cum  in  coovivium  veoisset:  quan- 
tum obfuit  multis,  cum  fecissent,  etc. — Describing 
a  time  named  in  the  principal  sentence,  wJien^  such 
tikst,  m  which  :  Si  ullum  fuit  tempus  quom  ego 
faerim,  eta,  T. :  fuit  antea  tempus,  cum  OaTli 
soperarent,  Cs. :  vigesimo  anno,  cum  tot  praetores 
in  provindlk  fuissent:  eodem  anno,  cum  omnia 
infida  easent,  L. :  biduum  supererat,  cum  frumen- 
tom  metiri  oporteret,  in  whicK,  Cs. :  fuit  cum  arbi- 
trarer, etc. :  audivi  cum  diceret,  etc. — II.  M  e  to n., 
of  idenucal  actions,  when^  in  ihat^  by  the  fad  that  : 
Qui  qoom  hunc  accusant,  Naevium  accusant,  T. : 
quae  cum  taces,  nulla  esse  concedis :  quod  cum 
fadt,  iudicat,  etc :  senatum  intueri  videor,  cum  te 
▼ideor,  L. :  loco  ille  motus  est,  cum  ex  urbe  est 
depolffiifl :  quod  cum  dederis,  illud  dederis,  ut,  etc. : 
iUa  Bcelera,  cum  eius  domum  evertisti  (which  you 
committed)  m  %^jrooting:  purgatio  est  cum  fac- 
tum conceditur,  culpa  removetur. — In  hypothesis, 
ueoming  a  fact,  when^  if:  ad  cuius  fidem  confu- 
gict,  cum  per  eius  fidem  laeditur,  etc. — Contrary 
to  fact,  men,  if  if  at  ntch  a  time:  haec  neque 
com  ego  dicerem,  neque  cum  tu  negares,  magni 
momenti  nostra  esset  oratio :  quod  esset  indicium, 
cum  tree  .  . .  adsedissent  ? — Explaining  a  feeling, 
etc^  that,  beeautej  for :  Dis  habeo  gratiam,  Quora 
Adfoerunt  liberae,  T. :  gratulor  tibi,  cum  tantum 
Tales.  —  As  connectiye,  correl.  with  turn,  while, 
when  ;  cum  .  .  .  turn,  as  .  ,  .  so,  both  .  .  .  and,  and 
besides,  while  .  . .  especially :  Quom  id  mihi  place- 
bat,  turn  omnes  bona  dicere,  T. :  cam  omnes  eo 
eootrenerant,  turn  navium  quod  ubique  fuerat  ooS- 
gerant,  Cs. :  qui  cum  multa  proridit,  tum  quod  te 
eonsnlem  non  yidit:  morit  patres  cum  causa,  tum 
aoctor,  L. — In  the  adverb,  phrase  cum  maxime, 
with  ellips.  of  predicate,  in  the  highest  degree,  most : 
banc  Araabat,  ut  quom  maxime,  tum  Pamphilus, 
SI  swA  as  ever,  T. :  ea,  quae  fiunt  cum  maxime, 
L  e.  <tf  this  very  moment :  sed  cum  maxime  tamen 
boc  sigDificaba^/>reaM/y  this :  quae  multos  iam  an- 
Doa,  ct  nunc  cum  maxime,  cupit — IH.  Praegn., 
grring  a  cause  or  reason  (cum  causale),  when, 
simce,  beemtse,  inasmuch  as,  seeing  that,  in  that,  in 
newcfehefaei  that:  baud  invito  sermo  mi  acces- 
at  tuoe,  Quom  .  .  .  intellego,  T. :  Deos  quaeso  ut 
at  superstea,  Quom  veritust  facere,  etc.,  T. :  an 
pater  familiarissimis  suscensuit,  cum  Sullam  lau- 
darmt  f  for  praising :  quae  cum  ita  siut,  videa- 
ma,  etc. :  cum  longinqua  instet  militia,  commea- 
tem  do*  L. :  cum  tanta  luultitudo  tela  conicerent, 
potcttas  erat,  etc^  Cs. :  cum  esaet  egens,  coepi^ 


etc:  Caesar  cum  constituisset  hicmare  in  conti< 
nenti,  obsides  imperat,  Cs. — So  often  nunc  cum, 
now  thcU,  since  in  fact :  nunc  vero  cum  sit  unus 
Pompeius. — Often  wtth/>ra«8tfr^tm,  especially  since, 
more  than  all  when :  nam  puerum  non  toilet .  .  . 
Praesertim  quom  sit,  etc.,  T. :  cum  praesertim  vos 
aliam  miseritis. — With  quippe,  since  evidently,  since 
of  course:  nihil  est  virtute  amabilius  .  .  .  quippe 
uum  propter  virtutem  diligamus,  etc.  —  In  con- 
trasts, when,  while,  whereas,  while  on  the  contrary, 
and  yet  (cum  adversativum) :  finem  faciam  dicun- 
di,  quom  ipse  finem  non  facit  ?  T. :  quo  tandem 
ore  mentionem  facitis  .  .  .  cum  fateamini,  etc. : 
cum  maximis  eum  rebus  liberares  .  .  .  culpam  re- 
linquebas :  simulat  se  confiteri,  cum  interea  aliud 
machinetur. — In  concessions,  when,  cUthough,  not- 
withstanding (  cum  concessivum  ) :  nil  quom  est, 
nil  defit  tamen,  T. :  pecuniam  facere  cum  posset, 
non  statuit:  cum  aquae  vim  vehat  ingentem 
(Druentia),  non  tamen  navium  patiens  est,  L. : 
patrem  meum,  cum  proscriptus  non  esset,  ingula- 
8 lis:  quam  causa m  dixerat,  cum  annos  ad  quin- 
quagiuta  natus  esaet  f 

oumba  or  oyinba,  ae,  /,  =  KVfAPri,  a  boat, 
skiff,  vessel,  C,  V.,  0.,  lu. — E  s  p.,  the  boat  in  which 
Charofi,  transported  the  dead,  U. :  feiruglnea,  V. — 
Fig.:  Non  est  ingenii  cyroba  gravanda  tui,  i.  e. 
medfUe  not  vjith  themes  above  your  powers,  Pr. 

oumera,  ae,  /.  [  CAM-  ],  a  receptacle  for  com, 
granary  (made  of  woven  twigs),  H. 

ouminum  ( 03nii~ )?  !»  n.,  =  Kvfuvov,  cumin : 
exsangue  (ita  decoction  produced  paleness),  H. 

oumque  (not  cunque),  adv.  [2  cum -|- que], 
whenever,  always:  mihi  cumque  vocanti  (i.  e.  quo- 
tienscutnque  vocavero),  H. 

cumulate,  adv.  with  comp.  and  sup.  [cumula- 
tus  ],  in  rich  abundance,  abundantly,  copiously : 
omnia  plana  facere:  praemia  persolvere:  cumu- 
latius  augerc :  cumulatissime  referre. 

oumulAtUB,  acfj.  with  comp.  [  F.  of  cumulo  ], 
heaped,  increased,  augmented:  mensurft  cumula- 
tiore :  gloria  cumulatior,  L. — Filled,  full,  complete, 
perfect:  augere quod  cumulatum  videbatur:  virtus. 

oumulo,  ftvT,  fttus,  fire  [cumulus],  to  heap,  ac- 
cumtdate,  pUe :  anna  in  acervum,  L. —  TofUffuU, 
Jillf  load,  pile,  cover :  locum  strage  muri,  L. :  cu- 
mulatae  flore  ministrae,  0. :  altaria  donis,  V. : 
struem  rogi  odoribus,  Ta. — F  i  g.,  to  augment,  in- 
crease, heap,  atnass,  accumuiate :  invidiam,  L. :  aes 
alienum  usuris,  L. :  gloriam  cloquenti&. — To  fill, 
overlo€ul,  overwhelm,  crown,  complete:  alqm  laude: 
civitas  cumulata  tuis  iniuriis :  meum  cor  cumula- 
tur  ir& :  alio  scelere  hoc  scelus :  ad  cumulandum 
gaudium :  Quam  (veniam)  cumulatam  morte  re- 
mittara,  i.  e.  wUl  by  my  death  do  a  greater  favor  in 
return^  V. 


Digitized  by 


Google 


ommiliis 


203 


oapiditas 


onmtaaa^  l,  m.  [  2  CAV-  ],  a  heap,  pUt,  mow, 
accumtdatum :  Gallorum  cumuli,  i.  e.  of  8lain^  L. : 
armonim  cumulos  ooaoervare,  L.:  aquanim,  0. : 
harenae,  V. :  insequitur  cumulo  aquae  roonSf  fol- 
lowa  with  its  man,  Y.  —  Fig.,  a  man,  accumula- 
tion :  aoeiratarum  legum,  L. — M  e  t  o  n.,  a  surplus, 
overplus,  accession,  addUicn,  increase :  ut  ad  illam 
praedam  damnatio  Roscii  velut  cumulus  accedat : 
mercedis :  dierum,  atUiOonal  number  :  aocesserint 
in  cumulum,  as  an  addition:  aliquem  cumulum 
artibus  adf  erre :  perfidiae,  0. :  clacUa,  <u  the  croum 
of  woe,  0.:  gaudil 

ounabula,  Qram,  n.  [cunae],  a  cradle,  G. :  in 
cunabulis  cousules  facti,  i.  e.  6y  9106^  birtL — The 
eeUs  (of  bees),  V. — ITie  cradle,  earliest  abode:  gen- 
tis  Dostrae,  V . 

ounae,  arum,/.,  a  cradle:  in  cunis  vagire: 
ilium  primis  cunis  Educat,  from  infancy,  0. :  cu- 
narum  labor,  child's  work,  0. — Of  birds,  a  nest,  0. 

ounotabandus  (oont-),  c^.  [  cunctor  ],  lin- 
gering, loitering,  delaying :  milites,  L.,  Ta. 

onnotana^  du{;.  [P.  of  cunctor],  dilatory,  pro- 
crastinating :  natura  ao  senecta  cunctantior,  Ta. : 
de  rebus,  Ta. 

onnotanter,  adv.  with  comp.  [cunctor],  dowly, 
with  delay,  L.,  Ta. :  venia  data  cunctantius,  Ta. 

ounotatio  (oont-),  Onis,/.  [cunctor],  a  delay- 
ing, lingering,  tarrying,  delay,  hesitation,  do%tbt: 
cunctatione  otium  amittere:  superiorum  dierum 
Sabini,  Cs. :  maior  invadendi,  L. :  insita  ingenio 
meo,  L. :  propior  constantiae,  Ta. :  abiectA  cunc- 
tatione: sine  cunctatione:  de  morte  hominis,  lu. 
^Flur.,  Ta. 

ounotator  (oont-),  Oris,  m.  [cunctor],  a  de- 
layer, loiterer,  lingerer  :  ex  acerrimo  bellatore  fac- 
tus,  L. :  (Fabium)  pro  cuuctatore  segnem  com- 
pellabat,  deliberate,  L. :  natura,  Ta. :  populus,  L. 

ounotor  (oont-),  &tus,  &n,  dm.,  to  delay,  linger, 
loiter,  hesitate,  doubt:  cunctando  restituit  rem, 
Enn.  ap.  C. :  cunctando  bellum  gerebat,  L. :  omnia 
si  cunctor  amitto :  qui  cunctatus  f uerit,  L. :  dolo 
an  vere,  S. :  militibus  cunctantibus,  Desilite,  in. 
quit,  etc.,  Os. :  alius  alium  exspectantes  cunctami- 
ni,  S. :  diutius  in  vito :  inter  metum  et  iram,  Ta. : 
super  tant&  re,  Ta. :  Ounctatusque  brevi,  after  a 
moment  of  hesitation,  0. :  (apes)  partis  cunctatur 
in  omnis,  i.  e.  threatens,  V. :  propius  accedere,  S. : 
arma  capere,  L. :  cunctaroini,  quid  faciatis  ?  S. : 
non  cunctandum  quin  decertaret,  Cs. :  cunctatur 
amnis,  lingers,  V. :  corripit  Cunctantem  (ramum), 
reluctant,  V. — Pass,  impers. :  non  est  cunctandum 
profiteri,  etc. :  nee  cunctatum  apud  latera,  Ta. 

ounctus,  adj.  [contr.  for  con-ittnctus],  all  in  a 
body,  all  together,  the  whole,  all,  entire:  ordo :  sena- 
tus  populusque,  L. :  (Pallia,  Cs. :  plebes,  S. :  terra : 
oppida,  Cs. :    quin   cuncti   vivi   caperentur,  Cs. : 


cuncti  aut  magna  pars  Siccensium,  S. :  auxilia  rd 
p.  cunctis  senatQs  sententiis,  by  a  unanimous 
vote :  cunctis  lecti  navibus,  i.  e.  some  from  every 
ship,  V. — Mur.  n.  as  subst. :  cuncta  agitare,  every- 
thing at  once,  S. :  Cicero  cuncta  edoctus,  the  whole 
story,  S. :  Inter  cuncta,  at  all  times,  H. :  cuncta 
tibi  fatebor,  Y. :  ab  his  oriuntur  cuncta,  the  uni- 
verse, 0. :  cuncta  sub  imperium  accepit,  i.e,  the 
Roman  world,  Ta. — With  gen. :  hominum  cuncti, 
0. :  cuncta  terrarum,  everything  on  earth,  H. : 
cuncta  camporum,  Ta. 

ouneatim,  aeh.  [cuneatus],  tn  the  form  of  a 
wedge :  hostes  oonstiterunt,  Cs. 

ouneatua^  ac{j.  with  comp.  [  cuneus  ],  like  a 
wedge,  wedge-shaped:  collis  acumine  longo,  O. : 
iugum  montis  in  dorsum,  L. :  forma  acuti  ad  imam 
cuneatior,  L. 

onneolua^  l,  m.  dim.  [cuneus],  a  little  wedge. 

ouneua^  I,  m.  [1  CA-],  a  wedge:  cuneos  inse- 
rens :  cuneis  scindebant  lignum,  Y. :  iamque  la- 
bant  cunei,  L  e.  t?ie  pluas  in  the  hull,  0. :  Britannia 
in  cuneum  tenuatur,  Uke  a  wedge,  Ta. — A  wedge- 
shaped  body  of  troops,  wedge :  cuneo  facto,  Ge. : 
rupere  cuneo  viam,  L. :  cuneis  coactis,  Y. :  acies 
per  cuneos  componitur,  Ta. :  Maoedonius,  the  pKa- 
lanx,  L. — A  division ^  seats  in  a  theatre  (widen- 
ing  from  the  stage),  v.,  lu. — Hur.,  the  spectators, 
Ph. 

oanionlosnBj  acH.  [  cuniculus  ],  abounding  in 
rabbits :  Celtiberia,  Ct 

oumonlua^  I,  m,  [Spanish],  a  rabbit,  cony,  Ci. 
— A  passage  underground,  mine,  excavation  :  cuni- 
culos  agere  ad  aerarium:  cuniculis  ad  aggerem 
actia,  Cs. :  per  cuniculum  Crallorum  ascendit :  in 
arcem  agi  coeptus,  L. — F  i  g. :  ea  (res)  occulte  cu- 
niculis  oppugnatur,  i.  e.  by  secret  devices. 

onnnna^  I,  m.,  the  female  pudenda  (avoided,  as 
obscene,  C). — A  female:  belli  Causa,  H.  —  A.n. 
%inehaste  woman,  H. 

oupa,  ae,/.  [CVB-],  a  cask,  tun,  barrel:  taeda 
refertae,  Cs. :  vinum  de  cupft. 

onped-,  see  cupped-. 

Cupenona^  I,  m.,  a  priest  of  the  Sabines,  V. 

onpide,  adv.  with  comp.  and  sup.  [  cupidus  ], 
eagerly,  zedlously,  passionately,  vehemently,  anient- 
ly,  gladly:  alienos  (agros)  appetere:  cupidius 
agmen  insequi,  Cs. :  cupidissime  populi  amicitiam 
adpetere,  Cs. — Ambitiously,  in  a  partisan  spirits 
nihil  agere :  quid  a  senatu  fit  ? 

Cnpidineua^  a<i{f.,  of  Cupid:  tela,  0. :  sagit- 
tae,  0. 

oupiditaa,  fitis  (gen.  plur.  -t&tum,  rarely  -tft. 
tium,  C),  /.  [cupidus],  a  longing,  desire,  pastion 
eagerness:  nirois  confidere  propter  cupiditatem  : 
insatiabilis  veri  videndi :  pecuniae,  Cs. :  libertatia 


Digitized  by  V^OOQIC 


cnpido 


908 


our 


pogniDdi,  K. :  militum,  zeal^  Gs. :  ad  reditum : 
popalaria,  a  demagogue^*  ambiiian. — Ezoeaaive  de- 
nn,but^  pasnan:  vita  dbiuDcta  a  cupiditate: 
cteci  dominatrix  animi :  mala,  T. :  co^roere  omnia 
CQpiditates :  ardeDS  in  cupiditatibus,  S. — Avarice^ 
a^>idit\/^  covetcfiuness :  nisi  ipsos  caecos  redderet 
cupiditas, — An  object  of  demre:  alicuius  ex  fauci- 
bos  cupiditatem  eripere. — PartUanshipy partiality y 
%nfainu»:  cupiditatis  atque  inimicitiarum  suspi- 
cio:  dissimulatio  cupiditatis:  cupiditaa  ao  stu- 
(fiam,  partiality  and  prefudice^  L. :  omni  carens 
cupiditate,  etc,  i.  e.  without  personal  feelinff. 

1.  ODinclo,  inis,  /.  ( poet,  also  m. )  [  CVP-  ],  a 
dmrt,  wm4,  Umgitig,  eaffemest^  pamon:  cepit  me 
proloqni :  urbis  condendae,  L. :  somni,  S. :  gloriae, 
S. :  capldinibus  stataere  modum,  H. :  si  vobis  cu- 
jndo  Certa  sequi,  resolve^  V. — Excessive  desire,  pas- 
tiotK,  greed:  sordidus,  H. :  Respoosare  cupidinibua 
Foitis,  H. :  honoris,  S. :  praedae  caeca,  0. :  (oppi- 
<fi)  potiundi,  S. :  (rerum)  inmodica,  L. :  ferri,  /w«- 
mo^for  bloodshed,  V. :  an  sua  cuique  deas  fit  dira 
eapido,  his  inspiration,  V. — Love,  desire,  lust :  tur- 
pis,  V. :  Tisae  virginis,  O. :  f emineu8,/or  a  woman, 
0. :  moliebna,  Ta. 

2.  Cnpido,  inis,  m.,  the  god  of  love,  Cupid,  son 
of  Venua,  C,  V.,  0.,  H.— i^ur.;  mater  Cupidi- 
Dam,H. 

capidos,  a^j.  with  comp.  and  sup.  [  CVP-  ], 
^o^gii^^  desiring,  desirous,  eager,  zealous,  wishing, 
Mmff,  fond:  eius  videndi,  T. ;  bellandi,  Cs. :  te 
vidiendi :  tui,  devoted  to :  contentionis  cupidiores 
qpam  veritatis :  cupidissimus  litterarum,  N. :  cu- 
pwJteirais  omnibus,  eager  for  bcUUe,  Cs. :  moriri, 
0.:  toas  ooraponere  laudes,  Tb. :  in  perepiciendft 
rerum  naturi.  —  Excessivdy  desirous,  passionate, 
«^,  greedy,  lustful,  covetous :  animum  cupidum 
njc^  iDcendere,T. :  cupidoe  moderatis  antefcrre: 
viit  homo :  pecuniae :  rerum  novarum,  Cs. :  ani- 
■ii  rixae,  H. — Amorous,  loving, longing:  amantes, 
0.— Poet:  Eurjdicem  cupidis  amplectitur  ulnis, 
^■-^ Avaricious,  covetous:  homo. — Prejudiced, 
p»^an, partial:  quaestores  vehementer  (Verris) : 
Bolti  capidi  tui  arnit,  partisans :  cupidior  iudex. 

coplMiBy  ends,  a^.  with  sup.  [  P.  of  cupio  ], 
^mrous,  longing,  eager :  novarum  rerum,  Ta. : 
Bberorom,  Ta. :  cupienti88im&  plebe  oonsul  fac- 
tBA^atthe  earnest  desire  of,  a 

enplOb  I^,  Itus,  ere  [CVP-],  to  long  for,  desire, 
^ .'  Qoi  cupit,  i,e.is  possessed  by  a  master-pas- 
<^  H. :  omnibus  cupientibus  ad  castra  oonten- 
^}j  Cs. :  Duptias,  T. :  domum  alius,  alius  agros,  S. : 
ti^phum:  cupio  omnia  quae  vis,  your  wishes 
^nwmt,  H. :  imperia  mini  me  cupianda,  S. :  oorde 
CBp^ia,  Enn.  ap.  C. :  banc  visamque  cupit  potitur- 
^  eopitS,  0. :  quidqoid  cupitum  foret,  L. :  Emori, 
t:  udoe:  yiderei  qui  aadeat  dioere:  quid  pos- 


sent  perspici,  Cs. :  haberi  formosus,  H. :  me  esse 
clementem :  me  non  mendacem  putari :  et  se  cupit 
ante  videri,  V. :  ut  peccet,  etc. :  cuperem  ipse 
adesset  (i.  e.  vellem),  V.— 7b  be  weU  dv^fxtsed,  be 
favorable,  favor,  wish  well,  be  interested  for:  ipsi 
Gljcerio,  T. :  Helvetiis,  Cs. :  quid  ego  Fundanio 
non  cupio  ? — With  causd  (alcuius),  to  be  at  the  ser- 
vice of,  be  devoted  to,  be  ualous  for :  alquem  suft 
causa :  qui  te  neque  velle  sua  causft,  nee,  si  cupias, 
posse  arbitrantur:  cuius  causft  omnia  cupio,  to 
whom  I  am  wholly  devoted. 

oupitor,  dris,  m.  [cupio],  one  who  desires:  in- 
credibilium,  Ta. 

oupitua,  P.  of  cupio. 

ouppedia  ( oup-  X  »«,  /  [  cuppes,  dainty  ], 
daintiness^  lickerishness. 

ouppedinariua^  l,  m.  [cuppee],  a  maker  of 
dainties,  confectioner,  T. 

oupreasetum,  l,  n.  f  cupressus  ],  a  grove  of 
cypress-trees,  cypress  wood. 

oupresseus,  adj,  [  cupressus  ],  of  cypress,  of 
cypress  wood:  signa  lunonis,  L. 

oupressifer,  fera,  ferum,  a<fj.  [  cupressus  + 
YER-j,  cypress-bearing  :  Erymanthus,  0. 

oupressua,  I  {abl.  Q,  Ct,  0.),/.,  =  nnr<ipi<yaoc, 
the  cypress  (an  evergreen  ti-ee,  sacred  to  Pluto) : 
impulsa  Euro,  H. :  funebris,  H. :  feralis,  V. :  metas 
imitata,  i.  e.  cone-shaped,  O.^A  box  of  cypress 
wood:  16 vis,  H. 

our  or  (older)  qu5r,  adv.  [quoi+rei].  I.  In- 
ierros.,whff  wherefore  f  for  what  reason  f  quor 
amat?  T. :  Me.  Non  possum.  Ch,  Quor  non  ?  T. : 
cur  ego  plebeios  magistratQs  .  .  .  video  ?  etc.,  L. : 
Obsequium  ventris  mihi  pemiciosius  est  cur  f  H. 
— Implying  dissatisfaction:  Sed  quid  ego?  quor 
me  excrucio  ?  T. :  Cur  me  querelis  exanimas  tuis  ? 
H. :  Eheu  me  miserum,  quor  non  aut  istaec  mihi 
Aetas  et  formast,  etc.,  T. :  cur  ego  tecum  non 
sum  f :  quor  simulas  igitur  ?  T. :  cur  enim,  inquies, 
etc. — With  potential  subj.,  in  excuse  or  deprecat- 
ing censure :  cur  aliquos  amitteret?  etc.,  Cs. :  *  at 
propinquis  placuit.'  Cur  non  placeret,  cum,  etc. 
— Implying  a  logical  conclusion:  animo  si  isto 
eras,  cur  non  cecidisti, etc.,  N.— II.  Re  1  at., /or 
what  reason,  wherefore,  why,  to  what  purpose,  from 
what  motive:  duae  causae  sunt,  cur  tu  debeas, 
etc. :  causa  nulla  est,  cur :  Est  vero  cur  quis  no- 
lit,  etc.?  is  there  any  reason  whyf  0.:  quid  est, 
cur  tu  sedeas  ? :  ne  cui  sit  vestrum  mirum,  cu^, 
etc.,  T. :  demiror,  cur  dicas,  at  your  saying. — On 
account  of  which,  by  reason  of  which,  wherefore, 
that :  Quid  obstat,  quor  non  fiant,  T. :  Erat  nihil 
cur  properato  opus  esset:  en  cur  arator  f actus 
sit:  quid  sibi  (Caesar)  vellet,  cur  veniret?  etc., 
what  did  he  want,  that  he  should  come  for  it  f  etc., 
Ob.  :  ne  doleas,  cur  tibi  iunior  paeuiteat,  eomplak^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


204 


curioBus 


ing  that^  etc.,  Q. ;  Btiperest,  cur  vivere  sustineam, 
proles, /or  whose  take^  O. 

oura,  ae,  /.  [  CAV-  ],  trouble^  care^  attention, 
pains,  industry,  diligence,  exertion:  magn&  cum 
ciira  liieri,  Cs. :  in  aliquft  re  curam  pouere:  con- 
suluiii  in  re  p.  custodiendft :  suucioa  cum  curft 
reficere,  S. :  cura  adiuvat  (formain),  art  sets  off, 
0. :  lentis,  culture,  V. :  bourn,  rearing,  V. :  eo 
maiore  cura  illam  (rem  p.)  administrari,  S. :  in  re 
uni  consumere  curam,  H. :  sive  cura  illud  sive 
inquisitio  qtvlX,  friendly  interest,  Ta. :  Ouraque  fini- 
timos  vincere  maior  crat,  more  pressing  business, 
0. ;  nee  sit  mibi  cura  mederi,  nor  let  me  try,  V. : 
vos  curia  solvi  ceteris,  T. :  difficilis  rerum  aliena- 
rum,  management:  bonarum  rerum,  attefUion  to, 
S. :  deorum,  service,  L. :  Caesaria,  H. :  peculi,  V. : 
de  public^  re  et  privat& :  tamquara  de  Samnitibus 
curam  agerent,  as  if  the  business  in  hand  were,  etc., 
L. :  non  tarn  pro  Aetolis  cura  erat,  quam  ne,  etc., 
L. — In  dat.  predicat. :  Curae  (alcui)  esse,  to  be  an 
object  of  (one's)  care,  to  take  care  of  attend  to,  be- 
stow pains  upon :  pollicitus  est,  sibi  earn  rem  curae 
futuram,  should  be  his  business,  Cs. :  rati  sese  dis 
curae  esse,  S. :  nullius  salus  curae  pluribus  fuit : 
Quin  id  erat  curae,  that  is  just  how  Itoas  occupied, 
H. :  dumque  amor  est  curae,  0. :  magis  vis  morbi 
curae  erat,  L. :  Caesari  de  augend  ft  mea  dignitate 
curae  fore:  de  ceteris  senatui  curae  fore,  S. :  pe- 
titionem  suam  curae  habere,  S. :  curae  sibi  habere 
certiorem  facere  Atticum,  etc.,  N. — Administra- 
tion, charge,  oversight,  command,  office:  rerum  p. 
minime  cupiunda,  S. :  navium,  Ta. :  legionis  ar- 
roandae,  Ta. :  tempora  curarura  remissionumque 
divisa,  Ta. — Poet.,  a  guardian,  overseer:  fidelis 
harae,  i.  e.  the  swine-herd  Eumaeus,  0. — Study,  re- 
flection: animus  cum  his  habitans  curis:  cura  et 
meditatio,  Ta. — A  result  of  study,  work:  recens, 
0. :  inedita,  0. :  quorum  in  mantis  cura  nostra 
venerit,  Ta. — A  means  of  healing,  remedy :  dolo- 
ris:  Ilia  fuit  lacrimis  ultima  cura  meis  (of  sleep), 
Pr. — Anxiety,  solicitude,  concern,  disquiet,  troubU, 
grief,  sorrow:  maxima:  gravissima:  cottidiana 
cura  angere  animum,  T. :  curae  metQsque  s  neque 
curae  neque  gaudio  locum  esse,  S. :  gravi  saucia 
cura,  V. :  edaces,  H. :  de  coniuge,  0. :  quam  pro 
me  curam  geris,  V. :  curae,  quae  animum  divorse 
trahunt,  T. — 7%*  care  of  love,  anxiety  of  love,  love: 
iuvenum  curas  referre,  H. :  curS  removente  sopo- 
rem,  0. — A  loved  object,  mistress :  tua  cura,  Lyco- 
ris,  V. :  iuvenum,  H. :  Veneris  iustissima,  worthiest, 
V. :  tua  cura,  palumbes,  V. —  Person.,  Care,  H. : 
Curae,  Cares,  Anxieties,  V. 

carabilifl,  e,  adj.  [euro],  requiring  treatment, 
serious:  vindicta,  lu. 

curalium,  i,  n.,  =  icopdXXiov  (icowp-),  coral,  0. 
—Plur.,  0. 

ourandae,  curana,  PP.  of  euro. 


(curate,  adj.),  only  comp.,  carefully,  dU^hUly: 
curutius  disserere,  Ta. :  legi,  between  the  lines,  Ta. 

oiiratio,  onis,  /.  [euro],  a  caring  for,  adminis- 
tration, oversight,  care,  management,  charge:  cor- 
poris: valetudinis. — Public  duty,  administration^ 
charge,  office:  munerum :  sacrorum,  L. :  rei  p.,  L: 
regia :  altior  fastigio  suo,  L. :  regni,  the  regency, 
Cs. — A  means  of  healing,  remedy,  cure:  morbia 
curationes  adhibere:  inter  primam  curationem 
ezspirare,  the  first  dressing,  L. 

curator,  ori.^,  m.  [euro],  he  who  takes  charge, 
a  manager,  overseer,  superintendent,  keeper,  com' 
missioner,  delegate  .*  urbis  ludonimque :  viae  Fla- 
miniae :  fidus  negotiorum,  S. :  rei  p.,  S. :  muriB 
reficiendis :  legibus  agrariis. — A  guardian,  cura- 
tor, trustee :  a  praetore  datus  (to  an  incompetent 
person),  H. 

ciiratura.  ae,/.  [euro],  care,  treatment^  T. 

curatUB,  adj.  with  sup,  [P.  of  euro],  carefully 
regarded,  anxious:  curatissimis  precibus  prote- 
gere,  Ta. 

curoulio,  6uis,  m.  [CVRr],  a  corn-worm,  weevil, 
V. 

Curetea^  um,  m.,  =  KovprjrtQt  ancient  priests 
of  Cybele  in  Crete,  Y.,  O. 

Curetia,  idis,  /.,  adj.f  of  the  Curetes  ;  hence, 
Cretan :  terra,  0. 

curia,  ae,  /.  [SCV-],  a  court,  curia,  association 
(each  of  the  three  patrician  tribes  contained  ten 
curiae),  L. — A  house  for  the  religious  services  of  a 
curia  :  prisca,  0. — A  senate-house,  place  of  meet- 
ing of  the  senate  (usu.  the  Curia  Hostilia  built  by 
Tullus  Hostilius),  L. :  (curiam)  incendere,  C,  S., 
v.,  0. :  Pompeia,  built  by  Pompey  :  Syracusia : 
Troiae,  0. :  Saliorum,  the  official  building  of  the 
Salii  on  the  Palatine  Hill. — F  i  g.,  the  senate  :  sum- 
mum  auxilium  omnium  gentium :  alqm  in  curiam 
iutroducere,  L. :  Martis,  i.  e.  the  Areopagus,  lu. — 
As  emblem  of  law:  stante  urbe  et  curiA:  pro 
curia  inversique  mores !  H. 

curialia,  is,  m.  [curia],  a  member  of  the  same 
curia :  in  suos  curialls  hospital  is. 

curiatim,  adv.  [  curia  ],  by  curiae  :  populum 
consul  uit. 

curiatua,  adj.  [curia],  of  the  curiae :  comitia, 
the  assembly  of  patrician  tribes,  voting  by  curiae  : 
lex,  passed  by  the  curiae,  L. 

curio,  Onis,  m.  [curia  1,  the  priest  of  a  curia : 
maximus,  over^  all  the  curiae,  L. 

(curioae),  adv.  [curiosus],  carefully,  attentively. 
—  Comp.:  cunosius  animadVertunt  ea. — Curio^ts- 
ly :  conquirere. 

curiositaa,  atis,  /.  [  curiosus  ],  eagerness  f<yr 
knowledge,  inquisitiveness. 

ourioBua^  adj.  with  comp.  and  sup,  [curaj,  &•- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ouris 


205 


OUTBUS 


tbfmmf  care,  painstaking,  careful,  dUigerU,  thought' 
/ulyCU9oted,att€tUive:  in  oinni  historia:  ad  iave- 
sdgaodum  carioeior. — Inquiring  eagerly,  carious, 
wqmtkkM:  nemo,  T. :  in  re  p. :  curiosissimi  ho- 
minei :  ocnli — Meddletome,  officious,  curious,  pry- 
ta^,  inquisitive :  patere  me  esse  curiosum :  homo, 
onxis  (qnixis),  Itis  [Sabiue],  a  spear,  0. 
cnro  (old  formSf  coeret,  coerart,  coerandl,  CX 
M,  itns,  ire  [cura],  to  care  for,  take  pains  with, 
he  wlicitous  for,  look  to,  attend  to,  regard:  diligen- 
ter  pneceptum,  N. :  magna  di  curant,  parva  ne- 
gl^innt :  alienam  rem  suo  periculo,  S. :  te  curasti 
moUiter,  have  taken  tender  care  of  T. :  corpora, 
refretk,  L :  membra,  H. :  genium  mero,  itidulge, 
B. :  curati  cibo,  refreshed,  L, :  prodigia,  see  to,  \.  e. 
«wrt,L:  nihil  deos, V. :  praeter  animum  nihil: 
iliad  eari,  i.  e.  donH  be  anxious  about  that,  T. :  in- 
Tcntom  libi  curabo  Pamphiluro,  T. :  res  istas 
•cire:  leones  agitare,  H. :  verbo  verbum  reddere, 
H.:  crinte  soWere,  O. :  ut  natura  diligi  procreatos 
Don  coraret :  utres  uti  fierent,  S. :  cura  ut  valeas, 
takt  ears  of  your  fualth:  omnibus  rebus  cura  et 
pnmde,  ne,  etc. :  Curandum  inprimis  ne  iniuria 
fiat, In.:  iam  curabo  sentiat,  quos  attentarit,  Ph. : 
bod  diligentius  quam  de  rumore :  quid  sint  conu- 
bia,  0.:  curasti  probe,  made  preparations,  T. : 
eonbitur,  U  shall  be  seen  to,  T. :  nee  vera  virtus 
Ottnt  repcmi  deterioribus,  H.  —  With  aec.  and 
gerwdise,  to  have  done,  see  to,  order :  pontem  fa- 
dondam,  Cb.  :  pecuniam  solvendam :  fratrem  in- 
tettdendjim,  N.  —  To  administer,  govern,  preside 
f^tr,  command:  bellum,  L. :  se  remque  p.,  S. : 
prorindam,  Ta. :  ubi  quisque  legatus  curabat, 
(mnokdsd,  & :  in  eft  parte,  S.  —  7b  heal,  cure: 
com  neque  carari  posset,  etc,  Cs. :  adulescentes 
gnrios  aegrotant,  tristius  curantur :  aegrum,  L. : 
*%iem  herbft,  H. :  volnus,  L,  —  Fig.:  provin- 
eiam :  reduviam. —  To  attend  to,  at^just,  settle,  pay : 
(qqiiudos)  pro  signis:  pecuniam  pro  f  rumen  to 
^*P^  L. :  me  cui  iussisset  curaturum,/>ay  to  his 
^^:  Oviae  curanda  sunt  HS  C. 

oorzioiihuii,  X,  n.  dim.  [  currus  ],  a  smtUl  car, 
(itriot,  racing  ear:  quadrigarum  curriculum: 
camculo  pulverem  CoU^isse,  H. :  effundit  habe- 
BM  Gurriculo,  la. — A  wagon:  in  amnem  praeci- 
pfttre  curricula,  Cu. — A  running,  course :  Curri- 
colo  percorre,  at  f\dt  speed,  T.  —  A  race:  se  in 
offricak)  exeroentes :  equorom,  L.  —  A  race- 
ff^md,  raee-course:  in  eodem  curriculo  esse. — 
^ '^%^ a  coursey  career:  vitae:  noctis,  V. :  oonsue- 
^i^ :  haec  curricula  mentis. 

oozTo,  cucurrl,  cursus,  ere  [1  CEL-  ],  to  run, 
wow  qukkfy,  hasten :  propere,  T. :  per  totum  con- 
^we  pavidi,  H. :  fogiens  hostem,  H. :  Plus  ho- 
>ne,  with  S9^)erhuman  speed,  0. :  ad  vocem  prae- 
^^0.:  eofldem  cursGs:  curritur  ad  praetorium. 
-"With aee. :  qui  stadium  currit,  runs  a  race:  iter 


aequore,  V.:  aequor,  V. — Pro  v.:  currentem  in- 
citare,  to  spur  a  willing  horse:  asellum  currere 
doceas,  i.  e.  you  labor  to  no  purpose,  H. :  per  flam- 
mam,  to  go  through  fire. — P  o  e  t.,  of  rapid  motion, 
to  sail,  fly,  hasten,  move  rapidly :  per  omne  mare, 
H. :  mercator  ad  Indos,  H. :  medio  ut  limite  cur- 
ras,  Icare,  0. — Of  things,  to  run,  flow,  roll,  sprecul, 
extend:  amnes  in  aequora  currunt,V. :  flumina, 
0. :  currente  rotft,  H. :  rubor  per  ora,  V. :  rivis 
currentia  vina,  V,  —  F  i  g.,  to  run,  flow,  trip,  ad- 
vancCf  niove,  pass  away :  proclivi  currit  oratio : 
versus  incomposito  pede,  H. :  nox  inter  pocula 
currat,  Pr. :  Aetiis,  H. — With  ace.,  to  run,  traverse: 
eosdera  curaQs,  adopt  the  same  policy,  —  Poet.: 
Talia  saecla  cuirite  (i.  e.  currendo  efficite),  V. 

ouxTuoa,  ae,/.,  a  hedge-sparrow,  I  e.  cuckold, 
lu. 

currus,  Os  (da/,  a,  gen.  plur.  am,  V. ),  m.  [1 
CEL-],  a  chariot,  car,  wain,  wagon,  C,  V. — Plur., 
of  one  wagon  (poet.),  V. :  non  curribus  utere  no- 
stris,  0.  —  A  triumplial  car,  C,  H.,  0.  —  A  war- 
chariot,  Cs. :  inanis,  V. :  curru  proeliari,  Ta. — A 
triumph,  C. — A  team  of  horses,  span  (poet.) :  ne- 
que  audit  currus  habenas,  V. :  curru  dat  lora  se- 
cundo,  V. — A  ship,  boat  (poet.),  Ct — A  pair  of 
small  wheels  under  the  beam  of  a  plough,  V. 

oursim,  adv.  [  curro  ],  quickly,  swiftly,  hastily, 
speedily :  agmine  acto,  L. :  dicere  aliena :  pergere. 

oursito,  — ,  — ,  hTe,freq.  [curso],  to  run  about, 
run  hither  and  thither :  sursum  deorsum,  T. :  hue 
et  illuc,  H. — Of  atoms,  to  vibrate :  casu  et  temere. 

ourso,  — ,  — ,  are,  freq.  [curro],  to  run  hither 
and  thilher,  run  constantly:  ultio  et  citro:  ad 
istam,  T. :  per  foros :  cursari  rursum  prorsum,  T. 

cursor,  oris,  w.  [1  CEL-],  a  runner,  racer,  com- 
petitor: Ut  cursor  frena  retentat  equi,  0.  —  A 
courier,  post,  N. :  per  dispositos  cursores  nuntiare, 
Ta. — A  lackey,  errandboy :  Gaetulus,  lu. 

cursus,  Os,  m.  [  1  CEL-  ],  a  running,  course, 
way,  march,  passage,  voyage,  journey:  cursum 
quom  institeris,  T. :  navium,  Cs. :  ingressus,  cur- 
sus, accubitio :  cursu  cum  aequalibus  certare,  S. : 
cursu  contiugere  metara,  H. :  se  cursu  miratur  in 
ipso,  0. :  quique  pedum  cursu  valet,  V. :  hue 
magno  cursu  intenderunt,  at  full  speed,  Cs. :  cursu 
Troas  agebat,  V. :  cursu  in  hostem  feruntur,  ad- 
vance at  a  run,  L. :  cursum  in  medios  dedlt, 
rushed,  V. :  eflfuso  cursu,  L. :  eodem  cursu  conten- 
dere, right  onward,  Cs. :  tam  brevi  tempore  tantoa 
cursQs  conficere :  cursum  direzit,  quo  tendebat, 
X. :  iterare  cursQs  relictos,  H. :  Hunc  morem  cur- 
sQs docuit,  sort  of  race,  V. :  Cursibus  decernero, 
in  racing,  V. :  Quo  cursu  deserta  petiverit,  flight, 
V. :  in  hoc  medio  cursu,  i.  e.  halfway  across,  Cs. : 
secundissimo  vento  cursum  tenere. — Of  things,  a 
course,  way, flow:  stellarum :  mutata  suos  flumina 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


curto  2 

curstls,  movemerUf  Y. :  Oursibus  obliquis  fluens, 
0.  — AjHuaage:  cureum  ezspeotare,  i.  e.  a  fair 
wind. — roQi.1  et  vi  curaus  in  altam  Vela  vocet, 
V. — F  i  g.,  a  course^  progress^  direction,  way,  pas- 
sage,  access,  succession :  rerum :  vitae :  quem  dede- 
rat  cursum  fortuna,  V. :  iemporum :  continuus 
proeliorum,  Ta. :  vocis  per  omnis  sonos :  invectus 
contexere  cursu,  i.  e.  in  a  breath,  lu. :  In  cursu 
meus  dolor  est,  i.  e.  is  permanent,  0. :  recto  depel- 
lere  cMVBu,from  virtue,  H. 

oarto,  AvI,  atu8,  ftre  [  curtus  ],  to  shorten,  eon- 
sums:  Quantulum  suroroae  curtabit  quisque  die- 
rum,  H. 

ourtofli  o^/m  shortened,  mtUilated,  broken,  short : 
vasa,  lu. :  testa,  0. :  temone  iugum,  lu. :  ludaei, 
i.  e.  circnmcised,  H. :  equus,  castrated,  Pr. :  mulus, 
toith  cropped  tail,  H. — ^F  i  g.,  lessened,  impaired,  de- 
fective^ poor:  res,  H. :  sententia :  fides  patriae, 
lu. — Of  discourse,  incomplete, 

ourulis  (ourr-),  e,  €u(j.  [currus],  of  a  chariot : 
equi,  the  horses  provided  at  the  public  cost  for  the 
games,  L. :  sella,  the  curule  chair,  official  chair  (of 
consuls,  praetors,  and  curule  aediles),  C,  L. :  ebur, 
a  throne  of  ivory,  Ta. — As  subst.f,  the  curule 
chair,  Ta. :  summas  donare  curulls  (sc  sellas), 
magistracies,  lu. — Occupying  the  curule  chair,  of 
cunde  rank:  aedilis,  L. :  aedilitas:  ebur  (I  e. 
sella),  the  consulship,  H. 

(ourvimen,  inis),  n.  [cunro],  a  bending,  bend, 
vatdting  (only  abl.  sing,,  nom.  and  ace,  piur,) :  pa- 
triae cur^amina  ripae,  0. 

ourvatura,  ae,/.  [curve],  a  bend:  rotae,  i.  e. 
the  rim,  0. 

ourvo,  ftvl,  fttus,  are  [curvus],  to  crook,  bend, 
bow,  curve,  round  i  Gurvari  mands  et  crescere  in 
unguis,  O. :  flexile  oornu,  0. :  lances,  i,  e.by  its 
weight,  H. :  Fronte  curvatos  imitatus  ignis  lunae, 
the  flaming  sickle,  H. :  curvata  in  mentis  faciem 
unda,  rolling,  V. :  curvato  gurgite,  arched,  V. :  Nee 
curvarent  Aeacon  anni,  cause  to  stoop,  0. :  curvata 
senis  membra,  Ta. — ^F  i  g.,  to  make  to  yield,  bend, 
move :  te,  H. 

ourmui  (-vob),  a^j,  [CVR-],  erooked,  curved, 
bent :  aratrum,  V. :  hami,  0. :  faloes,  V.  r  rates, 
Pr. :  litora,  Ct :  flumen,  winding,  Y.:  aequor, 
swelling,  0. :  arator,  stooping,  V. :  caelator,  lu. — 
As  siSist,  n. ;  curvo  dignoscere  rectum,  (moral) 
crookedness,  H. 

ouBpia,  idis,/.,  a  point,pointed  end,  blade,  head: 
asseres  cuspidibus  praefixi,  Gs. :  acuta  tell,  0. :  pro 
longft  cuspide  rostrum,  sword-blade,  0. — A  spear, 
javelin,  lance,  V.  ?  tremenda,  H. — A  trident  (of 
Neptune),  0. :  triplex,  0. — A  sceptre  (of  Aeolus), 
V. — A  sHng  (of  a  scorpion),  0. 

ouatodia,  ae,  j^.  [custos],  a  watching,  wateh, 
guard,  care, protection:  fida  canum :  dura  matrum, 


»6  outla 

oversight,  H. :  navium,  Gs. :  ilia  (sc  ponUs),  N. :  all. 
quid  privatft  custodift  continere:  suae  custodiae 
causft  habere,  <u  a  body-guard,  Gs. :  navis  ad  cu- 
stodiam  posita,  Gs. :  fida  iustitiae :  fidelis  memoriae 
rerum  gestarum,  L. :  magni  oensOs,  In. — A  guard, 
watch,  sentinel  (mostly  plur,) :  colooia  meis  custo- 
diis,  vigiliis  munita:  (testis)  vi  custodiisque  reti. 
nere. — Sing.  eoUeet. :  custodiam  eo  suis  VI  milia 
hominum  reliquerunt,  Gs. — A  guarded  place, 
guard-house,  watchrstation:  haeo  (urbs)  mea  est 
custodia:  in  hac  custodiA  et  tamquam  speoulA: 
f amilias  in  custodiis  habere. — A  touching,  guard- 
ing, custody,  restraint,  ward,  confinement :  eius,  L. : 
in  hostium  custodias  numerum  civium  includere : 
ipsos  in  custodiis  habere,  S. :  in  liber&  custodift, 
i.  e.  under  arrest  without  imprisonment,  surveiU 
lance,  L.:  in  liberis  custodiis,  S.  —  Fig.:  (elo- 
quentia),  saepta  liberal!  custodift. — A  place  ofcot^ 
finement, prison,  hold,  keep:  in  custodift  necatur, 
Gs. :  te  in  custodiam  dare. — F  i  g. :  corporis  custo- 
diis se  liberare. 

ouatddio,  I VI,  itus,  ire  [custos],  to  watch,  prO' 
led,  keep,  defend,  guard:  provinciam :  tuum  cor- 
pus: me  civitatis  oculi  custodiunt:  custodiri  su- 
specta,  be  garrisoned,  Ta. :  castra,  ne  quia  elabi 
posset,  L. :  ne  qua  manus  se  attollere  possit,  V. : 
ut  ebibat  heres  custodis?  hoard,  H.:  quanto  se 
opere  custodiant  bestiae,  are  on  the  watch :  dili- 
gentissime  te  ipsum :  templum  ab  Hannibale,  N. 
— To  keep,  preserve,  regard,  heed:  alqd  animo  et 
memoria:  dicta  litteris. — To  hold  bcuJc,  preserve, 
keqt:  multorum  te  oculi  non  sentientem  custo- 
dient:  aliquem,  ne  quid  auferat,  wo/cA. — To  hold 
in  custody,  hold  captive:  ducem  praedonom :  bo- 
vem,  V. 

ouatoa,  5di8,  m.  and  /.  [SGV-],  a  gttard,  watch, 
preserver,  keeper,  overseer^  protector,  defender,  at- 
tendant :  corporis,  a  body-guard,  L. :  nostri,  Cs. : 
portae:  pontis,  N. :  cum  custodibus  venire,  tmder 
guard,  &,:  gregi8,y.:  pecuniae  quam  regni  me- 
lior,  L.:  puellae,  0.:  custos  Quoi  commendavi 
filium,  ttUor,  T. :  custodis  eges,  a  guardian,  H. : 
Virtutis,  H.:  dei  custodes  urbis:  rerum  Oaiesar, 
H. — Of  dogs,  y. :  finis  custode  tueri,  ou^Dosts,  V. 
— A  keeper  of  the  ballot-boz,  inspector  (in  charge 
of  the  voting-tablets):  tabellarum:  tribfLs  nullo 
custode  sortitus. — A  watch,  spy :  Dumnorigi  cu- 
stodes ponit,  ut,  etc,  Gs. :  custodem  Tullio  me 
apponite:  num  nam  hie  relictu^s  custos,  Nequia 
clam  curset,  etc.,  T. — AjaUer,  keeper:  praefectus 
custodum,  chief  jailer,  N. :  te  sub  custode  tenebo, 
H. — F  i  g.,  a  keeper,  guardian  :  dignitatis  (fortitu- 
do^ :  sapientia  totius  hominis. — A  receptacle,  safe^ 
holder:  ebumea  Telorum,  quiver,  0. :  turis, oa  l«i- 
cense-box,0, 

outionla,  ae,  /.  dim,  [cutis],  the  skin,  hu 

outia»  is,/.  [SCJV-],  the  skin,  H.,  0. :  pro  cote 

Digitized  by  V^OOQIC 


ojathus  907 

:  curare  cutem,  i.  e.  to  make 


pdlis,  la.— Prov, 
mtek  of  onmel/^  H. 

cjathus,  I,  m^  =  rva^oci  a  cup^  drinking-cup^ 
ffUa:  cyatbofl  sorbillans,  T.,  H.,  lu. — A  nuasure^ 
Ae  12M  part  of  a  sextaritu,  H. 

cybaeua,  adj.  [rv/Sij],  round-hviled,  with  swell- 
ing bodjf:  na?ia,  a  merchant-veaeel :  de  cjbaeft  re- 
spoDdere  (sc  navi). 

CSrbele  and  (poet.)  Cybebe,  Ss,/.,  a  Phrygian 
goddm^  wortk^pped  at  mother  of  the  gode :  Cybele, 
V,  0,  a :  Cybebe,  V.,  Ct,  Pr.,  Ph. 

c^daa,  adis,  /.,  ^  cvcXac,  a  circular^  white  or 
pirpU  atate-rob€y  vnth  a  border^  Pr.,  lu. 

o^clioufly  adj.,  =  jRNcXucoc,  of  a  cycle:  scrip- 
tor,  a  cydie  poet,  one  of  the  authors  of  the  cyde  of 

CjcUdpB,  Opis  (aee.  -dpem  or  -5pa),  m^  = 
KikXw^  (round-eve),  a  Cydom,  one  of  the  fabulous 
panti  OH  the  coast  of  SicUy,  C,  V.,  H.,  0.,  lu.: 
Cydopa  saltare,  to  imitate  by  pantomime,  H. :  mo- 
Teri,  H.— iVwr.,  in  later  fable,  the  assistants  of  VtU- 
can  at  Mx  forge  under  Aetna,  V. 

cycnens  (o^^;ii-),  adj.,  =  rvcvnoc,  of  a  swan : 
vox  et  oratio,  L  e.  the  last  speech. 

cjciras  or  c^e;ntia,  I,  m.,  =  cvcvoc,  the  swan  ; 
cdebrtted  for  its  singing,  esp.  when  dying;  oon- 
•ecrtted  to  Apollo  ;  a  bird  of  good  omen,  v. ;  at- 
tached to  the  chariot  of  Venus,  0. — P  r  o  v. :  oer- 
tent  cycnis  ululae,  V. — A  singer:  Dircaeus,  i  e. 


oyllndma^  dri,  m.,  =  d;Xcv^poc,  a  cylinder. — 
A  cylindrical  stone  for  levelling,  roller,  V. — A  prS' 
ciouM  stone  in  the  form  of  a  cylinder,  lu. 

Cyllene,  69,  and  &«>/.)  a  mountain  of  Arcadia, 
sacred  to  Mercury,  V.,  0. 

CylleniuSk  adj.,  of  Cyllene:  proles,  i.  e.  Mer» 
ci*ry^  ^'  •  ignis,  the  planet  Mercury,  V. — ^As  subsi, 
m.,  Merairy,  V.,  O. 

oyinba,  see  curoba. 

cymbalum,  I,  n.  {gen.  piur.  Cymbalam,  Ct),  = 
KvufiaXov,  a  cymbal ;  two  hollow  plates  of  brass, 
which  ring  when  struck  together  (used  in  festivals): 
cum  domus  cymbalis  personaret,  V.,  0.,  Ct,  lu. 

Ojnnbiani,  I,  n.,  =  Kviifiiov,  a  small  drinking- 
vessel,  cup,  bowl,  V. 

oynioua^  adi.,  ^  Kwucd^,  Cyme :  institutio,  the 
Cynic  philosophy,  Ta. — As  subst.  m.,  a  Cynic  phi- 
losopher. Cynic,  C.,  H.,  lu. :  nudus,  i.  e.  Diogenes, 
lu. 

oynooephalua^  I,  m.,  =  rwocl^aXoc,  an  ape 
with  a  dog*s  head 

CynoBfkra,  ae,/,  =  Yiw6oovpa  (dog*s  tail),  the 
Lesser  Bear  (a  constellation),  C,  0. 

oyparlsBua^  \,f.,  =  itvirapiaooQ,  a  cypress-tree. 
— ^ur. :  coniferae,  V. 

oytUuB,  I,  m.,  =  KVTtooQt  a  kind  of  clover, 
shrubby  clover,  V. 

Cytd]iaoua»  a^.,  of  Cytorus,  Oytorian:  peo- 
ten,  i.  e.  of  boxwood,  0. 


Diciooa,  I,  m.,  a  gold  coin  of  Domitian,  con- 
feror  of  the  Daeians,  lu. 

dactylicnBi  euij.,  ^  icucrv\ue6£,  dactylic:  nu- 

Derua. 

dactyh]%  1,  m.,  =  ddxrvXoc  (a  finger),  a  dactyl. 
daedalna,  ae^.,  ^  BaiiaXoc*  skilful,  cunning: 
^^^y.^Artfully  contrived,  skUfti:  tecta,  V. 
Dama,  ae,  m.,  a  dav^s  name,  H. 

damiorgoB  (dem-),  l,  m.,  =  SriniovpySc  (Dor- 
ic, Hft'),  a  magistrate,  one  of  ten  councillors  of  the 
At^aeoi  league,  L. — A  comedy  by  Turpilius. 

damma  ( not  dftma  ),  ae,  /.  ( poet  also  m. ), 
(DOM-],  a  deer,  buck,  floe,  antelope,  chamois  (a 
5P»tl  name  for  the  deer  tribe),  v.,  H.,  0.,  lu.— 
rAMm:  nil  damma  sapit,  lu. 

touiatio,  onis,  /.  [  damno  ],  condemnation, 
vmietion:  banc  damnationem  duci  non  oportere: 
nonim  acerbissimae :  damnationem  anteire  vene- 
^Tl:  ambitfts:  tantae  pecuniae,  to  so  large  a 
M-  bae  pecuniae  tibi  damnationi  esse  deberent 


damnatdiliifl^  acy,  [damno],  damnatory,  eon- 
demnaiory:  indicium. 

damnatua,  a^.  with  comp,  [  P.  of  damno  ], 
condemned,  under  sentence,  convicted:  contra  dam- 
natum  dicere:  ut  damnati  in  integrum  restituan- 
tur :  ezsilium  daronatis  permissum  est,  S. — Jiep- 
rebate,  abandoned:  mantis,  Pr. :  quis  te  damna- 
tior? 

damno,  ftvl,  atus,  &re  [  damnum  ],  to  aeffudgs 
guilty,  condemn,  convict:  reum:  damnarent  an 
absolverent :  delicta  mariti,  i.  e.  believe  him  guilty, 
0. :  causa  damnata,  decided  unfavorably:  contra 
edicturo  fecisse  damnari :  ambittls  damnatus,  Cs. : 
furti :  eo  crimine  damnari :  Clodio  interfecto,  eo 
nomine  erat  damnatus,  Cs. :  existimatione  dam- 
natus, by  public  opinion :  de  maiestate  damnatus : 
damnatus,  quod  praebuisset,  etc.,  L. :  ducent  dam- 
natum  domum,  will  condemn  and  drag  home  (as  a 
fraudulent  debtor),  T. :  damnatum  poenam  sequi 
oportebat,  if  convicted,  Cs.  —  To  sentence,  doom : 
capitis,  Cs. :  octupli  damnaii,  mulcted:  absentem 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


damnoBe 


208 


de 


capitalis  pociiae,  L.  :  falso  damiiati  cnniinc  mor- 
tis, V. :  longi  laboris,  H. :  tertia  parte  ngri,  L. : 
morti.  L. :  a  Popilio  decern  niilibus  aeris,  i.  e.  prose- 
cuted by  P.,  and  fined^  L. :  gladiatorum  dare  cen- 
tum Damnati  paria,  i.  e.  bound  by  the  will,  H. —  To 
condemn,  blame,  disapprove,  reject:  ntmios  amores, 
0. :  facto  damnandus  in  uno,  0. :  sua  lumina,  tlie 
midenee  of,  0. :  consilium,  Cu. — To  consecrate,  de- 
vote, condemn  as  a  sacrifice :  caput  Oreo,  V. :  Quem 
damnet  labor  (sc.  leto),  V. — With  voti  (poet,  also 
tfotis),  to  grant  one's  prayer  (and  thus  exact  fulfil- 
ment of  a  vow) :  dixit  nunc  demum  se  voti  esse 
damuatum,  N.:  ut  damnarentur  ipsi  votorum,  L. : 
damnabis  tu  quoque  votis  (agricolas),  V. 

damnOBei  adv.  [damuosus],  ruinously^  destruc- 
tively:  bibimus,  i.  e.  so  as  to  ruin  the  host,  VL. 

damndsiiB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [  dam- 
num 1,  injurious,  destructive,  pernicious:  ingenia, 
L.:  Venus,  H. :  libido,  U. :  anes,  0. :  bellum  Ro- 
roanis,  L. :  discordia  damnosior  rei  p.,  L. :  res 
damnosissiroa  divitibus,  L. :  virtus  duobus,  0. : 
canes,  the  worst  cast  of  the  dice,  Pr. ;  dies,  time,  the 
destroyer^  H. :  patina  multa  dumiiosa  papyro,  i.  e. 
costly,  lu. — As  smst.  m,,  a  prodigal,  T. 

damnum,  I,  n.  [3  DA-  ],  hurt,  harm,  damage, 
injury,  loss:  hoc  lucri  quantum  ei  damni  adpor- 
tet,  T. :  damna  aleatoria :  civitatum  damna :  ami^si 
corporis,  Ph. :  cohortium,  Cs. :  post  damnum  sic, 
Vic.,  after  your  ruin,  H. :  aliena  levare  Damna, 
misfortunes,  0. :  damnum  eius  interiCu  fecerunt, 
suffered:  damna  ferenda  arbitrari:  accipere,  H. : 
pati,  to  put  up  with,  L.:  Damna  tulit,  suffered,  0. : 
ex  qua  (pace)  ad  rem  p.  damna  pervenerint,  S. : 
cum  damna  damnis  continuarentur,  defeats,  Ta. : 
naturae,  natural  defect,  L. :  egestas  facile  habetur 
sine  damno,  i.  e.  has  nothing  to  lose,  S. :  nee  sibi 
damno  foret,  H. :  Lingua  fuit  damno,  0. — A  lost 
object  (poet.):  mat«r  circum  sua  damna  volans, 
her  stolen  brood,  0. — A  fine,  mulct,  penalty  :  dam- 
num inhibere,  L. :  tanto  damno  senatorem  cogere: 
eos  morte.  damno  coercent  (leges). — In  law :  dam- 
num iniuria  (datum),  i.  e.  damage  wrongfully  done, 
trespass:  ab  SabcIIio  multam  lege  Aquili&  damni 
iniuri&  petere :  infectum,  not  suffered,  i.  e.  threat- 
ened ;  hence,  satis  dare  damni  infecti  alicui,  to 
give  security  against  loss. 

(daps),  dapis,  /  [8  DA-],  a  solemn  feast,  sacri- 
ficial feast.-  adhibiti  ad  dapem,  L. :  obligatam 
redde  lovi  dapem,  H. ;  pro  grege  ferre  dapem, ybr 
the  protection  of  the  dock,  Tb. — A  feast,  banquet, 
meal,  viands,  victuals  *  amor  dapis,  H. :  humana 
dape  pavit  equas,  O. :  cremantur  dapes,  V. :  dapi- 
bua  mensas  oncrare,  V, 

datid,  Onia,  /.  ^  1  DA-],  a  giving:  leguro,  the 
prerogative  of  legislation, —  The  right  to  convey, 
right  of  alienation,  L. 


dator,  Oris,  m.  [I  DA-],  a  giver,  laetittae  Ba» 
chus,  V. 

1.  de,  adfs. ;  see  Basque  deque. 

2.  de,  praep.,  with  abl.  —  Of  separation,  in 
space,  frmn,  away  from,  down  from^  out  of:  de 
fiuibus  suis  exire,Cs. :  decedere  de  provincil:  qui 
de  castris  processerant,  S. :  ferrum  de  manibas 
extor?imus :  de  muro  se  deiecerunt,  Cs. :  de  iugis, 
quae  ceperant,  f unduntur,  L.  —  F  i  g.,  from,  awe^ 
from,  otU  of:  exire  de  vitft :  de  prisds  Latinis 
capta  oppida,  L. :  de  sententift  delectus. — In  time, 
of  immediate  sequence,  after,  directly  after:  sta- 
tim  de  auctione :  diem  de  die  prospectans,  cUiy 
after  day,  L. — Of  duration,  during,  in  the  coume 
of,  at,  by:  de  nocte :  multa  de  nocte,  late  at  night: 
de  media  nocte,  Cs. :  de  tertift  vigiliA,  in  the  third 
night-watch,  Os. :  adparare  de  die  conviviura,  in 
open  day,  T. :  media  de  luce,  H. :  navigare  de 
mense  Decerabri,  in  December.  —  Of  origin  or 
source,  of,  from,  from  among,  out  of,  proceeding 
from^  derived  from :  caupo  de  via  Ijatinft :  neado 
qui  de  eirco  maximo:  homo  de  scholA:  aliquis  de 
ponte,  L  e.  a  beggar,  lu. :  Priami  de  stirpe,  V. : 
recita  de  episCulft  reliqua :  hoc  audivi  de  patre : 
discere  id  de  me,  T. — Of  the  whole,  of  from,  front 
among,  out  of:  hominem  misi  de  comitibus  meU : 
percussus  ab  uno  de  ill  is:  quem  via  de  iis  qui 
esseut  idonei :  accusator  de  plebe :  anus  de  lega- 
tis :  partem  solido  demere  de  die,  H. :  ezpers  par- 
tis de  nostris  bonis,  T. :  si  quae  sunt  de  eodem 
genere:  cetera  de  genere  hoc,  H. — Of  material, 
of,  out  of,  from:  solido  de  marmore  templum,  V. : 
de  templo  carcerem  fieri :  de  scurra  divitem  fieri 
posse:  fics  de  rhetore  consul,  lu.  —  Esp.,  of  a 
fund  out  of  which  costs  are  taken:  potat,  olet 
unguenta,  de  raeo,  T. :  de  suo :  stipendlum  de  pu- 
blico statuit,  L. :  non  solum  de  die,  sed  etiam  in 
diem  vivere,  on  the  day*s  resources.^-Ot  cause,ybr, 
on  account  of  by  reason  of  because  of,  fron\ 
through,  by :  quft  de  causft,  Cs. :  certis  de  causis : 
de  quo  nomine  ad  arbitrum  adisti :  de  gesta  intel- 
lego  quid  respondeas :  incesait  passu  de  volnere 
tardo,  0. :  de  Atticae  febricuU  valde  dolui. — Of 
measure  or  standard,  according  to,  after,  in  accord- 
ance with  :  De  eius  consilio  velle  se  facere,  T. :  de 
amicorum  gententift  Romam  confugit:  de  more 
vcttisto  rapuere  faces,  V. — Of  relation,  of  abo%U^ 
concerning,  in  respect  to :  multa  narrare  de  Laelio. 
senatus  de  bello  accepit,  learned  of  S. :  Conailiam 
summis  de  rebus  habere,  V. :  legati  de  pace  ad 
Caesarem  venerant,  Cs. :  de  bene  vivendo  diapa* 
tare :  de  me  experior,  in  my  own  case, — I n  gen., 
in  reference  to,  with  respect  to,  concerning,  in  ihi 
matter  of:  non  est  de  veneno  oelata  mater: 
Aeduis  de  iniuriis  satisfacere,  for^  Os. :  quid  de 
his  fieri  placeat,  S. :  concessum  ab  nobilitate  dtf 
consule  plebeio,  L. :  ut  sciam  qaid  de  nobis  taUh 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


dea 


209 


debitum 


mm  ait:  de  argento  somnium,  as  for  the  money, 
T. :  de  benevolentia,  primum,  etc. :  de  Samnitibus 
triomphare,  ov«r. — In  adverbial  expressions,  de 
infcegro,  oimw,  afrt»h^  once  more:  ratio  de  integro 
ineuDda  est  mihi,  T. :  de  integro  funus  iani  sepul- 
to  fiUo  faoere. — De  improviso,  unexpectedly:  ubi 
de  inprovisost  interyentum  mulieri,  T. :  de  im pro- 
viso Tenire,  Os. — De  transverso,  unexpectedly :  de 
UmTerso  Lw  Gaesar  ut  veniam  ad  se  rogat 

daa,  ae  {dot.  and  abl.fiur.  deftbus,  C.),/  [deusj, 
3  yodden :  di  deaeque,  T. :  ab  love  ceterisque  dis 
desbosqne  peto :  bellica,  Minerva,  O. :  venatrix, 
u  e.  I>w%a,  O. :  siderea,  i.  e.  Niyht,  Pr. :  triplices, 
I  e.  <Atf  Fatm,  O. :  novem  deae,  the  Afuses,  0. :  The- 
jpiadet  deae,  O. 

de-ftlbd^  — t  ttus,  ft  re  [de+albus],  to  whiten, 
wkitewath^  ploMter  :  columnas, 

deambnlitio,  5nis,  /.  [deambulo],  a  toalkiny 
ehroad,  prcmenttdinff,  T. 

de-ambalo,  — ^  atuni,  &re,  to  walk  abroad, 
take  a  walk,  promenade.  —  Supin.  ace. :  eamus 
deambulatum :  Abi  deambulatum,  T. 

de-azno,  — ,  — t  ^^y  ^  ^^  *'*  ^^^^  ^^  •  ^v  ^  ^"^ 
frtatly  obliged  to  you,  T. 

de-axxnatnB,  F.,  disarmed:  ezercitus,  L. 
de-baoohor,  atus,  an,  tiep.^  to  rave,  revel  wildly: 
iitb,  T. :  qui  parte  debaccbentar  ignes,  rage,  H. 

debellator,  oris,  m.  [debello],  a  conqueror, 
mMter :  f erarum,  V. 

de-belld,  ftvl,  atus,  ftre,  to  fight  out,  fight  com- 
jilddy,finuk  a  war:  cum  Ferentania  uno  secundo 
proelio,  L. :  debellari  eo  die  cum  Samnitibus  po- 
tuisse,  L. :  proelioque  uno  debellatum  est,  L. : 
qaasi  debellato,  <m  if  the  war  were  over,  L. :  rixa 
nper  mero  debellata,  fought  out,  H.  —  To  vat^ 
mmak,9ubdue:  snperbos,  V.:  debellata  India,  0.: 
bostem  clamore,  Ta. 

(debens^  otis),  m.  [P.  of  debeo],  a  debtor  ;  only 
fitier, :  fides  dcbentium,  L. 

debefl^  nl,  itus,  §re  [for  debibeO;  de+habeo], 
te  withhold,  keep  back :  alqd  tibi  absenti :  tibi  hoc 
video  noD  posse  deberi,  i.  e.  you  will  not  consent  to 
remain  my  creditor. —  To  owe,  be  in  debt :  illis  qui- 
boi  debui,  T. :  ut  illi  quani  plurimi  deberent,  S. : 
qui  se  debere  fateantur  (i.  e.  debi tores  esse),  Cs. : 
(argeotam)  Bacchidi,T. :  pecuniara  Cluvio:  pecu- 
akin  pro  domo :  grandem  pecuniara,  S. :  Quid  si 
•oiniam  debet,  is  over  head  and  ears  in  debt,  T. : 
peeania  iamdia  debita :  legioni  f  rumen  turn  deberi 
tdebat^  Gs. — ^With  acc^  to  owe,  be  under  obligation 
togi9€^  be  bound  to  render:  hoc  tibi  pro  servitio, 
T. :  «  res  p.  gratiam  debet :  patriae  quid  debeat, 
what  are  his  duties,  H. :  dies  Longa  videtur  opus 
ikbentibas,  to  laborers,  H. :  nil  caelestibus,  V. : 
Kavm,  quae  debes  VecjgiUum.  art  r^sommble  for. 


H. — With  inf.,  to  be  bound,  be  under  obligation^ 
ought,  must,  should:  ferre  contra  patnam  arms 
debuerunt  ? :  Af rieara  sorte  obtinere,  Cs. :  iioc  re- 
scribere,  H. :  summae  se  iniquitatis  condemnari 
debere,  si,  etc.,  Cs. :  dici  beatus  Ante  obitum 
nemo  debet,  0.:  Nee  quft  debebat  (sc.  amare), 
amiibat,  within  the  bounds  of  duty,  0. — Pass,,  to 
be  due,  be  owing:  Veneri  reliquum  tempus  deberi 
arbitrabatur :  hoc  nunc  I^aus  illi  debetur,  H. — 
To  be  bound,  be  destined,  be  fated,  owe  by  fate: 
fatis  iuvenescere  debent  geniti,  O. :  Urbem  cerno 
debere  nepotes,  are  destined  to  found,  0. :  ventis 
ludibriuni,  H.:  cui  legnum  Romanaque  tellus  De- 
bentur,  V. :  Debemus  mot-ti  nos  nostraque,  H. : 
Omnia  debentur  vobis,  0. — F  i  g.,  to  owe,  be  indit- 
ed for,  have  to  thank  for :  beneficium  Maximo ; 
vobis  omnia,  Cs. :  quantum  cuique  deberet,  N. : 
Priami  plurima  natis,  V. :  fac  me  multis  debere, 
am  under  obligations:  tibi  nos  debere  fatemur, 
Quod,  etc.,  0. 

debili%  e,  adj.  with  comp.  [de-Hhabilis],  lame, 
disabled,  crippled,  infirm,  ./<  hititatcd,  feeble,  frail, 
weak:  senex:  membris  oiniiibus:  Illc  umero,  lu. : 
equi,  L. :  Membra  metu,  T. :  ferrum,  V. — Fig., 
disabled,  weak,  helpless,  fed>le :  parte  aninii:  duo 
corpora  esse  rei  p.,  unum  debile:  praetura:  in- 
genio  debilior,  Ta. 

debilitas,  &tis,  /.  [debilis],  lameness,  debility, 
infirmity,  weakness,  helplessness :  linguae :  pedum, 
Ta. :  subita,  L. :  debilitate  carere,  lu. :  a  se  de- 
bilitates repellere.  Fin. — F  i  g.,  weakness :  animt 

debilitatio,  Onis,/.  [debilito],  a  laming,  weak' 
ness:  animi. 

debilitd,  avi,  atus,  ftre  [debilis],  to  lame,  crip- 
ple, maim,  debilitate,  unnerve,  disable,  weaken  :  de- 
bilitati  inter  saxa,  L. :  corpore  debilitantur  (saucii): 
vim  ferro :  opes  advcrsariorum  debilitatac,  N. : 
Debilitaturum  quid  te  petis  munu.«»,  0. — P  o  o  u : 
oppositis  pumicibus  mare,  i.  e.  dashes,  H. — Fig., 
to  weaken,  break,  crush,  cripple,  disable:  hunc  de- 
bilitatum  viderem:  recitatis  litteris  debilitjitus, 
disheartened:  debilitati  a  iure  cognoscendo,  help- 
less to  discern  :  membrum  rei  p.  debilitatum :  ani- 
mum  luctu:  senectus  Debilitat  virls  animi,  V.: 
versQs. 

debitio,  Onis, /.  [debeo],  an  owing,  indebted- 
ness:  pecuniae  etgratiae:  dotis. 

debitor,  Oris,  m.  [debeo],  a  debtor :  creditorem 
debitoribus  suis  addicere:  causa  debitorum  su- 
scepta,  Cs. :  aeris,  H. — Fig.:  vitae  tibi  suae,  in- 
debted for,  0. :  manet  officio  tuo,  i.  e.  bound  ts 
fulfil,  0. 

debitum,  I,  n.  [debeo],  what  is  owing,  a  debt: 
debita  consectari:  Fundanio  solutum  esse:  debi- 
to  fraudari. — F  i  g. :  morbo  naturae  debitum  red- 
dere,pay  the  debt  to  nature,  i.  c.  die,  N. :  (beneficiis) 
ut  debitis  uti,  receive  as  my  due,  S. 


Digitized  by 


Google 


debituB 


210 


deoeo 


debitUB,  adj.  [F.  of  debeo],  due,  owing,  appro- 
priaie,  becoming :  honores  quasi  debitos  repetere, 
at  a  right,  S. :  praemia,  V. :  alimenta,  0. :  Nym- 
phis  corona,  vowed,  H. :  debitft  sparges  lacrima 
favillam,  H. — Doomed,  deetined,  fated :  Pergama, 
V. :  Debita  iura  te  maDeant,  the  law  of  fate,  H. : 
roorti,  L. :  fatis,  V. :  hostis  mihi  debita  Progne,  0. 

de-oanto,  &vl,  fttus,  are,  to  aing  off,  keep  sing- 
ing :  miserabiles  elegos,  H.  —  To  repeat  often, 
harp  on,  prattle  of:  mihi  pervolgata  praecepta : 
Neaia,  II. — To  have  done  with  singing:  iam  de- 
cantaverant,  i.  e.  toere  through  with  lamenting. 

de-cedd,  cessi  {inf.  dScdsse,  T.),  cessus,  ere, 
to  go  away,  depart,  withdraw,  retire:  de  alterft 
parte  (agri),Os. :  de  praesidio:  ex  GalliA  Romam ; 
e  pastu  deoedere  campis,  V. :  Africa,  S. :  praesi- 
dio, L. :  naves  suo  cursu,  L  e.  went  out  of  their 
course,  Cs. — To  retire,  withdraw,  retreat,  fail  back, 
abandon  a  position  :  nisi  decedat  atque  exercitum 
deducat,  Cs. :  inde,  Cs. :  Italift.  —  Of  a  provincial 
magistrate,  to  retire,  surrender  (office) :  de  pro- 
vincift  decessit :  ex  Syria :  provincift :  te  decessu- 
rum  f uisse :  Romam,  S. :  Romam  ad  triumphum, 
L. — To  give  place,  rnake  way,  retire,  yield:  servo 
in  vi&  Decesse  populum, T. :  serae  nocti,  i.e.  at  the 
approach  of,  V. :  calori,  to  escape  from,  V. :  cani- 
bus  de  vi&,  avoid:  his  omnes  decedunt,  avoid,  Cs. 
— Fig.,  to  depart,  disappear,  die:  de  vita:  ex  in- 
gratorum  hominum  oonspectu  morte,  N. :  cum 
pater  familiae  decessit,  Cs. :  in  paupertate,  N. — 
To  depart, go  off,  abate,  subside,  cease:  febres,  N. : 
nuntiatum  est  aestum  decedere,  L. :  De  summA 
nihil  decedet,  be  wanting,  T. :  de  causft  periculi 
nihil :  quaestioni  materia  decessit,  L. :  Decedet 
iam  ira  haec,  T. :  neque  Decedit  aerat&  triremi 
cura,  H. :  postquam  invidia  decesserat,  S. — P  o  e  t. : 
sol  decedens,  setting,  V. :  lux,  tarde  decedere  visa, 
0.:  decedentia  Tempora,  passing  seasons,  H.— 7b 
depart  from,  give  up,  resign,  forego,  yield,  swerve: 
de  suis  bonis :  de  meo  iure :  de  sententia :  de  foro, 
to  retire  from  public  life,  N. :  de  scena:  de  officio 
decessum,  L. :  iure  suo,  L. :  poema  si  paulum  sum- 
mo  decessit,  has  fallen  short  of,  H. :  cum  (senatns) 
nihil  a  decreiis  decesserit. — To  depart,  deviate  :  de 
via,  i.  e.  from  right :  instituto  suo,  L. :  fide,  L. — 
To  give  way,  yield:  decede  peritis,  be  guided  by, 
H. :  ubi  non  Uymetto  Mella  decedunt,  are  not  in- 
ferior, H. 

decern  (often  written  X),  num. :  minae,  ten^ 
T. :  hominum  milia,  Cs. :  anni :  decem  novem,  Cs. : 
decern  et  octo,  Cs. :  de  tribus  et  decem  fundis :  de- 
cem primi,  the  presidents  of  a  colonial  senate. — 
As  a  round  number :  vitia,  i.  e.  a  dozen,  H. 

December,  bris,  bre,  a<^'.  [decem],  of  the  tenth : 
mensis,  the  tenth  month  (from  March),  December 
(of  81  days). — As  subst.  m.  (sc.  mensis),  C,  L., 
H.,  0.— PoeU:  flic  tertius,  the  third  full  year, 


H. ;  cf.  me  quater  undenos  implevisse  Decembm, 
H.  —Hence,  of  December:  a.  d.  VIII  Kalendas 
Deoembrls :  Nonae,  H. :  Idibus,  L. :  libertas,  i.  e. 
of  the  Saturnalia,  H. 

deoempeda,  ae, /.  [deoem+pes],  a  ten-foot 
pole,  measuring-rod,  C.,  fi. 

decempedator,  Oris,  m.  [decempeda],  a  land- 
measurer,  land-surveyor. 

deoemplez,  icis,  adj.  [decem + PARC-],  ten- 
fold:  numerus  hostium,  N. 

decern  pzimi,  drum,  m.,  tf^e  heads  of  the  ten 
decuriae  forming  the  senate  in  a  colony  or  munici- 
pal town. 

deoem-acalmua»  adj.,  ten-thowUd^  having  ten 
oars:  actuariola. 

decemvir,  see  decemviri 

decemvirallB  (anriralia),  e,  aiiff,  [decemriri], 
decemviral,  oj  the  aecemviri :  leges,  of  the  TSoetve 
Tables,  L. :  annus :  odium,  L. :  collegium. 

decemviratua  (xviratua),  a^,  m.  [decern- 
viri],  the  decemvirate,  office  of  a  decemvir:  honor 
decemviratQs :  perpetuus,  L. — Plur.,  L. 

decem  viri  or  decemviri  (xviri),  Qm  or 
(in  L.)  6rum,  w.  I.  Plur.,  a  commission  often  men, 
colUge  of  ten  magistrates,  decemviri,  decemvirs, — 
1.  The  composers  of  the  Twelve  Tables  (chosen 
B.C.  461):  ut  xviri  maximft  potestate  sine  provo- 
catione  crearentur. — 2.  A  tribuncd  for  deciding 
causes  involving  liberty  or  citizenship,  called  de- 
cem viri  stlitibus  iudicandis. — 3.  A  comminion 
for  distributing  public  lands:  legibus  agranis 
curatores  constituti  sunt  .  .  .  xviri:  decemviroe 
agro  Samniti  creare,  L. — 4.  A  college  of  priests  m 
charge  of  the  Sibylline  books:  decemviri  sacro- 
rum,  L. :  sacris  faciundis,  L. — ^11.  J^ng. :  decem- 
vir or  xvir,  a  member  of  a  decemviral  college :  ut 
is  xvir  sit :  lulius  decemvir,  L. 

decena,  entis,  adj.  with  comp.  [P.  of  decet], 
seemly,  becoming,  decent,  proper,  JU  :  amictus,  O. : 
motus,  H. :  quid  verum  atque  decens,  H. :  (habi- 
tus) decentior  quam  sublimior,  T^— Symmetrical^ 
wM-formed,  bwutiful,  noble:  malae,  H. :  Venus, 
H. :  qu&  nulla  decentior,  0. 

decenter,  adv,  with  comp.  [decens],  becoming- 
ly, decently,  properly,  JUly :  Singula  quaeque  locum 
teneant  sortita  decenter,  H. :  maesta,  0. :  puU&re 
decentius,  H. 

decentia,  ae,  /.  [decens],  comeliness,  decency. 

(deoeo,  cul),  — ,  — ,  ere  (only  Zdpers.)  [DEC-l, 
to  be  seemly,  be  comely,  become,  beseem,  behoove,  64 
fitting,  be  suitable,  be  proper:  dubitabant  quid  de- 
ceret:  quid  deceat  et  quid  aptum  sit  personis: 
nee  scit  quod  augurem  decet:  Arta  decet  comi- 
tem  toga,  H. :  omnis  Aristippum  color  decuit,  H. : 
civitatem  quia  deceat  status,  H. :  nee  velle  expe* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


daoeptiiB 


211 


deoido 


tiri,qoam  se  aHena  deoeant:  ista  decent  umeroB 
ge^amina  nostros,  O. — hnpen,:  heia,  haud  sio 
deoet,  T. :  f ecisti  nt  deoaerat,  T. :  minus  severe 
qum  deooit :  onde  mmime  decuit  vita  erepta  est, 
S^ '  P^rge,  decet,  V. :  ita  nti  fortls  deoet  Milites, 
T. :  ita  nobis  decet,  T. :  ezemplis  grandioribas 
decoit  uti :  Nunc  decet  capat  impedire  mjrto,  H. : 
hioc  macnlam  noe  decet  £<;fugere,  T. :  oratorem 
insd  minime  decet  t  me  Soeptra  tenere  deoet,  0. 

daoeptOBi  P.  of  dedpia 

de-oemo^  crSTt  (often  deorSraro,  decrSrim, 
etc),  crdtus,  ere. — Officially,  to  decide^  determine^ 
mumnee  a  decision^  jtidge^  decree^  resolve^  vote: 
niter  qnos  iam  decreverat  decretumque  mutabat, 
afiaa,  etc :  si  caedes  facta,  Idem  (Druides)  decer- 
nimt,  i.  c  pan  judgment^  6%, :  non  decrevi  solum, 
Kd  etiam  ut  roe  decemeretis  laborari :  qui  ordo 
deererit  invitus,  on  eompMum:  dierum  Tiginti 
nipplicadonem,  Gb.  :  vindicias  secundum  servitu- 
tem,  in  fawor  of  davenfy  i.  e.  reatore  the  tHave  to  hu 
maatety  L. :  triomphnm  Af ricano :  praemium  senro 
libertatem,  S. :  tres  legates :  id  quod  senatus  me 
toctore  decrevit :  proymdae  privatis  deoemuntur, 
(X:  mei  diligentlA  patefactam  esse  coniuratio- 
Dem  decreristis :  supplicium  sumendum  decrcTe- 
tat,  had  voted,  S. :  senatas  Romae  decrevit,  ut,  etc, 
L:  mea  sententia  tibi  deoemit,  ut  regem  reducas, 
etc:  seoatus  decrevit,  darent  operam  oonsnles, 
Qt,  etc,  Sc :  ita  oenseo  decemendum :  acerbissime 
deoemitar,  C^ :  in  parrioidas  rei  p.  decretum  esse, 
&:  libere  deoemendi  potestas,  of  voting  fredy, 
Oi.— In  gen.,  to  decide,  determine^  judge,  jix, aet- 
tie:  rem  dnbiam  decrevit  vox  opportune  emissa, 
L :  atri  utris  imperent,  sine  magnft  dade,  L. :  Duo 
uleota  pro  re  noetri  ego  esse  decrevi  satis,  T. :  in 
quo  omnia  mea  posita  esse  decrevi :  mihi  decre- 
tain  est^  with  tioe.  and  tn/.,  /  am/vXly  convinced, 
Tt.:  alqm  hostem,  to  proclaim  an  enemy:  omni- 
txif  quae  poetulaverat  decretis,  S. :  paud  ferodus 
deoernont,  intiat  on  harsher  measuree,  S. — Of  bat- 
tle, to  dedde  by  combat,  JigJU  o%U,  fight,  combat,  con- 
taid:  Samnia  Roroanusne  Italiam  regant,  decer- 
oaffltia,  L. :  gladiatoriam  certamen  ferro  decern  i- 
tor:  ne  armis  decemator:  comibus  inter  se,  Y. : 
ieie,  L :  daase  decreturi,  N. :  integriore  ezercitu, 
K. :  laoessere  ad  decemendum,  L.  —  In  gen.,  to 
cMUend,  con^pete,  atruggte:  deoemite  criminibus, 
Qiox  ferro  decreturi,  L. :  cursibus  et  crudo  caestu, 
T. :  de  salute  rei  p. :  pro  me&  famft. — To  decide, 
idernine^form  a  purpose,  resolve:  num  quis  quic- 
qoaiD  decemit  invitus  ? :  Rhenum  transire  decre- 
ment, Os. :  decretumst  pati,  T. :  certum  atque  de- 
cretum est  non  dare  sign  urn,  L. :  aetatera  a  rei  p. 
procul  habendam,  S. :  praetoris  iroperio  parendum 
OM:  hie  deoemit  nt  miser  sit:  quft  suis  opem 
fen«it,L. 

deoerpp,  psi,  ptus,  ere  [de+carpo],  to  pluck 


off,  tear  avow,  break  cjf,  pluck,  crop,  gather:  pol- 
lice  florem,  0. :  poma  manu,  0. :  ficum,  lu. :  Undi- 
que  decerpta  oUva,  H. :  fetOs  arbore,  Y. :  osoula 
rostro,  snatch,  Ct. — F  i  g.,  to  pluck  off,  take  awag: 
animus  decerptus  ex  mente  divinft,  drawn:  ne 
quid  iocus  de  gravitate  decerperet,  detract. — 7b 
enjoy:  ex  re  fructds,  H. :  nihil  sibi  ex  isUL  laude 
centurio  decerpit 

deoertatio,  Onis,/  [deoerto],  a  deMse  stmg 
gle:  rerum  omnium  consulibus  commissa. 

de-oerto,  ftvl,  &tus,  Are.  —  In  battle,  to  ao 
through  a  contest,  fight  out :  pari  condicione  belli 
secum,  Cs. :  proelio,  fight  a  decisive  battle,  Cs. : 
prodiis  cum  acerrimis  nationibus :  vi  contra  vim : 
armis  pro  meiL  salute :  ferro  in  ultima,  0. :  manu : 
de  imperio  in  Italift. — I n  gen.,  to  contend, strive, 
diapute,vie:  non  disceptando  decertandum,  armis 
f  uit  dimicandum :  cum  consulibus :  Af  ricus  Decer- 
tans  Aquilonibus,  H. 

deoesaio,  5nis,  /.  [decedo],  a  going  away,  de- 
parture: tua:  tarda. — A  withdrawal,  retiremetU 
(from  office)}  molesta. — A  decrease,  diminution, 
abatement:  de  summ&:  capitis. 

deoesoor,  oris,  m.  [decedo],  a  retiring  officer, 
predecessor,  C.,  Ta. 

deoasBVUi*  fts,  m.  [decedo],  a  gov^  away,  de- 
parture: Dionysii,  N.— ^  withdrawal,  retirement 
(from  office):  Bruti. — A  subsidence, ebbing :  aesttls, 
Cs. — Decease,  death  :  amicorum. 

deoet,  see  deceo. 

1.  deoido,  ddl,  — ,  ere  [de  4-  cado],  to  faU 
down,  fall  off,  fall  away:  anguis  decidit  de  tegu- 
lis,  T. :  poma  ex  arboribus :  e  flore  guttae,  0. :  ex 
equis,  N. :  equo,  Cs. :  in  terras  sidus,  0. :  in  pu- 
teum  auceps,  H. :  in  turbam  praedonum  hie  fu- 
giens,  H. :  in  praeceps,  0.  —  To  fall  down  dead, 
sink  down,  die:  Deddit  exanimis  vitamque  reli- 
quit  in  astris,  Y. :  nos  ubi  decidimus,  Quo  pater 
Aeneas,  passed  to  that  bourne,  H.  —  F  i  g.,  to  fall, 
drop,  fall  away,  fail,  sink,  perish :  quanta  de  spe 
deddi !  T. :  a  spe  societatis  Prusiae,  L. :  ex  astris: 
toto  pectore,  otU  of  one*8  affections,  Tb. :  in  banc 
fraudem:  Acta  omnia  celeriter  taroquam  floscuH 
decidunt :  non  virtute  hostium  sed  amicorum  per- 
fidia  decidi,  N. 

2.  deoidd,  ddl,  cisus,  ere  [de+caedo],  to  cut 
off,  cut  away:  virgam  arbori,  Ta. :  Te  decisa  dex- 
tera  quaerit,Y. — Pro  v. :  pennas,  to  clip,  H. — Fig., 
to  decide,  detennine,  settle,  terminate,  put  an  end  to : 
sine  me :  pro  se :  rebus  actis  atque  decisis :  de- 
cisa negotia,  H. :  quid  iis  ad  denarium  solveretur: 
de  rebus  omnibus. — To  agree,  come  to  an  agree- 
ment, a<ffust,  compound,  compromise:  de  totA  re 
cum  Roscio :  cum  accusatore :  decidere  iactn  coe- 
pit  cum  ventis,  by  throwing  overboard  (the  cargo), 
lu. :  in  iugera  singula  ternis  medimn^s. 

Digitized  by  V^OOQIC 


deciens 


212 


deoocta 


decienB  or  deoiea,  num.  adv.  [  decern  ],  ten  \ 
times:  HS  deciens  centena  railia:  deciens  ceutena  | 
dedisaes  Huic  parco  ( sc.  HS ),  H. — E 1 1  i  p  t.  (sc. 
centena  milia),  a  million:  HS  deciens  et  octin- 1 
genta  milia,  i.  e.  1,800,000  sesterces :  supra  CCC  i 
usque  ad  deciens  aeris,  L. —  Ten  times^  many  times^ 
often :  carmen  castigare,  H. :  haec  decies  repetita, 
H. :  lectis  tabellis,  lu. 

deoima,  see  decuma. 

decimauuB^  see  decumanus. 

deoixnum,  adv.  [decimus],/or  the  tenth  time^  L. 

deoimoB  or  (older)  deoumus,  acfj.  [decern], 
th€  tenth  (of  a  series) :  mensis,  T. :  bora  diei :  sep- 
turaa  (dies)  post  decumam,  L  e.  the  seventeenth^  V,: 
legio,  Cs. :  anda,  0. :  cum  decumo  efficit  ager,  i.  e. 
tenfold. — The  tenth  (part;  L  e.  one  of  ten  equal 
parts):  viz  decumft  parte  die  reliquft,  S. :  pars 
praedae,  L. 

deolpld,  cSpI,  ceptus,  ere  [de-f-capio],  to  catchy 
ensnare^  entrap^  beguile^  elude^  deceive^  cheat :  eo  de- 
ceptus,  quod  neque,  eta,  Cs. :  etsi  minime  decere 
videtur  decipi:  Croesum:  deceptus  a  me:  per 
conloquium  decepti,  Cs. :  per  fas  ac  fidem,  by  the 
pretence  of  L. :  in  prima  spe  decepti,  L. :  cupi- 
dine  falso,  H. :  specie  recti,  H. :  amor  deceptam 
morte  fefellit,  bereaved^  V. :  dulcl  laborum  decipi- 
tur  sono,  «  beguiled^  H. :  diem,  0. :  Decipiam  ac 
non  yeniam,  T. :  ab  tergo  et  super  caput  decepere 
insidiae,  i.  e.  were  hidden,  L.  —  F  i  g.,  to  deceive^ 
elude:  exspectationibus  decipiendis:  oculos,  qui 
decipit,  incitat  error,  0. :  specimen  istud  virtutis 
deceptum  imagine  decoris,  i.  e.  called  forth  by  a 
false  ftotion^  etc.,  L. 

deciBio,  5nis,  /.  [  2  decTdo  ],  a  decision,  settle- 
ment, agreement :  Roscii :  nostra  de  aequitate : 
alcui  decisione  satisfacere. 

declamatio,  On  is,  /.  [  declamo  ],  practice  in 
public  speaking,  oratorical  exercise,  declamation: 
in  cottidiana :  ut  dcclamatio  fias,  a  theme  for  de- 
clamatory exercises,  lu. — Loitd  talking,  noisy  talk  : 
volgaris. 

deolamator,  5ria,  m.  [declamo],  a  speaker  for 
shoWy  elocutionist,  declaimer:  de  ludo:  Vagellius, 
the  ranter,  lu. 

declamatorlus,  adj,  [declamator],  dedama- 
toryy  rhetorical :  opus:  stadium,  Ta. 

declamito,  ftvl,  &tus,  are,  freq.  [declamo],  to 
practise  declamation,  declaim :  cum  Pisone :  cau- 
sas,  to  plead  for  practice. — To  talk  violently,  bhts- 
ter:  de  aliquo. 

de-clamo,  Svl,  Stus,  are,  to  practise  public 
speaking,  exercise  in  oratory,  declaim:  ad  fljictum  : 
Romae,  H. :  declamarc  docea  ?  are  you  a  rhetor  f 
lu. —  To  speak  toith  violence,  declaim,  bluster:  ve- 
hementissime  contra  me :  aliquid  ex  alia  oratione. 


declaratio,  onis,  /.  [declare],  a  making  eUar^ 
diadomrc,  declaration :  voluntatis  a  popalo :  amo* 
ns  till. 

de-clar5,  Svl,  atus,  are,  to  disclose,  make  evu 
dent,  reveal :  praesentiaro  saepe  diri  suam  declA- 
raiit :  duels  nave  declarata  suis,  N. — 7b  announee, 
proclaUrn,  declare  ( as  chosen  to  office ) :  hominU 
voce  declaratus  consul:  ad  bellum  Gallicum  al- 
quos  consules,  L. :  declaratus  rex  Nunia,  L. :  tri- 
buuatum  roilitarem,  S. :  Victorem  magna  prae- 
conis  voce  Cloanthum,  V. — Fig.,  to  make  clear^ 
manifest,  demonstrate^  reveal,  diwlose,  prove^  show, 
explain:  ut  declarat  cicatrix :  tot  signis  quid  velit: 
volatibus  avium  declarari  res  futuras  putant: 
gaudia  voltu,  Ct. :  omnia  per  nuntios  consuli,  S. : 
se  non  terrorem  inferre:  quoiusque  ingenium  ut 
sit,  T. :  his  lacrimis  qu&  sit  pietate :  utrum,  etc, 
Cs. :  quanti  fecerit  pericula  mea,  S. — Of  language, 
to  express^  mean,  signify :  verbum  quod  satis  de- 
clararet  utrasque  res:  propriam  cuiusque  (generis) 
vim  definitione :  alqd  Latine. 

declinatio,  on  is,  /.  [declino],  a  bending  aeide, 
turning  away,  averting :  tuas  petitiones  parva  de- 
cliuatione  effugi :  atomi :  corporis,  Cu.  — F  i  g.,  a 
turning  away,  avoiding,  avoidtmce  :  a  malis  naturi 
declinamus ;  quae  declinatio,  etc. :  laboris.  —  In 
r  h  e  t.,  a  slight  deviation  (  from  the  direct  argu- 
ment) :  a  proposito :  ad  amplificandum. — A  rejec- 
tion, qualification  (of  a  word  or  phrase). 

declino,  &vl,  atus,  Ikre  [  CLI-  ],  to  bend  euide, 
turn  away :  ad  dexteram  de  vift :  si  omnes  atomi 
declinabunt  (i.  e.  oblique  ferentur) :  via  ad  mare 
dcdinans,  L. — To  defiect,  turn  awa^:  agmen,  L. : 
cursQs,  0. — To  avoid,  evade,  sh*m:  urbem :  ictum, 
L. —  To  lower,  dose,  let  sink:  dulci  lumina  somno, 
V. — Fig.,  to  turn  aside,  deviate,  turn  away^  di- 
gress :  de  statu  suo :  a  religione  offici :  aliquantu- 
lum  a  proposito :  ut  eo  revocetur  unde  hue  decli- 
navit  oratio:  quantum  in  Italiam  declinaverat 
belli,  L. :  paulatim  amor,  decreases,  0. — To  turn 
aside,  cause  to  differ:  mulier  declinata  ab  aliarum 
ingenio,  differing,  T.— 7b  turn  off,  ascribe:  ad  versa 
in  inscitiam  Paeti,  Ta.  —  7b  turn  from,  avoid, 
shun :  (oratio)  declinat  impetum :  laqueos  iudici : 
vitia :  societate  culpae  invidiam,  Ta. 

declivis,  e  {neut.  plur,  dicMviti;  once  dSclfva, 
0.),  adj.  [  de-f-clivus  J,  inclining  downwards.,  slop- 
ing: in  declivi  loco,  Cs. :  vallis,  Cs. :  latitude,  i.  e. 
a  broad  depression,  S. :  01  jmpi,  0. :  arvum  Aesu- 
lac,  H. :  flumina,  O. :  vin,  0. :  iter  senectae,  O. — 
Neut.  as  stthst.,  a  declivity,  slope:  haec  declirla 
cernebantur,  Cs. :  per  declive  sese  reoipere,  Ob,  : 
per  declive  ferri,  0. 

declivitaB,  atis,  /.  [declivis],  a  slope,  dediviiy, 
Cs. 

decoota,  ae,  /  [  decoctus ;  sc  aqua  ],  watef 
boiled  down,  a  cold  drink,  ly. 


Digitized  by 


Google 


decoctor 


218 


decurro 


deoootor,  6ris,  m.  [  decoquo  ],  a  spendthrift^ 
ryimd  man,  bcmkrupt. 

deooctUB,  a4/.  [P.  of  decoquo],  ripe^  mellow  : 
sQATit&s  (oratoris). 

de-oolor,  Oris,  cujfj.^  deprived  of  color,  discolored, 
faded:  sanguis :  Indus,  swarthy,  0.,  Pr. :  heres, 
colored,  dark,  lu. :  decolor  f uligine,  lu.  t  sanguine, 
dainedt  0. — F  i  g.,  degettercUe,  Sepraved:  aetas,  V. : 
faiDa,0. 

decoloratio,  6nis,/.  [decoloro],  a  discoloring: 
ex  aliquft  contagione. 

de-coloro,  avi,  — ,  are,  to  discolor,  stain  :  mare 
(cMdes),  H. 

de-coquo,  coxl,  coctus,  ere,  to  boil  away,  boil' 
down,  diminish  by  boiling:  pars  quarta  (argenti) 
d€Cocu  erat,  lost  (in  testing),  L. :  musti  umorem, 
v.— 7b  boil,  cook:  holos,  H. :  ardenti  aeno.  In. — 
Fig.,  to  rmn  oneself,  become  bankrupt  :  tenesne 
memoria,  te  decoxisse  ? 

decor,  fins,  m.  [  DEC-  ],  comeliness,  elegance, 
^race,  beauty,  charm,  ornament :  Mobilibusque  de- 
cor natnris  dandus,  H. :  signa  decoris,  V. :  ovibus 
sua  lana  decori  est,  O. :  imperii,  Ta, :  oris,  Ta. — 
An  ornament,  deeoration  :  iactura  decoris,  0. 

deodre,  adv.  [decorus],  suitably,  properly,  be- 
comingly, decorously :  ea  facere :  res  p.  gesta,  S. : 
fomiata  species,  worthily. 

decoro,  &vl,  atus,  &re  [decus],  to  adorn,  embel- 
U^  grace,  beautify,  decorate  :  te,  H. :  quera  deco- 
ratam  ridiatis,  arrayed  in  spoils,  L. :  oppidum  ex 
peconii  8U&  monumentis:  dissignatorem  lictori- 
bQ5,  surrounds,  H. :  nostris  decoratus  insignibus, 
L — Fig.,  to  decorate,  distinguish,  lumor:  quam 
(md  p.):  bene  numroatum  decorat  Suadela  Ve- 
Diisqae,  EL:  me  lacrumis:  animas  supremis  Mu- 
ueribos,  v.:  alquero  honoribus:  delubra  pietate, 
S. :  Kec  prave  factis  decorari  veribus  opto,  H. 
deconixii,  I,  n.  [decorus],  seemliness,  propriety. 
dacdmo^  a<fj.  fdecor],  becoming,  fitting,  seemly, 
P^>per,  suitable,  decorous :  color  deo :  yirginitati, 
L.:  ad  oniatum:  decorus  est  seuis  sermo:  si- 
lentiam,  H. :  Dulce  et  decorum  est  pro  patria  mori, 
fl-:  deoomm  erat  ipsis  capessere  pugnam,  L. — 
Ornamenied,  adorned,  fine,  beautiftd,  handsome : 
•edes,  H. :  galeae  en^esque,  V. :  arma,  S. :  palae- 
Rra,  noble,  skilful,  H. :  ductores  ostro,  V. :  Mcdi 
pbarrtri,  H. :  dea  formft,  O. 

deorepita%  adj.,  very  old,  decrepit:  Eunu- 
dua,  T. :  anus,  T, :  decrepit^  (aetate)  mori. 

de-creoco,  crevi,  crStus,  ere,  to  grow  less,  be- 
eome fewer,  decrease,  diminish.,  wane,  shrink:  non 
Bihi  absenti  decrevis^e  amieos :  ostreae  cum  luiia 
P»iter  decrescunt :  decrescentia  fluroina,  H. :  cor- 
Boa  decrescunt,  disappear,  O. :  taDtum  animorum 
Sobts  in  dies  decrescit,  U 


deoretnm,  I,  n.  [decerno],  a  decree,  decision, 
ordinance,  vote,  resolution:  Hoc  decreto  eum  con- 
sul senatu  prohibuit,  in  pursuance  of,  Cs. :  decreta 
vendere:  recito  decretuin :  drcurionum:  decretum 
6t,  uti,  etc.,  S.  —  A  resolve,  determination,  plan : 
inter  haec  decreta,  S. :  decretum  consulis  subvor- 
tere,  S. — A  principle,  doctrine,  dogma. 

decretUB,  P.  of  decemo. 

deouma  or  decima,  ae,/.  [decimus ;  sc.  pars], 
a  tenth  part,  tithe,  land-tax:  hordei:  Sardiniae  bi- 
nae  decumae  frumentae  imperatae,  L. :  alquid  sibi 
decumae  dare:  decumas  vendere:  prandia  decu- 
mae nomine,  i.  e.  a  feast  under  the  name  of  tithes 
to  t/ie  gods, 

deonmanus  or  deoimanua^  a<y.  [decimus], 
of  the  tenth  part,  oftitlies:  ager,  that  pays  tithes: 
frumentum,  a  tithe  of  the  produce.  —  Collecting 
tithes,  farming  tithes:  mulier,  a  tithe-farmer's 
wife. — As  subst.  m.,  a  tithe-farmer,  tax-collector. — 
Poet.:  acipenser,  J*?/  for  a  tax-collector,  i.  e.  of  the 
largest  size,  Lucll.  ap.  C. —  Of  the  tenth  cohort,  in 
the  phrase,  porta  decumana,  the  main  entrance 
of  a  Roman  camp,  where  the  tenth  cohort  of  the 
legion  was  stationed,  Cn.,  L. — Plur.  m.  as  subst., 
soldiers  of  the  tenth  legion,  Ta. 

deoumates,  ium,  adj,  [decimus],  subject  to 
titlies,  tributary:  agri,  Ta. 

decumbo,  cubul,  — ,  ere  [CVB-],  to  lie  down, 
recline :  prior  dccumbas,  take  place  fat  table),  T. : 
in  triclinio,  to  fall,  succumb,  yuld  (of  gladiators) : 
honeste. 

decumoB,  see  decimus. 

deciiria,  ae,/.  [decem ;  cf.  centuria],  a  division 
of  ten,  decuria,  decade  :  hence,  in  gen.,  a  division, 
company,  class,  decuria  (of  judges,  summoned  by 
the  praetor  to  try  causes ) :  iudicum  :  senatoria : 
tertia  equitum,  Ta. 

deouriatio,  5nis,/.  [I  decurio], a  dividing  into 
deatriae:  tribulium. 

deonriatua,  Vls,  m.  [decurio],  a  dividing  into 
decuriae:  ad  decuriatum  con  venire,  L. 

1.  decurio,  avI,  atus,  are  [decuria],  to  divide 
into  decuriae:  decuriati  equites,  L.  —  To  divide 
into  companies.,  enroll  in  clubs  (for  bribery):  cum 
vicJitim  homines  decuriarentur:  improbos. 

2.  decurid,  onis,  m.  [decuria],  the  chief  of  a 
decuria,  commander  of  a  decuria  of  cavalry,  Cs. — 
A  member  of  a  municipcd  senate:  decurionum  de- 
cretum, Cs. 

de-curro,  cticurrl  or  cunl,  cursus,  ere,  to  run 
dawn,  hasten  down,  run,  Jmsteii :  v\\^,  make  an  exnir- 
sion:  de  tribunal!,  L. :  summa ab  arce,V. :  iugis. V. : 
Monte  decurrens  aninis,  11. :  tuto  mari,  to  sail,  O. : 
pedibus  siccis  super  summa  nequora,  0. :  ad  no* 
v|3,  Cs,:  in  mare,  L. —  To  run  over,  run  through. 


Digitized  by  V^OOQIC 


decnrsuB 


214 


deditio 


traverse:  septingenta  milia  passuum  decursa :  de- 
carso  spatio:  decursa  novissima  meta  ^st^paisedy 
0. — E  8  p.,  of  troops,  to  marchf  effect  a  movemefU^ 
move^  tnanceuvre:  crebro,  L. :  ex  montibus  in  val- 
lem,  Gs. :  ab  arce,  L. :  iucredibili  celeritate  ad  flu- 
men,  Cs. :  in  armis,  L. — Of  a  formal  procession, 
to  march^  move:  ezercitum  decucurisse  cum  tripu- 
diis  Hispanorum,  L. :  circum  accensos  rogos,  V.r— 
Of  ships,  to  land,  come  to  land:  Syracusas  ex  alto, 
L. — F  i  g.,  to  come^  come  away^  hasten :  omnium  eo 
sententiae  decurrenint,  ut,  etc.,  L. :  decurritur  ad 
leniorem  sententiam,  ut,  etc.,  L. :  eo  decursum 
est,  ut,  etc.,  <^5  condusion  toaa  reached^  L.  —  To 
pass,  traverse^  run  over ^  pass  through:  aeUte  de- 
cursa :  inceptum  una  decurre  laborem,  V. :  ista, 
quae  abs  te  breviter  decursa  sunt,  treated, — To 
betake  oneedf^  have  recourse:  ad  haec  eztrema 
iura :  ad  miseras  preoes,  H. :  alio,  H. :  decurritur 
id  illud  extremum,  S.,  0.,  Cs. 

1.  deoorBUSk  P.  of  decurro. 

2.  deoorBUS,  Os,  m.  [decurro],  a  running  down^ 
downward  course^  descent :  aquarum,  0. :  rapidus 
(amnium),  V.--.4  descent,  attack :  subitus  ex  oolli- 
bus,  L, :  in  litora,  Ta.---4n  evolution,  manautfre: 
iustus,  L.:  legionum,  Ta.— -4  running  in  armor 
(at  a  festival),  L.  —  Fig.,  a  course,  career:  mei 
t^mporis:  si  forensium  rerum  labor  deoursu  ho- 
norum  oonstitisset,  t  e.  after  every  grade  of  office. 

de-cartatnB,  a<^'^  cut  off,  curtailed^  mutilated. 
— Of  style :  quaedam  decurtata. 

deoua»  oris,  n.  [DEC-],  grace,  glory,  honor,  dig- 
nity, splendor,  beauty :  ems  decus  sustinere:  ve- 
rum  decus  in  virtute  positum  est :  regium,  S. :  mu- 
liebre,  chastity,  L. :  casti  pudoris,  O. :  sine  deoore 
perfugere,  in  dishonor,  S. :  decus  enitet  ore,  V. : 
Inmemores  decoris  pectora  tundunt,  beauty,  0. — 
An  ornament,  glory,  boast,  decoration,  adornment, 
honor:  decora  fanorum:  senator  decus  iudicio- 
rum :  senectutis :  equitum  Maecenas,  H. :  super 
positum  capiti,  L. :  Pilumno  quoe  ipsa  decus  de- 
dit,  V. :  imperatori  decori  e8se,*8. :  Vitls  arboribus 
decori  est,  Y.— Moral  dignity,  worth,  virtue,  hon- 
or: yirtutis:  publicum,  o/  uie  state,  Ta.:  ciirita- 
tis :  Oblitus  decoris  sui,  V. :  Virtus,  fama,  decus 
Divitiis  parent,  H. — Plur.,  deeds  of  honor,  honora- 
ble achievements,  exploits :  cum  multa  ref erret  sua 
decora,  L. :  militiae  decora,  L. :  nunc  vestra  de- 
cora recensete,  Ta.  —  Glorious  ancestors:  longa 
decora  praeferentes,  Ta. 

deouBBO,  &vi,  &tus,  &re  [decussis  (decem+as), 
a  coin  stamped  with  x  ],  to  divide  crosswise  (in 
the  form  of  an  X),  decuuate. 

deouBBUB.  P»  of  decutio. 

deoutio,  cussl,  cussus,  ere  [de+quatio],  to 
shake  off,  strike  down,  cast  off:  ense  caput,  0.: 
^^l^  O. :  ^mnma  papaTerum  capita  baoulO|  If : 


mella  foliis,  Y. :  siWis  honorem  (i.  e.  frondem), 
H. :  turres  f ulminibus  decussae,  L. :  ariete  decuatii 
muri,  L. 

(de-deoeoX  cul,  — ,  Sre,  to  be  unseemly,  misbe- 
come, disfigure,  disgrace  (only  8rf  pers, ;  mostly 
impers.) :  ut,  si  quid  dedeceat,  vitemus :  neque  te 
Dedecet  myrtus,  H. :  preces,  quorum  me  dedeoet 
usus,  0. :  Oratorem  simulare  non  dedecet :  Quam 
nee  ferre  pedem  dedecuit,  H. 

dedeoord,  &Tf ,  &tu8,  are  [dedecusl  to  disgrace, 
dishonor,  bring  to  shame:  familiam,  T. :  se  flagi- 
tiis,  S.:  urbis  auctoritatem :  neque  dedecorant 
tua  de  se  indicia,  H. 

de-deooruB.  acff.,  dishonoring,  diagraeeftd: 
maioribus  suis,  Ta. 

de-deouB,  oris,  n.,  disgrace,  dishonor,  infamff, 
shame:  sumptOa  effusi  cum  dedeoore :  indicia 
operta  dedecore:  domus  plena  dedecoris:  vitam 
per  dedecus  amittere,  dishonorably,  S. :  ob  tantum 
dedecus  amens,  Y.:  nihil  est  detestabilius  dede- 
oore.—  A  cause  of  shame,  disgrace,  blenush,  re- 
proach, dishonor:  tantum,  Cs. :  dolor  meus  oe- 
strum dedecus  baberetur :  prodere  visum  dedecus, 
expose  the  unnatural  feature,  0. :  quod  tantum 
evenire  dedecus  potest?:  si  una  buic  dedeoorist 
parum,  T. :  ampla  domus  dedecori  domini  fit:  na- 
turae. Ph. — A  deed  of  shame,  outrage,  disgraceful 
act:  Omni  dedecore  infamis:  in  dedeoora  incur- 
nmt :  Dedecorum  pretioeus  emptor,  H. 

dedioatio,  onis,  /.  [dedioo],  a  eonseeration, 
dedication :  sacerdotis :  templi :  aedis,  L. 

de-dloo,  ftvl,  &tu8,  ftre,  to  dedicate,  consecrate, 
set  apart:  templa  Romae:  aedem  Castori:  aedis 
Saturno  dedicata,  L. :  simulacrum  lovis :  Aridas 
frondes  Hebro,  cast,  H. — Fig.,  to  honor  with  a 
dedication :  ut  Fides,  ut  Mens,  quas  in  Capitolio 
dedicatas  videmus  (i.  e.  quarum  aedes) :  lunonem, 
L. :  Te  Concordia,  dedicat  aede,  0. — To  dedicate, 
inscribe:  alcui  librum,  Ph.  —  To  return,  specify, 
list  (property) :  haec  praedia  in  censum. 

de-dijgnor,  fttus,  ftd,  dep.,  to  r^eet  as  u»- 
worthy,  disdain,  scorn,  refitse :  alqnos  maritos,  Y. : 
virum,  0. :  genibus  procumbere  lovis,  O. :  venire, 
Ta. :  sollicitare,  0. 

de-dlBcd,  didid,  — ,  ere,  to  unleam,  foTff^' 
multa :  haec  verba :  disciplinam  populi  R^  Cs. : 
loqui :  amare,  0. :  (amor)  dediscitur  usu,  O. 

deditioiuB,  I,  acff,  [deditus],  surrendered:  qui 
si  dediticius  est,  S. — Plur.  m.  as  subst,,  prisoners 
of  war,  captives:  vestrl,  L.:  multitudo  dediticio- 
rum,  Cb. 

deditio,  Snis,/.  [de^do],a  giving  ly,  surrender, 
capitulation:  de  deditione  agere,  Cb.  :  omnia  in 
deditionem  accepit,  Cs. :  Cretensibns  spem  dedi- 
tionis  a(|ixpere:  ad  dedltionem  inpellere,  8. :  4^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


deditas 


215 


deduoo 


ihioms  oondicio,  Gs. :  in  deditionem  venire,  to 
fmrnndtTy  Gs. :  omiflsft  deditione,  S. :  ad  Romanos, 
L :  eonim  deditionem  virorum  hoeti  f acere,  L. : 
Mitiones  oohortium,  Ta. :  sui,  Gu. 

deditna,  tuifj,  [P.  of  dedo],  ffiven  up,  gurrenr 
itrtd:  aenatum  paenituit  dediti  principis. — Flur. 
n.  as  mbti.^  priMoners  of  wary  captives:  incolumi- 
Utem  deditia  polliceri,  Gs. :  adroganter  in  deditos 
consolere,  Ta. — F  i  g^  ffwer^  up^  cuidieted,  devoted^ 
engoged  m,  eoffer^  attiduaua^  dUtaeiU :  optimis  Tiris : 
Dimis  eqoestri  ordini :  studio  litterarum :  animus 
libidini:  huic  ludicro,  L.:  ventri  atque  somno, 
S.:  qoaestui  atque  sumptui,  S.:  vita  vitiis:  in 
mali  adulterft,  Gt. 

de-dd,  didi,  ditus,  ere, 'to  give  away^  give  up^ 
naremder,  deliver^  eofuigny  yiSd,  abandariy  render  : 
Ancillaii,  T. :  te  in  pistrinum,  T. :  aliquem  hosti- 
bos  in  crnciatum,  Gs. :  servum  ad  supplicium : 
oeci,  y. :  mihi  iurencum  iratae,  H. — In  war,  to  de- 
liter  «cp,  ntrrender:  illas  res  dedier  milii  exposco, 
L  (old  form.):  legati  ad  dedendas  res  missi,  L. : 
M  suaque  omnia  Gaesari,  Gs. :  se  in  arbiirium 
populi  R.,  L. :  sese  sine  f  raude,  Gs. — F  i  g.,  to  aive 
■p,  tfiM,  devote^  dedicaiey  gurrender,  consign^  cian' 
mtm^  apply:  Davo  istuc  negoti,T. :  aurls  suas  poe- 
tis:  animum  sacris,  L.:  se  peoitus  mosicis:  se 
amicitiae  eorum,  Gs. :  se  totos  libidinibus :  dede 
ned,  V. — P.  perf.y  in  the  phrase,  deditA  operft, 
mtrpotelyy  on  purpose^  deHgTudly^  intentionally: 
Quasi  deditA  operft  domi  erant,  T. :  has  ad  te  lit- 
teraa  misi :  deditft  oper&  propulsa  pecora,  L. : 
operideditA:  facere. 

de-doced,  ere,  ul,  ctus,  to  eauae  to  tmleam,  vn- 
ImcA,  tMc^  the  oj^potite  of:  aliquem  geometriam : 
(Tirtus)  populum  falsis  Dedooet  uti  Vocibus,  H. : 
com  a  Zenone  fortis  esse  didicisset,  a  dolore  de- 
dodos  est:  ut  ooercendi  magis  quam  dedocendi 
esse  rideantnr. 

de-doleo,  ul,  Sre,  to  ceam  grieving^  0. 

de-dooo,  dCLxl,  ductus,  ere  {imper.  deduc,  G. ; 
deduce,  T.X  to  lead  away^  draw  out^  turn  ande^  di- 
weri,  bring  aut^  remote,  drive  off,  draw  down :  ato- 
Bos  de  via :  enm  contionari  conantem  de  rostris, 
itaig  down,  Gs. :  aliquem  ex  ultimis  gentibus : 
muomk  Testem  ab  orft,  O. :  Gantando  rigidas  mon- 
tiboi  ornoe,  V. :  canendo  oornua  lunae,  L  e.  6rtfi^ 
to  Mt  (from  eclipse),  O. :  dominam  Ditis  thala- 
mo,  v.:  tota  carbasa  inalo,  i.  e.  unfurl,  0. :  febrls 
eofpore,  H. :  molliunt  divos,  ut  elephanti  deduci 
poMcnty  L. :  riros,  i  e.  to  dear  out,  V. :  aqua  Alba- 
na  dcdncta  ad  utilitatem  agri,  conducted  of:  im- 
btcs  deducunt  lorem,  L  e.  Jumter  deaeenda  tn,  etc., 
B. :  crinis  pectine,  to  comb,  0. :  vela,  O. :  deductae 
cat  faUada  Lunae,  Pr. :  banc  ad  militem,  T. :  suas 
naOs  umero  ad  pectora,  O. :  in  mare  undas,  0. : 
•Iqm  in  coDspectum  (  Gaesaris ),  Gs. :  ab  augure 
in  arcero,  L. :  aliquem  in  carcerem,  S. : 


medift  sulcum  deducis  haren&,  i.  e.  are  dragged  to 
execution,  lu. — Of  troops,  to  draw  off,  lead  off  with- 
draw, lead,  condnd,  bring:  nostro8aeyalle,(X:  ab 
opere  legiones,  Ga. :  finibus  Attali  exerdtum,  L. : 
praesidia,  Gs. :  legionibus  in  hibema  deductis,  Gs. : 
in  aciem,  L. :  neque  more  militari  yigiliae  dedu- 
oebantur,  S. — Of  colonists,  to  lead  forth,  conduct: 
coloni  lege  lulift  Gapuam  deducti,  Gs. :  milites  in 
colonias :  triumvir  colon iis  deducendis,  S. :  illi  qui 
initio  deduxerant,  the  foundere,  N. — Of  ships,  to 
draw  out  (from  the  dock):  ex  navalibus  eorum 
(navem),  Gs. :  Deducunt  aocii  navls,  V. — To  draw 
down,  launch :  celoces  viginti,  L. :  neque  multum 
abesse  (navis)  ab  eo,  quin  paucis  diebus  dedud 
possent,  Gs. :  navia  litore,  V. :  carinas,  0. :  dedu- 
cendus  in  mare,  set  adrift,  lu.  —  To  bring  into 
port :  navIs  in  portum,  (fs. — In  weaving,  to  draw 
out,  ipin  out :  pollice  filum,  0. :  fila,  Gt :  stamina 
colo,  Tb. — P  o  e  t. :  vetus  in  tela  dedudtur  argu- 
mentum,  ii  interwoven,  0.  —  Of  personal  attend- 
ance, in  g e n.,  to  lead,  conduct,  eeeort,  aeeompany: 
te  domum:  me  de  domo:  deducendi  sui  causft 
populum  de  foro  abducere,  L. :  quem  luna  solet 
deducere,  lu. :  deducam,  will  be  hie  eecort,  H. — 7b 
conduct  a  young  man  to  a  public  teacher :  a  patre 
deductus  ad  Scaevolam. — Of  a  bride,  to  lead,  con- 
duct (to  her  husband):  uni  nuptam,  ad  quem 
virgo  deducta  sit,  L.:  domum  in  cubiculum,  to 
take  home,  T. :  quo  primum  virgo  quaeque  deduc- 
ta est,  Gs. —  To  lead  in  proceeeion,  cofnduct,  ahow: 
deduci  superbo  triuinpho,  H. — In  law,  to  ^ect,  ex- 
clude, put  out  of  poaaeaaion  (a  claimant  of  land) : 
ut  aut  ipse  TuUium  deduceret  aut  ab  eo  deduce- 
retur:  de  fundo  deduci. —  To  expel,  exclude :  alqm 
ex  poBsessione,  L. — To  aummon,  bring  (as  a  wit- 
ness): ad  hoc  iudicium. —  To  take  away,  aubtract, 
witfidraw,  deduct,  diminish :  cibum,  T. :  addendo 
deducendoque  videre,  quae  reliqui  summa  fiat: 
de  capite,  quod  usuris  pemumeratum  est,  L. — 
F  i  g.,  to  bring  down,  lead  away,  divert,  withdraw, 
bring,  lead,  derive,  deduce,  reduce  :  alqm  de  animi 
lenitate:  aJqm  de'fide:  me  a  ver&  accusatione: 
mos  unde  deductus,  derived,  H. :  nomen  ab  Anoo, 
0. :  alqm  ad  fletum :  rem  ad  arma,  Gs. :  ad  hu- 
mum  maerore,  bowa,  H. :  ad  sua  flagra  Quirites, 
aubdue  under,  lu. :  in  eum  casum  deduci,  Gs. : 
rem  in  controversiam,  Gs. :  rem  hue,  ut,  etc.,  Gs. : 
audi,  quo  rem  deducam,  what  I  have  in  view,  H.: 
Aeolium  carmen  ad  Italos  modos,  tranafer,  H. : 
in  patriam  deducere  musas,  V. —  7b  mialead,  ae- 
duce,  entice,  indiice,  bring,  inatigate:  adulei^centi- 
bus  oratioue  deductis,  Gs. :  a  quibus  (inimicia) 
deductus,  Gs. — To  apin  out,  atring  out,  compoae 
(poet.) :  tenoi  deducta  po^mata  filo,  H. :  mille  die 
versOs,  H. :  nihil  expositum,  lu  :  carmen  in  actfks, 
H.  —  7b  remove,  expel,  cure :  corpore  febrls,  IL  • 
haec  (vitia)  deducuntur  de  corpore,  L  e.  men  irf 
to  remove. 


Digitized  by 


Google 


deductio 


216 


defero 


deductio,  On  13,  /.  [  de<luco  ],  a  leading  away, 
eondxActing  off:  rivorum  a  fonte :  Albanae  aquae. 
— Of  colonists,  a  leading  forth,  establishing^  colo- 
nizing: in  istos  agros:  militiim  in  oppida. — In 
law,  an  ejection,  expulsion:  postulasse,  ut  moribiis 
deductio  fieret. — A  diminiUiony  subtraction,  deduc- 
tion: ne  qua  deductio  fieret:  ex  onaiii  pecunia. — 
¥  i  p;.,  an  inference,  course  of  reasoning :  rationis. 

deductua,  adj.  [P.  of  deduce],  lowered,  unam- 
bitious, modest  (poet.) :  carmen,  V. :  vox,  Pr. 

de-errd,  avi,  are,  to  wander  away,  go  astray, 
lose  the  way :  in  itinere :  caper  deerraverat,  V. : 
Bors  deerrabat  ad  parum  idoneos,  fell  upon  im- 
proper persons,  Ta. 

defatigatio  or  defetigatld,  Onis, /.  [defati- 
go],  a  wearyir^,  tiring  out,  weariness,  fatigue,  ex- 
haustion :  membrorum  :  hostium,  Cs. :  defeliga- 
tione  caedere  desistere :  miseriarum. 

de-fatigo  or  defetigo,  avi,  atu8,  are,  to  weary 
out,  tire,  fatigue,  exhaust:  sc,  T. :  exercitum  itiue- 
ribus,  Cs. :  opus  faciam  ut  dcfatiger,  T. :  diuturni- 
tate  belli  defatigati,  Cs. :  iudiees :  numquam  de- 
fatigabor  ante,  quam,  etc. 

defectlo,  onis,  /.  [  deficio  ],  a  failing,  failure, 
want,  lack,  disappearance:  virium:  auiini  inei, 
despondency :  soils  et  lunae,  eclipse, — A  defection, 
desertion,  rebellion,  revolt:  facta  datis  obsidibus, 
Cs. :  in  defectione  esse,  L. :  Pompei :  conscientia 
defcctionis,  Ta. :  a  recta  ratione.  —  Exhaustion: 
manifesta,  Ta. :  defectionem  fugere,  i.  e.  tedious 
prolongation. 

defector,  Oris,  m,  [deficio],  a  deserter,  apostate: 
patris  sui,  Ta. 

1.  defectus,  adj.  [  P.  of  deficio  ],  weak,  worn 
out,  enfeebled:  defecto  poplite  labcus,  0. :  corpus, 
Ta. :  amor,  0. :  annis,  Pb. 

2.  defectua,  us,  m.  [deficio],  a  falling  away, 
desertion,  revolt :  Spartanorum,  Cu.  —  A  diminii- 
tpm,  failure :  aquarum,  L.  —  An  obscuration, 
eclipse :  soils,  V. — Plur. :  eius  (lunae). 

defeudd,  di,  sus,  ere,  to  ward  off,  repel,  avert, 
keep  off:  bellura,  Cs. :  ad  defendendos  ictOs,  Cs. : 
solid  ardores :  frigus,  H. :  vim,  Cs. :  furorem,  V.  : 
crimen,  to  answer,  L. :  ignem  a  tectis,  0. :  solsti- 
tiura  pecori,  V. :  aestatem  capcUis,  H. — To  defend, 
gimrd,  protect,  cover :  amicos,  Cs. :  se  armie,  Cs.  : 
oppidum,  Cs. :  scribam  apud  praetores :  ilium  de 
ambitu :  scelus :  communcm  salutem :  vicem  rhe- 
toris,  to  stistain,  H. :  aedes  Vestae  vix  defensa  est 
(sc.  ab  xncend'io),  preserved,  L. :  aper,  quam  Defen- 
dit  palus,  protected,  V. :  Defendens  piscfs  mare, 
H. :  se  suaque  ab  lis,  Cs. :  gladio  se  a  multitudine, 
S. :  provinciam  a  metu  calamitatis :  myrtos  a  fri- 
gore,  V. :  ab  incendio  lapis  defendit,  Cs. :  sese 
adversus  populum :  auctoritatem  contra  oinnls : 
quae  (navis)  defenderet  ne  pruvincia  spoliatetur: 


paucis  defendentibus,  Cs. :  utrum  moenibus  do 
fenderent,  an,  etc.,  make  a  stand  at,  N. — Of  speech, 
to  defend,  support,  maintain,  insist,  allege  in  de- 
fence: cum  idem  defenderet  quod  Accius:  me  id 
maxime  defendisse,  ut,  etc.,  have  chiefly  striven 
for :  id  recte  factum  esse  defendes  ? :  eos  omnis 
liberos  esse :  quae  cur  non  cadant  in  sapientem. — 
7b  refute,  repel :  crimen  :  noxiam,  T. 

defensio,  Onis,  /.  [  defendo  ],  a  defending,  de- 
fence :  urbis,  Cs. :  defensiouis  locum  relinquere : 
defensionem  in  novo  consilio  parare,  S. :  criminis : 
contra  crimen :  causae  suae :  scripta :  pro  Come- 
lio,  N. :  ad  istam  orationem  brevis. 

definsito,  ivi,  — ,  aie,  freq.  [defenso],  to  de- 
fend often,  practise  defending :  causas :  senten- 
tiam. 

defensd,  &vl,  atus,  are,  intens.  [defendo],  to  de- 
fend diligently,  protect :  alios  ab  hostibus,  S. : 
umeros,  0. :  sua,  Ta. :  dum  defensamus  (sc.  ar- 
mentum),  0. :  defensantes,  the  guards,  Ta. 

defensor,  Oris,  m.  [defendo],  an  averter,  pro- 
tector against :  necis:  calamitatum. — A  defender, 
protector,  advocate :  quem  defensorem  pare,  T. : 
tribuni  defensores  mei :  illius,  H. :  culpae,  apolo- 
gist, lu. :  iuris:  causae:  oppidum  vacuum  ab  de- 
fensoribus,  without  a  garrison,  Cs. :  muros  defen- 
soribus  uudare,  L.  —  Fig.,  of  things,  plur.,  the 
guards  (sublicae)  of  a  bridge,  Cs. :  nee  defensori- 
bus  istis  Tempus  eget  (sc  telis),  V. 

de-fero,  tull,  l&tus,  ferre,  to  bring  away,  carry 
off,  take  down,  carry,  take,  remove:  quae  (dolia) 
amnis  defert,  V. :  secundo  Tiberi  deferri,  ll :  ra- 
malia  arida  tecto,  0.:  argentum  ad  eam,  T. :  litte- 
ras  ad  Caesarera,  Cs. :  natos  ad  flumina,  V. :  Ger- 
raani  ad  castm  Romanorum  delati,  Cs. :  aurum  in 
aerariuni,  L. :  acies  in  praeceps  deferri,  L. :  defe- 
ror  hospes,  drift,  H. :  praeceps  in  undas  deferar, 
shall  throw  myself,  V. :  alqm  in  barathrum,  Ct. : 
pucrum  hue,  T. :  hunc  sub  aequora,  i.  e.  ntlnnerge^ 
0. :  hue  impetus  illam  (hastam)  Detulerat,  drove, 
V. :  quod  (iaculum)  detulit  eiTor  in  Idan,  O. —  To 
drive  away,  drive  down,  drive,  force:  una  (navis) 
delata  Oricura,  Cs. :  ( Labienus )  longius  delatus 
at'Stu,  Cs. :  quem  tempestas  in  desertum  litua  de- 
tulisset. —  Fig.,  to  bring,  lead,  carry:  fortunae 
pignora  in  discrimen,  L. :  hac  re  ad  conailiam  de- 
lata,  itito  consideration,  Cs. — To  bring,  give,  grants 
confer,  allot,  offer,  transfer,  deliver:  ad  hunc  totius 
belli  summam  deferri,  Cs. :  omnia  ad  uniim  :  sibi 
a  Caesare  regnum  civitatis  deferri,  Cs. :  honores 
mihi :  de  pace  deferenda  hostibus,  L. :  si  quid 
petet,  ultro  Defer,  H. :  Delatis  capsis,  i.  e.  depoHtsd 
(in  a  public  library),  H. — To  give  account  of,  r#- 
port,  announce,  signify,  state:  rem,  Cs. :  falsum 
numerum  equitum,  Cs. :  nostra  consilia  ad  adv-er> 
sarios :  defertur  ea  res  ad  Caesarem,  Cs, :  haec 
Seuecae,  Ta. :  id  Carthaginem,  N. :  ad  Caesarem 


Digitizeiby  V^OOQ  IC 


deferveaoo 


217 


toa 


me  paenitere  consili  mei :  armari  classem,  V. :  de- 
ktam  est  ad  ros,  quern  ad  modum  fecerit — In 
beginning  a  prosecution,  with  nomen^  to  report 
om^t  name  (to  the  praetor),  indict^  impeachj  com- 
p/sin  o/f  acaue :  nomen  huius  de  parricidio :  de 
pecuniis  repetuudis  noroen  cuiuspiam:  Sopatro 
eioadem  rei  nomen,  bring  the  same  charge  against 
Sopaier:  cur  tibi  nomen  non  deferrem? — With 
trimen,  to  lodge  an  aeeu^ation  :  quod  crimen,  cum 
primam  ad  me  delatum  est :  crimina  in  dominum 
deitturum  se  esse. — With  oaiwvn  (poet.),  to  pre- 
imf,  retort :  si  iustae  defertur  causa  querelae,  lu. 
—In  gen.:  quae  apud  tos  de  me  defenint,  the 
d^rgei  they  make. — To  register ^  returuy  enter  for 
Ttgidry  fin  the  public  archives) :  horum  (iudicum) 
Domina  ad  aerarium :  oensum  Romam :  in  bene- 
ildis  ad  aerarium  delatus  est,  recommended  among 
the  beneficiaries  of  the  state:  senatQa  consultura 
factnm  ad  aerarium,  L. :  senatils  consulta  in 
tedem  Cereris,  L. :  alqd  in  censum,  to  return  for 
sppraisal^  L. 

de-fBxvesco,  fervl  and  ferbul,  — ,  ere,  to  cease 
raging,  cool  down,  be  allayed,  be  assuaged:  dum 
dtffervescat  ira :  Sperabam  iam  defervisse  adule- 
Kentiaro,  T. :  cum  cupiditates  deferbuissent : 
quasi  deferrerat  oratio. 

deiosstifl^  adi,  [  P.  of  defetiscor  ],  worn  out, 
Mury,  exhausted:  verberando,  T. :  diuturnitate 
pagnae,  Cs. :  volneribus :  belle,  S, :  cum  integri 
defessis  suooederent,  Cs. :  Aeueadae,  V. :  accusa- 
tion ^<?te. 

defetigd,  see  defatiga 

de-fetiacor,  fessus,  I,  dep,,  to  become  tired,  grow 
weary,  faint:  Neque  defetiscar  experirier,  T. 

defidOk  ffi<^^  fectus,  ere  (fut^perf  defexit,  old 
fonn.  in  L. — Pass,,  usu.  deficior ;  difit,  T.,  Enn. 
tp.C.,  v.;  de6eri,  T.;  deflet,  L.)  [de-f  facio].— 
htrans.,  to  mihdraw,  revolt,  desert,  fall  off:  civi- 
Utes  quae  defecerant,  Cs. :  milites  ne  deficerent, 
8.:  ab  Aeduis,  Cs.:  a  re  p.:  a  patribus  ad  ple- 
bem,  to  go  over,  L. :  ad  Poenos,  de»ert,  L.  —  Of 
thiogi,  to  be  wanting,  be  absent,  fail,  cease,  disap- 
pear, be  lost,  rten  out :  non  f rumentum  deficere 
polent,  Cs. :  ex  arboribus  frons,  Cs. :  ne  (mihi) 
TDx  Tiresque  deficerent :  non  deficiente  crumen&, 
H.:  ne  Deficeret  navis,  be  overwhelmed,  V. :  quod 
plena  Inna  defecisset,  was  edipsed:  ignem  Deficere 
vi<iebat,  dying  out,  V. :  qua  deficit  ignis,  ceaeea  to 
tooy,  y. :  Deficit  ars,  is  exhausted,  0. :  nil  apud 
■e  tibi  defieri  patiar,  T. :  Lac  mihi  non  aestate 
BOfim  defit,  V. :  nunquanme  causa  defiet,  cur, 
elt?  L.  —  Of  persons,  to  faV,  eink,  faint,  be  in- 
mfeient,  be  missing  :  quod  multi  Gallicis  tot  bellis 
deieoerant,  fund  been  lost,  Cs. :  siquid  deficias,  i.  c. 
^ssi  M,  T. :  deficientibus  animis,  L. :  0  dubiis  ne 
defae  rebus, /ai/  (me)  in  perplexity,N.^To  fail, 
^hankrmpt:    Matbo  deficit,  lu.:  te  memorare, 


cease,  Tb. — ^F  i  g.,  tc  icithnmw,  depart,  forsake,  6« 
parted,  aftandon,  dene rt:  a  virtutc:  si  utilitas  ab 
amicitift  defecerit. —  To  fail,  be  wanting,  fall  short : 
animo,  be  disheartened,  G^a.  :  ne  unft  plagft  accepts 
patres  deficerent:  in  limine  primo,V. :  illis  legi- 
bus  popuius  R  prior  iion  deficiet,  si  prior  defexit, 
etc.,  prove  false,  violate,  L.  ( old  form. ) :  neque 
comminus  pugiiando  deficiebant,  Cs. — Trans,,  Co 
leave,  desert,  fail,  abandon  (of  things) :  cum  vires 
nostros  deficerent,  Cs. :  me  Leontina  civitas:  me 
vox,  latera  deficiant,  si,  etc. :  cum  deficit  orbem 
(Sol),  is  edipsed,  0. :  sol  defectus  lumiue,  Tb. :  si 
quern  proles  defecerit  omnis,  i.  e./>m«A,  V.  •.  cum 
aqui lifer  a  viribus  deficeretur,  Cs. :  mulier  ratione 
deficitur :  anirao  defici,  Cu. :  defecta  vigore  cervix, 
0. :  nee  me  deficiet  rogitare,  etc.f  nor  will  /fail,  Pr. 

de-figo,  flxl,  fixus,  ere,  to  fasteft,Jix,  set,  drive, 
set  up, plant:  crucem  ad  civium  supplicium  defigi 
iubes :  sudcs  sub  aquft,  Cs. :  asseres  in  terra  defi- 
gebantur,  Cs. :  sieam  in  corpore :  cultrum  in 
corde,  L. :  telluri  hastas,  V.:  terrae  defigitur 
arbos,  V.-—  To  fix,  fasten,  render  immovable :  de- 
fixa  caelo  sidera,  H. :  aciem  in  his  vestigiis,  Ta. : 
defixa  relinquit  aratra,  cU  rest,  V.  —  F  i  g.,  to  fix, 
fasteti,  centre:  alqd  in  mentibus  vestris:  omnia 
rei  p.  subsidia  in  hoc  iudicio  defixa. —  To  turn  in- 
tently, fix,  direct :  in  cuius  possessiones  oculos : 
Aeneas  defixus  lumina,  V. :  in  eo  mentem :  cunis 
in  rei  p.  salute :  Libjae  defixit  lumina  rcgnis,  V. : 
defixi  ora  tcnebant,  in  rapt  attention,  V. — To  strike 
motionless,  stupefy,  astound,  astonish :  omnis  admi 
ratione,  L. :  omnium  animos,  L. :  silentio  defixi, 
L. :  ob  meturo  defixus,  Ta. :  Defixis  ociilis  torpet, 
H.  —  To  declare  unalterably:  quae  augur  vitiosa 
defixcrit. — To  bewitch,  enchant:  nomina  oer&,  0. 

de-fingo,  nxl,  — ,  ere,  to  disfigure,  deface,  mud- 
dle: Rheni  luteum  caput,  H. 

de-flnio,  IvI,  Itus,  ire,  to  bound,  set  bounds  to, 
limit,  terminate,  define:  fundi  extremam  partem 
oleae  ordine :  orbem  terrarum  (loca) :  hnius  gene- 
ris orationem,  bring  to  an  end. — Fig.,  to  limit, 
define,  explain  :  genus  brevi  definiri  potest :  unum 
hoc  definio,  tan  tarn  esse,  etc.,  this  only  J  declare, 
etc.  —  To  fix,  determine,  establish,  appoint :  aedls 
sibi :  ut  suus  cuique  locus  erat  definitus,  Cs. :  ante 
quem  diem  iturus  sit,  Cs. :  cum  esset  omnibus  de- 
finita  mors. —  To  limit,  bound,  restrict,  confine: 
aniicitiam  paribus  officiis  ac  voluntatibus. 

dennite,  adv.  [definitus],  precisdy,  explicitly, 

definitlo,  Onis,  /.  [  definio  ],  a  limiting,  defin- 
ing,  definition,  explanation:  hominum  et  tempo- 
rum  :  iudiciorum. 

denuitivus,  adj.  [definio],  definitive,  explanch 
tory:  eonstitutior  causa. 

definitua,  adj.  [  P.  of  definio],  limited^  precise^ 
definite:  quaestionum  (genus) :  focus. 


Digitized  by 


google 


defio 


218 


delondo 


(defio),  dSfit,  etc.,  rare  passive  for  deficior. 

defixua,  P.  of  defigo. 

deflagratio,  Onis,  /.  [deflagroj,  a  burning  Y<p, 
confiagratUm:  futura  caelu  —  Fig.:  deflagratio- 
nem  Italiae  minari,  datruction. 

deflagro,  ks\  atus,  ftre,  to  bum  down^  be  can- 
tumed  bg  Jlre :  inoensa  domus  deflagravit:  aedes, 
L. :  Fana  flammft  deflagrata. — F  i  g^  to  perish^  be 
dettroged:  oomrauni  inceudio:  denagrare  omnia 
pati,  L. :  in  cinere  deflagrati  iraperi. —  Th  bum  out, 
be  allayed^  subside:  deflagrare  iras  vestras  posse, 
L. 

de-fleotd,  flfixl,  flexus,  ere. — Trans.^  to  bend 
atide^  turn  awag^  divert:  tela,  Y. :  amnis  in  alium 
cursum :  ad  Romanos  cursum,  L. :  novam  viam, 
to  build  the  road  in  another  direction,  L. — F  i  g.,  to 
turn  awxy^  lead  astray :  lumina,  0. :  principes  de 
via:  ad  verba  rem,  i.e.  interpret  literaUy:  te  de 
curriculo  petitionis,  to  vfithdraw, — Inirans.^  to  turn 
aside^ deviate^  digress:  de  spatio:  de  recti regione: 
a  veritate. 

de-fled,  fivl,  Qtus,  Qre,  to  weep  oyer^  lament^  de- 
plore^ bewail:  meum  discessum:  haec  satis  diu 
defleta  sunt :  Nuroam,  0. :  membra  defleta,  i.  e. 
the  dead,  V. :  Haec  ubi  deflevit,  uttered  this  la- 
mentjY. 

deflexas,  P.  of  deflecto. 

de-floreao5,  mi,  — ^  ere,  to  drop  blossomSy/ade, 
wither y  decay,  decline :  flos  tenni  carptus  ungui,  Ct 
— F  i  g. :  deliciae  deflorescunt :  cum  senectft  res 
defloruere,  L. 

de-fluo,  fluxl,  fluxus,  ere,  to  Jlow  down :  (Rbe- 
nus)  in  plurls  defluit  partis,  Gs. :  Defluit  saxis 
umor,  H. :  in  Tiberim  Orontes,  lu.  —  To  glide 
down,  slide,  fall,  descend:  iam  ipsae  defluebant 
ooronae :  pedes  vestis  defluxit  ad  imos,  Y. :  toga 
defluit  male  laxus,  hangs  carelessly,  H. :  secundo 
amni,  to  swim  down,  Y. :  cohors  relictis  Ad  terram 
defluxit  equis,  dismounted,  Y. :  in  latus  a  dextro 
armo,  0. — F  i  g.,  to  Jlow,  come,  pass  gradually  :  a 
necessariis  artificiis  ad  elegantiora :  ad  levls  ami- 
citias  defluxit  oratio :  ne  quid  in  terram  defluat, 
be  lost:  multaque  merccs  tibi  defluat  aequo  Ab 
love,  flow  to  thee  in  abundance,  H. — To  Jlow  out, 
run  dry:  RusUcus  exspectat  dum  defluat  amnis, 
H. — F  i  g.,  to  cease,  vanish,  pass  away,  disappear,  be 
lost :  ex  novem  tribunis  unus  defluxit,  hiu  desert- 
ed: ubi  per  sooordiam  vires  defluxere,  S. :  nullus 
defluat  inde  color,  Tb. :  Defluxit  numerus  Satur- 
niuB,  become  obsolete,  H. :  tibi  vacuo  exanimo,  to  be 
forgotten,  Pr. :  comae,  0. 

de-fodio,  fodl,  fossus,  ere,  to  dig  deep,  dig  up, 
make  by  digging:  spGcus,  Y. :  terram,  H. —  To 
bury,  cover  with  earth :  thesaurum  defossum  esse 
sub  lecto :  signum  in  terram,  L. :  novaoulam  in 
comitio :  aiqm  buroo,  0. :  iacent  dcfossa  talcnta, 


Y. :  abdita  ac  defossa  (sc.  loca),  i.  e.  caves,  Ta.— 
To  hide,  conceal,  cover :  defodiet  (aetas^  oondetque 
nitentia,  H. :  Defossa  in  loculis  sportala,  lu. 

defore,/ti<.  inf.  of  desum. 

deformatlo,  ftnis,/.  [2  deformo],  a  deforming, 
disjiguring,  defacing:  tantae  maiestatis,  L. 

de-formifl,  e,  oA*.  with  eomp.  [  de  +  forma  J 
misshapen,  deformed:  deformem  esse  natum. — 
Formless^  without  shape:  animae,  0. —  Unsightly, 
ugfy,  hideous,  lotUhsome:  qui  senes  ac  deformes 
erant :  iumenta,  Cs. :  agmen,  L. :  haniodo,  Y. : 
campus  Leontinus,  (isso^ote ;  aegrimonia,  H. :  de- 
formior  species  civitatis. — Unbecoming,  humUiat- 
ing :  oratio  sibi,  L. :  obsequium,  Ta.— i^w. «.  as 
sti>si.,  disgracefid  conduct :  deformia  meditari,  Ta. 

defonnitaa,  fttis,  /.  [  deformis  ],  ugliness,  de- 
formity, hideousness:  insignis  ad  deformitatem 
puer:  in  tantft  deformitate,  L.  —  Fig.,  baseness, 
vileness,  turpitude:  animi :  fugae :  ludicra,  i.  e.  ^ 
disgrace  of  appearing  on  the  stage,  Ta. 

1.  de-form5,  &vl,  fltus,  are,  to  bring  into  shape, 
form,  depict,  describe :  quem  supra  deformavi. 

2.  deionnd,  &vl,  &tus,  are  [  de  +  forma  ],  to 
bring  out  of  shape,  deform,  disfigure,  spoil,  mar: 
deformatus  corpore :  aerumnis  defonnatus,  S. : 
voitum,  Y. :  parietes  deformatos  reliquit. — Fig., 
to  mar,  spoil,  deteriorate,  disgrace,  dishonor  :  homo 
vitiis  deformatus :  deformandi  huius  causft  dicere: 
imago  viri  deformata  ignominia  :  victoriam  clade, 
L. :  domum,  Y. 

defbasoa,  P.  of  defodio. 

de-fraad5  or  defrudo,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  de^ 
fraud,  overreach,  cheat :  insuper  (me),  T. :  Suom 
geniura,  i.  e.  by  self-denial,  T. :  alquem  ne  andabatft 
quidem :  ne  brevitas  defraudasse  aurls  videatur. 

de-frenattia,  adj.,  unrestrained :  cursu,  0. 

defied,  cul,  cfttus,  ftre,  to  rub  off,  rub  chwn, 
rub  hard:  dentem,  0.,  Gt. — F  i  g. :  sale  multo  Ur> 
bero,  i.  e.  caiue  to  smart,  H. 

defringo,  fregT,  frftctus,  ore  [de+frangol  to 
break  off,  break  to  pieces :  ex  arbore  plantas,  V . : 
ramum  arboris :  ferrum  summft  ab  hastft,  Y. 

defrudo,  see  defraudo. 

defrutum,  I,  n.  [de+FYR-],  must  boiled  down, 
Y. 

de-fagio,  fOgf,  — ,  ere,  to  run  off,  flee  away, 
make  an  escape:  ripa,  quo  sinistrum  cornu  defu- 
git,  L.:  iniurias  fortunae  defugiendo  relinquas, 
i.  e.  by  death. — F  i  g.,  to  Jlee  from,  shun,  avoid,  es- 
cape from:  proeliiim,  Cs. :  contentiones  :  iudicia. 
—  To  decline,  shrink  fi-om,  shun:  auctoritatem 
consuiatQs  mei :  sin  timore  defugiant,  Os. 

defunotua,  P.  of  defungor. 

defundo«  fadi,  f Osus,  ere,  to  pour  down,  pouf 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


defungor 


219 


deioio 


tiU:  odorem,  V. :  vinum,  to  decatU^E. :  pelvis,  to 
emptff^lu,  —  Esp.,  in  libations:  te  prosequitur 
mcro  Defuso  pateris,  H. 

de-fangor,  functus,  I,  to  have  done  with,  acquit 
tnml/o/jdiaeharffe^  perform,  Jinish:  omni  popu- 
lan  ooQcitatione :  periculis :  honoribus :  proelio, 
L:  uDius  poena,  L. :  laboribus,  H. :  defuncto  cor- 
pora Titi,  dead,  V. :  terra,  0. :  parvo  victu,  to  be 
content  with,  Cu. :  defunctum  bello  barbiton,  dia- 
duir^fnm  tervice,  H. :  Defunctus  iam  sum,  i.  e. 
wKtofdttmgtr,  T. :  utinam  hie  sit  roodo  Defunc- 
txm^ihai  thu  were  the  end,  T.— 7b  die,  Ta.,  Ou.,  0. 
defatQtii%  adj.,  exhauated:  puella,  Ct 
de-gener,  is,  adj,  [de+ genus],  inferior  to  an- 
caion,  degenerate  :  Neoptolemum,  V. :  hi  iam  de- 
geoeres  sunt,  mixti,  L. :  dignitate  formae,  Ta. — 
Uweor^y:  patrii  non  degener  oris,  i.  e.  inheriting 
a  father'9  Hoquenct,  O. :  patriae  artis,  0. — F  i  g., 
■wwfrtty,  degenerate,  ignoMe,  haae:  Afer,  L. :  ho- 
itis:  degenerea  anunos  timor  arguit,  V. :  voltus, 
Ta. :  preoes,  Ta. :  ad  periciila,  Ta. 

degttneratam,  %  n.  [P.  of  degenero],  haaeneu, 
dtgmeracy:  in  aliis,  L. 

degenero,  &tI,  &tus,  &re  [  degener  ],  to  be  in- 
ferior  to  aneator*^  decline,  be  degenerate:  a  vobis : 
Pandiooe  nata,  degeneras !  O. :  Macedones  in  Sj- 
n»  degenerarant,  L. — F  i  g.,  to  faU  off,  decline,  de- 
fe^ente:  utoonsuetudo  eum  degenerare  non  sine- 
ret:  ab  hac  ▼irtate  maiorum :  a  gravitate  patemft: 
a  parentibaa,  U :  in  Persarum  mores,  L. :  ad  thea- 
trales  artea,  Ta. :  in  perpetiendis  suppHciis,  Ta. — 
Poet  with  aec^  io  dishonor,  disgrace,  fall  short 
of:  banc  (personamX  O*  -  propinquos,  Pr. :  Equus 
<fcgeiierat  palmas,  t  e.  ^m  lost  the  victorious  spirit, 

dego^  d^  — y  ere  [de +ago],  of  time,  to  spends 
pm:  com  uno  aetatem,  T. :  inter  feras  aetatem : 
(xpertem  sine  crinaine  yitam,  Y. :  otia  in  thalamo, 
Ol:  Tita,  quae  cam  virtute  degatur:  aetatis  de- 
Sodte  ratio :  laetus  deget,  lives,  H. 

de-grandinat,  impers.,  it  stops  hailing,  0. 

de-gnTO,  — ,  Atus,  &re,  to  weigh  down,  over- 

rfr,  btmien :  caput,  0. :  circumventum  oomu, 
ODere  degraTati,  Pb.  —  F  i  g.,  to  drag  down^ 
^"fden, incommode:  peritos  nandi  volnera  degra- 
vast,  L :  gremiam,  O. 

degredlor,  gressus,  I,  den.  [de+gradior],  to  go 
^^f^  march  down,  descend:  paulum  ex  eo  looo, 
Cs. :  ex  arce,  L. :  monte,  S. :  in  aequum,  Ta. :  ad 
ptdcs,  to  alight,  dismount,  L. 

de-gmzmlo^  — ,  — ,  ire,  to  grunt  out,  do  his 
I'^i^.Ph. 

da-gnvto^  StI,  fttus,  are,  to  taste:  inde  (sc.  de 
■ngvine),  S. — Po  e  t, :  (lancea)  summum  degustat 
'we  corpus,  Le.  ffrcaes,Y.  —  Fig.,  to  get  as  a 
"^  taste,  try^  make  trial  of  test:  genus  hoc 


exercitationum :  ex  qu&  (oratione)  pauca :  aliquid 
ex  eius  sermoue  speculae,  obtain  a  gleam  of  hope: 
istum  convivam  tuum. 

de-hinc  (monosyl.,  V.,  0.),  adv.,  from  this  time, 
heticeforth,  hereof ter^  for  the  future:  nunc  dehinc 
spero  aeternam  inter  nos  gratiam  Fore,  T. :  ne 
exspectetis  argumentum, /or  the  rest,  T. :  Tarqui- 
nium  quacunque  dehinc  vi  possira,  exsequi,  L. — 
Hereupon,  afterwards,  next,  then:  Eurum  vocat, 
dehinc  talia  fatur,  V. :  absistere  bello  coeperunt, 
H.-— In  enumerations,  then,  next:  bellum 
scripturus  sum,  primum  quia  .  .  .  dehinc  quia, 
etc,  S. :  post  eos  .  .  .  dehinc,  S. :  primum  ...  de- 
hinc, V. — In  succession:  ut  speciosa  dehinc  mira- 
cula  promat,  I  e.  make  impressive  by  proper  order, 
H. — Hence,  accordingly:  hie  dies  alios  mores  po- 
stulat,  dehinc  postulo,  etc.,  T. 

de-hifloo,  — ,  — ,  ere,  to  part,  divide,  split  open, 
gape,  yawn:  vel  tellus  mihi  dehiscat,  V; :  terrae 
dehiscunt,  V. :  rimis  dehiscit  cumba,  0. :  dehiscens 
intervallis  hostium  acies,  L. 

dehonestamentum,  I,  n.  [dehonestol,  that 
which  disfigures,  a  blemish,  i&sgrace,  dishonor: 
oris,  Ta. :  nullum  insigne,  Ta. 

de-honesto,  — ,  —,  ftre,  to  disgrace,  dishonor: 
famam,  L. :  proavum  iofami  operft,  Ta. 

de-hortor,  fttus,  an,  dep.,  to  advise  to  the  con- 
trary,  dissuade :  me :  me  a  vobis, /rom  your  cause^ 
8. :  me  ne  darem,  T. :  plura  scribere  me,  S. 

deioio  or  deiicio,  iSci,  iectus,  ere  [de+iacio], 
to  throw  down,  hurl  down,  precipitate,  prostrate, 
raze,  fell,  cut  down,  tear  down,  destroy :  alqm  de 
ponte  in  Tiberim :  alqm  de  saxo  (Tarpeio),  L. :  a 
cervicibus  iugum :  se  de  muro,  leap,  Os. :  saxi  de- 
iectae  vertice  caprae,  V. :  se  per  munitiones,  leap 
over,  Cs. :  venti  a  montibus  se  deiciunt,  L. :  volne- 
rato  equo  deiectus,  Cs. :  statuas  veterum  homi- 
num :  naves  deiciendi  opens  missae,  to  destroy, 
Cs. :  monumenta  regis,  H. :  muros,  L. :  ut  omues 
Hermae  deicerentur,  N. :  deiect&  turri,  Cs. :  caput 
uno  ictu,  V. ;  libellos,  to  tear  down :  sortis,  to  cast, 
Cs. :  deiectis  lacrimis, «A<c?,  Pr. — Poet,  with  dot. : 
Gyan  leto,  V. — P  r  o  v. :  de  gradu  deici  (orig.  of  a 
gladiator),  to  be  thrown  off  one's  balance,  \.e.lose 
on£s  head. — To  drive  out,  dislodge,  expel:  nostri 
deiecti  sunt  loco,  Cs. :  praesidium  ex  saitu,  Cs. : 
Oallorum  agmen  ex  rupe  Tarpeift,  L. :  praesidium 
Clatemft. — To  drive  out,  turn  out  of  possession, 
^ect,  dispossess :  nnde  sis  deiectus:  ex  eo  looo. — 
F€us. :  deici,  to  be  driven  out  of  one's  eouru :  na- 
ves ad  inferiorem  partem  insulae,  Cs. :  classis 
tempestate  vexata  ad  Belearls  insulas  deicitur,  L. 
—  7b  lay  low,  strike  down,  kill^  slay,  slaughter: 
paucis  deiectis,  Cs. :  quem  telo  primum  Deicis  ? 
V. :  (viperam)  Deice,  crush,  V. :  super  iuvencum 
stabat  deiectum  leo,  Ph.— 7b  lower,  let  fall^  de> 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


deiectio 


220 


delectatio 


prest :  in  pectora  mentum,  0. — F  i  g.,  to  cast  down  : 
oculos :  voltum,  V. :  deiectus  oculos,  toith  dovmr 
C€ut  eyes,  V. :  Deiecto  in  humum  voltu,  0. —  To  re- 
move, avert,  divert^  turn  away,  repel:  hunc  metum 
Siciliae  damnatione  istius:  oculos  a  re  p.  :  qnan- 
turn  mail  de  humnnft  condieione:  vitia  a  se  ratione: 
eum  de  senteiitia. — To  prevent  from  obtaining, 
deprive,  rob  of:  de  possessione  iraperi  vo»,  L. : 
priucipatu,  Cs. :  e&  spe,  Cs. :  deiecta  coniuge  tan- 
to,  V. :  uxore  diiecta  (-c.  coniugio),  Ta. :  hoc  de- 
iecto, after  his  fall,  N. — In  elections,  to  defeat, 
disappoint,  pret^eiit  the  choice  of:  me  aedilltate : 
eiusdem  pecunia  de  honore  deici:  civis  optimus 
praetura  deiectus :  deiectis  honore  per  coitioneiu, 
L. 

deiectio,  Onis,/  [deicio]. — In  law,  an  ejection, 
dispossession:  deiectionem  facere. 

1.  delectus,  cuJj.  [P.  of  deicio],  throum  down  ; 
hence,  of  places,  low,  sunken,  depressed  :  loca,  Cs. 
— Fig.,  cast  down,  dejected,  di^rited:  baud  de- 
iectus, V. 

2.  delectus,  as,  m.  [deicio],  a  throwing  dovm, 
feUing,fall:  arborum,  L. :  gravis  undarura,  0. — 
A  declivity,  descent:  collis,  Cs. — Plur.:  coliis  de- 
iectas  habebat,  Cs, 

delero  (not  -iaro),  &vT,  atus,  are  [♦  deierus ;  de 
+  ias],  to  take  an  oath,  swear:  persancte,  T. :  ne- 
minein  tradidisse,  etc.,  N. 

deiloio,  see  dGiciO.  deln,  see  deinde. 

delnoeps  (disyl,  n.),adv.  [dein+CAP-].— In 
space,  one  after  another,  in  order,  in  succession : 
cum  deinceps  ex  primis  vorsuum  litteris  aliquid 
oonectitur;  prima  Curenc  est,  ac  deinceps  duae 
Sjrtes,  S. :  tres  deinceps  tnrres  prociderunt,  L. — 
In  time, ofie  after  another, successively,  in  imme- 
diate succession:  duo  deinceps  reges  civitatcm 
auxerunt,  L. :  ut  deinceps  qui  accubarcnt  cane- 
rent,  etc. :  ut  alios  alii  deinceps  exciperent,  Cs, : 
Redde  quae  deinceps  risi.'iti,  H. :  deinceps  fuit 
annus,  quo,  etc.,  the  very  next, — I  n  order,  in  reg- 
ular order,  continuously,  without  interruption  :  de 
iustitia  dictum  est :  deinceps  de  bcneficentift  dica- 
tur:  annales  Enni  ut  deinceps  legi  possint:  cae- 
dem  tyranni  ostendit,  i.  e.  goes  on  to  relate,  L. : 
prima  causa  dicta  .  .  .  deinceps  inde  multae. — In 
an  enumeration,  next,  next  in  order:  primum  eat 
officium,  ut,  etc.,  deinceps,  ut,  etc. :  principes  pa- 
rentes  .  .  .  proximi  libcri  .  .  .  deinceps  propinqui : 
qui  primus  eorum,  qui  secundus,  qui  deinceps 
moriturus  esset :  turn  deinceps,  L. :  postea  dein- 
ceps, L. 

deinde  (in  poetry  two  syll.),  or  deln  (in  poet- 
ry one  syll.),  adv.  [de-\-locat.  suffix  hn i- demonstr, 
-de].— In  Bp AC e,  then,  f text,  thei'cafter,t/ience:  via 
interest  perangusta,  deinde  paulo  latior  patescit 
campus,  L. :  duo  binis  pedibus  incisim,  deiu  mem- 


bratim,  etc. :  iuxta  Hermandun\8  Narisci,  ac  dein- 
de Marconianm,  Ta. — I  n  time,  thereafter,  after- 
wards, then,  next,  immediately:  compluiis  occide- 
runt,  deinde  sc  in  castra  receperunt,  Cs. :  latae 
deinde  leges,  L. :  alia  deinde  alia  loca  petere, 
roam  from  place  to  place,  S. :  unguibus  et  pugnia, 
dein  fustibus,  Pugnabnnt,  EI.:  deinde  faciundi 
licentia,  of  repeating  the  offence,  S. :  primum  suo, 
deinde  omnium  ex  conspectu  remotis  equis,  Cs. : 
.  .  .  deinde  .  .  .  deinde  .  .  .  post  .  .  .  turn  Tero: 
deinde  postea:  post  deinde,  T. :  deinde  postremo: 
deinde  ad  extremum.  —  Of  future  time,  next,  the 
next  time,  then:  quas  ad  te  deinde  litteras  raitte- 
mus :  Quae  nunc  deinde  mora  est  f  any  longer,  V. 
— Adding  a  new  fact  or  argument,  aflenoardM, 
next  in  order,  then,  besides,  also  :  delude  etiam  re- 
reor,  ne,  etc. :  primum  .  .  .  deinde  (three  tiroes) : 
primum  .  .  .  deinde  (eight  times)  .  .  .  postremo, 
C. :  excellente  tum  Crasso,  deinde  Philippe,  post 
lulio,  in  the  second  rank. —  JTten,  therefore,  natu- 
rally, of  course :  qualis  nostra  virtus  fuerit,  talem 
deinde  fortunara  urbis  fore,  L. 

de-labor,  lapsus,  I,  dep.,  to  fall,  sink,  slip  down^ 
glide  down,  descend :  in  mare  (flumen),  H.:  medioe 
delapsus  in  hostis,  V. :  gradibus,  by  the  steps,  O. : 
signum  de  caelo  delapsum:  de  manibus  ctyium 
delapsa  arma :  ex  equo,  L. :  ab  astria,  V. :  per 
auras,  0. :  caelo,  V. :  Olyrapo,  0. :  capiti  (i.  e.  de 
capite),  V. :  flumen  in  mare,  H.  —  F  i  g.,  to  come 
down,  sink,  descend,  fall,  slide,  stoop,  cowieteend  :  a 
sapientium  familiaritatibus  ad  volgarls  amicitias 
oratio  delabitur :  eo,  ut  diceret,  eta :  ad  aequita- 
tem,  incline:  in  idem  genus  morbi :  in  hoc  vitiurn: 
eo  magis  delabor  ad  Clodiam,  /  incline  to  Clodia, 
— Of  sounds,  to  descend,  be  derived:  ab  bis  delapsa 
plura  genera  (vocum). 

de-lamentor,  — ,  an,  dep.,  to  lament,  bewail.- 
natam  ademptam,  0. 

delapsus,  P.  of  delabor. 

de  -  lass5,  — ,  — ,  are,  to  wear  out,  tire :  Pa- 
bium,  H. 

delatlo,  onis,  /.  [de+TAL-],  an  accusation^ 
defiunciation :  nominis,  an  indictment:  ne  haeo 
mihi  delatio  detur :  socius  delationis,  Ta. 

delator,  Oris,  m.  [de+TAL-],  an  informer,  de- 
nouncer: criminum,  L. :  araici,  lu. :  cum  plena 
litora  multo  Delatore  forent,  lu. :  maiestatia,  oj" 
high-treason,  Ta. 

delatus,  P,  of  dcfero. 

delectablUs,   c,  aJj.  [  deiecto  ],  deligTUful^ 

agreeable:  cibus,  Ta. 

delectamentum,  l,  n.  [  deiecto  ],  a  ddigkt^ 
amusement,  spijvt :  sibi  me  pro  delectamento  pu- 
tat,  T. :  deJcetamcnta  puerurum. 

delectatio,  onis,/.  [deiecto],  a  cUlighHnff,  de- 
light, pleasure,  amusement,  satisfaction:  nulU  alia. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


deleoto 


321 


delioatuB 


T. :  ocalonim :  ridendi :  conviyiorum  :  mira  in 
eo^scendo :  suae  delectationis  causft.^ 

delectd,  avi,  &tus,  are,  intent,  [de+lacio],  to 
ailure,  attract^  delight^  charm^  please^  entertain,  in- 
lerat:  haec  studia  delectant  domi*  volunt  delec- 
ure  poetae,  H. :  me :  delectari  multis  rebus :  im- 
perio,  Ca.  :  criminibiis  inferendis :  iambis,  H.  : 
herba  spe  delectat  agresUs,  0.:  ab  eo  delectari 
fMilios  quam  decipi :  in  hoc  detector,  quod,  etc. : 
roemagia  de  Dionjsio  delectat:  quam  delectabat 
earn  defectiones  solis  praedicere :  Aedificare  casus 
S  quem  delectet,  H. :  Vir  bonus  dici  delector,  H. 

L  deleotna,  adj,  [  P.  of  1  deligo  ],  picked, 
<*««,  *efcrf,  choten:  legio,  Os, :  iuventus,  V. : 
equites,  ^  com  delectis  teotare  omnia,  picked 

2.  deleotasi  tLs,  m.,  see  dileotus. 

delegatio,  Onis,  /  [delego],  an  assignment  (of 
^\A\,  tubtOtutioH  :  a  roancipe. 

L  de-lego,  avi,  atus,  are,  to  send  avoay,  de- 
tpatdi:  Pleminium  in  Tullianum  ex  senatQi)  con- 
salto,  L:  studiosos  Catonis  ad  illud  voluroen,  re- 
fer, N. — To  commit^  give  in  charge,  confide:  nee 
andllis  delegantur  (infantes),  Th. —  to  assign, 
trmsfer,  refer:  (  rem  )  ad  senatum,  to  refer,  L. : 
d«lej^  triumnris  ministerio,  Ta. :  obsidione  de- 
i«gata  in  curam  oollegae,  L. :  Quinto  delegabo,  si 
quid  aeri  meo  alieno superabit. — Fig.,  to  attribute, 
vKfMte,  ascribe :  hoc  crimen  optirais  norainibus: 
otnne  rei  gestae  decus  ad  Volumnium,  L. 

2.  delego,  see  deligo. 

deleoimentuni,  T,  n.  [delenio],  a  blandishment, 
aSurement:  anirais  obicere,  L. :  delenimenta  vitio- 
nun,  I  e.  effeminate  luxuries,  Ta. 

de-lenio,  IvI,  Itus,  ire,  to  soothe,  soften,  charm, 
cof^mte,  entice,  cajole,  fascinate :  se  donis:  mili- 
tea  blande  appellando :  Midan  carmine,  0. :  in- 
stramento  voluptaturo  militum  animos,  L. :  dolen- 
ten,  H. :  doloretn  remediis,  Ph. 

delemtor,  ori;*,  m.  [delenio],  a  soother,  charm- 
er: coius  (iudicis)  orator. 

deled^  evT  (delerat,  C. ;  delSsset,  L.),  gtus,  ere 
[de+LI-],  to  erase,  efface,  obliterate,  blot  out :  epi- 
atelts:  com  tabalas  prehendisset,  digito  legata 
^derit:  Non  delenda  carmina,  H.:  tabellas,  0. : 
**Waa,  lu. — ^I  n  g  e  n.,  to  abolish,  destroy,  annihi- 
^(»€rthrow,  raze,  extinguish:  urbis:  ante  Car- 
tbtginem  deletam,  S. :  Volscum  noroen,  L. :  sepul- 
erom:  dispersis  ac  pene  deletis  hostibus,  Cs. : 
cofnaa  roultts  proeliis:  homines  morte  deletos: 
Corionem:  toto  animante  deleto. — Fig.,  to  finish, 
^  an  end  to,  extinguish,  abolis/i,  anntd  *  bella : 
^»eta:  ad  dclendara  priorera  ignominiam,  L. : 
^VBte  omnia  deleri :  omnia  improbitas  delenda : 
(ipmt  famam,  0. :  leges  una  rogatione. —  To  blot 
*^,  chiileraU.  efface:    memoriam    discordiarum 


oblivione :  suspicionem  ex  auimo :  turpitudinem 
fugae  virtute,  Cs. 

deletrix,  Icis,/.  [delco],  a  destroyer:  impcri. 

deliberabundua,  adj,  [delibero],  pondering, 
reflecting:  velut  deliberabuudus,  in  a  brovm  study, 
L. 

deliberatid,  Onis,/.  [delibero],  a  deliberation, 
constUtation,  consideration:  de  re  p.:  haec  dell- 
beratio,  quemriam,  etc. :  habet  res  deliberatioiietn, 
needs  considei'ution :  consili  capiendi,  upon  tlie 
measure  to  be  adopted:  fuerit  ista  eius  deliberatio, 
for  hitn  to  consider,  L. :  disceptationes  delibera- 
tionum,  i.  e.  in  deliberative  assemblies. 

deliberativua,  adj.  [ddibero],  deliberative: 
genus  ( rerum  ),  subjects  requiring  deliberation  : 
causa. 

deliberator,  5ris,  m.  [delibero],  one  who  pon- 
ders, a  delayer:  ille,  that  man  of  hmtation. 

deliberatua,  adj.  with  comp.  [P.  of  delibeio], 
resolved  upon,  tleterrnined:  Deliberata  morte  feio- 
cior,  H. :  neque  illi  qutcquam  deliberatius  fuit 
quam,  etc. 

de-libero,  avI,  atum,  are  [de+libra],  to  weufh 
well,  consider  maturely,  deliberate,  ponder,  meditate, 
take  counsel,  consult,  advise  upon :  re  deliberata, 
Cs. :  hoc,  T. !  de  summft  rerum,  Cs. :  de  bello : 
quid  intersit  su& :  amplius  deUberandum  censeo, 
T. :  diem  ad  deliberandum  sumere,  Cs. :  cum  cu- 
piditate,  take  counsel  of:  deliberant,  dum  fingere 
nesciunt,  Ta. :  deliberatur,  incendi  placeret  an  de- 
fendi,  Cs. :  neque  raaneatis  aut  abeatis  deliberari 
potest,  i.  e.  there  can  be  no  hesitation,  L. —  To  con- 
sult (an  oracle) :  Delphos  deliberatum  missi,  N. : 
deliberantibus  Pythia  respondit,  N. — To  resolve, 
determine:  certe  statuerat  ac  deliberaverat  non 
adesae :  si  iara  tibi  delibefatum  est  quibus,  etc. : 
sic  habuisti  cum  animo  deliberatum,  reicere,  etc. 

de-libo,  ftvl,  atus,  are,  to  take,  enjoy,  pluck, 
gather:  flos  delibatus  pop\i\\,  the  picked  flower : 
omnis  undique  flosculos,  cull:  novum  honorem, 
L. :  oscula,  V. :  artis,  0.—  7b  take  away,  detract, 
subtract,  remove:  de  laude  hominis  quicquam: 
alqd  de  honestate. 

de-Ubro,  — ,  atus,  are  [de+4  liber],  to  take 
off  the  i-ind,  bark,  ped :  (urborum)  delibratis  ca- 
cuminibuii,  Cs. 

delibutUB,  adj.  [de+LI-],  anointed,  besmeared, 
stained,  defiled:  medicamentis :  capillus:  atro 
cruore,  H.— Fi  g. :  gaudio,  unctuous  with  joy,  T. 

delicate,  adv.  [delicatus],  ddimtely,  elegantly, 
luxuriously:  vivere:  recubans:  odiosa  raulta  fe^ 
cit,  N. 

delicatna,  adj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of 
♦delicO,  to  clear  up],  nllnring,  charming, pleas wq, 
delightful,  luiunous^  yoluptwtus :  in  illo  delicati's- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


delioiae  2 

simo  litore:  hortali,  Ph.:  pueroram  comitatus: 
delicatiores  in  canta  fleziones:  puella  delicatior 
haedo,  softer y  Gt  —  Oiven  to  pletuure^  Itauriotu, 
effeminate:  pueri:  iuventus:  capella,  Ct. — Nice, 
8que€unuh,'  tam,  quam  iste:  fastidium. 

deUoiae,  arum,  f.  [de+1  LAG-],  a  ddight, 
pleasurey  charm^  auuremerU,  luxury^  voluptuou*- 
nes»:  deliciarum  causa:  deliciis  diffluentes:  Ion- 
gissime  a  talibus  deliciis  abesse:  amores  et  hae 
deliciae  quae  yocaoturt/t^eafuret.*  muliebres,  Ta. : 
educationis,  tenderness,  Ta. :  tibi  in  deliciis  fuit,  a 
favorite:  in  deliciis  viperam  illam  habere:  non 
talium  animus  deliciarum  egens,  H. :  Nee  tibi  de- 
liciae faciles  contingent,  no  cheap  boon,  0.  —  A 
favorite,  detight,  darling,  stoeetheart,  beloved:  ve- 
strae,  Antonius :  Yolcatius,  tuae  tuorumque  deli- 
ciae: Corydon  ardebat  Alexim,  Delicias  domini, 
V. :  delicias  bominis,  a  precious  fdlow  /  lu. 

delioiolae,  ftrura,/.  dim.  [deliciae],  a  darling  : 
Dostrae,  Tiilliola. 
deliciom,  l,  fi.  [de+ 1  LAC],  a  sweetheart,  Ph. 

deliotnm,  I,  n.  [de+LIC-],  a  fault,  offence, 
trespass,  crime,  transgression^  wrottg,  defect:  de- 
lictum admisisse  in  me,  T. :  maiore  commisso  de- 
licto, Cs. :  leve :  leviora,  Ta. :  distinctio  poenarum 
ex  delicto,  Ta. :  quo  delictum  mains  est,  eo  poena 
est  tardior :  delicti  conscientia,  S. :  animus  delicto 
obnoxius,  S. :  defendere  delictum,  H. :  quibus  (de- 
lictis)  ignovisse  velimus,  H. :  sua,  0. 

1.  deligo,  l6gi,  I6ctus,  ere  [de+1  lego],  to 
choose,  pick  out,  select,  elect,  designate,  single  out : 
ad  eas  res  oonficiendas  deligi,  Gs. :  quos  Romae 
relinqueres:  ex  civitate  fortissimum  quemque: 
ex  legionibus  fabros,  Gs. :  delecti  Latio,  V. :  me- 
limela  Ad  lunam  delecta,  H. :  ordiue  ab  omni 
Gentum  oratores,  Y.:  sibi  domicilio  locum,  Gs. : 
alqm  socium  sibi  imperi,  L. :  Yertumnum  socium, 
0. — To  pick  out,  separate,  remove  t  senes  ao  fessas 
aequore  matres,  Y. 

2.  de-ligo,  avi,  fttus,  ftre,  to  bind  together,  tie 
up,  bind  fa^,  fetter,  make  fast:  bominem  deligari 
lubet:  naviculam  ad  ripam,  Gs. :  epistulam  ad 
amentum,  Gs. :  deligati  ad  palum  iuvenes,  L. 

(de-lino),  — ,  litus,  ere,  to  rub  off,  remove :  ex 
qua  (oolumna)  tectorium  delitum  sit 

de-linquo,  llqui,  hctus,  ere,  to  fail,  be  wanting, 
fall  short,  trapass,  err,  commit  a  fault,  do  wrong, 
transgress,  offend:  quod  populi  adversus  P.  R. 
deliquerunt,  L.  (old  formula) :  ut  condemnaretur 
Alius  81  pater  deliquisset  ? :  quid  tanto  opere  de- 
liqui  ? :  in  vitft :  si  quid :  iracundift,  S. :  per  ambi- 
tionem,  S. :  paulum,  H. :  ut  nihil  a  me  delictum 
putem :  maiora,  quam  quibus  ignosoi  posset,  L. : 
flagitia,  quae  duo  deliquerant,  Ta. 

de-liqueso5,  licul,  — ,  ere,  to  melt  away,  dis- 


^  demenB 

solve,  melt:  Hyrie  flcndo  delicuit,  0. — Fig. :  qui 
ncc  alacritate  futtili  gestiens  dcliqueftcat. 

deliratio,  onis,  /.  [dcliro],  guldiness,  silliness, 
folly,  dotage,  madness :  incredibilis. 

deliro,  — ,  — ,  are  [dclirus],  to  be  crazy,  be  de- 
ranged, be  silly,  dote,  rave:  decipi  tara  dedecel 
quam  delirare:  timore,  T. :  in  extis  totam  Etni- 
riam  delirare :  Stertinium  deliret  acumen,  H. : 
quicquid  delirant  reges,  whatever  folly  the  kings 
commit,  H. 

deliruB,  a€{j,  [de+lira],  silly,  doting,  crazy: 
senex :  anus :  mater,  H. 

delitesod,  see  delitlsc5. 

de-litig5,  — ,  — ,  are,  to  scold,  rail:  tumido 
ore,  H. 

delitisco  (-esoo),  tul,  — ,  ere  [de+latesco], 
to  hide  away,  conceal  oneself,  lie  hid^urk:  bestiae 
ut  in  cubilibus  delitiscant :  hostes  noctu  in  silvia, 
Gs. :  siWa,  O. :  ut  eo  roitteret  amicos,  qui  deliti- 
scerent. —  To  skulk, seek  shelter:  in  ist&  calamnift: 
verbum  unum,  ubi  delitiscam. 

delitUB,  P,  of  delino. 

delphinua,  i  (G.,  H.,  lu.),  or  (poet.)  delphin, 
mis  (v.,  O.,  Pr.),  m.,  a  dolphin,— TTu  Dolphin,  a 
constellation,  0. 

delubnim,  I,  n.  [de+3  LY-],  a  place  ofcUans- 
ing,  temple,  shrine,  sanctuary.*  audita  ex  delubro 
▼ox,  L. :  delubnim  eius  in  oppido  dedicaverunt : 
ex  alto  delubri  culmine,  Y. .  deorum  delubra. 

de-ludo,  si,  Rus,  ere,  to  play  false,  mock,  deceive, 
make  sport  of,  delude:  in  hac  re  me  deludier,  T. : 
deludi  vosmet  a  tribnno  patiemini  ? :  dolis  me,  T. : 
animum  responso,  Y. :  qua  (linguft)  sum  delusa, 
0. :  quae  sopitos  deludunt  somnia  sensfls,  V. : 
quern  spcs  deluslt.  Ph. 

delumbo,  — ,  — ,  are  [de+lumbus],  to  en^er- 
vote,  weaken :  sententias. 

delusuB,  P.  of  deluda 

de-madeao5,  madul,  — ,  ere,  to  beconu  wet^  be 
moistened,  0. 

de-mando,  &vl,  &tu«i,  &re,  to  give  in  charge 
itUrust,  commit:  pueri  unius  eurae  demandabao- 
tur,  L. :  curam  (sauciorum)  legatis,  L. 

de-mano,  — ,  — ,  §re,  tofow  down,  glide  dbtMt, 

a. 

de-mens,  entis,  adj.  with  comp.  and  sup.,  out 
of  one's  senses,  insane,  demented,  mad,  raving,  fool- 
ish, distracted:  Adeon  est  demens?  T. :  num  quia 
est  igitur  tam  demens,  qui,  etc. :  quid  est  enim 
dementius,  quam,  etc.?:  Athamante  dementior: 
demens  ludicio  volgi,  sanus  tuo,  H. :  in  traiiquillo 
ternpe!>tatem  adversam  optare  dementis  est :  non 
tacui  demens,  Y. :  omnia  demens  Credis, /oo/uA/^, 
0. :   man  us,  Tb.  —  Distracting,  wild,  foolish,  recJb^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


demensiim  2 

Im:  diaeordia,  V. :  strepitus,  H. :  rulnae,  H. :  ra- 
tio, N.:  causa  Bai  dementiasimi  consili. 

dwnwTiBqin,  I,  n,  [demensus],  an  allowance^ 
ration  (of  slaves),  T. 

demensno,  P.  of  dernetlor. 
dementer,  adv,  [demens], /oo/wA/y,  madly: 
res  tam  dementer  credita :  amoribus  uti,  0. 

dementia,  ae,  /.  [deraens],  iiuanity,  madness, 
Siinciwn,  folly :  ut  est  Dementia,  so  mad  is  he^ 
7.:  0  banc  dementiam,  T. :  exspectare  .  .  .  sum- 
mie  dementiae  esse  iudicabat,  Cs. :  per  demen- 
tiwn  CQDCta  agere,  S. :  quae  te  dementia  cepit  ? 
T.;  solve  me  demeniia,  H.:  eius  dementias  con- 
(€mDere,/ofites. 

de-mereo,  ul,  — ,  ©re,  to  deserve  well  of: 
CHmioe  te  mVo,  O. 

de-mereor,  itus,  6ri,  dep.,  to  deserve  well  of 
lay  under  obligation  :  beneficio  civitatem,  L. :  dum 
daneremur,  while  toe  try  to  oblige^  Ta. 

de-mergo,  si,  sus,  ere,  to  sink^  submerge^ 
phf^  dipy  immerse^  bury :  caput:  deraersis  ro- 
itria,V.:  in  Tusci  deroersus  fluniinis  undis,  0.: 
naves,  L. :  orbes  (of  the  sun),  i.  e.  tosetyO.:  dapes 
in  aJvum,  0. — Fig^  to  plunge^  cast  down^  lower, 
OKneheUn:  ammus  caelestis  quasi  demersus  in 
temm:  quern  eztulerat,  demergere  est  adorta 
(foitona),  N. :  patriam  demersam  extuli :  demer- 
ge leges  alicmus  opibus:  plebs  aere  alieno  de- 
Bena,  L. :  domus  ob  lucrum  Demersa  exitio,  H. 

demeniiB,  P.  of  demergo. 

dema—n^  P,  of  demeto. 

(da-metlor),  m^nsus,  Irl,  dep.^  to  measure  off, 
nfuti — Only  P.  perf. :  verba  verbis  quasi 


de^neto,  messul,  roessus,  ere,  to  mow,  reap,  cut 
4,  yather^  crop,  harvest:  tempora  demetendis 
frpctibns  accomtnodata :  demesso  fruraento,  Cs. : 
tiienoB  agree :  poll  ice  florem,  to  pluck,  V. :  huic 
»8e  caput,  to  b^uad,  O. 

de-metor,  see  dI-m§tor. 

drnirlgratio,   onis,  /.  [demigro],  an  emigra- 

de-mlgro,  ftvl,  &tus,  are,  to  migrate,  emigrate, 
^^'^  d^MTt,  remove,  go  away:  ex  his  aedificiis, 
Cs.:  in  urb^  ex  agris,  L. :  in  alias  terras:  ad 
lUroellam :  aliquo :  hinc,  i.  e.  to  die :  demigrandi 
<^Bsi,  Cs. :  ex  hominum  vitft  ad  deorum  religio- 
**«n. — ^F  i  g.,  to  remove,  be  driven :  de  meo  statu : 
■tnuDse  ab  ore  improbo  demigrarunt 

de-ndimo,  nl,  Qtus,  ere,  to  make  smaller,  lessen, 
^mUh:  deminiitae  copiae,  Cs. :  militum  vires 
•Jpia  frumenti  demimierat,  Cs. :  de  bonis,  i.  e.  to 
dtoiate  in  part:  praedia.  —  Fig.,  to  take  atoay, 
^•fc,  Utsen,  reduce,  remit,  iittpair :  de  huius  prae- 


13  demitto 

sidiis :  ne  quid  de  legibus  eorum,  Cs. :  de  suft  in 
Aeduos  benevolentift,  Cs. :  quicquam  ex  regift  po- 
testate,  L. :  alicui  timor  studia  deminuit,  Cs. : 
partem  aliquam  iuris:  nihil  eius  (maiestatis),  L. : 
imperium  populi  R — Witli  capite,  to  deprive  of 
citizenship:  mulier,  quae  se  capite  numquam  de- 
minuit, i.  e.  by  marriage:  deniinuti  capite,  en- 
slaved, L. 

deminutlo  (dim-),  onis,/.  [deminuo],  a  dimi- 
nution,  decreaae,  lessening,  abatement:  luminis; 
civium:  vectigalium:  ue  bonis  privatorum:  pi-o- 
vinciae,  of  the  term  of  office. — In  law :  datio  de- 
minutio,  (he  right  of  alienation,  right  to  convey 
( all  or  part  of  an  estate ),  L.  —  Fig.:  libertatis 
vestrae,  an  encroachment  upon  :  sui,  a  sacrifice  of 
dignity,  Ta.— E  s  p.,  in  the  phrase,  capitis  demiuu- 
tio,  the  loss  of  civil  rights,  forfeiture  of  freedom, 
civil  death,  Cs. 

de-miror,  — ,  arl,  dep.,  to  wonder,  be  amazed: 
(haec  vos)  sperasse  mc  consule  adsequi  posse 
derairor:  hoc,  qui  potueris,  etc.,  /  cannot  imagine, 
T. :  Quid  sit,  etc.,  T. :  cur,  etc 

demisse,  adv.  with  comp.  and  sup.  [demissusl, 
low:  demissius  volabat,  0.— Fig.,  humbly,  mod- 
estly, abjectly,  meanly :  sentire :  haec  demississime 
exponit,  Cs. 

demisaid,  onis,/.  [demitto],  a  letting  down, 
sinking,  lowering :  storiarum,  Cs.— F  i  g.,  dejection : 
animi. 

demiasua,  adj.  with  eomp.  [P.  of  demitto]. — 
Of  places,  lowered,  sunken,  low-lying,  low  :  loca,  Cs. 
— Drooping,  falling,  hanging  down,  low :  Demissis 
umeris  esse,  T.  :  labia,  T. :  si  demissior  ibia,  Jly 
too  low,  0. :  deraisso  capite:  demisso  voltu,  S.: 
demisso  crine,  0. :  Dido  voltum  demissa,  V. — 
Fig.,  downcast,  dejected,  dispirited,  low:  animus: 
demissft  voce  loqiii,  V. :  nihilo  demissiore  animo, 
L. :  videsne  ilium  demissum?  —  Lowly,  humble, 
ufUMsuming,  shy,  retiring:  multum  demissus 
homo,  H. :  ait  apud  vos  demissis  hominibus  per- 
fugium. — Of  style,  modest,  reserved:  orator  oma- 
mentis  demissior. — Humble,  poor :  qui  demissi  in 
obscuro  vitara  habent,  S. 

de-mitig5,  — ,  — ,  ire,  to  make  mild:  cottidie 
demitigamur,  ^rrato  more  lenient. 

dc-oittd,  misl,  missus,  ere,  to  send  down,  lei 
down,  drop,  lower,  put  doiofi,  let  fall,  sink  :  lacrimas, 
shed,  V. :  ubera,  let  down,  V.  :  ancilia  caelo  de- 
missa, L. :  latum  clavum  pectore,  H. :  Mai&  geni- 
tum  dcmittit  ab  alto,  V. :  ab  aethere  currum,  0. : 
auiis,  H. :  crincm,  0. :  tunicam,  H. :  se  ad  auretn 
alicuius,  bend:  se  ob  assem,  stoop,  H. :  vallis,  qui 
se  demittere  rivi  Adsuerant,  O.  :  (matrcs)  de  mu- 
ris  per  mantLs  demissae,  letting  themselves  downi 
Cs. :  de  caelo  demissus,  i.  e.  of  heavenly  origin,  L. : 
turn    demissi   populo   fasces,  lowered, —  7o  cad 


Digitized  by  V^OOQIC 


demiurgus 


^24 


demugitas 


doum^  eatt^  thrcw^  thi-uat,  plunge,  drive  :  Demissa 
tempestas  ab  Euro,  H. :  per  pectora  tela,  0. : 
equum  in  flumen :  in  eum  locum  demissus,  S. : 
Mania  deam  ad  imos,  V. :  hostem  in  ovilia,  H. : 
ferrum  in  ilia,  0. :  sublicaa  in  terram,  Cs. :  hue 
stipitea,  Cs. :  numroum  in  loculos,  to  ptU^  H. :  fes- 
sas  navis,  i.  e.  from  the  high  eeas^  V. :  navem  se- 
cundo  aroni  Scodram,  L. :  puteum  alte  in  solido, 
einky  y. :  corpora  Stygiae  nocti,  0. :  aliquem  Oreo, 
V. :  ferrum  lacubus,  0. — Of  troops,  to  send  dovm^ 
lead  down :  in  loca  plana  agmen,  L. :  in  inferio- 
rem  campum  equites,  L.  —  With  w,  to  descend^ 
march  doum:  cum  se  pars  agminis  in  convallem 
demisisset,  Cs. :  in  aequum  locum  sese,  Cs. — F  i  g., 
to  east  doum^  depress^  let  sink^  let  fall:  quft  se 
(incipit)  molli  iugum  demittere  clivo,  V. :  demis- 
sis  in  terram  oculis,  L. :  voltum  metu,  0. :  ani- 
mos :  mentes,  V. :  nc  se  admodum  animo  demit- 
terent,  Cs.  :  hoc  in  pectus  tuum  demitte,  impress^ 
S. :  voces  in  pectora,  L. :  dicta  in  aurls,  V. :  Seg- 
nius  inritant  animos  demissa  per  aurem  (i.  e.  in 
animum),  received^  H. :  me  penitus  in  causam,  to 
engage  in:  me  in  res  turbulentissimas,  to  meddle 
with:  eo  rem  demittit,  si,  etc.,  concedes  so  much. — 
P.pass.^  derived,  sprung,  descended  (poet) :  ab  alto 
Demissum  genus  Aenea,  H. :  ab  love  gens,  V. : 
lulius,  a  magno  demissum  nomen  lulo,  Y. 

demiurgUB,  see  damiurgus. 

demo,  dempsT.  demptus,  ere  [de+emo],  to  take 
away,  take  off,  subtract,  remove,  withdraw:  haec 
(epistula)  ad  turrim  adhaesit .  .  .  dempta  ad  Cice- 
ronem  defertur,  Cs. :  semper  alqd  demendo :  Cau- 
dae  unum  (pilum),  H. :  aurum  sibi,  T. :  quibus  ille 
de  capite  dempsisset,  had  reduced  the  prina'pal 
(of  their  debt) :  de  capite  medimna  DC :  securls 
de  fascibus :  partem  de  die,  H. :  fetas  ab  arbore, 
0. :  fetas  arbore,  0. :  illi  pharetras,  0. :  quae 
dempsistis  vitae  tempora,  0. :  vires  sibi,  lay  aside, 
0. :  Deme  supercilio  nubem,  H. :  Vincla  pedibus, 
0. — Fig.,  to  remove,  take  away:  metum  omnem, 
T. :  curas  his  dietis,  V. :  ex  dignitate  populi,  L. : 
fidem,  withhold,  Ta. :  ut  demptum  de  vi  magistra- 
tQs  populi  libertati  adiceret,  what  was  taken  away, 
L. :  mibi  et  tibi  molestiam,  T. :  plus  virium  patri- 
bus,  L. :  silentia  furto,  i.  e.  disclose  the  theft,  0. : 
quantum  generi  demas,  detract,  H. —  To  count  out, 
except :  cnmina  Phoci,  0. :  demptis  corporis  vo- 
luptatis,  without :  dempto  auctorc,  apart  from,  L. : 
dempto  fine,  without  end,  0. :  si  demas  velle  iuvare 
deos,  except  the  disposition  of  the  gods  to  help,  0. 

de-molior,  Itus,  Irl,  dep.,  to  throw  down,  tear 
down,  reuse,  demolish:  banc  (domum):  statuas: 
signum:  tyrannidis  propugnacula,  N.  —  Fig.,  to 
abolish,  demolish,  destroy :  Bacchanalia,  L. :  aevi 
prioris  Robora,  0. :  ius,  L. 

demolitid,  5nis,/.  [demolior],  a  tearing  down, 
demolishing  :  ea  (statuarum) :  signorum. 


demon^tratio,  dnis,  /.  [  dcmonstro  ],  a  show* 
ing, pointing  out,  description:  gestus  sententiam 
demonsiratione  declarans:  conversam  habere.— 
An  exposition,  explanation  :  huius  generis:  quern 
ad  modum  quidque  fiat. — Demonstrative  oratory, 
eulogy, 

demonstrativiiSt  adj,  [  demoustro  ],  desig- 
nating, demonstrative :  genus  (orationis),  a  branch 
of  rhetoric  employed  in  depicting  a  person, 

demonstrator,  5ris,  m.  [demonstro],  one  who 
points  out,  an  incUcator,  guide:  unius  cuiusque 
sepeliendi. 

de-monstro,  d\%  &tus,  are,  to  point  out,  indi- 
cate, designate^  show :  figuram  digito :  ubi  habitet 
(mihi)  demonstrarier,  T. :  itinera:  quid  ubique 
esset :  finis,  i.  e.  to  deliver  possession  (of  land) :  de- 
monstrant  astra  salebras,  Pr. — F  i  g.,  to  designate, 
indicate,  show,  prove,  demonstrate,  establish  :  audUti 
quam  villam  demonstravit  ?  T. :  alterius  peccata: 
istius  cupiditatem :  causa  illis  demonstratft:  earum 
(navium)  mo<lum  formamque,  Cs. :  sibi  nihil  esse 
reliqui,  Cs. :  culpam  in  te  fuisse:  quanta  praedae 
faciendae  facultas  daretur,  si,  etc.,  Cs. :  quft  iate 
oratione  usus  esset:  verba  dcnionstrantia  ea, 
quae,  etc.,  expressing,  —  To  mention,  speak  of, 
name,  describe:  cum  essent  in  quibus  deroonstravi 
angustiis,  Cs. :  res,  quam  ante  demonstravi :  cum 
esset  Caesar  in  hibernis,  ita  uti  supra  demonstra- 
vim  us,  Cs. :  naves,  de  quibus  supra  demonstratum 
est,  Cs. :  quem  missum  in  Hispaniam  demonatra- 
tum  est,  Cs. :  flumen,  quod  esse  post  castra  de- 
monstratum est,  Cs. 

(de-morior),  mortuus,  I,  to  die  off,  die  (out  of 
a  number):  sacerdotes  deniortui  sunt  novique 
sufFecti,  L. :  ex  veterum  numero  senator :  emere 
in  demortui  locum:  in  demortui  locum  censor 
sufficitur,  L. 

de-moror,  fttus,  ftrl,  dep.,  to  retard,  detain,  d^ 
lay :  vos :  hoste  iter  demorante,  Cs. :  Teucros  ar- 
mis,  restrain  from  battle,  V.  i  fando  Austros,  V. : 
anno8,  i.  e.  remain  alive,  V. :  mortalia  anna,  L  e, 
await,  v. :  nihil  demoratus,  Ta. 

demortuue,  P.  of  dcroorior. 

de-moTOO,  movl,  mOtus,  $re,  to  move  awatf^ 
put  away,  remove,  expd,  drive  out:  demovcri  de 
loco :  ex  posses-sione  rem  p. :  hostes  gradu  demoti, 
driven  back,  L. :  vestri  facti  praeiudicio  demotus, 
forced  to  yield,  Cs.  —  F  i  g.,  to  drive,  repel,  divert, 
turn  away:  a  meis  oculis  tuos,  T. :  aliqueiD  de 
verft  sentcntift :  ab  se  scelcris  suspicionem  :  te 
lucro,  H.  —  To  discharge,  remove  (  from  office  ) : 
alqm  praefcctura,  Ta. :  Centuriones,  Ta,  ;  see  also 
dimoveo. 

demptus,  P.  of  demo. 

demugitus,  adj.  [  de  -I-  mugio  ],  bdlowing^  r»> 
sounding  with  herds :  paludes,  0. 


Digitized  by 


^oogle 


demulceo 


225 


dens 


dS-mulceo^  — ,  — ^  5re,  to  stroke  down^  stroke 
tamnngly  :  jaiA  caput^  T. :  dorsum,  L. 

demnm,  adv.  [de  with  sup.  ending],  at  lejigtK, 
at  last,  not  till  thm^just^  precisely,  only:  is  demum 
e^i  iustos  triumphus :  is  demum  mihi  vivere  vide- 
i  ir,  qui,  etc.,  no  one  but  him,  S. :  exsilium  quantum 
di/roum  a  perpetuft  peregrinatione  differt  ? :  sci- 
fcirando  eo  demum  pervenit,  ut,  etc.,  L. :  placida 
ibi  demum  roorte  quievit,  V.  —  With  nutic,  now^ 
fuyw  at  length,  at  last,  not  till  now:  nunc  demum 
iritdlego:  nunc  demum  rescribo  iis  litteris,  quas, 
etc.— With  turn,  then  at  length,  then  indeed^  not  till 
thm:  tarn  demum  ilia  omnia  victa  videbantur, 
cfim,  etc. :  tum  demum  inpuisi  Latini,  L. :  Tum 
demum  stagna  revisunt,  V. :  quod  si  convenerit, 
lorn  demum  decebit,  etc — With  modo,  only  now, 
wA  all  now :  modone  id  demum  sensti  ?  3o  you 
JHd  b^  to  see?  T. — With  ibi,  just  there:  Ibi  de- 
mum iu  aegre  tulit,  etc.,  T. — With  sic,  so  at  last, 
thiu finally:  Sic  demum  socios  consuraptft  nocte 
revise,  v.— With  abl.  of  time.^us^,  not  till,  at  last : 
decimo  demum  pugnavimus  anno,  0. :  quartft  vix 
demum  ezponinanr  hor&,  H. :  his  demum  ezactis, 
v.— In  assurance,  in /act,  in  very  truth,  assuredly, 
frrtainly,  indeed:  ea  demum  firma  amicitia  est,  S. : 
^  sunt  enim  demum  non  ferenda  in  mendacio, 
M'lae,  etc. 

de-moneror,  — ,  in,  dep.,  to /«,  bribe:  ancil- 
las.T. 

de-mnnniiro,  — ,  — ,  are,  to  mutter  over :  car- 
ineo,0. 

demutatio,  Onis,/.  [demuto],  a  degeneracy, 
perternon:  raorum. 

de-mnto^  AvI,  at  us,  &ro,  to  eftange,  alter:  placi- 
turn  'instituto  flaminuin  nihil  demutari,'  Ta. 

denaxlna  ( ffen.  plur.  -iflm ;  rarely  -iOruro ), 
«^'.  [deni],  containing  ten  each  ;  hence,  voorth  ten 
(sts*ei») :  nummus,  a  silver  coin,  oriainally  of  ten, 
afUrwards  of  sixteen  asses  (about  Set,  $0.i6):  pen- 
dere  denarios  nummos  quadringenos,  L. — As  subst. 
{^.  namraus) :  denarii  trecenti :  ad  dcnarios  L  in 
9inf^]o0  modios  annona  pervenerat,  Cs. :  ad  de- 
Dariam  solvere,  to  pay  in  silver:  spes  denarii,  of 

de-nirro^  — ,  — ,  *re,  to  tell,  relate,  narrate: 
Haec  illi,  T. :  matri,  ut,  etc.,  H. 
de-nato,  — ,  — ,  ire,  to  swim  down :  Tusco  al- 

de-nego^  *tI,  Itus,  ire,  to  refect,  refuse,  deny : 
deiKgandi  pudor,  T, :  conloquia  denegata,  Cs. : 
inibi,  to  msy  no:  quod  an  tea  petenti  denegasset, 
Ci.:  quod  iracundiae  denegavisti:  honorcm  lio- 
Bnoi :  operara  rei  p. :  se  commissurum  mihi  Gna- 
tMB  axorem,  T. :  dare,  H. :  dencget  esse  miser,  Pr. : 
ifia  meazD  mihi  se  iain  denegat,  Pr. 

ae,  a  (gen.  d^niim,  G. ;   dSndrura.  L. ), 


num.  distrib.,  ten  each,  fen  at  a  time,  by  tens:  uxo 
res  habent  deni  inter  se  communis,  Os. :  uxores 
denas  habere,  S. :  pueri  annorum  septentlm  de- 
nQro. —  Ten  (poet,  for  decem) :  Bis  denis  oonscendi 
navibus  aequor,  V. :  Ante  quater  denos  annos,  0. 

denlcallBi  e,  a<y,  [de-\-nex],  purifying  from 
death:  feriae,  a  service  for  purification,  after  a 
death  in  the  household. 

denique,  culv.,  and  thenceforward,  and  there- 
after, at  last,  at  length,  finally,  lastly,  only,  not 
until:  denique  Metuebant  me,  T. :  Metui,  quid 
futurum  denique  esset,  T. :  post  biennium  denique 
appellas :  octavo  denique  mense,  Gs. :  mortuo  de- 
nique, not  till  after  his  death. — With  nunc,  now  at 
last,  only  now,  not  till  now :  nunc  denique  incipiunt 
credere. — With  tum,  then  at  last,  only  then,  not  tiU 
then:  tum  denique  nomen  referemus:  tum  deni- 
que interficiere,  cum,  etc.  —  In  enumerations,  be- 
sides, thereafter,  finally,  lastly,  in  fine:  ut  nomen 
deferrent,  ut  accusatorem  compararent,  denique 
ut  pugnarent:  proximo,  altero,  denique  reliquis 
consecutis  diebus. — Followed  by  postremo,  C. — In 
a  summary  or  climax,  in  a  word,  in  short,  in  fact, 
briefly,  to  sum  up,  in  fine,  even,  I  may  say :  Ut  ad 
pauca  redeam  .  .  .  Haec  denique  eius  fuit  oratio, 
T. :  nobis  est  domi  inopia,  mala  res  .  . .  denique 
quid  reliqui  habemus  ?  S. :  omnia  sua  iura,  oom- 
moda,  totam  denique  libertatem :  non  curia,  non 
domus,  non  denique  haec  sedes  honoris :  denique 
haec  fuit  altera  persona,  in  a  word,  N. :  Denique 
sit  quidvis  simplex,  H. :  vitavi  denique  culpam, 
Non  laudem  merui,  merely,  H. — Ironical,  in  fine, 
forsooth,  indeed:  ii  denique,  qui  tum  concursa- 
baut,  Roscio  obicient,  etc. — Restrictive,  in  fine,  at 
least,  certainly:  nostros  praesidia  deducturos  aut 
denique  indiligentius  servaturos,  Cs.:  eosdem  (li- 
beros)  bonS  aut  denique  aliqua  re  p.  perdere :  Ne 
nummi  pereant .  .  .  aut  denique  ftuna,  H. 

de-nomino,  &vl,  atus,  fire,  to  call,  name:  (ab 
Lamo)  Lamiae  denominati,  H. 

de-n5rmo^  — ,  — ,  are  rde+ norma],  to  disfig- 
ure, make  irregular:  (angulus)  agellum,  H. 

de-not5,  avi,  fttus,  are,  to  mark  out,  point  out, 
specify,  indicate,  designate:  civis  Romanes  truci- 
dandos:  Icilios  denotante  senatu,  L.  —  Fig.,  to 
take  note  of,  mark,  observe  closely:  denotandis 
bominum  palloribus,  Ta. :  res,  quas  non  habeat 
denotatas. 

deiiBt  dentis,  m.  [ED-],  a  tooth:  dentibus  in 
ore  constructis :  eorum  adversi  acuti  .  .  .  intimi, 
1  qui  genuini  vocaiitur,  the  front  teeth  .  .  .  grinders: 
I  puer,  nondum  oinni  dente  renato,  Iu. :  dentis  ex- 
'  Jlcuit  sns,  tusky  V. :  viperei,  0. ;  ebumei,  elephants*: 
Indi,  the  elephant's,  O. :  gemmae  et  dentes  Indi, 
I  ivory,  0. :  Libvcus,  ivory,  Pr.— ^  tooth, point,  spike, 
1  prong,  tine,  fiuke :  aratri,  V. :  pcrpetui  (serrae), 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


dense  21 

0. :  inseoti  pectine  dentes  (i.  e.  insectus  dentibu> 
pecten)^0. :  tenax  ^ncorae),  V. :  curvua  Saiiinii, 
the  pruning  -  hook^  V.  —  F  i  g.,  a  tooth :  raaligno 
dente  carpunt,  of  hatred:  iiividus,  H. :  ater,  H. : 
Theoninus,  i.  e.  etanderoue  tongue^  H. :  tangere  sin- 
gula dente  superbo,  aristocratic  daintiness^  H. : 
dentes  aevi,  0. 

(dense),  adv.  [densus],  closely^  in  quick  succea- 
wian. — Only  camp.:  idem  apud  alios  densius: 
Kulla  subeunt  milii  tempora  densius  istis,  0. 

denseo,  — ,  — ^  6re  [densus],  to  make  thick^ 
thicken, pack,  dose, press:  favilla  corpus  in  unum 
densetur,  0.:  luppiter  Denset  erant  quae  rara, 
y. :  pectine  opus,  0. :  Agmina  densentur  campis, 
V. :  hastilia,  hurl  a  shower  of,  V. :  icttls,  Ta. :  iu- 
venura  densentur  funera,  H.:  densetur  caelum, 
darkens,  0. 

denso^  — ,  tttus,  ire  [densus],  to  make  thick, 
thicken,  press,  pack,  dose:  catervas,  V.:  densari 
ordines  iussit,  L. :  scutis  super  capita  densatis,  L. : 
corpus  in  unum  densatur,  0. :  obtentft  densantur 
nocie  tenebrae,  V. :  male  densatus  agger,  L. 

densuSi  at^j.  with  comp  and  sup.,  thick,  dose, 
compact,  dense,  crowded:  silya:  densiores  silvae, 
Cs. :  densissimae  silvae,  Cs. :  densum  umeris  vol- 
gns,  H. :  litus,  sandy,  0. :  caligo,  Y. :  densissima 
nox,  pitch  -  dark,  0. :  pingue,  firm,  V, :  Austri, 
doiidy,  V.  —  Poet,  with  abl.,  thickly  set,  covered, 
full:  looa  silvestribus  saepibus  densa:  specus 
virgis  ac  vimine,  0. :  ficus  pomis,  0. :  traraes  ca- 
ligine  opac&,  0. — I  n  space,  thick,  dose,  set  dose : 
densissima  castra,  Cs. :  apes,  V. :  ministri,  0. : 
densior  suboles,  Y. :  nee  scuta  densi  Deponunt, 
when  thronging,  Y.  —  In  time,  thick,  frequent, 
continuous  (  poet ) :  ictds,  Y. :  tela,  Y. :  pfagae, 
H. :  amores,  Y. 

dentalia,  turn,  n.  [dens],  the  share-bwm  (of  a 
plough),  Y. 

dentatus,  wj^.  [dens],  having  teelh:  sernila: 
male,  0. — Polished  with  a  tooth:  charta. 

de-nubd,  QpsI,  tiptus,  ere,  to  marry  away,  go 
away  in  marriage:  in  uUos  tbalamos,  0. —  To 
marry  beneath  one's  rank:  in  domum  Blandi. — 
Of  a  mock  marriage:  in  modum  solemnium  con- 
f  ugiorum,  Ta. 

de-nudo,  avi,  atus,  Are,  to  lay  bare,  make  naked, 
denude,  uncover:  denudatis  ossibus :  nedenudeter 
a  pectore. — Fig.,  to  disclose,  reveal,  detect,  betray, 
expose:  indicia  sua,  L. :  mibi  suum  consilium,  L. 
— To  strip,  plunder  :  suo  (omatu)  eam  (scientiam). 

denuntiatio,  oni8,y.  [denuntio],  an  indication, 
announcement,  dedaration,  prodamation,  threat: 
denuntiationi  parere:  calamitatum:  belli:  testi- 
moni,  a  summons  to  testify:  periculi,  a  menace, 
Os  terroria,  L. :  senatus,  an  ordinance,  L. :  Cati- 
linae .  pancorum,  an  universae  civitatis,  L. 


5  depaaoo 

de-aunti5,  &vT,  atus,  are,  to  announce,  dedare, 
denounce,  menace^  threaten,  intimate,  order,  com- 
mand:  inimieitias  raihi:  populo  R.  servitutem: 
ab  amico  timor  denuntiari  solet  ? :  sese  procura- 
torem  esse:  eos  cavendos  esse:  quid  de  summa 
rei  p.  sentires :  mihi,  ut  ad  te  scriberem :  ante  de- 
nuntio,  abstineant,  etc :  venisset,  si  esset  denun- 
tiatum. — In  public  life,  to  announce,  intimate,  de- 
dare,  pronounce,  proclaim,  direct,  order,  command: 
bellum,  quod  denuntiatum  indictumque  non  esset: 
se  lion  neglecturum,  etc.,  Cs. :  se  scire  quae  fie- 
rent,  Cs.:  populo,  Aemilium  pugnasse,  etc.,  L.: 
Gallonio,  ut  excederet  Gadibus,  gave  orders,  Cs. : 
per  vioos  urblsque,  ut  commeattls  expedirent,  L. : 
ei  senatus,  ne  oppugnaret,  etc :  venerant  denun- 
tiatum Fabio  senatds  verbis,  ne,  etc.,  L. :  Gallicis 
populis,  multitudinem  suam  domi  contineant,  L. : 
centurionibus  exsequi,  Ta.  —  In  religion,  to  por* 
tend,  threaten,  foretell,  warn,  direct:  qui  bus  por- 
tentis  magna  populo  R.  bella  denuntiabantiir : 
Celaeno  tristls  denuntiat  iras,  Y. :  a  deo  denuntia- 
tum, ut  exeamus  e  vita.  —  In  law,  to  give  formal 
notice:  iudici :  domum,  to  serve  notice  at  the  house: 
testimonium  eis.  summon  them  as  witnesses:  Ip 
iudiciuni,  y?>e  notice  to  attend:  fratres  saltern  ex 
hibe :  '  non  denuntiavi,'  I  have  not  summoned  thcfn : 
de  isto  f  uu'lo  Caecinaie,  to  serve  notice  of  an  action  : 
in  foro  denuntiat  fundum  ilium  suum  esse,  maJkes 
daim, — F  i  g.,  of  things,  to  give  notice,  make  knoum, 
signify,  indicate :  terra  adventUii  hostium  muUia 
indiciis  ante  denuntiat:  ilia  arma  non  periculuni 
nobis  denuntiant:  Caeruleus  (color)  pluviam  de- 
nuntiat, Y. :  hoc  data  arma  denuntiant,  Ta. 

denuo,  adv.  [de+novol,  <m«  more,  a  second 
time,  anew,  afreih,  again:  Etruria  rebellans,  L.: 
Sicilia  censa  denuo  est:  recita  denuo:  iube  mi 
(ienuo  Respondeat,  T.  —  In  turn,  again  (coUoq.): 
metun  ne  denuo  Miser  excludar,  T. 

denus,  adj.  [for  *deo-nus;  of.  decern,  iiKa'\y 

the  tenth  :  luna,  0. 

de-oner5,  ftvl,  atus,  ftre,  to  unload,  disburden  : 
ex  illius  invidia  aliquid  et  in  te  traicere. 

deorsum  or  deorsos,  adv.  [de+Torsum,  yor- 
sus  j.  —  Of  motion,  downwards,  down :  pondere 
fern. — With  sursum,  up  and  down:  Ne  sursam 
deorsum  cursites,  T.:  naturis  sursum  deorsum 
commeantibus. — Of  position,  down,  below:  Cliros 
deorsum  vorsum  est,  right  down  before  you^  T, : 
Nostin  porticum  hac  deorsum  ?  T. 

depaoisoor,  see  depeciscor. 

de-pasoo,  p&vl,  p&stus,  ere,  to  feed  down^  feed 
off,  give  for  food:  saltQs,  0.:  luxuriem  segetam, 
V. —  To  feed  upon,  graze,  consume :  agros :  (tauri) 
sumroa  Ljcaei,  Y. :  saepes  Hjblaeis  apibus  florem 
depasta  salicti,  Y. — P  o  e  t :  depasta  altario,  the 
offerings,  Y. — To  prune  away,  remove:  (oratioois) 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


depaooor 


227 


depono 


hixaries  stilo  depascenda.  —  To  dairoy^  wtute  : 
posseasiozieni  Academiae. 

de-paBOor,  pastus,  I,  </«p.,  to  eat  up^  feed  on^ 
eimnme:  morsu  artCLs,  Y.:  piscis  Depastud  viva- 
m,  la. — To  wuU^  destroy:  artOs  depascitur  fe- 
bri8,V. 

depedsoor,  pectus,  or  de-paclscor,  pactus, 
I,  dip.^  to  bargain  /or^  agree  ^*pon :  tria  praedia 
sibi:  cum  illo  partem  suaro. — To  make  an  agree- 
nMt:  cam  eis,  ut,  etc. :  ad  oondicionem  eius,  cu- 
Kat— Fi  g.,  to  bargain^  make  a  bargain :  depecisci 
morte  cnpio,  i.  e.  am  content  to  £e^  T. :  cur  non 
booestiBsimo  (periculo)  depecisci  velim  ? 

de-pecto,  — ,  pexus,  ere,  to  comb  offy  comb 
inen^eomb:  crinls  buxo,  0.:  depexus  crinibus, 
0. ;  Tellera  f oliis,  V. —  To  comb  doton^  fiog^  curry 
(colloq.XT. 
depeotna,  P.  of  depeciscor. 
depecmlator,  6  ns,  m.  [depeculor],  a  plunder- 
ety  embezder:  aerari :  suus  (i.  e.  eorum). 

depeoolor,  fitus,  &rl  [cf.  peculium],  to  despoil^ 
pbmder^  strip:  delubra:  Apollonium  argento. — 
To  embazU^  acquire  by  fraud:  laudem  familiae. 

de-pello^  pull,  pulsus,  ere,  to  drive  ottt^  drive 
<a^j  remove,  expel,  put  ont^  put  o/f,  turn  aside : 
veoientem  in  forum  yirum  vi :  de  Falerno  Anse- 
res:  earn  de  proTindft,  N. :  alqm  urbe,  to  banish, 
Tl :  ab  aria  et  f ocis  ferrum  flaramamque :  tantam 
Dtolem  a  cerricibus  nostris :  f renum  ore,  H. :  tela, 
ssai:  depulerant  Aarorae  lumina  noctem,  0.: 
quo  solemos  ovium  depellere  fettls,  to  drive  doym, 
v.— In  war,  to  thrive  out^  expei,  dislodge-:  defenso- 
m  nUo,  Gbl  :  inde  vi  depelli,  S. :  ex  bis  regionibus 
prusidia,  N.  —  To  thrust  out^  remove^  displace: 
prindpee  depulsi  loco:  iterum  ab  eodem  gradu 
(iepoisas  est,  N. — 7b  wean:  a  lacte  agnos,  Y. :  de- 
pala  haedi,Y.:  lacte  depulsus  leo,  H. — Fig.,  to 
<*fertypiU  away,  drive  off^  remove:  cibo  fames  de- 
paiii  est :  f  rigos,  H. :  morboe.  Cs. :  pestem  augu- 
rio,y.:  mortem  fratri,  0. :  ab  se  mortem  opinione 
laortis :  ratibus  taedas,  Y. :  curas  vino,  Tb. :  cri- 
ffleo:  aoditiones  falsas,  Ta. — To  depose,  remove: 
il(^  tribunatu :  alqm  senatu,  Ta. :  alqm  de  pro- 
TiocU,  N. — To  deter,  divert,  ditsuade,  drive,  force: 
aJqm  de  snsGeptA  causA :  de  spe  depulsus :  magna 
^  depulsus,  L.:  sibi  turpitudinem :  te  ex  ill& 
(iSaooe  ease  depulsom :  Caesar  a  superioribus  con- 
silnf  depalsas,  C%. :  aliquam  recto  cursu,  H. 

de-pendeo,  — ,  — ,  Sre,  to  hang  from,  hang  on, 
im^  down:  ex  umeris  nodo  dependet  aroictus, 
V :  ^ka  rarois,  Y. :  serta  tectis,  0. :  laqueo,  L. : 
Ijoa  dependent,  O.  —  F  i  g.,  to  be  dependent  on, 
^aitfor:  Dependet  fides  a  yeniente  die,  0. — To 
^epmd,be  derived:  *augunum'  dependet  origine 
•arta,0. 
4^|>eodd^  dl,  — ,  ere,  to  pay:  dependendum 


tibi  est,  quod  mihi  spopondisti.  —  Fig.,  to  pay, 
render:  rei  p.  poenas. 

de-perdo.  didi,  ditus,  ere,  to  destroy,  rttin  :  su- 
tor  inopi&  deperditus,  i.  e.  impoverished,  Ph. :  de- 
perditus  alqua,  desperately  in  love  toith,  Pr. :  in 
alqua,  Gt :  fletu,  exhausted,  Ct  —  To  iose:  bona, 
honestatem :  tautum  eius  opinionis,  Gs. :  usum  lin- 
guae,  0. :  alquid  de  libertate :  alquid  SummA,  H. 

de-pereo,  il,  itarua,  ire,  to  go  to  ruin,  perish, 
die,  be  lost,  be  undone :  tempestate  deperierant  na- 
ves, Gs. :  exercitfis  magna  pars,  Gs. :  qui  deperiit 
minor  uno  mense,  H. :  gens  bominum  vitio  depe- 
ritura  fuit,  0. — To  be  desperately  in  love:  amore 
mulierculae,  h. :  banc,  T. :  alqm  amore,  GU 

depexua,  P.  of  depecto. 

depictno,  P.  of  depingo. 

de-pingo,  pinxi,  pictus,  ere,  to  depict,  portray, 
paint,  draw :  pugnam,  N. — F  i  g.,  to  portray,  repre- 
sent,  describe,  imagine,  conceive :  probe  horum  fac- 
ta, T. :  vitam  buiusce:  minata  quaedam  nimium. 
que  depicta,  too  elaborately  defined:  quidvb  cogi- 
tatione,  i.  e.  to  imagine. 

de-plango,  nxl,  — ,  ere,  to  bewail,  lament  (by 
beating  the  breast,  etc.) :  palmis  Deplanxere  do- 
mura,  0. :  deplangitur  Ardea  pennis,  0. 

de-pl5r5,  ftvl,  atus,  ftre,  to  weep  bitterly,  moan, 
wail,  lament,  complain:  iaraentabili  voce :  de  isdem 
rebus  esse  dolentius  deplorandum. — With  ace.,  to 
bewail,  lament,  deplore :  ad  saxa  haec :  damnatio- 
nem  illam:  doroum  incensam:  deplorati  publico 
luctu,  L. :  quae  de  altero  dcplorentur :  multa  de 
Gnaeo.  —  To  give  up  for  lost,  abandon,  resign : 
suam  quisque  spem,  L. :  deploratur  in  perpetuum 
libertas,  L. :  vota  (coloni),  0. 

de-pluo,  ul,  — ,  ere,  to  rain  down :  Multus  ut 
in  terras  deplueret  lapis,  Tb. 

de-pond^  posui  (-posivi,  Ct),  positus,  ere,  to  lay 
away,  put  aside,  set  down,  lay,  place,  set,  deposit : 
lecticA  paulisper  deposita :  corpora  sub  ramis  ar- 
boris,  Y. :  mentum  in  gremiis  mimarum :  onera 
iumentis,  Gs. :  depositis  arrais,  Gs. :  arma  umeris, 
Y. :  anulos,  L. :  argenti  pondus  defossa  terra,  II. : 
plantas  sulcis,  Y. :  Onus  naturae,  i.  e.  to  give  birth 
to.  Ph. — To  lay,  wager,  stake,  bet :  vitulam,  Y. — To 
lay  up,  lay  aside,  put  by,  deposit,  give  in  charge, 
commit, confide,  intrust :  gladium  apud  te:  tabu- 
las  apud  Pompeium,  Gs. :  (pecunias)  in  public& 
fide,  L. :  liberos  in  silvis,  Gs. :  HS  LX  in  publico, 
Gs. :  saucios,  Gs. — P.  pass. :  depositus,  laid  down, 
despaired  of,  given  up,  dead  (because  the  recent- 
ly dead  were  laid  on  the  ground) :  lam  prope  de- 
positus, certe  iam  frigidus,  i.  e.  dead,  0. :  Deposi- 
turn  me  flere,  0. :  parens,  V. :  rei  p.  pars. — F  i  g., 
to  lay  clown,  lay  aside,  put  away,  give  up,  resign,  get 
rid  of :  studia  de  manibus:  ex  nicmoiift  insidias: 
personam  accuaatoris :  certamiua,  h. :  bellura,  0. : 

Digitized  by  V^OOQIC 


depopnlatio  2! 

timorem :  imperium,  Oe. :  proTinciam :  nomen,  0. : 
sitim  in  undft,  quenc?iy  0. :  prius  animam  quam 
odium,  i.  e.  to  die^  N. :  clavum,  to  lose  the  rank  of 
tenator^  H. — To  deposit,  intnut^  commit:  populi 
ius  in  vestrft  fide:  quae  rimo8&  deponuntur  in 
aure,  H. :  aliquid  tutis  auribus,  H. — To  fix^  direct  : 
in  Damalin  oculos,  H. 

depopulatiS,  onis,  /.  [  depopulor  ],  a  laying 
W€Utey  maraudinffy  pUloffing :  agrorum :  aediuro  : 
ad  depopulationein  profecti,  L. :  iter  Antoniorum 
quid  habuit  nisi  depopulationea  ? 

depopulator,  dris,  m,  [depopulor],  a  maravd- 
er^ pillager:  fori. 

de-populor,  Stus,  &rl,  dep.,  to  lay  waste^  ravage^ 
plunaer^  pillage :  Ambiorigis  finla,  Cs. :  agros,  L. : 
extrema  agri  Roman! ,  L. :  domos,  fana :  oiune 
mortalium  genus  (of  pestilence),  Th. — P.  pass.  : 
depopulatis  agris,  laid  wastCy  Cs. :  regiones,  L, — 
To  wastCy  destroy  (poet):  Cerealia  dona,  0. 

de-porto,  avi,  atus,  are,  to  carry  dovmy  carry 
offy  tcJce  avoay:  frumentum  in  castra,  Cs. :  ex 
Sicilia  litteras  in  Verrem :  ossa  eius  ad  matrem, 
N. :  partem  exercitas  eo,  Cs. :  oranera  exercitum 
ex  Hispanift,  enacnatCy  L.  —  To  transporty  banish 
for  life,  exile:  in  insulam  deportari,  Ta. :  Italia, 
Ta. — Of  magistrates  quitting  a  province,  to  bring 
homey  take  alongy  carry  away :  signa  ex  urbibus : 
victorera  exercitum  :  nihil  doraura. — ^Fig.,  to  carry 
offy  bring  home,  bring  away,  derive,  acquire :  trium- 
phum  tertium:  crimen  Romam  ex  prorincift:  ex 
Asift  dedecus. 

de-posoo,  popOscI,  — ,  ere,  to  demandy  requir&y 
request  eamestlyy  call  for :  unum  ad  id  bellum  ira- 
peratorem  deposci:  imperatorem  Caesarem:  sibi 
navis,  Cs. :  pericula,  Ta. :  sicut  semper  depoposci- 
muR,  Cs. :  omnibus  pollicitationibus  deposcunt, 
qui  belli  initium  faciant,  Cs. — To  demand,  requesty 
claim  (a  duty  or  office):  sibi  id  muneris,  Cs. :  tibi 
partis  istas:  sibi  procurationem  incendendae  ur- 
bis. — To  demand  (for  punishment):  aliquem  ad 
mortem,  Cs. :  alqm  morti,  Ta. :  Pompeiuro  inter- 
ficiendum :  auctorem  culpae,  L. :  ausum  Talia,  0.  : 
altera  me  deposcere  putabatur,  to  demand  my 
death. — To  caU  mtt,  chaUenge:  Volscos  sibi,  L. 

depositum,  I,  n.  [depositus],  a  deposity  trusty 
bailment :  reddere  depositum. — P  o  e  t. :  arva  iussil 
Fallere  depositum,  i.  e.faUofa  harvesty  0. 

depoaitua,  P.  of  depono. 

depraendo,  see  deprehendo. 

depravate,  adv,y  corruptlyy  perverseiy:  iudi- 
care. 

depravatio,  onis,  /.  [depravo],  a  distortion : 
quaedam  (membrorum):  oris. — Fig., a pervertion, 
corruptiony  vitiation :  animi:  consuetudlnum :  no- 
stra, pfrvtfrttfy. 


8  deprehendo 

depravo,  — ,  atus,  ftre  [de+ prams],  to  (fit> 
torty  disfigure:  quaedam  oontra  naturam  depra- 
vata.  —  F  i  g.,  to  perverty  sedueCy  corrupt,  deprave^ 
spoil:  nil  est  Quin  male  narrando  possit  depra- 
varier,  T. :  ut  ea  quae  conrigere  volt,  depravare 
videatur:  (Campanos)  nimiae  rerum  omnium  co- 
piae  depravabant:  depravatus  Pompeius  invidift, 
Cs. :  magna  pars  gratia  depravata,  S. :  plebem 
consiliis,  L. :  solent  domestici  depravare. 

depreoabundoa,  adj.  [deprecor],  eammtfy 
entreatingy  Ta. 

deprecatld,  Onis,/.  [deprecor],  an  averting  by 
prayer,  appealy  intercession, pleOy  apology:  periculi : 
quae  deprecatio  est  ei  reliqua,  qui,  etc. :  aequitatis, 
on  the  ground  of :  pro  illia,  Cu. :  deprecatione  deo- 
rum  commoveri,  the  sanction  of  an  oath :  adgre- 
diar  ad  crimen  cum  ilia  deprecatione,  sic  ut,  etc. — 
In  rhetoric,  a  deprecationy  deferential  remonstrance, 

depreoator,  Oris,  m.  [  deprecor  ],  an  averter^ 
intercessor  :  miseriarum :  pro  illius  periculo. — An 
advocatCy  mediator:  sui :  apud  consulem  depreoa- 
tor vobis  adero,  L. :  salutis  meae :  ut  eo  depreca- 
tore  a  Sequanis  impetrarent,  Cs. :  uti  deprecatori- 
bus  Remis,  Cs. 

de-preoor,  atus,  Sri,  dep.y  to  avert  by  prayer^ 
depreecUe,  plead  against y  beg  to  escape,  seek  to  avoid  : 
uilam  ab  sese  calamitatem :  a  me  patriae  querl. 
moniam:  nullum  genus  supplici:  mortem,  Cs. : 
inimici  imperium,  S. :  sui  periculi  deprecandi  fa- 
cultas,  Cs. :  ignominiam,  L. :  primum  deprecor,  ne 
me,  etc. :  unum,  ne  se  armis  despoUaret,  Cs. :  non 
deprecor,  quin,  etc.,  Ct. :  illam,  i.  e.  curse,  Ct — To 
prayy  plead  withy  apply  to,  solieity  offer  a  plea : 
quem  deprecarere  ? :  patres,  ne  festinarent  decer- 
nere,  L. :  errasse  regem  deprecati  sunt,  plead  in 
ezcuwy  S. :  pro  filio  patres  deprecamur :  neque 
ilium  se  deprecari,  quo  minus  pergat,  L. :  roget, 
deprecetur :  merui,  nee  deprecor,  inquit,  V. — Su- 
pin.aec.:  ad  me  deprecatum  venire. — To  pray 
for,  intercede  in  behalf  of:  raultorum  vitara  a 
Sulla :  quos  ad  pacem  deprecandam  miserat :  me 
a  vobis. 

de-prehend5  or  deprend5  (-praendoX  ^^i 
BUS,  ere,  to  take  away,  seixe  upon,  catch,  snatch: 
deprehensus  ex  itinere  Magius,  Cs. :  comitatus  in 
ponte,  S. :  litterae  deprehensae,  intercepted,  L. : 
navis,  to  seize,  Cs. :  Argolico  mari  deprensus,  i.  e. 
ntorm-stayed,  V. :  Deprcnsis  static  tutissima  nau- 
tis,  V. :  in  aequore  navem  (Auster),  0. — To  catch, 
overtake,  surprise,  apprehend,  detect,  find  out,  dis- 
cover: deprehendi  in  nianifeato  scelere:  sineduce 
deprehensis  hostibns,  Cs. :  Deprendi  miserura  est, 
U. :  qui,  cum  venenum  dare  vellet,  deprehensus 
c.'^t :  factum :  facinora :  (  venenum  )  datum,  L. : 
Agricola  nuntio  deprehensus,  surprised,  Ta. —  To 
confitte,  catch,  bring  into  a  strait:  flamina  Cum 
deprensa  fremunt  silvis,  L  e.  confined,  V. :  viae 


Digitized  by  V^OOQIC 


deprehenAio  21 

deprenflua  in  aggere  serpens,  V. — F  i  g^  to  oompre- 
hmiy  pereehe,  undintand^  detect^  dUeovtr^  dUcem^ 
obteve:  res  magnas  in  minimis  rebus:  alcuius 
fadoora  ocalis,  opinione:  quid  si  me  stultior  ipso 
depreoderis?  H. :  lu  feris  deprensa  potentia  mor- 
bi,0. — To  bring  into  a  strait^  embarrass:  depre- 
bensam  me  plane  video :  se  dcpreheiisum  negnre. 

deprehenaio,  5nis,  /.  [depreheudo],  a  catch- 
ing, Stcowry :  manifenta  veneni. 

deprehensos  (-prensus),  P.  of  depreliendo. 

deprendd,  see  deprehendo. 

depresBUfl,  adj.  with  comp.  and  mp,  [P.  of 
deprimo  ],  gunkenj  low  :  domus :  convalhs,  V. : 
(libra)  Oepressior  orbe,  Tb. :  locus  duodecim  pe- 
des huini  depressuii,  S. :  vox  depressissimaf  Her. 

deprimo,  pressi,  pressus,  ere  [de+premo], /o 
pros  doveik,  weigh  down^  sink  doitn,  depress:  ter- 
nm:  ad  menlum  depi-esso  supercilio:  depresso 
tnitro,  V. —  To  sink  (in  water):  partem  navium, 
(X :  carinam,  O. :  ciassis  depressa.  —  Fig.,  to 
prexs  down^  depress^  overwhelm:  improbitate  de- 
press* reritas  emergit:  alium,  L.:  liostem,  L. : 
preces,  to  silence,  N. —  To  depreciate,  disparage: 
meam  fort u nam. 

(de-proelior,  — ^  ftri),  dep.—P.  prats.,  warring 
mUntly:  ventos  aetjuore  DepiXKjliaiitls,  II. 

de-promo,  proropHl,  promptus,  ere,  to  draw 
«rf,  dr«»  forthy  bring  out,  fetch:  pecuniam  e.\ 
aerario :  tela  pbaretris,  V. :  venenum  sinu,  Ta. — 
fig.,  to  drawy  derive,  obtain  :  e  qui  bus  locis  argu- 
menu :  alqd  vel  a  peritis  vel  de  libris. 

de-propero,  — ,  — ,  ftre,  to  hasten,  prepare 
haMUy:  coronas,  H. 

depso,  — ,  — ,  ere,  to  knead. 

depadet.  uit.  ere,  impers.,  to  cease  to  shame: 
depadait,  shame  has  departed,  0. 

depogis  ( dep^gls ),  is,  adj.  [puga],  without 
tmUocks,  thin  buttocked,  H. 

de-pngnd,  ftvi.  fttus,  are,  to  fight  decisively, 
fyht  out,  join  battle,  combat :  sign  is  conlatis,  L. : 
MJe  iostnicta,  Cs. :  cum  civibus:  ad  depugnan- 
dam,  N. :  ante  depugnabitur :  depugnatum  cum 
Otllis  est,  L.  —  Fig.,  to  contend,  quarrel:  unum 
par  quod  depugnet :  depugnarc  parati,  H. 

depoliio,  6nis, /".  [de  +  1  PAL-],  a  driving  off, 
iriting  away,  repaling,  tearding  off:  mali :  ser- 
ritntis. — A  defence^  answer  (to  a  charge),  C. — A 
iowring,  sinking  :  luminum. 

d^mlaor,  oris,  m.  [de+1  PAL-],  a  destroyer: 
dominate. 

depalmov  P*-  of  depello. 

de^^to,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  cut  off,pruue:  um- 
bras (L  e.  ramos),  O. —  To  reckon,  estimate,  esteem, 
mmder:  meiun  esse  operam  parvi  preti,  T. :  malo 
fe(%>umdepotat. 


9  derigo 

dereote,  adv,  with  comp.  [derectus],  directly^ 
straight :  dicere :  derectius  gubernare. 

derecto,  adv.  [derectus],  directly,  straight: 
trabis  inicere,  Cs. :  deorsus  ferri.  —  Fig.,  simply, 
directly,  unambiguoitsly :  dicere :  anna  petisse,  L. 

derectus  (directuaj,  adj.  [P.  of  derigo], 
straight,  direct,  hvcl,  upright,  perpendicular :  (iter) 
simplex  et  derectuin :  tuba  derecii  (aeris),  0.: 
fossam  derectis  lateribuB  duccre,  Cs. :  iugum  emi- 
nens  in  mare,  Cs. :  Henna  ab  omni  aditu  oircum- 
cisa  atque  derceta  est. — As  suhst.  n.  .*  in  derectum 
niteutes,  straight  forward,  L. — Fig.,  straightfor- 
ward,  direct,  simple,  plain,  right :  yivendi  via :  ra- 
tio: senex:  den untiatio  belli,  L. 

derelictlo,  onis,/.  [derelinquo],  an  abandon- 
ing, disregard^  neglect :  communis  utilitatis. 

derelictos,  a<(;.  [P.  of  derelinquo],  solitary, 
deserted:  angulus  provinciae :  solum. 

de-relinquo,  UquI,  Uctus,  ere,  to  forsake  whol- 
ly, abandon,  desert :  Gracchum  a  Tuberone  derelic- 
tum  videbamus :  arationes :  ab  omni  fortunft  de- 
relicti :  filium  privatum  dereliquerat,  S. :  oppida 
pro  dcrelieto  habere,  abandoned,  ownerless. 

de-rfipente,  adv.,  suddenly,  on  a  sudden :  ab 
eft  sese  avellere,  T. :  rabere,  C.  poet. 

de-rep5,  rSpsI,  — ,  ere,  to  crawl  dorni,  sneak 
down :  ad  cubile  suis,  Ph. 

dereptofl,  P.  of  deripio. 

de-rideo,  si,  bus,  €re,  to  laugh  at,  laugh  to 
scorn,  scoff  at,  deride,  mock :  omuls  istos :  te,  H. : 
derisum  esse  credo  hominem :  alqd,  H. :  derisus 
semel,  Aoo/a/ q^.'  derideat  Aethiopem  albus,  lu. : 
merito,  T. :  deridet,  cum  iubet,  etc.,  he  is  mocking. 
— Supin,  ace. :  ultro  derisum  udvcnit,  T. 

de-ricticulas,  cuij.,  very  laughable,  ridiculous: 
deridiculum  esse  se  reddere,  etc.,  L.  dub.  —  As 
nibst.  M.,  an  object  of  ridicule,  laughing  stock,  mock- 
ery: deridiculo  esse,  Ta. :  per  deridiculum  audi- 
tur,  Ta, :  corporis,  ludin-ousness,  Ta. 

(de-rigesod),  derigul, or  dliigul,  — ,  ere,  inch., 
to  become  stiff,  grow  rigid,  fix,  curdle  (only  perf. 
system):  formidine  sanguis  deriguit,  V.:  deri- 
guere  oculi,  were  fixed,  V. :  birsutae  comae,  0. 

derigo  or  derego  or  dirigo,  r6xl,  rectus,  ere 
fde  +  rego],  to  lay  straight,  set  straight,  arrange, 
lay  out:  haec  directft  materift  iniecta  consterne- 
bantur,  Cs. :  cratis,  Cs. :  derexerat  finem  Philippo 
veterem  viam  regiam,  L. :  opera,  Cs. :  vicos,  L. — 
To  draw  up,  form  (a  line  of  battle):  aciem,  Ci*. : 
Derexere  acies,  V.  —  To  direct^  send,  aim,  drive, 
steer:  ab  iisdem  (EU'siis)  cursu.-*  (navium)  deri- 
guntur :  iter  navis,  O. :  qu&  te  ducit  via,  derige 
gressum,  V.:  ex  vestigio  vela  ad  castrn,  Cs*. : 
equum  in  ipsum  consulem,  L. :  dcntis  in  inguina, 
0- :  cursum  ;>er  auras  in  lucos,  V. :  uUjuo  cursum : 


Digitized  by  V^OOQIC 


deripio  2 

Davero  co,  N. :  hue  gressum,  V.  —  Of  weapons, 
to  €nm^  direct^  dUcharge :  spicula  cornu,  V. :  tela 
arcu,  H. :  tela  Corpus  in  Ai^acidae,  V. :  hastam 
in  te,  0. :  Ilo  hastam,  V.  —  F  i  g.,  to  direct^  ffuidej 
defincy  limits  regulate:  roeas  cogitationes  non  ad 
illam  Cynosuram  :  ad  quae  (exeinpla)  oratio  dere- 
gatur  mea:  vitam  ad  rationis  normam:  ad  illius 
similitudiuem  inanum :  omnia  voluptate :  utilita- 
tem  honestate:  (divinatio)  ad  veritatem  saepissime 
derigit,  points  the  way. 

deripio,  ripul,  reptua,  era  [de  +  rapio],  to  tear 
off ,  tear  away^  snatch  away^  remove  violently ^  pull 
down:  cothurnos,  V, :  de  uianu  Cereris  Victoriam : 
vestein  a  pectore,  0. :  velaraina  ex  umeris,  0. :  ei 
vitae  ornamenta  deripl :  spolia  Laiinis,  V. :  signa 
derepta  postibus,  H. :  ensem  vagina,  0. :  dextram 
cnse,  V. — F  i  g. :  quantum  de  mea  auctoritate  de- 
ripuisset 

deriBor,  oris,  m.  [derideo],  a  mocker^  scoffer: 
semper  eris,  II. :  populi,  lu. :  imi  lecti,  H. 

1.  derisuB,  P.  of  derideo. 

2.  deriBUS,  ds,  m,  [  derideo  ],  mockery ,  ncortiy 
dei^jtion:  facile  ad  derisum  stulta  levitas  ducitur, 
Ph. :  derisui  fuisse  triumphum,  Ta. 

derivatio,  Sni.**,/.  [derivo],  a  leading  off^  turn- 
ing away:  (lacils).  L. — Plnr.:  fluminum. 

derivo,  fivl,  &tus,  fire  [de  +  rivus],  to  lead  off^ 
turn  away:  aqua  ex  flumine  derivata,  Cs. — Fig., 
to  draw,  derive,  bring :  nihil  in  suam  domum  inde: 
Hoc  fonte  derivata  clades,  H.  —  To  divert,  turn 
aside,  transfer:  in  me  iram  senis,  T. :  derivandi 
criminis  causa:  partem  in  Asiam  curac:  alio  re- 
sponsionem  suam. 

derogati5,  6ni8,/.  [derogo],  a  partial  abroga- 
tion^ limitation  (of  a  law). 

de-rogo,  *vl,  fttus,  ftre. — In  legislation,  to  re- 
peal in  part,  restrict,  modify :  neque  derogari  ex 
hac  (lege)  aliquid  licet:  de  lege  aliquid  derogare. 
— I  n  g  e  n.,  to  take  away,  detract,  diminish,  impair, 
vnthhold:  de  magnificentia  quiddam:  de  testium 
fide :  si  quid  ex  hac  ( aequitate ) :  fidem  alicui : 
certam  derogat  vetustas  fidem,  L. 

de-rosus,  P.,  gnawed  away,  nibbled:  clipei  a 
muribus. 

de-mo,  rul,  — ,  ere,  to  take  away,  detract :  cu- 
muhim  de  laudibus  alicuius. 

de-ruptOfl,  adj.  with  comp.,  broken,  precipitous, 
sUep:  angustiae,  L. :  in  deruptiorem  tnmulum,  L. 
— Mur.  n.  as  subst.,  precipices,  L. 

de-saevio,  il,  — ,  ire,  to  ravefuriouslt/,  rage :  in 
aequore,  V. :  pelago  hiems,  V. :  tragitft  in  arte,  H. 

de-BCendo,  dl,  sus,  ere,  to  dimb  domi,  come 
down,  descend, fall, sink:  qx  eqno,  to  alight :  montc, 
S. :  de  palatio :  caelo,  H. :  e  caclo,  lu. :  vertice 
montis  ab  alto,  V. :  ab  Alpibus,  L. :  arce  Monoeci, 


N)  deaorlpte 

V. :  per  cHvnro,  0. :  in  campum :  in  yentrem,  » 
be  eaten,  H.:  caelo  in  undaa^V.:  ad  naviculas: 
Ad  mare,  H. :  Sacrft  vi&,  H. :  sciscitatum  deos  de- 
scendunt,  L. :  luppiter  laeto  descendet  imbri,  V. : 
0  testa . . .  Descende  (i.  e.  ex  apothec&),  H. —  7b  go 
down,  go,  corns  (to  business,  etc.) :  in  forum  ante 
lucein :  ad  forum,  L. :  fuge,  quo  deacendere  geatis, 
H. :  de  palatio:  hodie  non  descendit  Ant<mius: 
quod  non  descenderet  tribunus,  L. :  in  causam.  to 
engage, — Of  troops,  to  march  down :  ex  superioribus 
locisin  planitiem,  Cs.:  qu&  (sc.  de  monte),  Sw :  inde 
(sc.  de  arce),  L. :  in  aequum,  L. :  omnibus  copiia  in 
campum  descensum  est,  L.:  ad  laevam,S.:  praeda- 
tuin  in  agros  Romanos,  L. :  descensum  in  aciem  eat, 
the  battle  began,  L. :  in  certamen :  Ad  pugnam  rlie- 
torica  ab  umbiu,  lu. — To  sink  down, penetrate :  fer- 
rum  alte  in  corpus,  L. :  toto  in  ilia  ferro,  O.:  toto 
corpore  pestis,  V. :  in  iudicis  auils,  H.  —  F  i  g.,  to 
go  down,  descend,  sink,  penetrate :  verbum  in  peo* 
tus  ultius,  S. :  cura  in  animos  patrum,  L. :  descen- 
dere  ad  ipsum  Ordine  perpetuo,  follow  the  line 
of  descent,  0.  —  To  lower  oneself  descend,  stoop, 
yield,  agree  to:  senes  ad  ludum  adulescentiura 
descendant:  ad  calamitatura  societates:  ad  eiua 
modi  consilium,  Cs. :  ad  ultimum  rei  p.  auxilium, 
L. :  prcces  in  omnis,  V. :  videte,  quo  deacendam. 

deBCensiS,  onis,/.  Fdescendo],  a  descending: 
Tiberina,  the  sail  down  the  Tiber. 

deBoenBiiB,  Qs,  m.  [descendoj,  a  descent,  way 
down:  quft  illi  descensus  erat,  S. :  faciiis  descen- 
sus Averno,  V. :  difficilis  et  artae  viae,  L. 

de-BClBCO^  IvI,  Itus,  ere,  to  withdraw,  leaive, 
revolt  from,  desert,  go  over :  ab  Af ranio,  Cs. :  a 
populo:  quibus  invitis  descitum  ad  Samnites 
erat,  L. :  aperte,  L.  —  In  g e n.,  to  depart,  deviate^ 
withdraw,  fait  off,  be  unfaithful:  a  se  ipse:  car 
Zeno  ab  hac  antiquft  institutions  desciverit :  a  Da- 
tura, N. :  a  vita,  kill  oneself 

de-8Cribo,  IpsI,  Iptus,  ere  (often  confounded 
with  didcribo),  to  copy  off,  transcribe,  write  om/, 
unite  down :  a  te  Hbrum  (i.  e.  a  tuo  exemplo) :  de- 
scriptam  legem  adferunt,  tlte  draft  '  in  foliis  car- 
mina,  V. :  in  cortice  Ciinnina,  carv^  V. :  ius  ab 
antiqua  gente,  copy,  adopt,  L. — To  sketch,  describe, 
draw,  depict,  represent :  formas  in  harena :  caell 
meatas  radio,  V. — F  i  g.,  to  represent,  delineate^  de- 
scribe: res  verbis  describendia :  dignus  describi, 
quod  mains  ac  fur,  etc.,  H. :  volnera  Parthi,  H. : 
cum  plnviua  dcscribitur  areus,  H. :  facta  versibus^ 
N. :  Votiva  descripta  tabella  Vita  senis,  H. —  Th 
define,  prescribe,  fix,  assign :  iura  finium :  rationetn 
totius  belli :  classls  ex  censu,  L. :  vices  (poetae), 
n. :  in  quattuor  urbanas  tribiis  libertinos,  L. :  in 
duodecim  mensia  annum,  L. :  vecturas  frumenti 
finitimis  civitatibus,  Cs. :  suum  cuique  munus. 

deBCripte,  adv,  [  descriptus  ],  in  an  orderiy 
manner:  digerere, 


Digitized  by 


Google 


desoriptio 


981 


desido 


J  dnis  ( often  oonf oanded  with  di- 
Bcriptio),/.  [describoj,  a  marking  out^  deHneation^ 
copg,tronterifdjdra/i:  ca^M^  circuit:  tabularum  : 
tlqd  descriptioDiboB  ezplicare. — F  i  g.,  a  reprcsen- 
tation^  iUinsoHon,  deseripUon:  aedincandi, />^n  ; 
serronun:  regioDum,  to/M^ajoAy;  nomxmSy  defifd- 
iwh, — A  proper  ditpontion^  order,  arrangement : 
Tit  descriptionis  atque  ordinis  (in  oratione) :  cen- 
tanirum  dassinmque,  L. :  temporum.  —  In  the 
sense  dutrilnUion^  division^  the  proper  form  is  di- 
scriptia 

detoriptiu,  adj.  with  eomp.  [P.  of  describo], 
fnaady  ordered,  properly  arranged:  materies 
orationis:  ordo  Terborum :  natura  nihil  est  de- 
ecriptius. 

de-feco^  cul,  ctus,  ftre,  to  cut  off^  cut  away: 
Mite,  (X :  oervice  desecta,  L. :  particulam  un- 
diqae,  H. :  hordeum,  Cs. :  desecta  cum  stramento 
wgw,  L :  Desectum  gramen,  0.  —  F  i  g.,  to  prune 
ofyTtjtet:  illud  (prooemiam). 

de-iero^  ml,  rtus,  ere,  to  leave,  forsake,  aban- 
don, daert,  give  up:  exercitum,  Cs. :  castra,  L. :  ca- 
stdEa desertis, Cs. :  fratrera,  V.:  th:iiaiiio.s  pactos, 
v.:  Hensa  deserit  toros,  is  retn*»n  I  from,  0. : 
Bitrt)  scelestum  Deseruit  poena, /ai7«  tofoVow  up, 
H.:  qui  non  desenierant,  revolted,  X. — Fig.,  to 
lent,  desert,  abandon,  forsake,  leave  in  the  lurch: 
boe  dfflet,  Ne  deseras  se,  T. :  me  in  his  malis,  T. : 
DOQ  deeerit  seee,  armat  familiam,  etc.,  Cs. :  auum 
io^:  desertarum  renim  patrocinium  suscipere: 
qute  fadebam,  ea  at  deseram,  the  course  of  eon- 
dsd,  S. :  inoeptum,  V. :  vitae  reliquum :  viara 
Tirtatis,  H. :  deaeror  ooniuge,  0. :  desertus  suis, 
T«.— Esp.,  in  law:  yadimonium  m\h\,  to  for feit 
iu  ncoguisanee:  yadimonla  deserere  quam  ilium 
eierdtom  maluerant. — Of  things,  to /ai/,/oraaA:«.> 
(MBpoi  qoam  res  maturiua  me  deseret,  S. :  donee 
te  deeoet  aetas,  H. :  nisi  me  luoerua  deseret : 
{*auM)ia  deseret  hone,  H. :  deserta  (natura)  dese- 
ict  %iifsi,  Ut  die,  0. :  leo  desertus  yiribus,  Ph. :  a 
tortooa  deseri,  Cs. :  a  tribunicia  voce. 

dettrtor,  6ri6,  m.  [desero],  one  who  forsakes,  a 
dernier:  amioonim :  communis  utilitatis  aut  salu- 
iii.^In  war,  a  runaway,  deserter,  Cs.,  L.,  Ta.  — 
Poet:  Amoria,  O. :  Asiae,  V. 

flntaihii,  cb^.  with  oomp.  and  sup.  [P.  of  de- 
•««>],  dlgiCTift^  desert,  solitary,  lonely,  waste:  angi- 
P"tttt,T. :  anus,  T. :  planities  penuria  aquae,  S. : 
kKt,  C^:  nrbea :  via :  portOs,  V. :  vetustas,  long 
'mk.H.:  reditos  desertior:  nihil  desertius:  orae 
''■citiiBtmae :  solitudo. — Plur.  n.  as  subst.,  desert 
fleese^  deserts,  wastes:  Libyae  deserta,  V.:  fera- 
na,  (fttf  lonely  haunts,  V . 

de-ienrlo,  — ,  — ,  ire,  to  serve  zealously,  he  de- 
»««<  he  mtject,  he  of  service :  ciiivis  deserviant : 
Tolsa  opera  deserrire :  si  officiji,  si  operae,  si  vigi- 
^  desemiiDt  amicis :  divinis  rebus. 


(desas),  idis,  aefj.  [de + SED-J,  inactive,  indolent, 
idle :  sedemus  desides  domi  mulierum  ritu,  L. : 
longa  pace  deaides,  Ta.  —  Fig.:  nee  rem  Roma- 
nam  tani  denidem  umquam  fuissc,  L. 

desideo,  sc'll,  — ,  fire  [de+sedeo],  to  sit  long, 
sit  idle,  remain  ina*'tive:  totum  diem,  T. :  aquila 
raniis,  Ph. 

deuderabilis,  e,  ae{^'.  [  desidero  ],  wanted,  de- 
sirable: nihil  desiderabile  concupiscunt:  suis  vitiis 
desiderabilem  efficere  avum,  i  e.  missed,  L. :  prin- 
ceps,  Ta. 

deuderatio,  onis, /.  [desidero],  a  desiring, 
longing,  missing:  (voluptatum)  dub 

deuderatUB,  P.  of  desidero. 

deuderium,  l,  tu  [  cf .  desidero  ],  a  longing, 
ardent  desire,  wi^h,  want, grief,  regret:  Athenarum, 
T. :  urbis,  homesickness :  coniunctissimi  viri :  tarn 
cari  capitis,  H.:  pectora  diu  tenet  desiderium, 
Enn.  ap.  C. :  Ita  raagno  desiderio  fuit  ei  filius,  T. : 
Desideri  pocula,  love-potions,  H. :  desideria  imperi- 
torura  comraovere :  fidelia,  H. —  Want,  need,  neces- 
sity: cibi  naturale,  L.:  hae  manGs  suflfecere  desi- 
derio raeo,  Cu.  —  A  request,  petition :  desideria 
militum  ad  Caesarem  ferenda,  Ta.  —  F  i  g.,  of  a 
person,  a  desire,  longing:  Nunc  desiderium,  cura- 
que  non  levis,  H. :  valete,  mea  desideria. 

deudero,  avi,  Stus,  are  [cf.  considero],  to  long 
for,  ask,  demand,  call  for,  wtsh  for,  desire,  require, 
exped, :  me,  T. :  tribuni  imperium,  Cs. :  ea  (beiie- 
ficia),  S. :  quod  satis  est,  H. :  ullam  rem  ad  se 
inportari,  Cs. :  alqd  ex  vobis  audire:  ab  milite 
modestiam,  Cs.:  desiderando  pendere  animis :  nuU 
lam  aliam  mercedem  laborum :  Capitolium  sic  or- 
nare  ut  templi  dignitas  desiderat.— 7b  miss,  lack, 
fed  the  want  of:  alqm,  T. :  quid  a  peritioribus 
rei  militaris  desiderari  videbatur,  Cs.:  alqd  in 
oratione:  Sextilem  totum  mendax  desideror,  am 
waited  for,  B..'.  viris  adulescentis. — To  lose:  ut 
(exercitus)  ne  unum  quidem  miiitem  desiderarit: 
in  eo  proelio  CC  milites,  Cs. — Pass.,  to  he  missing, 
he  lost,  he  wanting:  ut  nulla  navis  desideraretur, 
Cs. :  perpaucis  desideratis  quin  cuncti  caperentur, 
almost  every  one,  Cs. :  neque  quicquam  ex  fatio 
desideratum  est 

desidia,  ae,  /.  [deses],  a  sitting  idle,  idleness, 
inactivity,  sloth:  ab  industrifi  ad  desidiam  avo- 
cari :  pro  labore  desidia,  S. :  latrocinia  desidiae 
minuendae  caus&  fieri,  Cs. :  improba  Siren,  H. : 
in  visa  primo  desidia  postreroo  amatur,  Ta. :  (vo- 
bis  sunt)  desidiae  cordi,  V. 

desididBOB,  <w(/.  with  sup.  [desidia],  slothful, 
indolent,  lazy,  idle :  Qui  nolet  fieri  desidiosus, 
amet,  0. — Causing  idleness,  making  lazy:  inlece- 
brae  cupiditatum  :  desidiosissimura  otium. 

de-Bido,  sidl,  — ,  ere. — Of  places,  to  sink,  set- 
lie  dovm,faU:  ut  multis  locis  terrae  desiderio i; 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


designatio  ^ 

ad  Manis  imos,  V. — Fig.,  to  deteriorate:  desiden- 
tes  mores,  L. 

deugn&tio,  dnis,  /.  [designo],  a  marking  outy 
specification  (cf.  dissignatio) :  personarum  et  tem- 
porum. — A  designation  to  office:  aDDua,  of  cofi- 
suls,  Ta. 

design&tor,  see  dissignator. 

dSugn&tOB,  P.  of  desigDO. 

d6-ugnd,  avi,  fttus,  &re,  to  mark  out^  point  outy 
trace^  designate,  define  (often  confounded  with  dis- 
signo) :  urbem  aratro,  Y. :  moenia  fossft,  V. :  tern- 
plo  lovis  finis,  L. :  cireo  designatus  locus  est,  L. : 
Europen,  depicts  ( in  a  web  ),  0.  —  F  i  g.,  to  point 
mUy  marky  denote^  designate^  describe,  represent^ 
brand:  haec  verbis  designata :  bac  oratione  Dum- 
norigem  designari,  Cs. :  oculis  ad  caedem  unura- 
quemque  nostrum:  quern  (mundum)  deum. — To 
appoint^  choose^  elect  (to  office) :  consul  es  desig- 
natus :  comitiis  designatus  aedilis :  sperans  si  de- 
signatus  foret,  etc.,  S. — P.  perf.^  electa  chosen  (to 
an  office) :  consul :  tribuni  plebis :  xvir :  praetor. — 
Of  a  child  unborn :  designatus  civis ;  see  dissigno. 

desilid,  ilul,  ultus,  ire  [de-f  salio],  to  leap  down^ 
distnount :  de  navibus,  Cs. :  de  raeda :  ex  equis, 
Cs. :  ab  equo,  V. :  curru  ab  alto,  0.:  biiugis,  V. : 
altis  turribus,  H. :  in  medias  undas,  0. :  ad  pedes, 
to  dismount^  Cs. :  desilite  commilitones,/um/7  over- 
board, Cs.:  DeBilmtydismiOuntedyO. — Poet.:  unde 
loquaces  Lymphae  desiliunt,  H. :  aetheria  domo 
(of  lightning),  Pr. — Fig.,  to  leap  headlong,  venture 
needlessly :  in  artum,  H. 

de-sino,  sil  (rare ;  destiti  is  used  instead),  si- 
tus, ere,  to  leave  off^  give  every  cease,  desist,  forbear : 
lacessere,  T. :  de  compositione  loqui,  Cs. :  f urere : 
indicia  severa  Romae  fieri  desierunt:  ut  auctor 
Desinat  inquiri,  0.:  artem,  ^Ve  up:  versQs,  V. : 
plura,  say  no  more,  V. :  dominain,  abandon,  0. : 
▼eteres  orationes  a  pleriaque  legi  sunt  deeitae: 
contra  eos  desitum  est  disputari :  tunc  bene  de- 
sinitur,  0. — To  cease,  stop,  end,  close,  make  an  end, 
have  done :  deinde  desinet  (solicitudo),  T. :  liben- 
ter  desino:  bellum  sural  fncile,  aegerrume  desi- 
nere,S.:  quo  (puero)  ferrea  primum  Desinet  gens, 
at  whose  birth,  V. :  desierant  imbres,  0. :  ut  Desi- 
nat in  piscem  mulier,  end  in,  H. :  desine  quaeso 
communibus  locis :  querelarura,  H. :  A  te  princi- 
pium,  tibi  desinet  (carmen),  V. — Of  speech :  de- 
sinendi  modus :  Vix  bene  desierat,  0. :  Ah  desine, 
cease,  T. :  Desine,  iam  conclamatumst,  T. :  ilia, 
quae  similiter  desinunt,  etc.,  like  endings. 

desipiens,  entis,  adj.  [P.  of  desipio], /oo/mA, 
silly:  adrogentia:  ita  desipiens,  qui,  etc. 

desipio,  — ,  — ,  ere  [de+sapio],  to  be  void  of 
understanding,  be  silly,  net  foolishly :  licet  me  de- 
sipere  dicatis:  si  non  des«ipit  niigur,H.:  Dulce  est 
desipere  in  loco,  to  trifie,  H. 


d  despioatns 

de-8iBt5,  stitl,  stitus,  ere,  to  leave  off',  eea»e,  givt 
over,  desist  from :  de  qufi  (petitione)  ne  aliquid 
iurares  dcstitisti :  de  petitione,  L. :  a  defensione, 
Cs. :  ab  oppugnatione,  S. :  litibus,  T. :  hoc  conatu, 
Cs.:  susceptfi  causa:  incepto,  L.:  ter  in  prime 
destitit  ore  sonus,  stuck  in  my  throat,  0. :  pugnae, 
V. :  hoc  percontarier,  T. :  conari  ac  Telle :  pecu- 
niam  poUiceri,  Cs. :  sub  occasum  solis  destiternnt 
(i.  e.  interficere),  Cs. :  non  desistara,  give  up  mji 
purpose,  H. 

desitus,  P.  of  desino. 

de-s5l0,  avI,  atus,  are,  to  leave  alone,  forsake, 
abandon,  desert :  agros,  V. :  desolatae  terrae,  0. : 
desolatus  servilibus  ministeriis,  deprived  of,  Ta. 

despeoto,  — ,  — ,  ftre,  intens.  [despicio],  to  look 
down  upon :  terras,  V.,  0. :  Palantis  homines  pro- 
cul,  0. — To  overlook,  command:  quos  despectant 
moenia,  V. —  To  despise:  liberos,  Ta. 

1.  despectus,  cuij.  with  tup,  [P.  of  despioio], 
contemptible,  scorned:  maxime  natura  eius,  Ta. : 
despectissima  pars  servientium,  Ta. 

2.  despeotOB,  Qs,  m.  [despicio],  a  looking 
down  upon,  view,  prospect :  ex  oppido  in  campum, 
Cs. :  ex  omnibus  partibus  despectUs  habere, 
points  of  view,  Cs. — An  object  of  contempt :  at 
(res  R.)  Trcveris  despectui  sit,  Ta. 

deaperanter,  adv.  [despero],  hopdettiy,  de- 
spairingly: loqui  secum. 

deaperatio,  dnis,/.  [despero],  hopeletsnen,  de- 
spair :  summa,  Cs. :  ad  desperationem  adducti, 
N. :  a  desperatione  iram  accendit,  L. :  desperatio- 
nes  eorum,  qui,  etc:  vitae:  nimis  celer  rerum, 
L. :  magna  pacis,  Cs. 

deaperfttua,  adj.  with  con^,  and  sup,  {P.  of 
despero],  given  up,  despaired  of  irremediaoU,  des- 
perate :  res  p. :  desperatas  pecunias  exigere : 
f  uga. — P  r  o  V.  :  desperatis  adhibere  medicinam  : 
haec  nunc  raulto  desperatiora :  desperatissimum 
perfugiuro. —  Without  hope,  desperate :  homines, 
Cs. :  senes. 

de-aper5,  &vl,  fttus,  Are,  to  be  hopeless,  have  no 
hope,  dapair  of  give  up:  de  ee:  de  pognA,  Cs.  : 
de  toto  ordine :  de  summa  reniro,  L. :  honores  : 
rem  p. :  vitam  :  voluntariam  deditionem,  L. :  aire 
restituimur,  sive  desperamur:  Nil  deeperandum 
Teucro  duce,  H.:  desperatis  nostris  rebus,  Cs. : 
desperatus  ab  omnibus:  non  despero  fore  all- 
quem  aliquando,  qui,  etc. :  quae  Desperat  tractata 
nitescere  posse,  H. :  diffidens  et  desperans  rebus 
tuis:  suis  fortunis,  Cs. :  saluti:  sive  babes  ali- 
quam  spem  de  re  p.  sive  desperas :  hostibus  eoque 
desperantibus,  quia,  etc.,  Ta. 

despicatid,  onis,/  [1  despicatus],  contempt. — 
Only  piir.,  sentiments  of  contempt. 
1.  deapicatui^  a((;.  with  snp.  [de+SPEC-"|, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


despicatus  21 

M  eonUmpty  dapited:  nos  nostramque  adule- 
MeDtiam  Habeot  despicatam,  T.  —  Contemptibly 
dapicabU:  despicatissimus  homo. 

2.  (despicatua,  Os),  m.  [de+SPEC-],  con^ 
tempt. — Only  dot. :  despicatui  duci,  to  be  deapUed. 

despidens,  entis,  adj.  [F,  of  despicio],  eofi- 
UmptmuM:  tarn  sui,  of  ao  little  self-esteem. 

despioiendna,  €ulj.  [P.  of  despicio],  contempt- 

deipicientia,  ae,/.  [despicieos],  a  detpisingy 
amUmpt:  rerum  huraunarum:  animi. 

desplcid,  €xl,  ectus,  ere  [de-fspecio],  to  look 
ioitn  upon:  de  vertice  moiitis  in  vallU,  0. :  colles, 
qoA  despici  poterat,  in  the  range  of  view^  Cs. — 
With  aec  (some  read  dispicio  in  these  passages) : 
gentte  et  urbis :  aethere  summo  mare,  V. :  omne 
nanus,  0. — ^Fig.,  to  be  inattentive^  be  off  guard: 
simul  atque  ille  despexerit  — With  ace.^  to  look 
down  t^xm,  despise,  disdain :  omnis :  a  populo  R. 
despici :  divitias  :  ignobilitatem  lugurtbae,  S. : 
despecta  paacitate  impetum  faciunt,  Cs. :  neque 
ullam  laborem  despiciens,  refusing^  Cs. :  Despec- 
tas  libi  sum,  V. :  homines  despecti :  huic  despecto 
salati  fait,  K. —  To  disparage^  express  contempt  for: 
Caesaris  copias,  Cs. 

de-tpolio,  avi,  atus,  are,  to  rob,  plunder,  de- 
tpoil:  96  anuis,  Cs. :  ut  cum  SicuHs  despoliaretur : 
(ie^poliari  triumpho,  L. 

dd-apondeo,  spondl,  spdnsus,  §re,  to  promise 
to  gite,  promise,  pledge  :  librum  alicui :  Romanis 
ittperinm  Orientis,  L. —  To  promise  in  marriage, 
ietroth,  engage :  ei  filiam  suam :  virgo  desponsa 
oni  ex  Curiadis,  !•. :  tibi  lantben,  0. :  Desponsam 
fset  didto,  call  it  an  engagement,  T. :  intus  de- 
Bpoodebitnr,  T. — Fig.,  to  betroth:  spes  rei  p.  de- 
(poDdetar  anno  consulat&s  tui,  i.  e.  is  linked  with. 
^Togise  up,  yield,  lose:  animos,  be  despondent,  L. 

de-qimno,  — ,  — ,  are,  to  skim  off,  skim  :  foliis 
*Bd»fn  aeni,  V. 

da-tpoo,  — ,  — ,  ere,  to  spit  out,  spit  upon :  ubi 
despoi  religio  eat,  L. :  in  mollcs  sibi  sintls,  Tb. — 
'h  reject,  ahhor  :  preces,  Ct. 

de-atillo  or  di-atillo,  — ,  — ,  ftre,  to  drip, 
Mde  down :  destillat  ab  inguine  virus,  V. :  Illius 
poo  destillent  tempera  Nardo,  Tb. 

deitlaatio,  onis, /.  [destino],  an  assignment : 
pttthuD,  L — A  resMve,  determination :  baud  du- 
t»*,Ta.:  destinaiionis  certus,  resolute,  Ta. 

deitlnatiiin,  1,  n.  [destinatus],  a  mark,  target, 
L,  Co. — F  i  g.,  a  plan,  purpose :  copias  a<i  destina- 
**n  edoxit,  L. :  luis  destinatis  adversari,  Ta. :  de- 
"tiaita  dare,  the  dispositions  (of  a  will),  Pli. 

<Vii!liitihiil,  adj.  [P.  of  destino],  fixed,  deter- 
•wW,  destintd,  inevitable  :  i^ententiae :  hora  mortis : 
^  &oi£,  H. :  i]iv>t:iiatus  obdura,  vi^luidg,  Ct. 


B  deaudo 

deatlno,  &vl,  atus,  &re  [STA-],  to  make  faat^ 
make  firm,  bind, fix,  stag:  antemnas  ad  maloa, 
Cs. :  rates  ancoris,  Cs. — F  i  g.,  to  fix  in  mind,  de- 
termine, resolve,  design,  assign,  devote,  appoint,  ap- 
propriate: eum  ducem,^  their  minds  on  him  as, 
etc.,  L. :  quae  agere  desriuaverat,  Cs. :  morte  solft 
7inci,  L. :  thalamis  removere  pudorem,  0. :  operi 
destinat,  detailed,  Cs.:  qui  locus  Don  erat  alicui 
destinatus  ? :  me  arae,  Y. :  eorum  alteri  diem  na 
cis :  tempore  locoque  ad  certamen  destinato,  L. : 
si  destinatum  in  animo  est,  L. :  sibi  destinatum  in 
animo  esse,  summittcre,  etc.,  he  has  determined,  L. 
— To  select, mean  to  choose:  omnium  consensu  de- 
stinari,  L. :  quod  tibi  destinaraib  trapezephorum, 
meant  to  bug.  —  To  appoint,  fix  upon,  designate : 
imperio  Numam,  0. :  regnum  sibi  Hispauiae,  L. : 
provinciam  Agricolae,  Ta. :  roarito  uxorem,  U. : 
se  collegam  consulatui,  Ta. :  destinari  imperio, 
Ta. :  alqm  consulem,  L.  —  7b  fix  upon,  aim  at : 
alquem  locum  oris,  L. 

deatiti,  perf  of  desisto. 

deatitud,  ul,  Qtus,  ere  [de +Btatuo],  to  set  down, 
set  forth,  put  away,  bring  forward,  leave  alone: 
alios  in  convivio  (in  mockery):  ante  tribunal  re- 
gis destitutus,  L. :  ante  pedes  destitutum  causam 
dicere,  L. —  To  leave,  abandon,  forsake,  fail :  cum 
alveum  aqua  destituisset,  L. :  ut  quemque  desti- 
tueret  vadum,  lost  his  footing,  L. — Fig.,  to  for- 
sake, abandon,  desert,  betray  :  ab  Oppianico  desti- 
tutus :  f unditores  inerral^,  Cs. :  eundem  in  septem- 
viratu:  defensore8,L.:  alicuius  consiliis  destitutus : 
morando  spem,  L. :  destituti  ab  omiii  f>pe,  L. :  si 
destituat  spes,  alia  praesidia  molitur,  L.:  deor 
Mercede  pactA,  i.  e.  defraud  of  their  stipulated  re- 
ward, H. 

deatitatid,  5nis,  /.  [dcstituo],  an  abandon- 
ment, desertion,  disappointment :  destitutioue  irati. 

deatitiitua,  P.  of  destituo. 

deatiictua,  adj.  [P.  of  destrin^^o],  severe^  rigid. 
— Only  cotnp. :  deslrictior  accusator,  Ta. 

de-atiliig9k  inxl,  ictus,  ere,  to  atrip  off:  tunica 
ab  umeris  destricta  est,  Ph. —  To  unsheathe,  draw : 
gladios  in  rem  p. :  gladiis  destrictis  impetum  fa- 
cere,  Cs. :  ensem,  H. :  in  se  destrictis  Fecuris,  bran- 
dished, L.  —  To  touch  gently,  graze,  skim,  skirt 
(poet) :  Aequora  alia,  0. :  corpus,  0.  —  Fig.,  Ic 
criticise,  censure,  satirize :  mordaci  carmine  quern- 
quam,  0. :  alios  contumelift,  Ph. 

de-atrud,  (ix'i,  Qctus,  ere,  to  tear  down,  raze, 
demolish:  navem :  rooenia,  V. — Fig.,  ^o  destroy, 
ruin,  weaken:  id  (ius),  L. :  senem,  O. :  hostem,  Ta, 

de-aubito  or  dS  aubito,  adv.^  on  a  sudden, 
suddenly:  bolus  ereptus  e  faucibus,  T. :  funus  or- 
uatum. 

de-afkdd,  — ,  — ,  ftre,  to  sweat,  make  great  exer 
tioH :  ill  ilia  (sc.  exercitatiouibua  iugoul). 


Digitized  by 


^oogle 


deauefaotus 


234 


detestablllB 


desuefaotos,  cufj.  [  desuetus  +  factus  ],  es- 
tranged:  multitudo  a  oontionibus. 

desuetudo,  nis,/.  [desuetus],  ditu%e^  want  of 
practice:  armonim,  L. :  desuetudine  tardi,  0. 

de-saetOB,  a<{/.,  dixused^  laid  aside^  unfamiliar^ 
out  of  use,  obsolete:  arma  diu,  V :  res,  L. :  desueta 
sidera  cemo,  O. :  verba,  0. — Out  of  practice^  unac- 
cmtomedy  unused:  triumphis  Agraina,  V.  :  corda 
(amori),  V. :  Samnis  clamorem  pati,  L. 

desnltor,  oris,  m.  [de+2  SAL-],  a  vaultcr, 
cirats- rider:  desuliorura  in  mod  urn,  L.  —  Fig.: 
amoris,  i.  e.  inconstant^  0. 

desultorius,  adj.  [desultor],  of  a  vaulter: 
quasi  desultorius,  like  a  circus-rider^ s  horse. 

de-Stun,  ful,  esse  (in  poetry  dee-  is  one  syll. ; 
perf  defufirunt,  trisyl.,  0. ;  fut.  inf.  dCfutarum 
esse  or  defore),  to  be  away^  be  ameni^  fail^  be 
wanting,  be  missing :  quasi  desit  locus,  T. :  Non 
ratio,  verum  argentum  deerat,  T. :  si  forte  desit 
pecunia :  conlectis  omnibus  una  Defuit,  V. :  Qui 
lacriment  desunt,  0. :  omnia  deerant,  quae  usui 
erant,  Cs. :  cui  omnia  ad  usum  defuissent,  Cs. : 
nihil  tibi  a  me  defuit,  toas  withheld:  in  qua  (causa) 
oratio  deesse  nemini  possit :  Verba  anlmo  desunt, 
0. :  quantum  sententiae  deesset  animi,  Cs. :  Neu 
desint  epulis  rosae,  H. :  hoc  ad  fortunam  Cae^ari 
defuit,  Cs. :  id  rebus  defuit  unum,  i.  e.  to  complete 
our  misery,  V. ;  nee  defuit  audentia  Druso,  Ta. : 
Deest  iam  terra  f  ugae,  to  fly  to,  V. :  ut  neque  in 
Antonio  deesset  hie  ornatus  orationis:  quas  sibi 
res,  quo  minus  in  foro  diceret,  def uisse :  ne  tibi 
desit?  lest  you  come  to  wanti  H. ;  cf.  quod  non 
desit  habere,  i.  e.  enough,  H. —  To  fail,  be  wanting, 
abandon^  desert,  neglect :  nee  rei  p.  nee  amicis :  ne 
tibi  desis,  betray  yourself:  dignitati  suae :  senatu 
reique  p.,  Cs. :  Timotheo  de  famft  diniicanti,  N. : 
huic  rei,  Cs. :  operae,  H. :  ne  tempori  deesset,  lose 
the  opportunity,  L. :  occasioni  temporis,  Cs. :  nos 
oonsules  desuraus,  are  in  fault. 

de-aumd,  ttmpsi,  — ,  ere,  to  take,  choose,  select : 
tibi  hostis,  L. :  sibi  vacuas  Athenas,  H. — To  as- 
sume, undertake:  sibi  consules  adservandos,  L. 

de-saper,  adv. — Of  motion,  from  above,  from 
overhead:  (alqm)  volnerare,  Cs. :  nemus  imrainet, 
V. — Of  rest,  cibove  (poet.) :  imposuere  togas,  0. 

de-sargo,  — ,  — ,  ere,  io  rise:  cenft,  H. 

de-tego,  ex!,  ectus,  ere,  to  uncover,  expose,  lay 
bare,  unroof:  aedera,  L. :  Caci  detecta  regia,  V. : 
iuga  montium  detexerat  nebula,  L. :  caput  puer 
detectus,  with  bare  head,  V. :  ossa,  0. :  detet'ta 
corpora :  arcana  profana  manu,  0. — F  i  g.,  to  dis- 
cover, disclose,  reveal,  betray,  detect :  cladem,  L. : 
culpam,  0. :  detecta  omnium  mens,  Ta. :  alijm, 
Cu. :  fonnidine  detegi,  to  be  betrayed,  Ta. 

de-tendo,  — ,  sus,  ere,  to  unstreich :  taberna- 
culis  detensis,  struck,  Cs. :  tubernacula,  L. 


detentoB,  P.  of  detineo. 

de-tergeo  (plur.  once  detergunt,  L.  X  s^i  Bns, 
ere,  to  wipe  off^  wipe  away :  lacrimas  pollice,  O. : 
nubila  caelo,  i.e.  to  dear,  H. — To  ^oipe,  deanm: 
volnera  mappa,  lu. :  cloaeas,  L.  —  To  strip  off, 
break  off :  remos,  Cs. :  asseribus  pinnae,  L. — Fig., 
to  sweep  off,  get  (eolloq.) :  primo  anno  LXXX. 

deterior,  ius,  adj.  comp.  with  sup.  dSterriraus 
[  de  ],  lower,  worse,  poorer,  meaner :  tempus,  leas 
favorable :  status :  vectigalia  sibi  deteriora  face- 
re,  Cs. :  muraena  came,  fl. :  aetas,  V. :  quo  ^pe- 
ditatu^  erat  deteriore,  i.  e.  in  which  he  was  weaker, 
N. :  video  raeliora,  Deteriora  sequor,  0. :  proles 
Auro  deterior,  0. :  in  deterius  mutare,  Ta. — Plur. 
m.  as  subst.,  the  degenerate,  H. — Plur.  n.  as  subst. : 
pronus  deterioribus  princeps,  Ta.  —  Sup. :  ilium 
esse  quam  deterrimum,  T. :  genus  rei  p.  ex  bono 
in  deternimum  conversum :  color,  V. :  aqua,  H. : 
homo  omnium  deterrimus :  patronus. 

deterius,  adv.  [deterior],  worse,  less :  scripia : 
interpretari,  unfavorably,  Ta. :  si  placeant  spe 
Deterius,  H. :  nilo  deterius,  nevertheless,  H. 

determinatid,  onis,  /.  [determine],  a  bound- 
ary, conclusion :  mundi :  orationis. 

de  -  termino,  avi,  &tu8,  are,  to  enclose,  bound, 
limit,  prescribe :  regiones  ab  oriente  ad  occasara, 
L.  —  7b  flo^  settle,  determit^e :  spiritu,  non  arte, 
ends  (his  sentences) :  Omnia  determinat  annas,  G. 
po^t. 

de-ter5,  trXvI,  tritus,  ere,  to  rub  away,  wear 
away :  detritae  aequore  conchae,  0. :  pedes  (via), 
Tb. :  a  catena  collum  detritum.  Ph. — F  i  g.,  io  Uf- 
sen,  weaken,  impair:  laudes  Caesaris  culpa  ingenif 
H. :  Exiguis  (rebus)  aliquid,  lu. — To  file  away, 
prime :  sibi  multa,  H. 

de-terred,  ul,  itus,  ere,  to  frighten  off,  deUr, 
discourage,  prevent,  hinder :  reliquos  magnitudine 
poenae,  Cs. :  testis  verbis :  pavidam  ense,  O. :  de- 
territis  tribunis,  L. :  in  deterrendft  liberalitate . 
adulescentis  a  dicendi  studio :  a  proposito,  Ca. :  ab 
persequendo  hostis,  & :  a  turpi  meretricis  amore, 
H. :  Stoicos  de  sententiA :  reges  proelio  deterren- 
tur,  S. :  Silvestrls  homines  Caedibus,  H. :  hominem 
verbis,  ne  auctionetur :  multitudinem,  ne  frumen- 
tum  eon  f erant,  Cs. :  Suessiones  quin  euro  his  con- 
sentirent,  Cs. :  sapientem  quo  minus  rei  p.  oonsu- 
lat :  eius  libidines  commeroorare  pudore  deterreor: 
apere  metu  deterrebar. — To  avert,  keep  off:  at  via 
a  censoribus  nullius  auctoritat«  deterreri  qaiverit, 
L. :  nefas,  0. —  To  repress,  control:  (iras)  neque 
Deterrct  ensis,  H. 

detersuB,  P.  of  detergea 

detestabilis,  e,  adj.  with  comp.  [  detestor  ], 
execrable,  abomifiable,  detestable :  omen  :  nihil  e»Be 
tain  deteritabile  quam  voluptatem  :  exemplam,  L.  - 
detestabilior  immanitas. 


Digitized  by 


Google 


detestanduft 


235 


detrimeutum 


detettandufli  adj.  [F.  of  detestor],  exeerabU  : 

fnu8,Ti. 

detestatid^  dois,  /.  [detestor],  the  invocation 
of  a  ntrte:  e&  detestatione  obstricti,  L. :  dira,  H. 
— ^«  merting  by  Mcrifice^  deprecation :  scelerum. 

detestatOB,  adj.  [  P.  of  detestor  ],  accureed, 
hat^id, abominable:  detestata  omnia  eius  modi  re- 
poduDda  sunt :  bella  matribus  Detestata,  H. 


de-tastor,  Atas,  arl,  dep.^  to  curee^  execrate^ 
abominate:  (te)  taiuquam  auspicium  malum :  om- 
nibus predbus  Ambiorigem,  Gs. :  caput  euntis 
bostili  prece,  0. :  carmen  detestandae  familiae 
corapoflitum,  /or  an  imprecation  on  the  houae^  L. : 
exitam  belli — To  call doum  upon^  denounce:  peri- 
cuU  in  caput  eonim,  L. — To  averts  ward  off,  depre- 
cate: tune  patriae  querimouiam :  memoriam  con- 
suUta^  tui  a  re  p. :  invidiam :  hoc  omen. 

de-texo,  — ,  xtus,  ere,  to  weave,  plait :  aliquid 
riminibu«,  V. :  fiscellam  vimine,  Tb. — F  i  g. :  de- 
teiu  prope  retexantur, ^nuA^d 

detioeOy  tinul,  tentus,  Sre  [de-fteneo],  to  hold 
of,  keep  backf  detain^  check :  a  quo  Incepto  me 
imbitio  detinuerat,  S. :  me  detinuit  morbus,  T. : 
aVium  numenim  tarn  bonis  rebus:  contionibus 
detinenda  plebs,  L. :  me  bis  oris,  V. :  nisi  quid  te 
detinet,  if  you  have  time^  H. :  me  Orat&  compede 
Mjiitle,  H. :  noTissimos  proelio,  Cs. :  amor  me 
Maitifl  in  armis  detinet,  V. :  in  e&  legatione  de- 
tenlua,  Ta.— F  i  g^  to  hinder^  prevent,  delay :  Gal- 
lite  fictoriam,  Cs. :  Be  nonum  ad  diem,  to  prolong 
*tt  li/e,Ta.  —  Of  time,  to  lengthen,  fill :  tempus, 
0.:  euDtero  sermone  diem,  0. — To  keep,  occupy, 
f^gagtfbuty:  in  alienis  negotiis  detineri:  Nos 
Pilks  deunet,  O. 

de-tondeo,  — ,  tdnsus,  Sre,  to  thear  off,  cut 
</,  dip,  ahear  :  crinis,  O. :  detonsae  frigore  f ron- 
^lt,drif^off,0. 

de-tODO^  al,  — ^  lUe,  to  thunder  down^  thunder : 
(loppiter)  ubi  detoouit,  O. — To  have  done  thunder- 
^:  DQbem  belli,  dum  detonet  omnia,  Sustinet, 
fihmt  it»  rage,  V. 

detdoana,  P.  of  detondeo. 

de-torqaed,  si,  tns,  Sre,  to  bend  atide,  turn  off, 
firn.  away,  tum^  direct :  ponticulum :  Ora  dextra 
^^Qonun,  V. :  lumen  ab  illfi,  0. :  volnus,  averted, 
^- :  alqd  in  deztram  partem :  ad  regem  curaQs, 
^.:  cenricem  ad  oscula,  H. —  To  twist,  distort,  put 
<f^ofdiape:  partes  corporis  detortae. — Of  words: 
J*rce  detorta,  H. — F i g,  to  turn  aside, divert, per- 
*<ft:  aoimos  a  rirtute :  quae  (voluntas  testium) 
&qI1o  ne^tio  flecti  ac  detorqueri  potest :  te  alio 
pniTom  (I  e.  ad  aliud  ritium),  H. — To  distort,  mis- 
^mnt:  caluroniando  omnia  detorquendoque 
"■pecta  efficerc,  L. :  verba  prave  detorU,  Ta. 

detnctatio^  detraotator,  sec  detrecta-. 


detraotio,  dnis, /*.  [  detrabo  ],  a  taking  away, 
wresting,  withdravKU,  removal :  (rraxitelia  capita) 
efficiuntur  detractione,  cutting  away:  alieni:  cibi, 
a  purging. 

detracto,  see  detrecto. 
detractor,  oris,  m.  [de+TRAG-],  a  disparag- 
er :  8iii,  Ta. 

detractua,  P.  of  detraho. 

de-traho,  tr&xl,  trictus,  ere,  to  draw  off,  lake 
down,  pull  down,  take  away,  remove,  withdraw, 
drag,  bring :  soccos  detrahunt  (servi),  T. :  deti*ac- 
tis  iusignibus  imperatoris,  Cs. :  vestem :  pcllera, 
H. :  ulquem  in  indicium :  duoem  ad  certamen,  L. : 
de  digito  anulum,  T. :  de  his  (mulis)  strameuta. 
Cs. :  Hauuibulem  ex  Italift,  L. :  vestem  tibi,  T. : 
anulos  liberis  suis:  illi  coronam,  H. :  me  mihi,0. : 
tegumeuta  scutis,  Cs. :  frenos  equis,  L. :  alt&  ilice 
virgarn,  O. — To  remove,  withdraw,  take  away,  de- 
prive, strip,  rob :  detractis  cohortibus  duabus,  Cs. : 
cidem  Armeniam :  illi  Uaerentem  capiti  coronam, 
H. :  animis  errorera,  0. :  ex  tertift  acie  singular 
cohortis,  Cs. :  ut  (remigum)  pars  ab  nostris  detra- 
heretur,  i.  e.from  the  ships,  Cs. :  aliquid  ab  bomine. 
— Fi  g.,  to  pull  down,  drag  down,  lower :  conlegara 
de  caelo:  regum  maiestatem  ab  summo  fastigio 
ad  medium,  L. —  To  withhold,  divert:  tantum  tein- 
pus  ex  re  miiitari. — To  lower  in  estimation,  disftar- 
age,  detract:  detrahendae  dignitatis  grati&:  de  se: 
de  absentibus  detrahendi  causa  dicitur :  dc  ips(», 
qui  scripsit,  detrahi  nihil  volo :  quod  tibi  ille  de- 
train t  :  multum  ei  detraxit,  quod,  etc.,  N. 

detreotatid  (detract-),  dnis,^.  [detrecto],  a 
declining,  re/using :  militiae,  L. :  sme  detrectatio- 
ne,  L. 

detrectator  (detrftct-),  5ris,  m.  [detrecto],  a 
diminisher,  disparager:  laudum  suaruro,  L. 

detrecto  or  de-traotd,  avi,  atus,  &re,  to  de- 
cline, re/use,  reject,  shirk :  militiam,  Cs. :  periciila, 
Ta. :  certamen,  L. :  iuga,  V. :  vincla  pedum,  Tb. : 
alcuius  iussa,  Ta. :  num  consulto  detrectarent,  L. 
— F  i  g.,  to  lower  in  estimation,  depreciate,  dispar- 
age: bonos,  S.:  virtutes,  L.:  bene  facta  maligne, 

detrimentoana,  adj.  [detrimentum],  hurtful, 
detrimental :  discedere  detrimentosum  esse,  Cs. 

detrimentom,  i,  n.  [de  +  1  TER-],  that  which 
is  worn  away:  ergastuh  detrimenta  (of  men), 
wrecks  of  the  toork- house,  Cu.  —  Wear  and  tear, 
loss,  damage,  detriment :  exercitQs,  Cs. :  milituni, 
Cs. :  cxistimationis,  N. :  de  te  fieri  detrimenti  nil 
potest,  T. :  detrimenta  communia :  Detrimenta 
ridet,  losses  (of  property),  H. :  adferre,  to  cause, 
Cs. :  magnis  inlatis  detrimentis,  Cs.:  accipere,  to 
suffer  :  militum,  Cs. :  res  p.  detrimentum  fecit :  in 
bonum  vertere,  Cs. :  sine  magno  rei  p.  detrimento: 
alia  facinora  praedae  magis  quam  detrimento  fore, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


detritus  2: 

S. :  amicitiain  populi  R.  sibi  non  detrimento  esse, 
Cs.  :  quae  detrimento  nobia  esse  possiiit. — Esp., 
ill  the  formula,  by  which  unlimited  power  was  in- 
trusted to  uiagisirates  :  dent  of>cram  consules,  ne 
(juul  res  p.  detrimenti  capiat,  Cs. :  ne  quid  detri- 
luenti  res  p.  acoipiat.  —  The  lota  of  a  battle^  defeat^ 
overthrow :  tot  detrimentis  acceptis,  Cs. :  parvu- 
lum,  Cs. 

detritus,  P.  of  detcro. 

de-triido,  si,  sus,  ero,  to  thrust  away^  thrtut 
down^puah  dawn,  puih  off^  strip  off:  in  pistrinum  : 
in  soHdara  acumina  (  pedum  )  terrara,  0. :  caput 
sub  Tartara  telo,  V. :  sub  inania  Tartara,  0. :  na- 
vls  scopulo,  V. :  scutis  tcgumenta,  Cs. :  vi  tempc- 
statum  Cythnum  insulam  detrusua,  driven^  Ta. — 
To  drive  away^  didodge^  dispossess:  Quiuctius  de 
saltu  a  servis  vi  dctruditur:  alii  furcis  detrudeban- 
tur,  L. :  finibus  hostem,  V. — F  i  g.,  to  drive^  hring^ 
reduce:  me  de  mea  sententia :  ex  quauto  regno  ad 
quam  fortunam,  N. :  in  1  actum  detrusus. —  To  put 
off, postpone:  comitia  in  mensem  Martium. 

de-trunoo,  avi,  atus,  are,  to  lop,  cut  off:  arbo- 
res,  L. :  caput,  0. —  To  mulilate,  maim^  behecui: 
gladio  detruncata  corpora,  L. 

detrusao,  P.  of  detrudo. 

de-turbo,  avI,  atus,  are,  to  thruxt  down,  beat 
down,  expelt  overthrow,  tear  down,  hurl,  strike  down: 
ex  turribus  propugnantis,  Cs. :  ex  praesidiis  Mace- 
donas,  L. :  lapidibus  coniectis  deturbati,  dislodged, 
Cs. :  nitentls  per  ardua  hostis,  L. :  Trebonium  de 
tribunali,  Cs. :  aedificium:  In  mare  praecipitem 
puppi  ab  alts,  V. :  caput  orantis  terrae,  V. :  sta- 
tuam. — ^Fig.,  to  dispossess^  drive  out,  deprive :  alqm 
de  sanitate :  de  fortunis  deturbandus :  possessione 
deturbatus. 

de-fUuc,  Ctncis,  m.  [de+uncia],  eleven  twdfths: 
habet  Gillo  deuncem,  lu. :  heres  ex  deunce. 

de-uro,  QssI,  ostus,  ere,  to  bum  up,  consume, 
destroy:  deusti  plutei  turrium,  Cs. :  vicum,  L. — Of 
frost :  hiems  arbores  deusserat,  L. 

deus,  I  {nom.  plur.  dl,  dil,  rarely  del ;  gen.  de6- 
rum  or  deilm,  poet,  also  divom  or  divQm  ;  dot.  dis, 
dils,  and  later  dels),  m.  [DIV-],  a  god,  deity:  deo- 
rum  inmortalium  numen:  consiiio  dcorum,  Cs. — 
In  ejaculations :  di !  T. :  di  boni  IT.:  di  inmorta- 
les !  T. :  Pro  di  inmortales !  T. :  per  deos  inmor- 
talls ! :  di  magni !  0. :  di  vostram  fidem !  T. :  pro 
de&m  fidem  I  T. :  Pro  de&m  atque  bominum  fidem  I 
T. :  pro  deflm  inmortalium !  T. — In  wishes,  greet- 
ings, and  asseverations :  di  bene  vortant,  T. :  uti- 
nam  ita  di  faxint,  T. :  quod  di  prohibeant,  T. : 
quod  di  omen  dLvexiBJii^  the  gods  forbid :  di  melius 
doint,  T. :  Di  meliora  piis,  V. :  di  meliora  velint, 
0.:  di  meliora!  god  forbid!:  di  melius,  0.:  Di 
tibi  omnia  optata  offcrant,  T. :  Ut  ilium  di  deae- 
que  perdant,  T. :  Di  tibi  male  faciant,  T. :  Ita  me 


6  deverticulum 

di  ament,  T. :  cum  dis  volentibus,  by  the  godi 
help:  dis  voientibus,  S. :  si  dis  placet,  anH  please 
tJve  gods,  T. :  di  hominesque,  i.  e.  all  the  world:  dis 
hoiiitnibusque  invitis,  in  spite  of  everybody. — The 
divine  power :  deum  ire  per  oranfs  Terras  (dicunt), 
V. :  Incaluit  deo,  0. — A  goddess  (poet.) :  ducente 
deo  (sc.  Venere),  V. :  Audentia  deus  ipse  iu?at(sc 
Fortuna),  0. — Of  persons,  a  god,  divine  beitig:  te 
in  dicendo  semper  putavi  deum :  Plato  quasi  deos 
philosphonim :  deus  ille  magister,  V. :  deos  quo- 
niam  propius  oontingis,  the  powers  that  be,  H.: 
deus  sum,  si  hoc  ita  est,  my  fortune  is  divine,  T. 

de-utor,  — ,  titi,  dep.,  to  nuUtreat :  victo,  N. 

de-vasto,  — ,  &tus,  &re,  to  lay  waste,  devastate : 
finis,  L. :  Marsos,  L. :  agmina  ferro  devastata,  0. 

de-veho,  v«xl,  vectus,  ere,  to  carry  down,  carry 
off,  convey,  take  away:  (carinas)  carris  iunctis 
milia  passuum  a  castris  XXII,  Cs. :  legionem 
equis,  C!8. :  maximos  commeatiis  Tiberis  devexit, 
L. :  devecta  cremato  sarmenta,  V. :  aurum,  lu. : 
(triticum)  ad  mare,  L. — Pass.,  to  go  away,  go  down, 
descend:  ego  Veliam  de  vectus:  anna  in  villain 
devecta  Tiberi :  flumen,  quo  fruges  devebantur,  L. 

de-vell6,  see  divelio. 

de-velo,  — ,  — ,  are,  to  unveil,  uncover:  Ort 
sororis,  0. 

de-veneroT,  atus,  an,  dep.,  to  reverence,  worship: 
deos  prece,  0. — To  avert  by  prayer  :  somnia,  Tb. 

de-venio,  venl,  ventarus,  Ire,  to  come,  arrive, 
reach:  alquam  in  partem,  Cs. :  ad  earn  necessario: 
in  Victoria  manOs :  in  eum  locum,  L. :  io  Scythiam, 
0. :  quo,  H. — With  ace. :  devenere  locos  nbi,  etc., 
V. :  spcluncam  eandem,  V. — Fig.,  to  reach,  arrive, 
come:  rantum  devenisse  ad  eum  mali,  T. :  ad  iuris 
Rtudium. 

de-verbero,  &vi,  — ,  are,  to  thrash^  cudgd 
soundly :  homines  usque  ad  necem,  T. 

de-versor  (-vorsor),  atus,  arl,  <%?.,  to  tarry, 
put  up,  lodge  as  a  guest :  Athenis  apud  eum : 
apud  Ninnios,  L. :  hac  in  domo  tam  diu:  domi 
suae:  parum  laute. 

deversoriolum,  1,  n.  dim.  [  devereorium  ],  a 
small  lodging-place, 

deversorlum  (devonH  divers-),  I,  n.  [de- 
versor],  an  inn,  lodging-house:  commorandi:  ho- 
spitale,  L. :  flagitiorum  omnium :  nota,  H. 

deverticulum  (divert-,  devort-),  I,  n.  [de- 
verto],  a  by-road,  by-path,  side-way :  quae  deverti- 
cula  quaesivisti  ? :  Ubi  ad  ipsum  veni  devorticu- 
lum,  T. — An  inn,  lodging-house,  tavern:  omnia 
loca  deverticuli  protraherentur,  L. :  urbis  deverti- 
cula  pererrare,  low  haunts,  Ta. — F  i  g.,  a  deviation, 
digression :  dcverticula  amoena  quaere  re,  L.  :  a 
deverticulo  repetatur  fabula,  lu.  —  A  ref%tge,  re- 
treat, lurking-place :  f  raudis  et  insidiarum. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


deverto 


387 


devoveo 


do-verto  or  devorto,  U,  — ,  ere,  to  turn  aioay, 
turn  aside,  turn  tn,  piU  up^  betake  oneself,  go  to 
hSgt:  ria  devertit,  loses  the  way,  L. :  ad  coponem  : 
«as  doiiium :  in  Tniam  Pompei. — Fig.,  to  digress : 
redearaus  illuc,  unde  devertimus :  inde,  L. 

derertor  or  devortor,  8U8,  tl,  dep.  [  collat. 
form  of  deTerto],  to  turn  away,  turn  oxide,  turn  in, 
pit  up, go  to  lodge:  itineris  causa:  locus  quo  dc- 
rertereiur:  qua  nulla  Castaliam  molli  devertitur 
orbita  cUfo,  V. :  apud  alquos,  L. ;  domura,  T. — 
Fig.,  (o  betake  oneself,  resort,  have  recourse:  raeas 
idarte8,0. 

devexns,  adj.  [  devebo  ],  indining,  doping, 
skelmng,  steep:  lucus  a  Palati  radice  in  novam 
Tiam :  roundus  in  Austroe,  V. :  amnis,  Y, :  haec 
dedina  et  devexa,  Cfe. :  arva,  0. :  Orion,  i.  e.  tow- 
ards hi*  setting,  H. :  raeda,  on  its  way  down,  lu. — 
Poet:  fluit  deyezo  pondere  cerv'ij,  bent  wider 
the  load,  V. — F  i  g.,  indined,  prone  :  aetas  a  labori- 
Imis  ad  otium. 

deriotaa,  P.  of  devinco. 

de-Tincio,  nxl,  nctus,  ere,  to  bind  fast,  tie  up, 
J^itet,damp:  aliquem  fasciis:  operculis  plumbo 
deTincti.^,  L.  —  Fig.,  to  bind  fast,  unite  closely, 
oWi^  lay  under  ^ligation :  ( Italiam  )  omnibus 
▼ipclis  devinctam  tenere :  ab  isto  donis  devinciri : 
Hi^nia  beneficiis  devincta,  Cs. :  suos  praemiis : 
86  cum  aliquo  adfiniiate :  Coniugio  liberali  devinc- 
toi,  T.  aeterno  derinctus  amore,  V. — I  n  r  h  e  t., 
to  comprise,  condense:  verba  coroprehensione. 

de-vinoo,  vicl,  vlctus,  ere,  to  conquer  complete- 
lytosercome, subdue:  Galliara,  Cs. :  Cfapuam:  Poe- 
Dos  classe :  devicti  reges,  H. :  devicta  Asia,  V. : 
delicto  ( mihi )  rcsUbat,  0. :  devicta  bella,  vie- 
torioudy  concluded,  V.  —  F  i  g.,  to  supersede,  over- 
power: a  quo  ipsius  victoriae  condicio  devicta 
ert :  bonum  publicum  privatft  gratis  devicta m,  S. 

de-Tinctns,  adj,  with  comp,  [F.  of  devincio], 
tievoted,  strongly  attached:  studiis  a  pueritift:  alcui 
ine  deviiictior,  H. 

^  dervitktid,  onis,  f.  [  devito  ],  aw  avoiding  :  le- 
gicoiDm. 

de-vito,  ftvl,  &tus,  fire,  to  avoid,  shun:  procel- 
lara  t«mporis :  Quae  (maU),  T. :  repulsam,  H. 

devioa,  €ulj.  [de+via],  off  the  road,  out  of  the 
wsy^  devious:  iter,  a  by-way:  oppidum:  calles, 
L. :  rura,  O.  —  Retired,  nequestered:  Anagnini : 
gCM,  L :  mihi  devio  libet,  etc.,  wandering  in  by- 
»^»,  H. :  avis,  \.e.ihe  solitary  awl,  0.  —  Plur.  n. 
m  suist.,  by-ways,Th. — F  i  g.,  inconstant,  erroneous, 
^^^ctmmsient,  foolish  :  quid  tarn  devium,  quam  ani- 
OMW  dus,  qui,  etc. :  in  consiliis. 

de-FOCO,  avi,  atua,  are,  to  caJl  off,  call  away, 
nedl:  eum  de  provinciS :  ab  tumulo  suos,  L. :  ex 
pnesidils,  L. :  re6xa  sidera  caelo,  H. :  lovera  ad 
*«xiiiam,  L. — ¥  i  g.,  to  call  off,  allure,  bring  down : 


philosophiaro  e  caelo:  suas  fortunas  in  dubiuro, 
to  endanger,  Cs. 

de-vold,  — ,  &tQru8,  fire,  to  fly  down:  Iris  per 
caelum,  V. :  gibi  de  caelo  devolatura  in  sinum  vic- 
toria, L. —  To  fly  away:  turdus  devolet  illuc,  ubi, 
etc.,  H. —  To  haden  down,  hasten  away,  fly :  prao- 
cipites  pavore  in  forum,  L. :  ad  florentero  aliam 
(amicitiam). 

de-volvo,  volvl,  volatus,  ere,  to  roll  down: 
saxa  in  musculum,  Cs. :  Auratas  trabes,  V. :  toni- 
trua  (i.  c.  balls  to  make  scenic  thunder).  Ph. :  cor- 
pora in  huiimm,  0. :  magnos  corpore  roontls,  0. : 
fusis  moil  in  pensa,  i.  e.  to  spin  off,  V. :  monte 
praecipiti  devolutus  torrens,  tumbling,  L. :  seal  is 
tievolvi,  Cu. :  iumenta  cum  oneribus  devolveban- 
UiT,fdl  headlong,  L.  —  Fig.,  to  roll  forth:  per 
audacis  nova  dithyrambos  Verba,  H. :  ad  spem 
inanem  pacis  devoluti,  sunk:  devolvere  retro  ad 
stirpem,  creep  back,  L. 

de-vord,  &vl,  fttus,  are,  to  swallow^  gulp  down, 
devwtr,  consume:  id  quod  devoratur:  Pro  epulis 
auras,  0. —  To  swallow  up,  ingulf,  absorb :  devorer 
telluris  hiatu,  O. :  vel  me  Charybdis  devoret,  0. — 
To  seize  greedily,  swallow  eagerly,  devour:  spe 
praedam :  spe  devoratum  lucrum.  —  To  repress, 
suppress,  check:  lacrimas,  0. —  To  consttme,  waste: 
pecuniam :  beneficia  Caesaris. — F  i  g.,  to  swallow, 
bear  patiently,  endure :  hominum  ineptias:  mole- 
stiam. — To  acoept  eagerly,  enjoy :  illos  libros:  ver- 
bum  (voluptatis) :  eius  oratio  a  multitudine  devo- 
rabatur. 

devorsor,  devorto,  see  dSver-. 

devortiiim,  I  [deverto],  a  by-way:  devortia 
itinerum,  Ta.  (al.  div-). 

devdtlo,  onis,  /.  [  devoveo  ],  a  sdf -sacrifice, 
offering:  eius  devotionis  convictus:  vitae:  capi- 
tis.— A  cursing,  execration,  outlawry:  eius  devo- 
tionis  memoria,  N. :  in  quibus  (pilis)  scripta,  N. — 
A  formula  of  execration,  Ta. 

devdtua,  adj.  [P.  of  devoveo],  bowed,  devoted, 
accursed:  Kvho^,  U.:  periuria,  (JL  —  Devoted,  at- 
tached, faithful :  tibi  cliens,  lu. — As  subd.:  cum 
DC  devotis,  faithful  followers,  Cs.— F  i  g.,  giveti, 
abandoned:  vino.  Ph. 

de-voveo,  vovl,  vdtus,  Sre,  to  tnw,  devote, 
offer,  saa-ifce:  Marti  ea,  quae  bello  ceperint,  Cs. : 
Dianae  alqd  pulcberrimum :  gnatam  pro  mut& 
agn&,  H. :  se  ipsos  dis  pro  re  p. :  se  pro  patria, 
L. :  se  aris,  V. :  auspicio  se :  devota  morti  pecto- 
ra,  H.  —  Fig.,  to  devote,  give  up,  attach:  vobis 
animam  hanc,  V. :  suos  annos  soli  tibi,  0. :  se 
amicitiae  alicuius,  Cs. —  To  mark  out,  destine,  ap- 
point, doom :  Annio  bostiam :  pesti  devota  futurae 
Phoenissa,  V. —  To  curse,  execrate:  se,  N. :  natum 
suum,0. :  suas  arUs,  0.— 7b  bewitch  (poet):  ali- 
quern  traiectis  lanis,  0. 


Digitized  by 


Google 


deztella  S 

deztella,  ae,/.  dun.  [dextra],  a  IMe  right 
handi  Q.  filius  ilUus  est  dextella. 

dexter,  tera,  tenim,  and  tra,  trum,  cn^.  with 
tomp.  dexterior  and  ttip.  dextimus,  to  the  rights  on 
the  right  tidey  right  (opp.  Iaevu8,  sinister) :  manus  : 
umeri,  Cs. :  latus,  H. :  tiostium,  Cs. :  comum,  T. : 
cornu,  Cs. :  acies,  L. :  dextris  addueor  litora  remis, 
rowing  to  the  right,  0. :  Quo  tan  turn  dexter  abis  ? 
to  far  to  the  right,  V. :  Lynoea  dexter  Occupat,  on 
the  right,  V. :  Dextera*  Sigaei  ara  est  sacrata,  on 
the  right,  0. :  dexteriore  parte,  O. :  Neu  te  dexte- 
rior (rota^  dccrmet,0.:  apud  dextimos,  on  the  ex^ 
treme  right,  S.  —  Handy,  dexterona,  akil/ul,  oppor- 
tune, guitable:  Marius  scripti  dexter  in  omne 
genus,  0. :  quis  rebus  dexter  modus,  V. :  tempus, 
H. — Of  good  omen,  favorable,  propitious:  dexter 
stetit,  H. :  dexter  adi,  Y. :  tempus,  H. 

dextera  or  dextra,  ae,/.  [dexter,  so.  manus], 
the  right  hand:  Cedo  dextram,  T. :  eius  dextram, 
prendit,  Cs. :  per  dexteram  te  istam  oro :  dexterae, 
quae  fidei  testes  esse  solebant :  fidem  dextrft  dare, 
N. :  si  Pergama  dextrA  Defend!  poasent,  i.  e.  by 
valor,  V. :  ut  suft  urbs  periret  dexter&,  i.  e.  by 
civil  war,  H. :  rubens,  H.  —  The  right  side :  hinc 
ab  dexterft  Venire,  T. :  erat  ab  dextr&  rupes  aspe- 
ra,  & :  dextra  siuistrft  omnibus  occisis,  on  every 
tide,  S. :  dextrft  laevftque,  0. :  concede  ad  dex- 
teram, T.  —  TJi^  hand:  orone  sacrum  rapiente 
dextra,  H.  —  F  i  g.,  a  pledge  of  friendship :  quae 
(Qraecia)  tendit  dexteram  Italiae. 

dextere  and  dextrfi,  at/v.  witti  comp,  [dex- 
ter], dexterously,  skilfully:  obeundo  officia,  L. : 
nemo  dexterius  fortuna  est  usus,  played  his  cards 
better,  H. 

dexterltaa,  atis,/.  [dexter], dexterity,  aptness: 
ad  omnia  ingeni  dexteritas,  L. 

dextimoB,  sup.  of  dexter. 

dextra,  praep.  [abl.  of  dextera],  on  the  right 
of:  dextrft  viam  stratam,  L. 

dextrorsum  or  dextrorsua,  adv.  [dexter -f 
vorsus],  towards  the  right  side,  to  the  right:  dex- 
trorsum abire,  H. :  dextrorsus  pergere,  L. 

1.  ^  plur.  nom.  of  deus.     2.  di-,  see  3  dis-. 

diadema,  fttis,  n.,  ^diddrifjiay  a  royal  head- 
dress, diadem:  conlegae  diadema  imponere:  tu- 
ium,  H. 

dlaeta,  ae,/.,  :=  dimra,  a  regular  mode  ofliv' 
ing,  diet  .•  diaeta  curari. 

1.  dlaleotioa,  ae,'/.  [sc.  ars],  dialectics,  logic 

2.  dialectica,  5rum,  n,  [  dialecticus  ],  logical 
discussion,  dialectics, 

dlaleotice,  adv.  [dialecticus],  logically,  dialec- 
HcaUy:  difputnre:  dicta  multa. 
dialecticuB,  adj.,  —  ^loXcjcnKd^,  belonging  to 


8  dico 

disputation,  dialectic:  captiones. — ^As  subsL  im.,  a 
dialectician,  logician. 

Dialis,  e,  oifj.  [dims,  for  dlvftlis],  of  Jupiter : 
flamen,  the  priest  of  Jove,  L. :  ,Flamen  ad  haec 
(sacra),  O.  — As  suost.:  Dialis  (sc.  flamen),  O. — 
Of  the  flamen  Dialis :  coniunx,0. 

dialogUB,  I,  m.,  =  ^uzXovoc,  a  discussion,  treat- 
ise in  conversational  form,  dialogue, 

Diana  or  folder)  Diana,  ae,/  [for  ♦  Dlvana], 
the  goddess  of  light  and  of  the  moon  (identified  with 
"ApTifiig) :  ad  Dianae  venire  (sc.  templum),  T.,  C, 
v.,  H.,  0. :  quem  urguet  iracunda  Diana  (i.  e.  an 
epileptic),  H. — 7%«  moon:  noctumae  forma  Dia- 
nae, 0. 

( diarliun,  \),  n.  [ dies],  a  daily  rcUion  (only 
plur.):  diariis  militum  ceieritatem  incitat:  cum 
servis  diaria  rodere,  H. 

dibaphua,  l,/,  =  Bifia^oc  (prop,  double  dyed)y 
a  purple  robe,  magistrate's  state-robe. 

dica,  ae,/,  :=dlKri,  a  lawsuit,  judicial proceta, 
action  :  omnibus  dicis  diem  distulit,  eufjoumed  all 
actions. — In  the  phrases :  dicam  scribere,  to  bring 
an  adiott,:  tibi  scribam  dicam,  against  thee,  T. : 
iiiiuriarum  mihi  scriptam  dicam,  T. :  Dicam  tibi 
inpingam  grandem,  bring  a  heavy  action,  T. :  sor- 
tin  dicas,  to  select  the  jury  by  lot. 

dicaoitaa,  fttis,  /  [dicax],  biting  wit,  raillery. 

dicatid,  Onis,  /  [1  dico],  a  formal  declaration 

(in  changing  one's  citizenship). 

dicax,  ftcis,  adj,  with  comp,  [DIC-],  talking 
sharply,  satirical^  sarcastic,  acute,  witty:  Demo- 
sthenes :  Satyri,  wanton,  H. :  diaacior  naturft,  L. 

dichoreoB,  I,  m.,  =  ^i;(6pcioc»  a  double  trochee. 

(dioio),  onis,  /  [  DlC- 1,  dominion,  sovereignly, 
authority,  sway,  control,  rule  (only  sing. ;  no  nom^ ; 
Oram  Romanae  dicionis  fecit,  brought  under,  L. : 
regna  virilm  dicioni  permissa:  civitates  in  dicio- 
nem  populi  R.  redactas,  Cs. :  se  dedere  in  didonem 
populi  R.,  L. :  Ilergetes  in  ius  dicionemque  recepit, 
L. :  sub  illorum  dicione  esse,  Cs. :  nationes,  quae 
in  eorum  dicione  sunt :  terras  omni  dicione  tenere, 
V. :  dicione  premere  populos,  V. — Influence,  con- 
trol, jurisdiction,  authority :  res  p.  in  paucorum 
ius  atque  dicionem  concessit,  S. :  sub  dicione  eius 
magistrates  (sc.  censoris),  L.:  contra  dicionem 
alicuius :  istum  in  suft  potestate  ac  dicione  tenere. 

dicia,  gen.  [DIC-]. — Only  in  the  phrase  dicia 
causa, /or /orm'a  sake,  for  the  sake  of  appearance  .- 
iilis  aliquid  dicis  causa  dare:  quae  (provinciae) 
iis  dicis  causa  datae  erant,  N. 

1.  dico,  avi,  atus,  are  [«dicu8;  DIC-],  to  dedi^ 
cote,  consecrate,  devote :  donum  (lovi)  dicatum :  arm 
condita  atque  dicata,  L. :  tibi  aram  dicatum  iri, 
L, :  templum  lovis,  0.,  L. :  templa  sibi  (patri),  V.  : 
vehiculum,  Ta. — To  give  up^  set  apart,  appropriate^ 


Digitized  by 


Goog 


le 


dioo  S 

9tta^:  banc  operam  tibi,  T. :  diem  tibi :  se  Cras- 
so:  se  Remis  in  clientelam,  Ca. :  se  alii  ciTitati,  io 
bttme  a  free  denizen:  in  aliara  se  civitatein. —  To 
mtiaie^  tnait^rcUe  :  ilia  acie  nova  signa,  Ta. 

2.  dico,  dixl,  dictus  ( imper.  die ;  per/,  often 

sync  diiti ;  P.  praes.  gen.  plur.  dicentum  for  dl- 

centiani,  O.),  ere  [Dia],  to  Bay,  speak,  utter,  tell, 

mntum,  relate,  affirm,  declare,  state,  assert :   ille, 

quem  dixi,  mentioned:  stuporera  hominis  vel  di- 

CMD  pecudis  aitendite,  or  rather:  neque  dicere 

quicquam  pensi  habebat,  S. :  in  aurem  Dicere  ne- 

Mioquid  puero,  whisper,  H. :  Quid  de  quoque  viro 

et  cui  dicafl,  H.:  quam  tertiam  esse  Galliae  partem 

dixeramus,  Cs. :  dioo  eias  adventu  copias  instruc- 

U8  fuisse :  derectos  se  a  vobis  dicimt,  Cs. :   qui 

dicerent,  nee  tuto  eos  adituros,  nee,  etc.,  L. — Pass. : 

de  hoc  Verri  diciiur,  habere  eum,  etc.,  it  is  reported 

to  Verres  that,  etc. :  dicitur,  ad  ea  referri  omnes 

DMtfM  cogitationes,  they  say:   quam  (partem) 

Gtllos  obtinere  dictum  est,  1  have  remarked,  Cs. : 

ot  supra  dictum  est,  & :  sicut  ante  dictum  est,  N. : 

ftcete  dictum,  smartly  said,  T. :    multa  facete 

ficta:  centom  pagos  habere  dicuntur,  Cs. :  qui 

primua  Homeri  libros  sic  disposuisse  dicitur :  ubi 

iiQiar  cinxisse    Semiramis    urbem,  0.  —  Supin. 

obi:  dicta  opus  est,  T. :  nil  est  dictu  facilius,  T.— 

Pfov. :  dictum  ac  factum,  no  sooner  said  than  done, 

*'  —  ^  assert,  affirm,  maintain :  quern  esse  ne- 

gM,  eundem  esse  dicis.  —  Of  public  speaking,  to 

prtmotmee,  deliver,  rehearse,  speak:  oratio  dicta 

lie  scripto :   sententiam  :   qui  primus  sententiam 

'liierit,  ffoted:  sententiae  dicebantur,  the  question 

*vma:  testimonium,  to  give  evidence:  causa m, 

^Pr*^'  iu8,  to  pronounce  judgment :  ad  qiios ? 

before  «hom  (as  judges)  ? :  ad  ista  dicere,  in  rep^ 

to.-  dixi  (in  ending  a  speech),  7  have  done.— To 

^eseriie,  relate,  sing,  celebrate,  tell,  predict :  maiora 

bella  dicentur,  L. :   laudes  Phoebi,  H.:  Alciden 

(W|en»que  Ledae,  H. :  te  carmine,  V. :  Prima  dicte 

tnihi  Cameni,  H. :    vcrsfls,  V. :    carmina  fistula, 

««w»9»fiy,  H. :    cursum  mihi,  foretell,  V. :    fata 

Qttiritibus,  H. :  hoc  (Delphi),  0.  —  To  urge,  offer: 

fton  causam  dico  quin  ferat,  I  have  rto  objection,  T. 

—To  pronounce,  utter,  articulate:  cum  rho  dicere 

D«q««ret,  etc. —  To  call,  name :  me  Caesaris  mili- 

j«n  did  Tolui,  Cs. :  cui  Ascanium  dixere  nomen, 

L- :  Qnem  dixere  Chaos,  0. :  Chaoniamque  omnem 

Troiano  a  Cbaone  dixit,  V. :  Romanos  suo  de  no- 

^t,  V. :  Hie  araes  dici  pater,  H. :  lapides  Ossa 

nor  did,  0. :  dictas  a  Pallade  terras  Linquit,  0. — 

ProT.:  dici  beatus  Ante  obitum  nemo  debet,  0. 

--To  name^  appoint  (to  an  oflBce) :  se  diotatorem, 

^ :  magistrum   eqnitum,  L. :  arbitrum  bibendi, 

^— 7b  ttppoinL,  set  apart,  fix  upon,  settle:  pecu- 

y*ai  omnem  suara  doti :  hie  nuptiis  dictust  dies, 

^<fiem  open:    dies  conloquio  dictus  est,  Cs.: 

*cwn  ooDSciis,  L. :    legem   his   rebus :    foederis 

••qoaa  leges,  V. :   legem  tibi,  H. :  legem  sibi,  to 


19  dicto 

give  sentence  upon  oneself,  0. :  eodem  Numida  iner. 
mis,  ut  dictum  erat,  accedit,  S. — In  phrases  with 
potest:  non  dici  potest  quam  fiagrem  desiderio 
urbis,  it  is  beyond  expression :  quantum  desiderium 
sui  reliquerit  dici  vix  potest,  can  hardly  be  told. — 
To  tell,  bid,  admonish,  warn,  threaten:  qui  dice- 
ret,  ne  discederei,  N. :  Die  properet,  bid  her  hasten, 
v. :  die  Ad  cenam  veniat,  H. :  Tibi  ego  dico  an- 
non  ?  T. :  tibi  equidem  dico,  mane,  T. :  tibi  dici- 
mus,  0. :  dixi,  /  have  said  it,  i.  e.  you  may  depend 
upon  it,  T. :  Dixi  equidem  et  dico,  I  have  said  and 
I  repeat  it,  fl.  —  To  mean,  namely,  to  wit:  iion 
nullis  rebus  inferior,  geuere  dico  et  nomine :  Cae- 
sari,  patri  dico :  cum  dico  mihi,  senatui  dioo  popu- 
loque  R. 

dicrotum,  I,  n.,  :=^fKporov,  a  galley  with  two 
banks  of  oars. 

dictamnuB,  I, /.,  :=  StKra/ivott  dittany  (nn 
herb),  C,  V. 

dictata,  Onim,  n.,  things  dictated,  lessons,  ex- 
ercises: orationem  tamquam  dictata  perdiscere: 
liaec,  H. — Precepts,  rules,  lu. 

dictator,  oris,  m.  [dictoj. — In  Rome,  a  dicta- 
tor, chief  magistrate  wiih  unlimited  power  (in 
great  emergencies,  supei-seding  ordinary  magis- 
tracies) :  lex  de  dictatore  lata,  Cs. :  nomen  dicta- 
toris  sustulisti :  creandi  dictatoris  mentio,  L. — In 
other  cities,  a  dictator,  absolute  ruler:  Lanuvii: 
diotatorem  Albani  Mettium  creant,  L. 

dictatorina,  adj.  [dictator],  of  a  dictator,  dic- 
tatorial: stilus:  maiestas,  L. :  iuvenis,  i.  e. ^Ai  »oii 
of  the  dictator,  L. 

dictatura,  ae,  /.  [dictator],  the  office  of  a  die 
tator,  dictatorship :  perpetua :  dictatura  se  abdi- 
cat,  Cs. :  abdieata,  inita,  L. 

dictld,  6nis,  /.  [  DIC-  ],  a  saving,  speaking, 
uttering,  delivery:  testimoni,  i.  e.  the  right  of  giv- 
ing testimony,  T. :  causae,  a  pleading.  —  E  s  p.,  in 
the  phrase,  iuris  dictio,  the  administration  of  jus- 
tice: ut  iuris  dictionem  cum  ferro  conferaiis: 
praeturae  iuris  dlctlo,  jurisdiction. — Style,  diction : 
omtoriae:  popularis:  dictioni  operam  dare,  ora- 
tory.— A  conversation,  colloquy,  Ta. — An  oracular 
response,  prediction,  L. 

dictito,  &VI,  atus,  are,  intens.  [dicto],  to  say 
often,  declare,  maintain,  assert,  insist:  non  ea 
Quern  semper  te  esse  dictitasti  ?  T. :  qui  ita  dicti- 
tat,  lis  esse  raetuendum,  etc. :  si  te  populus  sanum 
dietitot,  H. —  To  plead  frequently:  causas. —  To 
allege,  pretend,  offer  as  a  pretext:  ut  dictitabnt, 
Cb.  :  dietitabant  se  egere,  etc.,  Cs. :  Romulum  in- 
sepultura  perisse  dictitjins,  L. 

dicto,  avi,  atus,  fire,/rey.  [2  dico],  to  dictate, 
suggest,  remind:  tu  idom.  qui  illis  orationem  dic- 
tavisses, />«/  in  their  mouths:  Mercemur  scivu.u 
qui  dictet  uomlua  (i.  c.  nomeuclatoiciu),  H. :  Ti 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


dictum 


240 


dies 


roui  (opp.  ipse  scriberc) :  ducentos  vers&s,  H. : 
llaec  tibi  dictubara,  (addressed)  to  yoUy  H. :  Car- 
mina,  memini  quae  mihi  Orbilium  dictare,  U. : 
Garmina  dictant,  i.  e.  compose^  H. :  Xon  unus  tibi 
riyalia  dictabitur  heres,  appointed^  designated^  lu. : 
quod  tu  numquam  rescribere  possis,  i.  e.  direct  the 
charge  (on  his  books),  H. 

dictum,  I,  ft.  [DIC-1,  aomething  said,  a  saying, 
word,  assertion,  remark:  mihi  Scripta  ilia  dicta 
sunt  in  aninio,  T. :  quod  dictum  graviter  ferebant, 
Cs. :  Metelli  dicta  cum  factis  conposuit,  S. :  fero- 
cia,  L. :  inurbanura,  H. :  dicti  studiosus,  i.  e.  of 
poetry,  Enn.  ap.  C. :  hirsuta  sua  dicta,  i.  e.  books, 
Pr. — P  r  o  V. :  dictum  sapienti  sat  est,  T. :  res  dicta 
secuta  est,  0. :  dicto  citius,  on  the  word,  V. :  dicto 
prope  citius,  L. — A  saving,  maxim,  proverb :  Cato- 
nis. — A  vfUty  saying,  oon-mot :  quae  salsa  sint  ea 
dicta  appellantur:  in  te  dicta  dicere:  adytis  haec 
tristia  dicta  reportat,  prophecies,  V.  —  An  order, 
command:  exercitus  dicti  audiens,  Cs. :  dicto  pa- 
ruit  consul,  L. :  dicto  parens  Gupido,  V. :  contra 
dictum  suum  pugnare,  L. — A  promise,  assurance: 
non  dicto  capti,  N. 

dictus,  P.  of  dico. 

di-do,  dldidl,  diditus,*  ere,  to  give  out,  spread 
abroad,  disseminate,  distribute,  scatter  (poet.) :  dide 
ac  dissice,  Gaccil.  ap.  G. :  dum  munia  didit  (sc. 
servis),  H. :  Dlditur  per  agmina  rumor,  V. :  tua 
terris  didita  fa  ma,  V. 

di-diico,  dQxi,  ductus,  ere,  to  draw  apart,  part, 
split,  separate,  sever,  sunder,  divide,  undo,  relaz: 
digitos :  risu  rictum  Auditoris,  H. :  nodos  matiu, 
0. :  arva  et  urbls,  V. :  fores,  Ta. :  scopulos  (Han- 
nibal), lu. :  vestem,  lu. — To  divide,  distribiUe,  dis- 
perse, sccUter :  diductis  nostris  paullatim  navibus, 
Gs. :  aoies  didiictam  in  comua,  L. :  choros,  V. : 
suas  copias  propter  exiguitatem  non  facile  diduci, 
Gs. :  diductft  manu  hostium,  S. :  ut  hostem  didu- 
cerent,  Ta. —  Fig.,  to  part,  sever:  cum  diducaris 
ab  alquo:  vastius  diducuntur  verba,  are  pro- 
nounced separately:  Diductos  (amantis)  cogere, 
H. — To  divide:  assem  in  partis  centum,  H. :  di- 
ducta  civitas  ut  ci?ili  bcllo,  divided  into  parties, 
Ta. :  animus  varietate  rerum  diductus,  distracted. 

diductid,  dnis, /.  [diduco],  a  divergence,  op- 
posite condusion:  ration  is. 

dxduotuB,  P,  of  diduco. 

diecula,  ae,/.  dim.  [dies],  a  little  while,  respite, 
T.,C. 

dies,  gen.  diel  or  di$  (rarely  diei,  disyl.,  T.,  or 
dil,  v.),  m.;  sometimes  in  sing./.  [DIV-],  a  day, 
civil  day :  Quae  tot  res  in  unum  coiielusic  diem, 
T. :  eo  die,  Gs. :  in  posterum  dicin,  Cs. :  paucos 
dies  ibi  raorati,  Gs. :  alter  ct  tertius  dies  absumi- 
tur,  Ta. — Fetn.  (in  proi»e  only  of  a  fixed  term) : 
diebus  XXX,  a  qua  die  materia  cuesa  est,  Gs. : 


posters  die,  S. :  suprema,  H. :  atra,  Y. :  tarda,  O. 
— In  phrases :  paucis  ante  diebus,  a  few  days 
earlier,  S. :  paucis  post  diebus,  S. :  postridie  eias 
diei,  the  next  day,  Gs.:  post  diem  tertium  c3us 
diei,  the  next  day  but  one,  L. :  diem  ex  die  exspec- 
tabam,/n>m  day  to  day:  diem  de  die  proepectans, 
L. :  in  dies,  every  day,  Gs.,  G. :  in  diem  rapto  virit, 
L. :  cui  licet  in  diem  dixisse  Vixi,  etc.,  H. — AhL 
did,  in  a  day,  in  one  day,  V . ;  rarely  did  (i.  e.  cottidie 
or  in  diem),  daily,  V. — In  dates :  ante  diem  XII 
Kal.  Nov.,  the  twenty  -first  of  October :  in  ante 
diem  V  Kal.  Dec.,  till  November  28.-4  sei  day^ 
appointed  time,  term :  hie  nuptiis  dictus  est  dies, 
T. :  pecuniae,  G.,  L. :  iis  certum  diem  conveniendi 
dicit,  Gs. :  die  certo,  S. :  negotio  proxumum  diem 
constituit,  S.:  conloquio  decretus,  0.:  ad  diem 
praestitutum  venire,  L. :  die  tuo  exspectabam,  etc., 
your  fever  day :  supremus  vitae :  obire  diem  su- 
premum,  die,  N.  —  Fern,  (only  sing,)-,  deportandi 
dies  praestituta :  certa  eius  rei  constituta,  Cs. : 
stata,  L.:  ubi  ea  dies  venit,  Gs.:  praeterit&  die, 
qua,  etc.,  Cs. :  esse  in  lege,  quam  ad  diem  pro- 
scriptiones  fiant.  —  In  the  phrase,  dicere  diem, 
with  dot.,  to  impeach,  lay  an  accusation  against : 
diem  mihi,  credo,  dixerat :  Domitiura  Silano  diem 
dixisse  scimus. — A  dying-day,  time  to  die,  deUinad 
time  (poet.) :  Stat  sua  cuique  dies,  V. :  Hie  dolor 
ante  diem  Pandiona  misit  ad  umbras,  premature- 
ly, 0.  —  A  natural  day,  day  (opp.  night)  :  cum 
hora  diei  decim&  venire:  quantum  scribam  die 
(opp.  noctibus),  in  the  daytime:  die  et  nocte  con- 
coqui,  in  a  single  day  and  night :  multo  denique 
die,  late  in  the  day,  Gs. :  in  diem  (somnum)  extra- 
here,  Ta. :  exercere  diem,  work  by  daylight,  Y. : 
cun-as  rogat  In  diem,  for  a  day,  0. :  diem  noc- 
tcmque  procul  navem  tenuit,  a  dav  and  a  nighty 
N. :  Saturnalia  diem  ac  noctem  clamata,  cUl  day 
and  all  night,  L. :  diem  noctemque,  uninterrupted- 
ly, Gs. :  Dies  noctlsque  me  ames,  T. :  dies  noctlsque 
iter  faciens,  N. :  noctis  ac  dies :  et  noctis  et  dies. — 
With  Uer,  of  distances,  a  day's  march,  day's  jour- 
ney: huius  silvae  latitude  novem  dierum  iter  ex- 
pedite patet, /orcMi  marches,  Gs. :  quinque  dierum 
iter  aberant,  L.  —  Daybreak,  day :  cum  die,  O. : 
ante  diem,  H. — An  anniversary:  quo  die  ad 
Aliam  pugnatum,  a  clade  Aliensem  appellarunt, 
L. :  diem  meum  scis  esse  UI  Non.  Ian.,  birthday, 
— M  e  t  o  n.,  a  day's  work,  event,  day  :  is  dies  ho- 
nestissimus  nobis  fuerat  in  senatu:  dare  illius 
diei  poenas :  ille  dies  Etruscorum  f regit  opes,  Cs. : 
imponite  quinquaginta  annis  magnum  diem,  Ta. 
— A  time,  space  of  time,  period,  interval:  diem  se 
ad  deliberandum  sumpturum,  Cs. :  diem  tempus- 
que  forsitan  ipsum  leniturum  iras,  L. :  ut  sexenni 
die  pecuniae  solvantur,  Cs. :  in  longiorem  diem 
conlaturus,  a  later  day,  Cs. :  perexigua,  a  brie^ 
interval:  nulla,  0.:  (indutiarum)  dies,  the  term^ 
L. :  messis,  secuon,  V. :  Optuma  aevi,  period  (i.  e. 


Digitized  by  V^OOQIC 


Diespiter 


241 


dlfSndo 


ymrfA),  V. :  Sole  dies  referente  siocos,  Mojon,  H. : 
diem  adlroere  aegritudioera  hominibus,  T. :  diem 
ftttum  Dianae  per  triduum  agi,  a  festival,  L. : 
malum  in  diem  abiit,  to  a  future  time,  T. :  nos 
in  diem  viviraus,  for  the  moment. — LigfU  of  day, 
dm^ht  (poet.)  :  In  missus  quo  dies  terreat  um- 
bras, 0.:  Tolumina  furai  Infecere  diem,  0. :  oriens 
oodduusque  dies,  the  East  and  the  Went,  i.  e.  the 
worid,  0.-^¥  ersonx  fled,  the  ffod  of  day,  0.— 
Fem,:  Venus  primo  Caelo  et  Die  nata. 
Diespiter,  tris,  m.  [of.  Aic  varrip],  Jupiter,  H. 

(diffamoX  — » *^"8»  a^^  [dis.+fama],  to  make  a 
Kotidal  of,  divulge :  adulterium  diffamatum,  0.  : 
prava^Ta. — To  malign:  viroa  procacibus  scriptis, 
Ta 

diflerentla,  ae,/.  [diflferoj,  a  difference,  diver- 
tUy:  honesti  et  decori :  in  pnncipiis. — A  species: 
(opp.  genu8). 

diflEiBro.  distulT,  dllatus,  ferre  [di8--|-fero],  to 
carry  apart,  spread  abroad,  scatter,  disperse,  sepa- 
rate: venti  magnitudine  ignem,  Cs. :  Nubila,  V. : 
mdentis  (Eurus),  H. :  in  versum  ulmos,  i.  e.  plant- 
«^  y. :  Mettum  in  diversa,  tore  to  pieces,  V. — F  i  g., 
to  distract,  disquiet,  disturb,  confound:  (Orationej 
te,  T. :  differor  doloribus,  T. — To  spread  abroad, 
pMiA,  report,  circulate :  male  commiasam  liber- 
tatem  populo  R.  sermonibus,  L. :  rumores,  T. :  ce- 
leri  romore  dilato,  N. :  alqm  rumoribus,  make  no- 
tarions,  Ta. :  alqm  circum  puellas,  Pr. —  To  defer, 
p^  off,  postpone,  adjourn,  protract,  delay :    rem 
cotidie:  bellum:  iter  in  prae^entia,  Cs. :  pleraque, 
H. :  vadimonia,  to  adjourri  court,  lu. :  distulit  ira 
«tim,  0. :  differri  iara  hora  non  potest :  diem  de 
die,  L. ;  impetus,  i.  e.  make  no  rash  attacks,  Ta. : 
qoaerere  distuli,  H. :  nihil  dilaturi,  quin,  etc.,  L. : 
in  poBternm  diem :  vim  doloris  in  posteruin :  in 
•Kud  tempus,  Cs. :  (diem  edicti)  in  a.  d.  IV  Kal. 
Dec.:  curandi  tempus  in  annum,  H. :  id  ad  cru- 
delitatis  tempus:  quas  (legationes)  partim  distulit 
Tarraconem,  till  he  should  reach,  L. :  contentionera 
totam  post  bellum,  L. :  Differ ;  habent  commoda 
nwrac,  0. :  differendum  negat,  says  there  must  be 
•K>  delay,  L. — Of  personal  objects,  to  put  off,  get 
^  of, keep  off, keep:  me  in  tempus  allud:  diflferri 
QOD  posse  adeo  concitatos  animos,  L. :  decumura 
qu(M  distulit  Hector  in  annum,  V. :  vivacem  anum, 
L  e.  (o  postpone  her  de<Uh,  0. :  hi  repuisi  in  spem 
impetrandi  tandem   honoris  dilati,  L.:  legati  ad 
noTos  magistratOs  dilati,  L. — Intrans.  (only  praes. 
systenaX  ^  fi^ff^t  ««ry>  *«  different :  verbo  diflferre, 
n  esse  unum :  paulum :  quid  enim  di£fert,  bara- 
Utfxme  Dones  quicquid  habes,  an  ?  etc.,  H. :   a 
vobis  Testitu:   multum  a  Gallicft  consuetudine, 
Oa. :  at  in  nalla  re  (domus^  differret  cuiusvis  ino- 
pii  (sc  a  domo),  N. :  hi  (populi)  orones  linguft 
JWer  ae  diffenmt,  Cs. :  non  multum  inter  summos 
^  nediocns  yiros:  cogitatione  inter  se:  (occa- 


sio)  cum  tempore  hoc  differt :  pede  certo  Diflfert 
sermoni  sermo,  H. :  tragico  diflferre  colon,  H. 

differtus,  adj.  [dis-  -ffarcio],  stuffed,  crammed, 
crowded,  swarming:  provincia  diflferta  exactori- 
bus,  Cs. :  corpus  odoribus,  Ta. :  diflfertum  forum 
populumque  (i.  e.  forum  diflfertum  populo^  H. 

diffloilifl,  e,  adj.  with  comp.  and  S9*p.  [dis-H-fa- 
cilis],  hard,  difficult,  troublesome,  impracticable,  la- 
borious, perilous :  res,T.:  facilia  ex  difficillimis 
redigere,  Cs. :  opus :  locus :  in  locos  difllcills  abire, 
S. :  valles,  Cs. :  oppidum  diflScili  ascensu :  transi- 
tu.s,  Cs. :  aditOs,  H. :  tempus  anni  difficillimum, 
Cs.:  diflficili  rei  p.tempore,/)m/;  casus  diflScilior, 
S. :  diflScilloribus  usi  tempestatibus,  Cs :  adversna 
(res)  ferre  difficile  esset:  non  fuisse  difficile  ea- 
vere,  Cs.— P  r  o  v.  :  difficile  est,  crimen  non  pro- 
dere  voltu,  0.— With  supin.  abl. :  difficile  factu  est 
non  probare :  quo  de  genere  difficile  dictu  est. — 
As  subst.  n, :  pati  ve\  difficillima,  the  greatest  hard- 
ships: in  difficili  esse,<m6arra««/,  L. :  ex  difficili 
petenda,  0. — Hard  to  manage,  obstinate,  captiom, 
morose,  surly :  parens  in  liberos:  Dlfficilem  oflfen- 
det  garrulus,  H. :  senes:  avunculus  difficillimd 
naturft,  N.:  difficili  bile  tumet  iecur,H.:  Penelope 
procis,  H. :  precibus,  0. :'  terrae,  iiitractable,  V. 

difflciliter,  adv.  with  comp.  and  sup.  [difficilis], 
with  difficulty :  a  vero  internosci :  difficilius,  con- 
fieri,  Cs.:  quae  difficillime  praecaventur. 

difflcultas,  atis  (gen.plur.  -t&tium,  L.),f.  [dif- 
ficilis], difficulty,  trouble,  distress,  poverty,  want, 
embai-rassment :  discendi :  navigandi,  Cs. :  faciuri- 
di  pontis,  Cs. :  loci,  S. :  vecturae :  summa  navium : 
rei  f  rumentariae,  Cs. :  nummaria,  scarcity  of  mon- 
ey: domestica,  distressed  circumstances:  in  agen- 
do :  res  ad  receptum  difficultatem  adferebat,  Cs. : 
ad  consilium  capiendum,  Cs. :  contra  tantas  diffi- 
cultates  providere,  S. :  erat  in  magnis  Caesaris 
difflcultatibus  res,  ne,  etc.,  Cs.  —  Obstinacy,  cap- 
tiousness,  moroseness :  difficultatem  exsorbuit. 

di£BcuIter,  adv.  [difficilisl,  with  difficulty, 
hardly:  fiebat,  Cs. :  baud  difficulter  persuasuru 
Latini!*,  L. ;  see  difficiliter. 

diffidenter  [diffidensl,  distrustfully,  diffident- 
ly: diffidenter  attingere  aliquid :  agere,  L. 

dlfTidentia,  ae,/.  [diffidens],  mistrust,  distrust, 
diffidence:  fidentiae  contrarium  est:  rei,  S. :  non 
tarn  diffidenti&,  futura  quae  imperavisset,  quam, 
etc.,  S. 

diffldo.fTsus  sum,  ere  [dis.+fido],  to  distrttst, 
be  diffident,  be  distrustful,  despair:  iacet,  diffidit: 
sui,  S. :  sibi  aliquft  ratione :  eius  fidei :  suis  rebus, 
Cs. :  exercitui,  S. :  summae  rei,  Cs. :  armis,  V. : 
cur  M.  Valerio  non  diffideretur,  L. :  me  posse 
(tutum  esse) :  Caesarem  fidem  servaturura,  Cs. 

difflndo,  fidi,  fissus,  ere  [dis-  +  findol  to  cleave 
asunder,  split,  diihide.  t>a^o  diffisso:  diffissA  nate. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


diffingo 


242 


dignitas 


H. :  tempora  plurobo,  Y. :  portas  rooneribus,  i.  e. 
to  open,  H. — Fig.,  to  detract :  nihil  hinc  difflndere 
possum,  can  deny  no  part  of  it,  H. — To  rmder 
utdeu:  omen  diem  dimdit,  i.  e.  compelled  adjofim- 
ment,  L. 

difflngo,  — ,  — ,  ere  [di8-+fingo],  to  transform, 
remodel^  make  anew :  ferrum  incude,  H.  —  Fig.: 
alqd,  alter,  H. 

difELssus,  P.  of  diffindo. 

diffiauB,  P.  of  diffido. 

difflteor,  — ,  en  [dis+fateor],  to  dUavoWy 
deny:  opus,  0. 

difflud,  fluxl,  — ,  ere  [di8-+fluo],  to  flow  in  dif- 
ferent directions,  flow  away:  in  plurls  partis 
(Khenus),  branches,  Cs. ;  of.  nos  quasi  extra  ripas 
diffluentis  coercere. —  To  he  dissolved:  iecur,  L. : 
sudore,  Ph. — To  be  abandoned  to:  luxurift  et  la- 
scivi&,  T. :  deliciis :  vires  tempus  ingenium  difflu- 
xere,  wasted  away,  S.  —  In  r h e  t. :  diffiuens  ac 
solutum,  loose,  not  periodic. 

diffugio,  f  QgT,  — ,  ere  [dis-  +  fugio],  to  fly  apart, 
flee  in  different  directions,  disperse,  Matter :  metu 
perterriti  di£fugimu8 :  Diffugimus  vm\  exsangues, 
y. :  diff ugiunt  stellae,  0. :  nives,  disappear,  H. : 
solHcitudines,  H. :  in  vicos  passim  suos,  L. :  omnis 
campis  diffugit  arator,  Y. 

diffugionif  I,  n.  [dis +  2  FVG-],  a  dispersion. 
— Plur. :  proximorum,  Ta. 

diffiindd,  fQdl,  fOsus,  ere  [  dis- -h  fun  do],  to 
spread  by  pouring,  pour  out,  pour  forth :  sanguis 
in  omne  corpus  diffunditur:  tum  freta  diffundi 
iussit,  0.:  vina  iterum  (con^ule)  Tauro  diffusa, 
bottled,  H. :  in  alqm  venenura,  inject,  0.  —  To 
spread,  scatter,  diffuse,  extend:  toto  caelo  luce 
diffusfi :  signa  caelo,  H. :  rami  late  diffunduntur, 
Cs. :  dederatque  comara  diffundere  ventis,  V. — 
Fig.,  to  spread,  diffuse,  scatter,  extend:  error  late 
diffusus :  flendo  iram,  to  temper,  0. :  dolorem 
siium  flendo,  to  give  vent  to,  0. :  obiivionem  sensi- 
bus,  H. :  a  quo  diffunditur  gens  Per  Latiura, 
branches  out,  Y. :  Undanti  animam  in  arma  cru- 
ore,  pours  out,  Y. — To  cheer  up,  gladden,  exhila- 
rate:  animos,  0.:  ToItfLs,  0.:  ut  et  bonis  amici 
quasi  diffundantur :  lovem  diffusum  nectare,  0. 

diffuse,  adv.  with  comp.  [diffusus],  in  a  scat- 
tered manner:  res  dictae. — Copiously,  fuUy :  di- 
oenda  diffusius. 

diffusus,  adj.  [P,  of  diffundo],  spread  abroad, 
extended,  utide :  plataiius  diffusa  ramis.  —  Fig.: 
ius  civile,  prolix:  vocis  genus,  pro/rac^. 

diffututus,  cuy.,  exhausted  by  indulgence,  Ct 

dlganuna,  atis,  n.,  ^  Siyafifia,  the  digamma: 
tuum,  your  letter  F  (for  fenus),  i.  e.  your  interest- 
book. 

di-gero,  ges>I,  ^^estus,  ere,  to  force  apart,  sep- 


arate, divide,  distribute:  In  canes  totidera  digeatos 
Cerberus,  0. :  Nilus  septem  in  comua,  0. — P  o  e  t. : 
uovcm  volucrls  in  belli  digerit  annos,  i.  e.  inter- 
prets to  mean  years,  O. — To  distribute,  arrcmge, 
dispose,  set  in  order:  quas  (tabulas):  nomina  in 
codicem :  capillos,  0. :  carmina  in  numerum,  Y. 
— Fig.,  to  distribute:  poenam  in  omnIs,  0. :  tenw 
pora,  0. :  annum  in  totidem  species,  Ta. —  To  ar- 
range, set  in  order,  distribute:  rem  p.  bene:  man- 
data:  omina,  interprets:  ius  civile  in  genera: 
quid  quoque  anno  actum  sit,  L. 

digestio,  onis,/.  [digero],  an  enumeration, 

dlgitulUB,  I,  m.  dim,  [  digitus  ],  a  little  finger, 
T. :  aniculae  collum  digitulis  oblidere. 

digitus,  I,  m,  [DIC-],  a  finger :  de  digito  anu- 
lum  dctraho,  T. :  digitos  impellere,  ut  Scriberent: 
Indice  monstrare  digito,  H. :  illam  digito  uno  at- 
tingere,  to  touch  gently,  T. :  alqd  extremis  digitia 
attingere,  to  touch  lightly:  attingere  caelum  digito, 
to  be  exceedingly  happy :  digili,  per  quos  nuinerare 
solemus,  0. :  in  digitis  suis  singulas  partis  causae 
constituere :  si  tuos  digitos  novi,  skill  in  reckon- 
ing:  si  digitis  concrepuerit,  6y  a  snap  of  the  fin- 
ger:  digitum  ad  fontls  intendere,  to  point:  qui 
digito  sit  licitus,  bid  at  an  auction:  digitis  nutu- 
que  loqui,  by  signs,  0. :  digito  compesce  lal>ellum, 
hold  your  tongue,  In. :  monstror  diirito  praetereun- 
tium  fliiicen,  H. :  deraonstravi  digito  Galium. — 
Pro  v.:  ne  digitum  quidcm  porrigere,  not  to  move 
a  finger. — A  toe:  coiistitit  in  digitos  adrccttis,  V. 
— A  finger* s  breadth,  inch  (the  sixteenth  part  of  a 
pes),  Cs. :  clavi  digiti  pollicis  crassitudine,  Cs. — 
P  r  o  v. :  digitum  tninsversum  noii  discedere, 
swerve  afinger*s  breadth:  ab  argento  digitum  dis- 
cedere :  digitis  a  mort«  remotus  Quattuor,  lu. 

di-gladior,  atus,  an,  dep.  [gladius],  to  fight  for 
life  and  death,  cott  lend  fiercely :  cives  inter  »e  sicis. 
— Fig.:  de  nlqua  re:  digladientur  illi  per  lue 
licet. 

dxgnatio,  onis,  /.  [  dignor  ],  honor,  rank :  de 
dignatione  laborat :  principura,  L. :  principis,  Ta, 

digne.  adv.  with  comp.  [dignus],  worthUif^  fitly, 
becomingly:  laudari  satis  digne:  iniuriam  perse- 
qui :  Martem  scribere,  H. :  Peccare  cruce  digniiis, 
H. 

dignitas,  fttis,  /.  [dignus],  worth,  merits  demeri, 
character:  tantum  apud  nie  dignitas  potest,  Ca. : 
honos  dignitate  impetratus:  consularis,  a  daim 
to  the  consulship:  pro  dignitate  laudare. — Oreat- 
ness,  majesty,  dignity,  grandeur,  authority^  rank, 
distinction,  eminence,  reputation,  honor:  oonsulia: 
sunima  in  te :  personarum  :  vostra,  S. :  celsissima 
sedes  dignitatis.  — Self'  respect,  personal  diffnity, 
honor:  apud  alium  prohibet  dignitas,  T. :  agere 
cum  dignitate:  neque  suam  pati  <lignitatem,  ut, 
etc.,  Cs. :  corporis,  presence,  N. —  One  in  high  office^ 
an  eminent  man,  dignitary:  surrexisset  Apronius. 


Digitized  by  V^OOQIC 


digno 


243 


dUapido 


Dondignitas  publicani ;  cum  dignitates  abessent, 
L— Of  things,  wcrtk,  value,  excdUnee.  plena  dig- 
nitatis domus :  portus  ut  urbem  dignitate  aequi- 
ptret^N. :  yerborum. 

dxgnO)  — i  — ,  ftre  [  dignus  ],  to  deem  worthy  : 
conctas  nomine,  G.  po^t :  laude  dignari :  ooniugio 
Yeoeris  dignate,  V. 

dignor,  fttus,  arl,  dep.  [dignus],  to  deem  worthy, 
kmor,  deign,  eondeacend:  tali  me  honore,  V. : 
qaaecomque  (loca)  adventu,  Ta. :  alio  te  f unere, 
v.:  Bis  septem  ordinibus  quaro  (summam)  lex 
dignatur  Othonis,  requires  for  a  knight,  lu.  :  Ver- 
ba oonectere  digner,  shall  I  stoop,  H. :  Cui  se  viro 
digDetur  iungere  Dido,  V. :  inter  amabills  ponere 
me  choros,  H. :  si  quern  dignabitur  ista  virum, 
aeeevts,  0. :  f ugientera  baud  est  dignatus  Stemere, 
diMfud,  V. :  alite  Terti,  0. :  ambire  pulpita,  H. 

c&gnns,  adj.  with  comp.  and  sitp.  [DEC-], 
wrthy,  deserving,  meritorious,  deserved,  suitable, 
fating, becoming, proper:  quod  te  dignumst  facere, 
T.:  vir  maioribus  suis  dignissimus:  adsentatio, 
quae  ne  libero  quidem  digna  est :  0  fons,  Dulci 
digne  mero,  H. :  quod  dignum  meroori&  visum, 
Cb.  :  quicquid  dignum  sapiente  bouoque,  H. :  di- 
oere  GinnA  digna,  V. :  dignum  factis  suis  exitium 
inreoit,  S. :  digna,  quoi  committas  mulierem,  T. : 
ridetor,  qui  imperet,  dignus  esse :  digna  res  est 
ubi  tu  nerros  intendas  tuos,  worth  your  utmost  cx- 
erfton,  T. :  dignos  esse,  eorum  agrum  Bolanum 
esse  (L  e.  ut  eorum  esset),  L. :  una  perire,  0. :  con- 
cedcre,  Ct :  fuisse  coniunx,  0. :  amari,  V. :  legi,  H. : 
d%Da  res  visa,  ut  simulacrum  pingi  iuberet,  L. : 
qnidqaid  putabit  dignum  esse  memoriae,  Ph. :  Di 
tibi  id  quod  dignus  es  duint,  T. :  amicus,  dignuH 
boic  ad  imitandura :  si  digna  poena  pro  factis 
eorum  reperitur,  S.:  Dignum  praestabo  me  pro 
laude  merentis,  H. :  causa,  L. :  dignior  heres,  H. : 
dignas  gratis  persolvere,  V. :  digna  gloria  ruris, 
v.:  id,  cum  ipse  per  se  dignus  putaretur,  impe- 
tnrit:  ex  maU  conscientift  digna  timere,^'u«^  ret- 
ribution, S. :  dici  ut  dignumst,  as  is  proper,  T. : 
quid  minus  est  dignum  quain  videri,  etc. :  rem 
mioas  aegre  quam  dignum  erat  ttilisse,  L. :  serins 
qaam  dignum  populo  R.  fuit :  ut  probae  dignum 
ert,  0. :  com  auctoribus,  quihus  dighius  credi  est, 
L  —  With  SHpin.  abL :  nihil  dignum  dictu,  L. : 
di^a  relatu,  0. :  agere  digna  memoratu,  Ta. — As 
M&tf. :  nulla  contumelia  est,  quam  facit  dignus : 
dili^ere  iion  dignos :  exempium  ab  dignis  ad  in- 
<^^os  traiisfertur,  S. :  digiiis  ait  esse  paratus,  i.  e. 
(to  help)  tfu  deserving,  H. 

^gredior,  gresaus,  I,  dep.  [dis.+gradior],  to  go 

rf,  go  asunder^  separate,  part,  go  away,  depart : 
digrediens  adttihar,  at  partitig,  V . :  ileiu  <li- 
Iptdliinii,  stepping  aeide,S.:  hum  turn  congrediens 
flim  sol*?,  luiu  digredicns :  Digretlimur  pauluni. 
0. :  nuaqitam  est  a  me  digressus :  u  parentil»u<*, 


S. :  ab  nuntiis,  L. :  ex  co  loco,  Cs. :  bello  e  tanto, 
V  :  domo,  S. :  ambo  in  sua  castra  digressi,  S. :  in 
urbem  ad  capessendos  magistratus,  Ta. — F  i  g.,  to 
go  aside,  deviate,  depart :  nostro  officio,  T. :  de 
causa:  a  causft. — To  digress:  ab  eo,  quod  propo- 
6ueris:  unde  hue  digressi  sumus:  ab  epistula  di- 
gressa  est  oratio :  Post  hinc  digressus  iubeo,  etc., 
V. 

digressid,  Onis,  /.  [digredior],  a  parting,  sepa- 
rating: nostra. — Fig.,  a  digression:  a  propositA 
oratione. 

1.  digreasus,  P.  of  digreilior. 

2.  digresaus,  Qs,  m.  [  digredior  1,  a  parting, 
separating,  departure :  meus :  amici,  lu. 

(di-gnumid),  see  degrunnio. 

diL     1.  Nom.  plur,  of  dcus. — 2.  Oen.  of  dies. 

^iudioatio,  5nis,  /.  [diiudioo],  a  j^tdging,  de- 
ciding. 

di-iadlco,  ftvl,  fttus,  are,  to  distinguish,  know 
apart,  discern,  perceive  the  differctice :  vera  et  falsa ; 
vera  a  falsis :  inter  has  senteutias, —  To  judge, 
discern,  decide,  determine:  dicain,  quod  milti  in 
raentemst,  tu  diiudica,  T. :  Aliena  melius  quam 
sua,  T. :  verbis  controversias :  litem,  H. :  neque 
diiudica ri  posset,  uter  utri  auteferendus,  Cs. :  diiu- 
dicata  belli  fortune,  Cs. 

diiunot-,  dxiuDgo,  see  disiun-. 

di-labor,  lapsus,  I,  dep.,  to  fall  asuneUr,  go  to 
pieces,  melt  away,  dissolve :  glacies  dilapsa:  nix, 
L. :  Volcanus  (i.  e.  ignis),  H. :  Fibrenus,  et  dirisus 
aequaliter  rapideque  ^\\b.^%\x»,  flowing  apart :  im- 
gula  in  quinos  diliip!9a  \xn%M\%,  divided,  0,:  (Pro- 
teus) in  aquas  dilapsus  abihit,  melting,  V. :  dila- 
bente  aestu,  retiring,  Ta.  —  To  move  apart,  flee, 
escape,  sceUter,  disperse:  exercitus  dilabitur,  S. : 
intellegebat  (copias)  dilapsuras,  N. :  ab  signis,  L.  * 
vigiles  e  statiuuibus  dilapsi,  L. :  in  sua  quemque 
dilabi  tecta,  L. — To  fall  to  pieces,  decay,  tumble: 
(aedes)  vutustate  dilapsa,  L. :  cadavera  tabo,  V. : 
corpora  foeda,  0. :  fax  in  cineres,  H. — Fig.,  to  go 
to  decay,  go  to  ruin,  perish,  be  lost:  )nale  parta 
male  dilabuntur,  light  come,  light  go,  poet.  ap.  C. : 
ne  omnia  dilabantur,  si  unum  aliquod  effugerit: 
divitiae,  S. :  vectigalia  publica  negligentift  dilabe- 
bautur,  L. :  de  mea  memoria,  vanish:  dilapso  tem- 
pore, in  the  lapxe  of  time,  S. 

di-lacero,  avi,  atu.^,  are,  to  tear  to  pieces,  tear 
apart :  doniinum,  (). :  corpus  tormentis,  Ta. — F  i  g., 
to  tear  to  pieeex^  toaste :  ad  dilacerandam  rem  p. : 
opes,  0. :  acerbiuuibus  dilaceratus,  Ta. 

di-lanio,  avI,  atu?*,  are,  to  tear  to  pieces,  muti- 
late: (cjulfiver)  canibis  dilaniandum :  alqm  tor- 
mentis, Ta. :  membra,  0. 

di'lapidd,  — ,  — ,  are,  to  throw  atoay,  souandfK 

connmitc  :  t;  i  j;iuta  minaB,  X- 


Digitized  by 


Google 


dllapaua 


244 


dlmetor 


dHapsua,  P.  of  dll&bor. 

di-largior,  Itus,  in,  dep,y  to  give  liberally^  lav- 
ish :  omnia  quibuB  Yoluit :  foedera  sociis,  Ta. 

dilatio,  Onifl, /.  [di8-+TAL-],  a  putting  off, 
poatponementy  detag :  vel  minime  teniporis:  comi- 
tiorutn :  nulla,  L. :  per  dilationes  bell  urn  geri,  L. 

dilato,  flvT,  gtus,  &re,  freq.  [dilatus],  to  sprectd 
out,  dilate,  bi-oaden,  atr^Uh,  enlarge,  extend:  ma- 
num:  fuiKiurn:  eastra,  L.:  rict&s,  0. — Fig.,  to 
tpreadj  amplify,  dilate,  extend:  orationem:  baec: 
gloriam :  litteras,  to  pronounce  broadly. 

dilator,  dris,  m.  [di8-+TAL-],  a  delayer,  dila- 
tory person,  H. 

dHatiiB,  P,  of  difPero. 

di-laudo,  to  distinguish  by  praise,  eulogize: 
libros. 

1.  dilectua,  adj,  [P.  of  diligo],  loved,  beloved, 
dear :  Maecenas,  H. :  Superis,  0. :  sorori,  V. 

2.  dUectUfl  or  delectOB,  as,  m.  [dis-  or  de  -f 
1  LEG-],  a  choosing,  picking  out,  selecting,  selection, 
choice,  aistinction:  ad  quod  delectus  adhibetur: 
iudicum:  dignitatis:  non  dilectu  aliquo  ducitur 
ad  iudicandum:  sine  ullo  delectu:  coire  nullo 
dilectu,  indiscrimincUely,  0.  —  A  levy,  recruiting, 
enrollment,  conscription,  draft  (of  soldiers,  etc.): 
per  legatos  delectu  ra  habere,  Cs. :  delectu  tot& 
Iuli&  habito:  quam  acerrimus,  L. :  missus  ad  di- 
lectQs  agendos,  Ta. :  perditissimonim  civium. 

diligens,  entis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
diligo],  industrious,  careful,  assiduous,  attentive, 
diligent,  accurate,  scrupxuous,  faithfd :  diligenti«- 
sinii  aratores :  homo,  thrifty  :  servi :  in  re  here- 
ditaria: in  ostentis  animadvertendis :  diligentior 
ad  classera  omandum:  omnis  offici  diligentissi- 
mus:  veritatis,  N. :  equis  adsignandis. — Of  things, 
laborious,  faithful :  relatio  consulis:  scriptura  • 
conquisitio,  Ta. 

dUlgenter,  adv.  with  comp^  and  sup.  [diligens], 
industriously,   cUtentively,  diligently,  assiduously:  \ 
iter   facere,  Cs. :    omnia   agere :    pcrcipite   quae 
dicam :  diligentius  ( libelli )  sunt  reconditi :  quos 
diligentissiroe  conservavit,  Cs. 

dillgenlda,  ae,  /.  [diligens],  attentiveness,  ear- 
nestness, diligence,  industry,  assiduity,  care,  faith- 
fidness:  non  mediocrem  diligentiam  adhibere, 
Cs. :  summa  in  re  p. :  erga  pecuniam,  Ta. :  vostra, 
T. :  qua  diligentift  fuerit ! :  nihil  de  diligentia  re- 
mittere:  dignitatis,  regard  for. — Economy,  frugal- 
ity: res  familiaris  debet  conservari  diligentift. 

diligo,  lexl,  Igctus,  ere  [dis--f-2  lego],  to  single 
out,  value,  esteem, prize,  love:  alqtn  :  se  ipse:  inter 
se :  civitates  eum  diligebnnt,  Cs. :  magno  dilectus 
amore,  V. :  Lalage,  Dilc'Ct.-i  quant um,  etc.,  H. :  te 
in  fratris  loco,  T.— -Pro  v. :  Suln.-*  est  quem  dili- 
gant  di,  i.  c.  fortune* a  favorite,  T  :  Diligitur  nemo. 


nisi  cui  foitifna  secunda  est,  0. — To  love,  approife, 
aspire  to,  be  content  with,  esteem,  appreciate  :  pudo- 
rem:  locum:  obserTantiam  homiuis:  (poetarum) 
ingenia:  alcuius  consilia:  nomen  Romanum: 
mediocritatem,  H. 

di-lorico,  — ,  4tus,  ftre,  to  tear  open :  tunicam. 

di-luceo,  — ,  — ,  6re,  to  be  clear,  be  evident: 
dilucere  id  quod  erat  coepit,  L. :  res  patribus,  L. 

diluceaoo,  Itlxl,  — ,  ere,  inch.  [  diluceo  ],  to 
grow  light,  begin  to  shine,  dawn:  Omnem  crede 
diem  tibi  diluxisse  supremum,  H. — Impers.:  cum 
iam  dilucesceret :  iam  dilucescebat,  cum,  etc,  L. : 
diluxit. 

diluoide,  adv.  [  dilucidus  ],  plainly,  evidently, 
distinctly:  expedire  ludicibus,  T.:  explicare:  re- 
spondeo. 

dilucidus^  cufj.  with  comp.  [diluceo],  clear,  dis- 
tinct, evident:  oratio:  omnia  dilucidiora  facientes. 

diluculum,  I,  n.  [diluceo],  daybreak,  davm. 

diliidium,  I,  n.  [dis+ Indus],  a  resting  -  time, 
intermission. — Plur.,  H. 

di-luo,  ul,  tltus,  ere,  to  wash  away,  dissolve,  di- 
lute, wash,  drench:  ne  aqua  Uteres  diluerc  posset, 
Cs. :  sata  laeta,  V. :  unguenta  lacrirois,  0. :  diluta 
labella  guttis,  moistened,  Ct—  To  dissolve,  tentper, 
dilute,  mix,  steep  :  venenum,  L. :  favos  lacte,  V. : 
mella  Falemo,  H. — F  i  g.,  to  weaken,  lessen,  impair, 
extenuate :  res  levls  crimen  :  molestias  omnIs : 
horam  mero,  0. :  quae  Popilius  obiecerat,  L. : 
unaquaque  de  re. 

dilutUB,  adj.  [P.  of  diluo],  thin,  weak,  diliUe. — 
Comp.  :  dilutius  poturi  (sc.  vinum). 

diluvies,  — ,  ace.  em,/,  [diluo],  an  inundation^ 
flood,  deluge  :  fera,  H. 

diluvium,  I,  n.  [  diluo  ],  an  inundation,  ftood^ 
deluge":  Diluvio  misceus  (tellurem),  V.,  0. — Fig., 
desolation,  destruction  :  illud,  V.,  lu. 

dixnachae,  ftrum,  m.,  ^  ^i/ioxac,  mounted  in- 
fantry, dragoouA,  Cn. 

di-mano,  avi,  — ,  are,  to  spread  abroad  :  ad 
existimationem  hoininum  latins. 

dimenaid,  onis,/.  [dis-  +  l  MA-],  a  measur- 
ing :  quad  rati. 

cUmenaus,  P.  of  dimetior. 

di-metior,  mensus,  Irl,  dep.  and  pcus.,  to  meoM- 
ure,  measure  out,  lay  out :  syllabas :  caelum  atque 
terram:  cainpum  ad  certaracn,  V. :  positQs  side- 
rum,  Ta. :  digitis  peccata  sua,  to  count  off — PasJt., 
to  be  measured,  be  planned,  be  adapted  (only  perf. 
system) :  a  quo  essent  ilia  dimensa  atque  descrip- 
ta :  opere  dimenso,  laid  out,  Cs. :  tigiia  dimensa 
ad  altitudineni  fluminis,  Cs. :  certis  dirnensus  par^ 
tibus  orbis,  V. 

di-metor  (de-),  atu?,  arl, dep.  and/xMs. — I>ep., 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


dimicatio 


245 


diota 


tomemare  out^  mark  out :  eoniin  cursQs  dimetati 
cognoTimufl. — fVu^,  to  he  measured  out,  be  marked: 
loaim  castris  dimeUiri  iussit,  L. :  dimetata  signa 
(il  demetata). 

dimicatio,  Snis,  /.  [  dimico  ],  a  fight,  combat, 
dru^glt,  encounter  :  maxima,  Cs. :  bellum  ingeDti 
dimicatione  geritur,  L. :  priorum  dimicationum 
frurtus,  Ce. ;  proelii :  universae  rei,  a  general  en- 
gatftment,  L.  —  A  combating,  struggling,  contest, 
malry :  erepti  sine  dimicatione :  in  rem  p. :  cum 
dimicatio  proposita  sit,  L. :  yitae  dimicationes, 
perHoua  contests  :  capitis. 

di-mloo,  avi  (dimicnisse,  0.),  atus,  are,  to  fight, 
dnggle,  contend:  armis,  Cs.:  arm  is  cum  aliquo, 
N.:  pro  sua  quisque  patria  ferro,  L. :  in  acie,  in 
At  open  field,  Ca. :  equitatu,  N. :  pro  te:  ancipiti 
prodio  dimicatur,  Cs. :  adversus  se  tam  exiguis 
copiiSjN.— -7b  struggle,  strive,  contend  :  omni  ra- 
tione:  dimicantes  competitorea,  rival  candidates, 
L— 7b  be  in  conflict,  be  in  peril,  run  a  risk,  risk, 
hamrd:  de  capite,  de  fama :  de  vita  gloriae  causa, 
to  be  in  mortal  peril:  de  repulsa,  i.  e.  be  in  danger 
0/ defeat,  Cs. :  capite  tuo,  L. 

dimldiatus,  adj.  [  dimidium  ],  halved,  divided 
in  the  middle:  mensis :  partes  versiculorum. 

dunidlam,  I,  n.  [dimidiusl  the  half:  Vix  dum 
dimidium  dixeram,  was  hardly  half  through,  T. ; 
Qt  De  minus  dimidium  ad  ilium  perveniret :  quos 
dimidio  redderet  stultiores,  by  half:  Hibemia  di- 
iiiidio  minor  quam,  etc.,  Cs. :  Maior  diraidio,  H. : 
minus  dimidio  bostium  quam  antea  occisum,  L. 
--ProT. :  Dimidium  facti,  qui  coepit,  habet,  w«// 
begvM  it  half  done,  R. 

dimidiua,  adj.  [di8-+medius],  half  one  half: 
pro  diraidia  parte :  rex  dimidiae  partis  Eburonum, 
Ob.-— F  i  g.,  of  descent :  dimidium  patrum,  dimidius 
plebia,  Aa{/WriCTan  atid  half  plebeian,  U—Broken 
»  ftw,  bfvken :  cms,  lu. :  voltQs,  mutilated,  lu. 

di-minuo,  see  dimminuO. 

dimifloio,  onis,  /.  [  dimitto  ],  a  sending  out, 
^ff^ditig  forth :  libertorum  ad  provincias. — A  dis- 
*»«»y,  discharge  :  propugnatorum. 

1.  dfmiBiini^  P.  of  dimitto. 

2.  (duniasus,  fls),  m.,  a  deliverance, — Only 
w- :  banc  quaestionem  dimissui  sperant  f uturam 
(dob.). 

di-mitto,  misl,  missus,  ere,  to  send  different 
«*9«»  •ow'  out,  send  forth,  send  about,  scatter,  dis- 
f^ibute:  litteraa  circnm  municipia,  Cs. :  litteras 
P«"  provincial,  Cs. :  certos  per  litora,  V. :  nuntios 
tola  civitate  Aeduonim.  Ch.  :  legates  quoque  ver- 
sam.Ci. :  dimissos  eqnites  pabuiandi  causa,  Cs. : 
wimam  ignotas  in  artl-*,  directs,  0. ;  aciem  (i.  «•. 
owloe)  panis  in  omnia,  O. :  per  provincias,  to  send 
^^^ches,  L. —  To  break  up,  dissolve,  dismiss,  dis- 
^^^lye,  disband :  senatum:  auxilia,S.:  exercitum, 


Cs. :  plurls  mantis,  Cs. :  nondum  convivlo  dimisso, 
brokeji  up,  L.  —  To  send  away,  let  go,  discharge, 
dismiss,  release:  hunc  ab  se:  uxorem,  divorce: 
Atlium  incolumem,  Cs. :  impunitum,  S. :  me  in- 
castigatum,  H. :  equos  (to  fight  on  foot),  Ta. :  be- 
luam  inclusam,  let  loose:  hostem  ex  manibus,  Cs.: 
eum  e  manibus  (i.  e.  eius  libnim),  lay  down :  nun- 
tios ad  Centrones,  Cs. :  Manlium  Faesulas,  S. :  ab 
armis  Ascanium. — To  relinquish,  leave,  desert,  give 
up,  abandon,  mUt,  let  slip :  locum,  quem  ceperant, 
Cs. :  captam  Troiam,  0. :  fortunas  morte:  patri- 
monium;  speratam  praedam  ex  manibus,  Cs. : 
quantum  dimissa  petitie  praestent,  H. :  his  tribu- 
ta,  remit,  Ta.— F  i  g.,  to  refunince,  give  up,  abandon, 
forego,  forsake,  let  go,  lose,  leave:  rem  frustra  ten- 
tatam,  Cs. :  occasionem  rei  bene  gerendae,  Cs. : 
tan  tam  fortunam  ex  manibus,  Cs.:  nullum  tem- 
pus,  quin,  etc. :  condicioues  pacis,  Cs. :  suum  ius : 
in  amicitiis  dimittendis:  quaestionem:  fugam, 
means  of  flight,  V. :  coeptum  iter,  0. :  iniuriam 
inuitom :  iracundiam  rei  p.  dimittere,  sacrifice,  Cs.: 
oblito  pectore  cuucta,  Ci :  dimissa  in  discrimen 
dignitas,  exposed,  L. 

dimmlnud,  — ,  — ,  ere  [dis-+minuo],  to  break 
to  pieces,  shatter,  break :  tibi  caput,  T. :  Dimmi- 
nuetur  tibi  cerebrum,  T. 

di-moved,  ovi,  Stus,  ere,  to  move  asunder,  part, 
put  asunder,  separate,  divide:  terram  aratro,  V. : 
glaebas  aratro,  0. :  auras,  V. :  cinerem  foco,  0. : 
rubum,  i.  e.  creep  through,  H.  —  To  separate,  dis- 
perse, scatter,  dismiss :  umentem  polo  umbram,  V. : 
obstantis  propinquos,  U. :  turbam,  Ta. — To  move 
away,  separate,  remove :  rem  p.  de  suis  possessio- 
nibus :  alquos  a  plebe,  S. — F  i  g. :  alqm  numquam 
dimoveas,  ut,  etc.,  entice  away,  in  order  to,  etc.,  H. 

Dlndjnnene,  Ss,/.,  =  Aivdvfiriprj,  Cybde,  H. 

dx-no80O,  — ,  — ,  ere,  to  know  apart,  distin- 

ish,  discern:  vera  bona,  lu. :   (geminos)  inter 

se  similes,  0. :  civem  hoste,  H. :  dominum  et  ser- 

vum  deliciis,  Ta. :  curvo  rectum,  H. 

dinumeratio,  onis,/.  [dinumero],  a  counting 
over,  reckoning  up,  enumeration :  noctium  ac  die- 
rum. — As  a  figure  of  speech,  C. 

di-numero,  flvl,  atus,  are,  to  count,  reckon, 
enumerate,  compute:  Stellas  regis  annos:  tem- 
pera, v.:  generis  gradus,  0.— 2b  count  out, pay: 
viginti  miuas,  T. 

dioecesia,  is,  /.,  =  ^(oi'm/inc*  a  governor's 
jurisdiction,  district. 

dioeoetes,  ae,  m.,  =  dioiKrirrj^,  an  overseer  of 
the  revenue,  royal  treasurer. 

Dion^sia,  orum,  n.,  =•  ^tovvaia,  the  festival 
of  BacchuA,  tJie  BaccJuinalia,  T. 

diota,  at',  /.,  =  ♦  iiutrt)  [  two-eared  ],  a  two 
handled  vessel,  wine-jar,  H. 


Digitized  by 


Google 


diploma 


246 


dis 


dlpldma,  atis,  ti.,  =  divXut/iaf  a  letter  of  rec- 
ommendation^ letter  of  authority^  C,  Ta. 

1.  Dira,  ae,  /.  [dirus],  a  fury,  V.  —  Plur.,  the 
Furies,  goddenes  of  revenge  and  remorse,  V. 

2.  (dira,  ae), /.  f  dirus],  a  bad  omen  (oniy 
plur.y.  dirae,  sicut  cetera  auspicia,  etc. — A  curse, 
execration :  Diris  agam  vos,  H. :  compositae,  Ta. 

3.  dira,  drum,  n.,  see  dirus. 

direote,  adv.  with  comp.  [dirigo],  in  a  straight 
lifte,  precisely,  exactly :  ad  perpendiculum,  Cs. :  di- 
rectius  gubernare :  dicere. 

direoto,  direotaa,  see  derect-. 

1.  diremptus,  P.  of  dirimo. 

2.  diremptus,  as,  m.  [dirimo],  a  separation. 

direptio,  onis,  /  [  diripio  ],  a  plundering,  pil- 
laging, sack:  sociorum:  fanorum:  urbis,  Cs. — 
Plur. :  aratorum. 

direptor,  Sris,  m.  [diripio],  a  plunderer: 
urbis. 

direptas,  P.  of  diripio. 

dirlbed, — ,itus,  gre  [dis- +habeo],  to  aerate, 
sort,  canvass  (  ballots ) :  dum  de  te  tabellae  diri- 
beantur :  diribitae  tabellae. 

dlrlbitid,  Onis,  /.  [diribeo],  a  separation,  sort- 
ing, canvass  (of  ballots). 

diribitor,  oris,  m.,  a  sorter,  canvasser  (of  bal- 
lots): tabellarum. 

1.  dirigd,  rfiil,  rectus,  ere  [diS'+rego],  to  dis- 
tribute, scatter:  volnera  (i.  e.  tela),  V. — To  lay  out, 
arrange  in  lines :  regiones  urbis :  vioos,  i.  e.  the 
rows  of  houses,  L. 

(2.  dirigo),  see  deriga 

dirimo,  6ml,  emptus,  ere  [di8-+emo],  to  take 
apart,  part,  separate,  divide,  cut  off:  dirimi  (cor- 
pus) distrahive :  dirimit  Suebiam  montium  iugum, 
Ta. :  urbs  flumine  dirempta,  L. :  a  continenti  ur- 
bem,  Cu. :  si  quem  dirimit  plaga  soils,  whom  the 
torrid  tona  parts  (from  us),  V. :  infestas  acies,  iras 
(i.  e.  iratoe),  to  stand  between,  L.— F  i  g.,  to  break 
off,  interrupt,  disturb, put  off,  delay:  proelium  di- 
rimitur,  Cs. :  proelium  nox  diremit,  S. :  proelia 
voce,  y. :  veDerunt  ad  dirimendum  bellum,  L.  : 
certamina,  0. :  controversiam,  to  end:  rem  arbi- 
trio,  O.—To  separate,  dissolve,  break  off:  coniunc- 
tionem  civium :  caritas  dirimi  non  potest,  etc. : 
dirempta  pax,  L. :  couubium,  L.  —  To  interrupt, 
disturb,  break  up:  conloquium,  Cs. :  ut  concilia 
populi  dirimerentur,  L. :  actum  est  nihil,  nox  dire- 
mit.—7b  destroy,  frustrate,  bring  to  natigJU:  au- 
spicium,  L. :  rem  susceptam :  consilium,  S. 

dirlpld,  ul,  eptus,  ere  [di8-+rapio],  to  tear 
€uunder,  tear  in  pieces :  Cum  diripereris  equis,  O. : 
membra  manibus  uefandis,  0. :  dapes,  V. —  To  lay 
waste,  ravage,  spoil,  plunder,  pillage:  bona  eorum,  | 


Cs. :  oppidum,  Cs. :  captas  urbis,  L. :  diripiendas 
civitates  dare,  Cs. :  direpta  domus,  V. :  praedas 
imperatores  cum  paucis  diripiebanr,  seized  and 
divided,  S. :  aras,  strip,  V  :  iiiella,  steal,  V, — To 
tear  away,  snatch  away:  Vagina  eiisem,  V.:  di- 
repta leoni  Pellis  erat,  O. 

diritas,  atis,/.  [dirus],  mischief,  misfortune, 
calamity :  invecta  casu,  C.  po6t. — Fierceness,  crttd- 
ty :  omni  diritate  taeterrimus:  quanta  in  alquo. 

di-mmpo  or  dis-mmpo,  r&pl,  ruptus,  ere,  to 
break  to  pieces,  break,  shatter :  partem  (  nubis  ) : 
homo  diruptus,  that  has  a  iitptare:  dirupi  roe 
paene,  nearly  bursts  my  lungs:  Disrumpor,  T. : 
disrumparis  licet:  plausu  dirumpi. — F i g.,  to  break 
off,  sunder,  sever:  amicitias  oflTensione:  humani 
generis  societatem. 

di-ni5,  rul,  rutus,  ere,  to  tear  asunder,  over- 
throw, demolish,  destroy :  maceriam  iube  dirui,  T. : 
urbem  :  muros,  N. :  nova  diruunt,  alia  aedificiiiit, 
S. :  post  diruta  Pergama,  0. — To  scatter,  disperse, 
destroy:  agmina  vasto  irapetu,  H. :  omnia  Bac- 
chanalia, L.  —  Esp.,  to  deprive  (of  pay),  ruin: 
aere  dirutus  est,  his  pay  was  stoji^f)€d:  homo  diro- 
tus,  bankrupt. 

diruptus,  P.  of  dirumpo. 

diruB,  adj.  with  comp.,  tU- omened,  omino%u, 
boding,  portentous,  fearful,  awful,  dread:  come- 
tae,  V. :  quibus  nihil  dirius :  mortalibus  omen, 
0. :  tempus :  exsecratio,  L.  —  Plur.  n.  as  sttbat.  : 
in  dira  incurrimus:  Dira  canere,  0.:  dira  alcui 
precari,  Tb.  —  Dreadful,  cruel,  fierce,  fell,  relent- 
less .•  sorores,  the  fwries,  V. :  Dea,  i.  e.  Circe.,  O. : 
Hannibal,  H. :  mens,  V. :  hydra,  H.  —  Dreadful, 
dire,  horrible,  awful :  dapes,  0. :  venena,  H. :  bel- 
lum, V. :  cupido,  insane,  V. :  sollicitudines,  H. : 
superbia,  0. :  Temporibus  diris,  in  the  reign  of 
terror,  lu. — Plur.  n.  as  adv. :  dira  fremens,  ZriaAt- 

dirutus,  P.  of  diruo. 

1.  dis,  ditis,  neut.  dite,  a^.  with  eomp.  ditior 
and  »M».  ditissimus  [DIV-],  rich,  wealthy,  opulenl, 
provided,  abounding  :  dis  quidem  esses,  T. :  Cra,- 
tini  huius  ditis  aedes,  T. :  domus,  H. :  patre  diti, 
N. :  Mycenae,  H. :  delubra  donis,  0. :  stipendia, 
L. :  res  p.  bonis  exemplis  ditior,  L. :  dum  ne  sit 
te  ditior  alter,  H. :  apud  Helvetios  ditissimus,  Gs. : 
terra,  V. :  Bovianum  armis,  L. 

2.  Dis,  Itis,  m.  [DIV-],  orig.  deity;  hence,  Jupl. 
ter  of  the  infernal  regions,  C,  V.,  0.,  Ta.— Of  the 
Celtic  god  of  night,  Cs. :  atri  ianua  Ditis,  i.  e.  of 
the  underworld,  V. :  domina  Ditis,  i.  e.  Proserpina, 

3.  dis-  or  dl-,prafp.,  inseparable  [DVA-j,  dis- 
before  c,  p,  q,  s,  t,  dl-  before  d,  g,  I,  m,  n,  r,  and  v 
(but  usu.  dimminud,  sometimes  disrumpo),  dif-  be- 
fore/.   Before  a  vowel  dis-  becomes  dir- ;  before 


Digitized  by  V^OOQIC 


dis 


247 


diaoessos 


i  ooDBooant,  sometimes  dl,  sometimes  dis-.  lacio 
inakes  dlsido  or  dissiciO. — Asuruler^  apart^  away^  in 
(kffermt  (UreeHona  ;  see  diflfindo,  discedo,  dimitto, 
divide,  etc. — Bftweeriy  amonff^  through  ;  see  dino- 
sco,  diiudico,  diligo,  etc. — F  i  g.,  not,  un-  (reversing 
or  negativing  the  primitive) ;  see  diffido,  displiceo, 
^^^eo.eUu—jExceedinfflyfUUerly;  see  dififertus, 
dilaudo,  dispereo. 

4.  di8>  see  deus. 

discedo,  cessl,  cessas,  ere,  to  go  apart,  pari 
vnmder^  d&otde,  separate,  disperse,  scatter  :  ex  hac 
fugi  aoiilia  discesserunt,  Cs. :  lignationis  causft 
io  siJvas,  Cs. :  ut  sodalitates  decuriatique  discede- 
rent:  ram  discedere  populum  iussissent  tribuni, 
L.:  in  duas  partis,  S. :  cum  terra  discessisset : 
caelum,  opens  :  scaena  ut  versis  discedat  fronti- 
boa,  opm,  V. — To  go  away,  depart,  leave  :  petebat 
at  discedere  liceret,  Cs. :  misere  discedere  quae- 
rens,  H. :  ab  exercitu,  Cs. :  a  senis  latere :  e  Gal- 
Hft:  «  contione,  Cs. :  de  foro :  temple,  O. :  longius 
*b  igmine  disced!,  Cs. :  de  coUoquio  discessum, 
L :  in  Iocs  occulta,  S. :  ad  urbem,  V. :  ex  castris 
domam, Cs.:  domos  suas,  N. — Of  troops,  to  march 
off,  march  away,  decamp  :  discessit  a  Brundisio, 
Gs. :  ex  hibemis,  Cs. :  Tarracone,  Cs. :  ab  signis, 
to  Ua»t  the  standard,  Cs. :  exercitus  ab  signis  dis- 
c«8it,  diAanded,  L. :  ab  armis,  to  lay  dawn  their 
•'wt,  Ck :  in  itinere  ab  eo,  desert,  Cs.  —  From  a 
btttlc,  to  get  away,  come  aioay,  come  off,  be  left,  re- 
»Mi«  .•  Be  superiores  discessisse  existimare,  Cs. : 
^ctor  disc«S8it  ab  hoste,  H. :  victus,  S. :  graviter 
Tolneratus,  S. :  ut  inanes  discederent:  aequa 
n»»nu,  S. :  aequo  Marte,  L. :  sine  detriraento,  Cs. 
—From  a  trial  or  struggle,  to  come  off,  get  off  be 
^  renudn  :  ut  spoliis  ex  hoc  iudicio  ornati  di- 
'<*dint:  se  superiorem  discessurum:  liberatus, 
^•:  si  istios  haec  iniuria  inpunita  discesserit: 
I«l<^re,  T. :  turpissime :  a  iudicio  capitis  maxima 
g^oriijN.:  Discedo  Alcaeus  puncto  illius,  he  votes 
■«  «  Alcaeus,  H. — F  i  g.,  to  depart,  deviate,  swerve 
fram,  leave,  forsake,  give  up,  abandon  .•  nihil  a 
8laa  naturae :  a  fide :  a  bu&  sententia,  Cs. :  ab 
*nuas  in  magnft  re  peccantibus. —  To  pass  away, 
^^i^ith, cease :  audivi  quartanaro  a  te  discessisse: 
ex  tnimo  illius  memoria :  hostibus  spes  potiundi 
oppidi  discessit,  Cs. :  ubi  hae  sollicitudines  disces- 
"^f^  U — ^In  the  phrase,  in  sententiam  discedere, 
to  adopt  a  view,  pass  over  to  a  party,  vote  for  a 
»>««wre  .•  senatus  in  Catonis  sententiam  discessit, 
S. :  senatus  in  alia  omnia  discessit :  in  banc  sen- 
tentiam ut  discederetur,  L. :  illud  SC,  quo  num- 
qoam  ante  discessum  est,  Cs. —  To  leave  in  thought, 
^^oTt :  cum  a  vobis  discesserim,  i.  e.  except  you  : 
McniD  ab  illo  discesserint,  me  habeant  proximum. 

diaoeptatid,  6nia,  /.  [discepto],  a  dispute,  dis- 
jsrftfrtoH,  dehate,  discussion,  disquisition:  cum  qui- 
ia^sumnls  nobiij  disceptutio  est :  (causa)  iu  discep- 


tatione  versata:  privaU:  ilia  disceptatio  tenebat, 
quod,  etc.,  the  point  in  dispute  was,  L. :  iuris :  di- 
cendi :  verborum,  L. 

dlaoeptator,  oris,  m.  [discepto],  an  umpire, 
arbitrator,  judge  :  cri minis :  populo  R.  discepu- 
tore  uti :  de  suo  iure  ad  Caesarem  disceptatorem 
venire,  Cs. :  inter  patrem  et  filium,  L. 

disceptatriz,  Icis,  /.  [  disceptator  ],  an  arbi- 
trator :  dialectica  veri  et  falsi. 

discepto,  avi,  atus,  are  [dis.+capto],  to  decide, 
determine,  judge,  arbitrate,  sit  as  umpire :  haec 
iuste :  causam  in  foro  dicere  disceptante  te :  exer- 
citu disceptante,  L. :  inter  populum  et  regem  in 
re  praesenti,  L. :  eorum  controversias :  eos  ad  di- 
sceptandum  ad  amicos  vocare, /or  arbitration,  L. 
— To  debate,  dispute,  discuss,  strive:  erat  non  di- 
sceptando  decertandum:  cum  palaestritis  aequo 
jure:  de  controversiis  iure  apud  se  potius  quam 
inter  se  armis,  Cs. :  de  foederum  iure  verbis,  L. : 
de  iure  publico  armis :  si  coram  de  condicionibus 
disceptetur,  Cs. :  ut  coram  imperatore  disceptare- 
tur,  L. — F  ig.,  to  be  at  stake  :  in  uno  proelio  omnis 
fortuna  rei  p.  disceptat. 

dis-cemo,  crevl,  crStus,  ere,  to  separate,  set 
apart,  mark  off,  bound,  part,  divide :  muro  di 
scerni  a  nobis :  discrimina,  quibus  ordines  discerne- 
rentur,  L. :  mons,  qui  finis  eorum  discerneret,  S. — 
Poet:  ( saxum )  telas  auro,  to  interweave  with 
gold,  V. :  Limes  litem  ut  discerneret  arvis,  i.  e. 
keep  away,  V.—F^perf,  divided,  separated  :  urbes 
magno  inter  se  spatio  discretae,  L. :  ubi  discretas 
insula  rumpit  aquas,  0. :  sedes  piorum,  retired,  H. : 
septem  in  ostia  Nilus,  0. :  nee  mors  discreta  fuis- 
set,  nor  had  we  been  divided  in  death,  0. — F  i  g.,  to 
distinguish,  discern,  know  apart  :  alba  et  atra :  in- 
sidiatorem  et  petitum  insidiis,  L. :  diem  noctemque 
caelo,  V. :  fas  atque  nefas,  H. :  suos,  Cs. :  quid  sit 
eiusdem  generis :  pecuniae  an  famae  minus  parce- 
ret,  S. :  nee  discernatur,  iussu  iniussu  pugnent,  L. 

dlsoerpo,  psi,  ptus,  ere  [dis-+carpo],  /•  tear 
in  pieces,  rend,  mangle,  mutilate:  animus  neo  divi- 
di  nee  discerpi  potest:  discerptum  regem  mani- 
bus,  L. :  membra  gruis,  H.~P  o  e  t. :  aurae  Omnia 
disoerpunt,  scatter,  V.  —  Fig.:  divolso  et  quasi 
discerpta  contrecUre,  treat  in  fragments:  alqm 
dictis,  Ct 

diaoessid,  Onis,  /.  [discedo],  a  separation,  di- 
vision :  Si  eveniat  discessio,  a  divorce,  T. — Of  the 
senate,  a  division, formal  vote:  senatus  consul- 
tum  de  supplicatione  per  discessionem  fecit :  sine 
ulla  varietate,  a  unanimous  vote  :  quamquam  di- 
scessio facta  non  esset,  no  vote  was  taken. 

1.  disoesBUB,  P.  of  discedo. 

2.  disoessuB,  Qs,  m.  [dis--f-l  CAD-],  a  going 
asunder, parting :  non  longinquus  inter  nos:  caeli, 
i.  e.  ligJUning. — A  going  away,  departure,  rem/wal, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


discidium 


248 


disoora 


wWuiniwat :  tuus :  ab  urbe:  e  vitA:  latronis: 
meus,  banishment  :  discessu  mugire  boves,  V. : 
Bolis  acceasuB  discesstlsque. — A  marching  away^ 
tnarching  offy  decamping  :  Belgarura,  Cs. 

discidium,  i,  n.  [dis-  +  2  SAC-],  a  parting, 
separation^  disagreement ,  dissension,  discord  :  inter 
no9,  T. :  nil,  quod  sit  discidio  dignum,  divorce,  T. : 
cupido  Si  tibi  discidii  est,  0. :  raanente  memoriH 
in  discidio  foederum,  L. :  civile,  Ta. :  belli.  — 
Plur.  :  amicorutn :  adfiiiitatum,  Ta. 

diaoinotus,  adj.  [P.  of  diBcingo],  ungirty  with- 
out the  girdle  :  diBcincti  ludere,  in  loose  dress,  i.  e. 
at  ease,  H. — Voluptuous,  effeminate,  dissolute  :  Af  ri, 
V. :  nepoB,  H. 

di-soindo,  cidi,  cissus,  ere,  to  tear  asunder,  att 
apart,  cleave,  divide,  rend,  tear  :  Vestem,  T. :  tuni- 
cam :  purpureos  amicttlB  manu,  V. :  labrura,  T. : 
artOBf  y* :  novaculft  cotem,  L. :  amicitiae  discin- 
dendae,  rudely  broken  off. 

dis-oingd,  nxl,  nctus,  ere,  to  ungird,  deprive  of 
the  girdle  :  centuriones  diseinctos  destitui  iussit, 
L  e.  to  lose  tlieir  mantles,  L. :  discinctft  tunicft,  U. : 
Afros,  i.  e.  strip  tUterly,  lu. :  neque  ego  disci ngor, 
i.  e.  relax  m  my  friendly  offices. 

disoipUna,  ae,  /.  [discipulus],  instruction,  tu- 
ition, teaching,  training,  education  :  puerilis :  adu- 
lescentls  in  disciplinam  ei  tradere :  te  in  disci pli- 
nam  meam  tradere :  in  disciplinam  ( Druid  urn ) 
convenirc,  Cs. :  res,  quarum  est  disciplina,  the  ob- 
jects of  instruction  :  quae  (incommoda)  pro  disci- 
plina et  praeceptis  habere  possent,  Cs. — Learning, 
knowledge,  science,  disciplifie,  culture  :  homo  (sum- 
mi)  disciplina :  a  pueris  nuUo  officio  aut  disciplinft 
adsuefacti,  Cs. :  Italia  plena  Graecarum  discipli- 
narum :  his  disciplinis  institutus :  militiae,  tactics  : 
bellica:  militaris,  military  discipline,  L. :  occldere 
non  disciplinft,  sed  impctu,  Ta. :  navalis :  rei  p., 
statesmanship  :  vetus  regum,  severity  :  familiae 
gravis :  maiorum,  S. :  certa  vivendi,  orderly  way  : 
populorum,  the  art  of  governing :  philosophiae,  a 
system:  tres  trium  disciplinarum  principes. — A 
custom,  habit :  Nam  disciplinast  eia,  demunerarier, 
etc,  T. :  imitari  avi  mores  disciplinamque :  fami- 
liae.—  A  school:  itinera  disciplinarum:  philoso- 
phorum  disci plinae,  sects,  T. 

disoipula,  ac,/.  [discipulus],  a  female  scholar, 
disciple,  H. 

discipulus,  I,  m.  [  disco  ],  a  learner,  scholar, 
pupil,  disd/fle,  student,  follower :  Num  immemores 
discipuli  ?  Have  the  pupih  forgotten  (their  lesson)  ? 
T. :  Platouis :  laboris  et  fori. 

disoissus,  P.  of  disciudo. 

discludo,  8l,  sus,  ere  [dis+claudo],  to  keep 
apart,  divide,  shut  off:  Nerea  ponto,  V.:  quibus 
(tignis)  disclusis,  held  asunder,  Cs.:  irara  et  cupi-> 


ditatem  locis,  to  assign :  morsQs  roboris,  relax  ths 
pinch,  V. 

disclusuB,  P.  of  discludo. 

disc5,  didici,  — ,  ere  [DIC-],  to  learn,  learn  to 
know,  acquire,  become  acquainted  teith:  litteras: 
ius  civile:  dialectica  ab  aliquo:  id  de  me,  T.:  vir- 
tutem  ex  me,  V. :  quae  illi  litteris,  ego  militan4o 
didici,  S. :  per  laborem  usum  militiae,  S. :  omnlft 
crimine  ab  uno,  V. :  unde  ius  civile  discatur:  quae 
(artes)  non  sine  otio  discuntur :  Pater  esse  disoe 
ab  illis,  T. :  senatui  parere :  miseris  succurrere, 
V. :  iustitiam  et  non  temnere  divos,  V. :  Litavicam 
ad  solIicitandoB  Aeduos  profectum,  Cs. :  nihil  esse 
foedius  servitute:  quid  sit  vivere,T.:  hoc  quam 
nihil  sit:  quantum  in  Etniria  belli  esset,  L.:  Unde 
sit  infamis,  0. :  qui  discunt,/m/H/!9,  Cs. :  illo  disoen- 
di  causft  proficisci,  to  study,  Cs. :  voluntas  discend'i: 
discebant  fidibus  antiqui  (sc.  canere). — Poet., of 
things,  to  be  taught :  Nee  discet  mentiri  lana  colo- 
res,  V. —  To  study  for  acting,  present,  produce  (on 
the  stage) :  has  partis,  T. :  Novas  (fabulas),  T. 

dis-color,  Oris,  adj.,  of  another  color,  not  of 
the  same  color :  auri  per  ramos  aura,  V. :  matrona 
meretrici,  different  in  dress,  H. :  vestis  fatis  discolor 
alba  meis,  0. — Party-colored,  of  different  colors : 
signa :  miles,  black  and  white  (in  draughts),  0. 

dis-convenio,  — ,  — ,  ire,  to  disagree,  be  inconr 
sistent :  vitae  ordine  toto,  H. — Impers.  :  eo  dis- 
convenit  inter  Meque  et  te,  H. 

discordia,  ae,  /.  [discors],  disunion,  disagree- 
ment,  dissettsion,  variance,  discord :  codOngis  cau- 
sas  ad  discordiam,  T. :  civilis,  S. :  facultas  disoor- 
diae  concitandae:  duas  ex  un&  civitate  discordia 
fecerat,  L. :  perfecta  tibi  bello,  V. :  f ratrum,  0. : 
inter  ipsos,  L. :  erga  alqm,  Ta. :  non  sedebantuf 
discordiae :  tacitae :  incertae  mentis,  inconsistency, 
0. :  Idae  et  Pliocbo,  Eveni  filia,  the  subject  of 
strife,  Pr. — Mutiny,  rebellion,  Ta. — P eraon.,  the 
goddess  of  discord,  V. 

disoordioBUS,  adj.  [discoTdia.],  full  of  discord, 
intractable,  quarrelsome :  volgus,  S. 

discordo,  — ,  — ,  are  [discors],  to  be  at  vari- 
ance, differ,  qtiarrel :  inter  se,  T. :  cupiditates  in 
animis  discordant:  animus  secum  discordana:  pa- 
tria,  Ta. — Poet.,  to  be  unlike,  be  opposed,'  quantum 
discordet  parous  avaro,  H. :  Si  discordet  eques, 
protests,  H. — To  mutiny,  Ta. 

dis-cors,  cordis,  <m(;.  [dis+cor], — Of  persons, 
discordant,  disagreeing,  inharmonious,  at  variance  : 
homines  ambitione:  ad  alia  discordes  in  uno  con- 
sentire,  L. :  gens,  L. — P  o  e  t. :  Tanais  discors,  i.  e. 
the  Parthians,  H. :  fetus,  hybrid,  0. — Incotmistent, 
warring,  contradictory,  inharmonious :  inter  se 
responsa,  L. :  semina  rernm,  O. :  venti,  V. :  rerum 
Concordia,  H. :  symphonin.  11. —  Unlike,  discordant, 
different  :  ora  sono.  V. :  luxates  uioribus,  Cu. 


Digitized  by  V^OOQIC 


discrepans 

diacrepaii8»  antU,  P.  of  discrepo. 


249 


disertna 


diacrcpantia,  ae,  /  [discrepo],  dUcordanee^ 
iimmUarity,  ducrepancy  :  rerum,  verborum. 

diacrepatid,  5nis,  /.  [  discrepo  ],  a  disagree- 
mail,  dupHte  :  inter  consules,  L. 

^•-crcpo,  ul,  — ,  are,  to  difer  in  sound,  be  dis- 
(wdant.fail  to  harmonize  :  (fides)  paulum. — Fig., 
to  disagree,  be  inconsistent,  be  different,  vary,  differ, 
be  at  odds:  si  quid  discrepec:  quae  inter  conle- 
gas  discrepare  videatis :  tres  duces  discrepantes, 
prope  ut  defecerint,  L. :  nee  multum  discrepat 
«etM,  V. :  nulla  in  re :  in  eo  inter  se :  oratio  ver- 
bis discrepat,  sententiia  congruens :  de  ceteris  re- 
bw:  ab  aliorum  iudiciis:  factum  a  senteutiA 
1^:  fucta  cum  dictis:  sibi:  Vino  acinaces  di- 
screpat, H. :  Prime  ne  medium  discrepet,  H. —  To 
be  (Htputed,  be  in  question  :  causa  latendi  discre- 
po'* O.—Itnpers,  :  cum  de  legibus  conveniret,  de 
Utore  tonturn  discreparet,  L. :  inter  auctores  :  nee 
discrepat,  quin,  etc,  L, :  cum  baud  ferme  discre- 
ptret,  qoin,  etc.,  hardly  a  doubt  remained,  Cs. 
diacretUB,  P.  of  discemo. 
ffi-sciibo.  scrlpsl,  scrtptus,  ere,  to  distribute, 
^'^  apportion,  cungn :  (argentum)  illis,  T. : 
ciTiUtibus  pecuniarum  sumraas :  urbis  partis  ad 
inecndU:  duodena  in  singulos  homines  iugera: 
pretio  iara :  Sedes  diwriptae  piorum,  H. :  militi- 
j>tt3  in  tegiones  discriptis,  L. :  discriptis  per  fami- 
)»am  ministerns,  Ta. :  non  melius  potuit  discribere, 
i-^fdddaie. 

diacrimen,  inis,  n.  [dis-  +  2  CER-1,  that  which 
ffrt*,  an  intervening  space,  interval,  distance,  divi- 
fMt^tepttration  :  cum  (maria)  pertenui  discrimine 
fepartreqtar:  discrimina  costis  spina  dabat, />ar^ 
fi v.:  finem  atque  initium  lucis  exiguo  discrimine 
intemoscas,  Ta.  —  Poet.:  Fossarumque  morae, 
l«ti  discrimina  parva,  i.  e.  the  brink  of  death,  V. : 
»«»ue  leti,  v.— Fig.,  a  distinction,  difference,  dis- 
f^sination  :  hoc  inter  gratiosos  civis  atque  for- 
^-  sine  discrimine  armatos  inermis  caedunt,  L. : 
wscnmen  obscururo  solutis  Crinibus,  i.  e.  of  sex, 
H^:  m  aitenique,  L. :  divinarum  huraanaruraque 
rerum,  L— P  o  e  t,  :  septera  discrimina  vocum,  the 
**o»  intervals  (of  the  scale),  V. :  parvi  discriminis 
^hne,  dightly  varying  (of  color),  0,—A  decisive 
P^,  turning-point,  critical  moment,  determina- 
^^dicmon  :  re.s  in  id  discrimen  adducta  est:  in 
<^i*criinine  est  humanum  genus,  utrum,  etc.,  L. : 
^Ca.:  haec  baud  in  raagno  ponara  discrimine, 
^^9^  as  of  great  moment,  L. — Poet. :  discrimine 
*P«to,  the  test,  O. — A  decisive  moment,  crisis,  peril, 
^danger,  hazard :  in  ipso  discrimine  periculi, 
^'  in  sammo  rera  esse  discrimine,  Cs. :  salus  so- 
^f^f^m  lummum  in  discrimen  vocatur :  in  veteris 
^"»nae  discrimen  adducitur:  patriae:  res  p.  in 
^^mei)  coriiinittendu,  L. :  quae  multa  vides  di- 


scrimine tali,  V. :  discrimine  vitae  Couiugium  pe- 
tere,  0. :  ire  obviam  discrimini,  Ta. — A  decisive 
battle  :  vehemens,  Cu. 

diaorimino,  avi,  Stus,  are  [  discrimen  ],  to  di- 
vide, part,  separate  :  Etruriam  discriminat  Cassia : 
late  agros,  V. :  vigil iarura  somnique  tempora,  ap. 
portion,  L. 

discriptio,  onis,  /.  [discribo],  a  division,  dis- 
tribution, apportionment,  assignment  :  civitatis  : 
populi :  possessiouum :  per  urbem  caedis  (cf.  de- 
scriptio). 

dlB-omoid,  — ,  atus,  are,  to  rack  to  pieces,  tor- 
ture.— Only  pass.  :  Brutum,  Cassium  discruciatos 
necare :  Discrucior  animi,  am  distracted,  T. :  di- 
scrucior,  fundum  a  Curtilio  possideri. 

dlaomnbo,  cubul,  cubitus,  ere  [CVB-],  to  lie 
down,  recline  at  table:  discubuimus  omnes,  took 
our  places :  toris  pictis,  V. :  discurabere  iussus, 
invited  to  dinner,  lu. :  discumbitur. — To  lie  dovm 
to  sleep  :  cenati  discubuerunt  ibidem. 

diB-cupi5,  — ,  — ,  ere,  to  desire  greatly,  long  : 
se  vendere,  Ot. 

dis-ourro,  curri  and  cucurrl,  cursus,  ere,  to 
run  different  ways,  rtm  to  and  fro,  run  about,  wan- 
der, roam  :  in  muris  armata  civitae,  Cs. :  deus  in 
montibus  altis,  0. :  circa  vias,  L. :  per  omnis  sil- 
vas,  0. :  OUi  discurrSre  pares,  V. :  ad  rapiendaa 
vii  gines,  L. :  in  muros  disourritur,  V. :  ad  suffra- 
gium  ferenduni,  L.  :  praedatum  Romam,  L.  : 
( Nilus  )  septem  discurrit  in  ora,  V. :  fama  tota 
urbe  discurrit,  Cu. 

1.  disouraua,  P.  of  discurro. 

2.  diBCOTBua,  Qs,  m.  [discurro],  a  running  to 
and  fro,  running  about,  straggling  :  continere  ab 
discursu  militem,  L. :  vallem  dlscursibus  impleat, 
0. :  subito  discursu,  a  double  flank  movement,  Ta. 

diaouB,  I,  m.,  =  SidKoe,  «  quoit  :  pete  ceden- 
tem  a6ra  disco,  H. :  Indoctus  disci,  H. :  discum 
audire  quam  philosophum  malunt. 

dlBOUBBUB,  P.  of  discutio. 

dlBCUtio,  cussi,  cussus,  ere  [dis+quutio],  to 
strike  asunder,  dash  to  pieces,  shatter  :  colunma  ad 
imum  fulmine  discussa  est,  L. :  arietibus  aliquan- 
tura  muri,  L. :  latericium,  Cs. :  tempora  ictu,  O. : 

nubis,  0. :  discussae  iubae  capiti,  V. :  suxa,  lu. 

7b  break  up,  scatter,  disperse,  dissipate,  remove,  dis- 
pel :  coetas,  L. :  discussa  est  caligo :  di.«*cussa 
nive,  Cs. :  umbras,  V. :  somnum  sibi  lympha,  Pr.: 
soporem,  Cu.  —  Fig.,  to  remove,  scatter,  destroy, 
suppress:  caedem:  cunctationera  eius:  cam  reiu 
litterae  discusserunt,  L. :  periculum  consilio. 

diserte,  adv.  with  sup.  [disertus],  clearly,  elo- 
quently, expressly :  hoc  scribere :  diserti'asime 
scriptura,  L. 

disertus,  adj.  with  comp.  and  mp.  [  for  *  dis- 


Digitized  by  V^OOQIC 


diBioio 


250 


dlBpergo 


sertus;  P,  of  dissero],  skilful^  cleai%  clever ^  well- 
tpoken^  fiuent :  homo,  T. :  disertos  cognosse  me 
Donnullos:  adulescens:  ad  vinum:  caliccs  quem 
Don  fecere  disertum?  H. :  laudare  disertos,  men  of 
culture^  lu. :  disertior  Socrates :  disertissimus  po@- 
ta:  homo  nostrae  civitatis. — Of  discourse,  clear  : 
oratio :  disertissima  epistula. 

dlaioio  or  dlBsioid  (disiicio),  i6cl,  iectus,  ere 
[dis  +  iacio],  to  throw  ojsunder^  drive  asunder^  scat- 
ter j  disperse^  break  up^  tear  to picics  :  late  disiectis 
moenibus,  L. :  disiecta  spatio  urbs,  L. :  nubls, 
0. :  ostendens  disiectis  voliiera  raerabris,  i.  e.  the 
wounded  body  with  limbs  torn  off^  0. :  disice  cor- 
pora ponto,  V. :  ratis,  V. :  passim  navis,  L, :  dis- 
iecti  membra  po^tae,  H. — To  routy  disperse,  scat- 
ter :  ca  (  phalange )  disiecta,  Cs. :  quos  medios 
cohors  disiecerat,  S. :  barbarorum  oopiis  disiectis, 
N. :  pulsos  in  fugam,  Ta. — To  dash  to  pieces^  ruin, 
destroy:  arcem  a  fundamentis,  N. :  moenia  urbium 
disiecta,  dilapidated,  K. :  dide,  dissice,  Caecil.  ap. 
C. — F  i  g.,  <o  thwart,  overthrow,  frustrate,  bring  to 
naught  :  pacem,  Y. :  consilia  ducis,  L. 

disieotus,  P.  of  disicio. 

(diBionote),  adv.  [disianctus],  separately,  with- 
out connection, — Only  eomp.  :  disiunctius  dici. 

disiunotid  or  diiunotid,  5nis,  /.  [disiungo], 
a  separation  :  meorum. — A  variation,  deviation  : 
animorum:  sententiae. — A  logical  opposition. — 
In  r h e t.,  asyndeton,  a  succession  of  ctanses  with- 
out connectives. 

disiunotas  (dliiino-),  a^,  with  comp.  and 
sup.  [P.  of  disiungo],  parted,  separate,  distant,  re- 
mote :  disiunctissimae  terrae:  Aetolia  procul  a 
barbaris  disiuncta  gentibus. — ^F  i  g.,  apart,  differ- 
ent, remote,  disconnected,  strange  :  vita  maxime  a 
cupiditate:  homines  longe  a  nostrorum  gravitate: 
nihil  est  ab  ea  cogitatione  diiunctius:  ratio,  quae 
disiuncta  coniungat,  opposiies. — Of  discourse :  con- 
cursOs,  abrupt, 

dis-iungo  or  diiungo,  tinxl,  Qnctus,  ere,  to 
unyoke:  iumenta:  bos  disiunctus,  H. :  fessos  iu- 
vencoe,  0.  —  To  disunite,  sever,  divide,  separate, 
part,  remove  :  (fons)  munitione  diiunctus  a  mari : 
lugurthae  Bocchique  regnum  (humen),  S. :  equi- 
tatus  a  laevo  comu  diiunctus,  L. :  Italis  longe  dis- 
iungimur  oris,  V. — F  i  g.,  to  separate,  part,  divide, 
estrange:  eos  (oratorem  et  philosophum) :  ilium 
ab  illft,  T. :  populum  a  senatu:  alqm  a  corpore: 
honesta  a  commodis :  veterem  amicitiam  sibi  ab 
Romanis,  i.  e.  old  friends,  L. 

dis-palatUB,  adj.,  straggling^  astray  :  in  agris, 
N. :  multitudo,  N. 

difl-par,  aris,  adj.,  unlike,  dissimilar,  different, 
unequal,  iU-matched:  dispares  mores  disparia  stu- 
dia  sequentur :  pari  gratia  sed  gcnere  dispari,  Ca. : 
certabant,  ipsi  pares,  ceterum  opibus  disparibus, 


S. :  rebus  ct  ordine,  in  subjects  and  arrangemen*, 
H. :  male  dispart  inieere  manOs,  one  no  match/or 
him,  H. :  habitus  animorum,  L. :  disparibus  sep- 
tern  compacta  clcutis  Fistula,  V. :  his  alii:  ma- 
trona  meretrici,  H. :  quicquara  dispar  sui  atque 
dissimile:  nios  in  dispsLV,  towards  another  spedet, 
E. :  transfertur  in  multa  disparia. 

disparatum,  i,  n.  [disparo]. — I  n  r  h  e  t,  a  (ft* 
rect  opposition. 

dis-pcuilia,  e,  adj.,  dissimilar,  different:  ad- 
spiratio  terrarum. 

dlB-paro,  flvT,  fttus,  are,  to  part,  separate,  di- 
vide: eos  disparandos  curaviti  Cs. :  (classic)  ita 
ut,  etc. 

dispeotus,  P.  of  dispicio. 

dlB-pello,  pull,  pulsus,  ere,  to  drive  asunder, 
scatter,  disperse:  pecudes  dispulsae :  per  undas 
nos,  V. :  alquos  aequore  turbo,  V. — F  i  g.,  to  drive 
away,  dispel:  sole  dispulsa  nebula,  L. :  ab  animo 
caliginem  :  tenebras  calumniae,  Ph. 

dlBpendlum,  I,  n.  [dispendo],  expense,  cost,  loss : 
sine  suo  dispendio,  T. — Plur.,  rr. — F  i  g. :  morae, 
loss  of  time,  V. 

dispensatid,  Snis,/.  [dispense],  management, 
charge,  direction,  superintendence,  provision,  stew- 
ardship :  aerari :  anuonae,  L. :  inopiae,  Cs. :  regia. 

dispensator,  dris,  m.  [dispenso],  a  steward, 
attendant,  treasurer,  C. :  dispensatore  Armigero, 
lu. 

dispensd,  &vl,  &tus,  are,  to  disburse,  pay  out : 
qui  dispel) sat,  the  steward,  lu. :  tilqiiem  eligere  ad 
dispensanJ  im  pecuniam,  as  paymaster,  N.  —  To 
distribute,  dhpense,  share:  os<niia  suprema  natos 
per  omnis,  0. :  inventa  iudicio :  rem :  dispensari 
laetitia  inter  eius  (populi)  animos  poluit,  L.: 
mortalia  fata,  0. :  consilium  dispensandae  victo- 
riae,  i.  e.  the  fruits  of  victory,  L. — ^F  i  g.,  to  manage, 
husband,  adjust :  (domesticas  res):  filum  cande- 
lae,  to  trim,  lu. :  (annum)  intercalaribus  menaibus 
interponendis,  L. :  recte,  H. 

dia-perdo,  didi,  — ,  ere,  to  spoil,  ruin  :  posses- 
siones :  carmen,  V. :  me  (puella),  0. 

dls-pereo,  il,  — ,  ire,  to  go  to  ruin,  be  undone, 
perish :  f undum  populi  R.  disperire  pati :  tui  la- 
bores,  Ct. — E  a  p.  coUoq.,  in  exclamations :  disperil, 
perii  misera,  ifs  all  over  with  me,  T. :  dispeream, 
ni  Summosses  omnIs,  may  I  die,  but,  etc^  H.,  Ct. 
Pr. 

dispergo  or  diapargo,  si,  sus,  ere  [dis-  + 
spargo],  to  scatter,  spread  abroad,  disperse :  tibi 
cerebrum,  T. :  per  agros  passim  corpus  :  roeiu- 
brorum  coUectio  dispersa :  dispersa  inmittit  silvis 
incendia,  V. :  quae  (duo  milia  evocatoruiu)  tota 
acie,  Cs. :  in  oninis  partis  div*«persa  multitudo,  Ch. 
— E  s  p.,  P.  perf,  scattered,  straggling :  ut  homines 
dispersi   vagarcntur :    dispersos  (  railites  )   subito 


Digitized  by  V^OOQIC 


diUperBe 


251 


dissensuB 


idortas,  Cs. :  dispersi  a  suis  pare  cedere,  etc,  S. — 
To  haprrnkUy  h^patter  :  cerebro  viam,  T. — F  i  g., 
to  icttUer,  coruhuU  without  order^  duperse :  partis 
argumeotaodi  confuse  :  bellum  Urn  longe  lateque 
dii^pereum:  plebis  via  disperea  in  inultitudine, 
^BithmU  organization^  S.:  vitam  in  auras,  V. — To 
tprtad  abroad :  falsos  rumorea,  Ta. 

dispene,  adv.  [dispersus],  here  and  ihere^  oc- 
etmrntlly:  dictae  res :  multid  in  locis  dicta. 

£q>er8io,  onis, /.  [dispergo],  a  destruction: 

arbis  (dub.). 

fispersns,  P.  of  dispergo. 

dispertio,  IvI,  Itua,  Ire  [di8-+partio],  to  dis- 
tribiUe,  divide :  inter  manipulos  funditores,  S. : 
pecuniiim  iudicibus :  exercitum  per  oppidu,  L. : 
mensam  servis,  K. :  portaa  tribunis,  assign,  S. — 
Fig.,  to  divide,  apportion:  tempera  voluptatis  la- 
borisque:  initia  vitae  atque  victtls  homiuibus: 
tot  in  curaa  dispertiti  animi,  distracted,  iL 

dispertior,  — ,  Irl,  dep.  [dis- +  partior],  to  dis- 
tribnU,  apportion:  belli  administrationem  inter 
«e,  L:  alqd  in  infinitum,  i.  e.  refine. 

diq>ertitio,  Snia,/.  [dispertio],  a  destruction: 

arbis  (dub.). 

dispido,  spgxl,  spectus,  ere  [SPEC-],  to  descry, 
«»eern,  perceive,  make  out,  distinguish,  detect  (by 
^  sight):  ne  scintillam  quidem  ullam  ad  dispi- 
cseodttm  reliquerunt :  acie  mentis :  catuli,  qui 
am  digpecturi  sunt:  summo  ab  aethere  terras, 
0.:  dispecta  est  et  Thule,  Ta.— Fig.,  to  perceive, 
<«»fxm,  diseover,  d^ect  (by  the  mindk  libertatem 
«x  aervituie:  verum:  quorum  nihil  cum  dispe- 
^^saet  CMcata  mens,  L. :  quid  velit :  quod  spe- 
fHD.— 7b  consider,  reflect  upon,  look  about,  regard: 
'*"a  aliquid  dispiciam,  T. :  res  Romanas  :  insidia- 
torem,  L. 

diipliced,  ul,  itus,  €re  rdis-+placeo],  to  dis- 
p«»^be  unsatisfctdory :  mihi:  si  displicebit  vita, 
i.:  Terbum  vehementer  displicet,  /  dislike  «c- 
^f^nd^:  mihi  non  displicet  (propulsare,  etc.),  / 
^  inclined:  totus  displlceo  mihi,  am  discontent- 
^  T. :  cum  mihimet  displicerem,  toas  fretful. 

J^plodo),  — ,  Osus,  ere,  to  burst,  cause  to  ex- 
plw.--On\j  p.perf. :  displosa  vesica,  H. 

dift-pono,  posul,  positus,  ere,  to  place  here  and 
^«,  9rray,  diMtrUntte,  set  in  order,  arrange,  dis- 
P^:  Horoeri  libros  :  ordines  in  quincuncem,  Cs. : 
^Jft**,  0. :  ensia  per  berbam,  V.  —  In  military 
^P«fUions,  to  set  in  order,  arrange,  draw  up,  ar- 
'^t  po$t,  assign :  sic  erant  disposita  praesidia, 
^^^:  costodias,  Cs. :  aciem,  Cu. :  per  dispositos 
«q806  pervenire,  by  relayx,  L. :  tonnenta  in  rauris, 
Ci.:  HATls  in  litore,  Cs. :  praesidia  cis  Rhenum, 
^^f  ig.,  /o  arrange,  acfjust,  order,  dispose:  in 
^*^Q  (oration  is)    lumiiia :    consilia   in    omnem 


fortunam  ita  disposita,  L. :  diem,  in  toateheSy  Ta. : 
modos,  0. 

disposite,  adv,  [dispositus],  orderly,  methodi- 
cally: uccusare  istum. 

dispoBitio,  On  is,  /.  [dispone],  a  regular  dispo- 
sition, arrangement :  argumeutorum. 

1.  dispositUB,  P.  of  dispone. 

2.  (dispositus,  Qs),  m.,  a  disposition,  arrange- 
ment.— Only  abl.  sing. :  civilium  renim,  Ta. 

dis-pudet,  — ,  Are,  impers.,  it  shames,  is  shame- 
ful: Sic  mihi  daU  esse  verba,  T. 

dispulsus,  P.  of  dispello. 

disputatio,  onis,/.  [dispute],  an  argument, 
discussion,  debate,  dixptUe :  magis  facilis  quam 
necessaria:  isti  disputationi  nihil  est  loci:  in 
utramque  partem,  Cs. — Plur.,  C. 

disputator,  oris,  m.  [dispute],  a  disputer, 
disputattt:  subtilis. 

dis-puto,  ftvl,  fttus,  are,  to  weigh,  examine,  in- 
vestigate, trecU,  discuss,  explain:  de  singulis  sen- 
tentiis  breviter:  ad  id:  multa  de  sideribus,  Cs. : 
de  omni  re  in  contrarias  partes :  esse  in  utramque 
partem  dispiitatum,  Cs. — To  argute,  maintain,  in- 
sist: palam:  copiose:  non  ita  dispute,  sttch  is 
not  my  argument:  qui  contra  disputant,  oppo- 
nents: pro  omnibus  et  contra  omnia:  isti  in  eo 
disputant,  Contaminari  non  decere  fabulas,  T. : 
nihil  contra:  contra  te:  quod  disputari  contra 
nullo  pacto  potest,  cannot  be  disputed:  quid  desi- 
derera,  non  quid  viderim,  the  question  is,  etc. 

disquiro,  — ,  — ,  ere  [dis- + quaere],  to  inquire 
diligently,  investigate:  mecum,  H. 

disquisitiS,  onis,  /.  [disquiro],  an  inquiry, 
investigation:  in  magnis  disquisitionibus :  in  dis- 
quisittonem  venit,  ne,  etc.,  L. 

disnunpo,  dismptus,  see  dirumpo. 

dis-saepio  (not  -sCpid),  psi,  ptus,  ere,  to  part 
o/f,  separate,  divide:  limitibus  omnia  certis,  0. — 
F  i  g. :  tenui  muro  alqd. 

dis-semino,  uvl,  fttus,  are,  to  spread  abroad, 
disseminate :  omnia  in  memoriam  sempiternam : 
malum. 

dissensio,  Onis,/.  [dissentio],  difference  of 
opinion,  disagreement,  dissension,  discord,  strife: 
regum,  S. :  inter  eos  magna:  parva  est  mihi  te- 
cum dissensio?:  amicorum  disiunctio  dissensio- 
nem  facit :  alqd  dissensionis  comraovere :  civilis : 
huius  ordinis, /rom,  etc. — Plur. :  civium  :  qui  ex 
re  nascuntur,  Cs.— F  i  g.,  of  things,  disagreement, 
incompatibility:  utilium  cum  honestis. 

1.  dissensus,  P,  of  dissentio. 

2.  (dissensus,  (is),  m.  [dissentio],  dissension, 
diaagreemcjit. — Only  dbL  sing. :  vario,  V. 


Digitized  by 


Google 


diasentaneuB 


252 


dlBsipo 


dlBsentaneua,  ac^j.  [diaseniio]^  disoffreeingy 
contrary:  alcui  rei. 

dis-sentio,  nensl,  sensus,  Ire,  to  differ^  dissent^ 
diaarjree,  be  at  odds^  contradict,  qvtarrd:  a  te  dis- 
sentiens  senator :  ab  iudicio  omnium :  in  hoc :  a 
ccterarum  gentium  more:  inter  se:  qui  dissen- 
tiunt:  nisi  quid  tu  Dissentis,  H. :  tarn  valde  reli- 
quum  tempus  ab  illo  die  dissensisse:  condicioni- 
bus  foedis,  H. — To  he  urdike^  differ:  affectio  a 
se  ipsa  disseutiens,  inconaisterU. 

( disserenaBcd ),  avi,  — ,  &re,  inch,  impers. 
[dis  +  sereno],  to  clear  up,  grow  clear:  cum  un- 
dique  disserenasset,  L. 

1.  dis-sero,  — ,  — ,  ere,  to  plant  liere  and 
there:  taleae  intermissis  spatiis  disserebantur,  Os. 

2.  dis-serd,  rul,  rtus,  ere,  to  examine,  argue, 
discuss,  speak,  harangue,  discourse,  treat :  mecum : 
pluribus  verbis  sit  disserendum :  pbilosophiae 
pars,  quae  est  disserendi :  de  omnibus  rebus  in 
contmrias  partis:  pro  legibus,  lui  contra  ista: 
permulta  de  eloquentift  cum  Antonio :  baec  subti- 
iius :  alquae  in  contione  huiuscemodi  verbis,  S. : 
libertatis  bona,  Ta. :  nihil  esse  in  auspieiis. 

dissertid,  onis,/.  [2  dissero],  a  gradual  de- 
struction,  abolition:  iuris  huraani,  L.  (dub.). 

dissertd,  avl,  fttus,  ai  e,  freq,  [dissero],  to  dis- 
cuss, debate^  treat :  vim  Komanam,  Ta. :  rectius  de 
alqua  re,  Ta. 

dissideo,  edi,  — ,  Sre  [dis-+sedeo],  to  sit 
apart,  be  remote:  sceptris  quae  (terra)  libera 
nostris  Dissidet,  Y. :  quantum  Hypanis  dissidet 
Eridano,  Pr.  —  Fig.,  to  be  at  variance,  disagi'ee, 
differ:  non  consiliis,  sed  armis:  dissidentibus 
consulibus :  a  populo  R. :  a  Pompeio  in  tantis 
rebus :  Icviter  inter  se :  cum  Cleanthe  multis  re- 
bus :  virtus  dissidens  plebi,  H. :  Dissidet  et  variat 
sententia,  0. :  Medus  luctuosis  Dissidet  armis,  is 
distracted,  H.— Of  things,  to  be  wdike,  be  dissim- 
il<ir,  differ,  disagree:  scriptum  a  sententia:  verba 
cum  sententia  scriptoris :  si  toga  dissidet  impar, 
i.  e.  sits  awry,  H. 

disaignatid,  Onis,  /.  [dissigno],  an  arrange- 
ment (v.  1.  for  designatio). 

dissignator  (not  deslg-),  Oris,  m. 
an  undertaker,  manager  (at  a  funeral), 

dia-ugno,  avi,  atus,  are,  to  unseal,  disclose: 
Quid  non  ebrietas  dissignat  ?  H.  —  F  i  g.,  to  ar* 
range,  dispose,  regtdate,  set  in  order  (only  v,  1.  for 
designo). 

disaiUd,  ul,  — ,  Ire  [dis-H-salio],  to  leap  asun- 
der, Jly  apart,  burst,  break  up,  split:  macro  ictu 
dissiluit,  V. :  aera  (sc  frigore),  V. :  Haec  loca 
convolsa  ruinil  Dissiluisse  ferunt,  V. :  Caput  dis- 
silire  nenia,  H. — Fig.,  to  be  broken,  be  dissolved: 
Gratia  fratrum  gcminorum  dissiluit,  II. 


dia-flimilia,  e,  acfj.  with  comp.  and  mp.,  unlike, 

dissimilar,  different :  duo  dissimilia  genera,  leno- 
num  et  latronum :  dissimilis  est  militum  causa  et 
tua :  hac  in  re  una  Multum  dissimiies,  H. :  quod 
est  noil  dissimile  atque  ire,  etc. :  haec  sunt  con- 
silia  non  dissimilia,  ac  si  quis,  etc,  L. :  tui :  san- 
guis dissimillimorum  sui  civium:  homo  tum  sui 
dissimilis,  not  himsdf:  sui  dissimilior  fieri  coti- 
die:  dissimillima  legis  ea(lex):  homini,  qui,  etc: 
huic  iudicio  ilia  contentio :  tam  fortibus  aiisis,  V. : 
et  inter  se  dissimiies  et  aliorum. 

diaaimiliter,  adv.  [dissimilis],  differently,  in  a 
different  manner:  efficere  voluptates :  oppidum 
situm,  S. :  baud  dissimiliter  navibus  vagis,  L. 

diaaimllltado,  inis,/.  [dissimilis],  unliiceness, 
difference,  dissimilitude :  temporis:  studiorum. 

diaaimulanter,  adv.  [dissimulo],  dissembUng- 
ly,  secretly :  verba  oonolusa :  adservari,  L. 

diaaimulsuitia,  ae,/.  [dissimulo],  a  diuem- 
bling. 

diaaimulatid,  onis,  /.  [dissimulo],  a  disguis- 
ing :  sui,  Ta. — A  dissembling,  concealment,  dustm- 
ulation:  dissimulatione  tecta  Improbitas:  cupi- 
ditatis,  irony. 

diaainmlator,  6ris,  m.  [dissimulo],  a  dissem- 
bler, concealer :  alcuius  rei,  S. :  opis  propriae,  of 
my  own  influence,  H. :  amoris,  0. :  alienae  culpae, 
Ta. 

dia-simolo,  avI,  atus,  are,  to  make  wdike,  dis- 
guise: tauro  dissimulante  deum,  concealing  the 
divinity,  0. :  se,  to  assume  another  form,  O. :  ca- 
pillos  Dissimulant  plumae,  I  e.  take  the  place  of, 
0. — To  dissemble,  hide,  conceal,  keep  secret:  etsi  ea 
dXssimM\tLS,  pretend  that  it  is  not  so,  T.:  dissimd- 
latus  amor,  T. :  neque  dissimulari  tantura  seel  us 
poterat :  rem  diutius,  Gs. :  occultam  febrem,  U, : 
gaudia,  0. ;  se  scire,  etc. :  quin  delecter :  de  con- 
iuratione,  S. :  quae  rebus  sit  causa  novandis,  V. : 
Ridens  dissimulare,  pretend  not  to  take  my  moan- 
ing, H. :  dissimulant,  repress  their  feelings,  V. — 
To  disregard,  pass  unnoticed,  ignore :  Aeolia  sine 
supplicio  dissimulata,  Ta.:  conscientia  belli  Sa- 

crovir  diu  dissimulatus,  Ta. 

I 

diaaipabilia,  e,  acfj.  [dissipo],  that  may  be  dis- 
persed: ignis  et  aer. 

dlaaipatid,  Onis,  /.  [dissipo],  a  scattering^  dis- 
persing: civium:  praedae,  i.  e. f)^tfiuimfi^. — /Xs 
struction,  annihilation  :  corporum.  —  In  r  h  e  t., 
the  use  of  contrctsted  adverbs  of  place  in  paredlA 
clauses. 

diaaipatua,  adj,  [P.  of  dissipo],  scattering, 
incoherent:  oratio:  dissipata  conectere:  in  iu- 
struendo  (orator). 

diaaipo  or  diaaupo,  avT,  atus,  are  [di8  + 
*8upo,  throw],  to  spread  abroad,  scatter,  tUsperse: 
ignis  se  dissipavit,  L. :  fratris  membra :  diasipatos 


Digitized  by 


^oogle 


dlMOoiabiliB 


258 


distermino 


hominee  oongregare:  Tenenum  per  ossa,  0.:  in 
mille  cuna.s  di^sipata  res  p.,  L. — To  disperse^  rmU^ 
teaUfTyput  to  flight:  onJines  pugnantium,  L. :  in 
fugam  dissipari,  L. :  obliquo  latrantu)  ictu,  0. — 
In  P.perf.y  duordered,  scattered:  dissipata  fuga, 
L:  cursus,  L.  —  To  demolUh^  overthrow^  destroy ^ 
t^uttndeTy  dissipate :  statiiam:  ignis  cuncta  dis^i- 
|Mt:  a  maionbus  posijtessioues  relictas:  rem  faini- 
liarein. — Fig.,  to  disperse,  spread  abroad^  circiUtite^ 
Osmianattt  scatter :  famam  :  sermones  huiusmo- 
di,  me  esse  deductum,  etc:  dissipatum  passim 
bellum,  L — To  drive  away:  Curas,  H. 

dlsaociablliBt  e,  adj.  [dissociol,  separating^ 
ditiding:  Ocean  us,  H. — Irreeoncilaile :  res,  Tu. 

diflsooiatid,  dms^f.  [dissocio],  a  separation : 
ffintta  coiporisque,  Ta. 

dU-BOcid,  Svi,  atus,  Sre,  to  put  out  of  union, 
SsjotHy  disuniU:  Dissociata  locis  conoordi  pace 
mrit,  0. :  montes  ni  dissocientur  opaca  Valle, 
EL— Fig.,  to  separate  in  sentiment^  dirnnite,  set  at 
tariance^  estrange :  amicitias :  homines  antea  dis- 
•odatos  conligavit :  copias,  divide  in  factions,  Ta. : 
<&ert06  a  docds :  causara  suam,  to  isolate^  Ta. 

dlBSolubiliB,  e,  adj.  [dissolvo],  that  may  be 
dissohedy  disifoiuble :  coagmentatio :  animal 

diesolate,  adv.  with  comp.  [diasolutus],  loosely, 
^scomuettdly :  dicere.  —  Fig.,  laxly,  negligently, 
eardessly:  decumas  vendere:  alqd  factum. 

dlMolatio,  onis,  /.  [dissolvo],  a  dissolving, 
destroying^  breaking  up,  dissolution :  naturae,  i.  e. 
death.  —  Fig.,  an  abolishing,  destruction:  legum 
Qomiam:  imperii,  Ta. — A  refutation:  criminura. 
— lo  rbet,  a  wcuU  of  connection,  asyndeton,  C. — 
Of  character,  looseness,  effeminacy,  dissoluteness: 
uumi:  iudiciorum. 

dfiMolfitnn,  cuifj,  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
(fiaaolTol.  —  Of  discourse,  disjointed,  loose,  discon- 
nedei,  C. — I  n  r  h  e  t,  as  subst.  n.,  asyndeton,  C. — 
Fig.,  of  character,  fox,  remiss,  negligent,  careless, 
dissolute,  abandoned:  neglegere  ...  est  dissoluti, 
etc. :  in  tanUa  rei  p.  periculis :  omnium  hominuro 
disMhitiBsimafl :  Uberalitas  dissolutior:  Graeco- 
ram  oHisuetudo :  mores,  Ph. :  luxu  mens,  Ta. 

dis-soliro,  Bolvi,  solQtos,  ere,  to  take  apart, 
dmmtite, part,  destroy:  opus  suum  natura  diasol- 
tH:  ponteno,  N. :  navem,  Ph. :  animus,  si  est  bar- 
mooia,  dissolretur. —  To  take  to  pieces,  analyze: 
Qoem  (Tersom),  H. — To  pay,  discharge:  aes  alie- 
imiD  dissolutani:  omne  quod  debuit:  pecuniam 
pro  iii  rebus,  Cs. :  poenam :  damna.  —  To  free 
from  debt:  diasolvi  nuUo  modo  po^sunt. — Fig., 
to  dissolve,  abolish,  abrogate,  anntd,  destroy :  amici- 
tki:  societatem:  religiones,  L. :  leges  Caesariri*. 
ivficia  publica :  regia  potestate  dissoluta,  N. : 
itm^h.:  f rigus,  H. :  raortalium  mala,  S. :  ple- 
nsque  senectas  dissolvit.  S. —  To  refute,  reply  to. 


aftswer:  criminatio  tota  dissoluta  est:  (crimiua) 
iudicio.  —  7b  release,  disengage :  Dissolvi  me,  ut, 
etc.,  T. 

dia-Bonna,  acfj.,  dissonant,  discordant,  con- 
fused: clamoi-es,  L. :  i  I  lis  voces,  L. :  questus,  Ta. 
— Disagreeing,  different  :  gentes  sermone,  L. :  ab 
Romanft  re,  L. :  exercittls  linguis,  Ta. 

dis-aom,  rtis,  a(ff.,  of  a  different  fate,  not  in 
common  :  ab  oroni  milite  gloria,  0. 

dis-Buaded,  suusi,  su&sus,  9re,  to  advise 
against,  dissuade,  oppose  by  argument,  resist,  ob- 
ject:  cum  ferret  legem,  dissuasim us  nos:  dissua- 
deiite  Vercingetorige,  Cs. :  quam  (legem) :  pacem, 
L. :  captives  remittendos :  de  captivis :  suis  bel- 
lum, O. — Supin.  ace. :  multis  dissuasum  prodeun- 
tibus,  L. — P  o  e  t :  Hinc  dissuadet  amor,  0. 

dlBBuaBio,  6nis,/.  [SVAD-],  a  remon^ranee, 
dissuasion:  rogationis  eius. 

diBBuasor,  dris,  m.  [  SVAD-  ],  an  objector,  re- 
monsirant,  opponent  :  consili :  legis,  L. 

dlBBiilto,  — -,  — ,  are,  freg.  F  dissilio  ],  to  leap 
apart,  fly  in  pieces,  burst  asunder  :  dissultant  ri- 
pae,  V. — F  i  g. :  f ulmine  Dissultant  crepitQs,  V. 

diB-BUO,  — ,  atus,  ere,  to  rip  open  :  dissuto 
sinu,  torn  open,  0. — ^F  i  g. :  amicitiae  dissuendae, 
i.  e.  gently  severed. 

disBupo,  see  dissipa    dlBBUtUB,  F.  of  dissuo. 

dlB-taedet,  — ,  — ,  fire,  impers.,  it  is  toearisome, 
is  disgusting  .•  cum  hoc  distaedet  loqui,  T. 

diBtana,  ntis,  cufj.  [P.  of  disto]. — In  space,  re- 
mote, far  apart,  far  away,  distant :  tam  distanti- 
bus  in  locis :  spatio  distante,  0. :  legio  mille  pas- 
suum  intervallo,  at  a  distance,  L.:  loco  ripae,  O.: 
trabes  inter  se  binos  pedes,  Cs. — Fig.,  different, 
unlike,  remote  :  a  severitate  oomitas :  exactis  mi- 
nimum distantia,  H. 

diBtantia,  ae,/.  [disto],  remoteness,  diversity: 
inter  eos  morum. 

diB-tend5,  dl,  tus,  ere,  to  stretch  asunder, 
stretch  out,  extend :  bracchia,  0. :  novem  lugeri- 
bus  distentus,  0. :  hostium  copias,  L.  —  To  swell 
out,  distend,  stuff,  flU  :  horrea,  Tb. :  ubera  lacte, 
V.  —  To  divide,  separate :  copias  hostium,  L.  — 
Fig.,  to  divide,  distract,  perplex:  in  duo  bella 
curas  hominum,  L. :  animos,  L. 

1.  diBtentaB,  at^.  with  comp.  [P,  of  distendo], 
distended, full :  lacte  capellae,  v.:  distentius  uber, 
H. 

2.  diatentUB,  atf/.  with  sup.  [  P,  of  distineo  ], 
engaged,  busied,  occupied :  negotiis:  distentissimus 
de  Buthrotiis :  mens. 

diB-termlno^  ftvl,  Atus,  Are,  to  divide,  iimtt, 
part:  (stellas)  intervallnm  binas  disterminnt,  C. 
poet.:  (flumen)  Daluis  Ario  quo,  Ta. 


Digitized  by 


google 


distinote 


254 


distoU 


distiDOte,  adv.  [distioctus],  vfiih  precision,  dis- 
iinctly^  dearly :  dicere :  concisa  brevitas. 

distinotid,  Onis,  /.  [STI6-],  a  distinguishing^ 
discrimination:  rerum  iuter  ea:  Teri  a  falao: 
poenarum  ex  delicto,  Ta. — A  difference^  distinction, 
variation  :  in  visis :  lunae :  eiusdem  verbi  saepius 
poBiti,  in  meaning. — In  gmm.y  punetuatioti, 

1.  distiiiotUBf  adj,  with  comp.  [  P.  of  distio- 
guo],  separated^  separate,  distinct:  genera  delic- 
torum:  acies  distinctior,  ex  pluribus  partibus 
constans,  L. :  concentus  ex  distinctis  Bonis. — 
Decorated,  adorned,  studded,  impressive:  pocula 
gemmis :  herbae  floribus,  0. :  oratio  expolitione : 
in  utroque  genere  Gato,  eminent, 

2.  ( distinotas,  as ).  m.  [  STIG-  ].  —Only  oW. 
sing.,  variety  :  pinnarum,  Ta. 

dlBtined,  tinul,  tentus,  €re  [dis+teneo],  to 
keep  asunder,  separate,  part^  hold  back:  tigna 
binis  utrimque  fibulis  distinebantur,  Cs. :  duo 
freta  Isthmos,  0. :  alqm  a  domo,  H. :  hostcm 
Agger,  V. — To  keep  back,  hinder ,  detain^  ocaipy, 
engage,  employ,  divert :  mantis  hostium,  Cs. :  copias 
Caesaris,  kept  from  uniting,  Cs. :  Volsoos,  L. :  in 
multitudine  iudiciorum  distineri :  distineri  litibus, 
N. :  ad  omnia  tuenda  multifariam  distineri,  L. — 
To  hinder,  dday^  put  off,  prevent :  pacem :  victo- 
riam,  Cs.:  rem  distinebat,  quod,  etc.,  L. — Fig.,  to 
distract^  perplex  :  distineor  dolore :  factiones  sena- 
turn  distinebant,  L. 

di-stingao,  nxl,  nctus,  ere,  to  separate,  divide, 
part :  onus  inclusum  numero  eodera,  0.:  qui  ta- 
bula distinguitur  und&,  lu. :  qui  nos  distinxit, 
oitahlished  the  division  (of  ranks  in  the  theatre), 
III. — F i  g.,  to  distinguish^  discriminate,  specify  :  ea 
(criuiina):  servos  numero:  voluntatem  a  facto, 
L. :  vero  falsum,  H. :  quid  iutersit,  non  distin- 
guitur.—  To  mark,  distinguish,  make  conspicuous, 
set  off,  decorate^  adorn:  urbs  delubris  distincta: 
pocula  gemmis :  racemos  colore,  H. :  varietatibus 
distinguendo  opere,  L. :  nigram  medio  frontem 
distinctus  ab  albo  Harpalus,  i.  e.  made  conspicuous 
by  the  contrast,  0. 

di-Bto,  — ,  — ,  are,  to  stand  apartj  be  separate, 
be  distant :  quantum  tignonim  iunctura  distabat, 
Cs. :  Nee  longo  distant  ( regna )  cursu,  V. :  inter 
se,  Cs. :  non  amplius  pedum  milibus  II  ab  castris 
costra  distabant,  Cs. :  tanto,  0. :  foro  nimium  di- 
stare  Carinas,  H. — In  time:  quantum  ab  Inacbo, 
H.  —  To  differ,  be  different,  be  unlike:  quantum 
distet  argumentatio  ab  re :  ultima  distant,  O. : 
Sordidus  a  tenui  victu  distabit,  H.:  stoica  dogmata 
A  cjnicis  tunic&  distantia,  lu. :  Paulum  distat 
inertiae  Celata  virtus,  H. :  aera  lupinis,  H. :  facta 
minis,  0. — Impers.,  tftei'e  is  a  difference^  it  makes  a 
difference,  is  important:  ut  distare  aliquid  videa- 
tur,  utrum,  etc. :  StultitiBuc  erret,  nihilum  distabit, 
an  ira,  H. 


dis-torque5,  rsl,  rtus,  ere,  to  turn  awry,  twist, 
distort  :  os,  T. :  oculos,  H. 

diatortio,  onis,/.  [ distorqueo ],  a  distorting, 

contortion :  membrorum. 

distortus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  dis- 
torqueo], distorted,  misshapen,  deformed,  dwarfgh: 
electa  linguA :  crura,  H. :  si  distortissimi  (sapien- 
tea)  sint.  —  Fig.:  nullum  (genua  enuntiandi)  (U- 
stortius,  more  perverse. 

distxaotid,  Onis,/.  [dis+traho],  a  pulling 
asunder,  dividing :  humanorum  animorum. — F  i  g., 
dissension,  discord,  disagreement:  cum  tyrannis 
(opp.  societas). 

distxaotua,  P.  of  distraho. 

dis-trahd,  Axl,  actus,  ere,  to  puU  asunder,  teair 
in  pieces, part,  divide:  (corpus)  quod  distrahi  non 
possit :  corpus  passim  distrahendum,  L. :  turbatis 
distractus  equis,  V.:  aciem  eius  distrahi  pati, 
broken,  Cs. — To  sell  in  parcels:  agi-os,  Ta.  —  To 
tear  aunty,  draw  away,  part,  s^rate,  remove:  ab 
eis  membra :  illam  a  me,  T. — F  i  g.,  to  divide,  dis- 
tract, perplex :  haec  opinione:  animi  in  contrarias 
sententias  distrahuntur :  res  p.  disrracta,  L. :  amo- 
rem,  T. :  rem,  to  frustrate,  Cs. :  fara&  distrahi,  I  e. 
to  be  in  ill  repute,  Ta. :  controversias,  to  adjust : 
voces,  I  e.  to  leave  a  hiatus. — To  part,  disconnect, 
estrange,  alienate :  sapientiam  ab  e&  (voluptate): 
a  me  servatorera. 

dia-tribuo,  ul,  fitus,  ere,  to  divide,  distribuU, 
apportion, spread:  id  (dimidium  minae),  T. :  partis 
Iialiue :  copias  in  trls  partis,  Cs. :  (milites)  circum 
farailias,  quartered,  Cs. ;  Numidis  hibema  in  proxi- 
mis  urbibus,  L. :  pecunias  exerciiui,  Cs. :  pecuniam 
in  indices :  ex  captivis  toto  exercitu  capita  singula 
praedae  nomine,  Cs. :  leges  in  omuls  terras  diBtri- 
butae. 

distribute,  adv,  with  comp.  [  distributUB  ], 
orderly,  methodically :  scribere :  distributius  trao- 
tare. 

distributio,  onis,/.  [distribuo],  a  ditnsion,  dis- 
tribution: invidiae  et  criminum:  quadripertita 
aocusationis. — I  n  r  h  e  t,  the  resolution  of  a  state- 
ment or  idea  into  several. 

distributUB,  P.  of  distribuo. 

distriotus,  adj.  with  comp.  [P  of  distringo], 
draum  in  opposite  ways,  hesitating  :  distriotus  esse, 
quod,  etc.  —  Harassed,  distracted,  busy:  iudicio: 
ancipiti  oontentione :  labore  vita :  omni  SolHcitu- 
dine,  H. :  a  causis  districtior. 

di-stringo,  nxl,  ctus,  ere,  to  draw  asunder^ 
stretch  out:  radiis  rotarum  districti  pendent,  V. 
— To  make  a  diversion  against,  distract  the  attmi- 
tion  of:  ad  distringendos  Romanos,  L.:  oopiaa 
regias,  L. 

distuli,  perf  of  differo. 


Digitized  by 


Google 


disturbatio  255 


diveratiA 


diitorbatio,  onis,  /.  [  disturbo  ],  destruction  : 
Goriothl 

dia-torbo,  ftTi,  &tus,  ire,  to  drive  aemtder^  eepa- 
nU  htf  noUnee,  throw  into  dieorder^  disturb  :  vi- 
distiB  contioQem  gUdiie  diaturbari:  sortie. — To 
imoUik^  destroy :  ad  disturbandas  nuptias,  T. : 
ignis  cancta  disturbat :  opera,  C8.--F  i  g.,  to  frus- 
trsie,  thwart^  ruin :  yitae  societatem 


diteiod,  — ,  — ,  ere,  inch.  [1  dis],  to  grow  rich^ 
H. 

dithynunbioiui,  o^*.,  =  ^i^pa/i/3c«($c,  dithy- 
rambie:  po^ma. 

^fithyramlnxBi  1,  m.,  ^  di^pa/iPogj  a  dtthy- 
rmnb^dithfrantbie  poem^  C. :  audaces,  H. 

£tlae,  anim,/[l  dis],  imo/M,  riches,  T. 

(dltio),  see  dicio. 

ffitior,  ditlwrimiT,  comp.  and  mp.  of  1  dis. 

ffito,  i?i,  atos,  are  [1  dis],  to  enrich :  ditandi 
u  hoete  miliUs  cura,  L. :  me,  H. :  ditari  studebat, 
L— Fig.:  oum  lingua  Gatonis  Sermonem  dita- 
Terit,H. 

din,  adv,  with  eomp.  diatius,  and  sup.  dlQtissimg 
P^^'Xbyday^aUday:  diu  noctuque,  continually^ 
a— J«  day^  a  long  time,  long  while^  long  :  Hand 
diust,  T. :  diu  consoltum :  ad  pedes  iacuit :  Ut 
docd  te  saepe  diuque,  H. :  diu  atque  acriter  pug- 
flttam  eeifCB,z  nee  diutius  vixit  quam  locuta  est: 
n^iiiere  impetfia,  Gs. :  ubi  se  diutius  duci  intel- 
kxit,  put  off  indefinitely,  Cs. :  paulum  diutius 
tbesse,  a  lime  too  long,  L. :  neque  illis  diutius  eft 
(Tietoria)  nti  licoisset,  S. :  (Cato)  qui  senex  diutissi- 
ine  fidsset,  Cs, :  quam  diutissiroe  vivere :  satis  diu 
natane  Tixi,  long  enough  :  cur  tana  diu  loquimur  ?  : 
tMn  diu,  dum  urbis  moenibus  continebatur,  as  long 
M:  DO  tarn  dia  quidem  dominus  erit,  dum,  etc., 
mm  long  emmgh,  etc. :  tecum  f  uit,  as  long  as  : 
BaiBqiiam  quicquam  iam  diu  Mi  evenit,  this  long 
time:  audiTimus  hoc  iam  diu :  Neque  diu  . . .  hue 
OMnmigranmt,  long  ago,  T. 

dhiniiis,  €uy.  [I>IV-]»  o/l^  ^Vi  f>y  day  :  fur: 
Itbofcs:  iticera,  Cs. :  merum,  i.  e.  drinking,  H. : 
corrus,  i.  e.  the  chariot  of  the  sun,  0. — Daily,  of 
eme  day,  of  each  day:  aetatis  fata,  i.  e.  of  only 
ow  dldy,  0. :  dbns,  rations,  L. :  roercede  diurna 
eoBductos,  H.  —  As  subsL  n.,  an  account -book, 
^'book:  longnm,  lu. — Hur.,  diaries,  records, 
"•wifa^Ta. 

fins,  a4f.  [for  1  diTUs],  godlike,  divine.^  wornhip- 
f^adoTcile:  Camilla,  V. :  profundum,  0. :  sen- 
tatia  Gatonis,  H. — For  me  dius  fidius,  see  fidius. 

dintinilS,  adj.  [diu],  of  long  duration,  lasting, 
^emg:  mansiones  Lemui,  T. :  servitus :  labor,  Cs. : 
Ditfitia,Lu 

dinttna,  dlotiaaiiiie,  eomp.  and  sup.  of  diu. 

diBtniilita%  atis,  /.  [  diutumus  ],  length  of 


time,  long  duration,  durability:  diutnrnitate  ez- 
stingui:  temporis:  paois,  Gs. :  memoriae. 

diutumus  (diu-,  0.),  adj.  with  eomp.  [diu],  of 
long  duration,  lasting,  long  :  usus :  pax :  quies,  S. : 
labor :  non  potes  esse  diutumus,  L  e.  your  power. 
—  Comp. :  molestiae,  of  longer  duration  :  E\c  ?el- 
lem  diuturnior  esset,  longer-lived,  0. 

diva,  ae,  /.  [1  divus  ],  a  ooddess,  L.,  V. :  divl 
divueque,  L. :  mea,  i.  e.  my  baoved,  Gt. 

di- varies,  — ,  atus,  fire,  to  spread  asunder, 
stretch  apart :  in  eft  (statuft)  horoinera. 

di-vell5,  vein,  yolsus  or  pulsus,  ere,  to  tear 
apart,  rend  asunder,  tear  in  pieces,  separate  violent- 
ly, tear:  res  a  naturft  copuiatas  errore:  corpus, 
V. :  mordicus  agnam,  H. :  uodos  manibus,  untie, 
v. :  divulsa  remis  Unda,  0. — To  tear  away,  wrench 
off  wrest,  tear,  separate,  remove:  ab  eis  membra: 
liberos  a  parentum  complexu,  S. :  dulci  amplexu 
divelli,  V. :  ramum  trunco,  0. — F  i  g.,  to  tear  apart, 
destroy,  sunder,  distract:  oommoda  civium:  rem 
divolsam  conglutinare :  amorem  querimoniis,  H. : 
divellor  dolore. —  To  remove, part,  sever,  estrange: 
Me  (a  te),  H. :  ab  eo  divelli :  sapientiam  a  volup- 
tate. 

di-vendo,  — ,  ditus,  ere,  to  sell  out,  sell  piece- 
meal, retail:  bona,  Ta. :  vectigalia:  divendita 
praeda,  L. 

di-verbero,  — ,  atus,  ire,  to  strike  asunder,  cut, 
cleave,  divide :  sagitta  auras,  V. :  fluctOs,  Gu. 

di-verbium,  I,  n.  [verbum],  a  dialogue,  colloquy 
(in  u  comedy). — Ptur.,  L. 

diyerae  or  diverse,  adv.  with  comp.,  in  differ- 
ent directions,  different  ways,  hither  and  thither: 
divorsius  concidere,  S. :  discedere,  N. — Fig.: 
animum  trahere,  T. :  de  e&dem  re  dici,  variotMy. 

diversitas,  fttis,/.  [diversus],  contrariety,  dis- 
agreement :  mira  naturae,  Ta. :  inter  exercitum  im- 
peratoremque,  Ta  —  Variety,  difference:  supplici, 
Ta.:  consiliorum,  Ta. 

diversor  or  deversor,  dris,  m.  [deverto],  a 
guest  f  caupo  cum  quibusdam  diversoribus. 

diveraorium,  see  deversorium. 

diversus  or  diversus,  adj.  with  sup.  [P.  of 
diverto;  dis  +  verto],  turned  different  ways,  oppo- 
site, contrary:  in  diversum  iter  equi  ooncitati,  L. : 
iter  a  propasito,  Cs. :  diversam  aciem  in  duas  par- 
tis constituit,  with  a  double  front,  Gs. :  duo  (cin- 
giili)  maxiroe  inter  se  diversi  (i.  e.  the  two  polar 
circles):  procurrentibus  in  diversa  terris,  Ta. : 
unditis  diversa  valle  mugitibus,  from  opposite 
qniirters,  O.  —  7\tmed  aioay,  apart,  separate:  di- 
vei-si  pugiiabant,  separately,  Cs. :  iam  an  tea  diversi 
audi^tis,  individually,  S. :  diversi  dissipatique  in 
omuls  partis  fugere,  Gs. :  fuga,  L. :  diversi  eon- 
sules  discedunt,  L. :  quo  diversus  abis  ?  away,  Y. : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


dlTertium 


256 


divinuB 


In  locis  maxime  diversis,  very  widdy  MparaUd: 
regio  ab  se,  remotely^  L. :  diyersissirais  locis,  L. : 
diverso  itinere,  by  a  side-path,  Gs. — As  subst.  n.  .- 
ex  diverso  caeli, /rom  another  quarter,  V.:  ex  di- 
Terso  veniemus,  from  different  directions,  V. :  di- 
▼ersa  sequentes,  other  pursuits,  H. — Remote,  far- 
distant  :  Aesar,  i.  e.  in  a  far  cowUry,  0. :  exsilia, 
V. — F  i  g.,  different,  diverse,  opposite,  contrary,  con- 
flicting :  naturae  studia :  inter  se  mala,  S. :  con- 
silia,  Cs. :  Est  huic  diversum  vitio  vitium  prope 
maiup,  H. :  reges  diversi  pars  ingenium,  alii  cor- 
pus exeroebant,pur«tttn^  opposite  courses,  S. :  fata 
duorum,  V. :  utrum  ...  an  ...  in  diversum  auc- 
tores  trahunt,  there  is  a  conflict  of  authorities,  L. : 
a  te  totus  diversus  est,  dissents  entirely :  par  in- 
genio,  morum  diversus,  Ta.:  indices  per  diversa 
implacabiles,  for  opposite  reasons,  Ta. —  Unsettled^ 
irresolute,  distracted:  Metu  ac  libidine,  S. :  animi, 
Ta. :  diversi  inconstantia  volgi,  Tb.  —  Different, 
unlike,  dissimilar,  distinct :  genera  bellorum :  filii 
longissime  diversa  ratio  est :  flumina  diversa  locis, 
V. :  ab  his  divorsae  litterae,  S. 

divertiiiin,  see  divortium. 

diverto,  etc,  see  devert-. 

dives,  itis,  with  conw.  and  sup.  (no  neut.plur., 
nom.  or  ace.),  aefj.  [DIV-],  rich,  wealthy,  opulent: 
homo  divitissimus :  solos  sapientXs  esse  divites: 
ex  raendicis  fieri  divites :  Crassus,  cum  cognomine 
dives  turn  copiis :  agris,  H. :  antiquo  censu,  H. : 
triumphis,  V. :  pecoris,  V. :  opum,  V. :  artium,  H. 
— As  subst.  m. :  adimunt  diviti,  T.— -Of  things,  rich, 
sumptuous,  costly,  splendid,  precious  :  divitior  mihi 
videtur  esse  amicitia:  Capua,  V.:  roensae,  H.: 
lingua,  H. :  templura  donis,  L. :  Africa  triumphis, 
v.:  cultus,  0.  —  Abtmdant,  plentiful,  fruitful: 
vena  (po6tae),  H. :  copia  flendi,  0. :  stipendia,  L. 

dl-vexo,  — ,  — ,  are,  to  puU  asunder,  destroy, 
violate  f  reliquias  meas  divexarier,  Pac.  ap.  C. : 
agros  civium. 

dividd,  visl  (divlsse,  H.),  visus,  ere  [VID-],  to 
divide,  force  asunder,  part :  Europam  Libjamque 
(unda) :  hunc  securi,  H. :  frontem  ferro,  V. :  insu- 
1am,  L. :  Gallia  est  divisa  in  partis  tris,  Cs. :  divi- 
sum  senatum  (esse),  Gs. :  Hoc  iter,  i.  e.  gave  two 
days  to,  H. :  ut  ultima  divideret  mors,  part  (the 
combatants),  H. :  gemma,  fulvura  quae  dividit  au- 
rum,  i.  e.  is  set  in  gold,  Y. —  To  divide,  distribute, 
apportion,  share:  bona  viritim :  Vinum,  V. :  equi- 
tatum  in  omnis  partis,  Cs. :  regnuin  inter  lugur- 
tham  et  Adherbalem,  S. :  (pecuniam)  iudicibus: 
agrum  cuique,  L. :  in  singulos  milites  trecenos 
aeris,  L. :  bona  publicata  inter  se,  N. :  praemia 
raecum,  0. :  in  dividendo  plus  offensionum  erat, 
L. :  Dividite  (sc  arma),  0. :  sedes  adhuc  nulla  po- 
tent i&  divisae,  appropriated,  Ta.  —  To  break  up, 
scatter,  destroy :  conccntum,  H. :  muros,  V. :  ven- 
tia  f omenta,  £L — To  separate^  divide^ part,  remove: 


agrum  Helvetium  a  Germanis,  Cs. :  qui  locofl 
Aegyptum  ab  AfricS  dividit,  S.:  Scythes  Hadrii 
Divisus  obiecto,  H. :  divisa  a  oorpore  capita,  L. : 
Divider  (i.e.  ab  uxore),  0. :  parens  quem  nunc  Ar- 
dea  Dividit,  keeps  away,  V. — F  \g.,to  part,  divide, 
distribute,  apportion,  arrange:  annum  ex  aequo, 
0. :  tempora  curarum  remission umque,  Ta. :  uni- 
rouui  hue  illuc,  V. :  cithara  carmina,  i.  e.  sing  by 
turns,  H.:  sententiam,  to  divide  the  question:  (U> 
visa  sententia  est :  sic  belli  rationem  esse  divisam, 
ut,  etc.,  regulated,  Cs. :  ea  (  negotia )  divisa  hoc 
raodo  dicebantur,  etc.,  S. — To  separaie,  distinguish: 
legem  bonam  a  mala :  bona  diversis,  H. 

dividiiU8,  a^j'  [^I^-]>  divisible:  omne  anl- 
mal. — Divided,  separated :  dividuom  face  (totum), 
divide  up,  T. :  munus,  H. :  aqua,  0. 

divinatio,  Onis,  /.  [divino],  miraetdous  knowl- 
edge, prophetic  inspiration,  foresight,  divination  : 
ut  nihil  divinatione  opus  sit:  quantae  divinationis 
est,  scire,  etc. :  si  divinatio  appellanda  est  bonitaSi 
N.  —  In  law,  a  proceeding  to  determine  who  shaU 
conduct  a  prosecution. 

divine,  adv.  with  eomp.  [divinus],  by  divine  in- 
spircUion,  prophetically  :  plura  praesensa.  —  Ad- 
mirably, divinely. 

divinitas,  atis,/.  [divinus], ^wi^rf,  divinity: 
stellis  divinitatem  tribuit :  post  mortem  (Romuli) 
credita,  L.  —  7%*  power  of  divining,  divination  : 
mentis. — Divine  quality,  excellence,  of  the  orator. 

di^dnitas,  adv.  [divinus], /rom  heaven^  by  a 
god,  by  divine  influence,  from  a  deity,  by  inspirct- 
tion :  alqd  factum :  super  ripas  Tiberis  effusus,  L. : 
multa  providi:  illis  Ingenium  (datum),  V.  —  ZH. 
vinely,  admirably,  excellently :  iura  oomparata. 

divino,  avl,  atus,  are  [divinus],  to  foresee^  di- 
vine, foretell,  predict,  prophesiy,  es^ect,  dread,  con- 
jecture: haec:  nihil  boni,  L.:  animus  diviDaoa, 
prophetic,  0. :  permulta  a  Socrate  divinata :  dc 
exitu,  K. :  se  rediturum :  non  mitiorem  in  se  ple^ 
bem  futuram,  L. :  quid  in  castris  obvenisset,  L.  i 
vis  divinandi :  Divinare  mihi  donat  Apollo,  H. 

divinus,  a^.  with  comp.  and  sup.  [divus],  of  a 
god,  of  a  deity,  divine:  numen :  sturps,  V, :  origo, 
L. :  sine  ope  divina,  Cs. :  animos  esse  divinos,  u  e. 
of  divine  origin :  religiones,  L. :  causa  divinior : 
divinissima  dona,  i.  e.  most  worthy  of  a  deUy  :  rem 
divinam  facere,  worship,  T. :  rem  divinam  ture  ac 
vino  fecisse,  L. :  rebus  divinis  praeesse,  rdiffion^ 
Cs. :  agere  divina  humanaque,  rdigious  and  secular 
duties,  L. :  divina  humanaque  Divitiis  parent,  the 
whole  world,  H. :  omnium  divinarum  humanarum 
re  rum  consensio,  i.  e.  union  in  all  interests  and  feel- 
ings: divina  humanaque  sceXewi,  sacrilege  and  ottf. 
rage,  L. :  rerum  divinarum  et  humanarum  scientia, 
jmysics  and  morals :  divinum  ius  et  humanum, 
ntUurtU  and  posiiive  law:  (homines)  soli  divino- 


Digitized  by  V^OOQIC 


diviaio 


257 


do 


rnin  c&paces,  lu.  —  Divinely  irupired,  prophetic : 
uilmns  dmnior:  cum  ille  potius  divinus  fuerit, 
N.:  T&ies,  H.:  po^ta,  Y.:  futuri  Sententia,  H. : 
Imbriam  ayis  imminentium,  U.  —  Aa  subtt.  m.,  a 
ioolhM\fer,  prophet :  nescio  qui  ille  divinus :  divine 
tu,  inaugura,  ll :  adsisto  divinis,  w€Uch  the  fortune- 
tdkn^  H. — OodUke^  superhuman^  admirable^  ezeel- 
Unt:  genus  hominum :  legiones  :  fidee :  senatus 
aiimunnuratio :  qua  (ratione)  nihil  est  in  homine 
diriDias :  domus,  i.  e.  imperial^  Ph. 

divisid,  onis,/.  [  VID-],  a  divisiouy  dUetribution: 
igri :  orbi8  terrarum,  S. — F  i  g.,  a  rhetorical  divi- 

MM. 

divisor,  oris,  m.  FVID-],  otte  who  distrtbutee  : 
Italiae.  —  £  s  p.,  a  distributer  of  bribes,  election 
agent :  diTorsum  indicia. 

1.  diirisitai  P.  of  divido. 

2.  (diirisaa,  Hb),  tTu  [divido],  a  cUvision,  dis- 
Iribmtion.  —  Only  dot.  sing.  :  bona  divisui  fuere, 
L :  divisui  facilis  Macedonia,  easily  divided,  L. 

^'vitiae,  arum,/,  [dives],  riches^  wealth :  pos- 
Bcssores  divitiis  augere :  divitiis  incumbere  reper- 
tis,  y. :  exstructae  in  altum,  H. :  certamina  divi- 
tiarom,  rivalries^  H. — Pro  v.:  supero  Crassum 
divitiifl,  am  richer  than  Crassus.  —  TSreagureSy  or- 
namenls:  templum  inclutum  divitiis,  L.:  demite 
divitias,  0. — F  i  g.,  richness^  copiousness^  affluence  : 
iogeni:  orationis. 

^▼olgatos  (divulg-),  aeff.  with  sup.  [P.  of  di- 
vdgo),  widespread^  common :  divulgata  veris  ante 
liabere,  Ta.:  magistratus  divolgatissimus,  made 
common, 

£.Tolgo  or  di-vnlgo,  avi,  atus,  Sre,  to  spread 
mmg  the  people^  make  cofnmon^  publtsK,  betray ^ 
^wige:  libnim:  consilium  Domiti,  Cs. :  res  ge- 
stas  quo  modo  actae  forent,  S. :  de  te  iam  esse 
perfectum. —  To  make  common,  degrade*  tempus 
•d  omnium  libidines  divolgatum. 
diTolsna,  P.  of  divello. 
diyortiiim  ( ^ver-  ),!,«•[  dis- + VERT-  ],  a 
parting^point  of  separation^  fork:  ad  divortia  nota, 
V. :  itinerum,  L. :  aquarnm,  a  water-shed :  inter 
Suropam  Asiamque  (i.  e.  the  Hellespont),  Ta. — A 
divorce,  dissolution  of  marriage  (by  agreement) : 
fobitom :  cum  mima. — Fig.,  a  division,  difference: 
doctrinarum  divortia. 

(^Emm,  I),  A-  [1  divus],  the  sky,  —  In  phrases 
with  swb  :  sub  divo,  under  the  sky,  in  open  air  .*  sub 
divo  carpere  somnos,  V. :  mori,  H. :  Sub  divum  ra- 
pere,  c^km,  lay  bare,  H. 

1-  diwoA,  I,  adj.  [DIV-l,  of  a  deiiy;  hence,  ^wi- 
fifce,  disins:  lulius,  deified,  creatrix,  V. 

2.  ffiwns,  I  (gen.  plur.  divom  or  divfim ;  rarely 
tfvdrum),  m.  [1  divus],  a  god,  deity,  divine  being: 
is  diTos  (L  e.  Apollo),  L- :   Dive,  quem,  etc,  H. : 


Mortalin'  decuit  violari  volnere  divum?  V.:  boni 
divi,  H. :  praesentis  cognoscere  divos,  V. :  divom 
pater  atque  hominum  rex,  V. :  pro  ddvom  fidem, 
T. :  praesens,  a  god  among  men,  H. 

dd  (old  subj.  duis,  duit,  duint,  etc.),  dedl,  datus, 
are  [1  DA-],  to  hand  over,  deliver,  give  up,  render, 
furnish, pay,  surrender:  die  quid  vis  dari  tibi, T. : 
pretium :  Aproiiio  quod  poposcerit :  pecuniam 
praetori:  pecuniam  ob  ius  dicendum:  pecunias 
eis  faenori :  abrotonum  aegro,  administer,  H. :  ob- 
sides,  Cs.:  ad  sepulturam  corpus:  manibus  lilia 
plenis,  by  handfuls,  V. :  ne  servi  in  quaestionem 
dentur :  catenis  monstrum,  H. :  obsidibus  quos  da- 
bant  acceptis,  offered,  L. :  cui  Apollo  citharam  da- 
bat,  W€u  ready  to  give,  V. :  Da  noctis  mediae,  da, 
etc.  (sc.  cyathos),  i.  e.  wine  in  honor  of  H.  —  Of 
letters,  to  intrust  (for  delivery),  send:  litteras  ad 
te  numquam  babul  cui  darem,  by  whom  to  send: 
ut  ad  ilium  det  litteras,  may  write  :  tum  datae  sunt 
(epistulae),  cum,  etc. ,  was  written :  ad  quas  (litte- 
ras) ipso  eo  die  dederam,  answered — To  give,  be- 
stow, present,  grant,  confer,  make  a  present  of:  dat 
nemo  largius,  T. :  vasa  legatis  muneri  data,  Ta. : 
multis  beneficia,  S. :  Os  homini  sublime,  0. :  cra- 
tera,  quem  iat  Dido,  a  present  from,  V. :  divis 
Tura,  offer,  H. :  munus  inritamen  amoris,  0. :  pre- 
tium dabitur  tibi  femina,  0. — To  give  up,  surren- 
der,  yield,  abandon,  devote,  leave :  diripiendam  ur- 
bem:  (filiam)  altaribus,  lu.:  Siculos  eorum  legibus : 
summam  certaminis  uni,  0. :  dant  tela  locum,  let 
pass,  V. :  dat  euntibus  silva  locum,  makes  way,  Y. : 
ut  spatium  pila  ooiciendi  non  daretur,  left,  Cs.: 
tribus  horis  exercitui  ad  quietem  datis,  Cs. :  amori 
ludum,  H. :  unum  pro  multis  dabitur  caput,  Y. : 
Mille  ovium  morti,  H. :  se  rd  familiari :  sese  in 
cruciatum :  se  vento,  Cs. :  da  te  populo. — With 
manOs,  to  offer  (for  fetters),  i.  e.  to  surrender,  yield : 
qui  det  manus  vincique  se  patiatur:  donicura  victi 
manQs  dedissent,  N. :  dat  permotus  manQs,  yidds, 
Cs. :  do  manOs  scientiae,  H. — To  grant,  give,  con- 
cede, yield,  resign,  fumisJi,  afford,  present,  aioard, 
render,  confer :  des  veniam  oro,  H. :  Si  das  hoc, 
admit,  H. :  plurls  sibi  auras  ad  reprehendendum : 
facultatem  per  provinciam  itineris  faciundi,  Cs. : 
hostibus  occasionem  pugnandi,  S. :  imperium  Cae- 
sari :  mihi  honorem  :  dutus  tibi  plausus,  H. :  dex- 
tram  iuveni  ( as  a  pledge ),  V. :  senatus  utrique 
datur,  a  hearing,  S. :  si  verbis  audacia  detur,  0. : 
peditibus^  suis  hostis  paene  victos,  tum  over,  S. : 
unam  el  cenam,  entertain  at  dinner,  T. :  Dat  som- 
nos adimitque,  V. :  Dat  veniam  somnumque  dies, 
i.  e.  leave  to  rest,  H. :  Qua  data  porta,  V. :  Das  ali- 
quid  famae,  make  a  concession,  H. — To  permit,  suf- 
fer, cdlow,  let,  grant :  Da  mihi  contingere,  etc.,  0. : 
Di  tibi  dent  classem  reducere,  H. :  cur  Non  datur 
audire,  etc.,  V. :  da,  femina  ne  sim,  0. :  date  vol- 
nera  lymphis  Abluam,  V. :  ille  dedit  quod  non . . . 
et  ut,  etc.,  it  was  of  his  bounty,  0. :  omnibus  nobis 


Digitized  by  V^OOQIC 


do 


258 


dootus 


at  res  dtnt  sese,  ita,  etc.t  jutt  as  circumstances  per- 
mit^ T. :  Multa  melius  se  nocte  dedere,  tucceed,  V. 
—  To  aparCy  give  up,  concede,  surrender,  forgive  : 
da  hunc  populo,  spare  for  the  sake  of:  non  id  pe- 
tulantiae  suae,  Bed  Verginio  datum,  L. :  sanguini 
id  dari,  that  concession  is  made,  L. —  To  release,  let 
go,  give  out,  relax,  spread:  currii  lora,  V. :  frena, 
O. :  in  altum  Vela,  set  sail,  V. :  relrorsnm  Vela, 
turn  back,  H. :  conversa  domum  lintea,  H.  — M  e- 
t  on^  to  set,  put,  place,  bring,  cause :  ipsum  gestio 
Dari  mi  in  conspectum,  T. :  ad  eundem  numerum 
(milites),  Cs. :  corpora  in  rogos,  0. :  collo  bracchia 
drcum,  V. :  bracchia  Cerviei,  H. :  roultum  cruoris, 
shed,  0. :  in  laqueum  vestigia,  lu. :  te  me  dextera 
Defensum  dabit,  V.  —  With  se,  to  present  oneself, 
plunge,  rush :  In  medias  sese  acies,  V. :  saltu  sese 
in  fluvium,  V. — To  bring  forward,  cause,  produce, 
yield,  present,  tnake,  display  (poet.) :  quas  turbas 
dedit,  T. :  omnes  Dant  cuneum,  form,  V. :  terga, 
turn,  V. :  aetas  Terga  dedit,  passed  away,  0. :  Vina 
dabant  animos,  0. :  ex  f timo  lucera,  U. :  partu  pro- 
lem,  V. :  liberos,  Ct. :  segetes  f rumenta  daturae, 
H. :  ore  colores,  V. :  patientiae  documentum,  Ta. : 
Ludentis  speciem,  H. :  spectacula  Marti,  H. :  Da 
mihi  te  talem,  0.  —  To  represent  (on  the  stage), 
produce,  bring  out :  Menandri  Phasma,  T. :  fabu- 
tani. — To  impose,  assign,  apportion,  allot,  appoint, 
inflict:  sibi  damnum:  finem  iaborum, ^aii/,  V. : 
Nomina  ponto,  H. :  Volnera  ferro,  0. :  genti  meae 
data  moenia,  fated,  V. :  dat  negotium  Gallis,  uti, 
etc.,  Cs. :  quae  legatis  in  mandatis  dederat,  Cs. : 
hospitibus  te  dare  iura,  are  the  lavogiver,  V. :  detur 
nobis  locus,  assigned,  H. :  volnera  hosti,  0. :  Haec 
data  poena  diu  viventibus,  imposed,  lu. :  dat  (auri- 
bus)  posse  moveri,  makes  movable,  0. — To  excite, 
awaken,  produce :  sibi  minus  dubitationis,  Cs. :  ri- 
sQsque  iocosque,  H. :  ignis  (amoris),  0. — F  i  g.,  of 
expression,  to  give  expreesion  to,  give,  utter,  an- 
nounce: in  me  iudicium :  legem,  enact:  ei  consi- 
lium :  dabitur  ius  iurandum,  Te  esse,  etc.,  PU  take 
my  oath,  T. :  fidem,  0.  :  signum  recipiendi,  Cs. : 
respon8a,V.:  cantQs,  V.:  Undis  iura,0.:  requiera- 
que  modumque  rem  is,  0.  —  E  s  p. :  nomen,  to  give 
in,  1.  e.  etdist,  Cs. — To  tell,  communicate,  rdate,  in- 
form (poet.):  quam  ob  rem  has  partis  didicerim, 
paucis  dabo,  T. :  iste  deus  qui  sit,  da  nobis,  V. : 
Seu  Aeneas  eripuisse  datur,  0. —  To  apply,  bestow, 
exercise,  devote:  paululum  da  mi  operae,  attend,  T. : 
iiiiperatori  operam  date,  Cs. :  virtuti  opera  danda 
est — Of  a  penalty,  to  give,  undergo,  suffer,  endure: 
consules  poenas  dederant,  S. :  Teueris  det  sangui- 
ne poenas,  atone  with  his  life,  V.  —  With  verba,  to 
give  (mere)  words,  attempt  to  deceive,  pretend,  mis- 
lead, cheat:  Quoi  verba  dare  diflScilest,  T. :  verba 
dedimus,  decepimus. — Witli  dat.predic.,  to  ascribe, 
impute^  attribute,  reckon,  regard:  quam  rem  vitio 
dent,  T. :  laudem  Roscio  culpae :  quae  tu  commi- 
sirtti  Verri  orimini  daturas  sum. 


dooed,  ul,  ctus,  gre  [DIC-],  to  cawte  to  know, 
make  aware,  teach,  ittstruct,  inform,  show,  prove, 
conifince,  teU:  studiosos  discenai :  ut  docui  te,  U. : 
omnia,  T. :  falces,  quas  captivi  docuerant,  facere, 
had  shown  (how  to  make),  Cs. :  Munus  et  officinra, 
H. :  populos  urbemque,  describes,  V. :  quod  de 
lacu  A.lbano  docuisset,  L. :  te  litteras :  me  banc 
causam :  pueros  elementa,  H. :  MotOs  doceri,  H. : 
puerum  Romam  portare  docendum  Artis,  H. : 
Rulluro  tacere :  asellum  currere,  H. :  Socratem  fidi- 
bus  (sc.  canere):  alqm  docendum  curare  armis, 
L. :  resonare  A.maryllida  Silvas,  V. :  docemur  do- 
mitas  habere  libidines :  equi  variare  gyros  dooen- 
tur,  Ta. :  Graece  loqui  docendus :  qui  doceant, 
nihil  factum,  etc.,  Cs. :  similem  (erroram)  cunctum 
insanire,  H. :  de  his  rebus  doceri :  senatum  de 
caede  f ratris,  S. :  eum,  qui  vir  Roscius  f  uerit :  voe 
quem  ad  modum  acta  defenderet — P  o  e  t. :  docuit 
post  exitus  ingens,  proved  Tthe  truth  of  the  omen)^ 
V. — rOf  a  play,  to  teach,  rehearse,  produce,  exhibit: 
multas  (fabuias):  praetextas,  H. —  To  be  a  teacher, 
give  instruction:  apud  alqm :  mercede. 

doohmlTiit,  i,  m.,  =  dSx/uoQ,  the  dochmius  (a 

foot  in  verse,  s^  1  1  >^  1). 

dooilis,  c,  adj.  [doceo],  easily  taught,  teachaide, 
tractable,  docile:  alqm  docilem  facere:  equorum 
genus,  L.:  te  magistro  Amphion,  H. :  ingenium, 
N. :  cquus  tenera  docilis  cervioe,  H. :  ad  hanc  sen- 
tentiam:  imitandis  Turpibus  omnes,  lu. :  modt>- 
rura,  H. :  pravi,  H.  —  Tractable,  manageable :  ca- 
pilli,  0. — Intelligible:  usGs,  Pr. 

dooilitas,  atis,  /.  [docilis],  teachableness,  docil- 
ity: humana:  ingenii,  N. 

(doote),  adv.  [  doctus  ],  only  comp.  and  tup^ 
learnedly,  cleverly,  skilfully  :  luctamur  doctiua,  H. : 
littcris  doctissume  eruditus,  S. 

doctor,  oris,  m.  [DIC-],  a  teacher,  instructor : 
sapientiae :  Thaliae,  H. 

doctrina,  ae,  /.  [  DIC-  ],  teaching,  instruction, 
learning:  puerilis:  sumere  doctrinam  quand&m 
iuventuti,  a  lesson  :  Virtutem  doctrina  paret,  H. 
— Science,  erudition,  learning:  animos  doctrinft 
excolere :  studiis  doctrinae  dediti :  doctrina  excel- 
lens :  auctor  doctrinae  eius,  L. :  malae  doctrinae : 
id  fecit  doctrina,  N. 

doctus,  ac[i.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  doceo], 
learned,  skilled,  versed,  expetienced,  trained,  clever  .• 
vir :  adulescentes  doctissimi :  abs  te  abire  doctior, 
T. :  ex  disciplina  Stoicorum :  mulier  litteris,  S. : 
fandi  doctissima,  V. :  Docte  sermones  utriusque 
linguae,  H. :  dulds  modos,  H. :  sagittas  tendere 
Sericas,  H. :  tibiis  canere,  Ta. :  ludere  doctior,  fl. : 
ad  malitiam,  T. :  ad  delinqucndum  doctior,  O. — 
As  stdtst.  m,  :  doctus  in  se  semper  divitias  habet. 
Ph. :  doctoram  est  ista  consuetudo,  the  learned  .* 
docti  sumus,  a  man  of  culture,  U. — Learned,  sajf€^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


docamentmn  Z 

tkilfid :  manuR,  O. :  f rontes,  i.  e.  a  poet\  H. : 
Toces  Pythagoreorum :  ora,  0. —  Taught:  docti 
preee  blandus,  \.e.the  pretcribed  form  of  tuppli- 
ealion^E. 

dooumentuin,  I,  n.  [DIG-],  a  laaon,  example^ 
indamee,  paUem^  warning^  evtdence^  proofs  sped- 
mm. :  rirtutis  (Rutilius) :  fidei  dare,  L. :  qaarum 
renuD  maxuma  docnmenta  haec  habeo,  quod,  etc., 
8. :  adTersus  aliquid,  L. :  satis  ego  dooumenti  in 
omnia  caa&s  sam,  L. :  dederas,  quam  contemneres 
popularls  insaniaa,  maxima :  quantum  in  bello 
fortona  poeset,  ipsi  easent  documento,  Gs. :  se  do- 
comento  fnturum  utnim  .  .  .  an,  L. :  documentum 
eue,  oe^  L. :  ne  rem  Perdere  quis  velit,  H. :  ad 
praecavendas  simills  cladls  documento  esse,  L. : 
transf  ugis  documentum  esse,  L. 

Dodona,  ae,/.,  a  city  o/Bpirtu^  with  an  orade 
•fJupUer  m  an  oak-grcve^  C,  N.,  V.,  0. 

dodrans,  antis,  m.  [de+quadrans],  a  quarter 
f>f,  three  fourihi^  nine  twdfthi  :  aedifici  reliquus : 
beres  ex  dodrante,  to  three  fourths  of  the  estcUe^ 
N. — Of  land,  three  fourth*  (of  a  iugerum),  L. 

dodrantazioB,  a^.  [dodransl,  of  three  fourths : 
tabulae,  under  a  law  cancelling  tJiree  fourths  of  all 
dAU. 

dogma,  atis,  n.,  :=  iSyfuit  o  philosophic  tenet^ 
doctrine:  Testra  dogmata:  stoica,  lu. 

dolabra,  ae,  /.  [1  dolo],  a  mattock^  pickaxe  : 
ad  subruendum  munim,  L. :  munire  castra  dola- 
bra, lu. 

dolena^  entis,  a4i.  irith  comp.  [  P.  of  doleo  ], 
ettimngpain,  dvstremng  :  alia  (dicere)  ilHs  dolen- 
tia,  8w :  nil  dolentius,  O. — Afflicted  :  lenire  dolen- 
tein,  to  comfort  the  sufferer^  V. :  dolentem  Dolenit 
ttsua,  H. :  dolentes,  du  mourners,  0. 

dolenter,  adv.  with  comp.  [dolens  1,  painfully^ 
viihpain,  toiih  sorrow  :  hoc  dicere :  dfolentius  de- 
pkMvi 

doled,  ol,  itflros,  8re  [DAL-ljto/ceZ/win,  suffer, 
ie  M  pain^  <Mche  :  facere  quod  tuo  viro  oculi  do- 
leant^T.:  pes  oculi  dolent:  Auriculae  sorde  do- 
ieates,  H. — To  grieve,  deptorcy  lament,  be  sorry,  be 
4^uied,  be  hurt,  take  offence  :  nescis  quam  doleam, 
T. :  dolent  gandentque,  V. :  pro  gloria  imperi,  S. : 
0  Dumquani  dolituri,  incapable  of  feeling,  V. : 
causa  dolendi,  the  smart,  0. :  id  factum :  tris  exer- 
dtOs  interfectos:  Dionis  mortem:  Quid  dolens? 
F. :  Quaerere  quod  doleam,  a  grievance,  O. :  se  a 
toia  superari :  liberos  abstractos,  Cs. :  me  victam, 
v.:  Vinci.  H. :  rebus  contrariis:  clade  accepts, 
L :  nostro  dolore,  V. :  in  volnere :  in  amore,  Pr. : 
pro  gloria  imperi,  S. :  de  Hurtensio :  rapto  de  f  ra- 
tre,  H. :  ex  commute tione  rerum,  Cs. :  ex  me : 
quod  beneficiura  sibi  extorqneretur,  08. :  doliturus, 
n  pUoeant  spe  deterias  nostra,  H. — Of  things,  to 
,  c^ct :  Ut  hoc  tibi  doleret,  ut  mihi  do- 


19  doxnesttons 

let,  T. :  nihil  cuiquam  doluit. — Impers,,  it  paina^ 
gives  sorrow,  one  is  grieved:  tibi  quia  super  est 
dolet,  T. :  si  egebis,  tibi  dolebit,  Caec.  ap.  C. :  do- 
let  dictum  (esse)  adulescenti,  etc.,  T. — Pro  v. :  oui 
dolet  meminit,  the  burned  child  dreads  the  fire, 

dolioltim,  1,  n.  dim.  [dolium],  a  small  cask,  L. 

dolium,  I,  «.  [  DAL-1  a  large,  wide  -  mouthed, 
globular  jar  :  Relevi  doDa  omnia,  T. :  inane  lym- 
phae,  H. :  cynici,  lu. ;  de  dolio  haurire,  i.  e.  new 
wine. 

1.  dolo,  avi,  atus,  are  [DAL-l,  to  chip  with  an 
axe,  hew  :  robur :  stipes  falee  dolatus,  Pr. :  robore 
dolatus.  —  To  cudgd,  belabor,  drub  :  f uste,  H.  — 
Fig.,  to  rough-hew,  hack  out :  opus. 

2.  dolo  or  dolon,  Onis,  m.,  =r  ^oXwv,  an  iron- 
pointed  staff,  pike,  sword^tick  :  saevi,  V.— ^  sting. 
Ph.—  Thefore4opsaU,  L. 

dolor,  oils,  m.  [DAL-],  pain,  smart,  ache,  suffer- 
ing, anguish  :  Laborat  e  dolore,  T. :  diflferor  dolo- 
ribus,  T. :  corporis :  cum  dolore  emori :  de  cor- 
pore  f ugit,  V.  —  Distress,  grief,  trUmlation,  afflic- 
tion, sorrow,  pain,  woe,  anguish,  trouble,  vexation, 
mortification,  chagrin  :  (est)  aegritudo  crucians : 
animi :  dolorera*ferre  moderate :  dolore  prohibeor 
pronuntiare,  Cs. ;  magnis  doloribus  liberatus :  pre- 
mit  altum  oorde  dolorera,  V. :  finire  dolores,  the 
torments  of  love,  U.:  speciem  doloris  voltu  ferre, 
Ta. :  Est  lactura  dolori  Omnibus,  0. :  raagno  esse 
Germauis  dolori  Ariovisti  mortem,  Cs. — Indigna- 
tion, wrath,  animositg,  anger,  resentment:  suum 
dolorein  condonare,  Gs. :  veniam  iusto  dolori  date : 
ingenuus :  dolor  quod  suaserit,  H. :  repulsae,  on 
account  of,  Gs. :  iniuriae,  L. :  coniugis  amissae,  0. 
— F  i  g.,  a  grief,  object  of  grief :  Tu  dolor  es  faci- 
nusque  meum.  0.— I  n  r  h  e  t.,  feeling,  pathos, 

doldse,  ado.  [dolosus],  craftily,  deceitftdly. 

doldsna,  a^.  [  dolus  ],  crafty,  cimning,  deceit' 
ful:  mulier,  H.:  gens,  0. :  cousilia:  Ferre  iugum, 
H. :  taurus  (Jupiter  in  disguise),  H. :  volpes,  Ph. : 
cinis,  treacherous,  H. 

dolna,  I,  m.  [  cf.  ioKoq  ],  a  device,  artifice,  con- 
trivance ;  in  the  phrase,  dolus  malus,  wUful  wrong, 
fraud,  malice  :  Dolo  malo  haec  fieri  omnia,  T. : 
in  vi  dolus  malus  inest,  the  crime  of  violence  im- 
plies malice.  —  OuUe,  deceit,  deception,  cunning, 
trickery:  quom  nil  obsint  doli,  T. :  dolis  atque 
fallaciis  contendit,  S. :  ne  cui  dolus  necteretur,  L. : 
dolo  divom  victa,  V. :  ad  pernitiem  eius  dolum 
quaerere,  S. :  dolo  factum  negat  esse  suo,  i.  e.  any 
fa^dt,  H. :  dolo  pugnandum  est,  dum  quis  par  non 
est  arini.s,  N.  :  cousilio  eliani  additus  dolus,  L. : 
dolis  instructus  et  arte,  V.  — A  snare :  tendit  Tur- 
dis  dolos,  H. :  doli  fabricator  Epeos,  V. 

domabiliB,  e,  adj.  [  donio  ],  tamable,  yielding: 
GantAber,  H. :  nulla  flamma,  O. 

doxneBticuB,  adj.  [domus],  of  the  house:  pa' 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


domloilium 


260 


domus 


rietes:  yestitus,  to  toear  in  the  htnue:  tern  pus, 
tperU  at  home:  domesticus  otior,  i.  c.  at  homey  H. 
—  Of  the  family y  domeetie,  familiar ^  household: 
homo :  lectus :  cum  MetelHs  usus :  clades,  L. : 
iudicium,  of  their  ownfamiliee^  Cs. :  foedu8,/amt/y 
aUianee^  L. — Fiur.  m.  as  8i*b9t.,  the  members  of  a 
family y  inmates  of  a  fioitsehold:  Autoni:  inter 
doinesticos  infida  omnia,  L. — Domestic,  nativeypri- 
vaiCy  internal:  opes,  Cs. :  forensea  domesticaeque 
res :  bellum,  civU^  Cs. :  malum :  facta  celebrare, 
of  their  own  country ^  H. — Hur.  as  subst.:  alieui- 
genas  domesticis  anteferre.  —  Proper^  personal, 
one's  own:  ipsonim  incommodum :  periculum: 
Furiae,  in  himself 

domioilium,  I,  n.  [domus +2  CAL-],  a  habita- 
tion, dwdling,  domicile,  abode :  domicilium  Romae 
habere :  domicilia  regis :  locum  domicUio  deligere, 
Cs. — ^F  i  g.,  a  seaty  home^  dweUing-place :  honestis- 
simum  senectutis :  mentis :  sermonum  domicilium 
in  auribus  eius  conlocare :  lovis. 

domina  (domna,  Ct),  ae,/.  [dominus],  a  mis- 
tresSy  damCj  lady,  she  who  rules  (esp.  in  the  house) : 
rem  dominae  indicavit :  famulae  dominaeque  suo- 
niiii,  0. :  iuncti  currum  dominae  subiere  leones 
(i.  e.  Cybele),  V. :  Ditis,  tw/<j,  V. — F  i  g.,  a  mistress, 
hidy:  Fors  domina  campi:  humanarum  rerum, 
Fortuna:  yoluptatesblandissimae dominae:  Roma, 
11.—^  sweetheart,  Tb.,  Pr.  — Poet:  hasta,  thai 
which  conveys  ownership^  the  auction  spear,  lu. 

dominanfl,  antis,  acfj.  [P.  of  dominor],  rtding, 
bearing  sway ;  hence,  nomiua,  used  in  a  literal 
settee,  U. — As  subst.  m,,  a  ruler :  cum  dominante 
.sermones,  Ta. :  avaritia  dominantium,  Ta. 

dominatio,  onis,/.  [dominor],  nUe^  dominion, 
reign,  hrdshipy  tyranny^  despottsmy  supremacy: 
Sullae :  seryi :  iniusta,  L. :  dominationis  certamen, 
S. :  ad  dominationem  adcensus,  S. — Flur. :  novae. 
— Control,  supremacy :  omnium  rerum:  iudicio- 
rum:  regia  in  iudiciis:  rationia  in  libididem. — 
Flur.y  riders :  aliae,  Ta, 

dominator,  oris,  m.  [dominor],  a  nder,  lord 

dominatxiz,  Icis,  /.  [  dominator  ],  a  female 
nder,  mistress :  animi  cupiditas. 

dominatOB,  Qs,  m.  [dominor],  rtde^  command, 
sovereignty,  mastery,  tyranny:  regius:  fit  in  domi- 
natu  servitus :  in  superbissimo  dominatu  esse : 
legiones  ad  suum  dominatum  convertere,  Cs. — 
F  i  g.,  mastery^  control:  permittis  iracundiae  domi- 
natum animi. 

dominium,  I,  n.  [dominus],  a  feast,  banquet : 
huius  argento  dominia  vestra  omari. 

(domind),  — ,  — ,  are  [dominus],  to  rule  ;  only 
pass.:  domus  quam  dispari  Dommare  domino! 
Poet.  ap.  C. 

dominor,  atus,  arl|  dep.  [dominusl,  to  be  lord, 
be  in  power,  have  dominion^  bear  riUe,  domineer: 


Alexandriae :  lubido  dominandi,  S. :  tudicum  ordo 
dominabatur,  L. :  Urbs  multos  dominata  per  an- 
nos,  y. :  femina  dominatur,  Ta. :  in  fortunis  homi* 
num :  in  exercitu,  L. :  in  adversarios,  L. :  inter 
quos,  etc.,  Cs. :  summa  dominarier  arce,  V. — To 
rule,  be  supreme^ prevail,  extend:  Pestis  in  raoeni- 
bus  urbis,  0. :  inter  nitentia  culta  avenae,  V. : 
nusquam  latiua  mare,  Ta.  —  F  i  g.,  to  ride,  be  su- 
preme, reign,  govern:  longinquitate  potestas  (sc. 
censura)  dominans,  L. :  senectus  si  dominatur  in 

BUOS. 

dominna,  I,  m.  [2  DOM-],  a  master,  possessor, 
nder,  lord, proprietor,  owner:  aedium,  T. :  servos, 
Quoi  dominus  curaest,  T. :  nee  imperante  domino: 
fugitivi  ab  dominis :  Contemptae  rei,  H. :  bonus 
adsiduusque,  householder. — A  master^  lord,  ruler^ 
commander,  chief  proprietor,  owner ^  despot,  tyrant : 
condicio  omnium  gentium  domini :  summi  doroini 
numen:  populi,  quepi  Graeci  tjrannum  vocant: 
dominum  Aenean  in  regna  reccpit,  V.  —  Fig.: 
grarissimi  domini,  terror  ac  metus :  rei  futarus, 
who  must  decide :  nee  prosunt  domino  artes,  O. : 
Urget  non  lenis,  i.  e.  passion,  H. :  vitae  necisque, 
arbiter,  L. —  TTie  master  of  a  feast,  entertainer^ 
host,  C. :  dominorum  invitatio,  L. — 77^  master  of 
a  public  show,  C. — A  title  of  the  emperor,  master. 
Ph. 

domiporta,  ae,/.  [domus +porto],  the  house 
carrier,  snail,  Poet.  ap.  C. 

domito,  — ,  — ,  are,  freq.  [  domo  1,  to  tame^ 
break  in :  bbves,  V. — Po e  t. :  currOs,  <frive,  V. 

domitor,  oris,  m.  [2  DOM-],  a  tamer,  breaker : 
equorum. — A  subducTy  vanquisher,  conqueror  :  ar- 
morum  :  Persarura  :  maris,  ruler,  V. 

domitriz,  Icis,/.  [domitor],  a  tamer,  subduer: 
equorum,  V.— P oe  t. :  fcrarum  clava,  0. 

1.  domitUB,  P.  of  domo. 

2.  (domitna,  He),  m.  [domo],  a  taming  ;  only 
abLsing.:  quadrupedum. 

domo,  ul,  itus,  fire  [  2  DOM-],  to  domesticate, 
tame,  break,  subdue,  master :  feras  beluas :  pecus, 
S. :  vituloa,  V.  —  To  subdue,  vanquish,  overeoine, 
conquer,  reduce:  gentis  barbaras:  hostis  virtute: 
omnia  cii-ca  se  domita  armis  habere,  L. :  quae  te 
cumque  domat  Venus,  H. :  ilium  Cura  domat,  V. : 
domita  fluminis  vi,  L. :  Illos  longa  domant  ieiunia, 
destroy,  0. :  domitas  habere  libidines :  virtus  om- 
nia dorouerat,  S.:  spiritum,  H. :  prelo  uvara,/>r«s8, 
H. :  partem  tergoris  ferventibus  undis,  boil  soft,  U. 

domus,  gen,  Qs  or  (older)  I,  loccU..  doml,  rarely 
domo,  doraui;  dot.  domul  or  domo;  abl.  domo, 
rarely  domQ ;  plur.  nom.  domfls ;  gen.  (rare)  dom5- 
rum  or  domuum ;  dett.  and  ahl.  doroibus,  f.{\ 
DOM-],  a  house,  dwelling-house,  building,  mansion^ 
palace :  Caesaris :  te  pater  domu  sui  eiecit :  thea- 
trum  coniunctum  domui,  Cs. :    Ponendae  domo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


donarinm 


261 


dOB 


wet,  H. :  paries  domui  communis  utrique,  O. : 
tecta  domorum,  V. :  ad  praetoris  domum  ferre : 
in  domos  atque  in  tecU  ref  ugiebant,  L. :  ex  ills 
domo  emigrabat:  in  domo  sai  facere  mjsteria, 
N.— J  hcmt^  dwelUnff^  abode^  residence:  una  domus 
erat :  cum  Romae  domus  eius,  uxor,  liberi  essent : 
tdulescentiae  prima :  in  priyati  domo  furtum. — 
I  n  gen.,  a  building^  edifice^  ttructure^  abode  (poet.) : 
Ubor  ille  domOs,  the  Labyrinth,  V. :  Ostia  domOs, 
fwtfo,  V. :  aperite  domos,  cave$  (of  the  winds),  0. : 
«ilcx  . . .  nidis  domus  opportuna,  tite,  V. :  animae 
wma  domibus  vivunt,  i.  e.  bodies,  0. — A  household, 
fomily,  hauae:  unast  domus,  T. :  domu3  te  nostra 
tota  saiutat :  felix :  in  singulis  domibus  factiones, 
Ol:  mnltae  lugubrea  domOs,  L.:  Tota  domus  duo 
ront,  0. :  Stat  f  ortuna  domOs,  V. :  Cecropia,  H.— 
Adverbial  uses,  locat.,  domi,  at  home,  in  the  house  .• 
Naptiaa  domi  adparan,  T. :  includit  se :  manet : 
»pad  me  ponere :  Est  mlhi  pater,  V. :  domi  suae 
derersari:  id  domi  tuae  est:  domi  Caesaris  de- 
prehensos. — Form  domo  (rare):  domo  se  teuuit, 
^.—Aec,  home,  homewards,  to  the  house:  Abi  do- 
main,?.: viroa  domum  yenisse:  domum  roiiitus 
erat  eius  modi :  Ite  domum  saturae,  V. :  dumum 
naeam  venire:   nuntiat  domum  fili:  cum  omnes 
domos  omnium  concursent:  ut  suas  quisque  abi- 
rent  doraos,  L. — AbL,/rom  home,  out  of  the  house: 
me  in  Capitoliuro  domo  ferre :  exire  domo  mea. — 
Fig,  a  native  country,  own  city,  home,  abode:  hie 
qoaerite  Troiam,  Hie  domus  est  yobis,  V. :  Hie 
doraos,  haec  patria  est,  V. — Of  a  school  or  sect : 
fwnigwre  in  domum  Teterem:   plurimum  domi 
•tqoe  in  reliqua  Gallia  posse,  Cs. :  homo  virtute 
domi  suae  princeps :  belli  domique,  in  war  and 
pnee,  & :  domi  militiaeque,  at  home  and  in  the 
fdd:  nullum  factum  aut  militiae  aut  domi :  im- 
peria  domum   ad  senatum  renuntiare:  (reditus) 
prfas  in  Galliam  quam  domum :  (Galli)  ut  domo 
ftnigrent,  Cs. :  legatus  domo  missus :  Qui  genus  ? 
ttDde  domo  ?  V. :  Domi  habuit  unde  disceret,  at 
^a»d,  T. :  id  quidero  domi  est 

(donarlnin,  I),  n.  [donura],  a  place  of  offerings, 
fonpje^  sanctuary,  altar.  —  Only  plur. :  alta,  V.  : 
oontingiraus  manibus  donaria,  0. 

donatio,  Onis,  f.  [dono],  a  presenting,  giving, 
^^uUion :  bonorum :  ex  praeda.  —  A  gift,  doftct- 
^on:  ante  oculos  ver.«antur  donationes. 

ddnativniii,  I,  n.  [dono],  a  largess,  distribution 
yf  money  to  the  army,  Ta. 

donee,  conj.  [shortened  from  donicum],  as  long 
«,»Atfc:  Donee  canities  abest,H. :  (elephanti) 
nilul  trepidabant,  donee  ponte  agerentur,  L. :  do- 
nee quisqiiaro  supersit,  L.—  l/niil,  till  at  length  : 
>»wid  desinam  Donee  perfecero  hoc,  T. :  neque 
finis  fiebat,  donee  populus  senatum  coegit,  etc. : 
ionec  redit,  silentiiim  fuit,  L. :  canit,  Cogere  do- 
wcoTls  Insait  Vesper,  V,:  Dunuvius  plurls  popu- 


los  adit  donee  erumpat,  Ta. :  oornu  duxit,  doneo 
coirent  capita,  V, :  moveri  vetuisse  puerum,  donee 
experrectus  esset,  i.  e.  before,  L. — With  fisque,  aO 
the  time  until:  usque  adeo  donee,  T. :  usque  eo 
timui  donee  ad  reicieudos  indices  vGnimus:  eo 
usque  vivere  donee,  etc.,  L. :  usque  Sessuri,  doneo 
cantor  *  Vos  plaudite  *  dicat,  H. 

donlciun,  conJ.,  until,  till:  bellum  persequi, 
donicum  vicissent,  N. 

dono,  ftvl,  fttus,  &re  [donum].  I.  To  give  as  a 
present,  present,  bigstow,  grants  vouchsafe,  confer: 
non  pauca  suis  adiutoribus:  praedam  militibus, 
Cs. :  uxorem  cum  dote,  H. :  (aurae  mandata)  nu- 
bibus  donant,  V. :  caput  lunoni,  devote,  0. :  mer- 
cedes  conductoribus,  remitted,  Cs. :  arma  Lauso 
Donat  habere  umeris,  V. :  f  rui  paratis,  H. — F  i  g., 
to  give  up,  sacrifice:  amicitias  rci  p. — To  forgive, 
pardon,  remit :  alcui  aes  alienum:  Culpa  preci- 
bus  donatur  saepe  suorum,  0. :  noxae  damnatus 
donatur  populo  R.,/or  the  sake  of  the  people,  L. 
— H.  To  present,  endow,  gift:  cohortem  donis, 
Cs. :  eum  coron& :  a  Gaio  civitate  donatus  est,  Cs. : 
Laurea  donandus  Apollinari,  H. :  non  donatus, 
vnthout  a  gift,  V. :  ego  te  quid  donem  f  T. 

donum,  I,  n.  [  DA-  ],  a  gift,  present :  regale : 
deorum :  proximos  donis  conrupit,  bribes,  S. :  emit 
earn  dono  mihi,  T. :  (virtus)  neque  datur  dono,  ne- 
que accipitur,  S. :  Defensi  tenebris  et  dono  noctis, 
darkness  and  the  boon  of  night,  V. — A  present  to 
a  deity,  votive  offering,  sacrifice :  donum  v  eneri  de 
Sthenii  bonis :  turea,  of  incense,  V. :  ultima  dona, 
obsequies,  0. 

dormio,  M, Itum,  Ire,  to  sleep:  dormiunt :  istos 
commovebo,  T. :  In  nive,  camp  out,  H.  —  Snpin, 
ace. :  dorraitum  ego  (eo),  H. :  dormitum  dimitti- 
tur,  H. — Pass,  impers. :  minimum  dormitur  in  illo 
(lecto),  lu. — Pro  V. :  non  omnibus  dormio. — Fig., 
to  rest,  be  at  ease,  be  inactive,  be  idle:  quibus  bene- 
ficia  dormientibus  deferuntur. 

dormito,  ftvl,  — ,  ire,  intens.  [dormio],  to  be 
sleepy,  be  drowsy,  fall  asleep:  ad  lucera  graviter: 
Aut  dormitabo  aut  ridebo,  H. :  iam  dormitante 
lucemfl,  i.  e.  going  out,  0. — F  i  g.,  to  nod,  drowse, 
be  dull :  quandoque  dormitat  Homerus,  H. :  dor- 
mi  tans  sapientia. 

dorBiim,  I,  n.,  or  (old)  dorsuB,  I,  m.,  the  back 
(of  a  beast  of  burden):  Impositi  dorso,  on  horse- 
back, V. :  gravius  dorso  onus,  H.  :  tauri,  0. — A 
back,  ridge:  dorsum  esse  eiii8  iugi  aequum  .  .  . 
j»ilvestrem,  Cs. :  in  dorso  (luontis)  urbs,  L. :  prae- 
rupti  nemoris,  slope^  H. :  speluncae,  i.  e.  rock,  V. : 
Saxa  .  .  .  Dorsum  inraane,  cliffy  V. :  diiplici  apian- 
tur  dentalia  dorso,  projecting  irons,  V. 

doB,  Otis,/.  [I  DA-],  a  marriage  portion,  dow- 
ry :  dos  eat  Decem  talenta,  T. :  filiae  nubili  dotem 
couficere :  uxorem  cum  dote  pecunia  donat,  H. — 


Digitized  by  V^OOQIC 


DoBsennua  2i 

Poet:  Pauperiem  sine  dote  qutLero^  espouse,  B.. 
— Plur. :  quaesitae  sanguine,  V. — A  gift,  present, 
offering^  endowment,  talent,  qwUity :  artem  verbo- 
rum  dote  locupletasti :  dotem,  quam  in  civilibus 
malis  acceperant :  Coniugi,  a  wedding  present,  0. : 
Dos  est  magna  parentium  Virtus,  H. :  dotes  in- 
genii,  0. 

DoBsennos,  I,  m,,  a  down  (in  Plautus),  H. 

dotalis,  e,  wf;.  [dos],  of  a  dowry,  given  as  a 
portion,  dotal:  praedia :  regia,  V. :  agri,  H. 

dotatUB,  aefj.  with  sup,  [P.  of  doto],  well  en- 
dowed, gifted,  provided:  Aquilia:  oomunx,  H. : 
Cbione  dotatissima  forma,  0. 

doto,  avT,  atus,  are  [dosi,  to  endow,  portion : 
sanguine  Troiano  dotabere,  V. :  funeribus,  0. 

draohma  or  dragma  (old  drachuxna),  ae, 
/.,  =  dpaxfirj,  a  drachma,  drachm  (a  Greek  coin, 
worth  $0.19, or  9^.),  T.,  C,  H. 

draco,  5nis,  m.,  =  SpoKutv,  a  serpent,  a  large 
mrpent,  dragon :  patrimonium  circumplexus,  quasi 
draco :  squaraosus,  V. :  cristatus,  0. — A  oondeUct- 
tion,  C.  (poet.). 

draconlgena,  ae,  /.  [draco +GEN-],  dragon- 
boryi:  urbs,  i.  e.  TTiebes,  0. 

dragma,  see  drachma. 

dromaS)  adis,  m.,  =  Spofidi,  a  dromedary,  L., 
Cu. 

DmidOB,  um  (Cs.),  or  Dmldae,  arum  (C, 
Ta.),  m.,  the  Druids,  priests  of  the  Oauls. 

Diyadea,  um,  f.,=:^fivdS£Q,  wood-nymphs^ 
dryads,  V.,  0.,  Pr. 

dubie,  adv.,  doubtfully,  uncertainly  [dubius] : 
sig^um  datum :  gaudere,  0. — Usu.  with  a  negatiye 
(baud,  less  frequently  non  or  nee),  without  dotd>t, 
certainly,  unquestionably:  non  dubie  nuntiabatur, 
etc. :  nee  dubie  ludibrio  esse,  etc.,  L. :  baud  dubie 
iam  victor,  S. 

dabitabillB,  e,  a^j.  [dubito],  doubtful,  to  be 
doubted:  verum,  0. :  virtus,  0. 

dubitans,  adj.  [P.  of  dubito],  wavering,  irres- 
olute.— Plur.  m.  as  subst. :  dubitantes  cogit,  Os. 

dubitanter,  adv.  [dubito],  doubtingly,  with 
doubt:  dicere.  —  Hesitatingly,  with  hesitation:  il- 
ium recepisse. 

dubltatio,  Onis,/.  [dubito],  uncertainty,  doubt, 
perplexity:  in  causa:  in  eft  dubitatione  omnium: 
dubitationem  adferre:  eo  sibi  minus  dubitationis 
dari,  quod,  etc.,  Cs. :  sine  ulla  dubitatione,  i.  e.  cer- 
tainly: omnem  dubitationem  adventQs  legionum 
expellere,  Cs. :  iuris  (i.  e.  penes  quem  esaet  iua) : 
de  omnibus  rebus:  quidnara  esset  actum:  nulla 
fuit,  quin,  etc.  —  A  doubt,  question,  considering: 
indigna  homine. — A  wavering,  hesitating,  hesitan- 
cy, irresolution,  delay:   belli:   aes^uabat  dubita- 


2  dubiuB 

tione:  inter  dubitationem  et  moms  8enat1l8,S.: 
nulla  interpositu  dubitatione  legionee  edacit,OB.: 
sine  ulla  dubitatione,  unhesitatingly:  angont  me 
dubitationes  tuae. 

dubito,  avi,  atus,  ftre,  freq.  rdut)ius],  to  waver 
in  opinion,  be  uncertain,  be  in  doubt,  be  perpieud, 
doubt,  qtteation:  ut  iam  liceat  non  dubitaiitem  di- 
cere: de  indicando:  de  qua  (legione)  non  dubi- 
taret,  had  full  confidence,  Cs. :  de  armis  dubitatum 
est:  si  dubitatum  est,  utrum,  etc.,  L. :  baec  non 
turpe  est  dubitare  philosophos:  Hoc  quia  dubi- 
tet  ?  0. :  si  quod  illorum  dubitabitur :  ree  roinime 
dubitanda :  dubitati  tecta  parentis,  0. :  qualis  sit 
futurus  (eventus  belli),  Cs. :  quid  feoerit :  hone- 
stumne  factu  sit  an  turpe :  Recte  necne,  etc.,  H. : 
si  dubitet  an  turpe  non  sit,  inclines  to  think:  du- 
bito an  hunc  primum  pona,m,  per liaps,  N. :  an  dea 
sim,  dubitor,  0. :  non  dubitat,  quin  sit  Troia  peri- 
tura,  has  no  doubt :  neque  dubitare,  quin  liberta- 
tern  sint  erepturi,  Cs. :  qui  potest  dubitari,  quin, 
etc:   non   dubito,  fore   plerosque  qui,  etc,  N.: 
baud  dubitans  Romanos  abituros,  L. :  aut  vincere 
aut,  si  fortuna  dubitabit,  etc.,  waver,  L. —  7b  ddib- 
crate,  consider,  ponder :  dubitate  quid  agatis :  re- 
Stat  ut  hoc  dubitemus,  uter,  etc. :  percipe  Quid 
dubitem,  meditate,  V. :  an  sonils   mergeret,  0. — 
To  waver,  be  irresolute,  hesitate,  delay :  illi  nubere, 
S.:  omnia  ventre   metiri:  ti-ansire  flumen,  Gs.: 
baud  dubitans,  without  hesitation :  eos  bostis  ap- 
pellare  dubitamus  ? :  non  dubitaturus  quin  cede- 
ret:  tum  dubitandum  non  existimavit,  quin  pro- 
ficisceretur,  Cs. :  quid  dubitas  ?  Cs. :  perterritis  ao 
dubitantibus  ceteris,  S. :  uec  res  dubitare  remit- 
tit,0. 

dubiUB,  adj.  [DVA-],  moving  two  wayg^Jiudw- 
ating:  fluctibus  dubiis  volvi  coeptum  est  mare, 
L. — F  i  g.,  wavering  in  opinion,  do!ubting,  doubtful, 
dubious,  uncertain :  animum  in  causa  dubium  fa* 
cere :  visi  ab  dubiis,  quinam  essent,  L. :  spemque 
metumque  inter  dubii,  V. :  dubius,  Terbis  ea  Tin- 
cere  magnum  Quam  sit,  wdl  aware  how  hard  U 
is,  v.:  dictator  minime  dubius,  bellum  patres 
iussuros,  L. :  mentis,  0.:  sententiae,  L. — Wavering 
in  resolution,  irresolute,  undecided,  hesitating :  dubii 
oonfirmantur,  Cs. :  dubio  atque  baesitante  lugur- 
th&  incolumes  transeunt,  S. :  hostibus  dubiis  in- 
stare,  S. :  spem  dedit  dubiae  roenti,  V. :  conslUa^ 
Ta. :  quid  faciat,  0. :  Mars  errat  in  armis,  V. — 
Doubted  of  uncertain,  doubtful,  dubious^  undeter- 
mined: fortuna  scaenica,  T. :  quae  dubia  sint,  ea 
sumi  pro  certis:  haec  habere  dubia,  to  leave  in 
question :  salus :  victoria,  Cs. :  proelia,  Ta. :  baud 
dubius  rex,  sen  .  .  .  sen  .  .  .,  by  a  cUar  title,  1^ : 
auctor,  unknown,  (). :  gens  dubiae  ad  id  Tolunta- 
tis,  L. :  lux,  i.  0.  twVight,  0. :  sidera,  lu. :  caelum, 
i.  e.  overcast,  V. :  lanugo,  hardly  visihley  O. :  se- 
quitur  annu8   baud   dubiis  QOQSulibue^  certainly 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


dnoeni 


368 


duoo 


Hovn,  L :  fortanam  inter  dabla  numerare,  Ta. : 
bon, It. the  ^meertain  future^  H. :  dubia  cena,  i.  e. 
perpUattg  with  variety^  H. :  an  dubium  id  tibi 
«( ?  ii  t^  fio<  certain  /  T. :  ut  de  ipaius  facto  du- 
biam  esse  nemini  possit :  hoc  nemini  dubium  est, 
quid  iadiearit :  luBtitift  dubium  validisne  potentior 
anois,  0. :  baud  dubiumst  mihi,  quin  possim,  etc., 
T. :  mm  esse  dubium,  quin  poaseut,  etc.,  Cs. :  pe- 
riiflse  me  unA  baud  dubiumst,  T. :  in  dubium  yo- 
care,  to  call  in  quettion :  non  quo  mihi  veniat  in 
iabiam  tua  fides,  u  quettumed:  Dum  in  dubio  est 
ininras,  m  doubt,  T. :  ut  in  dubio  poneret,  utrum 
...  an,  etc.,  L. :  sine  dubio,  eertairdy :  cum  te  to- 
gatifl  omnibus  sine  dubio  anteferret .  .  .  sed,  etc^ 
ioMeu  .  ,  .  inU:  procul  dubio,  L.  —  Doubtful, 
^nbwiie,  preeariotis,  dangtroue^  critical^  difficult, 
adeeru:  foftuna  (opp.  secunda):  res,  S. :  mons 
uceoso,  Pr. :  scire  bunc  lumen  rebus  nostris  du- 
bus  futarom,  L. :  dubiis  ne  defice  rebus,  our  need, 
y. :  tempora,  H. :  aeger,  the  man  in  danger  of 
ieatk,  0. :  Mea  in  dubio  vitast,  u  in  darker,  T. : 
iibertas  et  anima  nostra  in  dubio  est,  & :  suas 
/ortooas  in  dubium  non  devocaturum,  Ca. 

daceoi,  ae,  a,  gen,  nClm  [ducenti],  num,  distr., 
two  hmdred  eaehy  two  hundred:  talenta :  milia,  L. 

docenteaixiiiiB^  adj.  [ducenti],  the  two  hun- 
dredth: lapia,  Ta. :  annus,  Ta. — As  subet.  /.  (sc. 
pars),  one  two  hundredth,  a  half  per  cent,  (as  a 
Ux),Ta. 

ducenti,  ae,  a,  or  CC,  gen.  tQm  (tftrum,  N.), 
won.  [doo+centum],  two  hundred:  sestertia,  S. : 
milia,  S. :  habere  ducentos  servos,  i.  e.  verg  mang, 
E 

duoentiexis  (-!§>)»  odv.  num.  [ducenti],  two 
k»ndrtd  timee,  G. — P  o  e  t.,  many  times,  Ct. 

duoo^  ftxl  (dOxtl,  Ct,  Pr.X  uctus,  ere  [DVC-l 
^  letd,  conduct,  guide,  direct,  draw,  bring,  fetch, 
mnri:  secum  mulierculas :  vix  qua  singuli  carri 
docerentur,  Cs. :  Curru  Victorem,  H. :  ducentedeo, 
fmder  the  conduct  of,  V. :  roucronem,  from  the 
tnbbard,  Y. :  f errum  vaginA,  0. :  bracchia  (of  the 
bow),  bmd,  V. :  sors  ducitur :  ductus  Neptuno 
Mile  sacerdoe,  far  NeptwM,  V. :  pond  us  aratri, 
drem,  0. :  rerooB,  row,  O. :  lanas,  «ptn,  0. :  ubera, 
>tt£k,  0. :  frena  manu,  govern,  0. :  ilia,  i.  e.  be 
Men'winded,  H. :  os,  make  wry  faces :  te  magna 
inter  praemia,  to  great  glory,  V. :  sibi  quisque 
docere,  trabere,  appropriate,  S.  —  Of  a  road  or 
path,  to  lead,  conauct:  qua  te  ducit  via,  V. :  iter 
ad  arbem,  O. :  via  quae  sublicio  ponte  ducit  ad 
lanicQiom,  L.  —  With  w,  to  betake  oneself,  go :  se 
dQtit  fons,  T. — Of  offenders,  to  take,  arrest,  lead 
ewsy,  drag,  carry  off:  in  ius  debitorem,  L. :  duci 
ffl  carcerem :  ad  mortem :  Fuficium  duci  iussit, 
it  St  impriMmcd:  ductura  se  ab  creditore  in  er- 
gutolum,  C^. — Of  a  wife,  to  lead  home,  take,  mnr- 
ry.  mopem /uxorem>  domum.  T. :  uxurem  tiliani 


Scipionis :  filiara  Orgetorigis  in  matrimonium,  Cs. : 
ex  qu&  domo  in  matrimonium,  L.:  tibi  duoitur 
uxor,  V. :  qui  ducat  abest,  the  bridegroom,  O. : 
Conlegam  I^pidum,  wedded,  H. — Of  a  commauder, 
to  lead,  guide,  cause  to  move,  march  :  locis  apertis 
exercitum,  Cs. :  coliortls  ad  cam  partem,  etc.,  Cs. : 
sex  legiones  expeditas,  led  forward,  Cs. :  navem 
contra  praedoues:  per  triumphum  alquem  ante 
currum  (of  a  prisoner) :  quam  in  partem  aut  quo 
consilio  ducerentur,  marcJi,  Cs. :  dueit  quam  proxi- 
me  ad  bostem  potest,  moves,  L.  —  To  lead,  com- 
mand, be  commander  of:  qu&  in  legatione  duxit 
exercitum :  primum  pifum  ad  Caesarem,  in  Cae- 
sar's army,  Cs. :  exercitQs  partem  ipse  ducebat, 
S. :  agmina,  V. — To  lead,  be  leader  of,  be  the  head 
of,  be  first  in:  familiam:  ordines:  toros,  0. — To 
take  in, inhale, drink,  quaff,  imbibe:  spiritum :  tura 
naribus,  H. :  pocula,  H. :  somnos,  V. :  ab  ipso 
animum  ferro,  H.  —  To  produce,  form,  construct, 
make,  fashion,  shape,  mould,  cast,  dUspose:  parietem 
per  vestibulum  sororis,  to  erect :  muros,  H. :  val- 
lum ex  castris  ad  aquam,  Cs. :  voltQs  de  marmore, 
V. :  aera,  H. :  (litteram)  in  pulvere,  draw,  0. : 
mores,  lu. :  alapam  sibi  gravem,  Ph. :  epos,  spin 
out,  H. :  carmen,  0. :  Pocula  ducentia  somnos,  H. — 
Of  processions,  etc.,  to  conduct^  marshal,  lead,  ac- 
company :  f  unus :  triumphos,  V. :  choros,  H. :  lu- 
dos  et  inania  honoris,  Ta.  —  To  receive,  admit, 
take, get,  assume:  ubi  primum  ducta  cicatrix  (i.  e. 
obducta),  L. :  rimam,  0. :  colorem,  V. :  pallorem, 
to  grow  pale,  0. :  Canentem  senectam^Y. :  nomina, 
H.  —  Fig.,  to  lead,  guide,  draw,  conduct :  quo  te 
sapientia  duceret,  H. :  Ad  strepitum  citharae  ces- 
satum  ducere  curam  (i.  e.  ut  cessat),  H. :  Triste 
per  augurium  pectora,  i.  e.fill  with  forebodings, 
V. :  totum  poema,  carries  off  i.  e.  makes  acceptable, 
H. :  series  rerum  ducta  ab  origine  genti8,/o/^>w«i, 
V. — To  draw,  dediux,  derive:  ab  aliquA  re  totius 
vitae  exordium :  ab  dis  inmortalibus  priucipia : 
genus  Olympo,  V. :  utruroque  (amor  et  amicitia) 
ductum  est  ab  amando. — To  lead,  move,  incite,  in- 
duce, allure,  charm :  me  ad  credendum :  ducit  te 
species,  H. :  Quo  ducit  gula,  H. :  lumina  in  erro- 
rem,  0. :  si  quis  earum  (statuarum)  honore  duci- 
tur. —  To  mislead,  cheat,  deceive:  me  istis  dictis, 
T. :  lino  et  hamis  piscis,  0. — In  time,  to  draw  out, 
extend,  protract,  prolong,  spend:  bellum,  Cs.:  in 
ducendo  bello  tempus  terere,  L. :  longas  in  fletum 
voces,  V. :  rem  prope  in  noctem,  Cs. :  ut  ita  tem- 
pus duceretur,  ut,  etc. :  vium,  live  long,  V. :  ubi 
se  diutius  duci  intellexit,  put  off,  Cs. :  aetatem  in 
litteris,  spend.  —  To  calculate,  comptUe,  reckon : 
quoniam  XC  medimnQm  duximus. —  To  reckon, 
consider,  hold,  account,  esteem,  regard:  eum  homi- 
nem,  T. :  filiura  adsistere  turpe  dueunt,  Cs. :  peri- 
cula  parvl  esse  duoenda :  ea  pro  falsis  ducit,  S. : 
si  <]uis  despicatui  dticitiip:  deoriun  luimero  eos 
diicunt  Cd. :  inodest'iaiii  in  cuii.<cientiaiu,  cofistrue 


Digitized  by  V^OOQIC 


duoto 


264 


dnmtaxat 


oiy  S. :  nil  rectum  Disi  quod  placuit  sibi,  H. :  Sic 
equidem  dacebam  animo  f uturum,  V. :  omnia  tua 
in  te  posita  estje:  quae  mox  usu  fore  ducebat, 
expected^  S. — To  regard^  care  for^  have  renpect  to 
(only  with  ratipnem) :  suam  quoque  rationem  du- 
cere,  one^s  owti  advantage:  non  ullius  rationem 
sui  commodL 

duotd,  ftvl,  fttus,  hre./reg.  [duco],  to  lead,  draw, 
conduct:  restim,  T. :  exercitum  per  loca,  S. — To 
take  home,  accompany:  meam  (ancillam),  T. 

duotor,  oris,  m.  [DVC-],  a  lecuier,  commander^ 
chief,  general,  officer:  exercitOs:  itiueria,  guide, 
L. :  Danaam,  V. :  Ductoree  ^iuventutisX  ringlead- 
ers (in  games),  V. :  classis,  jm2o^  Y. 

1.  daotaa»  P.  of  daoo. 

2.  duotOflk  fls,  m,  [  D VC-  ],  a  leading,  conduct- 
ing :  aquae :  aquarum :  muri :  oris,  lineament. — 
ARlitarg  lead,  conduct,  generalship,  command :  rem 
ductu  suo  gerere:  se  ad  ductum  Pompei  applicare. 

dudum,  adv.  [diu+dum],  a  short  time  ago, 
little  while  ago,  not  long  since,  but  now:  quae  tu 
dudum  narrasti,  T. :  quod  tibi  dudum  videbatur: 
Bero«n  reliqui,  V. — Before,  formerly,  of  old,  once: 
ut  dudum  ad  Demosthenem,  sic  nunc  ad  Crassum 
pervfinimus:  Incertior  sum  quam  dudum,  T.:  baud 
talia  dudum  Dicta  dabas,  V. :  quam  dudum  ?  how 
long  ago?  T. :  lam  dudum,  this  long  time ;  see  iam. 

duellum,  see  bellum.        duim,  see  do. 

duloe,  adv.  with  comp,  and  sup,  [dulcis],  agree- 
ably, charmingly,  ddight  filly :  ridens,  H.,  Ct. :  dul- 
cius  canere,  Pr. :  historia  scripta  dulcissume. 

duloedo,  inis,  /.  [  dulcis  ],  sweetness,  pleasant- 
ness, agreeableness,  detightfvlness,  charm :  f rugum, 
L. :  dulcedine  sensum  movere:  orationis:  yocis, 
0. :  amoris,  V. :  inertiae,  Ta. :  bibendi,  Cu. 

duloesco,  — ,  — ,  ere,  inch,  [dulcis],  to  become 
sweet :  uva  dulcescit 

dulciculos,  adj,  dim,  [dulcis],  sweetish  :  potio. 

dulcis,  e,  adj.  with  comp,  and  sup.  [GVOR-], 
sweet :  (animal)  sentit  et  dulcia  et  aroara :  vinum, 
H. :  dulcior  uva,  0. — As  subst.  n  :  Dulce  dedit,  a 
sweet  drink  (i.  e.  mulsum),  0. — F  i  g.,  agreeable,  de- 
lightful, pleasant,  charming,  dear,  soft,  flattering : 
orator:  nomen  libertatis:  po^rnata,  U.i  auditu 
nomen,  L.:  amores,  H. :  Dulce  est  pro  patria 
mori,H.:  cui  patriae  salus  dulcior  quam  conspec- 
tus f uit :  dulcissima  epistula. — AV  subst.  n. ;  Dulce 
satis  umor,  a  delight,  V.  —  Of  persons,  friendly, 
pleasant,  agreeable,  charming,  kind,  dear :  amici : 
amicitia  dulcior:  liberi,  H. :  dulcissime  Attice: 
dulce  decuA  meum,  H. :  quid  agis,  dulcissime  re- 
rum?  H. 

dulolter,  adv,  [dulcis],  agreeably,  sweetly,  pleas- 
antly: sciisuH  movetur. 

dnloitudo,  inis,/  [dulcis],  sweetnem. 


1.  dum,  adv.  of  time,  the  while^  a  while,  now, 
yet. — Only  as  enclitic;  see  etiamdum, nondum, ni. 
hildum,  etc. — With  imper.  (colloq.):  Sosia  Ades> 
dum,  paucis  te  volo,  stop  a  moment,  T. :  abidum, 
T. :  facitodum,  T. :  age  dum,  T. :  agedum,  conferte, 
etc.,  come  now :  agite  dum,  L. :  cedodum,  T. 

2.  dum,  eonj.  [1  dum],  while,  whilst,  at  the  timi 
that,  during  the  tvne  in  which,  where:  dum  conan* 
tur,  annus  est,  T.:  dum  de  his  dispato  iudiciisr 
dum  ea  conquinintur,  ad  Rhenum  oontenderunt, 
Cs. :   Haec  canebam,  Caesar  dum  Fulminat,  V. : 
haec  dum  geruntur:    dum  ea  parant,  L. :  dura 
tempus  teritur,  repente,  etc.,  L.:  dum  Appium 
omo,  subito,  etc.:   ne   bellum   differretur,  dum 
aeger  conlega  erat,  L. :  dum  is  in  aliis  rebus  erat 
occupatus :  qui,  dum  ascendere  conatus  est,  yenit 
in  p^culum :  dum  oculoe  bostium  certamen  aver- 
terat,  capitur  murus,  L. :  dum  ad  se  omnia  irahant, 
nihil  relictum  esse,  L. :  ut,  dum  sine  pericolo  lice- 
ret,  exoederet,  Cs. :  dum  intentus  in  earn  se  rex 
totus  averteret,  etc.,  L. :  Ilia,  dum  te  fugeret,  non 
vidit,  v. — Of  a  period  of  time,  while,  au  the  time 
that,  as  long  as :  vixit,  dura  vixit,  bene,  T. :  dum 
ego  in  Sicilift  sum,  nulla  statua  deiecta  est :  haec 
civitas  dum  erit  laetabitur:  causas  innecte  mo- 
randi,  Dum  desacTit  hiemps,  V.:   dum  longius 
aberant  Galli,  posteaquam,  etc.,  Cs. :  dum  auxilia 
sperastis,  postquaro,  etc.,  L. :  se  duces,  usque  dum 
per  me  licuerit,  retinuisse.— Of  immediate  succes- 
sion, to  the  time  when,  all  the  time  till,  untU:  ut 
me  maneat,  dum   argentum   aufero,  T. :   Tityre, 
dum  redeo,  pasce  capellas,  V. :  mansit  usque'  ad 
eum  finem,  dum  indices  reiecti  sunt :  non  exspec- 
tandum  sibi,  dum  perrenirent,  Cs. :  Multa  passus, 
dum   conderet  urbem,  V. :   dififerant   in   tempus 
aliud,  dum  defervescat  ira. — In  restrictive  clauses, 
as  long  as,  if  so  be  that,  provided  that,  if  Ofdy  :  dum 
res  maneant,  verba  fingant:  oderint,  dum  metuant: 
laborem  pati,  dum  poenas  caperent,S. — With  mocfe 
(often  written  dummodo):  mea  nil  re  fert^  dum 
patiar  modo,  T. :  feram  libenter,  dum  modo  vobis 
salus  pariatur:   quftlibet,  dum   modo    tolerabUi, 
condicione  transigere. — With  tamen .  firmissimum 
quodque  sit  primum,  dum  illud  tamen  teneatur, 
etc. — With  ne,  so  long  €u  not,  provided  that  not,  if 
only  not :  dum  arator  ne  plus  decum&  det :   pec- 
cate,  dura  ego  ne  imiter  tribtinos,  L. 

dumeta  (dumm-),  Onim,  n.  [  dumus  ],  thom^ 
bushes,  a  thorti  -  hedge,  thicket:  saeptum  dumetia 
sepulchrum :  tondere  dumeta,  V. — F  i  g.,  ifitrieacyy 
obscurity:  Stoicorum:  in  dumeta  conrepere. 

dummodo  or  dum  modo,  see  2  dum. 

dumofius  ( dumm- ),  atfy'.  [  dumus  3,  futt  of 
thorn-bushes,  bushy:  nipe*,  V. :  saxa,  O. 

dumtaxat  or  dum  taxat  (not  dunt-),  adv 
[  dum  +  taxo  J.  —  Pro  p.,  while  one  examines  , 
hence,  to  this  extent,  so  far.  in  so  far,  as  fa^  oji 


Digitized  by 


Goog 


le 


dnmus 


265 


duritU 


ttv.'  hoe  recte  dumtaxat:  sint  ista  pulchriora 
dam  taxat  aspectu.  —  Strietly  tpeaking,  precuelt/, 
not  mon^  only^  *i«^piyy  merdy:  cogitans  caaQs 
domuzat  huiuaDoa:  species  dum  taxat  obicitur 
qatedam:  peditatu  dumtaxat  ad  speciem  utitur, 
equites,  etc.,  Gb.  :  sescentos  equites  damtaxat  scri- 
bere,  L. — Strictly  speaking^  at  Utut :  in  tuo  dum 
ttxat  periculo:  eo  nomine  dum  taxat  (i.  e.  certe) : 
lit  qmdris  simplex  dumtaxat,  H. 

(domus,  I),  m.,  a  thorn-bush,  branUde.  —  Only 
p&tr.,a  thicket:  e  dumis  eminens:  silvestres,  V. 

duo,  ae,  o  {ytn.  duOnim,  du&rum,  often  duQra ; 
•«.  mate,  duos  and  duo),  num.  [  D  VA- 1,  two :  po- 
coil:  menses:  milia  nuromtlm :  duo  quisque  coru- 
Mant  Oaesa  manu,  two  each,  V.^The  two,  both: 
doo  consules:  Roscii:  nocuit  sua  culpa  duobus, 
0.:  qui  dno  populi,  L. 

daodeoiens  (-iesX  adv,  mmu  [cf.  duodecim], 
tiKhetime$. 

doodecim  or  XTI,  num,  [  duo  +  decern  ], 
twdn:  dies:  Tabulae,  the  laws  of  the  Twelve 
TableB:  cetera  in  xii  (sc.  Tabulis) :  post  xu^eince 
theeaadmentof. 

dnodecimtu,  a4j*  num.  ortL  [  duodecim  1,  the 
M/th:  legio,  Cs. 

duodeni,  ae,  a,  atf;,  num,  dUtr,  [cf.  duodecim], 
t^'^  each,  twelve  €tpieee :  uxores  habent  deni  inter 
Be  communis,  Cs. :  in  singulos  homines  iugera : 
Per  duodena  astra,  twelve  each  year,  V. :  signa,  0. 

dno-de-qnadrageaiinaB,  adj,  num.  ord.,  the 
f^irty^hth:  anno,  L. 

dno-de-qnadraginta,  num.,  thirty-eight. 

dno-de-qmnqnagenimn  n,  ac{j.  num.  ord.,  the 
fvrty-eighth :  anno. 

dno-de-trioienJi^  adv.  num.,  twenty-eight  times, 
HS(8e.  centena  milia). 

dno-de-triginta  or  duo  de  xxz,  acff.  num., 
*<tnhf^ht:  ca8teHa,L. 

dno^e-vioeni,  ae,  a,  adj,  num.  distr.,  eighteen 
e^ek:  denarii,  L. 

dno-de-viglinti,  num.,  eighteen :  pedes,  Cs.,  C. 
dno-et-vioestmaiu,  Oram,  m.,  soldiers  of  the 
^fenty-seeond  legi<m,Ttu 

dao-et- vioeflimas,  adj.,  the  twenty -second: 
fcpo,Ta. 

(dnoTlratiis  or)  U  virataa,  ace.,  um  [duo- 
^\the  office  of  a  duumvir:  II  viratum  gerere. 

too  vizi,  dooviri  or  H  vlri  (less  correctly 
dnomvin),  drum,  m.,  a  board  of  two  persons,  an 
otraordinary  criminal  court,  duumviri  (selected 
l^  Tollus  Hostilius  to  try  Horatiua),  L. ;  (by  the 
people  to  try  Manlios),  L. ;  (to  try  Rabirius),  C. : 
"•erormn,  keepers  of  the  SibyUine  books,  L. :  na- 
vbIo^  <a  bsdtd  and  eqmp  a  jleet,  L.  -.  ad  aedem 


faciendam,  to  build  a  temple,  L. — A  board  of  colo- 
nial magistrates,  Cs. — Each  of  the  duo  vlri  is 
called  II  vir  or  duQmvir,  L. 

duplex,  icis  {abl.  id ;  rarely  ice,  H.),  ac^j.  [duo+ 
FLEC-],  twofold,  double:  mur'us,  Ca. :  vallum, Cs.: 
rates,  t«  double  rows,  Cs. :  dorsum,  consisting  of  two 
boards,  V. :  pannu.M,  doubled,  H. :  ficus,  cloven,  H. : 
aroiculum,  of  two  thicknesses,  N. :  gemmis  auroque 
corona,  of  twofold  nuUerial,  V. :  Latonae  genus, 
the  two  children,  V. — Twice  as  hug,  twice  as  great, 
double:  stipendium, Cs. :  modus:  dedecus. — Two, 
a  choice  of  two  :  duas  esse  vias  dupliclsque  cursQs . 
opinic—Poet.,  a  pair,  both:  palmae,  \.— Com- 
plex, compound:  duplicis  iuris  Natura,  H. — ^Fig., 
double-tongued,  deceitful:  Ulixes,  H. 

duplioarlaa»  I,  m.  [duplex],  a  soldier  under 
double  pay,  L. 

duplioiter,  adv.  [duplex],  in  two  ways,  in  two 
senses,  for  two  reasons:  dici :  delectari. 

duplioo,  Svl,  fttus,  ftre  [duplex],  to  double,  mul- 
tiply by  two,  repeat:  numerum  obsidum,  Cs. :  co- 
piae  duplicantur,  L. :  duplicato  eius  diei  itinere, 
Cs.:  verba.  —  Of  words,  to  compound:  ad  dupli- 
canda  verba,  L. — To  double,  enlarge,  augment,  in- 
crease: sol  decedens  duplicat  umbras,  V. :  dupli- 
cata  noctis  imago  est,  0. :  bellum,  Ta.— 7b  double 
up,  bow,  bend:  duplicato  poplite,  V. :  virum  dolorc, 
V. :  duplicata  Tolnere  caeco,  0. 

duplos,  adj.  [  DVA.+PLE-],  double,  twice  w 
large,  twice  as  much:  intervalla:  pecunia,  L. — As 
subst.  n.,  the  double,  twice  as  much  :  dupli  poena :  in 
duplum  ire,  have  a  (new)  trial  for  twice  the  amount. 

dupondios,  I,  m., «.  [duo-hpondus],  two  asses, 
two-pence:  tuns. 

diirabiliB,  e,  a<fj.  [duro],  lasting,  0. 

duratUB,  F.  of  duro. 

dure,  adv.  with  comp.  [  duras  ],  hardly,  stiffly, 
awkwardly:  pleraque  Dicere,  H. :  durius  incedit, 
0. :  quid  fusum  durius  esset,  U.^Harshly,  rough- 
ly, sternly,  rigorously:  dicere:  suae  vitoe  durius 
consulere,  I  e.  kiU  themselves,  Cs. :  aooipere  hoc. 

duresoo,  ruT,  — ,  ere,  inch,  [durus],  to  grow 
hard,  harden:  durescit  umor:  campus,  V.:  ora- 
que  duruerant,  0. :  durescente  materia,  Ta. 

dozltaB,  atis,/.  [duras],  harshness:  orationis. 

duriter,  adv.  fdurus],  roughlt/,  coarsely:  vitam 
agere,  T.— F i  g.,  harshly,  sternly:  Factum,  T. 

duritia,  ae  (ace,  duritiem,  0.,  Ct.),/.  [durus], 
hardness:  Duritiam  tacto  capere  ab  acre,  0. :  fern, 
Ct. :  pellis,0. — Fig., hardness, austerity:  duritiae 
student,  Cs. :  virilis:  consueta,  S.— Absence  of  feel- 
ing, insensibility:  animi  sicut  corporis :  duritift  fer- 
rum  ut  superes,  0.— -Harshness,  strictness,  rigor: 
tua  antiqua,  T. :  Duritiae  agi  reus,  0.— Oppressive- 
ness: imperii,  Ta. :  caeli  miiitiaeque.  Ta. 


Digitized  by  V^OOQ IC 


duritieB 


266 


ebrlus 


(duritieB),  see  duritia. 

diiro,  avi,  &tu8,  Are  [durufl].  I.  TVans.ytomake 
hard,  harden,  solidify:  fumo  uvam,  dry,  H. :  calor 
durat  (terram),  V.:  caementa  caloe  durata,  L. :  solo 
nives,  H. :  undam  in  glaciem,  Tb. — F  i  g.,  to  harden 
with  use,  make  hardy,  inure :  membra  animumque, 
H. :  umeroe  ad  yolnera,  V. :  hoc  se  labore,  Cs. : 
ad  versus  mala  duratus,  L. — To  render  hard^  make 
intennble,  dull,  blunt :  ferro  (luppiter)  duravit  sae- 
cula,  H.  —  To  bear,  endure,  resist :  laborem,  V. : 
Vix  durare  carinae  Possunt  Aequor,  H. — II.  In- 
trans.,to  grow  hard:  Turn  durare  solum  Coeperit, 
V. —  To  be  inured,  be  patient,  wait,  persevere,  endure, 
hold  out :  hie,  T. :  in  labore  sub  pellibus,  L. :  Du- 
rate  et  vosmet  servate,  V.  —  Pass,  impers. :  nee 
durari  extra  tecta  poterat,  L.  —  To  hold  out,  con- 
tinue, last,  remain :  totidem  per  annos,  V. :  duret 
geutibus  odium  sui,  Ta. :  durante  originis  vi,  Ta.  : 
eadem  horam  durare  probantes,  H. :  durando  sae- 
cula  vincit,  V. :  in  banc  saeculi  lucem,  to  survive, 
Ta. :  durant  colles,  i.  e.  extend,  Ta. 

duruB,  acfj.  with  comp.  and  sup.,  hard  (to  the 
touch) :  silex^  V. :  ferrum,  H. :  bipennes,  H. :  cutis, 
0.  :  corpus,  impenetrable,  0. :  dumeta,  i.  e.  rough, 
0. :  gal  Una,  tough,  H. — As  subst.  n. ;  nil  extra  est 
in  nuce  duri,  no  shell,  H. — Hard,  harsh,  of  a  taste : 
sapor  Bacchi,  V. — Of  a  sound,  C.  —  Fig.,  rough,  | 
nuie,  uncultivated :   oratione  et  raoribus  :    poeta  I 
durissimus :  durior  ad  baec  studia :  virtus,  Ta. :  I 
gend  duro  robore  nata,  V. :  componere  versQs,  H.  ! 
—  Hardy,  vigorous,  rough :  Spartiatae :  in  arrais  ' 
genus,  L. :    vindemiator,  H. :    ilia  messorum,  H. :  j 
iuvenci,  0.  —  Harsh,  rough,  stem,  unyielding,  un- 
feeling, pitiless,  insensible,  obstinate:  pater,  T. :  se  . 
durum  agrestemque  praebere :  durior  Diogenes :  | 


index  durior :  duri  hominis  vel  potius  rix  homlnis 
videtur :  nos  dura  aetas,  H. :  6s,  shameless,  inmu- 
dent,  T. :  ore  durissiroo  esse :  fermm,  cruel,  V. : 
aures,  V.:  flectere  (me)  Mollibus  lam  dnrum  im- 
periis,  H. — Of  things,  hard,  severe,  toilsome,  oppres- 
sive, distressing,  burdensome,  adverse:  proviDCta, 
T. :  fortuna :  hiemps :  venatus,  O. :  durissiroo 
tempore  anni,  inclement,  Cs. :  valetudo,  H. :  dolo- 
res,  V. :  iter,  V. :  proelia,  V. :  Durum :  sed  levius 
fit  patientia,  etc.,  H. :  hi,  si  quid  erat  durius,  con- 
currebant,  a  difficulty,  Cs. :  si  nihil  esset  duriua, 
Cs. — Plur.  n.  as  subst,,  hardships,  difficulties :  Sic- 
cis  omnia  dura  deus  proposuit,  fl. :  multa,  V. :  ego 
dura  tuli,  0. 

danmvir,   duumviratuB,   daomvlzi,  see 

duovir-. 

duz,  ducis,  m.  and  /.  [DVC-],  a  leader,  conduct^ 
or,  guide :  itineris  periculique,  S. :  locorum,  L. :  its 
ducibus,  qui,  etc.,  guided  by,  Cs. :  Teucpo  duce,  H. : 
Hac  (bove)  duce  carpe  vias,  0. — Of  troops,  a  com- 
mander, general -in -chief :  Helvetiorum,  Cs. :  ho- 
stiura,  S, — A  lieutenant-general,  general  of  cUvision 
(opp.  imperator),  Cs.  —  In  gen.,  a  commander, 
ruler,  leader,  chief  head,  author,  ringleader,  ctdviser, 
promoter:  ad  despoliandum  Diane  templum:  me 
uno  togato  duce :  optitnae  sententiae :  femtna 
facti,  V. :  dux  regit  examen,  H. :  armenti  (L  e.  taa- 
rus),  0. :  Te  duce,  while  you  are  lord,  H. — F  i  g.,  a 
guide,  master,  adviser,  counsellor :  natura  bene  Vi- 
vendi :  Sine  duce  ullo  pervenire  ad  banc  improbi- 
tatem :  quo  me  duce  tuter  (i.  e.  magister),  H.  * 

dynaBteB,  ae,  m.,  =  hvv&STtiQ,,  a  ruler,  prines, 
petty  monarch,  C,  Cs.,  N.  —  Of  the  triumvirs  at 
Rome,C. 


E. 


e,  praep.,  see  ex. 

1.  ea,  see  is. 

2.  ea,  adv.  [abl,  f  of  is ;  sc.  via],  on  that  side, 
thai  way,  tliere:  eft  proxime  accedi  poterat:  eft  in- 
troi  uinpere,  Cs. :  transitum  eft  non  esse,  L. 

eadem,  adv.  [abl.  f  of  Idem ;  sc.  via],  by  the 
same  way :  ventum  est,  e&dem  qua,  etc. :  revertens, 
L. :  csecndens  descendensque,  S.  —  At  the  same 
time,  itkevnse,  T. 

eapropter,  adv.  [  for  propter  -  eft  J,  for  that 
reason,  therefore. — Followed  by  quod,  T. 

eatenUB,  adv.  [abl.f  of  is  +  tenus],  so  far,  so 
lomf,  to  such  a  degree:  catonus,  quoad,  etc. :  verba 
persequens  eatcnus,  ul.  vie. 

ebenuB,  nee  hebenus. 

e-bibo,  bl,  — ,  ero,  to  drink  up,  drain :  qui'l 
ebibent?  T. :  ubera  lactantia,  0. — Poet :  Ne.-to- 


ris  annos,  i.  e.  a  glass  to  each  year,  O. :  haec,  spend 
in  drink,  H. — Of  things,  to  suck  in,  absorb .-  amnXs, 
0. 

e-blandior,  Itus,  Ii-I,  dep.,  to  persuade  by  flat- 
tery, obtain  by  coaxing :  eblandire,  effice  ut,  etc : 
omnia,  L. — P.  pass. :  eblandita  suffragia. 

ebrietaB»  atis,  /  [ebrius],  di^unkenness^  intoxi' 
cation:  ut  inter  ebrietatem  et  ebriositatem  interest: 
in  proelia  trudit  inermeu,  H. :  si  indulseris  ebrie- 
tati,  Ta. 

ebiiositaB,  fttis,/.  [ebriosus],  habitual  drusdt- 

funesM. 

ebiioBUB,  a(fj.  with  comp.  f  ebrius  1,  ffiven  to 

drink,  sottish. — As  subst.  m.,  a  drunkard^  C. F\dl 

of  drink,  drunk  :  ebriosos  sobriis  (inaidiari) :  ma- 
gistra  ebriosior,  Ct :  acina,  jtMcy,  Ct. 

ebriUB,  adj.  [AMB^],full,  sated  (wHh  drink): 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


etKiUio 


267 


edepol 


qoom  to  eris  ebriua.  T.^FuU  of  drink,  drunk,  in- 
UmeoUd:  semper:  iacebat  ebrius,  imu  dead-drunk, 
—fhtr.  18  tubd. :  domus  plena  ebriorum. — F  i  g. : 
Bepng  fortun&  dulci,  intoxicated,  H. :  pueri  ocelli, 
i»toaeated  with  hve,  a. 

e-bnlll^  — ,  — ,  Ire,  to  boil  over:  quod  (die- 
tiim)  solet  ebullire. — With  ace.  :  virtu tes,  i.  e.  with 
phram  about  virtue,  etc. 

ebahUB,  I,n.  [AMBR.],i)a»k?.ttK>rt,  dwarf -Mer, 

ebor,  oris,  n.,  ivory:  ex  ebore  factum:  puer 
qoile  Lucet  ebur,  V. :  ebur  ooemere,  worke  in 
twry;  maestuiD,  tteUuet  of  ivory ^  V. :  Inflavit 
ebur,  hU»  the  tibia,  V. :  ense  vacuum,  scabbard, 
0.:  cunile,  chair,  E.—An  elephant,  lu. 

obmneolii^  adj.  dim.  [  eburoeus  ],  of  ivory : 

ebnmeiifly  adj.  [ebur],  of  ivory:  dentes,  ele- 
fhanlg' tutk$ :  signum :  oolla,  white  as  ivory,  0. 

ebomoBy  adj.  [ebur],  of  ivory :  scipio,  L. :  lecti, 
H. :  ensifl,  with  ivory  hUt,  V. 

ec-,  an  indef  part.,  only  in  compounds. 

icuXoT,  inter;,  [old  interj,  e-|- Castor],  by  Cas- 
tor, T 

9O09m,  I  e.  ecoe  earn ;  see  ecce. 

•0-0^  adv.  demongtr.  —  Calling  attention,  lo  I 
•»/  hMdf  there  I  look/  ecce  autem  video  senem, 
T.:  Eoce  processit  Caesaris  astrum,  V.:  adspice 
^t^  Ecce  meos,  O. — Esp.,  to  announce  the 
pwencc  of  an  object,  here,  lo :  Ecce,  Areas  adest, 
0.  ••  Kccc  m€^  T. :  ecce  tuae  litterae  de  Varrone. — 
"»  *  transitioD,  emphatically  introducing  a  new 
<*ject  or  thought :  ecce  tibi  alter :  ecce  ex  inpro- 
^  logortha,  S. :  ecce  autem  repente  nimtiatur : 
Mec  dum  a^t,  eoce,  eta,  H. :  ecce  aliud  miracu- 
nffl^  Lu— Combined  with  9.pron.per8.  (old  and  col- 
%):  eocum  ipsum  obviam  (i.  e.  ecce  eum),  here 
*^  "^  T.:  eccam  ipsam  (i.  e.  ecce  earn),  T. :  eccos 
r>.e.eoceeoe),T. 

«Ocere^  inter;.  [ecce-^Tem'],look/ lo/ there  f  T. 

^coimi,  eoooa,  see  ecoe. 

OOdlcn^  I,  m.  [Mueoc],  a  syndic,  solicitor  of  a 
<*HB«iifiiify. 

•clatiifl,  eofero,  ecfor,  eofdtuo,  etc.,  see  eff-. 

OCbenedfl^  idia,  /.,  =  ^(p^tc,  the  suckiny-Jish, 

edddna,  ae,/.,  =  lx^$va,  an  adder,  viper. — Of 
we  hiir  of  a  Fury,  O.  :    Lernaea,  the  Lemaean 

B^^MdnfWiH,  ad^.,  of  Echidna  (a  monster,  moth- 
erofGerberuB):  canis,  Cerber\ta,0. 

*ddims,  t,  m.,^  ^^vog,  a  sea-urchin,  H.,  lu. 
-^^  vessel  for  the  table,  slop-bowl,  Hnmng-bowl : 

e,   f.,  =  iKKoyii,   a   selection,    short 


poem,  ecloffue  (often  as  a  title  of  V.*8  Buoolio 
poems). 

edogarii,  Orum,  m.  [ecloga],  select  passages. 
eo^uando,  adv.  interrog.,  ever,  at  any  time: 
ecquando  te  rationem  redditurum  putasti  ? :  quo- 
tiena  hoc  agitur,  ecquandone  niai ?  etc.:   quaero 
ecquando  creati  sint,  etc.,  whether  ever. 

eo-qui,  ecquae,  ecqua,  or  ecqnod  (no  am.),  pron. 
interr,  adj.— Direct,  Is  there  any?  Any?  ecqui  pu- 
dor  eat  ?  ecquae  religio :  ecquae  seditio  umquam 
fuit  ?  hospitem  ecquem  hie  habes  ?  T. :  ecquo  de 
homine  hoc  audivistis  ?  —  Indirect,  whether  any: 
quaerere  ecquo  modo  condemnare  possent. 

eoquid,  adv.  interrog,  [neut.  of  ecquis].— Direct, 
at  aU?  ecquid  te  pudet?  T. :  ecquid  vide8,  quos, 
etc. :  ecquid  sentitiy  ?  etc.,  L. :  Ecquid  animos  ex- 
citat  Hector?  V.— Indirect,  whether,  if  at  all:  po- 
tisse,  ecquid  banc  rem  valere  oportcat 

ecquinam,  quaenam,  quodnara  (wo gen.  or  dot.), 
pron.  intenog.  adj.  [ecqui  -|- nam].— Direct,  Is  there 
any?  any?  eequodnam  principium  putatis?  etc 
— Indirect,  w/uther  any,  if  any  :  dubium,  ecquae- 
nam  fieri  po.^sit  accessio. 

eoquls,  ecquid  (no  gen.),  pron.  interrog.  —  Di- 
rect, Is  there  any  one  ?  any  ?  any  one  ?  anybody  ? 
anything?  ecquis  audivit?:  ecquis  est,  qui  .  .  .?: 
eccui  non  proditur?:  ecquid  respondetur?  —  In- 
direct, whether  any  one,  if  an^dy :  hue  evasit 
.  .  .  Ecquis  cum  eft,  T. :  experiri  ecquid  valerent. 
—  As  adj,  (for  ecqui). —Direct,  any?  Ecquis  erit 
modus?  V.  —  Indirect,  whether  any:  respondeat, 
ecquis  populus  defecerit,  L. 

eoquisnam,  quidnam  (no  gen.  or  dat.),  pron. 
interrog.  subst,  [ecquis H- nam]. — Direct,  any  one? 
anybody  ?  Ecquisnam  tibi  dixerit,  etc.  —  Indirect, 
whet/ier  any  one:  interrogare,  ecquosnam  posset 
nominare. 

eoquo,  adv,  interrog.  [ecqui],  to  any  point  ?  to 
any  remit?  ecquo  te  provehere? 

eouleuB  (equu-),  I,  m.  dim.  [equus],  a  young 
/iorse,foa/,  colt :  \\\  equo  quain  in  eculeo. — A  email 
equestrian  statue :  eculeos  argcnteos  aufert.  —  A 
rack,  torture-fmrse :  facti  in  eculeo  quaestio  est. 

eons,  see  equus. 

edacitas,  atis,/.  [edax],^/W<ony.*  morbus  eda- 
citatis. 

edaz,  acis.  adj.  [ED-],  greedtf,  voracious,  glut- 
tonous, rapaeiom :  hospes:  dominuB,  H. — Devour- 
ing, destructive:  ifjnia,  V. :  imber,  H. :  curae, ^pna^. 
ing,  H. :  tcrapus  reruni,  0. 

edendum,  I.  n.  [P.  of  1  edo],  victuals,  food: 
penuria  eilondi,  V. 

edepol,  interj.  [old  interj.  e+deus+ Pollux], 
by  Pollux:  Bone  edepol  narras,  T. :  Certe  edepol, 


Digitized  by 


Google 


edera  ^ 

(edera,  ae,/),  see  bedcra. 

e-dioo,  dixi,  dictus,  ere  (imper.  e  lice  for  ddic, 
v.). — Of  a  magistrate  or  oflScer,  to  declare,  publishy 
make  knoton^  proclaim,  order,  establish,  decree,  or- 
dain: edicta  die :  diem  comiliis,  L. :  diem  ad  con- 
▼eniendum  militibus,  L. :  iustitium :  senatum  in 
diem  posterum,  a  session  o/,L.:  ut  senatus  ad  ve- 
stitum  rediret :  edicto,  ne  quis  iniussu  pugnaret, 
L. :  cum  edixissentf  senatus  ndesset :  sociis,  arma 
capessent,  Y. :  sese  iudiciuni  non  daturum.  —  Of 
the  praetor,  to  announce  a  policy,  make  an  inau- 
gural  address :  est  tibi  edicendum  quae  sis  obser- 
▼aturus. —  To  make  known,  anfiounce,  declare,  ap- 
point, establish,  order,  ordain,  warn :  Hoc,  H. :  ne 
Tir  ad  earn  adeat,  T. :  uti  turba  veniant,  H. :  no- 
strum esse  filiuro,  T. :  mergos  suavis  assos  (esse), 
H. :  iussus  quae  seiret  edicere,  S. :  quid  repreben- 
dere  Scipio  solitus  sit :  berbam  Carpere  ovis,  Y. 

ediotum,  \  n.  [  edico  ],  a  proclamation^  ordi- 
nance, edict,  manifesto  (of  a  magistrate  or  general- 
in-chief) :  consul  praetor  nova  edicta  proponunt : 
civem  edicto  eicere :  proconsulis,  L. :  rex  Edicto 
vetuit  ne  quis,  etc,  H.  —  £  s  p.,  of  the  praetor,  an 
edict,  inaugural  address  (declaring  the  principles 
on  which  he  will  administer  justice):  praetoris 
edictum  legem  annuam  esse:  finem  edicto  praeto- 
ris adferunt  Kal.  Ian. :  in  edictis  praetoriis  pni- 
dens,  i.  e.  learned  in  the  law  as  defined  by  successive 
praetors:  iudicium  ex  edicto  dare.  —  An  order, 
command:  tuom,  T. 

e-dlBOO,  didici,  — ,  ere,  to  learn  thoroughly, 
learn  by  heart,  commit  to  memory :  aliquid  eius 
modi,  some  such  phrases :  po^tas :  numcrum  vcr- 
suum,  Cs. :  diebus  ediscendi  fasti,  i.  e.  a  calendar 
to  learn  by  heart.  —  To  learn,  study :  istara  artem 
(iuris) :  ritOs  pios  populi,  0. :  modos  vitae,  H. : 
quem  ad  modum  tractandum  bellum  foret,  L. :  tri- 
stia  posse  pati,  0. :  edidici,  quid  Troia  pararet, 
i.  e.  have  experienced,  0. 

e-dissero,  nil,  rtus,  ere,  to  set  foHh  in  full,  re- 
late at  length,  dwell  upon,  unfold,  explain,  tell: 
eadem,  L. :  res  ge8tas,L. :  mihi  haec  vera  rogatiti, 
Y. :  in  edisserendo  subtilior :  edisseri  a  nobis  quae 
finis  familiae  fiat. 

e-dissertd,  — ,  — ,  ftre,  intens.  [e-disscro],  to  set 
forth  in  full,  explain,  rdate:  quae  ediBsertando 
minora  vero  fecero,  L. 

editiduB,  adj.  [  editus  ],  set  forth,  proposed : 
indices,  a  list  of  proposed  jurors  (to  be  reduced  by 
the  challenges  of  the  accused). 

editid,  onis, /.  [2  edo],  a  statement,  account: 
tam  discrepans,  L.  —  In  law,  a  designation :  tribu- 
um  ( from  which  judges  should  be  taken  ). — A 
publiMng:  libri,  Ta. 

(editom,  I),  n.  [editus]. — Only  plur. — Heights, 


18  edooeo 

elevations :  montium,  Ta.,  Cu. — Commands,  orders  : 
Thaumautidos,  0. 

editua,  adj.  with  comp.  [  P.  of  2  edo]. — Of 
places,  devated,  high,  lofty :  locus :  mens  in  ininen- 
sum,  S. :  (campus)  austro,  i.  e.  exposed,  Y. :  tumu- 
lus editior,  Cs. — F  i  g. :  viribus  editior,  stronger,  H. 

1.  edo,  6dl,  esus,  ere,  or  esse  ( est  for  edit ; 
esses,  Ssset,  for  ederes,  etc.,  Y.,  H.,  O.,  lu. ;  Sstur, 
0,^Subj. :  edit  for  edatj  H. ;  edint,  C.)  [ED-],  to 
eat,  coneume :  de  symbolis,  T. :  ut  biberent,  quo- 
niam  esse  nollent :  ut  edint  de  patellft,  i.  e.  ojfer- 
ings  to  the  gods :  amor  edendi,  hunger,  Y.  (cf.  eden- 
dum). — P  r  o  y. :  multos  modios  salis  simul  eden- 
dos  ease  (in  a  long  friendship). — Of  things,  to  eat 
up,  consume,  destroy :  ut  mala  culmos  fisset  robigo^ 
V. :  carinas  lentus  vapor  (i.  e.  flamma),  Y. — ^F  i  g., 
to  corrode,  consume,  devour :  si  quid  fist  animaoiy 
H. :  Kec  te  tantus  edat  tacitam  dolor,  Y. 

2.  e-do,  did!,  ditus,  ere,  to  give  out,  put  forth^ 
bring  forth,  raise,  set  up :  animam,  i,e.aie:  Titam, 
to  end:  spiritum:  clAmorem,  utter :  voces:  que- 
stUs,  0.:  Maeander  in  sinum  maris  editur,  cU*- 
charges,  L. :  ordo  editus  in  altam. — To  bring  forth^ 
give  birth  to,  bear,  produce,  beget :  partum :  quem 
partu  edidit,  Y. :  geminos,  0. :  Electram  Atlas 
Edidit,  Y. — P.  pass. :  in  lucem,  C.  poet. :  parta, 
0. :  de  flumine,  0. :  Maecenas  atavis  regibus,  H. 
-—To produce:  (tellus)  Edidit  species,  0.:  utrum 
alios  terra  ediderit,  L. — To  put  forth,  publish :  de 
re  p.  libros:  delere  licebit  Quod  non  edideria,  H. 
— To  set  forth,  publish,  relate,  tell,  utter,  announce^ 
declare,  disclose:  quid  in  raagistratu  gesserint: 
carmen  post  Tem  actam  editum,  L. :  hominis  no- 
men,  H. :  veros  ortOs,  0. :  mea  fata  tibi,  O. :  era- 
culum :  haec  ex  oraculo  edita  tibi :  ilium  Uctum 
per  inane,  0. :  auctorem  doctrinae  falso  Pythago* 
ran,  L. :  (hunc)  filium  edideriro,  am  inclined  to  eaU 
him,  L. :  opinio  in  volgus  edita,  spread  abroad, 
Cs. :  in  volgus  edit,  profecturo,  etc.,  N. :  editis 
hostium  consiliis,  divtdged,  L. — To  give  out,  pro- 
midgate^  proclaim,  ordain :  verba :  iudicium :  man- 
data  edita,  L. :  quid  fieri  vellet,  L. — To  designate^ 
name :  hostiae,  quibus  editum  est  diis,  caesae,  L. : 
indices  editi  (cf.  editicii) :  sibi  eum  edidit  socium. 
—  To  bring  forth,  show,  display,  produce,  perform, 
bring  about,  cause,  inflict :  oves  nullum  fructum 
edere  possent :  conteroptus  hostis  cruentum  certa- 
men  edidit,  L. :  ingentem  caedem,  L. :  trepidatio- 
nis  aliquantum,  L. :  facinus,  perpetrate:  (soelas) 
in  me :  munus  gladiatoriuro,  exhibU,  L. :  exempluno 
severitatis:  in  te  exempla,  maJce  an  example  of 
you,  T. :  in  eos  omnia  exempla  cruciatOsqae,  Oa. 

e-dooeo,  cul,  ctus,  ere,  to  teach  thoroughly,  in- 
struct,  inform,  apprise :  causam  meam  imperitoa : 
inventutem  mala  faciuora,  S. :  cuncta  edocius,  S. : 
vir  omnis  belli  artis  cdoctus,  trained  in,  L. :  Ad- 
vectum  Aenean,  Y. :  edoctus  tandem  deos  eaae, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


edolo  24 

L :  alqaoe,  quae  dici  vellet,  Cs. :  id  unde  (sit), 
edoce,  T. :  ante  edocti,  quae  interrogati  pronun- 
tiarent,  Gs. :  ut  tot  cladibus  edocti  croderent,  etc., 
L :  Pbaniam  cdocebo,  Ne  quid  vereatur,  T. :  gen- 
teia  casOa  aperire  futuros,  0. :  ordine  omnia,  L. : 
acta,  S. — Of  things,  to  teach^  thow^  prove :  f ama 
edocaerat,  viam  tantum  Alpls  esse,  L. :  edocuit 
ratio  . . .  ut,  etc. :  avaritia  superbiam  edocuit,  S. : 
araritia  deos  neglegere  edocuit,  S. 

e-dolo,  ftvl,  — ^  are,  to  hew  oW,  toork  out^Jimsh  : 
qood  iusseras  edolavi. 

e-domo^  ul,  itus,  &re,  to  conquer^  tubdue: 
(Roma)  edomito  sustulit  orbe  caput,  0. — To  over- 
come, nibjeet :  natura  ab  eo  edomita  doctrinft :  lex 
edomuit  nefas,  H. 

e-donnid,  ItI,  — ,  ire,  to  deep  outj  deep  off: 
cumqoe  (yinolenti)  edormiverant,  etc :  crapulam. 
— Poet. :  nionam,  i.  e.  to  deep  through  the  part 
•/,_H. 

edonnisco,  ere,  inch,  [edormio],  to  deep  out^ 
i^p  off:  hoc  villi,  T. 

education  Onis,  /.  [2  educo],  a  rearing^  train- 
mg^  edueaiion  :  puerilis :  educationis  deliciae,  Ta. : 
feras  inter  se  educatio  conciliet 

educator,  oris,  m.  [2  educo],  a  /otter^/ather^ 
C^A  tutor ^  pedagogue^  Ta. 

edaoatrix,  ids,/,  [educator],  a  nurae:  earum 
(remm)  sapientia. 

1.  e  -  duoo,  dQxI,  ductus,  ere,  to  lead  forth, 
draw  ouiy  bring  off,  take  away:  eos  nobiscum: 
(medicum)  tecum,  i.  e.  to  your  province:  impedi- 
menta ex  castris  educi  iussit,  carried,  Os. :  gla- 
diom,  draw,  Cs. :  gladiis  eductis :  cor  post  tela 
edocta  ref rixit,  O. :  ex  urna  trls :  corpore  telum, 
V. :  naTis  ex  poriu,  put  to  sea,  Cs. :  equos  ex  Ita- 
lii,  extort,  L. :  me  eduxi  foras,  went  out,  T. — In 
lav,  to  bring,  tummon  (before  a  court) :  Sthenium : 
in  ios  ipeum :  ad  consulee.  —  Of  troops,  to  lead 
forth,  march  out,  conduct,  take  awag :  exercitum 
in  expeditionem :  praesidium  ex  oppido,  evacuate, 
Cs. :  ab  urbe  exercitum,  Cs.,  L. :  copias  e  castris, 
Cs. :  copias  castris,  Cs. — To  move  out,  march  out, 
march  away :  ex  hibemis,  Cs. :  tribus  simul  por- 
tia,  L.:  ad  legionem  Pompei  duplici  acie  eduxi  t, 
Ob.  :  in  aciem,  L. — Of  children,  to  bring  up,  rear : 
adulesoentulos  libere,  T. :  quem  eduxeris,  eum 
▼estire:  puer  in  domo  e  parvo  eductus,  L. — To 
bear,  give  birth  to  (poet) ;  alqm  tibi,  V. — To  raise, 
lift  up,  draw  up :  signa  (on  a  stage  curtain),  0. : 
(me)  sub  auras,  O. — To  rear,  erect,  build:  turns 
•Qb  astra  Educta,  Y. :  molem  caelo,  Y. — ^F  i  g.,  to 
etaii:  rirfs  in  astra,  H. 

2.  ednod*  4vi,  fttus,  are  [DYai,  to  bring  up, 
rear,  train,  educate :  una  a  pueris  eaucti,  T. :  apud 
alquem :  ilium  primis  cunis,  0. :  ars  dicendi  ea 
edacat,  devdope:  educata  huius  nutrimentis  elo- 


9  effero 

quentia. — To  produce,  tupport,  raise:  quod  pon- 
tus,  quod  terra  educat,  0. :  berbas,  0. :  Tractus 
uter  lepores  eduoet,  H. 

ediilia,  e,  a^j*  [ED-],  edible:  capreae,  H. 

e-duro,  — ,  — ,  are,  to  last,  continue,  Ta. 

e  -  duruB^  acfj.,  very  hard:  pirus,  Y.  —  Fig., 
attd :  Os,  0. 

efEEuroid  (-feroio), — ,  fertus.  Ire  [ex+farcio], 
to  stuff, fill  out:  intervalla  saxis  efifarciuntur,  Cs. 

effatum  (eof-),  l,  n.  [  effatus  ],  an  ^ateranee^ 
axiom. 

effatna,  P.  of  effor. 

eflfeotid,  6uis,/.  [ex +  2  FAC-],  a  performing, 
practising:  artisi  recta. — In  p hilo a., an efficieni 
cafise. 

effeotor,  oris,  m.  [ex +2  FAC-],  an  effeeter^ 
producer,  cause :  stilus  dicendi. 

effectriz,  Icis,  /.  [effector],  a  producer,  cause  i 
voluptatum. 
efTeotam,  I,  n.  [P.  n.  of  efficio],  an  effect. 

1.  effeotaa,  P.  of  efficio. 

2.  effectua,  Qs,  m.  [ex +2  FAC-],  an  effecting, 
execution,  accomplishment,  performance:  peocare 
sine  efTectu,  i.  e.  an  outward  act :  opens,  L. :  opera 
in  effectu  erant,  nearly  done,  L. :  spei,  L. — An 
operation,  effect,  result:  (herbarum)  effectum  vi- 
dere :  eloquentiae :  sine  uUo  effectu,  L. :  Huio 
effectu  dispar  amnis,  O. :  effectHs  impedire.  Ph. 

efTeminate,  adv.  [effeminatus],  effeminatdy. 

efTeminatna,  acfj.  with  sup.  [P.  of  effemino]? 
womanish,  effeminate:  ne  quid  effeminatum  sit^ 
languor  effeminatissimus :  vox  stupris  effeminata- 

effemino,  ftvl,  &tus,  Sre  [ex+femina],  to  make 
feminine,  represent  as  feminine :  eum  (a6rem). — 
F i g.,  to  make  womanish,  effeminate,  enervate:  vi- 
rum  dolore ;  corpus,  S. :  auimos,  Cs. 

efferatua  (eof-),  a^j.  with  comp.  [P.  of  2  effe- 
ro], wild,  savage,  fierce :  multa:  mores  efferatio- 
res,  L. 

efferitaa  (eof-),  &tis,/.  [efferus],  wildness,  bar- 
barism :  omnem  ecferitatem  expuli. 

1.  e£fer5  or  ecfero,  extull,  dlatus,  ferre  [ex+ 
fero],  to  carry  o%U,  take  out,  bring  forth,  take  away, 
remove :  tela  ex  aedibus :  extra  aedls  puerum,  T. : 
fruroentum  ab  Ilerdft,  Cs. :  signa  portis  efferri 
vidit,  L. :  pedem,  escape,  Y. :  pedem  portft :  sese 
tectis,  Y. :  Furium  longius  extulit  cursus,  L. — To 
carry  out  for  burial,  bear  to  the  grave,  bury :  Ec- 
fertur,  T. :  filium :  eum  quam  amplissime :  extulit 
eum  plebs,  i.  e.paid  his  funeral  expenses,  L. :  anus 
Ex  testamento  elata,  H. :  Per  funera  septem  Effe- 
ror,  i.  e.  toith  a  seven-fold  funeral,  0.  —  To  brittg 
forth,  bear,  produce :  quod  agri  efferant :  aliquid 
ex  sese:  cum  ager  cum  decumo  extulisset,  ten 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


effero 


270 


efflngo 


'old:  (Italia)  genas  acre  virum  Extulit,  V. — To 
ift  up^  elevcUe^  raise:  bos  io  murum,  Cs. :  pars 
operis  in  altitudinem  turris  elata,  Cs. :  pulvis  ela- 
tus  luccm  aufert,  L. :  dcxtra  ensem,  V. :  caput 
antra,  0. :  Lucifer  Extulit  58  sacrum,  rose,  V. : 
ubi  ortQs  Extulerit  Titan,  V. — Fig.,  to  set  forth, 
spread  abroad,  utter,  publish,  proclaim,  express: 
▼erbum  de  verbo  expressura,  translate  literally,  T. : 
si  graves  sententiae  inconditis  verbis  effenintur : 
in  volgum  disciplinam  efferri,  Cs.:  boc  foras: 
Dedecus  per  auras,  0. :  in  volgus  elatum  est,  qu& 
adroganti&  usus,  etc.,  Cs. — To  carry  away,  trans- 
port, excite,  elate:  me  laetitia. — P.  pass. :  roilites 
studio,  Cs. :  tu  insolenlia. — To  bury,  ruin,  destroy : 
ne  libera  efiferatur  res  p.,  L. :  ne  me«  unius  fune- 
re  elata  res  p.  esset,  L. —  To  bring  out,  expose :  me 
ad  gloriam :  alqm  in  odium,  Ta.  —  To  raise,  ele- 
vate, exalt,  laud,  praise,  extol:  hominem  ad  sum- 
mum  imperium :  quemque  ob  facinus  pecuni&,  S. : 
patriam  demersain  extuli :  consilium  summis  lau- 
dibus,  Cs. — With  se,  to  rise,  show  oneself,  appear: 
quae  (virtus)  cum  se  extulit,  etc. — To  lift  up,  elate, 
puff  up,  inflate,  inspire :  an i mum  (fortuna)  flatu 
suo,  L. :  alqm  supra  leges,  Ta. :  quod  ecferas  te 
insolenter :  sese  audacift,  S. :  se  in  potestate,  be 
insolent  in  office :  (fortunati)  eflferuntur  fere  fasti- 
dio :  adrogantifl  clati,  Cs. :  ad  iustam  fiduciam,  L. 
—  To  support,  endure:  laborem :  malum  patiendo, 
do  away  unth, 

2.  effero,  avi,  atus,  are  [efferus],  to  make  wild, 
make  savage,  barbarize,  brutalize :  terram  immaui- 
tate  beluarum  efferari :  speciem  oris,  L. :  gentes 
inmanitate  efferatae:  efferari  militia  animos,  L. : 
Thebanos  ad  odium  Romanorum,  exasperate,  L. 

effertus,  adj.  [P.  of  eflfarcio],  crammed,  rich : 
arva  Asiae,  poet.  ap.  C. 

eflferus,  cuij.  [ex+ferusl,  wry  wild,flerce,  sav- 
age: Dido,  v.:  mensCaci,  V. :  facta  ty ran ni,  V. 

eflfervesco,  ferbui,  — ,  ere  [  ex  +  fervesco  ], 
inch.,  to  boil  up,  boil  over :  aquae  eflfervescunt  ig- 
nibus. — F  i  g.,  to  ferment,  effervesce,  rage :  undae 
comitiorum  ut  mare:  si  cui  nimiura  efferbuisse 
videtur  huius  vis :  incautius,  Ta.  —  To  light  up, 
glow :  Sidera  toto  caelo,  0. 

ef-fervo,  — ,  — ,  ere,  to  boil  up,  boil  over:  in 
agros  Aetnam,  V. :  apes  ruptis  costis  ( boum ), 
swarm  out,  V. 

effetas,  adj.  [ex -\-f etna],  past  bearing,  exhaust- 
ed^ worn  out :  aetas  parentum,  S. :  corpus :  vires, 
V. :  saeclis  senectus,  V. :  viri  senectus,  undiscem- 
ing  of  truth,  V, 

effloaoitaa,  atis,/.  [efficax],  efficiency:  corpo- 


(efflcaciter),  adv. 
tuaUy. — Only  comp. :  e 
Ta. 


efficax],  efficaciously,  effec- 
3cacius  agere,  L. :  obligari, 


effloax,  ftcis,  €ulj.  with  comp.  and  «u;>.  rex  + 
2  FAC-],  efficacious,  effectual,  powerful,  efficient: 
scientia  (magica),  U. :  ad  muliebre  ingenium  pre- 
ces,  L. :  necessitas  efficacior  quam  ratio,  Cu. :  iu 
quibus  (rebus)  peragendis  continuatio  efficacissi- 
ma,  L. :  amara  Curarum  eluere,  H. 

effloienB,  entis,  adj.  [P.  of  efficio],  effective, 
efficient,  producing,  active:  res:  virtus  efficiens 
utilitatis,  the  producer:  ea,  quae  sunt  efficientia 
voluptatum. 

effloienter,  a€h.  [efficiens],  efficiently. 

efficientia,  ae,  /.  [  efficiens  ],  efficient  power, 
efficiency,  influence :  eius  (soils). 

effioid  (eofioio),  feci,  fectus,  ere  fex+facio], 
to  make  out,  work  out,  bring  to  pass,  bring  about, 
effect,  cause,  produce,  make,  form,  execute,  flnishy 
complete,  accomplish :  mi  has  nuptias,  T. :  effectum 
dabo,  rU  attmd  to  it,  T. :   quibus  eifectis,  Cs. : 
facinora :  omni  opere  effecto,  Cs. :  Mosa  tnsulam 
efficit  Batavorum,  Cs. :  unam  ex  duabus  (legioni- 
bus),  Cs. :  unum  consilium  Oalliae,  ^mite  in  pur- 
pose, Cs. :  quantum  viribus  efficere  potuenint,  as 
far  M  their  strength  permitted,  Cs. :  milites  ala. 
criores  ad  pugnandum,  Cs. :  bunc  (montem)  mums 
arcem  efficit,  Cs. :  inritum  Quodcumque  retro  est, 
i.  e.  undo,  H. :  commeatHs  ut  portari  posnent,  Cs.: 
ut  Intel legatis :  effice,  coeamus  in  unum,  O. :  ne 
cui  molesti  sint  publican!:  efficiemus,  ne  nimis 
acies  vobis  cordi  sint,  L.:  ut  effici  non  posset, 
quin  eos  oderim :  quo  is  magis  ingenio  suo  gaude- 
ret,  L.  :  se  ad  efficiendi  utilitatem  referre,  useful 
application. —  To  produce,  bear,  yield:  qui  (ager) 
plurimum  efficit:  ager  efficit  cum  octavo:  quoad 
se  efficere  posse  arbitrabantur,  make  a  profit. — Of 
number  and  amount,  to  make  out,  make  up,  amount 
to,  come  to :  ea  (tributa)  vix,  in  fenus  Pompei  quod 
satis  sit,  efficiunt:    quibus  coactis  XIII  cobortis 
efficit,  Cs. :  ad  duo  milia  boum  effecta,  L. —  To 
make  out,  show,  prove :  quod  proposuit :    animos 
esse  mortalls :  ita  efficitur,  ut,  etc,  it  follows. 

e£f  iotUB,  P.  of  effingo. 

effig;ieB,  ace,  cm,f.  [ex+FlG-],  a  copy,  imita- 
tion, counterpart,  likeness,  semblance,  effigy:  deus 
bominis :  deorum,  0. :  quem  cuperent  evertere, 
eius  effigiem  servare,  hi*  mtre  effigy. — An  image^ 
statue, figure:  avorum  ex  cedro,  V. :  Neronis,  Ta.: 
Saxea  baechantis*,  Ct. :  Lanea,  H. — Fig.,  an  image, 
ideal,  symbol,  expression :  consiliorum  ac  virtutum 
effigiem  reliuquere:  reliquit  effigiem  probitatis 
suae  filium,  ttie  image:  sui  ingeni,  symbol,  L. :  ad 
effigiem  iusti  imperi  scriptus :  ut  res  ipsas  rerum 
effigies  notaret 

effingo,  iinxl,  fictus,  ere  [ex+fingo],  to  strohe: 
manQs,  O.  —  To  wipe  dean,  wipe  out :  spongiis 
sanguinem. — To  form^  fashion,  mould  :  in  tabuli 
oris  liniumenta:  sui  di:<similia:  casQs  in  auro*  V.; 

Digitized  by  V^.OOQ  IC 


efflagitatio 


271 


eilundo 


gressfts  euntis,  imitate,  V. — ^F  i  g.,  (o  et  nreatj  repre- 
tody  portray:  nostros  mores  in  aliei^  )  pereoDis: 
magnitudo,  quae  ilia  possit  effingerf  i.  e.  contain 
tht  reprttentations,  ^ 

efBigitatio^  dnis,/.  [effiagito],  an  urgent  eolic- 
itati<m:  ad  societatem :  intempeetiva,  Ta. 

(efflagitataa,  tu),  m.  [efflagito],  an  urgent  bo- 
lieiiatiaH,^4Jn\y  abl.  sing. :  meo. 

efflagitOr  avi,  fttus,  are  [exH-flagito],  to  de- 
mand urgently,  request  earnestly,  solicit,  insist :  tri- 
banida  potestas  efflagitata  est :  notum  ensem,  V. : 
ab  ducibus  signum  pugnae,  L. :  epistulam  hanc 
efflagitarunt  oodicilli  tui,  reqttired:  a  Dolabellft, 
at  se  mitteret:  a  multis  efflagitatus,  dixit,  etc. 

•ffligo,  flixl,  — ,  ere  [cx+fligo],  to  strike  dead, 
kill, destroy:  ad  effligeDdum  Pompeiura. 

efflo,  avi,  fttus,  ilre  [ex +flo],  to  blow  out,  breathe 
out,  exhale:  ignis  faucibus,  v. :  quern  animain 
eiBantem  reliquisset.  Aw  last  breath:  (anguem) 
Abieit  eflflantem,  dying. 

efBoresod  (ecf-),  rul,  — ,  ere  [  ex+floresco  ], 
inch,  to  bloom,  Jlourish,  abound:  ex  renim  cogni- 
tk>oe  efflorescat  oratio:  (utilitas)  ecflorescit  ex 
tmicitii :  (aetas)  ingeni  laudibus. 

efflnd  (aof-),  fluxl,  — ,  ere  [ex+fluo]»  to  flow 
<mt, flow  forth,  run  out:  cum  sanguine  vita:  ne 
qui  leiis  efflaat  aura,  escape,  0. :  Effluxere  urnae 
maoibos,  slipped  from,  0. — F  ig.,to  transpire,  be- 
some  known:  Utnimque  boo  falsuro  est;  effluet, 
T.:  efBaunt  multa  ex  vestra  disciplinft. — To  drop 
oppose  away,  disappear,  vanish :  ex  iis  (intimis), 
ht  aduded:  ex  animo  tuo,  to  be  forgotten:  quod 
totam  et&uxerat  (so.  ex  memorift  me&). 

effluvliiin,  I,  ft.  [effluo],  an  outlet :  lacQs,  Ta. 

efiodio  ( ezf-,  eof- ),  fodi,  fossus,  ere  [  ex+ 
fodio],  to  dig  out,  dig  up,  mine,  excavate :  fernim  : 
opes,  0. :  signum,  L. :  de  limite  saxum,  lu. :  terram, 
L:  effossis  eorum  domibus,  ransacked,  Cs. :  porttls, 
L  e.  make  by  digging,  V. :  oculi  illi  ecfodientur,  will 
he  tarn  out,  T. :  singulis  effossis  oculis,  Cs. 

(effor  or  eoforX  atus,  an,  dep.  defect.  [ex+ 
for],  to  speak  out,  say  out,  utter,  tell:  effatur  talia 
■applex,  V. :  O  virgo,  effare,  V. :  Incipii  effari,  V. : 
Haec  effatus  pater,  Enn.  ap.  C. :  Sic  effata,  V. : 
eelanda  effando,  L.  —  Pass. :  Non  potest  ecfari 
quantum,  etc.,  C.  po^t :  verba  longo  effata  car- 
mine, expressed,  L. — Of  augurs,  to  define,  set  apart, 
consecrate:  ad  teroplum  effanduin:  locus  templo 
effatus  fuerat,  L. — In  argument,  to  state  a  prop- 
otition:  quod  ita  effabirour, /ormu/a/«. 

effrenate,  adv.  with  comp.  [effrenatus],  unre- 
frainedly,  violently :  incitari :  effrenatius  in  aciem 
i&nipere. 

•flfrenatio,  Onis,/.  [effrenatus],  unbridled  im- 
petuosity:  impotentis  animL 


effrenatUB,  adj.  with  comp.  [ex+frenatus], 
unbridled,  without  a  rein :  equi,  L. — F  i  g.,  ungov- 
emed,  unrestrained,  unbridled:  homines  secundis 
rebus:  libido  effrenatior,  L.:  eupiditas:  effrena- 
tior  vox :  ecfrenati  libidine. 

effrenus,  a<{/.  [ex  +  frenuml,un6ruiZ«/:  equus, 
L. — F  i  g.,  unrestrained:  gens,  V. :  amor,  0. 

effringo,  frSgl,  frftctus,  ere  fex+frango],  to 
break  off,  break  open :  forts :  valvas :  (ianuft)  ef- 
f ractft :  clausa,  S. :  cerebrum,  V. 

effug;id  (ecf-),  fQgl,  — ,  ere  [ex+fugio],— 
Intrans.,  to  ilee  away,  get  away,  escape :  hue  foras, 
T. :  e  proefio :  ad  regem,  Cu. :  Numquam  hodie 
effupie.^,  V. :  vift  Nolam  ferente,  L. :  ne  quid 
simile  paterentur,  L. — TVans.,  to  flee  from,  escape, 
avoid,  shun :  pericula :  mortem,  Cs. :  equitatum, 
Cs. :  vlncula,  H. :  haec  morte  effugiuntur :  peti- 
tiones  corpore  effugi,  i.  e.  barely :  beatus  future 
effngisse,  the  evil  to  come,  Ta. —  To  escape  the  notice 
of,  be  disregarded  by :  nihil  te  effugiet :  nullius  rei 
cure  Romanes  effugiebat,  L. :  meas  effugit  nun- 
tius  aurls,  V. 

effag;ium,  I,  n.  [ex +  2  FVG-],  a  fleeing,  flight, 
escape,  avoidance,  way  of  escape,  means  of  flight: 
mortis:  pennarum,  by  means  of:  naves  peritis 
nandi  dedissent  effiigium,  L. :  ad  effugium  navem 
habere,  L. :  in  publicum,  L. :  reperire  effugium 
malo,  Ph. :  poenas  ob  nostre  reposcent  Effugia,  V. 

effulged,  si,  §re  (once  ere,  V.)  [ex+fulgeo],  to 
shine  out,  gleam  forth,  flash  out :  nova  lux  oculis 
effulsit,  v. :  Faleriis  ingens  lumen  effulslsse,  L. : 
auro,  V. — F  i  g. :  effulgebant  Philippus  ac  Alexan- 
der, L. :  auduciA  aut  insignibus  effulgens,  Ta. 

effultas,  P.  [ej.-\-t\i\t\is],  propped,  supported: 
stratis  Velleribus,  V.:  foliis,  V. 

effundo  (eof-),  fodl,  fOsus,  ere  [ex +f undo], 
to  pour  out,  pour  forth,  shed,  spread  abroad:  lacn- 
mas :  fletQs,  V. :  pro  re  p.  sanguinem :  flumen  in 
Propontidern  bc  effundit,  L. :  Nos  effusi  lacrimis, 
V. —  To  pour  out,  pour  forth,  drive  out,  cast  out, 
send  forth :  telonim  vis  ingens  effusa  est,  L. : 
Ascanio  auxilium  castris  apertis,/or  A8ca7iius,y, 
—  To  hurl  headlong,  throw  down, prostrate:  equui 
consnlem  effudit,  L. :  effusus  eques,  V. :  ipaum 
portis  sub  altis,  V". — Of  a  multitude,  to  pour  out, 
spread  abroad:  sese  multitudo  ad  cognoscendura 
effudit  (sc.  ex  urbe),  thronged,  Cs. :  omnibus  portis 
ad  opem  ferendam  effundi,  L. :  effuso  exercitu, 
scattered,  S. :  quae  via  Teuoros  effundat  in  aequum, 
i.  e.  by  what  way  can  they  be  forced,  V. —  To  bring 
forth,  produce  abundantly :  herbaH:  Auctuinnus 
fruges  effuderit,  H. —  To  lavish,  squander,  waste: 
patriroonium  per  luxuriam:  sumptus:  Effusus 
labor,  wasted,  V. —  To  empty,  exhati^t,  discharge: 
mare  neque  effunditur:  cArcerem  in  forum:  ."ac- 
cos  nummorum,  H.  —  Fi  g.,  to  pour  out,  expret^s 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


effdse 


272 


egredior 


fredy^  e3q>endt  venty  exhaitti:  vobis  omnia,  quae 
sentiebam :  talis  voces,  Y. :  carmina,  0. :  vox  in 
turbam  eif  anditur :  questOs  in  aSra,  O. :  f  urorem 
in  alqm :  omne  odium  in  auxili  spem,  L. :  quan- 
tumcumque  viriuni  habuit,  L. :  virls  in  uno,  0. — 
To  give  up,  let  go^  abandon^  retign:  gratiam  ho- 
minis :  animam,  V. :  manibus  omnia  effundit  ha- 
benas,  V. — With  ««,  to  abandon  onetdf^  give  up^ 
yields  indulge  .*  se  in  aliquft  libidine.  —  P.  paas.^ 
abandoned,  given  up :  milltes  in  licentiam  effusi, 
L. :  in  nos  suavissime  effusus  (Pompeius),  without 
reserve :  in  adulationem,  Ta. 

effuse,  adv.  with  oomp.  [effusus], /ar  mread, 
in  ditordcTy  at  random:  ire,S. :  fugientes,  L. :  se- 
qui,  L.:  effusius  praedari,  Ij.  —  Fig.,  profutdyy 
lavishly^  extravagantly:  donare:  vivere:  animus 
exsultat :  bospitiis  effusius  indulgere,  Ta. 

effuaid,  Snis, /".  [  ex+FV-  ],  a  pouring  forth, 
outpouring^  theadifig:  atramenti:  aquae.  —  A 
thronging  out:  hominum  ex  oppidis.  —  Profu- 
fion,  lavithneat:  pecuniarum  effusiones:  effusio- 
nes  fieri,  extravagant  displayt:  liberalitatem  effu- 
■io  imitatur. — JS^ravagance,  abandonment :  animi 
in  laetitift :  ipsius  in  alios,  unreserve. 

effusUB,  atfj.  with  eomp.  and  «*i/>.,  poured  out, 
extensive,  vcut,  broad,  %oide :  late  mare,  H. :  loca, 
Ta. :  incendium,  L. — Relaxed,  slackened,  loosened, 
dishevelled:  quam  potuit  effusissimis  habenis,  L. : 
comae,  0. :  (nympbae)  Gaesariem  effusae  per  col- 
la,  V. :  cursu  eff uso,  <it  full  meed,  L. — Straggling, 
disorderly,  scattered,  di^persea:  agmen,  L. :  turba, 
V. :  f  uga,  L. — F  i  g.,  unreserved,  profuse,  lavish :  in 
largitione  effusior :  sumptus:  opes,  L. :  licentia,  L. 

effutio,  — ,  Itus,  Ire  [FV-],  to  blab,  babble,  prate, 
chatter :  ista :  levls  versQs,  H. :  de  roundo :  ex 
tempore :  foris,  to  tell  tales  out  of  school,  T. 

effatu5  (eof-),  — ,  tttus,  ere  [ex+futuo],  to 
exhattst  by  indulgence:  ecfututa  latera,  Gt 

e-gelidUB  (eog-),  adj.,  chilly,  chill,  cold:  flu- 
men,  V.  (al.  et  gelido). — Lukewarm,  tepid:  Notus, 
O. :  tepores,  Ot. 

egeno,  entis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
egeoj,  needy,  necessitous,  in  want, poor:  egens  re- 
lictast  misera,  T. :  egentes  abundant :  delectus 
egentium,  Cs. :  nil  magnae  laudis,  not  craving,  Y. : 
non  rationis,  not  destitute  of,  V. :  nihil  illo  egen- 
tius :  egentissimus  ganeo :  egentissirais  largiri,  L. 

egenui^  acfj.  [egeo],  needy,  necessitous,  in  want, 
destitute :  in  rebus  egenis,  V. :  omnium  corpora, 
L. :  aquarum  regio,  Ta. :  castellum  commeatu,  Ta. 

egeo,  ul,  — ,  Sre  [EG-l,  to  be  needy,  be  in  want^ 
be  poor,  need,  want,  lack,  nave  need:  egebat  ?  immo 
locuples  erat :  Semper  avarus  eget,  H. :  omnibus 
rebus,  Gs. :  medicinft :  auxilio,  S. :  auspicia  non 
egent  interpretatione :  auxili,  Gs. :  audaciae,  S. : 
0iim  classis  egeret  (Aeneas),  Y.:  si  quid  moni-, 


tons  egesUu,  H.:  tantuli  quanto  est  opus,  H.— 
To  be  withi  U,  be  destitute  of,  not  to  luive:  quibus 
(rebus)  no6,Ruppeditamar,  eget  ille,  senatu,  etc.: 
auctoritate  e  'mper  eguit 

e-gero^  gessl,  gestus,  ere,  to  carry  out,  bring 
out,  take  away,  remove,  discharge :  cumulata  bona, 
L. :  praedam  ex  hostium  tectis,  L.:  fluctfLs  (e 
navi),  0. :  tantum  nivls,  L. :  aquam  vomitu,  Gu. : 
egeritur  dolor,  is  assuaged,  0. — To  empty,  make 
desolate:  avidis  Dorica  castra  rogis,  Pr. 

egeetaa,  atis,/.  [egens],  indigence,  penury,  ne- 
cessity, want :  summa :  domestica :  in  egestate  per- 
manere,  Gs. :  mortalis,  V. :  egestates  tot  egentiad- 
morum  hominum :  f  rumenti,  S. :  curae  mortalis, 
humanprotection,Y,i  pabuli,S. — ^Fig.:  animi  tui, 
meanness. 

ego  (old  and  late,  ego),  gen,  mel ;  dot.  mihl, 
oftener  mihi  or  ml ;  ace.  and  aM.  mS ;  plw.,  nam., 
and  ace.  nos ;  gen.  nostram ;  gen,  obi.  usn.  nostrl ; 
dot.  and  aU.  n6bis ;  pron.  pers.  [cf .  lyw,  ifii,  vwt], 
/,  me,  toe,  us  (expressed  only  for  emphasis  or  where 
distinction  or  contrast  is  suggested^ :  his  de  causis 
ego  exstiti,  etc. :  si  vobis  videtur,  ludices,  ego  ad- 
fero,  etc :  ut  nos ...  sic  ille :  pars  mei,  H. :  Pan 
melior  mei,  0.:  mei  imago,  Y. :  amantes  mei: 
causa  restituendi  mei:  omnium  nostram  vitae: 
unus  quisque  nostrdm :  odium  nostri :  mihi  defe- 
rens :  mihi  carior :  nova  mi  faciee  surgit,  Y. : 
nobis  tradita:  nobis  certandum  est:  me  andiase 
suspicatur :  me  accuset :  0  me  miserum :  nos  di- 
cere  oporteat:  contra  nos  dioendum:  uU  me  de- 
fensore:  me  consule:  me  digna  vox:  prae  me 
tuli :  quid  nobis  laboriosius  ? :  nobis  absieotibus : 
nobiscum  actum  iri. — With  special  emphasis :  ego 
idem  dixi :  ab  eodem  me  confici:  me  ipeum  egis- 
se :  nemo  erit  praeter  unum  me :  nos,  nos  consuls 
desumus :  Me,  me,  in  me  convertite  ferrum,  V. — 
In  dot.  pleofiast.,  to  suggest  the  speaker*s  interest 
or  feeling  (ethical  dative) :  quid  enim  mihi  Pauli 
nepos  quaerit,  /  should  like  to  know :  Quid  mihi 
Gelsus  ngit?  H. :  hie  mihi  quisquam  misericor- 
diam  nominat?  must  I  hear  f  etc.,  S. — With  ab 
or  ad,  my  house,  our  house:  quia  a  nobis  egredi- 
tur  ?  T. :  venit  (Pompeius)  ad  me  in  Gumanum  ; 
cf.  apud  me,  at  home,  Y. — With  the  praep.  ewn^ 
always  written  mecum,  nobiscum,  see  1  cum. — 
Plur.  for  sina.,  often  in  ofllcial  language,  or  poet. : 
nobis  consulibus:  Nos  patriae  finis  linquirous 
(  opp.  tu  ),  Y.  —  Hence,  absente  nobis,  in  my  ab- 
sence, T. :  insperanti  nobis,  Gt. :  nobis  merenti,Tb. 

egomet,  see  -met. 

egredior,  gressus,  I,  dep.  [ex  +gradior].  I.  7n- 
trans.,  to  go  out,  come  forth,  march  out,  go  away  .- 
ad  proelium,  Gs. :  per  medias  hostium  stationes, 
L. :  extra  finis :  ex  suis  finibus,  Gs. :  e  portu,  «ef 
saU:  a  nobis  foras,  T. :  portis,  Gs. :  Rom&:  £st 
urbe  egressis   tumulus,  just  outside,  Y. :    unde 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


es^egie 


273 


elaboratUB 


ereiit  egressi,  Cs. :  cum  senatum  egressuni  vidi, 
odjimrMd, —  To  tUsembark^  land:  ex  navi,  Cs. : 
raUbus,  O. :  ad  egrediendura  locus,  Cs. :  in  ter- 
rain.—  To  ffo  vpf  climb  J  mounts  ascend:  scalis,  S. : 
ad  summum  montis,  S. :  in  tumulura,  L. :  altius,  0. 
—  Fig.,  io  diffrets^  deviate :  a  proposito.  —  H. 
TVofM.,  to  go  beyond,pas9  out  o/*,  leave:  munitio- 
nes,  Ob.  :  flumen,  S. :  urbem,  L. — F  i  g. :  modum, 
to  tranaffreet^  Ta. :  praeturam,  to  reach  a  higher 
honor  tAon,  Ta. 

egregie,  adv.  with  eomp.  [egregius],  excellently^ 
emmenUy,  gurptutingltf^  tplenaidli/^  ejuiedingly^  ain- 
pdarly :  studere,  T. :  fecerat  hoc :  vincere,  hriU- 
ianily,  L. :  Dixeris,  H. :  cordatus,  Enn.  ap.  C. : 
factns :  munitum  oppidum,  Cs. :  victoria  parta,  L. 
•—Comp, :  egregius  cenat,  lu. 

esreglMB.t(y.  [ex  +grex],  eded^  extraordinary, 
diaiinffuished,  surpaenng,  exceUent,  eminent:  inge- 
niam  ad  miserias,  T. :  diligentia :  facta,  S. :  vir : 
senatufl,  L.:  par  consulum,  L.:  corpus,  i.  e.  in 
beautyy  H. :  silentium,  marveUoue  reserve,  H. :  vir- 
tos,  Cs. :  in  artibus,  S. :  forma,  Y. :  bello,  Ta. : 
conianx,  Y. :  animi,  Y.  —  As  subst.  n. ;  ut  alia 
egregia  tua  oraittam,  S. :  publicum,  ylory^  Ta. 

X  egressuB,  P.  of  egredior. 

2.  egrassna,  ^  m.  [  egredior  ],  a  going  out, 
going  away,  egress,  departure:  veetrum  egressum 
omando:  arcet  egressu  (ventos),  0.:  egressQii 
tioB  sxplorat,  tracks  his  movements,  S. — A  disem- 
barking, landing :  optimum  esse  egressum,  Cs. — 
An  emptying,  mouth  (of  a  river),  0.  —  Fig.,  a 
digression  :  libero  egressu  memorare,  i.  e.  to  expa- 
tiate upon^TK, 

ebem,  intetj.,  ha  I  what  /  ( in  delighted  sur- 
prise): ebem,  tun  hie  eras?  T. 

eheu,  interj.^  ah  /  €Uas  I  (in  pain  or  grief),  T. : 
Khea  soeleris  pudet,  H. :  eheu  me  miserum,  S. 

eho,  inttrj.,  look  here  !  look  you  /  holla  I  soho  /; 
Ebo  to,  emin  ego  te  ?  T. :  Eho  tu  inpudens,  T. — 
With  endii.  dwn.,  see  here  now ^  just  look  here!: 
eho  dum  bone  vir,  T. 

X.  ei,  pron.  pers.,  dot.  of  is. 

2.  9i,  interj.,  oh  I  alas  I :  Ei,  vereor  nequid, 
eic^  T. :  Ei  mihi,  quod,  etc.,  0.,  Y,  Ct,  Tb. 

eia,  see  hiia. 

e-iaoulor,  fttua,  &rl,  dep.,  to  shoot  out^  throw 
out:  aquas,  O. :  se  in  altum,  0. 

elcio  (pronounced  but  not  written  8-iici5),  iScI, 
iectna,  ere  [ex  +iacio],  to  cast  out,  thrust  otU,  drive 
meoffpstt  outy  eject,  expel:  linguam :  eiecto  armo, 
duioeated,  Y. :  ex  senatu  eiectus :  hunc  de  civi- 
late:  a  siiis  dis  penatibos:  finibus,S. :  cadavera 
eetliB,  H. :  in  exsilium  Catilinam. — To  drive  into 
etiU,  bemisk:  a  me  eiectus:  revocemus  eiectos: 
Tarqmniiim  eiectum  aocipere,  from  exile,  Y. — 


With  se,  to  rush  out,  sally  forth :  se  ex  castris,  Cs. : 
si  se  eiecerit  secumque  sues  eduxerit:  se  foras, 
L. — Of  ships,  etc.,  to  bring  to  land,  land:  navis, 
Cs.,  L. —  To  run  aground,  cast  ashore,  strand,  wreck : 
navIs  in  litore,  Cs. :  classem  ad  insulas,  L.  —  Of 
persons,  P.  perf,  wrecked,  shipioreeked :  hanc  eiec- 
tam  recepisse,  T. :  commune  litus  eiectis :  eiectum 
litore  Excepi,  V. — Fig.,  to  expel,  drive  away, free 
oneself  from:  soUicitudines :  amorem  ex  animo: 
memoriam  ex  animis,  L. — With  se,  to  break  forth, 
break  out:  voluptates  se  eiciuiit  universae. — To 
hoot  (off  the  stage),  condemn,  refect,  disapprove: 
cantorum  ipsorum  vocibus  eiciebatur:  quod  tum 
explosum  et  eiectum  est 

eidem,  dot.  of  idem. 

eieotamentam,  l,  n.  [eiecto],  refuse,  jetsam. — 
Plur, :  cetera  maris,  Ta. 

eieotid,  onis,  /.  [eicio],  a  coating  out,  banish- 
ment, exile. 

eieoto,  &vT.  fltus,  hTe,freq.  [eicio],  to  cast  out, 
throw  up :  harenas,  0. :  cruorem  Ore,  Y. 

eieotUB,  P.  of  eicio. 

eiero  or  einro,  hv\,  fttus,  ftre  Fex+IY-],  to  re- 
fuse  upon  oath,  reject  by  oath.  Mure:  id  forum 
sibi  iniquum  eierare,  make  oath  that  the  tribunal 
is  prejudiced:  me  iniquum :  bonam  oopiam,  i.  e. 
make  oath  of  insolvency.  —  To  resign,  abdicate : 
magintratum,  Ta. —  To  renowice,  aljure:  eiurat& 
patria,  Ta. 

(eiioid),  see  eicio. 

eiulatlo,  5ni8,^.  [eiulo],  a  wailing,  lamenting: 
lugubris :  non  vinlis,  H. 

einlattiB,  f^ur.  nom.,  Os,  m.  [eiulo],  a  wailing, 
loud  lamentation :  Philoctetae. 

eial5,  — ,  — ,  ftre  [2  ei],  to  wail,  lament, 

eiiiro,  see  SierO.      eius,  pron.  pers.,  gen.  of  is. 

eiuadem  modi,  eiua  modi,  see  modus. 

e-labor,  elapsuR,  I,  dep.,  to  slip  away,  glide  off, 
fall  out, get  off,  escape:  anguis  ex  columnft  elap- 
sus,  L. :  nexu  sinuoso,  Y. :  haec  elapsa  de  mani- 
bus  nostris :  elapsae  manibus  tabellae,  0. :  quic- 
quid  incidit  faatigio  muscuU  elabitur,  Cs. :  cuspis 
super  galeam  elapsa  est,  slipped,  L. :  ignis  frondls 
elapsus  in  altas,  crept  up,  Y. :  elapsos  in  prarum 
artOs,  i.  e.  dislocated,  Ta.  —  To  slip  off,  get  dear, 
escape:  ex  proelio,  Cs.:  telis  Achivom,  Y. :  inter 
tumultum,  L. :  mediis  Achivis,  Y.  —  F  i  g.,  to  slip 
away, be  lostf  escape:  animus  elapsus  est  Bacchidi, 
i.  e.  became  estranged,  T. :  rei  status  elapsus  de 
manibus.  —  To  get  off,  get  dear,  escape:  ex  tot 
criminibus:  omni  suspicione. — To  dip, fall, glide: 
in  servitutem,  L. 

elaboratUB,  a^.  [  P.  of  elaboro  ],  highly 
wrought,  finished,  labored:  versQs:   conciunitas: 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


elaboro 


274 


eUgO 


non  elaboratua  pes,  i.  e.  a  nmpU  $train,  H. ;  alqs 
in  verbis,  Ta. 

e-laboro,  ftvl,  atus,  fire,  to  labor,  endeavor, 
struggle,  make  an  effort,  take  pains:  in  ea  scien- 
ti& :  in  hoc,  ut  olnnes  intellegant :  ut  prosira 
causis:  ut  (in  me)  esse  possent,  mihi  est  elabo- 
Patura. — To  take  fniins  mth,work  out,  elaborate: 
non  dapes  elaborabuut  saporem,  H.:  quioquid 
elaborari  potucrit  ad  benevolentiam  conciliau- 
dam :  elaboratuin  industrifi. 

e-lamentabillB,  e,  adj.,  very  lamentable. 

e-languesco,  langul,  ere,  inch.,  to  grow  faint, 
fail,  slacken,  relax :  alienft  ignavift,  L. :  proelium 
elanguerat,  Cu. :  differendo  elanguit  res,  L. 

elapsuB,  F.  of  elabor. 

©late,  arfv.  with  comp.  lelnins],  lo/tilg, proudly  : 
loqui :  elatius  se  gerere,  N. 

elatio,  Snis,/.  [elatus],  a  transport,  exaltation, 
elevation:  anirai:  orationis. 

e-latro,  — ,  —,  &i*e,  to  bark  out,  uUerfiercdy: 
quod  placet  Acriter,  H. 

elataa,  adj.  [P.  of  effero],  exalted,  lofty,  high: 
animus :  verba,  high-sounding :  animis  super  bis, 
V. :  insula  opibus,  N. 

eleote,  adv.  [electus],  vdlh  selection. 

eleotio,  Snis,  /.  [electus],  a  choice,  sdection : 
verborum :  condicionum,  of  alternatives,  L. :  lega- 
torum,  Ta. 

eleotrum,  !,«.,  =  ^X««cTpov,  dectrum,  an  alloy 
of  gold  and  silver:  liquidum,  V.:  attouitus  pro 
Electro,  his  j^te,  In.^Amber,  a  fossil  gum  from 
the  Baltic  sea,  O.—Plur. :  Pinguia,  V. 

1.  eleotUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
eligo],  picked,  select,  choice,  excellent :  sexaginta 
(milia  armata),  picked  troops,  Cs. :  milites,  Cs. : 
exercitas,  Ta. :  electissiraa  verba :  scripta,  Ct. — 
As  subst.  m. :  cum  electo  popularium,  Ta. 

2.  (electus,  as),  m.  [eligo],  a  choice. — Only  abl. 
sing. :  necis,  0. 

elegans,  antis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [for 
Sligfins,  P.  of  eligo],  accustomed  to  sdect,  fastidi- 
ous, nice,  delicate:  heia,  ut  elegans  est!  T. :  qui 
se  elegantls  dici  volunt:  elegantissiraus  po6ta,  K. 
-—Select,  choice,  neat, finished,  tasteful,  elegant:  a 
te  elegantiora  desidero  :  elegantissiraae  familiae  : 
opus:  genus  (iocandi). 

eleganter,  adv.  with  comp.  and  sup.  [elegans], 
with  good  judgment,  tastefully,  neatly,  finely,  grace- 
fully, elegantly :  lautiores  accepti :  acta  aetas : 
causain  dicerc :  psallere  et  saltare  elegantius,  S. : 
elegantius  facturos  dixit,  si,  etc.,  becomingly,  L. : 
elegantius  loca  cepisse,  judiciously,  L. :  loqui  ele- 
gantissime. 

eleganUa,  ae,/.  [degans],  taste,  propriety,  re- 


Jinement,  grace,  elegance:  Attica,  T.:  ludorum: 
verborum  Latinorum :  cum  summft  eleganti&  vi- 
vere:  convivionim,  Ta. 

elegeia,  ae,/.,  =  kXeytia,  an  elegy,  elegiac  song: 
clegeia  cantet  Amores,  0. 

elegi,  drum,  m.,  =  ikiyoi,  elegiac  verses,  degy, 
H.,  Tb.,  Pr.,  0.,  Ta.,  lu. 

EleleideB,  — ,/.  [Eleleus],  the  Bacehae,  0. 

XUeleuB,  — ,  m.  [^XcXev.  the  cry  of  the  Bao- 
chantes],  a  surname  of  Bacchus,  0. 

elementum,  \,n.,a  first  principle,  simple  «i^ 
stance,  element :  elemento  gratulor  (i.  e.  ignij,  lu,— 
Plur.,  C,  O.^Plur.,  the  first  principles,  rudunenU: 
puerorum:  prima,  H.:  aetatis,  i.  e.  o/ <rM/<wr€,  0.— 
The  beginning,  origin :  prima  Romae,  0. :  cupidi- 
nis  pravi,  H, :  vitionim,  lu.  • 

elenchuB,  I,  m.,  =  Aryxoc*  <»  <'<*«%  trinket,  ear- 
pendant,  lu. 

elephantUB,  I  (very  rare  in  nom.  »ing.),  and 
(mostly  nom.  sing.)  eleph&s  or  elephans  (an- 
tis), m.,  =  iXi^s,  an  elephant :  procedebat  ele- 
phantus  in  pontem,  L. :  elephans  albus,  H. :  vires 
elephanti.— P/wr. .-  Indici,  T.^Ivory,  V. 

e-levo,  — ,  atus,  are,  to  lift  up,  raise :  conUbu- 
latiouem,  Cs. — P  o  e  *t. :  aura  elevat  preces,  carries 
away,  Pr.  — Fig.,  to  lighten,  alleviate:  aegritudi- 
nem.— 7b  make  light  of,  lessen,  diminish,  impair, 
trifie  with,  disparage,  detract  from :  causas  offen- 
sionum :  quod  esset  ab  eo  obiectum :  rea  gestas, 
L. :  aegritudinem :  alqm :  elevabatur  index  indi- 
ciumque,  L. 

elicio,  licul,  — ,  ere  [ex+lacio],  to  draw  out, 
entice  out,  lure  forth,  bring  out,  elicit:  hostem  ex 
paludibus,  Cs. :  omnis  citra  fluraen,  Cs. :  hostem 
ad  proelium,  L. :  praemiis  ex  civitatibus  optimum 
quemque. —  To  caU  down,  evoke,  raise,  conjure  up  : 
caelo  te,  luppiter,  0. :  inferorum.  animas.  —  TV 
draw  forth,  extract,  produce :  vocem:  terra  elicit 
herbescentem  ex  eo  (semine)  viriditatem  :  ferrum 
e  cavernis:  lapidum  conflictu.ignera:  cadum,  H. 
— F  i  g.,  to  extract,  elicit,  excite,  bring  otU  :  causas 
praeaensionum :  misericordiam,  L. :  ad  ea  elicien- 
da  lovi  Elicio  aram  dicavit,/ar  interpreting,  L. 

filicins,  I,  m.  [ex+LAC-],  a  surname  of  Jupi- 
ter, as  god  of  omens,  L.,  0. 

elido,  si,  sus,  ere  [ex+laedo],  to  strike  out, 
diish  out,  tear  wU, force  out,  squeeze  out:  aurig^a  e 
curni  eliditur:  nubibus  ignis,  0.:  spunia  elisa, 
daxhed  up,  V. :  herbam,  0. :  nervis  morbunk,  H. — 
To  dash  to  pieces,  shatter,  crush  :  caput  saxo,  L. : 
fauces,  to  strangle,  0. :  navls,  Cs. :  anguls,  to 
strangle,  V. — F  ig.,to  break  down,  destroy  :  nervoe 
virtuiis:  acgritudine  eli«ii. 

eligo,  l6gl.  ICctus,  ere  [ex  +  1  lego],  to  p/uek 
out,  root  out:   stirpes   trunco  everso   eligendae 

Digitized  by  V^OOQIC 


ellmino 


275 


sunt :  herbaSy  Cu. — F  i  g.,  to  root  out :  Buperetitio- 
Dis  stirpes. — To  pick  out^  choose^  eleet^  aeleet^  tingle 
out:  iudices  ex  civitatibus:  quern  vis  medi&  turba, 
H. :  fonnas  quasdam  nostrae  pecuniae,  hav$  a 
pre/eref%ce  for^  Ta. :  a  roultis  commodissimura 
quodque,  fiwn  many  aiUhor$:  equos  numero 
omni,  v. :  feras,  Ta. :  ad  minima  malorum  eli- 
genda:  urbi  condendae  locum,  L.:  utrum  Telis 
factum  esse  necne :  fictum  Esse  lovem  malis,  an, 
etc.,  0. :  baud  semper  errat  fama,  aliquando  et 
elegit,  i.  e.  makes  a  (rue  teltctionj  Ta. 

eUmino^  — ,  — ,  ftre  fex  -|-  llmen],  to  put  out 
of  doors:  dicta  foras,  to  olah^  H. 

e-limd,  avi,  atu9,  &re,  tojUe  off^polisk, finish: 
catenas,  0.  —  Fig.:  rationes  ad  tenue  elimatae, 
minut^y. 

elingoifl,  e,  adj.  [ex + lingua],  tongudessy  voice- 
Uts,  speechieu :  testis :  ex  elingui  facundum  con- 
sulem  habere,  L. :  Fannius. 

elisuB,  F.  of  elldO. 

iHix,  icis,y.  [ex  +  1  LAC-l,  an  artificial  water- 
course, ditch:  prospexit  ab  elice  perdix,  0. 

elizuB,  adj.  [ex+LIC-],  thoroughly  boiled^ 
seethed:  assis  Miscueris  elixa,  H. :  vervex,  lu. 

ellam,  for  en  illam ;  see  en. 

ellebonis  (bell-),  i,  m.,  or  ellebomm,  i,  n., 
=  iXAE/BopoCi  hellettore  (a  remedy  for  mental  dis- 
eases) :  Expulit  ellcboro  morbum,  H. :  triste,  Ct. 
— Plur. :  graves,  V. 

ellum,  for  en  ilium ;  see  en. 

e-looo,  ftvT,  &tu9,  &re,  to  let^farm  out:  fun- 
duro :  gens  elocata,  tributary. 

elocfttio,  6nis,/.  [ex +4  LAC-],  oratorical  de- 
livery^ elocution. 

elogimn,  I,  n.,  =  iXcyciov,  an  utterance^  short 
saying,  maxim:  Solonis. — An  epitaph:  in  sepul- 
cfaro  rei  p.  incisuro.  —  A  clause  (in  a  will):  de 
tesUroento. 

eloo€tiiB,  P.  of  eloquor. 

eloqaenfl^  entis,  adj.  with  sup.  [P.  of  eloquor], 
eloquent:  disertos  se  vidisse  multos,  eloquentem 
neroinem :  homo  eloquentissimi :  auctores,  Ta. 

eloqtientia,  ae,  /.  [eloquens],  eloquence: 
summa :  quA  eloquentift  praeditus. 

eloqiiitim,  I,  n.  [eloquor],  expression,  utterance^ 
speedi :  insolitum,  H. :  tona  eloquio,  V.  —  Elo- 
quence: Eloquio  virum  Molliet,  0.:  eloquio  Ne- 
stora  Tincere,  O. 

e-loqaor,  SlocQtus,  T,  dep.,  to  speak  out,  speak 
plainly,  utter,  pronounce,  declare,  state,  express: 
Eloquar  an  sileam  ?  V. :  cogitata  praeclare :  id 
quod  sentit :  unum  elocutus,  ut  tenerent,  etc.,  Cs. : 
Gratom  elocuta  consiliantibus  lunone  divis  *  Ilion, 
Dion,'  H. :  culpetne  probetne,  0. :  quidnam  pro 
magnttodine  renim :  ornate,  copiose. 


e-luoeo,  Qxl,  — ,  fire,  to  shine  oui^  shins /ort\ 
gleam:  inter  flammas  circulus  elucens:  Elucent 
aliae  (apes),  V. — Fig.,  to  shine  out,  be  apparent^ 
be  conspicuous,  appear^  be  manifest:  scintilla  in- 
geni  elucebat  in  puero :  in  eo  ingenium :  virtuti- 
bus  (Pausanias),  N. 

e-luctor,  fttus,  ftrl,  dep.,  to  struggle  out,  force 
a  way  out :  aqua  omnis,  V. :  velut  eluctantia 
verba,  i.  e.  uttered  with  effort,  Ta. — F  i  g.,  to  sur- 
mount, overcome:  locorum  di^cultates,  Ta.:  tot 
eluctandae  mantis,  L. 

e-luoubro,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  work  out  at  nighty 
toil  over:  librum,  Ta. :  causae  tamquam  elucu- 
bratae,  well  prepared. 

eluoubror,  fttus,  ftrl,  dep.  [elucubro],  to  work 
out  at  niglU,  toil  over :  epistulam. 

e-ludo,  8l,  8U8,  ere,  to  stop  playing,  cease  to 
sport :  litus,  quft  fluctus  eluderet.  —  To  parry, 
elude,  avoid:  quasi  rudibus  eius  eludit  oratio  (i.  e. 
in  a  sham  6ght):  elusa  volnera,  0. — To  escape, 
avoid,  shun :  celeritate  navium  nostros,  Cs. :  Orsi- 
lochum  fugiens,  V. :  Satyros  sequentis,  0. :  contra 
eludere  Poeiius,  avoided  a  fight,  L. —  To  make  vain, 
frustrate:  helium  quiete,  quietem  bello,  L.:  his 
miracuHs  elusa  fides,  i.  e.  denied,  L. — To  delude, 
deceive,  cheat :  eludendi  occasiost  senes,  T. :  elusa 
imagine  tauri  Europa,  0. :  eludebas,  cum,  etc.,  you 
were  making  a  pretence.  —  To  mock,  jeer,  make 
sport  of,  trifle  with,  insult:  quamdiu  furor  tuus 
nos  eludet?:  ilium  vicissiro:  per  licentiam,  L. : 
gloriam  eius,  L. :  alqm  contumeliis,  L. 

e-lugeo,  Qxf,  — ,  fire,  to  have  done  mourning: 
quid,  cum  eluxerunt,  sumunt?  L. — To  mourn  for^ 
be  in  mourning  for :  patriam. 

elumbis,  e,  adj,  [ex+lumbus;  prop.,  weak  in 
the  loins']  ;  of  an  orator,  without  energy,  Ta. 

e-lud,  ul,  Qtus,  ere,  to  wash  off,  cleanse  by  wash- 
ing: corpus,  0. — To  wash  away,  remove  by  wash- 
ing :  macula  elui  non  potest :  ut  sanguis  eluatur. 
— F  i  g.,  'o  wash  away,  remove,  blot  out,  get  rid  of: 
libidinem  sanguine :  eluitur  scelus,  V. :  amicitiae 
remissione  usQs  eluendae :  amara  curarum,  H. 

eluaus,  P.  of  eludo. 

(elutus),  adj.  [P.  of  eluo],  washed  out,  watery, 
— Only  comp. :  inriguo  nihil  est  elutius  horto,  H. 

eluvieB,  — ,  em,  6,/.  [ex-|-3  LV-],  an  ovetfiow, 
inundation:  eluvie  mons  est  deductus  in  aequor, 
0. :  maris,  Ta. :  eluvies  iter  morabantur,  Cu. — A 
washing  away,  discharge:  conduce  re  Siccandam 
eluviem,  removal  of  sewage,  lu. — F  i  g.,  of  a  ruinous 
law:  eivitatis. 

eluvid,  onis,/  [ex +3  LV-],  an  overfiow^  ii^ 
undation :  aquarum  :  terrarum. 

em,  interj.,  of  wonder  or  em^hMis^  there  /  r  era 
tibi,  there^sfor  you,  T. 


Digitized  by 


Google 


emanoipo 


276 


611liD6]18 


e-manoipd  or  emanonpo,  An,  &tu8,  ftre,  to 
p%it  out  of  the  pcUemal  authority^  dedart  free, 
emancipate:  filiuro,  L. :  filium  in  adoptionem. — 
To  give  up^  surrender^  abandon  :  (senectus)  si  ne- 
mini  emancipata  est :  emandpatus  feminae,  H. 

e-mano,  AvI,  fttus,  ftre,  toftow  out:  fons  unde 
emanat  aqual :  ex  quo  fonte  virus  emanat,  Cu. — 
Fig.,  to  epring  out^  ariee^ proceed^  emanate:  alio 
ex  fonte  praeoeptores  emanavenint — To  spread 
abroad,  extend:  mala  latius. —  To  become  known, 
come  out :  oratio  in  volgus :  indicia  ooniurationis 
Romam  emananint,  L. :  quae  suspicio  inde  ema- 
navit,  quod,  etc.,  L. :  multb  indiciis,  fratrem  ne 
adsurrexisse  quidem,  L. 

e-Diatareaoo,  ml,  ere,  inch.,  to  ripen,  to  grow 
mildf  be  mitigated:  ira  Gaesaris,  0. 

emax,  acis,  aefj,  [EM.],  eager  to  bug,  fond  of 
buying:  non  esse  emaoem  vectigal  est:  nemo 
minus,  N. :  domina,  0. 

emblema,  atis  (abl.plur.  matis),  n.,  =ifip\tifia, 
emboaeed  work,  r^i^^  raised  omamenta:  pocula 
cum  embleraate. — Teetellated  work,  mosaic:  ver- 
miculatum. 

embolium,  I,  n.,  =  ifipSXtov,  an  interlude, 

emendabilia,  e,  adj.  [emendo],  reparable,  ca- 
pable of  correction :  error,  L. 

emendate,  adv.  [emendatus],  fauUlesslg,  per- 
fectly: loqui. 

emendatid,  dnis,/.  [emendo],  a  correction, 
amendment,  improvement :  philosophiae. 

emendator,  Oris,  m.  [emendo],  a  corrector, 
amender:  civitatis:  noster. 

eznendatnz,  Icis,/.  [emendator],  she  who  cor- 
rects, a  reprover :  vitiorum  lex. 

emendatus,  adj.  [P.  of  emendo],  correct, 
faultless,  perfect :  mores :  vir,  H. :  looutio :  car- 
mina,  H. :  eroendata  maxime. 

e-mendo,  ftvT,fttu8,are  [ex4-mendum],to/r« 
from  faults,  correct,  improve,  amend:  civitas 
emendari  solet  continenti&  principum :  consuetu- 
dinem :  res  Italas  Legibus,  H. — To  correct,  revise: 
annalls  suos.  —  To  atone  for,  compensate  for : 
▼itia  emendata  virtutibus,  N. :  facta  priora  novis, 
0. :  arte  fortunam,  H. 

emensus,  P.  of  emetior. 

e-mentior,  !tus,  Irf,  dep.,  to  speak  falsdy.  He, 
/<f^"»  fabricate,  falsify,  pretend:  in  historiis: 
quantum  sit  omentita  opinio,  i.  e.  had  erred:  au- 
spicia :  ementiundo  invidiam  conflare,  S. :  vanitas 
ementiendae  stirpis,  L. :  me  beneficio  obstrietum 
esse :  natam  e  terra  sibi  prolem,  L. — P.  pas.'*. : 
de  ementitis  auspiciis,/or^«ef,  lying. — As  subst.  n. : 
ementita  et  falsa. 

e-mercor,  fttus,  &rl,  dep.,  to  buy  up,  bribe: 
hostes,  Ta. :  avaritiam  praefecti,  Ta. 


e-mereo,  ul,  itus,  dre,  to  obtain  by  service, 
earn,  merit,  deserve :  virum,  0. :  bonores,  Pr. : 
emeruit  vocis  habere  fidem,  0.  —  To  serve  out, 
complete  (a  term  of  service):  spes  emerendi  sti- 
pendia,  L. :  homines  emeritis  stipendiis,  discharged 
veterans,  S. :  tempus  (magistratOs)  emeritum  ha- 
bere :  emeritis  medii  temporis  annis,  0. — F  i  g. : 
tamquam  emeritis  stipendiis  libidinis:  emeritis 
exiret  cursibus  annus,  O. 

e-mergo,  si,  sus,  ere,  to  bring  forth,  bring  t6 
light,  raise  «jp.'  e  gurgite  volt&s,  Gt:  sum  visus 
emersus  e  numine.  —  Fig.,  to  extricate  onesdf, 
raise  onesdf  up,  rise:  ex  mat  is  se,  N. :  emersus 
ex  tenebris :  velut  emerso  ab  admiratione  aniroo, 
L.  — Intrans.,  to  come  forth,  come  up,  come  out, 
arise,  rise,  emerge :  equus  emersit  e  flumine :  de 
paludibus,  L. :  ex  Antiati  in  Appiam,  to  escape : 
aves,  quae  se  in  mari  mergerent :  quae  cum  emer- 
sissent :  sonus  (solis)  emergentis,  Ta. — F  i  g.,  to 
extricate  onesdf,  rise,  escape,  come  forth,  free  one- 
self, emerge, get  dear,  appear:  quft  ex  vitft  emersit : 
ex  paternis  probris:  ex  omni  saevitia  fortuuae 
(virtus)  emersura,  L. :  incredibile  est  quantum 
civitates  emerserint,  devoted  themsdves:  Hand  fa- 
cile emergunt,  quorum,  etc.,  become  famous,  lu. : 
depressa  Veritas  emergit:  res,  unde  emergi  non 
potest,  T. :  ex  quo  magis  emergit,  quale  sit,  etc. 

e-meritos,  adj.,  that  has  finished  work,  past 
service:  equi,  0. :  aratrum,  0. :  acus,  lu.— /Ifur.  fit. 
as  subst.,  discharged  veterans,  Ta. 

emersoB,  P.  of  emerge. 

e-metior,  mSnsus,  Irl,  dep.,  to  measure  out: 
spatium  oculis,  V.  —  To  pass,  pass  over,  traverse  : 
tot  inhospita  saxa,  V. :  iter,  L. :  longitudinena 
Italiae,  L. :  spatium  pedibus,  Ta. — P.  pass.,  paned 
through,  traversed:  multo  maior  pars  itineris,  L. : 
Emenso  Olympo,  V. — To  stsrvive:  tres  principes, 
Ta.  —  P.  pass. :  emensae  in  lucem  noctes,  lived 
through,  0. — To  impart,  bestow:  aliquid  patriae, 
H. :  voluntatem  tibi. 

e-meto,  — ,  — ,  ere,  to  mow  away,  mow  down  : 
plus  frumenti  agris,  H. 

e-mlco,  cul,  cfttus,  ftre,  to  spring  out,  spring 
forth,  break  forth,  leap  up:  Emicat  ex  oculis  flam. 
ma,  0. :  scaturiges,  L. :  sans^uis  in  altum,  O. :  ie> 
lum  nervo,  0. :  iu  currum,  V. :  saxa  tormento,  L. : 
carcere,  to  escape  from,  0. — To  stand  out,  project : 
scopulus  alto  Rurgite,  0.  —  F  i  g.,  to  be  prominent, 
be  conspicuous :  verbura  emicuit  decorum,  H. :  cla> 
ritate  rerum,  Gu. 

e-migro,  ftvl,  — ,  fire,  to  move,  depart,  emigrate  : 
ex  ill&  doroo :  domo,  Gs. :  e  vit&. 

eminenii,  entis,  adj.  with  comp.  [P.  of  emineo], 
standing  out,  projecting,  prominent,  high,  lofty: 
oculi :  promunturia,  Gs. :  saxa,  S. :  geuae  lenfter : 
trabes  eminentiores,  Gs. :  per  inaequaliter  eminea- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


eminentia 


277 


emptns 


tU  ropis,  irregular  spurs^  L.  —  Fig.,  prominent^ 
dittinetivt:  species,  quae  nihil  habeat  eminentis. 
— Eminent^  disHnguinhed :  eraiDentior  eloqueiitia, 
Ta. :  oratores,  Ta.  —  Hur.  m.  as  suUt. :  sinistra 
erga  eminentis  interpretatio,  Ta. 

Sw^ln^wHa,  ae,/.  [eminens],  a  dittinctivefeature^ 
eonqncuouM  pari  :  nulla. —  77^  liffhU  (in  painting). 

emlneo,  ul,  — ,  ere  [ex +2  MAN-],  to  stand  aut^ 
project,  reach  vpward:  eminere  et  procul  vidori, 
Cs. :  retustae  radices,  S. :  basta  in  partis  ambas, 
0.:  iugum  in  mare,  Cs. :  ex  terra  in  altitudinem 
zxx  stadia,  Gu. :  belua  ponto,  0. :  ut  per  costas 
ferram  emineret,  L. :  acies  extra  proelium,  L. — 
F  i  g.,  to  he  prominent,  gtand  out,  he  conspicuous : 
qaomm  eminet  audacia:  ex  ore  crudelitas:  pri- 
rata  inter  publioos  honores  studia,  L. :  supra  ce- 
tera, L. :  desperatio  in  voltu,  L. :  vox  eminet  una, 
is  tUsiinetljf  heard,  0. — To  distinguish  oneself,  he 
etmnent :  inter  omnis  in  omni  genere  dicendi :  tan- 
torn,  L.:  altioSfN. 

eminnBi  adv.  [ex-f  manus]. — Of  fighting,  o/oo/, 
beyond  sword  reach,  at  a  distance,  a  spear* s-throw 
off:  eminns  telis  pugnabatur,  C^ :  sauciari,  S. : 
oertare,  Ta. :  Dryopem  ferit  liasta,  V. :  faces  in 
aggerem  iaciebant,  Cs. :  fer  opem, /rom  afar,  0. 

e-imror,  — ,  &r1,  da^.,  to  gate  at  in  wonder,  stand 
aghast  at :  aequora,  H. 

eoiiBsarlum,  l,  n.  [emitto],  an  outlet,  drain. 

emiasaiiuflk  V,  m.  [emitto],  a  scout,  spy. 

wniiirio,  onis,  /.  [emitto],  a  projecting,  hurl- 
ing: telorum  grayiores  emissiones  habere.  —  A 
letting  go,  rdeamng  :  serpentis. 

fiinlnmii,  P.  of  emitto. 

e-mltto,  misl,  missus,  ere,  to  send  out,  send 
forth:  essedarios  ex  silvis,  Cs. :  equitatu  emisso, 
Gs. :  pabalatum  emittitur  nemo,  Cs.  —  7b  drive^ 
force,  hurl,  cast,  discharge :  aculeos  in  hominem : 
pila,G8. :  bastam  in  finis  eorum,  L. — To  drive  out, 
expd:  abs  te  emissus  ex  urbe:  hostem. — To  send 
out, publish:  tabulas  in  provincias:  aliquid  dig- 
num  nostro  nomine :  emissus  (liber),  H.  —  To  Ut 
go,  Ut  loose,  release,  drop,  let  out :  hominem  e  carce- 
re :  scutum  manu,  abandoti,  Cs. :  ex  lacu  Albano 
aqua  emissa,  L. :  animam,  expire,  N. — To  let  slip, 
suffer  to  escape:  emissus  hostis  de  manibus,  L. : 
bostem  manibus,  L. :  alqm  sub  iugum,  i.  e.  on  con- 
dition of  pasting  under  the  yoke,  L.  —  To  set  free, 
emancipate  (usu.  with  manit) :  emissast  manu,  T. : 
domini  eomm  quos  manu  emiserat,  L. :  quin  emitti 
aeqnom  siet,  T. :  libra  et  acre  liberatum  emittit 
(of  a  debtor),  L. — With  se  or  pass.,  to  start,  hreak 
forth:  tamquam  e  caroeribus  emissus  sis:  utrum 
annati  an  inerroes  emitterentur,  evacuate  (the  city), 
L — F  i  g.,  to  utter,  give  utterance  to :  vocem :  seme! 
enussnro  verbum,  H. :  argumenta.  —  To  Ut  slip, 
iotf :  emiBMi  de  manibas  res,  the  opportunity,  L. 


em5,  emi,  6mptus,  ere  [EM-],  to  hug,  purchase : 
domum  :  inuliercm  a  scctoribus :  bene,  cheap : 
male,  dear:  care,  H. :  tabemas  in  publicum, ^or 
the  public,  L. :  fundum  in  diem,  ofi  credit,  N. : 
quauti  eroptast,  T. :  emit  tanti,  quanti  voluit,  etc : 
aiit  non  minoris  aut  pluris :  bona  duobus  railibus 
nummum.  —Fig.,  to  hug,  buy  up,  purchase, pay 
for,  gain,  acquire,  procure,  obtain:  spem  pretio, 
T. :  fidem :  mdices,  to  hrihe :  Te  sibi  generum 
Tcthys  eroat  undis,  V. :  me  dote,  0. :  pulmenta 
laboribus  empta,  H. :  percussorem  in  alqm,  Cu. 

e-moderor,  — ,  — ,  an,  dep.,  to  moderate:  dolo- 
rem  verbis,  0. 

e-modulor,  — ,  — ,  ftrl,  dep.,  to  sing,  celebrate: 
Musam,  O. 

emolimentum,  l,  see  emolumentum. 

e-moUio,  il,  Itus,  ire,  to  make  soft,  soften: 
arcfls,  L.  —  Fig.,  to  soften,  make  mild,  enervate: 
mores,  0. :  exercitum,  L. :  quos  nondum  pax  emol- 
lient, Ta. 

emolnmentmn  (emoll-),  I,  n.  [ex+MAfi-], 
gain,  profit,  advantage,  henrfit:  nullum  ad  Seaman- 
drum  venturum :  nullo  emolumento  impelli  in 
fraudem  :  ut  quam  maximum  emolumentum  novis 
sociis  esset,  L.:  emolumcnta  communia. 

e-moned,  — ,  — ,  ere,  to  admonish:  te  ut  con- 

sequare,  etc.  (dub.). 

e-morior,  — ,  I  (old,  Irl,  T.),  dep.,  to  die  off,  die, 
decease:  miserabiliter:  emori  sa tins  est,  T. :  maxi- 
mo  cum  dolore :  per  virtutem,  S. :  ante  emoriar, 
quam,  etc.,  0.  —  Fig.:  quorum  laus  emori  non 
potest,  pass  away :  amor,  0. 

e-moveo,  niovi  ( eroO:<tis,  L.  \  m5tus,  Sre,  to 
move  out,  move  away,  remove,  expn,  dislodge:  mul- 
titudiuera  e  foro,  L. :  cis  Voltumum  emovendi, 
L. :  magno  cmota  tridenti  Fundamenta,  stirred, 
V. — F  i  g. :  pestilentia  ex  agro  Romano  emota,  L. 
(old  form.) :  dictis  curae  emotae,  V. 

empiilctis,  I,  m.,  =  (/<irccp(«c<$C(  a  physician 
guideahy  experience,  empiric. 

empoiliim,  I,  n. ,  =  ifiiropioy,  a  place  of  trade, 
market-tmon,  market,  mart :  Puteolanorum. 

eznptio,  Onis,  /.  [  EM-  ],  a  buying,  purchase : 
falsa :  bonorum :  mancipionim,  Ta. — A  purchase, 
thing  hoftght :  illae  emptionis. 

emptito,  avi,  atus,  are  [  emo  ],  to  buy,  pur- 
chase: operam,  Ta. 

emptor,  6ris,  m.  [  EM-  ],  a  huyer,  purchcuer : 
bonorum :  emptorem  reperire :  hians,  H. :  Dede- 
corum  pretiosus,  who  pays  dearly  for,  H. 

emptam,  I,  n.  [emptus],  a  purchase,  contract 
(^purchase:  quae  ex  empto  aut  vendito  contra 
ndem  fiunt,  in  huying  and  selling. 

exUDtus.  P  of  emo. 


Digitized  by 


Google 


emulgeo 


278 


eniniTero 


e-mulgeo,  — ,  ulsus,  dre,  to  drain  aut^  exhcnui : 
emuUo  sero,  Ct. 

emunotUB,  P.  of  emungo. 

emongo,  nxT,  nctus,  ere,  to  wipe  the  noee^  blow 
the  nose:  emungeris,  lu. — In  the  phrase,  emunctae 
naris,  clean-noeed^  i.  e.  of  nice  diecemment^  of  fine 
taetCy  H.,  Ph. — To  cheats  swindle :  emuncto  Simone, 
H. :  argento  senes,  T. 

e-munlo,  il,  Itus,  ire,  to  fortify^  secure^  wall  off^ 
etrengihen.:  locus  arcis  in  modum  emunitus,  L.: 
obice  postes,  V. :  ronrus  supra  oeterae  modum 
altitudinis  emunitus,  hwU  up,  L. —  To  dear^  make 
paseable:  silvas  ac  paludes,  Ta. 

eo,  interj.,  calling  attention,  or  expressing  sur- 
prise or  indignation,  lof  behold/  see/  there/ :  en 
crimen,  en  causa,  cur,  etc. :  en  ego,  V.,  H. :  eu 
memoriam  sodalis :  en  causam  cur,  etc. :  en  hoc 
illud  est :  en  cui  liberos  committas :  ipse  en  ille 
incedit,  L. :  en  quid  ago  ?  V. :  en  cur,  etc — With 
um^uam  (often  written  enumquam)*  Cedo  dum, 
enumquam  audisti?  etc.,  eay^  did  you  everf  etc., 
T.:  en  umquam  fando  audistis,  etc.,  have  you 
never  heard?  L. :  En  umquam  mirabor,  etc.,  OA, 
ehaU  I  ever?  V. — With  iniper.^  come/  here/ :  en 
accipe,  V. :  en  age  Rumpe  moras,  V. — In  crasis 
with  iUum,  illam:  ellum,  there  he  «,  T.:  Ellam 
intus,  T. 

enarrabilU,  e,  atfj.  [enarro],  that  may  be  ex- 
plained, intelligible:  textus  clipei,  V. 

e-nirrd,  &▼!,  fttus.  Are,  to  eaaplainfuUyy  recount, 
describe,  interpret :  rem  seni,  T. :  res  tuas  gestas : 
alcui  somnium. 

e4iaBOor,  natus,  1,  dq>.,  to  grow  up,  grow  out, 
eprout,  spring  up,  arise:  laurea  in  puppi  enata, 
L. :  rami  enati,  s/iot  otU,  Cs. :  in  aede  capillus,  L. 

e-natd,  avi,  — ,  are,  to  swim  aioay,  escape  by 
swimming :  f ractis  enatat  exspes  Navibus,  H. : 
pauci  enatant.  Ph. — F  i  g. :  reliqui  enatant  tamen, 
gdoff. 

enatus,  P.  of  enascor. 

e-navig5,  ivi,  — ,  are,  to  sail  away:  e  scrupu- 
losis  cotibus. — To  traverse:  unda  omnibus  enavi- 
ganda,  H. 

endo,  praep.  [old  form  of  in],  in :  endo  caelo, 
C.  (XII  Tabb.). 

endoploratus,  P.  [endoploro,  old  for  imploro], 
to  cry  for  help :  endoplorato,  ut,  etc.,  a  cry  for 
help  naving  been  raised^  C.  (old  form.). 

endromlB,  idis,/.,  =  Ivipofiic,  a  coarse  woollen 
cloak,  athlete's  wrapper,  lu. 

e-neo5  or  enioo,  — ,  ctus,  &re,  to  kill  off,  ex- 
haust, wear  out,  destroy,  torment,  plague :  enectus 
81  ti :  squalore  enecti,  half  dead,  L. ;  bos  est  enec- 
|us  ari^ndo,  H. :  me  rogitando,  T. :  enicas,  you  are 


a  plague,  T.  —  Fig.:  pars  animi  inopia  enecta, 
overcome, 

enectus,  P.  of  eneca 

enervatus,  adj.  [  P.  of  enervo  ],  unnerved, 
weakly,  effeminate,  unmanly:  homines:  ratio  et 
oratio:  sententia. 

enervla,  e,  adj.  [ex+nervus],  nerveless,  weak: 
orator,  Ta. 

enervo,  ftvl,  atus,  &re  [ex+nervus],  to  enervate, 
weaken,  make  effeminate,  deprive  of  vigor :  me 
enervavit  senectus :  epulae  enervaverunt  corpora, 
L. :  undis  arta8,'0. :  vires,  H. :  ut  enervetur  ora- 
tio oompositione  verborum. 

enicd,  see  eneoo. 

enim,  conj.  ( usu.  after  the  first  word  in  its 
clause).     I.  In  explaining  or  specifying, /or, /or 
instance,  namely,  that  is  to  say,  I  mean,  tn  fad  : 
similis  sensus  exstitit  amoris  .  .  .  nihil  est  enim 
virtute  amabilius:  noo  videtnr  celare  emptores 
debuisse ;  neque  enim  id  est  celare,  etc  —  In  a 
parenthesis, /or,  tn  fact,  observe:  ut  antea  dixi 
(dicendum  est  enim  saepius):    Hie  tibi — fabor 
enim  .  .  .  — bellum  geret,  V. — In  a  transition  to 
an  explanatory  fact  or  thought,  for,  in  fact,  now^ 
really:  quod  scelus  unde  natum  esse  dicamua? 
lam  enim  videtis,  etc :  nihil  est  enim  tam  popu- 
lare  quam  bonitas. — Often  in  exhortations,  etc. : 
attendite  enim  cuius  modi  edicta  sint. — II.  In 
giving  a  reason,  for,  the  reason  is  that,  because : 
tolle  banc  opinionem,  luctum  sustuleris.    Nemo 
enim  maeret  suo  inoommodo. — E 1 1  i  p  t,  giving  a 
reason  for  something  implied, /or,  (/coursd,  natu- 
rally, but :  qui  multa  praeclara  dicit ;  quam  enim 
sibi  constanter  dicat,  non  laborat,  i.  e.  but  that  goea 
for  little,  for,  etc. :  ne  tibi  desit  ?  Quantulum  enim 
summae  curtabit  quisque  dierum,  si,  etc,  i.  e.  that 
is  no  reason,  for,  etc,  H. — Without  a  verb :  quid 
enim  ?  why  not  f  w/uU  objection  can  be  made  f  :  quid 
enim?  fortemne  possumus  dicere  eundem  ilium 
Torquatum  ? :  Militia  est  potior ;  quid  enim  ?  oon- 
curritur,  etc.,  H. — ^III.  In  confirming,  in  fact^  tf»- 
deed,  truly,  certainly,  assuredly,  to  be  sure:   quid 
illas  censes  (dicere)  ?  nil  enim,  nothing  at  aU^  T. : 
Caesar . . .  interfici  iussit,  arbitratus  .  .  .  Ille  enim 
revocatus  resistere  ooepit,  and  in  fact,  Cs. :   Sed 
neque  .  .  .  nomina  quae  sint  Est  numerus ;  neque 
enim  numero  conprendere  refert,  and  truly ^  V. : 
quis  est,  qui  velit  .  .  .  vivere?    Haec  enim    eat 
tyrannorum  vita. — With  tm/x?r.,oom«,  now.*  atten- 
de  enim  paulisper ! — In  replies,  of  course,  certain^ 
ly,  no  doubt:  A.  quid  refert?     J^.  Adsuut   enim 
qui  haec  non  probent. 

enim-vero  or  enim  vero,  adv.,  yes  iruieetL 

yes  truly,  assuredly,  of  a  truth,  to  be  sure,  iwuleed  ,• 
Enim  vero  Chremes  ciuciat  adulescentulum^  T.c 
enim  vero  ferendum  hoc  quidem  non  est  :*  \x{^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


enisns 


279 


60 


emiDTero  tu  exdamaa,  etc. :  turn  enimvero  deorum 
ira  admonuit,  etc.,  L. — In  replies :  Pa.  iDcommode 
hercle.     CK  Immo  enimyero  infeliciter,  T. 

emBOB,  P.  of  enitor. 

e-niteo,  tul,  — ,  6re,  to  shine  forth^  shine  otU, 
gleam,  brifffUen:  Fniges  enitent:  egregio  decus 
enitet  ore,  V. — F  i  g.,  to  shine  forthy  he  eminent,  be 
displayed^  be  distinguished:  (Athenae)  cunctis 
gentibus  enitebant:  tantum  suam  virtutem  eni- 
tuisse,  L. 

enltesco,  -nitul^  — ,  ere,  inch,  [eniteo],  to  shine 
/ortK,  become  bright,  he  distinguished :  tu  enitescis 
paichrior  malto  (Barine),  H. :  helium,  ubi  virtua 
enitescere  posset,  display  itself,  S. :  eloquentiae 
glorift,  Ta. 

e-nitor,  -nixus  or  -nlsus,  I,  dep.,  to  force  a  way 
out,  stntggle  upwards,  mount^  climb,  ascend:  pede 
aat  manu,  L. :  in  ascensu  non  facile,  Cs. :  in  altio- 
ra,  Ta. :  iropetu  capto  enituntur,  scale  the  height, 
L. :  Enisus  arces  attigit  igneas,  H. :  Viribus  eniti 
qaaram,  by  whose  support  mounting  up,  V. :  agge- 
rern,  to  mount,  Ta. —  To  bring  forth,  bear:  pi  arts 
eniaa  parttis  decessit,  L. :  fetOs  enixa,  V. :  quem 
Pleias  enixa  est,  0.  —  To  exert  oneself,  make  an 
effort,  struggle,  strive:  tantum  celeritate  navis  eni- 
sus est,  ut,  etc,  Cs.:  eniti,  ut  amici  animura  excitat : 
ab  etadem  summft  ope  enisum,  ne  tale  decretum 
fieret,  S. :  gnatum  mihi  corrigere,  T. :  usui  esse 
popalo  It,  S. :  in  utroque :  ad  dicendum. 

enixe,  adv.  with  comp.  [  enixus  ],  strenuously, 
earnestly,  ualously :  causam  suscipere :  Gaesarem 
iurabat,  Cs. :  enixius  ad  helium  adiuvare,  L. 

emzofli  adj.  [P.  of  enitor j,  strenuous,  earnest, 
tmlous:  studium,  L. :  virtus,  L. 

e-no,  ivi,  — ,  ftre,  to  swim  out,  swim  away,  es- 
cape by  swimming :  e  conchft :  in  terram,  L. :  Dae- 
dalus enavit  ad  Arct08,^^ew,  V. 

enddate,  adv.  with  comp.  [enodatus],  lucidly, 
aplieitly :  narrare :  enodatius  explicare. 

enodatio,  dnis,/.  [enodo],  an  unfolding,  deveL 
opmeni,  explanation  :  nominum. 

enodatOB,  P.  of  enodo. 

enodi%  e,  adj.  [ex + nodus],  free  from  knots, 
smooth  :  trunci,  V. :  abies,  0. 

raodo,  &tT,  Atus,  are  [enodisl,  to  free  from  ob- 
scurity, a^pUnn,  ducidate,  unfold:  nomina :  prae- 
eepta. 

enormia,  e,  adj,  [  ex  +  norma  ],  out  of  rule, 
^Mpele»,  irregular:  spatium  terrarum,  Ta. :  vici, 
Ta. — Immense,  huge:  gladii,  Ta. 

e  -  noteaoo,  notuT,  — ,  ere,  to  become  known : 
qood  abi  enotuit,  Ta. 

ensi^er,  gera,  geruro,  adj.  [  ensis  +  GES-  ], 
mMrd4>earing :  Orion,  O. 


enals,  is,  m.,  a  two-edged  sword,  brandy  glaiwe: 
funestus,  C.  po($t :  lateri  adoommodat  ensem,  V. : 
▼anus,  L. :  strlctus,  0. 

enth^mema,  atis,  n.,  =f v^v/iiifia,  a  condensed 
syllogism,  logical  argument,  lu. 

e-niibo,  nttpsl,  — ,  ere,  to  marry  away,  marry 
(to  a  stranger),  L.— 2b  marry  out  of  one's  rank: 
filias  e  patribus,  L. 

enucleate,  adv.  [enucleatus],  plainly,  without 
ornament:  dicere. 

enuoleatua,  a<(/.  [P.  of  enudeo],  pure,  dean : 
BuSnf^A,  free  from  undue  influence:  genus  dioen- 
di,  unadorned. 

enuoled,  — ,  — ,  are  [  ex  +  nucleus  ].  —  F  i  g., 
to  lay  open,  explain  in  dkaU:  haeo  nunc:  argu- 
menta. 

e-numeratio,  Snis,  /.  [  enumero  ],  a  counting 
up,  enumerating :  arguraentorum.  —I n  r h e t.,  a 
recapitulation. 

e-numero,  ftvl,  atus,  are,  to  reckon  up,  count 
over,  count  out:  id,  quod  ad  te  rediturum  putes, 
T. :  dies,  Cs. :  quid  praeco  enumeraret,  listed.-~To 
recite,  tdl  at  length,  recount,  relate,  detail,  describe: 
istius  facta:  stipendia,  campaigns,  L. :  plurima 
fando,  V. :  farailiam  a  stirpe  ad  banc  aeUtem,  N. 

en-omquam,  see  en. 

eniintiatio,  Onis,/.  [enuntio]. — In  logic,  a 
proposition,  enunciation. 

enontiatani,  l,  n.  [P.  of  enuntio],  a  prop, 
osition. 

e-nnntio,  avT,  atus,  are,  to  speak  out,  say,  ez- 
press,  assert:  cum  verbo  res  eadem  enuntiatur 
ornatius:  sententias  breviter:  plane  quid  sen- 
tiam. —  2b  divulge,  disclose,  reveal,  betray:  myste- 
ria :  iure  iurando,  ne  quis  enuntiaret,  sanxerunt, 
Cs. :  Bociorum  oonsilia  adversariis :  rem  Helretiis 
per  indicium,  Cs. 

enuptio,  6nis,  /.  [enubo],  the  right  to  marry 
(out  of  the  gens) :  gentis,  L. 

e-ntitrlo,  Ivl,  — ,  ire,  to  bring  up,  nourish,  sup- 
port: puerum,  0. 

1.  eo,  IvI  or  il  (Zdpers.  rarely  It,  V. ;  inf  Ivisse 
or  Isse ),  itQrus  (  P.  praes.  iens,  euntis ;  ger.  eun- 
dum),  Ire  [1  I-],  to  go,  walk,  ride,  sail,  fly,  move, 
pass :  In  in  malam  rem,  T. :  subsidio  suis  ierunt, 
Cs. :  quocumque  ibat :  in  conclave :  eo  dormitum, 
H. :  animae  ad  lumen  iturae,  V. :  It  visere  ad  eam^ 
T. :  quo  pedibus  ierat,  on  foot,  L. :  equis,  to  ride, 
L. :  quos  euntis  rairata  iuventus,  as  they  ride,  V. : 
Euphrates  ibat  iara  mollior  vind\A,  flowed,  V. :  ite 
viam:  ibis  Cecropios  portfls,  0.:  hinc  ibimus 
Afros,  V. :  Exsequias,  T. :  pompam  funeris,  0.— 
To  go,  march,  move,  advance  (against  a  foe) :  in- 
festis  signis  ad  se,  Cs. :  equites  late,  pedites  quam 
artissume  ire,  S. :  ad  hostem,  L. :  adversus  quem 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


eo 


280 


epiatula 


ibatur,  L. :  in  Capitolium,  attack,  L.  —  To  pass, 
turn,  be  tranM/armed :  Sanguis  it  in  sucos,  0.— 
F  i  g.,  to  ffo,  jfKua,  proceed,  move,  advance,  enter,  be- 
take  oruulf:  in  dubiam  imperii  servitiique  aleam, 
L. :  in  lacrimaa,  V. :  per  oppida  Rumor  it,  spreads, 
0. :  it  clamor  caelo,  rises,  V. — In  the  phrase,  ire 
in  sententiam,  to  accede  to,  adopt,  vote  for,  follow: 
in  eam  (sententiam)  se  ituram :  in  sententiam  eius 
pedibus,  L. :  in  quain  sententiam  cum  pedibus 
iretur,  L. :  ibatur  in  eam  sententiam,  the  decision 
IPOS. — With  supin,  ace.,  to  go  about,  set  out,  pre- 
pare: gentem  universam  perditum,  L.:  servitum 
Grua  matribus,  V. :  bonorum  praemia  ereptum 
eunt,  S.  —  Imper.,  in  mockery  or  indignation,  go 
tfien, go  now, go  on:  I  nunc  et  nomen  habe,  etc., 
O. :  ite,  consules,  redimite  civitatem,  L. — Of  time, 
to  pass  by,  pass  away:  quotquot  emit  dies,  H. : 
Singula  anni  praedantur  euntes,  as  they  Jty,  H.-— 
Of  events,  to  go,  proceed,  turn  out,  happen :  incipit 
res  melius  ire  quam  putaram :  prorsus  ibat  res : 
Si  non  tanta  quies  iret,  continued,  V.— Of  persons, 
to  fare,  prosper,  be  fated:  sic  eat  quaecunque  Ro- 
mana  lugebit  hostcm,  L. 

2.  eo,  adv.  [old  dot.  and  abl.  of  pron.  stem  I-]. 
I.  Locat.  and  abl.  uses,  there,  in  that  place :  cum 
tu  eo  quinque  legiones  haberes. — F  i  g. :  res  erat 
eo  iam  loci,  ut,  etc.,  in  such  a  condition. — There- 
fore, on  that  account,  for  that  reason :  lassam 
aibant  tum  esse;  eo  ad  eam  non  admissa  sum,T.: 
dederam  litteras  ad  te:  eo  nunc  ero  brevior:  quod 
eo  volo,  quia  mihi  utile  est :  quin  eo  sit  occisus, 
quod  non  potuerit,  etc. :  eo  scripsi,  quo  plus  auc- 
toritatis  haberera:  hoc  eo  facit^  ut  ille  abesset: 
quod  ego  non  eo  vereor,  ne  mihi  noceat — With 
words  of  comparison,  so  mueh,  by  so  much :  quae 
quo  plura  sunt,  eo  meliore  mente :  quanto  longius 
abscederent,  eo,  etc.,  L. :  eo  Mors  atrocior  erit, 
quod  sit  interfectus,  etc. :  eo  libentius  dixit,  ut, 
etc. :  quod  quo  studiosius  absconditur,  eo  magis 
eminet :  eo  minus  veritus  navibus,  quod  in  littore 
moUi,  etc.,  Cs. :  ego  ilia  extuli  et  eo  quidem  magis, 
nc  putaret,  etc— II.  Dat.  uses,  to  that  place,  thith- 
er: eo  se  recipere  coeperunt,  Cs. :  eo  respectum 
habere,  a  refuge  in  that  quarter:  ubi  colonia  es- 
sct,  eo  coloniam  deducere :  Ibit  eo  quo  vis,  etc., 
U.^Thereto,  in  addition,  besides:  eo  accesslt  sta- 
dium doctrinae :  eo  accedebat,  quod,  etc. —  7b  that 
end,  with  that  purpose,  to  this  result :  res  eo  spec- 
tat,  ut,  etc. :  eo  maxime  incumbis :  hoc  eo  valebat, 
ut,  etc.,  N.— Tb  that  degree,  to  such  an  extent,  so 
far,  to  such  a  point :  usque  eo  commotns  est,  ut, 
etc. :  eo  magnitudinis  procedere,  S.:  ubi  iam  eo 
consuetudinis  -^dducta  res  est,  ut,  etc.,  L. :  eo 
inopiae  venere,  ut  vescerentur,  etc.  —  Of  time,  up 
to  the  time,  until,  so  long :  bibitur  usque  eo,  dum, 
etc. :  usque  eo  se  tenuit,  quoad  legati  venerunt. 

eodein,  odv.  of  place  [old  dot.  and  locat.  of 


idem].  I.  Locat.  use ;  with  loci,  in  the  same  place -, 
res  eodcm  est  loci  quo  reliquisti. — IL  Dot.  uses, 
to  the  same  place,  to  the  same  point,  thither :  clien- 
tes  suos  eodem  conduxit,  Cs. :  eodem  piratas  condi 
imperarat:  eodemque  honores  poenasque  congeri, 
i.  e.  upon  the  same  man,  L.  —  To  the  same  thirtg, 
to  the  same  point,  thereto,  besides :  quid,  si  accedit 
eodem  ut,  etc. :  eodem  incumbunt  municipia,  are 
zealous  in  the  same  cause:  eodem  pertinere,  Cs. 

Sos  (only  nom.),f,  =  Hii»Q,  the  dawn,  0. 

EOOB  or  SdUB,  adj.,  ='E^oc  or  'H^c,  of 
dawn,  of  the  morning :  Atlantides  abscondantnr, 
i.  e.  set  in  the  morning,  V. — As  subst.  m.,  the  morn- 
ing star,  v.—  The  East,  orient,  Pr.,  0.— Of  the  east, 
eastern,  orient,  V.,  H.,  0.  —  Plur.  m.  as  subst.,  the 
Eastern  warriors,  V. 

e-paatos,  adj.,  eaten  up :  escae,  0. 

ephebus,  l,  m.,  =  l^fioQ,  a  youth  (strictly  a 
Greek  from  16  to  20  years  of  age):  grc^s 
epheborum :  amans,  H. :  excessit  ex  ephebis,  i.  e. 
reached  manhood,  T. 

ephemexis,  idis,/.,  =  l0ij/i«ptf,  a  day-hook, 
diary,  ephemeris,  C,  N.,  0. 

ephippiatufli  adj.  [ephippium],  riding  with  a 
saddle:  equites,  Cs. 

ephippium,  X,  n.,  =  i^innov,  a  pad-saddle, 
caparison,  rug  (as  a  rider's  seat):  ephippiis  uti, 
Cs. — P  r  o  V. :  Optat  ephippia  bos  piger,  i.  e.  envies 
the  horse,  H. 

ephoms,  I,  m.,  =  e^poQ,  a  Spartan  magistrate, 
one  of  the  five  Ephori,  C,  N. 

epicopuB,  adj,,  =  iwtKwiroc,  furnished  with 
oars:  phaselus,  a  row-boat, 

epicuSi  adj.,  =iiru:6c,  epic,  heroic:  poeta. 

epidictiouB,  adj.,  zrziirtStucTucoQ,  for  display, 
declamatory :  genus  (dicendi). 

epigramma,  atis,  n.  (dat.  plur.  -atis,  C),  =iwi- 
ypa^^a,  an  inscription  :  incisum  in  basi :  tripodera 
ponere  epig^mmate  inscripto,  N. — An  epigram : 
in  eum  facere. 

epilogUB,  I,  m.,  =  kiriKoyoCt  a  peroration,  epu 
logue:  rhetorum. — Plur.:  miserabiliores. 

epimenia,  orum,  n.,  =:  kwifitivta,  provisions  for 
a  month,  rations,  lu. 

epiredla,  orum,  n.  [  im  +  raeda  ],  traces,  lu. 
(ace.  to  others,  carts,  wagons). 

eplstola,  see  epiatula. 

epistollmn,  I,  n.,  =  imtrrSkiov,  a  short  letter^ 
note :  Conscriptum,  Ct 

epiatula  or  epiatola,  ae,/., = hnaroKii,  a  writ- 
ten communication,  letter,  epistle  :  Graccis  litteria 
conscripta,  Cs. :  Yerris  ad  Keronem :  epistulaiKi 
obsignare :  mane  dare,  to  send, — Flur,^  a  letter,  T%. 

Digitized  by  V^OOQIC 


epitaphios 


281 


era 


•pitaphios,  I,  m.,  z=iwirdfioc,  a  funeral  ara- 
Non. 

epiitome  (once  -ma,  C),  es,  /.,  =i9r(ro/i^,  an 
abridgment^  epitome. 

epodeSi  um,  m.,  a  kind  of  sea-JUh^  0. 

Epona,  ae,/.,  the  goddets  of  mule^riverSy  lu. 

epopa»  opis,  m.,  =lirotf^,  a  hoopoe^  0. 

epos  (only  ace.),  n.,  =?iroc, «  A<rou?  /)O0m,  H. 

e-p6ti2a,  P.,  tlrunJI:  <)^,  drained^  exhausted:  ve* 
nenum :  medicamentum,  L. :  epoto  poculo :  am- 
phora, empty,  Ph. :  flumina,  drunk  dry,  lu. :  Ter 
fretara,  twallowed  up,  0. :  terreno  Lycus  hiatu,  0. 

epolae,  arum,/.,  viands,  tumptuaua/ood,  dishes, 
meats:  mensae  epulis  exstruebantur :  vino  et  epu- 
lis onerati,  S. :  exempto  fames  epulis,  V. :  vestis, 
Blattarum  epulae,  H. :  Viscera  (voltur)  rimatur 
epulis,  ransacks  for  food,  V. — F  i  ^.^food,  support  : 
bonaniin  cogitatiouum. — A  feast,  banquet,  enter- 
tainment, feasts,  dinners:  (carmina)  in  epulis  can- 
titata:  neque  modus  est  epularum:  regum,  H. : 
ampUssimae,  Cs.  —  Esp.,  of  religious  festivals: 
sepulcrom  epulis  celebrare :  Yoveram  dulcis  epu- 
las  Libero,  H. 

epnlarifl,  e,  a^,  [  epulum "],  of  a  feasL,  at  a 
banquet :  accubitio  amicorum :  sacrificium. 

epnlo^  Onis,  m.  [  epulum  ],  a  guest  at  a  feast, 
f easier,  carouier,  C. — A  boon  companion:  Vale- 
rias.— E  8  p. :  Tresyiri  or  Septemviri  Epulones,  a 
college  of  priests  to  conduct  sacrijieial  banquets,  C, 
L :  Manlius,  triumvir  epulo,  L. 

epnlor,  fttus,  ftrl,  dep.  [epulum],  to  feast,  ban- 
quet, dine:  epulantur  milites:  de  die,  L. :  divisit 
ad  epulandum  militibns,  L. :  dapibus  opimis,  V. : 
Ascanium  epulandum  ponere  mensis,  as  a  dish,  V. 

epulom,  1  (only  sing.),  n.,  a  sumptuous  meal, 
banquet,  feast,  dinner :  magnificentissimum :  epu- 
lum populo  dare :  lovis  epulum  fuit,  L. :  epulum 
dare  alcui,  lu. 

eqna,  ae,/.  [eqnus],  a  mare:  nobillissimae : 
Apta  quadngis,  H. :  Eliades,  V. 

eqaea»  itis,  m.  [equus],  a  horseman,  rider: 
equites,  qui  Utteras  attulerant,  L.:  equus  docilin 
Ire  viam  quft  monstret  eques,  H. :  equitem  dociiere 
sub  armis  Insultare  solo,  i.  e.  the  horse  and  hin 
rider,  V. — A  horse-soldier,  trooper,  cavalryman, 
horseman  :  equitum  milia  erant  sex,  cavalry  (opp. 
pedites),  Cs. :  equites  virique,  L.  —  Sing,  collect  : 
equiti  admoti  equi,  L. — A  knight,  one  of  the  eqites- 
trian  order  (between  the  Senate  and  the  Plebp) : 
Bomanos:  equites  Romani:  equitum  oenturiac: 
turma  equitum  R,  S.  —  Sing,  collect. :  omnis,  the 
equestrian  order,  O. :  Si  di^oordet  eques,  the  specta- 
torsin  the  knights'  seats,  H. 

eqaestar  (-trlii,  L.).  tris,  tre,  «f;.  Feques],  of 
•  kormman,  equestrian  •  statuae.  —  Of  oavalry . 


proelium,  Cs. :  tumultus,  L. :  copiae.  —  Of  ihe 
knights  of  the  eq^testrian  order,  equeUrian,  knight- 
ly: ordo:  locus:  ius:  familiar  nomen:  census 
equestrem  summam  nummorum:  anulus,  H. :  dig- 
nitas,  N. :  nobilitas,  ranJk,  Ta. 

equidem,  adv.  [old  interj.  e+quideml.  —  In 
corroboration,  verity,  truly,  indeed,  at  all  events 
( usu.  with  1st  pers.  sing. ) :  id  equidem  ego  oerto 
scio,  T. :  iocabar  equidem,  T. :  equidem  negare 
non  possum,  etc.:  equidem  cum  viderem,  etc.: 
Certe  equidem  audieram,  V.:  lam  pridem  equi- 
dem nos  amisimus,  etc.,  S. :  vanum  equidem  iioc 
consilium  est,  S. :  equidem  si  nobis  religiones 
nullae  essent,  L. — For  my  part,  as  far  as  I  am 
concerned:  equidem  me  daesaris  militem  dici  vo- 
id ;  vos  me,  eta,  Cs. :  equidem  doleo,  etc.  —  In 
concession,  certainly,  by  all  means,  of  course,  to  be 
sure,  indeed,  no  doubt :  equidem  istuc  factum  ig- 
noscam,  verum,  etc.,  T. :  amo  te  equidem,  verum, 
etc. :  vellem  equidem  vobis  placere,  sed,  etc.,  L. 

equinus,  adi.  [  equus  ],  of  a  horse,  of  horses : 
saeta,  a  fiorse-hatr :  cervix,  H. :  nervus,  a  bow- 
string of  horse-hair,  V. 

eqmrla,  drum,  n.  [equus],  annual  races  in  the 
Campus  Martius,  in  honor  of  Mars,  0. 

eqviitabilis,  e,  adj.  [equito],  fit  for  riding, 
smooth:  planities,  Cu. 

equitatuSi  Os,  dat.  ul  or  a,  m.  [  equito  ],  cav- 
alry: magnus  numerus  equitatQs,  C8. :  nuUus: 
magnos  equitatQs  exspectare,  large  bodies  of  cav- 
alry, Cs. — The  equestrian  order,  knights:  ille:  in 
equitatu  recensendo,  L. 

equito,  ftvl,  &tus,  &re  [  eques  ],  to  ride,  be  a 
horseman,  practise  riding:  in  exercitu:  uti  mos 
gentis  est,  S.:  Exiguis  campis,  range,  H. :  ilia 
(certatio)  qua  tu  contra  Alfenum  equitabas,  ma- 
noeuvred.— P  o  e  t.,  of  the  wind,  to  ride,  career,  H. 

equoleue,  see  eculeus. 

equus  or  ecuSi  I  {gen.  plur.  equom  or  equQm, 
v.),  m.  [8  AC-],  a  horse,  steed,  charger :  fortis : 
cquis  uti :  cadere  de  equo :  inanis,  without  a 
rider:  in  equo,  mounted:  ex  equo  pugnare,  L. — 
Fig.:  conrigam  tarditatem  cum  equis,  tum  qua- 
drigis,  i.  e.  will  use  extreme  diligence:  equis,  viris 
sub  venire,  with  horse  and  foot,  \.  e.  with  miaht  and 
main:  equis  virisque,  i.  e.  foith  their  whole  force, 
L. — Plur.,  a  chariot  (poet.):  Semper  equoe  cane- 
bat,  V.:  conscendit  equos,  O. — A  sea-horse:  bipe- 
dum  curnis  equorum,  V. —  The  Trojan  Horse:  Tro- 
ianufl :  trabibus  contextus,  V. :  Equus  Troianus,  a 
play  of  lAvius  Androninis.-^F  i  ^. :  intus  est  equus 
Troianus,  L  e.  treason, — TTie  constellation  Pegasus. 

era  (not  hera),  ae,  /.  [ems],  the  mistress  of  a 
house,  mistress,  lady,  T. :  errans,  Enn.  ap.  C.  —  A 
mistress,  ruler:  era  Fors,  Enn.  ap.  C. :  Tritonls, 
Ct— .4  sweetheart^  0.,  Ct. 


Digitized  by 


Google 


aradioo  S 

aradioo,  — ,  — ,  are  [ex + radix],  to  root  ata, 
extirpate^  annihUaU:  te,  T. 

e-rado,  si,  — ,  ere,  to  scrape  off^  ihave :  genas, 
Pr. — To  erau:  Merularo  albo  senatorio,  Ta. — To 
abolish^  eradicate^  remove :  Guram  peuitus  oorde, 
Ph. :  eradenda  cupidinis  sunt  elementa,  H. :  vitae 
tempora,  eonsign  to  oblivion^  0. 

Xbrebos,  I,  m.,  s'EpcjSoc,  the  god  o/darkneeBy 
C,  v.,  O.—lTu  lower  world,  V.,  0. 

erectus,  a<(;.  with  comp.  [P.  of  erigo],  set  up, 
upright^  devoted,  lofty:  (homines)  erectos  consti- 
tuit:  voltu8,0. :  prorae,C8. — ¥  i  g.,  eUtnUed,  lofty, 
tioble:  celsus  et  erectus:  ingenium,  Ta. :  si  quia 
est  paulo  erectior. — Haughty,  arrogant,  lofiy :  ya- 
gantur  erecti  toto  foro :  erecto  incessu,  Ta. — In- 
tent, attentive,  eager,  aroused,  on  the  alert :  animis : 
ad  libertatem  recuperandam :  plebs  expectatione, 
L. — Animated,  encouraged,  resolute:  alacri  animo 
et  erecto :  multo  sum  erectior. 

e-repo,  rSpsi  (pluperf.  SrepsSmus,  H.),  — , 
ere,  to  crawl  over,  make  a  way  out  of:  quos  (mou- 
tis),  H. :  totum  agrum  genibus,  lu. 

ereptio,  Snis,/.  [ex + RAP-],  aforable  seisure, 
robbery. 

ereptor,  5ris,  m.  [ex + RAP-],  a  robber,  plun- 
derer: bononim:  libertatis. 

ereptns,  P,  of  eripio.         eres,  see  heres. 

erga,  praep.  with  aee.,  toteards,  in  respect  of,  in 
relation  to :  animis  te  erga,  T. :  restra  erga  me 
voluntas :  erga  popnlum  R.  fides,  Cs. :  favor  erga 
nos  deorum,  Ta. :  Quae  numqnam  quicquam  erga 
me  commeritast,  done  me  wrong,  T. :  odium  erga 
regem  suscipere,  N. :  erga  bona  sua  cautus,  Gu. 

ergastulum,  I,  n.,  a  workhouse,  hou»e  of  cor- 
rection, penitentiary :  homines  ex  ergastulis  emp- 
ti :  ductus  in  ergastulum,  L. — Plur.,  the  inmates 
of  a  workhouae,  penitentiary  convicts:  quibusdam 
solutis  ergastulis,  Cs. :  inscripta,  branded  galley- 
slaves,  lu. 

ergo  (ergo,  0.),  subst.  and  adv,  L  As  abl. 
following  a  gen»,  in  consequence  of,  on  account  of, 
because  of,  for  the  sake  of  (old) :  lessum  f uneris 
ergo  habiento,  C.  (lex) :  dono  militari  virtutis  ergo 
donari,  L.  (SC.) :  illius  ergo,  V. — IL  As  adv.,  ex- 
actly, preeisdy :  2>.  Mibin?  &  tlbi  ergo,  /  m«an 
just  you,  T. — Consequently,  accordingly,  therefore, 
then :  Unus  homo  restituit  rem  . . .  Ergo  viri  nunc 
gloria  claret:  Aristoteli  ea  prima  visa  sunt,  ergo 
nata  est  sententia,  etc. :  itaque  ergo  incenduntur, 
etc,  L.  —  In  a  logical  conclusion,  consequently, 
therefore:  ecquis  igitur  qui  factum  improbarit? 
omnes  ergo  in  culpft :  num  ergo  dubium  est  quin, 
etc.,  i.  e.  have  I  not  fully  proved,  etc. — In  succes- 
■ive  inferences :  igitur  .  .  .  ergo  .  .  .  ergo  ...  igi- 
tur, 0. — In  an  argument,  e  contrario,  then,  there- 
fore, so  then,  it  is  true  then  (always  beginning  the 


13  eripio 

sentence):  ergo  ilium  maiores  in  dvitatem  rece- 
perunt;  nos  hunc  eiciemus? — In  a  question  ask- 
ing an  explanation,  then,  do  you  sayf  do  you 
mean! :  ergo  in  iis  adulesoentibus  bonam  spem 
esse  dicemus,  quos  ?  etc. :  dedemus  ergo  Hanni- 
balem  ?  dicet  aliquis,  L. :  cum,  quid  ergo  se  fa- 
cere  vellent,  percunctarentur,  L. — With  qwd,  why 
thenf :  Quid  vos  malum  ergo  me  sic  ludificamini? 
T. — In  the  phrase,  quid  ergo  ?  what  then  f  what 
follows  f :  quid  ergo  ?  inimici  oratio  me  movit  y : 
quid  ergo?  audacissimus  ego?:  quid  ergo  est? 
fkow  then  does  the  ease  stand? — In  a  command  or 
exhortation,  then,  ftow,  accordingly:  vide  ergo, 
banc  conclusionem  probaturusne  sis :  desinite 
ergo  loqui,  Cs. — In  resuming  a  thought,  as  I  was 
saying ;  I  say,  then;  well  then:  tres  viae  sunt  ad 
Mutinam  .  .  .  tree  ergo  ut  dixi  viae. — In  begin- 
ning a  speech,  then,  now  {}.  ^  as  the  occasion  re- 
quires) :  accipite  ergo  animis,  V. 

ericiUB,  I,  m.  [er,  a  hedgehog],  a  beam  set  with 
spikes,  chevaux-tle-frise :  obiectus  portis,  Cs. 

erifdga  (heri-),  ae,  m.  [erus +2  FVG-],  a  run- 
away: famuli,  Ct. 

erigo.  rexl,  rectus,  ere  [ex+rego],  to  raise  up, 
lift,  set  up,  erect,  devau :  arborem .  hastas,  L. : 
manu  mftlum  de  nave,  V. :  in  clivum  aciem,  lead 
up,\j.'.  oculos:  turns, 6ut^Cs..  villas, lu.:  totam 
aciem,  i.  e.  stop,  L. :  conituntur,  ut  sese  erigant,  to 
rise :  erectus  in  auras,  rieiiw,  0. :  ubi  lumen  sub 
auras  Erigitur,  springs  up,  V. :  quicquid  montium 
erigltur,  Ta. :  PhatSthontiadas  .  .  .  solo  erigit  al- 
nos,  i.  e.  tdls  of  their  tratuformation,  V.  —  F  i  %,, 
to  arouse,  excite,  stir,  instigate,  animate  :  mentis : 
animos  ad  audiendum:  exspectatione  senatum, 
L. :  Erigor,  et  civis  exhortor,  0.  —  To  raise  ^, 
cheer,  encourage :  animum  demissum :  provinciam 
adflictam :  rem  p.  ex  tam  gravi  casu,  L. :  se  in 
spem,  L. :  erigimur,  we  take  courage,  H. 

erilia  (not  henlis),  e,  aefj.  [erus],  of  the  head 
of  a  family,  the  master's,  mistress  s  :  filius,  T. : 
gressum  comitantur  erilem,  V. :  pensum,  H. :  no- 
men,  0. :  sanguis,  0. :  peccatum,  H. 

Brinys  (not  -innys),  yos,/.,  =  'Epivvc. «  P^ry, 
goddess  of  revenge,  Remorse,  V.,  O.,  lu. — Plur.,  Pr. 
— P  o  e  t. :  Troiae  communis,  the  scourge,  ciirse, 
V. :  feror,  quo  tristis  Erinys  (vocat),  fury,  V. 

eripio,  ipul,  eptus,  ere  [ex  +  rapio],  to  tear  ottt, 
snatch  away,  wrest,  pluck,  tear,  take  away :  vela, 
armamenta,  copias,  Cs. :  quae  nunc  hebetat  vigfks 
nubem,  V. :  ornamcnta  ex  urbibus :  sacra  ex  iiedi- 
bus :  arma  ab  aliis :  ab  igne  ramum,  O. :  vagina 
ensem,  V. :  consuli  caput,  L.  :  classem  Caesari. 
Cs. :  mihi  Scipio  ereptns:  ereptns  rebus  huma- 
nis,  Cm.— To  rescue,  deliver,  free  (fugiUvam),  Cs. : 
patriam  ex  hostium  manibus,  L. :  hos  ex  morte : 
istum  de  vestr&  scveritate:  one  his  malis,  V.— 


Digitized  by  V^OOQIC 


erogatio  2 

With  pron.  rejUz.^  to  break  away,  rencue  onestif^ 
eteape:  per  eos  se,  Cs. :  ex  pugna  se:  me  e  com- 
plexu  patriae :  leto  me,  V. :  te  morae,  U. — F  i  g., 
to  take  away,  match  aioay^  take  violently,  remove, 
deprive,  free:  (yocem)  loquentis  ab  ore,  caughi  up 
eagerly,  V.:  hominis  a^piciendi  potestatem :  ut 
nstis  Davium  eriperetur,  was  lout,  Cs. :  erepto  se- 
menatri  imperio,  Cs. :  libertatero  lictori :  diem 
Teacronim  ex  oculis,  V, :  Tempora  certa  modos- 
quc,  H. :  anni  Eripuere  iocos,  H. :  vatibus  Eri- 
pienda  fides,  0.:  Eripe  fugam, /f«,  V. :  Posse  lo- 
qui  eripitur,  the  power  of  speech^  0. :  Vix  tameu 
enpiam,  veils  quin,  etc.,  /  ahaU  scarcely  destroy 
yow  daire^  etc,  H. 

erogatio,  onis,  /.  [erogo],  a  paying  out,  distri- 
b%itian:  pecuniae. 

e-xogo,  ftvl,  Atus,  are,  to  appropriate,  pay  out, 
pay,  expend  (usu.  from  the  public  treasury) :  pe- 
cunia  ex  aerario  erogata:  pecuniam  in  classem: 
in  eos  sumptfls,  L. :  ei  in  sumptum. 

exrabandiia,  adj.  [1  erro],  wandering  about, 
wagrani,  at  random:  errabundi  doraos  pervaga- 
rentur,  L. :  vestigia  bovis,  V. :  agmen,  Cu. 

errana*  ntis,  P.  of  1  erro. 

exratioiia,  adj.  [1  erro],  wandering,  roving,  er- 
ratie:  Deios,  0.:  lapsu  erratioo  (vitis). 

erratio,  Snis,/.  [1  erro],  a  wandering,  roving 
about :  hac  minor  est  erratio,  T. :  nulla  in  caelo 
est,  nothing  moves  at  random, 

errator,  dris,  m.  [erro],  a  wanderer  (of  the 
Meander),  O. 

exTatazn,  I,  n.  [1  erro],  an  error,  mistake,  fault  : 
oommone :  nullum  ob  erratum :  minimum :  errata 
officiis  Buperes,  S. :  errata  aetatis  meae. 

(erratua*  fts),  m.  [1  erro],  a  wandering,  wind- 
ing,— Only  abl.jplur. :  longis  erratibus  actus,  0. 

1.  exro,  ftvl,  fttus,  are,  to  wander,  stray^  rove, 
roam:  cnm  vagus  et  ezsul  erraret:  non  certis 
pMsibofl,  O. :  circum  villulas  nostras :  per  urbem, 
L.— Paw.  impers. :  solis  erratur  in  agris,  V.— Of 
things:  quae  (stellae)  errantes  nominarentur, 
piamets:  Stellae  sponte  suft  iussaene  errent,  H.: 
ubi  flexibua  errat  Hindus,  V.;  pulmonibus  errat 
Ignis  edax,  spreads,  0. :  extremus  si  quis  super 
halitus  ertAt, ftutters^Y.:  errantibus  oculis, waver- 
wg,  V. :  relegens  errata  retrorsus  Litora,  V. :  er- 
rat«8  dioere  terras,  0.— Tb  miss  the  way,  lose  one- 
t^f^go  atiray:  qui  erranti  monstrat  viam,  Enn. 
*p-  C. :  errare  vii,  V.— F  i  g.,  to  wander,  stray  at 
ramdom:  ne  errare  oogatur  oratio:  errans  sen- 
tentia :  dubiis  adfectibus  errat,  0. :  ne  tuus  erret 
boDos,  be  in  doubt,  0. —  7h  be  in  error,  err,  mis- 
take, go  wrong,  go  astray:  de  nostris  verbis,  T. : 
tot&  Tti,  T. :  non  tota  n  sed  temporibus :  procul, 
& :  vrnlde :  cnm  Platone :  errare,  si  sperent,  etc.. 


^  erudituB 

Cs. ;  te  errantem  persequi,  S. :  errans  in  ahenos 
fetOa  natura,  producing  monsters,  L. :  Teneo  quid 

erret,  T. :  errabaot  tempora,  in  chronology,  0. 

Pass,  impers. :  si  fuit  errandum,  0. :  si  erratur  in 
nomine :  et  in  cognomine  erratum  sit,  L. 

2.  erro,  Ouis,  m.  [1  erro],  a  wanderer,  vaga- 
bond: fugitivus  erro,  H.— il  wanderer  in  love,Tb. 

error,  Oris,  m.  [cf.  1  erro],  a  wandering,  stray- 
ing, strolling .-  ad  qiios  Ceres  in  illo  errore  veniase 
dicitur :  civium :  die  Errores  tuos,  V. :  finem  ro- 
gant  erroris,  0.:  pelagi  erroribus  actus,  V. — A 
going  astray,  missing  the  way:  iumenta  errore 
delata  per  quattuor  stadia,  Cu. :  (iaculum)  detulit 
error  in  Idan,  0. — A  winding,  meandering,  mase, 
intricacy:  fessae  erroribus  undae,  0.:  flexus,  0. 
— Fig.,  a  dottbt,  uncertainty,  ambiguity:  nomi- 
num,  L. :  errores  abstulit  ilia  meos,  0. :  viarum, 
ignorance,  L. :  Graiarum  iubarum,  confusion,  V. 
— A  going  astray,  going  wrong,  error,  mistake,  de- 
lusion :  mentis :  rapi  in  errorem :  errorem  tollere : 
cui  demptus  per  vim  mentis  error,  H. :  pro  errore 
venia,  Ta. :  me  malus  abstulit  error,  infatuation, 
V. :  quoniam  novus  incidit  error,  Pr. :  aliquis  latet 
error,  snare,  V. — P  e  r  s  o  n.,  delusion,  0, 

e-rubesoo,  bul,  —,  ere,  inch.,  to  grow  red,  red- 
den :  saxa  erubuisse  rosis,  0.  —  To  blush  unth 
shame,  fed  ashamed:  Erubuil,  salva  res  est,  T. :  in 
alqua  re :  erubuere  genae,  0. :  non  est  res,  qui 
erubescam,  si,  etc.,  L. :  rusticft  dote  corporis,  O. : 
origine,  Ta. :  conlegam  habere,  L. :  silvas  habi- 
tare,  V. :  iura,  to  respect,  V. :  te  Non  erubescendis 
adurit  Ignibus  (amoris),  i.  e.  honorable,  H. :  id  urbi 
Romaiiae  fore  erubescendum,  L. 

eriica,  ae,/.,  a  kind  of  cole-wort,  H.,  lu. 

e-ructo,  — ,  ftre,  to  belch  forth,  vomit,  throw 
tw:  saniem,V. :  gurges  Cocyto  eructat  harenam, 
V.  —  Fig.:  sermonibus  suis  caedem  bonorum, 
make  drunken  threats  of 

emdlo,  ivi,  Itus,  ire  [ex+rudis],  to  educcUe;  in- 
struct, teach,  polish :  studiosos  discendi :  alqm  in 
iure:  filios  ad  maiorum  instituta:  alqm  discipline, 
N. :  eruditi  artibus  militiae,  L. :  me  de  re  p.,  keep 
me  informed:  te,  satis  esse,  etc.— 7b  teach,  com- 
municate, instruct  in :  alqm  damnosas  artis,  0. : 
percurrere  telas,  0. :  qu&  possint  arte  capi,  0. : 
oculos  ut  fleant,  0. 

(erudite),  adv.  [eruditus],  learnedly,  with  eru- 
dition.— Only  eomp.  and  sup. :  eruditius  disputare : 
litterae  eruditissime  scriptae. 

eruditio,  onis, /.  [erudio],  an  instructing,  in- 
struction :  eius. — Learning,  erudition :  praeclara. 

eruditulua,  ac{j.  dim.  [eruditus],  somewhat  ex- 
perienced, Ct. 

eruditoa,  acfj.  with  eomp.  and  sup  [P.  of  eru- 
dio], instructed,  educated,   learned,   accomplidisd, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


erumpo 


284 


et 


informed,  tkilled,  experienced:  quaa  (artis)  qui  te- 
nent  eruditi  appeliantur:  Graeoulus:  rebus  ge- 
stis :  litteris  eniditior  quam  Curio :  disciplinfi  iuria 
civilis  eruditissimus :  utilia  honestis  misoere,  Ta. : 
minus  erudita  saccula:  aures:  Graecorum  copia, 
fiUfiesa  of  Oreek  learning. 

e-rumpo,  r^pl,  niptus,  ere.  I.  Trana.^  to  catue 
to  break  forth,  emit,  throw  out:  Canis  eiumpit 
ignis,  C.  poet. :  portis  se  foras,  Cs. :  unde  se 
erumpit  Enipeus,  V. — To  break  through:  nubem, 
V. :  vis  piscium  Poutum  erumpens,  Ta. — F  i  g.,  to 
pour  forth,  wreak:  in  me  stomachum:  in  eas 
(navis)  iracundiam,  Cs. :  iram  in  bostis,  L. — II. 
Intrans.,  to  break  out,  burst  forth,  sally  forth: 
dato  signo  ex  castris,  Cs. :  (ignes)  ex  Aetnae  ver- 
tice  erumpunt :  portis,  S. :  noctu,  Cs. :  per  bostis, 
L. — F  i  g.,  to  break  out,  buret  forth :  cum  ilia  con- 
iuratio  ex  latebris  erupisset :  si  erumpunt  omnia  f 
are  diecloeed:  erumpat  me  digna  vox:  erupit  de- 
inde  seditio,  L. :  erumpunt  saepe  vitia  in  amicos : 
ne  istaec  fortitudo  in  nervum  erumpat,  i.  e.  end 
in  bringing  you  to  the  stocks,  T. :  rem  ad  ultiraum 
seditionis  erupturam,  L. 

e-nio,  ul,  utus,  ere,  to  cast  fortfi,  throw  out, 
root  up,  dig  out,  take:  humum,  0. :  sepulcris  ca- 
prificos,  H. :  segetem  ab  radicibus,  V. :  mortuum : 
aquam  remis,  to  plough  up,  0. :  ilium,  to  hunt 
doum:  quemvis  media  turbi,  H. :  Eruitur  oculos, 
Am  eyes  are  torn  out,  0. —  To  root  out,  destroy  ut- 
terly :  urbem  a  sedibus,  V. :  Troianas  opes,  v. — 
Fig.,  to  draw  out,  bring  out,  elicit:  mihi  qui  legati 
fuerint:  ex  quibus  (locis)  argumeuta:  si  quid 
obrutum  erit:  Sacra  annalibus  eruta,  0. :  Obscu- 
rata  ^verba),  rescue  from  oblivion,  H. :  memoriam 
exercitatione :  difficultas  pecuniaria,  qu&  erui,  etc., 
to  be  freed:  hoc  mihi  erui  non  potest,  I  e.  canH  be 
talked  out  of  me, 

eniptid,  onis,/.  [ex + RAP-],  a  breaking  otU, 
bursting  forth :  ignium :  ex  oppido,  a  sally,  Cs. : 
in  hostes,  L. :  ab  erupticnibus  cavere,  Cs. 

emptuSi  P.  of  erumpo. 

ems  (not  hems),  I,  m.  [ES-j,  the  master  of  a 
house,  head  of  a  family  ;  opp.  famuli,  C,  V.,  H. — 
A  master,  lord,  owner,  proprietor:  propriae  tellu- 
ris,  H. :  fundus  pascat  erum,  H. :  tuus,  i.  e.  Aim- 
band,  Ct. :  caelestes,  the  gods,  Ct. 

emtua,  P,  of  eruo. 

erviim  (her-),  I,  n.,  a  pulse,  bitter  vetch,  V.,  H., 
0. 

erythinnw,  I,  m.,  =  ipu^Xvod  a  red  sea-mullet, 
0. 

esoa,  ae,  /.  [  ED-  ],  a  dish  (  prepared  for  the 
table),  food,  victuals,  viands,  meat,  bait:  tempe- 
ratae  escae :  conteroptissimae :  dulcis,  V. :  prima, 
course,  H. — ^F  i  g. ;  Plato  escam  malorum  appellat 
volnptatem. 


esoarla,  5rura,  n.  [esca],  dishes, plate,  lu. 

eacendo  (ez8-),endl,  ensus,  ere  [ex+scando], 
to  climb  up,  mount,  ascend:  in  caelum:  in  rostra: 
quo  cum  eucendisset,  L. :  (K}uos,  S.  :  Oetam,  L. :  ro- 
stra, Ta. :  Ilium  a  mari,  to  go  up,  L. :  Delphos,  L 

eacenflio,  onis,/.  [ex+SCAND-],  an  ascension, 
mounting,  climbing,  going  up:  escensionem  a  Pae- 
sto  facere,  L. :  ab  navibus  in  terram,  a  landing, 
L. :  quibus  (classibus)  escensiones  in  agros  factae 
erant,  incursions,  L. 

(eacensuB,  Os),  m.  [ex+SCAND-],  a  scalina. 
— Only  abl.  sing. :  capu  escensu  muniroenta,  by 
storm,  Ta. 

esoulentoa,  adj.  [esca].  Jit  for  eating,  good  to 
eat,  edible:  frustra. — Plur,  n.  as  mbst.,food. 

esount,  old  for  erunt ;  see  sum. 

esse,  inf.  of  sum.        esse,  inf.  of  1  edo. 

essedarlus,  l,  m.  [  essedum  ],  a  fighter  in  a 
war-diariot,  C,  Cs. 

essedum,  I,  n.,  and  ( poet. )  esseda,  drum 
[Celtic],  a  two-wheeled  war-chariot,  car  (of  Gauls 
and  Britons  ),  Cs.,  L.,  V. ;  sometimes  displayed  at 
Rome,C.,  H.,0. 

essem,  see  sum.        esses,  esset^  see  1  edo. 

est,  see  sum.        est,  estur,  see  1  edo. 

esuilo,  — ,  Itarus,  Ire,  desid.  [1  edo],  to  desire 
to  eatf  suffer  hunger,  be  hungry^  hunger :  esurien- 
tibus  ceteris:  num  esuriens  fastidis  omnia?  H. : 
est  spes  nos  esurituros  satis,  T. :  Nil  quod  nobis 
esuriatur,  0. :  divitiae,  quae  esurire  cogunt,  Cu. 

esoritio,  onis,/.  [esurio],  a  hungering,  hunger, 
Ct. 

et,  adv.  and  conj.  I.  As  adv.,  addinz  to  a  fact 
or  thought,  also,  too,  besides,  moreover,  likewise,  as 
well,  even :  Ph.  vale.  Pa.  et  tu  bene  vale,  T. ;  *  tu 
tuom  negotium  gessisti  bene.'  Gere  et  tu  tuom 
bene :  et  Caelius  profectus  .  .  .  pervenit,  Cb.  :  et 
alia  acies  fundit  Sabinos,  L. :  nam  et  testimonium 
saepe  dicendum  eat:  qui  bellum  gesserint,  quom 
et  regis  inimici  essent :  id  te  et  nunc  rogo :  Ro- 
mulus et  ipse  arma  toUens,  L. :  amiseo  et  ipse 
Pacoro,  Ta. :  spatium  non  tenent  t&ntum,  sed  et 
implent,  Ta. — II.  As  conj.,  and,  as  the  simplest 
connective  of  words  or  clauses :  cum  oonstemus 
ex  animo  et  corpore :  dixerat  et  conripiunt  spa- 
tium, V. :  Xerxes  et  duo  Artaxerxes,  Macrochir  et 
Mnemon,  N. — After  a  negat.,  but:   porttls  capere 

non  potuerunt,  et  infra  delatae  sunt,  Cs. ^After 

an  emphatic  word :  hoc  et  erit  simile,  etc.  (L  e.  et 
hoc) :  DanaQm  et .  . .  Ut  caderem  meruisse  manu 
(i.  e.  et  meruisse  ut  DanaQm  manu  cederem),  V. : 
vagus  et  sinistrft  I^bitur  ripa,  H.  —  Regularly* 
either  et  introduces  the  second  and  each  followine 
word  or  clause,  or  no  conn  x-tive  is  used :  Aloo  et 
Melampus  et  Tmolus,  Aleo,  MeUunpiu  cmd  Jhuy- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


et 


285 


etiam 


hu:  et  ipse  boims  vir  fuit,  et  multi  Epictirei  et 
foerunt  et  hodie  sunt  et  in  amicitiis  fideles  et  in 
omni  vita  constantes  et  graves :  Signini  f uere  et 
Norbani  Saticiilanique  et  Fregellani  et  Lucerini 
et,  etc.  (sixteen  times),  L. :  sequebantur  C.  Carbo, 
C.  Cato,  et  minime  turn  quidem  Gaius  frater,  etc. 
—But  the  rule  is  often  violated :  consulibus,  prae- 
toribus,  tribunis  pi.  et  nobis  .  .  .  negotium  dede- 
rst:  fuere  autem  C.  Duellius  P.  Decius  Mus  M. 
Papirius  Q.   Publilius  et  T.  Aemilius,  L. :    abi, 
quaere  et  refer,  H. :  It,  redit  et  narrat,  fl. — After 
nadti^plurtmi^  tot  (where  no  conj.  is  used  in  Eng- 
lish) :  roultae  et  magnae  Cogitationes,  many  great 
thoughts :  plurima  et  flagitiosissuraa  facinora,  S. : 
tot  et  taotae  et  tain  graves  civitates. — Repeated, 
both . . .  and^  €U  wdl .  .  .  aSyOn  the  one  hand  .  .  . 
on  tJke  other,  not  only ,  .  .  but  aUo :  et  haec  et  alia : 
et  in  ciroo  et  in  foro :  lovis  Et  soror  et  coniunx, 
v.:  et  publice  et  privatim:  et  est  et  semper  fuit: 
et  oratio  et  voluntas  et  auctoritas,  ob  weU  ,  .  .  as 
. . .  and — The  second  or  last  et  often  introduces 
a  cUmax,  both  .  .  .  and  in  particular:  homo  et  in 
aliis  causis  rersatus  et  in  hac  multum  versatus. — 
Corresponding  with  neque^  both  .  .  .  and  not^  both 
not .  .  .  and:  via  et  certa  neque  longa:  nee  sa- 
pienter  et  me  invito  facit,  both  unwisely  and  against 
ftyprotesl:  quia  et  consul  aberat  nee  facile  erat, 
etc,  L. — Corresponding  with  -que^  deinde^  tum^  in- 
stead of  another  et:  et  Epaminondas  cecinisse 
did'tur,  Themistoclesque,  etc :  uti  seque  et  oppi- 
dnin  tradat,  S. :  tela  hastaque  et  gladius,  L. :  et  in 
ceteris  . . .  tarn  maxime  in  celeritate :  et  publicani 
. . .  detnde  ex  ceteris  ordinibus  homines. — ^After 
a  oegatiTe,  uniting  two  words  or  phrases:  non 
errantem  et  vagam,  sed  stabilem  sententiam :  Nee 
pietate  fuit  nee  bello  maior  et  armis,  V. — Uniting 
two  words  which  j^orm  one  conception :  habere  ad 
Oatilinam  mandata  et  litteras :  pateris  libamus  et 
•an>,V.:  cernes  urbem  et  promissa  Moenia,  V. : 
onmium  arUuro  ratio  et  disciplina,  systematic  cul- 
tivation: quam  (medicinam)  adfert  longinquitas 
6t  die&jtime:  crescit  oratio  et  facultas  (i.  e.  dicen- 
<ti  facultas):  a  similitudine  et  inertia  Gallorum 
Mparari,  yrof»  reaembling  their  lack  of  enterprise^ 
TW — Ha  noD,  and  not,  instead  of  neque:  patior, 
io^ces,  et  non  moleste  fero :  exempla  quaerimus 
et  ea  non  antiqua:  uti  opus  intermitteretur  et 
milites  oootineri   non  poesent,  Cs.:    pro  decore 
taatum  et  doo   pro  salute,  L. :    tan  turn modo  in 
orbe  et  non  per  totam  Italiam,  S. :  me  ista  curasse 
et  non  inrisiBae  potius,  etc. ;   cf.  otioso  vero  et 
nihil  agenti   private:   temere  et  nuUo  consilio: 
heredes  sui  cuique  liberi,  et  nullum  testamentum, 
Ta.  —  Adding  a  general  to  a  special  term,  or  a 
whole  to  one  or  more  parts,  and  therest^  and  all: 
ChrvBippus  et  Stoici,  and  the  Stoics  in  general :  ad 
victom  et  ad  vitara :  procul  ab  Sjracusis  Sicili&- 
qoe,  L. — ^Adding  a  special  to  a  general  term,  or  a 


part  to  a  whole,  and  in  particular ^  and  especially. 
si  te  et  tuas  cogitationes  et  atudia  perspexeris: 
tris  (navls)  In  brevia  et  Syrtis  urguet,  V. :  regnum 
et  diadema,  H.  —  Adding  an  explanation  or  en- 
largement of  the  thought,  and  indeed^  and  infaet^ 
and  moreover^  and  that^  and  besides :  errabas,  Ver- 
res,  et  vehementer  errabas :  hostis  et  hostis  nimis 
ferus :  cum  hostis  in  Italia  esset,  et  Hannibal  ho- 
stis, L. :  te  eniin  iam  appollo,  et  e&  voce,  ut,  etc. : 
id,  et  facile,  effici  posse,  N. :  et  domi  quidem  cau- 
sam  amoris  habuisti :  pictores,  et  vero  etiam  po«- 
tae. — Introducing  a  parenthesis :  ad  praetorem — 
et  ipse  ita  iubebat— est  deductus,  L. — Adding  a 
result  after  an  tm/xr.,  and  then^  and  so:  Die  qui- 
bus  in  terris,  et  eris  mihi  magnus  Apollo,  V. — In- 
troducing a  strongly  contrasted  thought,  and  yet^ 
and  in  spite  ofthis^  and  .  .  .  possibly^  but  stilly  but : 
et  dubitas,  quin  sensus  in  morte  nullus  sit?:  ani- 
mo  non  deficiam  et  id  perferam :  in  amicitift  nihil 
fictum  (est),  et  quicquid  est,  id  est  verum. — After 
an  expression  of  time,  introducing  a  contempora- 
neous fact,  anelf  and  then^  when,  as :  haec  eodem 
tempore  referebantur,  et  legati  veniebant,  Cs. : 
eadem  hor&  Interamnae  fuerat  et  Romae:  siraul 
consul  de  hostium  adventu  cognovit,  et  hostes 
aderant,  S. — Introducing  an  immediate  sequence 
in  time,  and  then^  when :  Tantum  effatus  et  in  ver- 
bo  vestigia  torsit,  V. :  vixdum  ad  se  pervenisse  et 
audisse,  etc.,  L. — Introducing  the  second  term  of 
a  comparison,  a«,  than^  and:  Nunc  mihi  germanu's 
pariter  animo  et  corpore,  T. :  quod  aeque  promp- 
tum  est  mihi  et  adversario  meo:  haudquaquam 
par  gloria  sequitur  scriptorem  et  actorem,  S. :  ali- 
ter  docti  et  indocti. — Adversative,  but,  yet :  gravis, 
severus,  et  saepius  misericors,  Ta. :  magna  corpora 
et  tantum  ad  impetum  valida,  Ta. 

et-enim,  conJ.,  adding  an  independent  and  em- 
phatic clause,  as  a  reason,  explanation,  or  corrob- 
oration, for,  for  truly,  and  indeed,  because,  since  : 
etenim  iste  non  audebat,  etc. :  etcnim  quid  est, 
quod  amplius  exspectcs  ? — In  tmesi :  Et  memini- 
stis  enim,  V. — Introducing  a  parenthesis :  legatio- 
nis  princeps  est  Heius  (etenim  est  primus  civi ta- 
lis), ne  forte,  etc. — After  a  word  (poet.) :  Divinare 
etenim  mihi  donat  Apollo,  H. :  Tutus  bos  etenim 
rura  perambulat,  H. 

etesiae,  ftrum,  m.,  =  in/trmt,  Etesian  winds, 
trade-winds,  N.  W.  toinds  which  prevail  in  summer 
in  the  eastern  parts  of  the  Mediterranean  Sea : 
venti :  etesiis  tenebatur,  Cs. 

ethologas,  acfj.,  :=  i^oXoyoc*  imittUing  man- 
ners, mocking  personal  peculiarities  :  mimi. 

etiam,  adv.  (rarely  conj.)  [et+iam].  L  Of 
time,  now  too,  yet,  as  yet,  even  yet,  still,  even  now : 
incertus  sum  etiam  quid  sim  facturus,  T. :  cum  iste 
etiam  cubaret,  introductus  est:  Invalidus  etiamque 
tremens,  etiam  inscius  aevi,  V. :  quamdiu  etiam. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


etiamdom 


286 


eirado 


how  much  longer:  iion  dico  fortasse  etiam  quod 
sentio:  cuius  iam  etiam  nomen  invitus  audio,  to 
tJivt  day. — Adding  a  fact  or  thought,  and  aUo^  and 
furthermore^  cUeo,  likewiee.  ftenioes,  and  m  weli  : 
Ad  haec  mala  hoc  mihi  accedit  etiam,  T. :  Unum 
etiam  donis  istis  Adicias,  V. :  caret  epulis,  caret 
ergo  etiam  vinolentia:  qnne  forsitan  alii  quoque 
etiam  fecerint :  ut  in  pace  semper,  sic  turn  etiam 
in  belle,  then  too:  non  modo  auctoritates,  sed 
etiam  imperium. — II.  Praegn.,  to  introduce  a 
stronger  statement,  and  even,  nay,  even :  quae  om- 
nes  docti  summa,  quidam  etiam  sola  bona  esse 
dixerunt:  satis  armati  fuerunt,  etiam  nullis  armis 
datis :  civitaa  improba  antea  non  erat ;  etiam  erat 
inimica  improborum,  tiay,  rather:  Immo  etiam, 
qui  hoc  occultari  facilius  credas  dabo,  T.  —  To 
lieighten  the  force  of  a  comparative,  yet^  still:  an 
quid  est  etiam  amplius  ?  T. :  die  etiam  clarius : 
ad  Alesiam  magna  inopia,  multo  etiam  maior  ad 
Avaricum,  Cs. — III.  M  e  t  o  n^  in  affirmation,  cer- 
tainly, granted,  by  all  means^  yea  iwleed^  yea :  Pa. 
Nil  aliud  dicam  ?  Ba,  etiam,  T. :  aut  etiam,  aut 
non  reapondere:  An.  Num  quid  subolet  patri? 
Oe.  nil  etiam,  nothing  at  all,  T.  —  Now,  what  f 
prayf :  Etiam  caves,  ne  videat  te  aliquis?  are 
you  on  your  guard,  pray  ?  T.i  is  mihi  etiam  glo- 
riabitur  ?  etc.,  m  he  going  to  boast  after  this  f — At 
onee,  forthwith,  now:  Vide  etiam  sodes,  ut,  etc., 
T. :  etiam  tu  hinc  abis  ?  T. — In  the  phrase,  etiam 
atque  etiam,  again  and  again,  constatU/y,  repeated- 
ly, persistently:  etiam  atque  etiam  cogita,  T. : 
etiam  atque  etiam  argumenta  cum  argumentis 
comparare :  promissa  adfirmare,  L. :  adspice,  H. — 
rV.  With  enclitic  particles. — With  dum,  hitherto, 
even  till  now,  still,  even  yet :  neque  etiam  dum  scit 
pater,  T. :  cum  poteris  igitur  (veui),  quoniam 
etiamdum  abes. — With  num,  still,  even  yet :  cum 
tristis  hiemps  etiamnura  saxa  Ruiuperet,  V. — 
With  nunc,  yd,  till  now.  still,  even  now,  even  to  this 
time,  even  at  this  time :  Etiam  nunc  hie  stas  ?  T. : 
voa  cunctamini  etiam  nunc,  quid  faciatis?  S. :  du- 
bitate  etiam  nunc,  si  potestis :  homo  tribuiiatum 
etiam  nunc  spirans,  L. :  nullo  etiam  nunc  usu  rei 
militaris  percepto,  till  that  time,  Cs. :  sparsis  etiam 
nunc  pellibus  albo,  V, — With  «,  even  if,  although, 
albeit:  Etiam  si  dudum  fuerat  ambiguum.  Nunc 
non  est,  T. :  ego  etiarasi  onmia  dixero,  nequaquam, 
etc. :  etiam  si  lex  faciat  potestatem,  tamen  existi- 
ment,  etc. — With  turn,  even  then,  even  at  the  time, 
till  theU  time,  till  tlun,  still:  etiam  tum  patrem  in 
hominum  numero  putabat:  etiamtum  At^ricola 
Britanniam  obtinebat,  Ta. :  quod  acres  sint  etiam 
tum,  cum,  etc.,  even  at  times  when. — With  (ntic, 
even  at  that  time,  even  yet:  Hauuibalem  armis 
etiam  tunc  invictum  v^lnptate  vicit. 

(etiamdum,  etiamnum,  etiamnunc,  eti- 
i^niaT,  etiamtum),  see  etiuiu  IV. 

et-ai,  conj.    L  Introducing  a  concession,  though, 


althongh,  albeit  :  Etsi  scio  ego  meum  ius  ease . . . 
ego  tanien,  etc.,  T. :  etsi  non  iniquum  est,  tamen 
est  inusitatum :  etsi  aliquo  accepto  detrimento, 
tamen,  etc.,  Cs. :  etsi  nihil  aliud  abstulissetis,  ta- 
men oportebat,  etc. :  etsi  priore  foedere  staretur, 
satis  cautum  erat,  L. :  id  etsi  antea  iam  consecra- 
tum  esset,  tamen  tum  se  dare,  etc,  although,  as  he 
pretended,  etc :  etsi  non  iniquum  certe  triste  sena- 
tQs  consultum  factum  est,  L. — II.  Introducing  a 
correction  or  limitation,  although,  and  yet,  but, 
though  I  know  that:  virtutem  si  unam  amiseris — 
etsi  amitti  non  potest  virtus,  sed  si,  etc. 

eu,  interj.,  =ct},  bravo/  well/  well  done/:  Eu 
noster,  laudo,  T. :  *  eu  I*  that's  right,  H. 

euana,  see  euhans. 

eugae  (euge),  interj.,  =  c3y«,  bravo /  toell  done/ 
good/  hurrah/:  eugae  habeo  optumara,  T. — 
Ironic:  cugae,  iam  lepidua  vooor,  excellent  /  T. 

euhans  or  euana,  antis  P.  (the  cry  of  the 
Bacchantes),  crying  etthan/  Ct,  Pr. — Poet,  with 
ace.  :  euhantis  orgia  Ducebat  Phrjeias,  celebrating 
tfie  rites  of  Bacchus  with  the  cry  eiihan  /  V. 

Euhiaa  or  EuiaSi  adis,/.,  =fvtdc,  a  Bacchante, 
H. 

EuhiuB  or  EuiUB  (not  Evius),  I,  m.,  =  Elioc, 
a  surname  of  Bacchus,  C,  H. 

euhoe  or  euoe  ( disyl. ;  not  Svoe  ),  interj., 
:=(voX,  t/ie  cry  of  revellers  at  the  fesiivale  of 
Bacchw,  v.,  H.,  0.,  Ct. 

Eumenidea,  um,/.,  =E{ffuviitc^  the  Furiee, 
C,  H.,  V. 

eunuohuB,T,  m.,  =civo£Yoc,  «  eunuch,  T.,  Cs., 

C,  III. — Fem.,  a  comedy  of  Terence. 

euoe,  see  euhoe. 

euripuB  (-oa),  I,  m.,  =evpirroc,  a  channel,  atraU, 
narrow  sea, 

euroua,  adj.  [eurus],  eastern,  orient :  fluctus,  V. 

eurua,  I.  m.,  =€i;poc,  tJu  southeast  wind^  H. — 
Plur.,  v.,  0. —  T/te  east  wind:  Eurus  ad  Auroram 
rccessit,  O.  —  Wind  :  Rhipaeus,  V. 

e-vado,  si  (ev&ati,  H.),  sas,  ere,  to  go  oat^  come 
out,  go  forth  .*  ex  balineis :  oppido,  S, :  andia,  V. : 
in  iemm,  disenUtark,  L.  —  With  ace.,  to  tresverm^ 
pass,  leave  behind  .•  viam,  V. :  vada,  O. :  oaatra, 
L. :  sil vas,  Ta. :  amnera,  Ta. — To  riae^  climb,  nunmt^ 
aueitd :  ex  abditis  sedibus:  ad  sura  mi  fastisia 
eiil minis,  V. :  in  muros,  L. :  gradCks  akoa,  mounted, 
V.  —  To  get  away,  escape  :  ex  insidiis :  ex  f ugft, 
Cs. :  e  manibus  hostium,  L. :  advorao  colle  8.: 
nostras  manlls,  escape,  V. :  loca  mortis,  O. :  angii- 
stias,  L. :  pngnae,  V.— F  i  g.,  to  go  out,  pan  out,  get 
off,  come  oway,  escape  :  ex  corpore  :  necera.  Ph. : 
illud  tempus,  Ta.— E  s  p..  to  tum  o^U,  become,  come 
to,  resuU,  prove  to  be,  end  in  /  ex  istis  anjru^tiia 
ista   evaserunt   deteriora  quam,   etc. :    on^res  • 


Digitized  by  V^OOQIC 


•▼agor 


287 


everto 


hrenis  eTmsit  vere  indolis  regiae,  L. :  eri  lenitas 
Yerebar  quoreum  evaderet,  vwdd  end  tn,  T. :  mi- 
ramur  id,  quod  soraniarimus,  evadere  ?  happen  •  ne 
haec  laetitia  vana  evadat,  L. :  hucine  (beneficia), 
md  in  thi$^  S.:  illaec  licentia  evadit  in  aliquid 
malum,  T. :  in  morbos  longos,  L. 

a-vagor.  fttus,  arl,  dep.^  to  wander  forth^  tnarch 
to  and  fro,  manceuvre  :  effuse,  L. :  ad  eragandum 
spatium, /or  evolutioM^  L. — Fig.,  to  spread,  ex- 
tend: qui  appetitOs  loiigius  eragantur:  late  vis 
morbl,  L.  —  With  ace,  :  ordinem  Rectum,  tram- 
ffreUy  H. 

a-Talesoo,  lul,  — ,  ere,  inch.^  to  prow  strong :  ut 
qoaeque  gena  evaluerat,  Ta.  —  F  i  g.,  to  prow,  de- 
«§&»,  ripen  :  multa  secutura  quae  adusque  bellum 
evaJescerent,  Ta. :  nationis  nomen  evaluisse,  came 
into  vogue,  Ta. :  tempus  in  suspictonem  evaluit, 
L  e.  wa»  such  as  to  cause,  Ta.  —  With  infin.,  to 
OBoU :  medicari  cuspidis  ictum,  V. :  pervincere 
soonm,  H. 

e-Talidns,  adj.^  very  strong^  mighty  :  spina. 

e-vaneacd,  nul,  — ,  ere,  inch,,  to  vanish,  pass 
away,  die  away^  disappear  :  (Tinuro)  vetustate,  to 
hteome  vapid :  Cornua  lunae,  0. :  in  tenuem  ex 
oculis  evanuit  auram,  V. — Fig.,  to  pass  away,  he 
fonrgotUn,  perish,  he  wasted  :  Ne  cum  po^tft  scrip- 
tora  evanesceret,  T. :  sententiae  Aristonis  evanue- 
rant:  nimift  glorift  ingenium,  L. :  omnis  Herbarum 
Tirtus,  O. :  bella  per  moras,  Ta. 

eranidilBi  adj.  [VAC-],  vanishing,  passing 
away  :  pectora,  0. :  amor,  0. 

e-vifltd^  avi,  fttus,  are,  to  lay  utterly  waste,  de- 
vasiaU  :  urbls,  L. :  culta  evastata  sunt  bello,  L. 

erectiui,  P.  of  eveho. 

e-velio^  vexl,  vectus,  ere,  to  carry  out,  bring 
forth,  convey  out,  lead  forth  :  omnia  ( signa  )  ex 
nnis  CTecta:  ex  planis  locis  aquas,  L.:  incaute 
se  erehentls  excipiebat,  rushing  out,  L. —  To  carry 
%p:  in  oollem  evehi,  L. — Pass.,  to  be  borne  forth, 
move  forth,  proceed,  advance,  sail,  drift :  evectus 
effreno  equo,  L. :  f  reto  in  Oceanum  evectus,  sailed 
outj  L. :  in  altum,  L. — F  i  g.,  to  carry  forth,  spread 
abroad,  carry  away :  e  I^raeeo  eloquentia  evecta 
eet :  inter  dioendi  oontentionem  inconsultius  evec- 
toa,  L. — To  lift  up,  raise,  elevate:  alqm  ad  deos, 
H. :  qaos  evexit  ad  aethera  virtus,  V . :  ad  consu- 
latwn,  Ta. :  in  caelum,  In. 

e-vell6,  velll,  volsus  or  vulsus,  ere,  to  tear  out, 
pluck  out,  extract :  linguaro  Catoni :  ferrura,  Cs. : 
arbor,  quft  evolsA,  L. :  spinas  agro,  H. :  Pollicibus 
faooea,  O. :  eroblema,  to  tear  away.  —  P  r  o  v, : 
Gaeno  plantam,  H.  —  Fig.,  to  root  out,  extract, 
eradsoMie,  erase:  consules  ex  memorift:  ex  animo 
■cmpalaro:  suspicionera. 

e-veziid,  v§nl,  ventus,  Ire,  to  come  out,  come 
forth:  Merses  prof  undo,  pulchrior  evenit,  H. — 


Fig.,  to  fall  out,  come  to  pass,  happen,  hefaU,  be- 
tide: si  tibi  evenerit  quod  metuis  ne  accldat:  ut 
alia  Romae  eveniat  saepe  tempestas:  ubi  pax 
evenerat,  had  been  concluded,  S. :  ne  idem  eveniat 
in  roeas  litteras,  befall:  Genucio  ea  provincia  sorte 
evenit, /e//  to,  L. :  tibi  hoc  incommodum  evenisse 
iter,  has  been  a  hardship,  T. — Impers.,  it  happens: 
evSnit,  senibus  ambobus  simul  Iter  ut  eeset,  T. : 
forte  ev6nit  ut  ruri  essemus :  at  tibi  contra  Eve- 
nit, ut,  etc.,  H. —  To  proceed,  follow,  result,  turn, 
out,  issue,  end  (of  things):  quorsum  eventuram 
hoc  siet,  T. :  ex  sententift,  T. :  (auspicia)  sibi  se- 
cunda  evenerint:  cuncta  prospeta  eventura,  S. : 
mihi  feliciter :  bene,  S. :  contra  ac  dicta  sint 

eventum,  I,  n.  [P.  n.  of  evenio],  an  occurrence, 
chance,  event :  causae  eventorum. — 7'hat  which  be- 
falls, ejqterience,  fortune :  te  ex  nostris  eventis 
communibus  admonendum:  pendere  ex  alterius 
eventis. — An  issue,  coraequence,  result,  effect:  con- 
silia  eventis  ponderare:  stultitiae  poenam  ferre 
gravius  quam  eventi. 

eventora,  6rum,  n.  [P.  n.  of  evenio],  ihai  which 
will  happen :  eventura  precor,  I  e.  my  prayers  shall 
be  fulfilled,  Tb. 

e ventus,  iis,  m.  [ex+BA-],  an  occurrence,  acci- 
dent, event,  fortune, fate,  lot:  fore  eos  eventQs  re- 
rum  qui  acciderunt :  ex  evcntu  navium,  Cs. :  ducis, 
V. :  qui  quosque  eventQs  exciperent,  Ca. :  impio- 
rum  fratrum,  L. :  eventQs  illos  meruisse,  0. —  The 
issue,  consequence,  result,  end:  eventus  est  alicuius 
exitus  negoti :  eventus  in  incerto  erat,  S. :  ad 
eventum  festinat  ( po^ia ),  H. :  cogitans  incertos 
eventas  valetudinis:  certaminum,  L. :  belli  pro- 
sper, L.:  eius  diei,  Cs. — Pro  v.:  stultorum  magi- 
ster  eat,  L.  —  A  success,  good-fortune :  atque  Uli 
modo  cauti  prorapti  post  eventum  erant,  Ta. 

e-verbero,  — ,  — ,  ft  re,  to  strike  violefUly^beai  : 
clipeum  alia,  V. :  dneres  alis,  0. :  hastis  os,  Cu. 

e-vergo,  — ,  — ,  ere,  to  send  out,  cause  to  me- 
ander forth  :  ut  montes  evergerent  rivos,  L. 

everrioulum,  I,  n.  [  ex  +  VAR-  ],  a  broom, 
sweep. — Only  fig.:  malitiarum  omnium,  drag- 
net: huiusi'o  modi  (a  play  on  the  name  of  Verres). 

e-verro,  verrl,  versus,  ere,  to  sweep  out, — F  i  g., 
to  clean  out,  strip,  plunder :  fanum  eversum  relin- 
quere:  par.itus  ad  everrendam  provinciam. 

eversio,  onis,/.  [ex  +  VERT-],  an  overthrow- 
ing, subversion :  columnae:  rerum  p. 

eversor, 

destroyer  • 

everaus.     1.  P.  of  everro. — 2.  P.  of  everto. 

e-vert5  oi*  evorto,  tl,  bus,  ere,  to  overturn, 
upturn,  turn  upside  down :  navem :  aequora  ven- 
tis,  v.:  aquas,  0. :  eversas  cervicTs  tuas  abstine, 
refrain  from  twisting  your  neck,  T. — To  overturn. 


r,  oris,  m.  [6x4- VERT-],  a  subverter, 
regnorum,V. :  rei  p. 


Digitized  by  V^OOQ  l€ 


evestigatas  dl 

overthrow^  uptet^  throw  down:  bustum  in  foro: 
Btatuam:  pinura,  V.:  tecta  in  dominum,  0. — To 
turn  otU,  drive  out,  expel,  eject:  pupillum  fortunts 
patriis:  hunc  funditus  bonis. —  To  overthrow,  8id>- 
vert,  destroy :  urbis :  castellum,  H. — F  i  g.,  to  over- 
throw, ruin,  subvert,  destroy,  abolish :  provincias : 
leges  Caesaria :  testamenta,  iura :  everso  succur- 
rere  saeclo,  Y.  f  disciplinam,  L. :  spero,  0. :  Gras- 
808,  Pompeios,  ruin,  lu. 

e-vestigataa,  P.,  traced  out,  discovered,  0. 

e^ctus,  P.  of  evinco. 

e-videns,  adj,  with  comp.  and  sup.,  looking  out, 
obvious,  apparent,  manifest,  plain,  dear,  evident : 
81  quid  est  evidens^de  quo  inter  omnls  oonreniat: 
res,  L. :  numen,  L. :  quid  est  evidentius  ? :  eviden- 
tissimum  id  fuit,  quod,  etc,  L. 

evidenter,  adv.  [evidens],  evidently,  manifest- 
ly, obviously :  paenitere,  L. 

evidentia,  ae,/.  [evidens]. — In  rhet.,  dis- 
tinctness, vivid  presentation, 

e-vigilo,  avT,  fttus,  fire,  to  be  wakeful,  be  vigi- 
lant: in  studio. —  To  watch  over,  watch  through: 
tua  consilia  quam  cvigilata  cogitationibus,  with 
what  vigilance  matured:  nox  evigilanda,  Tb. :  quos 
(libros)  studium  evigilavit,  i.  e.  nocturnal  study 
produced,  0. — To  have  done  watching:  nobis  evi- 
gilatum  fere  est. 

e-¥ile8od,  lul,  — ,  ere,  incL,  to  become  vile, 
grow  worthless:  cuius  criminationibus  eviliussent 
peiicula  sua,  hcul  been  depreciated,  Ta, 

e-vinoio,  nxl,  nctus.  Ire,  to  bind  up,  voind 
around :  diademate  caput,  Ta.  —  Usu.  P.  pass. : 
evincti  bracchia  ^Mce&,  fettered :  viridi  oWy^,  gar- 
landed, V. :  Puniceo  suras  cothurno,  V. :  vitta 
crinls,  0. :  palmae,  bound  with  the  caestus,  V. 

e-vlnoo,  vlci,  victus,  ere,  to  overcome,  conquer, 
subdue,  vanquish,  overwhelm :  evicit  omnia  miles, 
L. :  laciimis  evicta  roeis,  V. :  blandimentis  vitae 
evicta  (i.  e.  ad  vivendum),  Ta. :  evinci  ambitu  in 
gaudium,  to  be  forced,  Ta. :  Aeduos,  Ta. :  somnos, 
to  resist,  0. :  amnis  oppositas  elicit  gurgite  moles, 
V.  —  7b  pass  in  safety :  remis  Charybdin,  0. : 
fretum,  0.  —  Fig.,  to  prevail  over :  solis  imago 
Evicit  nubis,  breaks  through,  0. :  evincit  miseratio 
superbiam,  L. :  platanus  caelebs  Evincet  ulmos, 
supplant,  H. —  To  bring  to  pass,  prevail .  evincunt 
instando,  ut  litterae  darentur,  L. —  To  prove,  evince: 
Si  puerilius  his  ratio  esse  evincet  amare,  H. 

eTinotus,  P.  of  e-viucio. 

e-viro,  avi,  — ,  are  [ex  +  vir],  to  emasc%date: 
corpus,  Ct. 

e-viscero,  — ,  atus,  ire  [ex+vi.scera],  to  de- 
prive of  entrails,  disembowel,  eviscerate:  corpus, 
Enn.  ap.  C. :  columbam  pedibus  uncis,  mangle,  V, 

evitabiliflk  e,  adj.  [1  evito],  avoidable:  telum,  0. 


8  evolTo 

1.  e-vito,  ftvl,  &tus,  are,  to  shun,  avoid:  meta 
Evitata  rotis,  H. :  f raxinum,  0. :  causae  suspicio- 
num :  tela  amictu,  Ct. 

2.  evito,  avi,  — ,  are  [ex + vital,  to  deprive  of 
life,  kill:  Priamo  vi  vitam  evitari,  Enn.  ap.  C. 

(Svius),  see  Euhius. 

evoc&tor,  Oris,  m.  [evoco],  a  summoner,  re- 
a^uiter,  one  who  drums  up    civtum  perditonim. 

evocatUB,  adj.  [P.  of  evoco],  called  out, — 
Plur.  m.  as  subst,  rein  listed  veterans,  Cs.,  S. 

e-vooo,  avi,  atus,  are,  to  call  out,  call  forth^ 
summon,  evoke :  te  hue  foras,  T. :  milites  ex  hi- 
bernis  in  expeditionem,  S. :  virum  e  curia,  L. : 
testis  hue :  nostros  ad  pugnam,  challenge,  Os. : 
deus  evocatus  sacratis  sibi  finibus,  removed  by  in- 
vocation,  L. :  animas  Oroo,  Y. :  centuriones,  Ca. : 
viris  fortibus  nominatim  evocatis,  Cs. :  alqm  lit- 
teris :  nostros  ad  pugnam,  challenge,  Cs. :  ad  anna : 
ad  praedam,  Cs. :  roanis :  alqm  ab  inferis :  proa- 
vos  sepulchris,  0. — Fig.,  to  call  forth,  bring  oui^ 
elicit,  stir,  raise:  probitas  non  praemiorum  mer- 
cedibus  evocata:  familiam  e  tenebris  in  lucem: 
sic  te  iis  (litteris)  evocatam,  appealed  to :  (cogita- 
tionen)  in  medium,  L. :  praedae  cupiditas  multos 
longius  evocabat,  led  on,  Cs. 

e-volgo  (-vulgo),  avI,  atus,  are,  to  make  eom« 
monly  known,  divulge :  civile  ius,  L. :  sic  evulgari 
iussit,  laurum  additum  (esse),  etc.,  Ta. :  evolgatus 
pudor,  i.  e.  pttblic  exposure,  Ta. 

e-volo,  avI,  atus,  are,  to  fly  out,  fly  away,  Jty 
up :  ex  quercu  (aquila) :  sic  evolat  ales,  0. —  To 
come  forth  quickly,  rjtsh  forth,  hasten  out:  ex 
omnibus  parcibus  silvae,  Cs. :  e  conspectu :  e 
poena,  to  escape:  rus  ex  urbe. — Fig.,  to  escape, fly 
away,  flee:  \\,  quorum  animi,  spretis  oorporibua, 
evolant  foras  .  ex  istorum  insidiis.  —  To  mxmnt^ 
ascend,  rise :  altius,  reach  a  higher  rank :  sic  eTo> 
lavit  oratio,  ut,  etc. 

evolaio  (evul-),  6nis,/.  [ex+2  VEL-],  a  pull. 
ing  out :  dentis. 

evolsua,  P.  of  evello. 

evolutio,  6ni8,/.  [ex +8  VOL-],  an  unrolUng: 
poetarum,  riding. 

evolutOB.  P.  of  evolvo. 

e-volv6,  volvl,  volOtus,  ere,  to  roll  (nd,  roH 
forth,  unroll,  unfold:  amnis  ...  in  mare  evol- 
vendo  terram,etc.,L. :  vestis  tyranni,0.:  volumen 
epistulamm':  aquas  per  campos,  to  spread,  Cu.  i 
In  mare  se  (Xanthus),  discharge,  V.  —  Pass.,  to 
glide,  creep:  species  (anguis)  evoluta  repente,  L. : 
per  humum  evolvuntur,  Ta. :  ad  aures  roilitam 
dicta  ferocia  evolvebantur,  spread,  L. — Of  books, 
to  unroll,  read,  peruse,  suidy :  diligenter  libnini : 
fastos,  H. :  potstas. —  To  roll  out,  spin  out:  fuaos 
meos  (of  the  Fates),  0. — Fig.,  to  unfold,  maJk« 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


evomo  z 

dear^  dudose,  reveal:  animi  sui  notionem:  natu- 
ram  reniin :  serietn  fati,  0. :  haec,  brood  over^  V. 
— Th  free,  ezirieate,  strip:  roe  ex  his  turbis,  T. : 
evolutaa  iiitegumentis  dissimulationis. —  To  drive 
off,  repel :  istoa  ex  praedft,  L.  —  To  prodtice,  de- 
velop: exitum  criminis:  Quae  postquam  evolvit 
(deus),  O. 

e-vomo,  ui,  itus,  ere,  to  spew  out,  vomiiforth : 
eas  (conchas) :  partem  maris  ore,  0.  —  7b  spew 
out,  eject,  expel,  disgorge:  quod  (urbs)  tantura  pe- 
fltem  eTomuerit :  Faucibus  f umum,  V. — F  i  g.,  to 
vent,  disgorge  :  iram  in  eos,  T. :  in  me  orationem. 

e-vnlgo,  see  evolgo. 

eTolaio,  evtilsiis,  see  eyol-. 

ex  or  (only  before  consonants)  e,  praep,  with 
abL,  out  oh  from  within  (opp.  in).  I.  In  space, 
out  of  from:  signa  ex  urbe  tollere:  solem  e 
mando  toUere:  ex  hoc  fonticulo  tantumdem  su- 
mere,  H.:  ex  Aethiopift  Ancillula,  T. :  ex  urbe 
sicarii :  eius  ex  Africa  reditus :  ex  Hispanii  qui- 
dam,  Cb.  :  puer  ex  aula,  H. — From^  dowi  from, 
from  off:  ex  speluncft  saxum  in  crura  eius  inci- 
disse:  equestribua  proeliis  saepe  ex  equis  desi- 
Uunt,  from  horsebeuk,  Cs. :  cecidisse  ex  equo  dici- 
tar. — C/pfromj  above,  out  of:  coUis  paululum  ex 
planitie  editus,  Cs. :  globum  terrae  emiuentem  e 
man. — I n  gen.,  from,  down  from,  at,  in,  upon: 
ex  cruee  Italiam  cemere:  ex  equo  pugnare:  ex 
loco  snperiore  oonspicatus,  etc.,  Cs. :  ex  hoc  loco 
rerba  fecisti:  ex  vinculis  causam  dicere,  L. — 
Esp.,  in  adverbial  phrases:  ex  itinere,  on  the 
march,  without  halting,  S. :  ex  f  uga,  during  the 
fight,  Cs. :  porius  ex  adverso  urbi  positus,  oppo- 
site, L. :  erat  e  regione  oppidi  coll  is,  over  against, 
Cs.:  ex  omni  parte  perfectum,en^tr«/y.'  aliqu&  ex 
parte  incommodis  mederi,  in  some  measure :  im- 
petfLs  ex  maxima  parte  servorum :  e  vestigio,  sud- 
denljf, — n.  In  time,  of  succession, /rom,  imme- 
diately after,  directly  after,  after,  following :  Cotta 
ex  consalatu  est  profectus  in  Oalliam :  tanta  vili- 
tas  annonae  ex  inopift  consecuta  est:  ex  magnis 
rapibus  nactus  planitem,  Cs. :  Aliam  rem  ex  ali& 
cogitare,  T. :  alia  ex  aliis  iniquiora  postulando,  L. : 
diem  ex  die  exspectabam,  day  after  day, — Of  du- 
ration, from  .  ,  .  onward,  from,  since,  beginning 
mt:  ex  e»  die  ad  banc  diem :  ex  eo  die,  quo,  etc. : 
ex  certo  tempore,  after  a  fixed  date:  ex  aetemo 
tempore:  Motum  ex  Metello  consule  (bel)um),  H.: 
octavus  annus  est,  ex  quo,  etc.,  since,  Ta. :  Romae 
Tereor  ne  ex  Kal.  Ian.  magni  tumultUs  sint,  after. 
— With  the  notion  of  eacape  or  relief, /rom  and 
after,  fnymi  se  ex  labore  reficere,  Cs. :  ex  illo 
metu  mortis  recreatus :  animus  ex  miseriis  requie- 
Tit,  8. — Esp.,  in  phrases:  ex  tempore  eflfutire, 
offhand,  witJumt  reflection:  ex  meo  tempore, /or 
my  ecmvenignee:  in  quibus  (quaestionibus)  ex  tem- 
pore officiam  quaeritur,  accorcUng  to  eireumstances : 


ex  intervallo  consequi,  after  a  while:  ex  tempore 
aliquo.  —  HL  Fig.,  of  the  point  of  departure, 
away  from,  from,  out  of,  of:  amicitiam  e  vita 
tollunt :  e  fundo  eiectus,  dispossessed  of:  agro  ex 
hoste  capto,  L. :  ex  populo  R.  bona  accipere,  S. 
— Partitive  uses,  of  a  whole  or  class,  •/",  out  of, 
from  among,  among:  alia  ex  hoc  quaestu,  L  e. 
trade^  T. :  non  orator  unus  e  multis,  i.  e.  no  com- 
mon: acerriraus  ex  omnibus  sensibus:  ex  primo 
hastato  (ordine)  legionis,  one  of  the  first  division, 
Cs. :  multum  ex  ripft  oolere,  Ta. :  altitudo  pup 
pium  ex  navibus,  Cs.  —  Of  the  means,  out  of,  by 
means  of,  with:  ex  incommodis  Alterius  sua  ut 
conparent  commoda,  T. :  ex  caede  vivunt :  largiri 
ex  alieno,  L. ;  cf.  ex  iure  hesterno  panem  vorent, 
dipped  in,  T. — Of  the  origin  or  source,  from,  out 
of,  bom  of  arising  from :  bellorum  causae  ex  i*ei 
p.  contentione  natae :  ex  pertinacift  oritur  seditio : 
ex  animo  amicus,  heartily. — E  s  p.  with  verbs  of 
sense,  intelligence,  etc. :  qu&  re  negent,  ex  me  non 
audies :  ut  ex  amicis  acceperam :  ex  quo  intelle- 
gere  posset:  ut  ex  iis  quaeratur:  video  ex  litte- 
ris. — Of  the  material,  ojf,  out  of:'  statua  ex  aere 
facta:  (homo)  qui  ex  animo  constet  et  corpore: 
milites  mixti  ex  conluvione  gentium,  L.  —  Of  a 
condition  or  nature  which  is  changed, /rom,  out 
of:  di  ex  bominibus  facti :  ex  exsule  consul :  duas 
ex  un&  civitate  discordia  fecerat,  L.  —  Of  the 
cause,  from,  through,  by,  in  eonseouenee  of,  by 
reason  of,  on  account  of:  gravida  e  Pamphilo,  T. : 
infirmus  ex  morbo :  e  vi&  languere :  ex  gravitate 
loci  volgari  morbos,  L.:  ex  ilia  ipsa  re,  for  that 
very  reason:  e  quo  efficitur,  non  ut,  etc:  ex  hac 
clade  atrox  ira,  L. :  ex  legato  timor,  Ta. — From, 
after,  on  accotmt  of:  cui  postea  Africano  cogno- 
men ex  virtute  fuit,  S. :  nomen  ex  vitio  positum, 
0. :  urbem  e  suo  nomine  Romam  iussit  nominari. 
— Of  measure  or  rule,  according  to,  after,  in  con- 
formity with,  in  pursuance  of,  by:  ex  aliarum  in- 
geniis  me  iudicet,  T. :  dies  ex  praeceptis  tuis  ac- 
tus :  ex  consuetudine  su&,  Cs. :  e  virtute  vivere : 
ex  senatQs  sententift:  ex  sententiA,  M/u/oc^ort/y, 
T. :  ilium  ex  artificio  comico  aestimabat — E  s  p.,  in 
the  phrases,  ex  re,  according  to  the  fact,  to  Uu  ad- 
vantage, to  profit:  oratio  ex  re  et  ex  cau8&  habita : 
Non  ex  re  istius,  for  his  good,  T. :  garrit  Ex  re 
fabellas,  apt,  H. :  quid  tam  e  re  p.  fuit  ?  for  the 
public  benefit:  ex  MWL,advantageo%is:  ex  usu  quod 
est,  id  persequar,  T. :  rem  ex  usu  Galliae  accidisse, 
Cs. :  e  re  nat&,  according  to  circumstances,  T. — Of 
manner,  mostly  in  adverb,  phrases :  res  ex  libidine 
magis  quam  ex  vero  celebrare,  arbitrarily  .  .  . 
puily,  S.  *.  dicam  ex  animo,  outright  t  ex  oompo- 
sito,  by  agreement,  L. :  ex  facili,  with  ease,  Ta. — 
IV.  In  compounds,  ex  stands  before  vowels  and 
h,  and  before  c,  p  (except  epoto,  epotus),  q,  s  (ex- 
cept esoendere,  escensio),  t;  ef  (sometimes  ec) 
before  //  6  before  b,  d,  g,  i  consonant,  I  (except 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ezacerbo 


290 


ezanimo 


exiez),  m,  «,  v.  For  exs-,  ex-  alone  is  often  writ- 
ten (ezanguis  for  exsanguis,  etc.). 

ex-aoerbd,  &vl,  &tus,  &re,  to  exasperate^  irrU€Uej 
provoke:  ut  ira  exacerbarentur  animi,  L. :  contu- 
meliifl  hostes,  L. 

ezaotio,  onia,/.  [ex  +  1  AG-],  a  driving  out, 
expelling:  (regum). — A  driving^  conditct,  supervis- 
ion :  operum  publicorum. — F  i  g.,  a  collecting^  ex- 
action: pecuniae:  earum  (pecuniarum),  L. :  fru- 
menti,  Ta.  —  A  tax^  tribute^  impost :  acerbissima 
capitum  atque  ostiorum,  poU  and  hearth  tax. 

exactor,  Oris,  m.  [ex  +  l  AG-J,  a  driver- out ^ 
expeller:  regum,  L. — -Fig.,  a  demander,  exactor: 
Bupplici,  an  executioner^  L. :  promissorum,  L. :  cum 
ipse  ut  exactor  circumiret,  overseer^  L. — A  collector 
of  taxes^  tax-gatherer,  Cs.,  L. 

ex&otns,  adj.  with  comp.  [P.  of  exigo],  precise, 
accurate,  exact :  numerus,  L. :  fides,  0. :  morum 
exactior,  0. — Plur.  n.  as  subst. :  sociis  exacta  re- 
ferre,  V. 

ex-aotid,  ul,  Qtus,  ere,  to  sharpen,  make  point- 
ed: vallos,  v.:  spicula,  V.  —  Fig.,  to  sharpen, 
make  keen, stimulate,  excite, inflame:  mucronem  in 
nos:  bgeni  aciem  ad  bona  diligenda:  plurimos 
irft,  N. :  animos  in  bella,  H. :  exacuet  sapor  pala- 
tum, 0. 

ex-adveraam  (-▼orsam)  and  ex-adver- 
Bus  (-voreus),  adv.  and  prctep.,  over  against,  op- 
posite.— As  adv. :  pistrilla,  et  exadvorsum  fabrica, 
T. :  exadvorsum  ei  loco  Tonstrina  erat,  T. — As 
praep.  with  <icc. :  exad versus  eum  locum :  exad- 
veraum  Athenas,  N. 

exaedifloatio,  onis,  /.  [exaedifico],  a  flnish- 
ing,  completing  (of  a  building). — ^F  i  g. :  posita  in 
rebus  et  verbis. 

ex-aedifico,  &vl,  fttus,  &re,  to  finish  building, 
complete,  erect,  build,  construct :  oppidum,  Cs. :  do- 
mos,  S. :  templa  deum,  L. :  mundum.  — F  i  g.,  to 
finish,  complete:  opus. 

exaeqnatio,  Onis,/.  [exaequo],  a  likening, 
uniformity  (of  dress,  etc.),  L. 

ex-aequo,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  make  equal,  place 
on  a  level,  egual:  se  cum  inferioribus :  tironi  sese 
exaequari  sinere,  L. :  roilitibus  exaequatus  cum 
imperatore  labos,  S. :  iura  pretio,  i.e.  to  sell  alike. 
— 7b  eqtial,  attain  equalitg  vnth:  facta  dictis,  tell 
worthily,  S. :  tetricaa  Sabinas,  0. 

exaeresimuB,  adj.,  =z  l^aipioifioc,  that  may 
be  taken  out,  to  be  omitted:  dies,  intercalary, 

ex-aestuo,  SvT,  Stus,  are,  to  boil  up,  foam  up, 
ferment  t  exaestuat  mare,  L, :  unda  ima  vertici- 
bus,  v. :  mens  ira,  V. :  ignis  (araoris),  0. 

exaggeratio,  Onis,/.  [exaggero].— Only  fig., 
tleveUion,  exaltation :  animi. 

ex-age;er6,  ftvl,  fttus,  are^  to  heap,  pile,  load^ 


fill:  planitiom  aggesta  humo,  Cu. :  spatium,  Cu. 
—  To  heap  up,  accumulate:  fortunas:  opes.  Ph. 
—Fig.,  to  exalt,  mnplify,  heighten,  magnify,  exag- 
gerale :  sextulam  suam  nimium,  i.  e.  daim  too 
much:  animus  virtutibus  exaggeratus:  oratio  ex- 
aggerata  :  beneficium  verbis  :  virtutem. 


exagitator,  Oris,  m.  [exagito],  a 
censurer :  rhetorum. 


critic, 


ex-aglto,  ftvl,  fttus,  ftre,/r«y.,  to  rouse,  keep  in 
motion,  disquiet,  harass,  persecute,  disturb^  torment, 
vex  :  istius  iniuriis  exagitati :  ab  Suevis  exagitati, 
Cs. :  rem  p.  seditionibus,  S. :  di  exagitent  me,  Si, 
etc.,  H. :  quos  egestas  exagitobat,  8. — To  rail  at, 
censure,  criticise,  satirize,  r3,ly:  hi  convicio  consu- 
lis  conrepti  exagitabantur,  Cs. :  cum  Demosthenes 
exagitetur  ut  putidus :  exagitabantur  omnes  eius 
fraudes. —  To  stir  up,  irritate,  rouse,  excite,  stinw- 
late,  incite  :  senatum  criminando  plebem,  S. :  dis- 
putationibus  exagitatus  orator :  volgum,  S. :  mae- 
rorem :  furores  corde,  Ct. :  vis  hominis  exagitanda^ 
S. :  manes,  Pr. 

ex-albesoo,  bul,  ere,  incA.,  to  turn  pale:  metu, 
Enn.  ap.  C. :  in  principiis  dicendL 
exalo.  see  exbalo. 

1.  examen,  inis,  n.  [ex  +  1  AG-],  a  multitude 
flying  out,  swarm:  apium:  resparum,  L. :  cum 
prima  sui  ducent  examina  reges,  V. — A  multitude, 
crowd,  shoal,  swarm:  examinibus  suis  agroe  ope- 
rire,  L. :  iuvenum,  H. :  servorum. 

2.  examen,  inis,  n.  [ex +2  AG-],  the  tongue 
o/"  a  balance:  aequato  examine  lances  Sustinet, 
V. — Fig.,  a  weighing,  consideration:  legum,  O. 

examino,  avi,  atus,  ftre  [2  examen],  to  weigh: 
(afir)  tamquam  paribus  examinatus  ponderibus: 
ad  certum  pondus,  Cs. — ^Fig.,  to  weigh,  ponder, 
consider,  examine,  try,  test:  omnia  verborum  mo- 
mentis,  non  rerum  ponderibus :  verborum  ponde- 
ra :  male  verum,  H. 

exanclo  (not  -antlO),  SvT,  fttus,  ftre,  to  exhauat^ 
suffer  through,  endure:  tot  belli  annos,  C.  poet. : 
multa,  quae  corpore  exanclata  atque  animo  pertu- 
11 ! :  omnis  labores. 

exanguls,  see  exsanguis. 

exanimatio,  Onis,/.  [exanimo],/ain/n€ti»,  ter- 
ror: metum  subsequens:  in  exanimationes  iiiai- 
dere. 

exanimatus,  P.  of  exanimo. 

exanimis,  e,  adj.  [ex+anima],  lifeless,  dead: 
(columba)  Decidit  exanimis,  V. :  ut  exanimem  la- 

bentem  ex  equo  Scipionem  vidit,  L. :  artHs,  O. 

Fig.,  breathless,  terrified,  dismayed:  legionea  vice 
unius,  with  suspense  for  the  fate  of,  etc.,  L. :  Audiit 
exanimis,  V. :  metu,  H. 

exanimo,  ftvl,  atus,  ftre  [exanimus],  to  put  oiU 
of  breath,  tir?  fatigue,  weaken,  ahaust  —  ODlj 


Only 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ozanimaB 


291 


ezcello 


pan,:  Qt  corsn  mllites  exanimarentur,  Gs. — To 
ireatke  forth:  exiliter  verba. — To  deprive  of  life, 
kUlj  wear  out:  taxo  se,  Cs. :  volnere  exanimari 
nimio  gaudio,  L. :  circumventi  flamma  exaniman- 
tur,  Cb. — ^F  i  g.,  to  deprive  ofselfposaeanon^  Urrify, 
agitate^  Mtun^  wear  out^  dishearten :  me  metu,  T. : 
te  metOs  exaniroant  iudiciorum  :  me  querelis  tuis, 
H. :  avidos  funus  Exanimat,  H. :  exanimatus  Pam- 
pbilus  amorem  indicat,  out  of  his  witSy  T. :  cum 
exanimatiiB  ipse  adcurrit :  Troia  agmina,  V. 

ezanimaa,  adj.  [ ex  +  anima ],  lifeless,  dead: 
iuvenis,  V. :  strata  corpora,  corpses,  L. 

(exantlo),  see  exanclo. 

ez-ardeaoo,  aral,  arsus,  ere,  inch.,  to  blaze  out, 
Hndle,  take  fire:  materies  facilis  ad  exardescen- 
dum. — F  i  g.,  to  be  kindled,  be  inflamed,  break  out, 
be  examraied,  be  provoked,  rage:  iracundia  ac 
stomacho:  dolore,  Cs. :  infestius,  L. :  Haud  secus 
qnam  taurus,  O. :  ad  spem  libertatis :  ad  helium, 
L. :  Talibus  dictis  in  iras,  V. :  ex  quo  exardescit 
amor :  ambitio,  L. :  violentia  Turn!,  Y. :  importu- 
nitas  sceleris :  altercatio  in  contentionem  animo- 
rum  exarsit,  L. 

ex-areaoo,  rul,  — ,  ere,  tncA.,  to  dry  up,  become 
dry:  amnes:  fontes,  Cs. — ^Fig.,  to  dryyp,  wither, 
perish:  exustus  flos  siti  veteris  ubertatis  exaruit: 
Tetostate  exaruit  (opinio). 

ex-armd,  — ,  — ,  &re,  to  disarm :  cohorteti,  Ta. 

ez-aro,  ftvl,  fttus,  are,  to  plough  out,  dig  up,  dig 
out :  sepulora :  puerum.  —  7b  raise,  produce,  ob- 
tain by  tillage,  harvest :  tantum  labore  suo  fni- 
menti :  decern  medimna  ex  iugero.  —  Fig.,  to 
mark  on  tablets  with  the  style,  write,  note,  set  down : 
prooemium. —  To  furrow,  wrinkle:  Cum  rugis 
Frontem  senectus  exaret,  H. 

ez-aspero,  avi,  atus,  ire,  to  make  rough, 
roughen  :  exasperato  fluctibus  man,  L. :  fretuiu, 
O. — Fig.,  to  irritate,  provoke,  exaspercUe:  duratl 
tot  malis  exasperatique,  L. :  animos,  L. 

ez-auctord,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  discharge  from 
service,  release  from  the  military  oath  :  exercitus 
Telat  exauctoratus  roorte  dueis,  L. :  milites  exauc- 
tormti,  L. :  se,  i.  e.  to  quit  the  service,  L. :  exaucto- 
rati  tribal)  i,  cashiered,  Tau 

ejc-andid,  1v1,  Itus,  ire,  to  hear  clearly,  distin^ 
guish,  discern,  hear:  voces:  sonitum  remorum, 
Ca. :  voces  mulierum,  L. :  maxima  voce,  ut  omnes 
exaudire  possint,  audible  to  all. — To  hear,  perceive, 
^snderatand,  attend  to,  regard:  multa:  Non  exau- 
ditt  sanguis  vatis,  0. :  monitor  non  exauditus,  un- 
heeded, H.:  exaudi,  voltQsque  attolle,^tw  heed,  0. 
—  To  listen  to,  heed,  regard,  grant :  preces  et  vota : 
dirae  exauditae  ab  omnibus  dU,  L. 

ez^angeo,  — ,  — ,  fire,  to  increase  greatly,  con- 
fms  :  opinionem  roihi  animo,  T. 


ezan£;iiratio,  onis,  /.  [exauguro],  a  desecrat- 
ing, prof  aning :  sacelloruro,  L. 

ez-augnro,  — ,  — ,  ftre,  to  desecrate,  make  pro- 
fane: fana  sacellaque,  L. 

ez-oaeoo,  ftvi,  atiH,  arc,  to  blind,  make  bliikl: 
nos. — To  put  out  of  sight :  Flumiua  excaecata, 
lost  underground,  O. 

ezcandescentia,  ae, /.  [  exoandesoo  ],  kind- 
ling  wrath,  an  otUbreak  of  anger,  Cs. 

ez-oandeaco,  dul,  — ,  ere,  inch.,  to  grow  hot, 
kindle, — Fig.:  nisi  ira  excanduit  fortitude. 

ez- canto,  — ,  fttus,  are,  to  charm  forth,  en^ 
chant :  sidera  excantata,  H. :  puellas,  Pr. 

ez-carnifico,  — ,  atus,  are,  to  tear  to  pieces, 
butcher:  me,  i.  e.  torment,  T. :  Anaxarchum. 

ez-oavo,  — ,  fttus,  ftre,  to  hollow  out :  ex  unft 
gemma  trulla  excavata. 

ez-oedd,  cessi  ( excdssis  for  excesseris,  T.  ), 
cesBUs,  ere,  to  go  out,  go  forth,  depart,  retire,  with- 
draw :  abiit,  excessit :  metu,  L. :  quoquam  ex  istoc 
loco,  T. :  ex  tenebris  in  lucem :  ex  itinere,  Cs. : 
acie,  Ca.:  bello,  S. ;  urbibus,  L,:  urbem,  L. — To 
project,  reach  :  rupes  quatiuor  stadia  in  altitudi- 
nem  excedit,  Cu. — To  be  in  excess:  ut  nulla  pars 
excederet  extra,  i.  e.  destroy  the  balance  of  the 
whole.  —  F  i  g.,  to  go  out,  depart,  leave,  withdraw, 
disappear:  animi  cum  ex  corpore  excessisseni : 
palmft,  yield  the  victory,  V. :  excessit  e  vitft,  died: 
Quom  e  medio  excessit,  T. :  excessit  quinquagesi- 
mo  anno,  Ta. — Of  things :  cura  ex  corde  excessit, 
T. :  cognomen  memoria  excessit,  L.  —  To  go  be- 
yond, exceed,  pass,  extend,  attain,  pass  over:  post- 
quam  excessit  ex  ephebis,  T. :  ex  pueris :  ad  pa- 
tres  etiam  et  ad  publicam  querimoniam  excessit 
res,  L. :  insequentia  excedunt  in  eum  aunum,  qui, 
etc.,  L. :  paululum  ad  enarrandum,  etc.,  digress, 
L. :  eo  laudis  excedere,  quo,  etc.,  attain  such  fame, 
Ta»  —  To  surpass,  exceed,  overtop,  tower  above . 
summam  octoginta  milium,  L. :  fidem,  belief,  0. 

ezoellena,  entis,  cuij,  with  comp.  and  sup.  [P. 
of  excello],  towering,  prominetU,  distinguished,  su- 
perior, surpassing,  excellent:  animus  ac  virtus: 
vir  virtute :  inter  tot  unus :  studium,  Cs. :  cycnus, 
of  surpassifig  beauty,  V. :  nihil  illo  excelientius  in 
vitiis,  N. :  excellentissima  virtus,  Cs. 

ezoellenter,  adv.  with  comp.  [excellensj,  excel- 
letitly,  exceptionally  well:  quae  gesta  sunt:  pro- 
nuntiare,  N. :  se  excelientius  gerere. 

ezoellentia,  ac,  /.  [excellens],  superiority,  ex- 
cellence: animi. — Plur. :  (in  amicitia). 

ezcello  (praes.  excellet,  Cu.),  — ,  celsus,  ere  [2 
CEL-],  to  be  eminent,  he  superior,  mrpaxs,  excel:  qui 
(artifex)  excellit:  haec  (flagitia)  quae  excellunt, 
your  most  conspicuous  crimes:  super  ceteros,  L. : 
ceteris:  iugenio  scientiftque:  dignitate  principi- 
bus :  in  oumi  genere  artiuoL 


Digitized  by 


Google 


ezcelse  2 

(exoelse),  adv.  [excelsusj,  in  an  elevated  tone, 
loftily. — Only  comp. :  excelsius  dicere. 

exoelsltaa,  fttis,/.  [ezcelsus],  loftiness^  ateend- 
ency:  animL 

ezoelsus.  ad^.  with  comp.  and  mp.  [P.  of  ex- 
cello],  elevated^  lofty,  high :  locus,  T. :  mons,  Cs. : 
vertex  montis,  V. :  signiim:  in  excelsiore  looo: 
oornu  excelsius,  Cs. :  mons  excelsissimus,  Cs. — As 
guhtt,  n.,  a  heigJU :  simulacrum  in  excelso  conlo- 
care :  ab  excelso,  0. — F  i  g.,  high^  hfty^  distinguish- 
ed^ excellent^  noble:  te  natura  excelsum  genuit: 
animus :  gloria,  Ta. :  orator  quodam  modo  excel- 
sior :  excelsissima  sedes  dignitatis. — As  mbst.  n., 
an  elevated  station :  in  excelso  aetatem  agere,  S. : 
excelsa  sperare,  L. 

ezcensio,  see  escensio. 

ezceptid,  onis, /.  [ex+CAP-],  an  exception^ 
restriction^  limitation :  sine  ull&  exceptione:  im- 
peritare  nullis  exceptionibus,  i.  e.  vnth  absolute 
power y  Ta. :  in  lege. — E  s  p.,  in  law,  a  limitation 
(in  a  declaration  or  complaint),  C. — A  protest^  ob- 
jection, C,  Ta. 

ezoepto,  ftvl,  atus,  are,%/r^.  [excipio],  to  take 
otUj  take  up,  catch:  barbatulos  de  piscinfl:  bos 
(milites),  Cs. :  auras,  to  snuff  up,  V. 

ezceptuB,  P,  of  excipio. 

ez-oemo,  — ,  cretus,  ere,  to  sift  out,  separate, 
part :  ex  captorum  numero  excreti  Saguntini,  L. : 
excreti  a  matribus  haedi,  Y. 

exoerpo,  psi,  ptus,  ere  [ex+carpo],  to  pick 
out,  extract :  semina  porais,  H. — F  i  g.,  to  pick  out, 
choose,  select,  gather :  ex  ipsis  (malis),  si  quid  in- 
esset  boni:  noroina  ex  tabulis,  L. — To  take  out, 
leave  out,  except,  omit:  eo  de  numero :  me  illorum 
numero,  H. :  id,  quod  bonist,  T. 

ezoeBBUS,  ds,  m.  [  1  CAD-  ],  a  departure,  de- 
mise :  e  vita :  RomulL — A  digression,  Ta. 

ezoetra,  ae,  /.,  a  snake,  serpent,  dragon,  C. 
poet — In  reproach,  of  a  woman,  L. 

ezoidlum  (oxscl-),  l,  n.  [2  SAC-],  overthrow, 
demolition,  subversion,  ruin,  destruction :  urbis,  L. : 
Troiae,  V. :  gentis,  Ta. :  arces  excidio  dare,  V. : 
petit  urbem  excidiis,  V. 

1.  exoido,  cidi,  — ,  ere  [ex4-cado].  to  fallout, 
drop  down,  fail  away:  sol  excidisse  mihi  e  mundo 
videtur :  dentis  Excidere  videre,  H. :  mihi  Excidit 
cera,  from  my  hand,  0. :  Faliiiurus  Exciderat 
puppi,  V.  :  in  flumen  (sc.  e  mte),  L. :  vinclis,  to 
slip  Old,  V. :  ut  cuiusque  sors  exciderat,  fell  out, 
L. — Fig.,  to  fall  out,  fall  away,  slip  o^U,  escape: 
verbum  ex  ore  huius :  sceUis  ore  iuo,  0. :  quod 
verbum  tibi  non  excidit  fortuito:  vox  per  auras 
Excidit,  V. :  in  vitium  lihertas  excidit.  xinks,  H. — 
To  pass  away,  be  lost,  perish,  disappear,  be  forgot- 
ten :  neque  verendum  est,  ne  quid  excidat :  virtua, 


12  exoipio 

cum  semel  excidit,  etc.,  H. :  excidit  omnis  luctus, 
0. :  arcis  memoria,  L. :  auimo,  V. :  mihi  ista  exci- 
derant,  /  had  forgotten :  cogitatio,  cum  mihi  exci- 
disset :  excidit,  ut  peterera,  etc.,  i.  e.  I  forgot,  O. — 
Of  persons,  to  be  deprived  of  lose,  miss,  forfeit,  fail 
to  obtain :  ems  uxore  excidit,  T. :  magnis  excidit 
ausis,  0. :  regno,  Cu. 

2.  exoido,  Idl,  Isus,  ere  [ex+caedo],  to  cut 
out,  cut  off,  hew  out,  cut  down :  arbores,  Cs. :  excisa 
arbor :  oolumnas  rupibus,  V. —  To  raze,  demolish, 
lay  waste,  destroy:  aedls :  Troiam,  V. :  Sugambros, 
Ta. — F  i  g.,  to  drive  out,  extirpate,  banish :  tempos 
ex  animo :  vitium  irae,  H. :  causas  bellorum,  Ta. 

ex-oleo  and  ex-oio,  ivx,  xtus  and  itus,  Ire, 
rarely  Sre  {vnperf  ex(dbat,  L.),  to  call  out,  summon 
forth,  rouse :  consulem  ab  urbe,  L. :  animas  se- 
pulcris,  y. :  artifices  e  Graecift,  Cu. :  Antiochum  in 
Graeciam,  L. :  Volscos  ad  expugnandam  Ardeam, 
L. :  principibus  Romam  excitis,  L. :  molem  (t  e. 
tempestatem )  in  undis,  excite,  V. :  sonitu  exclti 
(i.  e.  e  somno),  S. :  excivit  ea  caedes  Bructeros, 
Ta. — To  call  forth,  excite,  produce:  molem,  i.  e. 
high  waves,  V. :  alcui  lacrimas,  Ta. — Fig.,  to  rouse, 
awaken,  disturb,  excite,  frighten,  terrify:  excita 
anus,  Enn.  ap.  C. :  dictatorem  ex  somno,  L. :  hor- 
ribili  sonitu  exciti,  S. :  conscientia  mentem  exci- 
tam  vastabat,  S. :  concursu  pastorum  excitus,  L. : 
omnium  civitatium  vires,  Ta. :  Hinc  aper  excitus, 
0. — To  stir  up,  excite :  terrorem,  L. :  tumuUum,  L. 

excindo,  see  exscindo. 

exoipio,  cepl,ceptu8,  ere  [ex +capio].  I.  7b 
takeout,  withdraw:  alqm  e  mari :  clipeum  sorti,  V. 
— Fig.,  to  rescue,  release,  exempt :  servitute  excep- 
tus,  L. :  nihil  libidini  exceptum,  Ta.  —  To  except^ 
make  an  exception,  stipulate,  reserve :  hoace  homi- 
nes :  mentem,  cum  venderet  (servom),  H. :  de  anti- 
quis  neminem :  cum  nominatim  lex  exciperet,  ut 
liceret,  etc. :  lex  cognates  excipit,  ne  eia  ea  potestas 
mandetur:  foedere  esse  exceptum,  quo  minus 
praemia  tribuerentur :  omnium,  exceptia  vobis 
duobus,  eloquentissimi :  Excepto,  quod  non  simul 
esses,  cetera  laetus,  H.  —  II.  To  take  up,  catch, 
receive,  capture,  take :  sanguinem  patera :  se  in 
pedes,  i.  e.  spring  to  the  ground,  L. :  filiorum  po- 
stremum  spiritum  ore :  tela  missa,  i.  e.  ward  off 
(with  shields), Cs.:  (terra)  vi rum  exceperit :  ambo 
benigno  voltu,  L. :  reduces,  wdcome,  V. :  aliquem 
epulis,  Ta. :  equitera  conlatis  signis,  tneet,  V. :  suc- 
ciso  poplite  Gygen,  wound,  V. :  speculator  exoeptua 
a  iuvenibus  mulcatur,  L. :  servos  in  pabulatione, 
Cs. :  Incautum,  V. :  apnim  latitantem,  H. :  aves, 
Cu. :  exceptus  terj^o  fcqni),  seated,  V. :  Sucronem 
in  latus,  takcs^  i.  e.  stabx,  V. — Of  places :  Priaticus 
campus  eos  excepit,  they  reached,  L.  —  To  come 
next  to,  follow,  succeed:  linguam  excipit  stomachus: 
alios  alii  deinceps,  Cs. :  porticus  excipiebat  Arc^ 
ton,  looked  out  towards,  H. — F  i  g.,  <o  take  up,  catchy 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ezdiio  S 

intercept^  obtain^  be  exposed  to,  receive,  tnctfr,  meet  : 
genus  diviuationis,  quod  animus  excipit  ex  divini- 
tate :  impetus  gladiorum,  Cs. :  vira  frigorum : 
fatum,  Ta,:  praecepta  ad  excipiendas  liominum 
ToluotateSf /or  taking  captive:  invidiam,  N. —  To 
receive,  weleome :  excipi  clamore:  alqm  festis  voci- 
bus,  Ta. :  plausu  pavidos,  V. — Of  events,  to  be/all, 
overtake,  meet:  qui  quosque  eventus  excipet-ent, 
Gs. :  quia  te  casus  Excipit,  V. :  excipit  eum  len- 
tius  spe  bellum,  L. — To  catch  up,  take  up  eagerly, 
liaten  to, overhear:  maledicto  nihil  citius  excipi tur: 
sermonem  eorum  ex  servis,  L. :  rumores :  bunc 
(clamorem),  Cs. :  alqd  comiter,  Ta. :  adsensu  po- 
puli  excepta  vox,  L. —  To  follow,  succeed:  tristein 
hiemem  pestilens  aestas  excepit,  L. :  Herculis  vi- 
tarn  iromortalitas  excepisse  dicitur:  bunc  (locu- 
tom)  Labienus  excepit,  Cs. :  luppiter  excepit,  re- 
plied, O. —  To  ntcceed  to,  renew,  take  up:  memoriam 
iliius  viri  excipient  anni  oousequentes :  ut  integri 
pugnam  excipient,  L. :  gentem,  V. 

ezoiaid.  Onia,/.  [ex +2  SAC-],  a  destroying: 
tectoruro :  urbium. 
exoiaua,  P.  of  2  excldd. 
exoitatofl,  atfj.  with  comp,  [P.  of  excito],  live- 
ly, vehanent,  excited:  souus :  clamor  excitatior,  L. : 
fortuna,  rising. 

exoito,  avT,  iltus,  are,  freq.  [excio],  to  call  out, 
summon  forth,  bring  ofU,  walce,  rouse :  me  e  som- 
no:  sopitum  mero  regem,  Cn. :  scute  offenso  ex- 
citatus  vigil,  L. :  reum  consularera,  summon :  testis 
ab  inferis:  cervum  latibulis.  Ph. — To  raise,  stir 
up :  (vapores)  a  sole  ex  aquis  excitantur :  ventus 
harenaro  hnmo  excitavit,  S, — To  raise,  erect,  build, 
cottstruct, produce,  kindle:  vetat  sepulcruin  e  lapide 
excitari  :  aras,  V. :    nova  sarmenta  culturfl  exci- 
tantur, are  produced:  ignero,  Cs. :  sopitas  ignibns 
aras  (i.  e.  ignis  sopitos  in  aris),  V. — F  i  g.,  to  raise 
up,  comfort,  arouse,  awaken,  excite,  incite,  stimulate, 
enliven,  inspire:  iacentem    animum:  animos   ad 
laeiitiaro  :  Gallos  ad  bellum,  Cs. :  studia  ad  utili- 
tates   nostras:   sonus  excitat  omnis  Suspensuin, 
startle9,  V. :  hoc  roaxime  ad  virtutem  excitari  pu- 
tant,  the  strongest  incentive  to  virtue,  Cs. — To  ap- 
peal to,  call  upon,  cite :  ex  annalium  nionimentis 
testis  :  multos  testis  liberalitatis  tuae. — To  found, 
cause,  oecasiofi,  excite,  kindle :  quantum  raali  ex  eft 
re,  T. :  quibus  fundamcntis  hae  tantae  laudea  ex- 
citatae  sint :  risus :  iras,  V. 

ezcitns  ami  excitus,  P,  of  excico  and  excio. 
e^cclaznatio,  onis, /.  [exclamo].  —  In  r h e t, 
an  exe/amation,  C,  Ta. 

ez-olaxno,  ivl,  Atus,  Are,  to  call  out,  cry  aloud, 
ezdaim  :  contiones  saepe  cxclamare  vidi,  applaitd 
Umdlv:  ilia  exclamat,  ^  minume  gentium,*  T. :  La- 
tine  exclainat  nostros  fnistra  pugnare,  S. :  excla- 
maTisse,  ut  bono  essent  animo,  etc. :  ut  equitcs 
desilirent,  L. :  Ciceronem  exclamavit 


)8  ezorucio 

excludo,  si  (exclQsti  for  exclQsisti,  T.),  sua, 
ere  [ex+claudo],  to  shut  out,  exclude,  aU  off,  iv- 
move,  separate  :  aliquem  e  portu :  ab  re  frumen- 
tari&  Romanos,  Cs. :  Capua  impios  civis  excluait: 
laurea  Excludet  icta^  (solis),  H. :  locum,  L. :  ^ 
Excludor,  ille  recipitur,  T. :  amator  Exclusus,  H. : 
alqm  colloquio,  L. — To  hatch:  ex  ovis  pullos. — 
Fig.,  to  exclude,  except,  remove,  hinder,  prevent : 
tris  legatos  decernit,  nee  excludit  Pompeium: 
ilium  a  re  p. :  anni  tempore  a  navigatione  excludi, 
Cs. :  reditu  in  Asiam  excludi,  N. :  angustiis  tena- 
poris  excluduntur  omnes :  diei  tempore  exclusus, 
Cs. :  vitia, /o  render  impossible:  eorum  cupidita- 
tem :  excludat  iurgia  finis,  H. 

ezclusio,  onis,/.  [ex+CLAV-],  a  shutting  out, 
exclusion,  T. 

ezoluBOB,  P.  of  excludo. 

ezoootUB,  P.  of  excoquo. 

ezcogitatid,  onis,  /.  [  excogito  ],  a  thinking 
out,  contriving,  inventing :  excogitationem  non 
habent  difficilem,  may  be  thought  otU  without  diffi- 
culty. 

exodgitatas,  P.  of  excogito. 

ex-OOgitO,  &vl,  &tu8,  &re,  to  think  out,  contrive, 
devise,  invent  .*  nihil  contra  rem  p. :  quid  mali  aut 
soeleris  excogitari  potest,  etc. :  ad  haec:  multa  ad 
avaritiam  excogitabantur,  Cs. :  in  rebus  excogi- 
tandis,  K. :  excogitatum  est  a  quibusdam  ut,  etc., 
N. :  excogitat  acute,  quid  deceruat. 

ex-oolo,  colul,  cultus,  ere,  to  cultivate,  improve, 
ennoble,  refine,  perfect :  omni  vitft  atque  victu  ex- 
cultus :  excultus  doctrinft :  lanes  rudes,  0. :  regio 
ad  luxum  exculta,  Cu. :  vitam  per  antes,  V. :  ora- 
tionem,  Ta.  —  To  worship,  honor  .•  deos.  Ph. :  te 
ipsum,  0. 

ex-ooquo,  coxl,  coctus,  ere,  to  boil  out,  melt 
out,  dry  up :  Tarn  excoctam  (  ancillam  )  reddam, 
dried  up,  T. :  ignis  vitium  metallis  excoquit,  0. : 
omne  per  ignis  vitium,  V. :  ferrum,  quod  excoquit 
ignis,  tempers,  O. 

excora,  cordis,  adj.  fex+cor],  without  intelli- 
gence, without  understanding,  senseless,  silly,  stupid: 
anus:  hoc  qui  non  videt,  excors  est:  admodum: 
turpis  et  excors,  U. 

excrementum,  I,  n.  [t'X  +  2  CER-],  an  excre- 
tion :  oris  aut  nurium,  Ta. 

ex-cresoo,  — ,  — ,  ere,  to  grow  up:  in  hos 
arttt!*,  Ta. :  haedi,  V. 

excretus,  P.  of  oxcorno. 

ex-crucid,  ftvi,  atus,  arc,  to  tonnt^nt,  torture, 
rack,  plagnr  :  .kcivos  fame,  Cs.  :  vinculiH  oxcrucia- 
tum  necare :  ipsoa  erudcliter,  Cs. — F  i  g.,  to  distress, 
afflict,  harass,  trouble,  vex,  torment :  meae  mc  mise- 
riae  excruciant:  honore  Mari  excruciatu.«,  S. :  me 
excruciat  animi,  T.:  excrucior,  am  in  torment,  Ct. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ezcubiae 


294 


exedxium 


ezoubiae,  firum,/.  [ex4-CVB-],a  lying  out  on 
guards  witching^  keeping  watch:  cuius  excubias 
et  custodias  mei  capitis  cognovi :  vigilum  canum 
Tristes,  H. — A  watchy  watchmen :  vigilum  ezcubiis 
obsidere  portas,  V. :  divom  aeternae,  V. 

ezcubitor,  Oris,  m.  [ex+CVB-],  a  toatchman^ 
guards  tentinel:  (castella)  excubitonbus  tenebao- 
tur,  Cs. 

ejc-oubo,  bul,  bitum,  ftre,  to  lie  oitt  of  doors^ 
camp  out :  in  agro.  —  To  lie  out  on  guardy  keep 
watehy  watch  :  pro  castris,  Cs. :  ad  mare,  Cs. :  per 
muros,  V. :  excubitum  in  portas  oohortls  mittere, 
S. :  (Cupido  Chiae)  Pulchris  excubat  in  genis, 
lurksy  H. — Fig.,  to  watch^  be  watchful^  he  vigilant^ 
he  on  the  alert  :  ad  opus,  Cs. :  in  navibus,  Cs. : 
animo:  pro  aliquo. 

ez-oudo,  dl,  sus,  ere,  to  strike  out^  hammer 
out :  silici  scintillam,  V.  —  To  hatch  out :  pullos 
ex  ovis.  —  To  forge,  mould  :  spirantia  aera,  V. : 
gladioB,  lu. — To  prepare,  make :  ceras,  V. — F  i  g., 
to  compose :  alqd :  librum,  Ta. 

ezoulcd,  — ,  — ,  are  [ex+calco],  to  tread 
down,  stamp  firm^  Cs. 

ezcultuB,  P.  of  excolo. 

ez-oozTO,  cucurri  or  currT,  oursns,  ere,  to  run 
outy  run  forthy  hasten  forwards  :  excurrat  aliquis, 
qui  hoc  nuntiet:  ad  me:  in  Pompeianum,  make 
an  excursion :  excurso  spatio,  traversed,  T. — E  s  p. 
in  war,  to  sally  forth,  make  an  incursion  :  in  finis 
Roroanos,  L. :  ex  Af  ric&. —  To  go  forth,  issue  forth : 
animi  spretis  oorporibus  excurrunt  foras. — To  run 
out,  project,  extend  :  ab  intimo  sinu  paeninsula  ex- 
currit,  L. :  (Sicania^  in  aequora,  0. — F  i  g.,  to  run, 
spread,  extend,  display  itself.-  campus,  in  quo  ex- 
currere  virtus  posset :  cum  sententift  pariter,  keep 
pace  with:  ne  oratio  excurrat  longius,  be  prolix. 

ezoondo,  5nis,  /.  [  1  CEL-  ],  a  running  out, 
running  forth .  (  oratoris )  moderata  eaque  rara, 
L  e.  a  stepping  forwards.  —  A  sally,  excursion,  in- 
road, invasion,  expedition :  equitatlis :  ex  oppido, 
Cs. :  finis  ab  excursionibus  tueri :  oram  infestam 
excursionibus  facere,  L. — ^F  i  g.,  an  outset,  opening: 
prima  orationis. 

exoorsor,  dris,  m.  [  1  CEL-  ],  a  skirmisher, 
scout,  spy:  istius. 

1.  exonraoB,  P.  of  excnrro. 

2.  ezcuTBiiB,  as,  m.  [1  CEL-],  a  running  out, 
running  forth,  excursion:  excursQsque  brevis 
temptant  (apes),  V. — A  sally,  charge,  inroad,  in- 
vasion :  militum,  Cs. :  subiti,  Ta. 

ezcoBabilis,  e,  adj.  [excuso],  that  may  be  ex- 
cused, excusable :  delicti  pars,  0. 

(ezooBate),  adv.  [  excuso  ],  without  blame. — 
Only  comp. :  excusatius  excipere,  Ta. 

ejTOUSatlo,  dnis,  /.  [excuso],  an  excusing,  ex- 


cuse: turpis:  lusta:  Aeduia  dat  veniam  excusa 
tionemque  accipit,  Cs.:  iniuriae:  Pompei,  Ob.: 
excusatio  Sulpici  legationis  obeundae,  a  deeUmng: 
aetatis :  valetudinis :  excusatio,  quA  usus  es,  cor, 
etc. :  uUa,  quo  minus  adesset,  etc. :  habent  ez- 
cusationem  legitimam,  exsili  causft  solum  vertisse. 

ezooso,  ivi,  fttus,  ftre  [ex+*cau8o;  1  CAV-]. 
— With  pers.  obj.,  to  excuse,  make  an  excuu  for: 
Atticae  me:  se  de  consilio,  Cs. :  me  apud  Apu- 
leium:  ut  excuser  raorbi  caus& :  si  index  excusetur 
Areopagites  esse,  pleads  as  his  excuse :  dixi,  cor 
excusatus  abirem,  H. :  Titium  excusavit,  quod,  etc : 
cognatione  Licini  se,  L. :  verba  excusantia,  apoUh 
gies,  0. — To  excuse,  apologize  for :  Varroni  tardi- 
tatem  litterarum:  missos  ignis,  0. — To  allege  in 
excuse,  plead,  excuse  oneself  with :  propinquitatem : 
inopiam,  Cs. :  verba  excusandae  valetudini  solita, 
L. :  Pliilippo  laborem,  H. — To  decline,  refuse,  «x- 
cuse  the  refusal  of:  redituro  Agrippinae  ob  hie- 
mem,  Ta. :  in  cognitionibus  se  (indices),  Ta. :  alcoi 
rei  excusari,  to  be  rdieved  of,  Ta. 

ezcoBSUB,  a4j>  [  P.  of  excutio  ],  stretched  ou<, 
stiff:  lacertus,  0. 

ezoutio,  cussi,  cussus,  ere  [  ex  +  quatio  ],  to 
shake  out,  shake  off,  cctst  out,  drive  out,  send  forth : 
(litteris)  in  terram   excussis,  shaken  out :  equns 
excussit  equitem,  threw  off,  L. :  Excutimur  carau, 
V. :  lectis  utrumque,  H. :  gladiis  missilia,  parry, 
Ta. :  excussos  laxare  rudentis,  uncoil  atid  let  mU^ 
V. :  ignem  de  crinibus,  shake  off,  0. :  si  excutitur 
ChIo6,  be  cast  off,  H. :  alqm  patrift,  V. :  me  domo, 
take  myself  off,  T. :  comantis  cervice  toros,  shake, 
V. :  excussaque  bracchia  iacto,  tossed,  O. :  lacm- 
mas  raihi,  T. :  sudorem,  N. :  excutior  somno,  am 
roused,  V. —  To  project,  throw :  teIa,Ta.:  glandem, 
L. :  f acinus  ab  ore,  L  e.  the  poisoned  cup,  O. —  To 
shake  out,  search :  te.  —  F  i  g.,  to  shake  <nU,  shake 
off, force  away,  discard,  remove,  wrest,  extort:  om- 
nls  istorum  delicias :  aculeos  orationis  meae :  oorde 
metum,  0.:  excussa  pectore  luno  est,  V. :  (negotlis) 
Excussus  propriis,  H. :  risum  sibi,  excite,  H. :  foe- 
dus,  r^eet,  V.  —  To  search,  examine,  investigate, 
scrutinize :  illud  excutiendum  est,  ut  scuatur,  etc : 
freta,  0. :  puellas,  0. :  quae  delata  eesent,  Cu. 

ezeo-,  see  exsec-. 

ez-edo,  §d!,  Ssos,  ere,  to  eat  up,  eongumie^  de- 
vour :  tibi  omne  est  exedendum,  i.  e.  take  the  eon- 
sequences,  T. — To  prey  upon,  consume,  dmtroy  :  al- 
quem  adsidue,  consume  the  property  of,  T. :  id  via 
aliqua  exedet :  urbem,  V. :  Exesa  rubisine  pila, 
V. :  exesis  partibus  versiculorum,  enued:  exesae 
arboris  antrum,  hollow,  V.— F  i  g.,  to  eonsfsme,  cor- 
rode: aegritudo  exest  animuro :  cura  medullas  Ct. 

ezedra,  ae,/.,  =  l^dpa,  a  hail  fumiehed  with 
seat*,  parlor. 

ezedrium  (exhe-),  i,  n.,  =  ^C^pcov,  a  eitOng- 
rooin.jHirhr:  exedria  nova  in  porticula. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


exemplar 


295 


exeroitUB 


ezemplar,  ftriSf  n.  [  ezemplum  ],  a  (rasucript, 
§opjf!  (libri). — An  tmoffe^  likeness:  sui. — A  pat- 
tern, model,  exemplar,  origincd,  example:  ad  imi- 
Undum  mihi  proposituin :  antiquae  religionis :  vi- 
tiis  imitabile,  H. — Plur. :  Gnieca,  H. 

ezemplum,  I,  n.  [  EM-  ],  a  sample,  specimen  .■ 
bomiDom  ezempla,  i.  e.  representatives  of  the  race, 
0. — An  imitation,  image,  portrait,  draught,  tran- 
•aript,  copy:  earum  (litterarum),  S. :  epistulae. — 
A  pattern,  model,  or^final,  example,  precedent,  inci- 
dent, ease:  simulacrum  ab  animali  exemplo  trans- 
fertur:  litterarum,  a  draft:  exempla  ad  imi- 
tandum:  naturae  et  veritatia:  Ex  hoc  oumero 
(amioorum)  nobis  exempla  sumenda  sunt:  vir 
exempli  recti:  in  oculis  exemplum  erat  Fabius, 
L. :  exemplum  a  me  petere,  L. :  qui  exemplum  et 
rectores  habebantur,  Ta. :  spinas  Traxit  in  ex- 
emplum, O.:  habuerunt  virtutes  spatium  exem- 
plorum,  L  e.  room  to  show  themselves^  Ta. :  quasi 
exempli  causft,  as  an  example  :  sequimur  exempla 
deorum,  O.:  senlentiae  exemplo  baud  salubres, 
L  e.  6y  becoming  a  precedent,  L. :  mala  exempla 
ex  r^us  bonis  orta  sunt,  S. :  ilio  exemplo  con- 
firmat,  eta,  by  that  instance  :  Venit  in  exemplum 
tMOT,mrvedas  a  lesson,  0. :  exempli  causa  paucos 
nominari,  for  examples  sake  :  exempli  eratift. — 
A  warning  example,  warning,  lesson,  penality  :  Ex- 
onplam  statuite  in  me,  ut,  etc.,  T. :  simile  seve- 
ritatis  tuae :  in  eos  omnia  exempla  cruciatQsque 
edere,  Cs. :  ea  in  civitatem  exempli  edendi  facul- 
tas,  L. :  in  eum  indigna,  T. :  esse  in  exemplo,  to 
serve  as  a  warning,  0.  —  A  way,  manner,  kind, 
nature  :  more  et  exemplo  populi  R.  iter  dare,  C?. : 
eodem  exemplo  quo,  L. :  exemplo  nubis  aquosae 
Fertur,  after  the  manner  o/,  0. — A  tenor ^  purport^ 
eoniente:  litterae  uno  exemplo :  scribere  bis  eodem 
exemplo :  hoc  exemplo,  as/oUotos, 

ezemptofl,  P.  of  eximo. 

ez-ed,  il  (exit,  Y. ;  exisse,  G. ),  itus,  Ire,  to  go 
oitt,  go  forth,  go  away,  depart,  withdraw,  retire  .-ex 
oppido,  Cs. :  e  patrift:  ab  Thaide, /rom  the  howe 
of,  T. :  ad  me,  i.  e.  to  visit  me,  T. :  ab  urbe,  L. : 
dome  eius :  in  provinciam,  Cs. :  in  terram :  Exit 
ad  caelum  Arbos,  rises,  Y. :  colles  exire  videntur, 
0.:  de  vitA:  e  vitA  tamquam  e  theatro:  liroen, 
nut,  T. :  Avemas  vallls,  0. — Of  lots,  to  fall  out, 
be  drawn  .*  cum  de  oonsularibus  mea  prima  sors 
eziuet — 7b  march  out :  de  tertift  vigilia,  Cs. :  ad 
pagnam,  Y. :  ex  Italia  ad  helium  civile :  praeda- 
tain  in  affroa,  L. :  non  posse  clam  exiri,  Cs. —  To 
fUm^guui,pofUT  forth:  exire  cruorem  Passa,  0. : 
■axo  exit  ab  imo  Rivus,  0. — F  i  g.,  to  go  out,  escape, 
be  freed  :  ex  potestate,  i.  e.  to  U>se  s^f-possession  : 
de  consilio,  de  mente :  acre  alieno :  modum,  to  ex- 
ceed, O. — In  Ume,  to  run  out,  end,  expire  :  quiutu 
anno  exeonte :  indutiarum  dies  exierat,  L.  —  To 
pass  awt^,  perish  :  meraorijl,  L.  —  To  go  forth, 


issue,  turn  out,  result:  currente  roti  cur  urceus 
exit  ?  H. — Togo  out,  become  public  :  libri  ita  exie- 
runt :  fama  exiit,  N.  —  To  go  out  of  the  way  of, 
avoid,  evade,  ward  off:  tela  oculis,  Y. ;  vim  viribus, 
to  repel  force  wUh  force,  V. 

ezequiae,  ezequor,  see  exseq-. 

ezeroed,  ul,  itus,  ere  [ex+arceo],  to  drive,  keep 
busy,  keep  at  work,  oversee,  work,  agitate  :  tauros, 
V. :  te  cxercebo  hodie,  keep  agoing^  T. :  (Maean- 
dros)  Incertas  exercet  aquas,  0. :  vomere  collls, 
Y. :  rura  bubus,  H. :  liumum  in  messem,  Y. :  agros, 
Ta. :  telas  (aranea),  O. :  arva  exercenda,  Ta. :  un- 
das  Exercet  Auster,  H. :  diem,  i.  e.  employ  in  labor, 
V. — F  i  g.,  to  engage  busily,  occupy,  employ,  exercise, 
train,  (Hscipline :  quid  te  exercuit  Pammenes? 
copias,  Cs. :  exercendae  memoriae  gratis :  in  bello 
alqm :  in  gramineis  membra  palaestris,  Y. :  vocem 
et  virls  in  hoc:  Litibus  linguas,  0.:  exerceri  in 
venando:  se  in  his  dictionibus:  se  genere  vena- 
tiouis,  Cs.:  cui  (lovi)  se  exercebit,  in  whose  honor  .• 
ceteris  in  carapo  exercentibus :  exercendi  consue- 
tudo,  of  exercising  ourselves:  pueros  exercendi 
causa  prodncere,  L. — To  practise^  follow,  exercise^ 
employ  oneself  cd>out,  make  use  of,  ply :  mediciuae 
exercendae  causA :  artem,  H. :  palaestras,  V. : 
arma,  Y. :  vanos  in  a«ra  morsils,  0. :  acies  pueri- 
led,  mock  fights,  lu.  —  To  follow  up,  follow  out, 
prosecute,  carry  into  effect,  practise,  administer: 
iudiciura :  latam  legem,  L. :  imperia,  Y. :  cum  illo 
inimicitias,  S. :  odium  in  prole,  0. :  facilitatem 
animi:  avaritiam  in.socio8,  L. :  acerrume  victo- 
riam  nobilitatis  in  plebem,  S. :  foede  victoriam 
in  captis,  L. :  odium,  0. :  pacem  et  hymenaeos, 
solemnize,  Y.  —  To  disturb,  disquiet,  vex,  plague : 
ine  vehementer :  te  exercent  nurainis  irae,  Y. : 
anirnos  hominum,  S. :  simultates  et  exercuerunt 
eum  et  ipse  exercuit  eas,  L. :  toto  exerceor  anno, 
0. :  curis  exercita  corpora,  0. 

ezercid,  see  exsarcio. 

ezeroitatio,  6nis,  /.  [exercito],  exercise,  prac- 
tice, training,  discipline,  experience :  corpora  exer- 
citatione  recalescunt:  incredibilis  in  armis,  Cs. : 
factum  est  superiorum  pugnarum  exercitatione, 
ut,  etc.,  Cs. :  dicendi :  (opus)  eget  exercitatione. — 
Plur.:  virtutum. 

ezeroitatoa,  adj,  with  comp.  and  sup.  [exer- 
cito ;  freq,  of  exerceo  ],  well  exercised,  practised, 
versed,  trained,  experienced,  disciplined:  ad  hanc 
rem,  T. :  in  re  militari :  superioribus  proeliis,  Cs. : 
exercitatiores  ad  bene  pronierendum:  in  re  p.  quia 
exercitatior?:  in  maritimis  relm?  exercitatissimi. 
—  Troubled,  disturbed,  worried:  curis  animus: 
Syrtes  noto,  H. 

ezercitiam,  I,  n.  [exerceo],  training,  exercise: 
oqnitum,  Ta 

1.  ezercitus,  adj.  [P.  of  exerceo],  disaptincd. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ezercitus 


2M 


•adgo 


experienced^  versed:  miles:  ad  omne  flagitiam, 
Ta. :  consuetudine  velare  odium,  Ta. :  militift,  Ta. : 
eloquentia,  of  a  practieed  speaker^  Ta.  —  Vexed, 
harcuaed:  omnibus  iniquitatibus.  —  Vexatiotis^  se- 
vere: quid  magis  exercitum. 

2.  ezercitua,  Os  (dat.  %  Cs.,  L. ;  ffen.plur.  tflm, 
L.)  [exerceoj,  a  duciplintd  body  of  men,  army:  ter- 
restris,  U :  tiro,  L. :  pedester,  N. :  exercitum  di- 
mittere,  T. :  comparare :  parare,  S. :  scribe  re,  L. : 
contrahere,  Cs. :  ducere:  cum  exercitu  venit:  ex- 
ercitum equitatumque  castris  continuit,  infanlry, 
Cs. :  exercitQs  conveniunt,  S. — A  multitude,  host, 
twarm,  flock:  corvorum,  V. 

exerd,  ezerto,  see  exser-. 

ezesas,  P.  of  exedo.     ez-fatuo,  see  effutus. 

exhalatio,  Onis, /.  [exhalo],  an  exhalation^ 
vapor:  exhalationes  terrae. 

ez-halo  (exalo),  ftvl,  utus,  Are,  to  breathe 
out,  exhale,  evaporate :  nebulam,  f umos,  V. :  edor- 
mi  crapulam  et  exhala,  i.  e.  get  sober:  animam, 
tUe,  0. :  vitam,  V. :  Hie  illic  exhalautes,  expiring, 
0. :  (aura)  de  gelidis  exhalat  vallibus,  rises,  0. 

ez-haurio,  hausi,  haustus,  Ire,  to  draw  out, 
empty ^  ex/iaust :  sentinam  :  v'lnum,  drink  up:  ex- 
hausto  ubere,  V. — To  draw  out,  make  empty,  ex- 
haust: terram  manibus:  humum  ligonibus,  H. : 
aerarium :  exhausta  paeiie  phareti*a,  0. :  exhaustis 
teciia,  pUlayed,  L. :  reliquom  spiritum,  destroy: 
sumptu  exhauriri,  impoveiished :  Quo  magis  ex- 
haustae  fuerint  (apes),  V.:  socios  commeatibus, 
L. :  facultates  patriae,  N. — F  i  g.,  <o  take  away,  re- 
move: partem  ex  tuis  (laudibus):  sibi  manu 
vitaro:  exhausta  vis  aeris  alieni  est,  cleared  off, 
L. —  To  exhaust,  bring  to  an  end:  ut  (amor)  ex- 
hauriri  nulla  posset  iniuria:  (multa)  sermone,  i.  e. 
to  discuss  thoroughly:  deinde  exliauriri  mea  roan- 
data,  be  fulfilled:  laborer,  endure,  L. :  pericula, 
V. :  labor  Cui  numquam  exhausti  satis  est,  i.  e. 
never finished,Y . :  poenarum  exhnustum  satis  est, 
inflicted,  V. :  Plus  tamen  exhausto  superest,  more 
than  has  been  done,  0. :  exhaustus  cliens,  toom  out, 
lu. :  inter  labores  exhausti,  L. 

exhauBtUB,  P.  of  exhaurio. 

exhedrium,  see  exedrium. 

exheredo,  avT,  atus,  are  [exheres],  to  disin- 
herit: fratrem:  iilium. 

ex-herea,  Sdis,  adj.,  disinherited:  paternorum 
bonorum  filius. 

exhibeo  (exib-),  ul,  itus,  Sre  [ex+habeo],  to 
hold  forth,  tender,  present,  deliver,  give  up,prod!tce: 
omnia  sibi  integra :  librarium  Icgum :  servum :  to- 
ros,  i.  cfw-nish,  0. :  testem,  Cu. —  To  show,  dis- 
play, exhibit:  geraino  praesignia  tempora  cornn, 
0. :  »e  alcui  nudas,  0. :  linguam  pateniam,  i.  e. 
lite  the  language  of  lur  father,  0. :  quorum  virtus 


exbibet  solidum  decus, />rovet,  Ph. :  yias  iotas,  L  e. 
render,  0. :  quid  me  putas  populo  noetro  exhibi- 
turum  ?  what  show  shaU  I  make  f :  formam  removit 
anilem,  Palladaque  exhibuit,  revealed,  O. — To  «r- 
hibit,  employ,  occasion,  cause  :  mihi  molestiam. 
ex-hilar&tU8,  adj.,  cheerful,  merry. 

ex-horreo,  ul,  — ,  §re,  to  tremble  before^  shud- 
der at,  dread:  mortem,  lu. 

exhorreaoo,  rut,  — ,  ere,  inch,  [exhorreo],  tc 
tremble,  shudder,  be  terrified:  in  alquo:  metu: 
aequoris  instar,  0. :  voltQs  amicos,  dread,  V. 

exhortatid,  dnis,/.  [exhortor],  an  exhortatiot^ 
encouragement :  mutua,  Ta. :  ducum,  Ta. — Plur,, 
Ta. 

ex-hortor,  itus,  arl,  dep.,  to  exhort,  encottrage: 
civis  in  hostem,  0. :  sese  in  anna,  Y. :  Matemum, 
at  converteret,  etc.,  Ta. 

exibeo,  see  exhib-.        exloo,  see  exseca 

ozigo,  egl,  Itotus,  er«  [ex+ago],  to  drive  out, 
push  forth,  thrust  out,  take  out,  expel:  reges  ex 
civitate :  hostem  e  campo,  L. :  post  reges  exactos: 
easdem  (uxores),  divorce,  T. :  suam  (uxorem),  turn 
out. of  the  house:  exigit  Hebrus  aquas, /N>ur«  into 
the  sea,  0. :  exactum  ensem  Fregit,  by  the  thrust, 
0. :  ensem  per  medium  iuvenem,  V. :  (hasta)  Cer- 
vice  exacta  est,  passed  through,  0. — To  drive  away^ 
hiss  off  {the  stage):  (fabulae)  exigendae  vobis,  T. 
—  To  require,  enforce,  exact,  demand,  collect:  ad 
pecunias  exigendas  Icgatos  misimus :  acerbissime 
pecuniae  exigebantur:  nomina  sua:  peditum  nu- 
merum  a  civitatibus,  Cs. :  viam,  demand  the  con- 
strtfction  of:  auspiciorum  adhuc  fides  exigitur, 
further  confirmation,  Ta. — To  export:  agrorum 
fructQs,  L. — To  set  right:  ad  perpendiculum  co- 
lumnas,  set  precisely  upright. — Fig.,  to  require, 
demand,  claim,  exact,  insist  :  magis  quam  rogure : 
a  teste  veritatem :  ius  iurandum,  L. :  Has  exegit 
gloria  poenas,  ?uu  cost,  lu. :  de  volnere  poenas,  0. : 
a  violatoribus  piaculn,  L. :  ex  te  ut  responderes : 
id  ipsum,  ut  pereat,  O. :  a  quoquam  ne  peieret. 
In. :  in  exigendo  non  acerbus. — Of  time,  to  lead, 
spend,  pass,  complete,  finish,  dose  :  cum  maerore 
graviorem  vitam,  S. :  exactft  aetate  mori,  after  a 
long  life  :  banc  saepe  exactft  aetate  usurpasse  vo- 
cera,  in  old  age,  L.:  per  exactos  annos,  at  the  end 
of  every  year,  EL :  tribus  exactis  ubi  quarta  acces- 
serit  aestas,  Y. :  spatiis  exegit  quattuor  annum, 
0. —  To  conduct,  superintend  :  aedU  privatas  velut 
publicum  opus,  L. —  To  bring  to  an  end,  conclude, 
finish,  complete  :  monumentum,  H. :  opus,  0. :  His 
demum  exactis,  V. —  To  determine,  ascertain,  find 
out :  sociisque  exacta  referre,  discoveries,  Y. :  Non 
prius  exacta  ratione  saporum,  before  he  has  osccT' 
tnined,  H. :  non  tamen  exactum,  quid  aeat,  (>. — 
To  ireigh,  try,  prove,  measure,  examine,  adju.^^  esti- 
mate, consider  :  ad  vestras  leges,  quae  Lacedae 


Digitized  by  V^OOQIC 


ezigue 


297 


exiittimo 


mone  fiunt,  estimate  by  the  aiandard  off  etc.,  L. : 
cultu  ad  luxuriam  ezacto,  directed,  Cu. :  ad  cae- 
lestia  niVLs  humanos,  0. —  To  consider^  deliberate 
orif  take  counwl  upon  :  tempus  secuin,  V. :  talia 
secum,  O. :  noii  satis  exactuin,  quid  agam. 

exigue,  adv.  [exiguus],  nhortii/^  slighthf^  scanli- 
It/,  sparingly,  exactingly,  barely,  tneayrely:  nlrnis 
exigiie  ad  calculos  revocare  amicitiaiii :  Pniebent 
sumptum,  T. :  frumentum  exigue  dierum  XXX 
habere,  Cs. :  epistula  scripta. 

exisaitaa,  fttis,  /.  [exiguus],  seantiness,  amall- 
russ,  littleness,  shortness,  insufficiency,  scarcity :  co- 
pia>*  propter  exiguitatem  nou  facile  diduci,  Cs. : 
castrorum,  Cs. :  temporis,  Cs. 

eziguUB,  adj.  with  sup.  [  2  AO-  ],  strict,  exact, 
scanty,  ttmall,  little,  petty,  short,  poor^  mean,  inade- 
quate, inconsiderable,  paltry.'  cor:  me  Corporis 
exigui,  etc.,  H. :  raus,  V. :  oratorem  in  exiguura 
gyrum  compellitis :  finis,  H. :  castra,  Cs. :  toga, 
H. :  elegi,  H. :  copiae  aniicorum:  cibus,  lu. :  facul- 
tates,  Cs. :  census,  H. :  pulvis,  a  little,  H. :  pars 
aestatis,  Cs. :  laus :  nee  uUi  Exiguus  populo  est 
(locus),  too  small  for,  0.\  pars  exiguirsiina,  0. — 
As  subst.  n.,  a  little,  trifle  :  exiguuni  cam  pi  ante 
castra  erat,  L. :  exiguo  adsueta  iuventus,  V. :  tem- 
poris, O. :  deterere  exiguis  aliquid,  i.  e.  the  rem- 
nanif  In. 

eJOliB,  e,  adj.  [for  ♦exigilis;  2  AG-],  strict, 
narrovf,  thin,  slenaery  lank,  small,  meayre,  poor  : 
cor:  femur,  H.:  legiones,  tnwmp/rftf  ;  digiti,  0. — 
Fig.,  thin,  poor  :  ^olum. — Cheerless,  comfwtless  : 
domus,  H. —  Worthless^  insiticere  :  plausQs. — Mea- 
gre, dry,  inadequate  :  genus  sermonis :  (dicta)  de 
rirtutis  vi. 

ezDltas,  fttis,/.  [ exilis  ],  thinness^  meayretiesSy 
wmknens,  poorness  :  m  dicendo. 

esliter,  adv.,  thinly,  meagrely  :  verba  exani- 
maca:  annales  scripti:  ad  calculos  revocare  ami- 
citiam,  illiberally. 

esUimxi,  see  exsilium.  eadin,  see  exin. 

ejdxnie,  adv.  [extmius],  exceedingly,  very  much, 
uncommonly,  excellentiy  :  Plotium  dilexit:  cenare, 
lo. :  polliceri  omnia,  L. 

eximiofli  adj.  [EM-],  taken  out,  excepted,  exempt: 
eximium  neminem  habere,  none  who  is  an  excep- 
tion, T. :  te  illi  unum  eximium,  cui  consuleret,  fuis- 
•e.  —  Select,  choice,  distinguished,  extraordinary, 
uncommon,  excellent :  ius  nostrae  civitatis:  Porapei 
Tirtus:  mulier  facie:  opinio  virtutis,  Cs. 

eximd,  gml,  emptus,  ere  [ex4-emo],  to  take 
cut,  take  away,  remove  :  exempta  spinis  de  pluri- 
bus  una?  H. :  ex  reis  eximi:  Phraaien  numero 
beatonim,  H.  —  To  free,  release,  deliver  :  te  inde, 
let  you  off,  T. :  eum  e  vinculis :  adventu  fratris 
obsidione  eximitur,  L. — F  i  g.,  to  take  away,  remove^ 


banish  :  diem  ex  roense :  ex  rerum  natunl  bene- 
volentiae  coniunctionem :  mihi  atras  'curas,  H. : 
eam  religionem  (augures),  L. :  exempta  fames  epu- 
lis, V. —  To  except,  make  an  exc^ion  of:  alqm: 
si  maiestatis  quaestio  exiineretur,  Th. —  To  free, 
release,  deliver  :  alios  ex  culpa :  se  crimine,  L. : 
rem  miraculo,  L. :  Syracusas  in  libertatem,  L. : 
alqm  morti,  Ta. :  de  proscriptorum  numero,  N. : 
agrum  de  vectigalibus,  exempt. — Of  time,  to  coti^ 
sume,  wMte,  lose  .•  horam  in  cive  liberando :  diem 
dicendo,  0. :  calumni&  dicendi  tempus. 

exin  or  (old  and  late)  ezim  [for  exinde],  adv. 
— I  n  place,  thence,  after  that,  next  in  order,  next : 
(mare) .  .  .  exin  a6r:  exim  ventum  Elephantinen, 
Ta. — After  t/iat,  thereafter,  then  :  Exin  compellare 
pater  me  voce  videtur,  Eiui.  ap.  C—  T/ien,  next,  fur- 
thermore :  incenditque  animum:  Exin  bella  me- 
morat,  V. :  primura  .  .  .  exim,  Ta. 

ex-inanio,  Ivl,  Itus,  ire,  to  empty,  make  empty, 
desolate:  navem:  domos:  civitates,  Cs.:  gentibus 
exinanitis. 

ex-inde,  adv.,  after  that,  thereafter,  then  :  ad 
Mundam  exinde  castra  mota,  L..  V. — After  that^ 
next,  furthermore  :  praetores  exinde  facti,  L. 

exiBse,  inf.  perf  of  exeo. 

( existimantes ),  ium,  m.  [P.  plur.  of  existi- 
mo],  critics,  critical  Judges. 

ejdstiniatio  (e^OBtum-),  5nis,  /.  [existimo], 
a  Judging,  Judgment,  opinion^  suppositioti,  decision, 
estimate,  verdict  :  vostra,  T. :  praetoris  :  omnium, 
Cs. :  tacita :  est  quidem  ista  vestra  existimatio, 
sed  indicium  certe  parentis,  that  is  your  opinion, 
but  the  father  is  the  proper  Judge  :  non  militis  de 
imperatore  existimationem  esse,  sed  populi  R, 
etc.  —  Reputation,  good  name,  honor,  character  : 
bonae  existimntionis  causa:  homo  sine  existima- 
tione :  ofTensa  nostrae  ordiiiis :  hominum,  regard : 
ad  debitorum  tuendam  existimationem,  i.  e.  credit, 
Cs. :  alcuius  existimationi  consulere. 

esBtimator  (e^oBtum-),  dris,  m.  [existimo], 
a  Judge^  critic  :  ut  existimatores  loqui :  iniustus 
rerum:  metuendus. 

exiBtimo  or  exiBtomo,  avl,  itus,  ^re  [ex  + 
aestimo],  to  value,  estimate,  reckon :  vita  tanti 
existimata :  magni  operam  eius,  N.  —  To  appre- 
ciate, value,  esteem,  Judge,  consider,  suppose,  think, 
expect  :  vitae  consuetudinem,  pass  Judgment  on, 
T. :  alqd  nullo  modo:  eum  avarum:  se  parem 
armis,  S. :  Fulcinius  hoiieatus  existimatus  est:  se 
minus  timidos  existimaii  velle,  Cs. :  utcunque 
(haec)  existimata  erunt,  L. :  quern  ad  moduin 
existimes,  vide,  your  habits  of  thought :  te  non 
existinias  conflagraturum  ? :  praecavendum  existi- 
mabat,  Cs. :  disciplina  in  Galliam  translata  esse 
existimatur,  Cs. :  ita  intcUegimus  volgo  existi- 
mari :  Quanto  labore  partuiu,  T. :  facta  an  dicta 


Digitized  by  V^OOQIC 


eziflto  21 

pluris  sint,  S. :  utrum  .  .  .  an  .  .  .  existimari  uoo 
poterat,  be  determined^  Cs. :  de  alqua  causa,  L. : 
quid  de  imperatoribus  existiment :  aliter  de  sa- 
piente,  quin,  etc. :  existimari  de  ingeniis  eorum 
potest,  an  estimate  may  be  formed:  in  hostium 
numero  existimari,  be  regarded  ae  an  enemy, 

ezlBto,  see  exsisto. 

ezitiabilis,  e,  adj.  [exitium],  destructive^  /(tttU^ 
deadly:  bellum  civibus:  tyrannus,  L. :  telum,  0.: 
in  suos  animus,  Ta. 

exitialiB,  e,  adj.  [exitium],  destructive^  fatal^ 
deadly  :  exitus :  litterae,  L. :  donuro,  V. 

exitidsUB,  adj.  with  comp.  [  exitium  ],  destruc- 
tive^ pernicious^  deadly  :  coniuratio :  quod  exitio- 
sum  fore  videbam :  rei  p.  exitiosior,  Ta. 

ezitimn,  I  (gen. plur.  exitiilm,  Enn.  ap.  G. ),  n. 
[ex  +  1  I-],  destruction^  ruin,  hurt^  mischief :  dig- 
num  factis  (tuis),  T. :  urbis :  vitae»  end,  S. :  Unius 
miseri,  V. :  omnibus  meis  exitio  fuero,  ike  cause 
of  ruin,  0. :  Exitio  dedi  Thooiia,  0. :  Exitium 
superabat  opem,  destructive  power,  O. :  Exitium 
est  avidum  mare  nautis,  H. :  civitatum  adflictarum 
extremi  exitiorum  exitOs:  res  Exitiis  positura 
modum,  V. 

1.  ezitUB,  P.  of  exeo. 

2.  exitus,  as,  m.  [ex  + 1  I-],  a  going  out,  going 
forth,  egress,  departure:  omni  exitu  iuterclusi, 
Cs. :  hominum  exitiis  adservare,  Cs. :  ne  exitus 
inclusls  ab  urbe  esset,  L. — A  way  of  egress,  outlet, 
passage  :  angustus  portarum,  Cs. :  de  multis  nul- 
lus,  lu. :  insula  exitiis  maritimos  habet :  septem  e 
domo,  L. — F  i  g.,  a  way  out,  end,  dose,  conclusion^ 
termination  :  orationis  :  adducta  ex  exitum  quae- 
stio  est:  magnarum  initia  rerum  facilem  exitum 
habuerunt,  Cs. :  casils  habent  in  exitu  simills 
(verba) :  Hinc  omne  principiuro,  hue  refer  exitum, 
H. :  in  exitu  iam  annus  erat,  L. :  oppugnationis, 
Cs. :  fabulae,  catastrophe  :  vitae,  N. :  tristis  exitfts 
habuit  consulatus :  causae,  quae  plurimos  exitOs 
dant  ad  eius  modi  degressionem,  i.  e.  opportimities. 
— End  of  life,  end,  death  :  Caesaris :  hie  exitus 
ilium  tulit,  etc.,  V. :  saevus,  lu. :  bonos  exitiis 
habere.— ^.^  means,  method,  way,  device,  solution  .* 
exitus  ab  utroque  datur  regi :  defensionis. — An 
issue,  residt,  event :  incertus  belli :  huius  diei :  de 
exitu  rerum  sentire,  Cs. :  futuri  temporis,  H. : 
Bpei,  accomplishment,  L. :  sine  exitu  esse,  without 
result,  L. :  ingens,  V. :  meliores  habere  exitiis  : 
(  fortuna )  Belli  secundos  reddidit  exitiis,  H.  — 
Pro  v.:  Exitus  acta  probat,  tA«  event  justifes  the 
deed,0. 

ex-lex,  5gis,  adj.,  beyond  the  law,  bound  by  no 
law,  lawless :  exlegem  esse  Sullam  putai"e :  specta- 
tor, H. 

exodiom,  I,  n.,  =il6Siop,  an  after-play,  farce, 
h. :  notum,  lu. 


8  exomatio 

ex-olesco,  oIStI,  6tus,  ere,  inch,,  to  grau,  oui 
of  use,  become  obsolete,  pass  away,  cease :  cum  pa« 
tris  favor  exolevisset,  L. :  exoletis  annalium  ex- 
emplis,  L. :  exolescunt  Oraeci  amictils,  Ta. :  ne 
disciplina  per  desidiam  exolesceret,  Ta. 

exoletUB,  I,  m.  [P.  of  exolesco],  a  boy  favorite, 

ex-onerd,  vl,  Itus,  are,  to  free,  disburden^  un- 
load, empty :  turba  regnum,  L. :  plenas  coloe,  O. ; 
plebem  exoneratam  praestare,  i.  e.  relieved  from 
overcrowding,  L. :  inultitudinera  in  terras,  Ta. — 
Fig.,  to  relieve,  free,  discharge:  civitatem  metu, 
L. :  exonerate  fide  mei,  L. :  conscientiam,  Cu. 

exoptatiiB,  adj,  with  oomp.  and  sup,  fP.  of 
exoptoj,  greatly  wished,  earnestly  desired,  longed 
for :  nuntius :  parens,  Y. :  nihil  exoptatius  ad- 
ventu  meo :  exoptatissima  gratulatio. 

ex-opto,  avf,  atus,  are,  to  toish  earnestly^  desire 
greatly,  long  for :  sibi  gloriam,  S. :  Samnitium  ad- 
ventum,  L. :  tibi  pestcm,  wish  you :  te  videre :  ut 
laudi  tibi  sit  tribunatus. 

exorabills,  e,  €idj.  with  comp.  [exoro],  ecuily 
entreated,  influenced  by  prayer :  populus  :  in  se : 
auro,  H. :  numen,  lu. :  missus  tamquam  exorabi- 
lior,  Ta. 

exorator,  5ris,  m.  [exoro],  one  who  obtains  by 
entreaty,  T. 

ex-drdlor,  Orsus,  Irl,  dep.^  to  begin  a  web,  lay 
the  watp,  prepare  to  weave :  pertexe  mode,  Anto- 
ni,  quod  exorsus  es :  ante  exorsn,  the  web  they  had 
begun. — Meton.,  to  begin,  commence,  make  a  be- 
ginning :  iubent  exordiri  ita,  ut,  etc. :  preoes,  O. : 
Unde  exordior  narrare,  T. :  tum  dicere  exorsua 
est :  de  quo  scribere  exorsi  sumus,  N. :  ab  ipsa 
re :  bellum  ab  causa  tam  nefanda,  L. 

exordium,  I,  n.  [ex+ordo]. — 0  rig.^  the  loarp 
of  a  web  ;  hence,  a  beginning,  commencement,  ort- 
gin :  mail :  a  Bruto  capiamus  exordium  :  primae 
pugnae,  V, :  dicendi. — An  introduction^  exordium^ 
proem,  preface :  quo  utar  exordio:  quae  prima 
exordia  sumat  ?  V. 

ex-orior  (exoritur,  V. :  exorerentur,  L. ;  imper. 
exorere,  T.),  ortus,  in,  dep.,  to  come  out,  comeforih^ 
spring  up,  rise,  appear:  Canicula  exoritur:  exo- 
riens  sol,  V. :  exortus  est  servus,  qui,  etc.  :  rex 
exortus  est  Lydiae:  Exoriare  aliquis  nostris  ex 
ossibus  ultor,  V. — F  i  g.,  to  begin,  take  origin^  arise, 
be  caused,  be  produced:  A  Myrrhini,  T.  :  bella 
aliis  ex  locis,  L. :  nullara  exoriri  momm  posse, 
Cs. :  exorta  aliquS  offensione :  Exoritur  clamor 
virQm,  V. :  de  Praenestinorum  defectione  fama, 
L. —  To  recover  oneself,  take  courage  :  paulum. 

exomatio,  dnis,/.  [exomo],  an  adorning,  em- 

bdlishmetU:  slue  uUa  cxomatione,  speaking  fot 
display. 


Digitized  by 


Google 


exomator  21 

ezomator,  dris,  m.  [ezomo],  an  adamer^  em- 
beUiaher:  rerum. 

ez-omo,  avi,  atus,  Sre,  to  Jit  out,  equip^  fur- 
niih,  9upp/tf,  provide :  vicinitatera  armi!*,  S. :  veste 
Hominem,  Ph. :  pro  rei  copia  satis  prflvidenter,  S. 
— To  deck,  adorn,  embeUiik:  varia  v»-8te  exorna- 
tus,  T. :  mihi  in  palaestra  locum  :  triclinium  am- 
ple :  adeo  ezornatum  dabo,  ut,  etc,  i.  e.  vnll  give 
Mm  a  drtuing  down^  T. — F  \g.,to  adorn,  decorate, 
ut  off,  laud:  Graeciam  artibus :  mors  honesta 
▼itam  torpem  exornat. 

ez-6ro,  avi,  itus,  are,  to  move,  prevail  upon, 
pertuade  by  entreaty,  induce,  appease:  Qui  mihi 
ezoranduB  est,  T. :  alquem  ut  peieret :  deos,  0. : 
Lares  farre,  lu. :  populum,  H. :  gnatara  ut  det, 
oro,  vizque  id  exoro,  T. :  quae  yicinos  concidere 
k>ri8  Exorata  solet,  in  spite  of  entreaties,  lu. :  non 
ezoratae  arae,  ine3cor€U>le,  0. — To  obtain  by  pray- 
er: pacem  divOm,  V. 

ezdrsa,  orum,  n.  [1  exorsusj,  a  beginning,  com- 
nuneemetU :  longa,  preamble,  V. :  sua  cuique  ex- 
oraa  laborem  ferent,  V. 

1.  ezorsoB,  P.  of  exordior. 

2.  ezorsas,  Cls,  m.  [1  0L-],  a  beginning,  com- 
mencement: orationis. 

1.  exortns,  P.  of  exorior. 

2.  ezortnB,  Os,  m.  [  1  OL-  ],  a  coming  forth^ 
rising :  soiis  exortOs,  L. :  lucis,  Gu. 

ez-08Culor,  — ,  arf,  dep.,  to  kiss  fondly^  kiss 
eagerly:  manum,  Ta. 

axosoo,  — ,  — ,  are  [exossis,  ex +2  os],  to  de- 
prive of  bones,  bone :  (congrum),  T. 

ezostra,  ae,  /.,  =  iiutarpa^  a  movable  stage 
(in  the  theatre) :  in  exostra,  i.  e.  without  conceal- 


ezosna,  P.  [*  ex-odi],  hating,  detesting:  patrios 
mores,  Cu. :  pugnas  exosa  relinquo,  toith  horror,  V. 

(ez-pallefloo),  lul,  ere,  inch.,  to  grow  pale, 
tttm  pale  (only  per/.):  toto  ore,  0. — To  dread, 
shrink  from:  fontis  haustOs,  H. 

ez-patro,  avI,  — ,  ftre  (once),  to  finish,  squan- 
der m  vobtptuoueness,  Ct. 

ex-paTeaoo,  pavi,  — ,  ere,  inch.,  to  be  terrified, 
fear  greaJtly,  dread :  ad  id,  L. :  muliebriter  ensem, 
U. :  f  rigas.  In. 

•zpaotatid,  ezpeoto,  see  ex^pec-. 

azpaotoro,  — ,  — ,  ire  [ex  4- pectus],  to  drive 
from  the  breast :  sapientiam  ml,  Enn.  ap.  C. 

ezpedio,  IvI,  Itus,  ire  [ex + pes],  to  extricate, 
dieengage,  let  loose,  set  free,  liberate :  nodura :  ex 
nallo  (iaqneo)  se :  mortis  laqueis  caput,  H. :  flam- 
mam  inter  ei  hostis  Expedior,  make  my  way,  Y. : 
errantem  nemori,  0. :  sibi  locum,  make  room,  Gs. : 
iter  per  rapes,  L. — 7h  fetch  out,  bring  forward, 


9  ezpello 

proeurs,  make  ready,  prepare :  vela,  0. :  fir- 
gas  expediri  iubet:  cererem  canistris,  Y. :  navls, 
Gs. :  legiones,  Gs. :  exercitum,  L. :  se  ad  pugnaro, 
L. :  ius  auxili  sui,  exercise,  L. —  To  despatch,  hurl: 
trans  finem  iaculo  expedito,  H. — F  i  ir.,  to  bring 
out,  extricate,  release,  free :  me  turba,  T. :  impedi- 
tum  animum,T. :  haererem,  nisi  tu  me  expedisses: 
Quas  (luanQs)  per  acuta  belli,  help  through,  H. : 
mc  multa  impediverunt  quae  ne  nunc  quidem  ex- 
pedita  sunt, —  To  put  in  order,  arrange,  set  right, 
adjust,  settle :  rem,  ut  poteris :  rem  f rumentariam, 
Gs. :  noinina  men, pay:  exitum  orationis:  quod 
instat,  V.  —  To  explain,  unfold,  make  dear,  dear 
up,  disclose,  rdate:  pauca  tibi  dictis,  V.:  rei  ini- 
tiuin,  S. :  ea  de  caede,  Ta. :  Promptius  expediam 
quot,  etc.,  i.  e.  could  sooner  recount,  lu. — To  be  ser- 
viceable, be  profitable,  be  advantageous,  be  useful,  be 
expedient, profit:  nihil  expedire  quod  sit  iniustum: 
non  idem  ipsis  expedire  et  multitudini:  Gaesari 
ad  diuturnitatem  victoriae:  expedit  bonas  esse 
vobis,  T. :  omnibus  expedit  salvam  esse  rem  p. : 
tu  si  ita  expedit,  velim,  etc 

ezpe^te.  adv.  with  comp.  and  sup.  [expedi- 
tns],  without  impediment,  without  diffictdty,  readily, 
promptly,  quickly:  explicans  quod  proposuerat: 
expeditiu9  navigans:  te  expeditissime  conferas. 

ezpeditio.  onis,  /.  [  expedio  ],  an  enterprise 
against  the  enemy,  expedition,  campaign :  hibema, 
L. :  milites  in  expeditionem  misit,  Gs. :  in  ezpe- 
ditionem  proficisci,  S. :  adsuetus  ezpeditionibus 
miles,  Ta. :  in  ezpeditionibus,  marches,  L. 

ezpe^tus,  a<fj,  with  comp.  and  sup.  [P,  of 
expedio],  unfettered,  unimpeded,  unencumbered, 
without  a  burden :  in  Galliam  proficisci :  Sagana, 
tucked  up,  H. :  legiones,  without  baggage^  Gs. : 
expedito  exercitu  pervenit,  Ta. — Masc.  as  stibsL: 
novem  dierum  iter  expedito,  a  nine  days^  forced 
marchy  Gs.  —  Ready,  free,  prompt,  easy,  unembar- 
rassed: expedito  nobis  homine  opus  est:  ad  di- 
cendum. — Convenient,  at  hand,  ready,  commodious : 
lis  expedito  loco  actuaria  navigia  relinquit,  Gs. : 
▼ia  expeditior  ad  honores:  Gaesaris  victoria, 
complete,  Gs. :  reditum  in  caelum  paterc  expedi- 
tissimum :  pecunia  expeditissima,  readiest. — Neut, 
as  subst. :  in  expedito  habere  copias,  L. 

ez-pello,  pull,  pulsus,  ere,  to  drive  out,  drive 
away,  thrust  out,  eject,  expel :  plebem  ex  agris :  do- 
minum  de  praedio :  navis  ab  litore  in  altum,  L. : 
agris  expulsi,  Gs. :  finibus  expulsus  patriis,  V. : 
me  civitate :  potestate  expulsi,  N. :  Gonlatinum, 
banish :  porta  Esquilina  pecus,  drive  out,  L. :  sa- 
gittam  arcu,  shoot,  O. :  gen  is  oculos,  0. :  se  in 
auras  (pondus),  forced  itsdf  otU,  0. :  ex  matrimo- 
nio  filiam :  te,  disown,  T. :  expulsa  filia,  rejected 
(as  a  wife):  expellere  tendunt,  dislodge  (in  battle), 
y. :  segetem  ab  radicibus,  V. :  Naturam  furca,  H. 
— F  i  g.,  to  force  out,  drivt  out^  drive  away,  expd, 


Digitized  by 


Google 


ezpendo 


800 


ezpilator 


banisK,  remove:  alqm  vita:  per  Tolnera  animanif 
0. :  morbum  belleboro,  U. :  somnum,  Y. :  benefi- 
ciorum  memoriam,  Cb. 

ez-pendo,  end!,  ensus,  ere,  to  weigh  otU^  weigh: 
ut  iam  expendantur,  non  nuracrentur  pecuniae. — 
To  pay  out  J  pay,  lay  out,  expend:  expensuni  est 
auri  pondo  centum:  nummos  nominibus  certis, 
H. — P,perf,,  in  the  phrase,  alqd  ferre  expensum 
or  pecuniam  ferre  expensam,  to  set  dovrn^  enter, 
charge,  reckon,  account  as  paid:  minus  quam  Ver- 
refi  illi  expensum  tulerit:  pccunia  aut  data  aut 
cxpensa  lata  sit :  quibus  sine  fenorc  pecunias  ex- 
pensas  tulisset,  i.  e.  had  lent,  L. — F  i  g.,  to  veigh 
mentally,  ponder,  estimate,  consider,  judge,  decide : 
ea  (argumenta) :  in  iudiciis  testem :  omuls  casOs, 
y. :  causam  mentis,  to  decide,  0. :  quid  conveniat 
nobis,  lu. — To  pay,  suffer,  undergo:  poenas  lovi : 
Supplicia,  V. — To  expiate:  scelus,  V. 

expensum,  i  [P.  n.  of  expensus],  money  paid, 
a  payment :  codex  accepti  et  expensi,  receipts  and 
disbursements :  tabulae  accepti  et  expensi. 

energefacio,  fScI,  f actus,  ere  [ex-pergo+ 
facioj^  to  arouse,  stir  up,  excite, 

expergiscor,  perrdctus,  l,  dep.  [ex-pergo, 
arouse],  to  be  awakened,  awaJce :  si  dormis,  exper- 
giscere :  somno  experrectus,  S.  —  To  awake,  be 
alert,  bestir  oneself:  expergiscere,  T. :  experrecta 
tandem  virtus  viri. 

ezperiens,  entis,  acff,  with  sup.  [P.  of  expe- 
rior],  experienced,  enterprising,  active,  indtuirious : 
homo :  vir,  L. :  experientissimus  arator :  genus 
experiens  laborum,  used  to,  0. 

experlentia,  ae,/.  [experiens],  a  trial,  proof, 
experiment :  veri,  0. — effort,  endeavor  :  aegritudi- 
nem  suscipere  pro  experientia,  instead  of  effort: 
nova  hominum,  deviee,  V. — Experimented  knowl- 
edge, practice,  experietice :  apibus  quanta  experien- 
tia, V. 

ezperimentum,  !,  n.  [experior],  a  proof,  test, 
trial,  experiment :  maximum:  Metello  experimen- 
tis  cognitum  erat,  esse,  etc..  S. :  parti  exercitiis  in 
experimentum  praefecit,  Ta.  —  Experience:  (vir) 
nullis  castrorum  experimentis,  Ta. 

experior,  pertus,  Irl,  dep.  [1  PAR-],  to  try, 
prove,  test,  experience,  endure:  banc  nunc  experia- 
mur,  T  :  eos  (amicos) :  vim  eius  (veneni)  esse  in 
servo :  eandem  belli  fortunam,  Cs. :  laborem,  V. : 
procos  priores,  seek  to  win  back,  V, :  quidve  ferat 
Fors,  Virtute  experiamur :  quantum  audeatis,  L. : 
experiundo  scies,  T. :  experiendo  cognovi :  In  ex- 
peri  undo  ut  essem,  i.  e.  might  have  a  full  tried,  T. : 
exorabiie  numen  Fortasse  experiar,  may  find,  lu. 
— In  perf,  to  have  tried,  have  learned,  have  expe- 
rienced, know  by  experienee :  expertus  es  istius 
perfidiam:  quod  genus  nullo  telo  traici  posse, 
Cs. :  metum  fecerant  expertis  Gallica  clade,  L. : 


expertus  (eum)  fidelem  in  Ganymede,  H. :  exper. 
to  credite,  quantus  adsurgat,  V. :  expertus  bellis 
animus,  Ta.  —  To  measure  strength  with,  contend 
with:  ut  interire  quam  Romanos  non  experiii 
mallet,  N.  :»Tumum  in  armie,  V. — To  try,  under- 
take, attempt,  make  trial,  tmdergo,  experience:  Bis 
terque  expertus  frustra,  H. :  Omnia  priusquam 
armis,  resort  to  everything  before  using,  T. :  omnia 
de  pace:  extremum  auxilium,  the  last  resort,  Cs. : 
extrema  omnia,  S. :  (terram)  colendo  facilem,^d^ 
V. :  indicium  populi  R.,  submit  to,  L. :  experiar 
ceile,  ut  hinc  avolem:  ut  sine  armis  reduceret, 
etc,  N. :  vi  contra  vim  experiundum  putavit. — 
To  try  by  law,  go  to  law:  Caecinae  placuit  expe- 
nd :  alquid  summo  lure,  submit  to  trial. 

ezperrectUB,  P.  of  expergisoor. 

enera,  tis,  acfj.  [ex + pars],  having  tio  part  in, 
not  sharing  in,  not  privy  to :  partis  de  noatris  bo- 
nis, T. :  communis  iuris :  Britanni  pugnae,  Ta. — 
Destitute  of,  devoid  of,  free  from,  ioithout:  erudi- 
tionis :  nuptiaruro,  H. :  doloris,  0. :  (vinum)  maris, 
without  sea-water,  H. :  domus  cladis,  Cu. :  virtutis, 
y. :  vitae  pars  turpltudinis  expers :  vis  oonsili, 
H. :  faroa  atque  fortunis,  S. 

expertus,  adj,  [P.  of  experior],  tried,  proved, 
known  by  experience:  vir  expertae  virtutis,  L. : 
libertatis  dulcedine  nondura  experta,  L. :  miles, 
Ta. :  per  omnia,  L. — Experienced  in:  belli  iuve- 
nes,  y. 

ezpetendua,  adj.  [P.  of  expeto],  worth  striv- 
ing for,  desirable:  gloria. 

ezpetensi  entis,  adj.  [P.  of  expeto],  desinnu^ 
eager:  in  voiuptatibus. 

ezpetituB,  P.  of  cxpeto. 

ez-peto,  IvI,  Itus,  Ire,  to  seek  after,  strive  for^ 
aim  at,  demand,  ask:  me:  auxilium, T. :  expetita 
conloquia,  Cs. :  unum  ab  omnibus  ad  id  bellum 
inperatorem  expeti :  poenas  ob  bellum,  L- :  mor- 
tem pro  yit&  civium,  meet  eagerly:  vitam,  to  at- 
tempt one's  life  :  ne  legaretur  Gabinius  Pompeio 
expetenti,  at  his  request :  Amor,  qui  me  expetii 
urere,  H. :  virum  cognoscere,  0. :  mare  medium 
terrae  locum  expetens,  tending  towards  .*  alcui 
amicus  ut  essem,  Ta. — To  desire,  lonff  for,  wish  : 
quem  quisque  odit,  periisse  expetit:  gloriam  vir- 
tute augeri:  hoc  scire  expeto,  T. :  vincere. 7b 

fall,  be  visited  :  ut  in  eum  expetant  clades  belli,  L. 

ezpiatio,  onis,  /.  [  expio  ],  satisfaction,  atorie- 
ment,  expiation :  scelerum  in  homines :  foederis 
rupti,  L. :  ivLXiOTwrn,  propitiation,  h. — I^lur.   C. 

ezpictus,  P.  of  expingo. 

ezpilatio,  oni.*,  /.  [expilo],  a  piUcLffing^  plun- 
dering .  Asiae :  sociorum. — Plur. :   fanorum. 

eacpDator,  oris,  tn,  [  expilo],  a  piUager,  plun- 
derer: domus. 


Digitized  by 


Google 


ezpilo 


801 


ezploratio 


ez-pilo,  ivi,  atu^i,  &re,  to  pillage^  ro6,  plunder  : 
aernriuaif  S. :  ad  expilandos  socios :  fauum  Apol- 
linU :  genia  oculo6f  plucky  0. — F  i  g. :  ii,  a  quibus 
ezpilati  Bumus. 

ez-pingo^  — ^  pictus,  ere,  to  depict^  describe  to 
the  life  :  motus  hominum  ezpictus. 

ez-pio,  avi,  atus,  are. — In  religion,  to  make 
amends  for^  atone  for^  purify^  expiate^  purge  by 
sacrifice:  tua  scelera  in  nostros  milites,  i.  e. 
avenge  :  filium  pecunia  publicft,  L. :  quae  violata 
suntf  expiabnntur:  anna  Nondum  expiatis  uncta 
cruoribua,  H. — To  averts  destroy  the  force  of  (an 
omen  or  caree) :  quern  ad  modura  ea  expientur: 
prodigium,  L. :  dira  detestatio  NullA  expiatur  yic- 
Umi,  H. — To  make  amends  for,  repair,  make  good, 
compensate:  superioris  aetatis  exempla  Qraccho- 
ram  caaibus,  Cs. :  legatorum  iniurias,  L. 

expird,  see  exspiro. 

ez-pisoor,  fttus,  arl,  dep.,  to  fish  out,  search  out, 
find  out :  proinde  expiscare,  quasi  non  nosses,  T. : 
nihil,  to  inquire  no  further. 

(ezplanate),  adv,  [explanatus],  plainly,  dear- 
ly^ cUstinctly. — Only  comp. :  definire  rem. 

explanatio,  onis,/.  [explanoj,  an  explanation, 
interpretation:  religionin.  —  Plur,:  interpreturo : 
portentorum. — As  a  rhet  figure,  C. 

ezplanator,  dris,  m.  [explano],  an  interpreter, 

ezplanatua,  <tdj.  ^  P.  of  explano  ],  plain,  dis- 
tinet :  vocum  impressio,  i.  e.  ability  to  articulate. 

ezplano,  ftvl,  fttus,  are  [ex  +  planus],  to  make 
plain,  make  dear,  explain  :  qnalis  dififercntia  sit, 
etc :  rem  definiendo :  de  hominia  moribus  pauca, 
8. :  carmen,  L. 

expleo,  §vl  (  expleris,  C,  V. ;  explessent,  L. ; 
explfisae,  V.),  gtus,  fire  [PLE-J,  to  fill  up,  fill  full, 
fiU,  stuff:  fossam  aggere.  Us. :  rimas :  bovem 
frondibus,  H. :  locum  (cohortes),  Cs. — Of  numl>er 
or  quantity,  to  fill,  make  up,  complete:  nuroerum, 
Ca. :  ut  numerus  legionum  expleretur,  L. :  centu- 
rias,  have  the  fuU  number  of  votes,  L. :  iustam 
mori  altltadinem,  Cs.  —  To  supply,  make  good  : 
His  rebos  id,  quod  Avarici  deperierat,  expletur, 
Cb.  :  cetera,  quae  fortuna  minuerat,  L. :  quod  utri- 
qae  defait. — To  traverse,  pass  over,  go  through  : 
otbia  cursn,  V. :  urbis  erroribus,  Tb. — F  i  g.,  to  JUI 
lip,  comjAde,  finish,  perfect,  accomplish  :  vitam  bea- 
tam :  annum :  supremum  diem,  Ta. :  sententias 
mollioribus  numeris. — 7b  supply,  make  good,  make 
iq>  for:  partem  relictam :  damna,  L.  —  To  fill, 
fittisfy,  sate  :  me  unum,  T. :  animum  gaudio,  T. : 
scribendo  te :  amioos  muneribus,  S. :  ut  expleti 
decederent :  animum  Ultricis  flammae,  V.  —  To 
appease,  fill,  satisfy,  glut,  sate  :  sitim :  odium  fac- 
tis  dictuque,  L. :  avaritiam  pecunii :  expletur 
lacrimis  dolor,  O. :  patrias  sanguine  poenaa,  V. — 


To  fulfil^  discharge,  execute,  perform,  accomplish  : 
araicitiae  munus:  meum  opus,  0. 

ezpletid,  dnis,/.  [cxpleo],  a  satisfying  :  natu- 
rae. 

ezpletUB,  adj.  [  P.  of  expleo  ],  full,  complete, 
perfect :  rerum  comprehensio :  undique  forma 
nones  tatis. 

explicate,  adv.  [explicatus],  clearly :  dicere. 

explicatio,  onis,  /.  [  explico  ],  an  unfolding, 
uncouing:  rudeniis.  —  Fig.,  an  unfolding,  ex- 
pounding, exposition,  explanation:  rerum  facilis: 
fabularura. 

ezplicator,  5ris,  m.  [  explico  ],  an  expounder, 
explainer:  rerum. 

ezplicatnz,  icis,  /.  [explicator],  she  that  ex- 
plains :  vis  dicendi,  explicatrix  orationis. 

1.  ezplioatus,  a^fj.  with  comp,  [P.  of  explico], 
spread  out :  pianissimo  in  loco. —  Well  ordered  : 
causa:  provincia. — Plain,  clear:  solutio:  quibus 
(litteris)  nihil  explicatius. — Assured,  certain:  ratio 
salutis  suae. 

2.  ezplicatus,  Qs,  m.  [explico],  an  unfolding, 
exposition:  difficills  explicatils  habere. 

(ezplicitus),  a^.  [P.  of  explico],  unobstructed, 
practicable. — Only  comp,  :  (consilium),  Cs. 

ex-plico,  ftvl  and  ul,  Stus  or  itus,  &re,  to  un- 
fold, uncoil,  unroll,  unfurl,  unclose,  spread  out, 
loosen,  undo  :  explicata  veate :  volumen :  f rondes, 
V. :  frontem  soUicitam,  smooth,  H. :  seria  contrac- 
tae  frontis,  H.  —  Refiex.,  to  extricate  onesdf  gd 
free:  te  aliqua  vift:  se  angustum,  In. — To  spread 
out,  stretch  out,  extend,  deploy,  display  :  aciem,  L. : 
ordines,  L. :  cohortis,  V. :  se  turmatim,  Cs. :  per 
obstantis  catervas  sua  anna,  H. :  forum  ad  atrium 
Libertatis :  ( in  serpente  )  orbia,  0. — F  i  g.,  to  un- 
fold, set  free,  release:  intellegentiam  tuam :  Sici- 
liam  cinctam  periculis.  —  To  disentangle,  set  in 
order,  arrange,  regulate,  settle,  adjust,  rescue:  eius 
negotia:  rationem  salutis:  de  hortis:  consilium 
his  rationibus  explicabat,  his  plan  was  governed 
by,  Cs. :  re  explicala :  rationes,  balance  accounts  : 
nomen,  satisfy :  pt'cuniam:  nihilo  plus  explicet  ac 
si  Insanire  paret,  make  no  more  out  of  it,  H. —  To 
explain,  unfold,  set  forth,  exhibit,  treat,  convey,  ex- 
press :  vitam  alterius  totam :  funera  fando,  V. : 
philosophiam :  breviter  quae  mihi  sit  ratio:  de 
rerum  naturft. 

ezplddo,  8l,  BUS,  ere  [ex+plaudo],  to  drive 
out,  hiss  away,  hoot  off :  Aesopum  explodi  video : 
explosa  Arbuscula,  H.  —  To  reject,  disapprove : 
quod  tum  explosum  est :  sententias. 

ezpldrate,  adv.  with  comp.  [exploratus], /or  a 
certainty,  securely,  surely  :  haec  scribo :  explora- 
tius  prom  lite  re. 

ezploratio,  oni.<4.  /.  [  exploro  ],  an  examina- 
tion :  occulta,  Ta. 


Digitized  by 


Google 


explorator 


a02 


ezprimo 


explorator,  Oris,  m.  [explore],  an  explorer^ 
1^,  8coui :  per  exploratores  oertior  f actus,  Cs. : 
iter  liostiurn  ab  exploratoribus  edoctus,  Ta. 

ezploratUB,  atfj.  with  eomp.  and  mp.  [P.  of 
explore],  ascertained^  established^  settled^  certain^ 
ture^safe:  lam  id  exploraturast,  T. :  oonsulatus: 
victoria,  Cs. :  litterae  exploratae  a  timore,  i.  e. 
affording  certainty:  de  quo  mibi  exploratum  est, 
ita  esse,  I  am  certain:  cum  esset  mihi  exploratis- 
simum  (with  ace,  and  inf.):  exploratam  habere 
pacem :  pro  explorato  habere  (with  aec.  and  inf.)^ 
Os. :  exploratior  devitatio  legionum  fore  videtur, 
etc. 

ex-ploro,  &vl,  &tus,  &re,  to  cause  to  flow  forth^ 
bring  out^  search  out,  examine^  investigate^  explore  : 
rem  totara :  fugam  domini :  caecum  iter,  0. :  locos 
novos,  V. :  idoneum  locum  castris,  select^  Gs. :  de 
▼oluntate  alcius,  N. :  ea,  quae,  etc. :  ne  quid  Cor- 
ruat,  0. :  Postquam  exploratum  est  labare,  etc.,  0. 
—  To  spy  otUy  reconnoitre^  examine :  quo  transire 
possit,  Cs. :  itinera  egressQsque  eius,  S. :  Af ricam : 
ante  explorato  et  subsidiis  positis,  L. :  explorato 
profectos  esse  amicos,  Ta. — Supin.  aec. :  explora- 
tum praemissi,  S. :  lugurtha  quid  agitaret,  explo- 
ratam misit,  S. — To  try^prove^  investigate,  test,  put 
to  the  proof:  explorat  robora  fumus,  V. :  regis 
aninium,  sound,  L. :  cibos,  taste,  Ta. :  insidias,  tryy 
V. 

ezploBUB,  p.  of  explode. 

ezpoUd,  IvI,  Itus,  Ire,  to  smoothj  polish^  flnish, 
adorn,  embellish,  refine,  eUiborate  :  nox  te  expolivit : 
DioDcm  doctrinis  omnibus. 

enolitlo, 
polishing, 

house  in  the  city. — Plur, :  utriusque  nostrOm,  i.  e. 
of  both  our  houses. — F  i  g. :  inest  in  numero  expo- 
litio. 

expolitds,  €idj.  with  eomp.  [P.  of  expolio], 
polished,  smooth  :  expolitior  dens,  Ct. — Refinea: 
vir  vita. 

ez-pono,  posul,  positus  (cxpostus,  V.),  ere,  to 
put  out,  set  forth,  expose,  exhibit :  vasa :  argentum 
in  aedibus :  ratis  Expositis  stabat  scalis,  laid  out, 
v.:  alqd  venditioni,  Ta. — Of  children,  to  expose, 
abandon:  Is  quicum  expositost  gnata,  T. :  pueros, 
L. — To  set  on  shore,  land,  disembark:  milites  ex 
navibus,  Cs. :  socios  de  puppibus  altis  Pontibus,  by 
bridges,  V. :  expositls  copiis,  Cs. :  in  Afric&,  L. :  ibi 
Theraistoclera,  N. :  exercitum,  Cs. :  quart!  exponi- 
mur  horft,  H. :  advexi  f  rumentum,  exposui,  un- 
loaded: exponimur  orbe  Terrarum,  are  excluded, 
0. —  To  offer,  tender,  be  ready  to  pay:  ei  DCCC. — 
To  leave  exposed,  expose,  lay  open :  ad  ictQs,  L. : 
rupes  exposta  ponto,  V. — Fig.,  to  exhibit,  expose, 
reveal,  publish,  offer,  set  forth :  causa  ante  oculos 
expositn  :  exposita  ad  exemplum  nostra  re  p. — To 
Ht  fortJi,  cxfiibit^  relate,  etplain,  expound  :  sicuti 


tlitlo,  5nis,  /.  [expolio],  a  smoothing  off, 
g,  finishing,  embellishing :  urbana,  i.  e.  of  a 


exposui:  quae  adhuc  exposui:  rem  breriter: 
Africae  si  turn  paucis,  S.:  causas  odii,  0.:  artis 
rhetoricas :  cadem  multitudini,  Cs. :  animoe  rema- 
nere  post  mortem :  res  quern  ad  modum  gesta  sit: 
quid  homiuis  sit:  plura  de  alquo,  N. :  exposito, 
quid  iniquitas  loci  posset,  etc.,  Cs. 

ex-porrigo,  — ,  — ,  ere,  to  spread  out. — Only 
imper. :  exporge  frontem  (i.  e.  exporrige),  smooth, 
T. 

exportatio,  onis,/.  [exporto],  a  carrying  out, 
exportation:  rerum:  his  exportationibus  HS  LX 
perdidisse. 

ex-porto,  avi,  fttus,  are,  to  carry  out,  bring  out, 
convey  away,  send  away,  export:  aurum  ex  Italia 
Hierosolymam:  f rumentum  in  fame:  vim  mellis 
Syracusis :  corpora  tectis,  Y. :  sua  omnia,  Cs. 

ex-p08C0,  popOBd,  — ,  ere,  to  ask  earnestly, 
beg,  request,  entreat,  implore:  quam  (roiserioor- 
diarn) :  siguum  proeli.  Us. :  pacem  precibus,  L. : 
pacem  Tcucris  (dot.),  V. :  alqd  deos,  L. :  Aenean 
acciri,  V. :  audire  labores,  V. :  precibus  plebem, 
sibi  civem  donarent,  L. —  To  demand,  require  the 
surrender  of,  claim  (as  a  prisoner,  or  for  punish- 
ment) :  ad  exposcendos  eos  missi,  L. :  ab  Athe- 
uiensibus  exposci  publioe,  N. :  alqm  ad  poenam, 
Ta. 

expoaitio,  onis,/.  [expoeitusi,  a  setting  forth, 
exposition,  narration,  citation,  exptanation :  rerum : 
seutentiae  suae :  summi  boni. 

enoaitus,  a<(j.  [  P.  of  expono  ],  open,  aceesai- 
ble :  Bunion,  0.  :  Zephyris  Lilybaeon,  O.  —  F  i  g., 
common,  vulgar :  nihil  expositum  deduoere,  lu. 

expoatalatlo,  onis,  /.  [expostulo],  a  pressing 
demand:  bonorum  :  singulorum,  Ta. — An  expostu- 
lation, complaint:  tua:  cum  esset  expostulatio 
facta. — Plur. :  cum  absente  Pompeio :  suae,  L. 

ex-poatulo,  avI,  atus,  are,  to  demand  pressing- 
ly,  insist  on :  alqd,  Ta. :  ut  Hiberi  decedant,  Ta. : 
Armeniam  vacuam  fieri,  Ta.  —  7b  find  fault,  dis- 
pute, expostulate,  complain  of:  iracundius:  cum 
eo  iniuriam  banc,  T. :  nihil  tecum  de  his  rebus : 
locus  esse  videtur  tecum  expostulandi :  se  esse 
relictas :  cur,  etc.,  Ta. 

expostua,  see  expono.     expotos,  see  epoto. 

expreaaua,  cufj.  with  eomp.  [P.  of  exprimo], 
clearly  exhibited,  distinct,  manifest,  dear,  plain,  ex- 
press :  species  deorum,  quae  nihil  habeat  express!: 
litterae  lituraeque.  —  Fig.,  distinct,  real :  signa 
virtutum:  sceleris  vestigia:  haec  expressiora: 
litterae  expressae,  articulated  with  precisian. 

exprimo,  pressi,  pressus,  ere  fex+premo],  to 
press  out,  force  out,  squeeze  forth  :  (lacriraulam) 
oculos  terendo,  T.  :  nubium  oonflictu  ardor  ex- 
pressus :  has  (turns)  cottidianus  agger  expresse- 
rat,  had  carried  up.  Cm.  :  expresso  spinae  curva* 
mine,  protruding,  0. :  sucina  soils  radiis  expresaa. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ezprobratlo 


808 


ejcsatio 


Ta. —  7b  form  hj  presmre^  form^  model,  portray, 
exhibit:  unguis,  H. :  vestis  artiis  expriniens,  Ta. — 
Fi g.  to  wring  oiU,  exfort,  wresty  elicit :  ab  eis  tan- 
tam  frumenti:  vocem,  Cs. :  deditiouem  necessi- 
tate, L.:  pecunia  vi  expressa:  £xpressa  arbusto 
convicia  (in  allusiou  to  the  wine- press  ),  H. :  ut 
D^aret,  constrained. —  To  imitate,  eopy^  represent, 
portray,  describe,  express:  magnitudiue  animi  vi- 
tam  patris :  libidines  versibus :  Incessds  voltum- 
que,  O. :  ut  Eurvalmn  ezprimat  infans,  may  resem- 
ble, lu. :  dicendo  sensa :  nemo  expresserat,  posse 
hominem,  etc. :  quae  vis  subiecta  sit,  etc. :  orato- 
rem  innitando:  in  Platonis  libris  Socrates  expri- 
mitur. —  To  render^  translate:  id  Latine:  verbum 
de  verbo,  T. :  fabellae  ad  verbum  de  Graecis  ex- 
pressae. — To  pronounce,  articulate:  litteras  puti- 
dius. 

exprobratio,  6nis,  /.  [exprobro],  a  reproach- 
ing^mpbraiding:  hQ\\e^c\/l,:  cuiquam  fortunae, 
\j. 

ezprobro,  avi,  atus,  are  [ex+probrura  ],  to 
reproach  vfith^  blame  for,  fina  faulty  charge,  up- 
braid, reproach :  exprobrandi  cauaa  dicere:  suam 
quisque  militiam,  L. :  beneficia  apud  memores, 
L. :  casQs  bellicos  tibi,  throw  the  blame  of:  fugatn 
amico,  0. :  verberum  notas,  Ta. :  de  uxore  milii, 
N. :  nihilo  plus  sanitatis  in  curift  esse,  L. :  quod 
in  vita  maneam. 

ez-pr5md,  prorapsT,  promptus,  ere,  to  show 
forth,  discover,  exert,  practise,  exhibit,  display  : 
supplicia  in  civis :  apparatus  supplicii,  L. :  vi*i;l- 
landi  laborera  in  cenis. —  To  give  utterance  to,  utter, 
disclose,  express,  state :  apud  alquem  omnia,  T. : 
maestas  voces,  V. :  causas,  0. :  meiite  querelas, 
Ct. :  quid  dici  possit :  quid  sentirent,  L. :  repcr- 
turn  (esse)  specuro,  Ta. 

ezpromptiiB,  adj.  [P.  of  expromo],  ready,  at 
hand  :  malitia  atque  astutia,  T. 

ezpiignabilia,  e,  a€(j.  [expugno],  that  may  be 
taken  by  assault,  assailable :  urbs,  L. :  arx  niagnis 
exercitibus,  Ta. 

ezpognatio,  Onis,/.  [expugno],  a  takina  by 
assault,  storming:  urbis,  Cs. :  hostilis.  —  Plnr.: 
aedificioruni.  ■» 

ezpugnator,  oris,  m.  [  expugno  ],  a  stormer, 
eapturer:  urbis. — Fig.:  pudicitiae. 

(ezpognax,  ftcis),  adj.  [expugno],  victorious, 
effectual. — Only  comp. :  expugnacior  herba,  0. 

ez-pogno,  ftvl,  4tii8,  are,  to  take  by  assault. 
Storm,  capture,  reduce,  subdue:  urbis  per  vim,  Cs. : 
drtam  arrois,  S. :  quam  (turrim),  V. :  iuvenum 
domoj),  H. :  ipsuro  caput,  i.  e.  the  old  man  in  per- 
«)n,  H. —  To  stMue,  overcome,  break  dotm^  break 
through,  sweep  away:  navis,  Cs.:  villas,  S.:  Phi- 
lippum  et  Nabin,  L.:  viri  cum  colioi-tibus  expug- 
wti,  Ta. — Fig.,  to  conquer,  subdue,  overcome. 


achieve:  nihil  quod  non  expugnari  pecunift  possit: 
pudicitiain :  pertinaciam  legatorum,  L. :  coepta, 
accomplish,  0. :  sibi  legationem,  extort :  Spartam, 
i.  e.  robbed  (of  Helen),  V, :  expugnasset,  ut  dies 
tollerentur. 

ezpulsid,  on  is,  /  [1  PAL-],  a  driving  out,  ex- 
pulsion: Laenatis. — Plnr.:  civiura. 

ezpulsor,  oris,  m.  [1  PAL-],  a  driver  out,  ex- 
pdler:  bouorum:  tyrauui,  N. 
ezpalsus,  P,  of  expello. 

ezpultriz.  Icis,  /.  [expulsor],  she  that  eaepds : 
philosophia  vitiorura. 

ezpuo,  see  exspuo. 

ez-purgo,  ftvl,  atus,  are,  to  purge,  dtanse,  pu- 
rify: me,  i.  e.  cure  of  poetic  ecstasy,  H.  —  Fig.: 
expurgandus  est  senno.— 7b  clear  from  censure, 
exculpate,  vindicate.  Justify,  excuse:' me,  T. :  sese 
parum, /ai/  to  vindicate,  S. :  cxpurgaturum  (ob- 
iecto)  adseverans,  Ta,— --Sw/wn.  abl. :  non  facilest 
expiirgatu.  T. 

ezquiro,  sivl,  situs,  ere  [ex  4-quaern],  to  search 
out,  seek  diligently,  inquire  into,  scrutinize,  inquire, 
ask :  ex  te  causas  divinationis :  haec  nimis  a 
Graecis,  to  be  too  exacting  in .-  Ancillas  cruciatu, 
T. :  secum,  quid  peccatum  sit :  sententias,  Cs. : 
eorum  tabulas,m7Ma<?A;;  matrera,  m«A:,  V. :  pacem 
per  aras,  implore,  V. :  itinere  exquisite  per  Divitia- 
cum,  ascertained,  Cs. :  singularls  honores,  devise: 
vescendi  causa  omnia,  S. 

ezqimdte,  adv.  with  comp.  [exquisitus],  care- 
fully,  accurately,  particularly,  exceUently :  de  eo 
criraine  disputare :  quae  (rationes)  exquisitius 
conliguiitur. 

exquisitUB,  aefj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of 
exquin)],  carefully  sought  oiU,  ripely  considered, 
choice,  excellent,  exquisite :  senteniia:  indicium  lit- 
terarum :  munditia  nirais :  exquisitius  dicendi  ge- 
nus :  laudari  exquisitissimis  verbis. 

ex-Bacrifico  (-crufloo),  — ,  — ,  are,  to  sacri- 
fice:  hostiis  balantibus,  Eun.  ap.  C. 

6X-Baevl6,  — ,  — ,  ire,  to  cease  raging:  dum 
reliquum  tempestatis  exsaeviret,  L. 

ex-sangois  (exang-),  e  (no  gen.  or  dot. ;  in 
riur,  only  nom.),  adj.,  without  blood,  bloodless,  life- 
less :  corpora  raortuorum :  umbrae,  V. — Pale,  wan, 
ejchausted^  feeble:  genae :  exsanguis  et  mortuus 
concidisti :  metu,  0. :  visu,  V. :  volneribus,  Cu. : 
senecttia,  Ta. :  Calvus,  lifeless  (in  oratory),  Ta. — 
Making  pale:  cuniiiimn.  II. 

ex-sarcio  or  exercio,  — ,  rtams,  ire,  to  pafcJi, 
mend,  repair :  sumptuin  suom,  repay  their  cost,  T. 

ex-Batio,  avi,  atus,  are,  to  satisfy,  glut,  sate: 
exsatiati  cUk),  L.  :  clado  exsatiata  domus,  O. :  p:i- 
truum  sanguine  domfts,  Ta. 


Digitized  by 


Google 


ezsaturabilis 


804 


ezsisto 


ezBaturabilifl,  e,  adj.  [exsaturo],  that  may  he  \ 
piled:  uec  Lxsaiurabile  pectua,  insatiate,  V. 

ex-saturo  ( ezat-  ),  — ,  fttus,  ftre»  to  satisfy 
satiate,  sate :  belua  exeaturanda  visceribus  meis, 
0. :  exsaturato  lubido,  ?o6t.  ap.  C. :  eius  supplicio 
aoimum :  odiis  ezsaturata  quievi,  Y. 

ezaoendo,  ezaoenno,  see  escen-. 

ez-8Cindo  or  excindo,  idl,  issus,  ere,  to  ez- 
tirpate,  anniJulate^  destroy  :  templum  sanctitatis : 
quae  urbs  se  exscindi  pateretur:  finis  tuos,  L.: 
ferro  gentem,  V. :  virtutem,  Ta. 

ez-8cribo  ( oxer- ),  Ipsi,  Iptus,  ere,  to  write 
oitty  write  off,  copy :  tabulas :  ezscribendi  potestas. 

ex-8Culpd  or  exculpo,  psi,  ptus,  ere,  to  dig 
out, cut  out,  chisel  out,  carve:  nescio  quid  e  quercu. 

To  scratch  out,  erase:  versas,  N.— Fig.,  to  elicit, 

extort:  ex  aliquo  veruiu,  T. 

ex-seco  or  execo,  cuX,  ctus,  are,  to  cut  out, 
cut  away,  remove :  vitiosas  partis:  linguam:  comu 
exsecto  f rons,  H. :  uervis  urbis  exsectis :  Lichan 
iam  matre  perempta,  V.— 7b  cut,  castrate  :  alqm. 
—  To  deduct,  take  out,  extort :  quinas  hie  capiti 
roercedes,  H. 

exseorabilis  (execr-),  e,  adj.  [exsecror],  ac- 
cursed: fortuna,  L.— Cursing, execrating:  carmen, 
L. :  odium  in  bis  captos,  i.  e.  bitter,  L. 

exsecratio  (exeor-),  6nis,  /.  [exsecror],  an 
execration,  malediction,  curse :  Thyestea. — An  oath 
with  imprecation:  hunc  exsecratione  devinxerat: 
post  execrationem  degustare,  S. 

exBOcratus  (execr-),  adj,  [P.  of  exsecror], 
acatrsed, execrable, detestable:  populo  R. :  columna. 

exsecror  or  exeoror,  atus,  firl,  dep.  [ex+ 
sacro],  to  curse,  utter  curses,  execrate,  abhor :  te : 
Catilinae  consilia,  S. :  terram  Ulixi,  V. :  in  se,  L.: 
haec  in  se :  ut  pereat  Atreus :  verba  exsecrantia, 

0. To  take  an  oath  with  imprecations:  Phocaeo- 

rum  exsecrata  civitas,  H. :  Haec  exsecrata  civitas, 
having  sworn  to,  H. 

exsectld  (exect-),  Onis,/.  [2  SAC-],  a  cutting 
out,  excision :  linguae :  fundi. 

exsectus,  P.  of  exseco. 

exsecutio,  finis,/,  [exsequorl,  an  accomplish- 
ing :  negotii,  Ta. :  Syriae,  i.  e.  absolute  power  in, 
Ta. 

exsecutuB,  P.  of  exsequor. 

exsequiae  or  exequiae,  ftrum, /.  [SEC],  a 
funeral  procession,  funeral  obsequies:  convenire 
ad  exsequias  cohonestandas :  Ante  urbem  exse- 
quiae  Significant  luctum,  O. :  fertur  in  exsequiis 
matrona,  0. :  exsequiis  rite  solutis,  V. :  exsequias 
Ire,  to  attend  a  funeral :  iusta  exsequiarum. 

exsequialis  (exequ-),  e,  at/j.  [exsequiaej,  of 
a  funercU,  funereal:  carraiua,  rftryw,  0. 


ex-sequor  or  exequor,  catus,  I,  dep.,to  fot 
low  to  the  grave:  Rmw  onjni  laude,  C.  poet — 
Fig.,  to  follow,  follow  after,  accomjMiny,  go  after, 
pursue:  cludem  illam  fugaraque:  fatuin  iUius, 
i.  e.  shai'e :  suam  quisque  spem,  L. :  sectam  meam, 
Ct. — To  follow  up,  prosecute,  carry  out,  enforce, 
perform,  execute,  accomplish,  fulfil :  alqd  primum, 
T. :  mandata  regis  officia :  incepta,  L. :  lussa  di- 
vdm,  y. :  armis  ius  suum,  Cs. :  mitem  orationem : 
mortem,  i.  e.  kill  oneself,  Ta. — To  follow  up,  inves- 
tigate, examine  :  veram  rationem,  T. :  8umm&  om- 
nia cum  cura  inquirendo,  L. :  quem  locum  ipse 
capturus  esset,  L. —  To  go  through,  relate^  desertbey 
say,  tell:  quae  vix  verbis  exsequi  possum:  omnia, 
L. :  dona  mellis,V. — To  follow  up,  punish,  avenge: 
omnia  scire,  non  omnia  exsequi,  Ta. :  deorum  vio- 
lata  iura,  L. :  Tarquinium  ferro,  L. 

ex-sero,  rul,  rtus,  ere,  to  stretch  out,  thrust  otU^ 
put  forth,  take  out:  manum  ad  mentum,  L.  f  brae- 
chia  aquis,  0. :  via  quS  se  e xsereret,  com^/or^A,  O. 
— F  i  g. :  se  acre  alieno. — P.perf,  thrust  out,  pro- 
truding, bare,  uncovered:  dextris  umeris  exsertis, 
Cs. :  Unum  exserat  lalus  pugnae,  one  breast  bared 
for  battle,  V. 

exserto,  — ,  — ,  ^e^req.  [exsero],  to  stretch 
out,  thi-ust  forth:  Ora,  V. 

exseitUB,  P.  of  exsero. 

ex-8ibilo,  — ,  — ,  are,  to  hiss  out,  hiss  from  the 
stage:  histrio  exsibilatur. 

exalccatriB,  adj.  [P.  of  exsicco],  dried  up,  dry, 
jejune :  orationis  genus. 

ex-sicco,  avi,  Stus,  are,  to  dry  up,  make  dry: 
arborcs. — To  drink  up  :  vina  cululHs,  H. 

ex-slgno,  — ,  atus,  are,  to  write  out,  note  down: 
sacra  omnia  exsignata,  L. 

exailio  or  exilio,  ilul,  — ,  Ire  [ex+salio],  to 
spring  out,  sp-ing  forth,  leap  up,  start  up,  bound: 
ad  te,  T. :  de  sella:  domo  levis  exsilit,  H. :  proti- 
nus,  0. :  (anguis)  in  siccum,  V. :  gaudio :  exsilue- 
re  oculi,  started  out,  0. 

exsilium  or  exilium,  I,  n.  [exsul],  banuh- 
ment,  exile:  exsili  poena:  confugere  in  exsilium: 
civium,  L. :  civis  in  exsilium  eicio :  in  exilio  aeta- 
tem  agere,  S. :  esse  in  exsilio :  quendam  de  exsU 
lio  reducere :  revocare,  L. :  Exsiliis  contenta  suis, 
0. :  Collecta  exsilio  pubes,  for  exile,  V. — A  place 
of  exile,  retreat :  his  optatius  quam  patria :  Felix, 
exiliuro  cui  locus  ille  fuit,  0. :  diversa  quaerere, 
V. — Plur. :  plenum  exsiliis  mare,  i.  e.  exiles,  Ta. 

ex-sisto  or  existd,  stiti,  — ,  ere,  to  step  oui^ 
come  forth,  emerge,  appear :  e  latebris,  L. :  ab  in- 
feris :  (bo vis)  a  media  f route  comu  exsistit,  Cs. : 
nympha  gurgite  medio,  0. :  occultum  malum  ex- 
sistit, comes  to  light.  —  To  spring,  proceed,  orics, 
become,  be  proditced,  turn  into :  dentes  naturS  ex- 
Bistere:  ex  luxuri&  exsistat  avaritia:  ex  amicia 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ezaoiutus 


806 


exspuo 


inimici  exsistant,  C», :  pater  exstitit  ( Caesar ) 
hoius,  0. :  exsiatit  hoc  loco  quaestio  subdifficilis : 
exsistit  illud,  ut,  etc.,  foUows,  —  To  be  visible^  be 
mamfesty  exut^  be :  sic  in  animis  exsistunt  varieta- 
tea :  si  exstitisset  id  rege  fides :  nisi  Ilias  ilia  ex- 
stitisset :  tauto  in  me  amore  exstitit :  timeo,  ne 
in  eum  exsistam  crudelior. 
ezaolutus,  P.  of  exsolvo. 
ez-solvo  or  ezolvo,  solvl,  solQtus,  ere,  to 
loote,  unloote^  ut  ioote^  reUcue^  deliver^  free:  te,  T. : 
renas,  to  open^  Ta. :  toto  paulatim  se  corpore,  V. 
— P  i  g.,  to  tolve,  resolve :  noduro  erroris,  L. :  obsi- 
dum,  raise^  Ta. :  famem,  satisfy^  0.  —  To  rdeate^ 
free^  ui  free^  liberate:  me  yituperatione :  animos 
religione,  L. :  te  suspicione,  T. :  plebcm  aere  alie- 
no,  L. :  curis,  V. :  alqm  poena,  Ta. — To  dUcharge^ 
pay:  Domina  mea:  multiplici  iam  sorte  exsoluta, 
L :  pare  multae  regi  exsolvitur,  Ta.  —  To  dU- 
eharge,  pay,  fulfil,  keep :  quod  promiserat :  TOta, 
L.:  iu8  iurandum,  L.:  praemia,  poenas  alicui, 
ofoardy  L. :  gratiam  recte  factis,  L. :  culpam,  atone 
fwy  Ta. :  fidem,  L. :  promissum  suum,  Ta. 

exBomnia  ( ezom- ),  e,  adj.  [  ex +somnus  ], 
deepUMyyaaiehfvl:  Vestibulum  servat,  V. :  Eubias, 
H. 

ex-florbeo  or  exorbeo,  ni,  — ,  Sre,  to  tuck 
out,  tuck  up,  drain,  drink:  Pectora  linguis,  0. : 
civilem  sanguinem. — Fig.,/o  teixe  greedily :  prae- 
das.  —  To  exhaust :  Tiros,  lu.  —  7o  meet  eagerly, 
welcome:  difficultatem. 

ez-aors  or  ezors,  sortis,  a(fj.,  without  lot,  not 
attigned  by  lot:  i&  voluit  exsortera  ducere  hono- 
res  ( i.  e.  praeter  ordinem ),  V.  ( al.  honorem ). — 
Having  no  thare  in,  free  from,  deprived  of:  dulcis 
vitae,y. :  amicitiae,  L. :  cos  secandi,  incapable,  H. 
ezspargo.  see  exspergo. 
ez-R>atior  (ezpat-),  atus,  Sri,  dep,,  to  wander 
from  tne  way,  tpread,  extend:  exspatiantur  equi, 
0. :  Exspatiata  nuraina,  i.  a  overflowing,  0. 

exspeotatio  or  expeotatio,  6nis,  /.  [ex- 
•pecto^  an  awaiting,  expecting,  expectation,  (ongtng, 
detire:  caeca:  praeter  exspectationem,  unearpec/- 
edly:  magna:  cam  sumroa  exspectatione  populi 
R. :  exspectationibus  decipiendis :  Funambuli,  T. : 
eventOs,  S. :  boni,  mali :  audiendi :  crebras  ex- 
spectationes  nobis  tul  commoves :  plenas  sum  ex- 
spectatione de  Pompeio :  maior  exspectatio,  qui- 
busnam  rationibus  ea  vis  comparetur. 

aacspaotatus.  adj.  with  sup.  [P.  of  exspecto], 
atuAoudy  expect^,  tottged  for,  desired,  welcome: 
cams  omnibus  exspectatusque  venies :  seges,  V. : 
exspectati  ad  aroplissimam  dignitatem  fratres,  i.  e. 
thought  worthy  of  the  highest  offices :  exspectatis- 
•imae  litterae. — As  subsi.  n. :  Ante  exspectatuni, 
sooner  than  was  anticipated^  V. 
ez-speoto  or  axpeoto,  avi,  atuM,  are,  to  look 


out  for,  await,  wait  for :  diem  ex  die,  ut  atatue- 
rem  :  alius  alium  exspectantes,  S. :  eventum  pug- 
nae,  Gs. :  ultima  semper  Exspectandi  dies  homini 
est,  0.  :  cenantes  comites,  i.  e.  till  they  have  done 
eating,  H. :  seu  me  tranquilla  senectus  Exspectat, 
H. :  exspectandus  erit  annus,  /  must  wait  a  year, 
lu. :  quid  velis,  await  your  pleasure,  T. :  utri  vic- 
toria sit  data  regni,  Enn.  ap.  C. :  quid  hostes  con- 
sili  caperent,  Cs. :  quam  mox  comitia  edicerentur, 
L. :  dum  cognatus  veniret,  T. :  dum  hostium  oo- 
piae  augerentur,  Cs. :  exspectem,  libeat  dum  proe- 
lia  Turno  pati  ?  V. :  exspectavere  eum  fata,  dum, 
etc.,  respited  him,  Cu. :  quoad  ne  vestigium  quidem 
relinquatur:  si  nostri  transireut,  hostes  exspeo- 
tabant,  Cs. :  mea  lenitas  hoc  exspectavit,  ut  id 
erumperet:  exspectaverant,  uti  consul  comitia  ha- 
beret,  L. :  exspectari  diutius  non  oportere,  quin 
iretur,  there  should  be  no  delay  in  going,  Cs. :  Kar- 
thagine  qui  nunc  Exspectat,  loiters,  V. :  cum  ex- 
pectaret  Aetolos  in  fidem  suam  venturos,  L. — To 
hope  for,  lona  for,  expect,  desire,  anticipate,  fear, 
dread,  apprehend:  ubi  te  expectatum  eiecisset 
foras,  after  waiting  in  hope  of  your  death,  T. : 
(rem)  avidissime:  tinem  laborum,  Cs. :  fama  mor- 
tis meae  exspectata  est,  L. :  nescio  quod  exspecto 
malum,  dretui,  T. :  miscriis  suis  remedium  mortem, 
S. :  qui  classero  exspectiibant,  whose  mintis  were 
flxed  on,  Ta. :  Exspectate  solo  Laurenti,  V. :  ex 
sua  amicitia  omnia:  a  te  hoc:  quae  (pauca)  ab 
sui  liberalitate,  Cs. :  quam  ob  rem  exspectem  non 
fore  ?  T. :  te  ita  illud  defendere :  Silvaruraque 
aliae  pressos  propaginis  arctls  Exspectant,  await, 
(for  their  growth),  i.  e.  need,  V. 

ezspersuB,  P.  [ex-sparsus],  sprinkled,  splash- 
ed: sanieque  exspersa  natarent  Limina,  V. 

ex-spes,  adj.  (only  nom.  sing.),  without  hope, 
hopeless :  inops,  exspes,  0. :  enatat  exspes,  H. 

axspiratio  fexpir-),  Onis, /.  [exspiro],  a 
breathing  out,  exhalation :  terrae. 

ex-spiro  or  expiro,  avI,  atus,  are,  to  breathe 
out,  emit,  blow  out,  ex/iale,give  out :  medios  animaiu 
in  ignis,  0. :  flammas  pectore,  V. :  Vis  ventoruin 
Exspirare  aliqua  cupieus,  escape,  0. — To  breathe 
one's  last,  expire:  exspirans  Adloquitur,  with  her 
last  breath,  V. :  ubi  exspiravero,  H. :  inter  primam 
curationem,  L. :  in  pugna,  L. :  dentibus  apri,  lu. 
— F  i  g.,  to  expire,  perish,  come  to  an  end,  cease : 
mecum  exspiratura  res  p.  erat,  L. 

ex-splendeaoo,  dul,  ere,  inch.,  to  shine  forth, 
be  distinguished:  clarius,  N. 

ex-spolio,  &vl,  atiis,  are,  to  spoil,  pillage,  plun- 
der: urbem  :  hos  vestro  auxilio,  Cs. :  virtutem  re- 
rum  Helectione. 

ex-spuo,  III,  Qtus,  ere,  to  spit  out,  spit:  vina, 
lu. :  hanuiin,  0. — Fi  *i.,  to  erpel,  hnjiish  :  iniseriaiu 
ex  animo,  T. 


Digitized  by 


Google 


exstemo 


306 


exsupero 


exstemo.  avi,  atus,  are  [2  STAR],  to  terrify 
greatly,  nffriyht :  alqm  luctibus,  Ct. :  (lo)  se  ex- 
sternata  refugit,  0. 

ez-Btillo  or  eztDlo,  ftvl,  atus,  ftre,  to  trickle 
awny^  melt :  lacrumis  si  extillaveria,  T. 

exstimulator  (ezt-),  Oris,  m.  [exstimulol,  an 
inciter  J  instigator :  rebellioiiis,  Ta. :  Verginii,Ta. 

ex-8timulo  (ext-),  &vl,  atus,  ftre,  to  goad  on^ 
instigate^  stimtUcUe :  virum  dictis,  0. :  Tigris  Ex- 
tftimulata  fame,  0. :  fata  cessantia,  i.  e.  hasten 
death,  0. 

exBtlnotid,  Onis,/.  [STIO-],  extinction,  anni- 
hilation. 

exstinotor,  dris,  m.  [STIG-],  an  extinguisher: 
inceiidi.  —  An  annihilator,  suppressor:  patriae : 
latrocini. 

exBtinotaB  (ext-),  aefj.  [F.  of  exstinguo], 
de€id:  Exstinctus  amabitur,  H. :  Amphion,  0. — 
Flur,  m.  as  subst. :  violare  exstinctos,  0. 

ex-Btingno  or  extingno,  nxl  (exstinxsti  for 
exstinxistl,  exstinxem  for  exstinxissem,  V.),  nctus, 
ere,  to  put  out,  quench,  extinguish:  lumina:  ignis 
exstinguitur,  goes  out:  ignem,  V. — To  deprive  of 
life,  kul,  destroy  :  Seni  aniroam,  T. :  hunc  volnere: 
iuvenem  morbo,  L. :  primo  exstinguor  in  aevo,  0.: 
intra  annum  exstinctus  est,  Ta. :  aquam  Albanaro 
dissipatam  rivis,  get  rid  of,  L.  (oracle).— F  i  g.,  to 
aboltshf  destroy,  annihilate,  annul :  tyrannis  insti- 
tutis  leges  omnes  exstinguuntur :  improbitas  ex- 
stinguenda  est :  exstinctae  potius  amicitiae  quam 
oppressae,  died  out:  exstinctis  rumoribus,  C^.: 
nomen  populi  R. :  infamiam :  patrem  Gum  genere, 
V. :  te  propter  Exstinctus  pudor,  lost,  V. 

ex-stirpd  (  ext- ),  &vl,  fttus,  ftre,  to  root  out, 
eradicate,  extirpate :  arbores,  Cu.  —  Fig.:  vitia : 
ex  animo  bumanitatem. 

ex-Bto  or  exto,  — ,  — ,  are,  to  stand  out,  stand 
forth,  project,  protrude,  extend  above,  tower:  (mi- 
lites )  cum  capite  solo  ex  aquft  exstarent,  Cs. : 
super  aequora  celso  coUo,  0. :  summo  pectore, 
Cs. :  ferrum  de  pectore,  0.  —  F  i  g.,  to  be  promi- 
nent, stand  forth,  be  consjncuotu  :  quo  magis  id, 
quod  erit  illumiuatum,  exstare  videatur. — To  ap- 
pear, be  extant,  exist,  be,  be  found:  auctor  doctri- 
uae  eiu3  non  exstat,  L. :  Sarmenti  domina  exstat, 
stUl  lives,  H. :  locus  exstat,  may  still  be  seen,  0.  : 
exstant  epistulae  Philippi :  video  neminem,  cuius 
non  exstet  in  me  suum  meritum:  quern  vero  ex- 
stet  eloquentem  f  uisse,  it  is  knoton :  apparet  atque 
exstat,  utrum  ...  an,  etc 

exBtructid  or  extniotld,  dnis,  /.  [exstruo], 
a  building  up,  erecting,  structure:  ea,  quae,  etc. — 
Plur.:  tectorum. 

exBtruotum,  T,  n.  [  exstructus  ],  a  lofty  seat : 
exstructoque  resedit,  v. 


ex-Btmo  or  extmo,  Qxl,  Qctus,  ere,  to  pile, 
heap  up,  accumulate:  materiam  pro  vallo,  Cs. : 
acervum  (librorum):  exstructos  disiecit  montis, 
V. :  exstructis  in  altum  diyitiis,  H. :  tapetibus . 
altis  Exstructus,  on  a  pile  of,  V. — To  load,  heap 
full,  cover:  mensae  epulis  exstruebantur :  focuui 
lignis,  H. — To  build  up,  raise,  rear,  erect,  construct : 
exstrui  vetat  (Plato)  sepulcrum  altius  quam,  etc. : 
aedificium  in  alieno :  tumulos,  Cs. — To  fiU  toith 
buildings,  build  up :  in  exstruendo  mari,  S. — F  i  g., 
to  depict,  build  in  imagination  :  civitatem.  —  To 
erect,  produce  by  labor :  animo  excellentiam  virtu- 
tum :  exstructa  disciplina. 

exBUOtos,  P.  [ex-sugo],  drawn  out,  extraeted^ 
dried  :  medulla,  H. :  Ossa  exsucta  meduUis,  lu. 

ex-sad5  or  exiido,  ftvi,  fttus,  ftre,  to  ooze, 
exude:  exsudat  inutilis  umor,  V. —  7b  perform 
vfith  sweating,  toil  tlirough,  undergo :  causas,  H. : 
certamen,  L. 

ex-Bugo,  see  exsuctus. 

exBul  or  exul,  ulis,  m.  and  /.  [2  SaL-],  a  ban^ 
ished  person,  wanderer,  exile  :  capitis  damnati  ex- 
sulesque,  Cs. :  exsules  restituti :  pauper  et  exsul, 
homeless,  H. :  patriae  quis  exsul  Se  quoque  f ugit  ? 
H. :  mundi,  0. :  nunc  vero  exsul  patrift,  domo,  S.: 
mentisque  domOsque,  estranged,  0. 

exBuld  or  exulo,  ftvl,  atum,  ftre  [exsul],  to  be 
an  exile,  be  banished,  live  in  exile:  Romae:  in 
Volscos  exsulatum  abiit,  L. :  apud  Frusiam  :  Pro- 
tei  ad  usque  columnas,  V.  —  7h  be  absent,  be  a 
stranger  :  domo,  T. :  animo. 

exBultans  (exult-),  ntis,  adj.  [P,  of  exsulto], 
boastful,  vainglorious :  animus,  Ta. :  supra  mo- 
dum,  Ta. 

exBultatid  (exult-X  dnis,/.  [exsulto],  a  leap- 
ing for  joy,  exultation,  L. :  Athamantis :  par,  Ta. 

exBultiin,  adv.  [2  SAL-J,  leaping  about,  frisk" 
ingly  :  ludit  exsultim,  H. 

exsulto  or  exulto,  ftvl,  — ,  ftre,  freq.  [ex- 
silio],  to  spring  vigorously,  leap  up,  jump  up: 
equi  ferocitate  exsultantes :  taurus  in  berbft,  0. : 
in  limine  Pyrrhus,  V. :  exsultant  aestu  latioes,  V. : 
exsultantes  undae,  dancing,  0.  —  Fig.,  to  move 
freely,  ea^xUiate:  campus,  in  quo  exsultare  possit 
oratio:  in  reliquis  (orationibus). — To  exult,  rnoice 
exceedingly,  run  riot,  revel,  vaunt,  boast :  exsultan- 
tem  te  reprimere:  insolentia,  indulge:  anirois,  V.: 
in  suam  famam  gestis,  Ta. :  quod,  etc :  in  quo 
(facto)  exsultat  oratio  roea:  copiae  per  catervas 
exsultabant,  Ta. 

exsuperabilis  (exup-),  e,  adj.  [exsupero],  to 
be  overcome:  non  exsnperabile  saxum,  V. 

exsuperantla  (exup-),  ae,/.  [exsupero],/>r^ 
eminence,  miperiority:  virtutis. 

ex-superd  or  exupero,  avi,  fttus,  fire,  to 


Digitized  by 


google 


•anrardo 


807 


extemus 


momU  lip,  tower:  exauperant  flammae,  V. —  7b 
tumunnUy pa98  over:  iugum,  V. :  solum  Helori,  V. 
— ^Fi  g.,  to  be  euperioct  prevail^  be  oofupieuom,  excel : 
si  Don  poteruDt  exsuperare,  cadant,  0. :  Virtute, 
V. :  violentia  Turni  eisuperat  magis,  V. — To  eur- 
pat$^  exeeedj  excd:  exuperat  eius  stultitia  haec 
omnia,  T. :  Tarquinios  superbia,  L. :  morum  no- 
bilitate  genus,  0. :  (summa)  operum  f undamenta 
exsuperatura,  i.  e.  exceed  the  cost  o/)  L. :  cuncta  ex- 
superans  patrimonia  census,  lu. — To  be  too  much 
/or,  overpower,  overcome:  summum  loTem,  C. 
po^t. :  sensum  omnem  talis  damni,  L. :  virls  meas, 
0. :  moras  (sa  scalarum),  obetades,  V. 

esrardo,  — ,  — ,  are  [ex+surdus],  to  deafen, 
dull,  blwU:  palatum,  H. 

ez-Burgo  or  eznrgo,  surrSxI,  — ,  ere,  to  riee 
up,  rite, get  up,  stand  up:  cum  exsurgeret,  simul, 
etc. :  exsurge  quaeso :  ex  insidiis,  L.:  temere,  Ta. : 
altior,  v.— 5)f  the  sun,  Ta. :  presso  tellus  aratro, 
Tb. :  cum  geminis  exsurgat  mensa  lucemis,  i.  e. 
in  fancy,  lu.  —  Fig.,  to  rise  up,  riee,  recover 
ttrength:  auctoritate  vestra  res  p.  exsurget:  ad- 
versus  alcuius  mentcm,  Ta. 

ex^cuooito  (ezuBO-X  a?I,  fttus,  are,  to  rouse 
from  sleep,  awaken :  te  gallorum  cantus  exsusci- 
tat — To  kindle:  flammas  aura,  0. :  incendium,  L. 
— ^F  i  g.,  to  stir  up,  rouse  up,  excite  :  animos :  ani- 
mum  diotis. 

exta,  drum,  n.  [sup.  for  *ecista  from  ex],  the 
chief  internal  organs  of  the  body,  significant  organs 
(in  prognostication) :  exta  interpretari :  dare,  L. : 
inspioere :  reddere  Marti,  V. :  lustralia,  V. :  victi- 
mae,  L. 

ez-tab6soo,  bul,  ere,  inch.,  to  pass  away  com- 
pietdg,  disappear:  corpus  macie  extabuit,  Po^t. 
ap.  G. — F  i  g. :  opiniones  diuturnitate. 

extempld,  adv.  [ex+*tempulum,  dim.  of  tem- 
pus],  immediately,  straightway,  forthwith,  without 
delay:  quid  fingat  extemplo  non  habet:  haec  ex- 
templo  in  invidiam,  verterunt,  L. :  Dixit  et  extem- 
plo sensit,  etc.,  at  once,  V. :  prudentiam  dictatoris 
extemplo  timuit,  from  the  first,  L. :  ut  impulit 
Extemplo,  etc.,  V. :  Postquam  adveni,  extemplo, 
etc.,T. 

eztemporalis,  e,  adj.  [ex+tempus],  o^  Aand^ 
on  the  spur  of  the  moment :  audacia,  Ta. 

ex-tendo,  tendl,  tentus  or  tSnsus,  ere,  to 
stretch  out,  spread  out,  extend:  extensis  digitis: 
Buten  barenft,  stretch  prostrate,  V. :  capita  tigno- 
rum,  Cs. :  Maiores  pennas  nido,  H. :  aciem  latius, 
Co. :  labellum, /xm/,  lu. :  gladios, /orjr*,  lu. :  lussit 
extendi  carapos,  spread,  0. :  toto  in  gens  extend  itur 
antro,  V. :  per  extentum  funera  posse  ire,  on  a 
tight  rope,  i.  e.  to  perform  dexterous  feats,  U. — 
F  i g.,  to  extend,  increase,  enlaige,  lengthen,  spread: 
ogrofl,  H. :  faniam  factis,  V. :  noroen  in  ultimas 


oras,  H. :  cupiditatem  gloriae,  L. :  extentis  itineri- 
bus,  by  forced  marches,  L. :  cursfls,  proceed,  V. : 
faenus  in  usuras,  i.  e.  compound  interest,  Ta. — To 
exert,  strain :  se  magnis  itlneribus,  Gs. :  se  supra 
vires,  L. :  magis  ille  extenditur,  is  excited,  lu. — To 
extetid,  prolong,  continue,  spend,  pass:  curas  ve- 
nientem  in  annum,  V. :  luctQs  in  aevom,  0. :  ex- 
tento  aevo  rivere,  H. :  non  longius  quam  .  .  . 
extendi,  last,  L. 

extensus,  P.  of  extendo. 

extentus,  a(fj.  with  n^.  [  P,  of  extendo  1,  ez- 
tended,  extensive,  unde:  latius  Lucrino  Stagna  lacu, 
H. :  extentissima  vallis,  L. 

extenuatio,  dnis,  /.  [  extenuo  ],  a  lessening, 
diminution,  extenuation  (as  a  figure  of  sp>eech). 

extenuatUB,  ac(j,  with  sup.  [  P.  of  extenuo  ], 
trifling,  faint,  weak:  vestigia,  Gt. :  oratio,  Her. : 
(copiolae)  extenuatissimae.  Brut  ad  G. 

ex-tenuo,  avl,  atus,  are,  to  make  small,  reduce, 
diminish  :  a^r  extenuatus,  rarefied:  in  aquas,  0. : 
roediam  aciem,  L. :  extenuata  acie,  S. — Fig.,  to 
diminish,  lessen,  weaken,  extenuate,  detract  from: 
laudes  verbis:  cuiusque  censOs:  molestias:  fa- 
mam  belli,  L. :  vires,  H. 

(exter  or  extems,  tera,  terum),  acff.  [ex],  on 
the  outside,  outward,  of  another  country^  foreign, 
strange,  —  Only />/un:  ius  nationum  exterarum: 
civitates :  regna,  V. ;  see  also  exterior,  extimus, 
extremus. 

(ex-terebro),  — ,  atus,  Sre,  to  extract  by  boring, 
bore  out:  an  rum. 

(ex-tergeo),  — ,  sus,  ere,  to  strip  dean,  plun- 
der: fanum  extersura  relinquere. 

exterior,  us,  adj.  comp.  [exter],  outieard,  outer, 
exterior:  vallus,  Gs.:  contra  exteriorem  bostem, 
Gs. :  comes  exterior,  i.  e.  on  the  left  side,  H. 

exterlUB,  adv.  [exterior],  on  the  outer  side, 
without :  sitae  (urbes),  0. 

extermino^  avi,  stus,  are  [ ex + terminus],  to 
drive  out,  drive  away,  expel,  exUe,  banish :  Marcellum 
ex  urbe :  oppugnatores  rei  p.  de  civitate. — F  i  g.,  to 
drive  out,  put  away,  put  aside,  remove  :  auctorita' 
tem  vestram  e  civitate :  quaestiones  physicoinim. 

extemo,  see  exst^mo. 

eTtemxiB,adj.  [enter],  outward,  external:  visio: 
vir  rebus  externis  laudanau9,/om5m  relations, — Aa 
subst,  m. :  odium  in  extemos,  towards  strangers. — 
As  subst.  n. :  externi  ne  quid,  H. :  ilia  externa,  out- 
ward goods. — Of  another  country,  foreign,  strange  : 
opibus  extcrnis  auxilio  confidere,  Gs.:  religio: 
gens,  V. :  araor,  for  a  foreigner^  O. :  timor,  of  a 
foreign  enemy,  L. — As  subst.  m. :  Arcebat  exter- 
nos  finibus,  0. :  cum  externo  se  applicare,  L. — As 
subst.  n. :  externa  libentius  recorder,  foreigti  ex- 
amples. 


Digitized  by 


Google 


extero  8( 

ex-ter5,  — ,  — ,  ere,  to  tread  down^  ei'ush :  ni- 
▼es,  0. 

ex-terreo,  uT,  itus,  ere,  to  strike  with  terror^ 
frighten,  affright :  praeter  modum  exterreri :  ur- 
bein  nuntius  exlerruit,  Ta. :  voltu  legiones,  Ta. : 
propria  exterrita  voce  est,  i.  e.  loit  her  voice  through 
frigJUy  0. :  Improvisa  species  exterret  utruraque, 
H.  —  P.  perf.^  terrified,  dismayed^  panic  struck : 
repentino  periculo,  Cs. :  hostium  incursu,  Cs. :  mon- 
stris,  V. :  tirouitque  exterrita  pennis  AXes^  fluttered 
in  terror^  V. :  (anguis)  exterritus  aestu,  made  wild^ 
V. :  amnis,  V. 

extersuB,  P.  of  extergeo.  (extems),  see  exter. 

ex-timesod,  mm,  — ,  ere,  tncA.,  to  be  greatly 
afraid^  fear  greatly^  await  with  fear^  dread:  equi 
repentinifl  sibilis  extimescebant :  de  fortuiiis:  ne 
id  evenerit:  Non  extimui,  quod,  etc.,  V. :  si  filius 
veoisset,  posse  extimesci  infecturo,  Ta. :  patrem, 
T. :  adventum  nostrum :  casus  navibus  extiraescen- 
dus,  Cs. :  a  quo  periculum  extimescendum  est. 

extimas  or  extumns,  adj.  sup.  [  ex  ],  outer- 
mosty  farthest^  moat  remote :  orbis.  —  Plur.  n.  as 
subst. :  umor  Extuma  possedit,  0. 

extingud,  see  exstinguo. 

extispex,  icis,  m.  [exta+SPEC-],  an  observer 
of  entrails,  diviner^  soothsayer. 

ex-tollo,  — ,  — ,  ere,  to  lift  out,  lift  up,  raise, 
eievate:  iacentem  :  caput:  pugionera,  Ta. :  in  gre- 
mium  liberorum  ex  te  genua,  Enn.  ap.  C. :  gurgite 
palmas,  Pr. — F  i  g.,  to  raise,  exalt :  iiovos,  S. :  opi- 
bu8  et  honoribus  extolli,  Ta.  —  To  raise,  excite, 
elevate:  aniraos:  ira  promptum  aaimurn,  Ta. :  ho- 
minem  oratione,  S. :  se,  to  grow  proud. — To  extol, 
laud,  praise:  fortunam:  Planci  raeritum  verbis: 
Hannibalis  fortunam,  L.  —  To  adorn,  beautify: 
hortos,  Ta. :  piscinas,  Ta. 

ex-torqued,  si,  tus,  6re,  to  twist  out,  wrench 
out,  wrest  away:  ferrum  e  manibus:  horum  gla- 
dios :  dextrae  mucronem,  V. :  in  servilem  modum 
extorti,  wrenched,  L. :  extorque,  piU  m«  to  the  tor- 
ture, T. — To  obtain  by  force,  extort:  ut  pecunia 
Staieno  extorta  sit :  vi  et  raetu  extortum :  a  Gae- 
sare  per  Herodem  talenta :  obsidibus  summa  cum 
contumelia  extortis,  Cs. — F  i  g.,  to  wrest  out,  force 
away,  obtain  by  force,  tear  away,  extort:  defessis 
liberUtem,  S.:  suffragium  popuH  per  vim,  L. : 
mihi  hunc  errorem :  cui  sic  extorta  voluptas,  H. : 
cxtorsisti,  ut  faterer, /orcerf  me  to:  po6mata  (of 
the  years),  H. 

extorrls,  e,  adj.  [ex + terra],  driveti  out  of  the 
country,  exiled,  banimed,  homeless:  hiiic  extorres 
prof  iigerunt :  agro  Romano,  L. :  patria  domo,  S. : 
extorre  hinc  Pimicum  nomen,  driven  from  this 
land,  L. :  extorrem  populura  R.  agere  ab  solo,  L. 

extorter,  oris,  m.  [TARC-],  an  extorter :  Bono- 
rum,  T. 


8  OXll6llllUi 

extortas,  adj.  [P.  of  extorqueo],  defonmdi 
puella,  lu. 

extra,  adv.  and  praep.  [  exter  ].  I.  Adv,  (for 
comp.  see  exterius),  on  the  outside,  without  :  extra 
et  intus  hostem  habere,  Cs  :  et  in  corpore  et  ex- 
tra: ilia,  quae  sunt  extra,  outward  goods. — In  the 
phrase,  extra  quam :  extra  quam  fiat,  etc,  exeqd 
in  the  case  that,  etc.,  C.  (lex):  extra  quam  qo! 
eorum,  etc.,  excqtt  those  of  them  who,  etc.,  L. :  ex- 
tra quam  si  nolint  fame  perire,  unless,  —  H. 
Praep.,  with  ace,  outside  of,  without,  beyond: 
Iliacos  intra  muros  peccatur  et  extra,  H. :  extra 
portam  Collinam. — Apart  from,  aside  from,  out  of 
the  way  of,  beyond  :  e«se  extra  noxiam,  T. :  extra 
famam  noxae,  L. :  extra  ruinam  esse :  extra  ooti- 
dianam  conauetudinem,  cotdrary  to,  Cs. :  extra 
iocuiu,  jesting  apart :  extra  gloriam,  without,  Ta. 
-^Except,  excepting,  besides  :  optumam  progeniem 
Priamo  peperisti  extra  me  (i.  e.  me  except!),  Enn. 
ap.  C. :  extra  unam  aniculam,  T. :  extra  ea  ca^e 
vocem  mittas,  L. 

extraotns,  P.  of  extraho. 

ex  -  traho,  axl.  Ictus,  ere,  to  draw  out,  draw 
fortk,  pull  out,  drag :  telum  e  corpore :  telum  de 
volnere,  0. :  puerum  alvo,  H. :  consulera  ex  tectis : 
rure  in  urbem,  H. :  senatores  vi  in  publicum,  L. : 
extractos  ad  certamen  fudit,  L. :  (eum)  turbft  Op- 
positis  umeris,  H.  —  Fig.,  to  withdraw,  extrioaie, 
release:  urbem  ex  periculis  maximis:  (scelera)ex 
tenebris  in  lucem,  L. —  To  extract,  eradicate:  ex 
animis  religionem.  —  To  draw  out,  protract,  pro- 
long: res  variis  calumniis:  certamen  usque  ad 
noctem,  L. :  somnum  in  diem,  Ta. :  extrahi  rem 
ex  eo  anno,  i.  e.  into  the  next  year,  L. :  dicendi 
mora  dies,  i.  e.  waste,  Cs. :  triduum  disputationibus, 
Cs. :  extrahi  se  putare,  put  off,  L. 

extraneus,  adj.  [exter],/rom  teithout, strange: 
nullum  extraneum  malum  est:  omamenta. — As 
subst.  m.,  a  stranger,  L. — Plur.,  Ta. 

extra  -  ordinarius,  adj.,  out  of  the  common 
order,  extraordinary,  uncommon :  pecuniae :  reus, 
to  be  tried  out  of  tne  usual  order :  cohortes,  sel^, 
L. :  porta  (L  e.  praetoria),  L. :  petitio  consulatQs : 
imperium :  periculum,  Cu. 

extrariuB,  adj.  [extra],  outward,  external,  ex- 
trinsic :  res  ( opp.  in  corpore ).  —  As  subst.  m.,  a 
stranger,  T. 

extremitao,  fitis,  /.  [extremus],  the  extremity, 
end^  terminus:  roundi. — In  geometry,  the  surface, 

extremo,  adv.  [  extremus  ],  at  last,  finaUy 
Ilamilcarem  imperatorera  fecerunt,  N. 

extremnm,  adv.  [extremus],  at  last,fimaUy,  0.  * 
liquefacta  Tabuit,  O. — For  the  last  time:  te  ad- 
fari,  V. :  Adloquor  amicos,  0. 

extremus,  a^.  sup.  [exter],  outermost,  utmost, 
extreme,  farthest,  last:  oppidum  Allobrogum,  C$, : 

Digitized  by  V^OOQIC 


extrloo 


809 


ezuvium 


finis  provinciae,  L. :  Indi,  H. :  in  codicis  extrero& 
cerA :  extrema  lineA  amare,  i.  e.  to  make  love  at  a 
dUianoe^  T. :  vinitor,  i.  e.  at  the  end  of  his  task,  V. : 
cul tores,  in  remotest  lands,  V. — 7^  last  part,  end 
Hp^  extremity,  boundary,  surface  (with  a  st^t.,  de- 
noting the  whole):  quibus  (litteris)  in  extremis, a/ 
its  end:  in  extremo  libro  tertio,  at  the  end  of:  in 
extrenao  ponte,  Cs. :  cauda,  tip,  V. :  extremis  digitis 
aliqoid  attingere. — As  subst.  n. :  quod  finitum  est, 
habet  extremum,  an  end:  teretes,  praeterquam  ad 
extremum,  at  the  end,  L. :  mundi :  provineiae,  Cs. : 
extrema  agroinis,  L.---Of  time  or  order,  latest,  last : 
mensis  anni  Febniarius:  finis  vitae,  L. :  manus 
extrema  non  accessit  operibus, ^nu^tn^  touches: 
extremum  illud  est,  ut,  etc.,  it  remains  only:  ad 
extremam  aetatem,  old  aye,  N. :  extremo  tempore, 
at  last,  N. :  pueritia :  extremo  Peloponnesio  bello, 
N. :  Extremus  galeique  im&  subsedit  Acestes,  i.  e. 
the  lot  of,  V.  —  As  suhst.  m.  .*  Extremi  primoium, 
extremis  usque  priores,  H. :  Occupet  extremum 
scabies,  devU  take  the  hindmost,  H. — As  subst.  n.  • 
die  extremum  erat,  S. :  extremo  anni,  L. :  in  ex- 
tremum (durare),  0. :  ad  extremum  incipit  philo- 
sopbari,  at  last:  testis  ad  extremum  reservatus,  to 
the  last:  Extrema  gemcns, /or  the  last  time,Y. — 
F  i  g.,  utmost,  highest,  greatest,  extreme :  fames,  Cs. : 
ad  extrema  iura  decurrere:  extremae  dementiae 
est  (with  infin.),  the  height  of  madness,  S. :  in  ex- 
tremis suis  rebus,  utmost  danger,  Cs.  —  As  subst. 
n, :  audendi  extrema  cupido,  V. :  ad  extrema  veii- 
tum  foret,  ni,  etc.,  L. :  res  p.  in  extremo  sita,  S. : 
non  ad  extremum  perditus,  utterly,  L. — Last,  least, 
lotaest,  meanest:  Baud  Ligui-um,  V. :  igniB,  flicker- 
ing,  V. :  extremi  ingeni  est,  qui,  etc.,  L. 

ex-trioo,  &▼!,  atus,  &re  [ex+tricae],  to  disen- 
tangle, extricate,  dear,  free:  extricata  densis  Cerva 
plagis,  H.:  nummos  unde  unde, />rocur^  vdth  diffi- 
euity,  H. — ^F  i  g.,  to  unravel,  clear  up :  nihil,  Ph. 

extrinseous,  adv.  [exter+secus], /rom  vnth 
out,from  abroad:  obiect&  terribili  re:  spiritura 
adducere :  imminens  bellum,  L. —  Without,  on  the 
outside :  inaurata  (oolumna). 

ex-trado,  si,  sus,  ere,  to  thrust  out,  push  forth, 
drive  out,  drive  away :  me  foras,  T. :  Pollucero,  get 
rid  of:  extrudi  a  senatu  in  Macedoniam :  extruso 
mart  aggere,  shut  out,  Cs. :  merces,  to  sell  off,  H. 

extrao,  see  exstruo. 

extru8U%  P.  of  extrudo. 

eztmnefaotna,  adj.  [ex-tumeo+facio],  stool- 
ten:  (pars  animi)  potu  (B.  k  K.). 

ex-tnndd,  tudi,  — ,  ere,  to  heat  out,  strike  out, 
forge  out :  nobis  banc  artem,  devise,  V. :  ancilia, 
fashion  in  relief,  V. :  calcibus  f rontem,  crush.  Ph. : 
fastidia,  drive  off,  B. 

ex-tnrbo,  ftvl,  Atus,  Are,  to  drive  out,  thrust  otU, 
irin  away,  thrust  away:  homines  e  possessioni- 


bus:  alqm  focis  patriis:  provinciA  exturbatus: 
caede  animas,  0. :  spem  pacis,  L. — To  drive  away 
(a  wife),  divorce :  Ootaviam,  Ta. 

ex-ubero,  — ,  — ,  Are  [uberl,  to  grow  luxuri- 
antly, be  abundant,  abound,  overflow:  luxuriA  folio- 
rum  exuberat  umbra,  V. :  alte  spumis  amnis,  V. : 
pomis  annus,  V. :  ex  eruditione  eloquentia,  Ta. : 
animus  fenore,  revels,  Ta. 

exiil,  see  exsul. 

ex-uloer5,  AvI,  atus,  are,  to  make  worse,  exas' 
perate,  embitter:  quae  sanare  nequeunt:  exulce- 
ratus  animus. 

exulo,  see  exsulo. 

ex-ululo,  — ,  Atus,  are,  to  howl,  cry  out,  howl 
violently,  O. — P.  pans. :  (Bacchis)  exululata  iugis^ 
after  howling,  0. :  mater,  invoked  with  screams,  0. 

exultim,  exulto,  see  exsult-. 

exundans,  ntis,  adj.  [P.  of  exundo],  overflow- 
ing, abundai\t:  ingenii  fons,  lu. 

ex  -  undo,  avi,  — ,  Are,  to  flow  out,  overflow : 
tura  iu  litora  exundant,  are  uHuhed  up,  Ta. — ^Fig. : 
exundat  eloquentia,  Ta. 

exu5,  ul,  atus,  ere  [4  AV-],  to  draw  out,  take 
offfpuU  off,  put  off:  pharetram  umero,  0. :  iugum, 
shake  off,  L. :  caestOs,  V. —  To  unclothe,  divest,  free, 
put  forth :  pellibus  membra,  B. :  ossa  lacertos- 
que,  bares,  V. :  ex  his  te  laqueis :  se  iugo,  L. : 
unum  exuta  pedem  vinclis,  V. :  comna  exuitur,  0. 

—  To  strip,  despoil,  deprive :  copiae  armis  exutae, 
Cs. :  se  agro  paterno,  L.— F  \g.,to  lay  aside,  cast 
off,  divest  oneself  of,  put  away  :  humanitatem  :  sil- 
vestrem  animum,  V. :  mores  antiquos,  L. :  tristi- 
tiam,  Ta. :  ius  fasquc,  Ta. :  hac  (pinu)  homiuem, 
i.  e.  turn  into  a  pine,  0. :  ex  animo  exui  noa  po- 
test, esse  deos :  Lepidum,  get  rid  of,  ^a. 

exupero,  see  exsupero.    exurgo,  see  exsurgo. 

ex-iiro,  QssI,  ilstus,  ere,  to  bum  out,  bum  up, 

consume :  vivus  exustus  est :  vicos :   classem,  V. 

—  To  dry  up  :  loca  exusta  soHs  ardoribus,  S. :  pa- 
ludem,  V. — To  consume,  destroy  :  aliis  scelus  exu- 
ritur  igni,  V. :  cornua,  0. :  exustus  flos  ubertatis. 
— To  inflame  (with  love):  deos,  Tb. 

exuBtio,  onis,  /.  [exustus],  a  burning  up,  eon- 
flagration :  exustiones  terrarum. 

exiistuB,  P.  of  exuro.     exutna,  P.  of  exuo. 

exuviae,  arum,/.  [4  AV-],  that  which  is  strip- 
ped off,  clothing,  eguipments,  arms:  pyram  Krige 
exuviiigque  oronis  super  imponant,  V. :  (coluber) 
positis  novus  exuvils,  his  slough,  V. :  leonis,  skin, 
V. :  f«Tiirum,  0. :  devotae  verticia  exuviae,  hair, 
Ct. — Spoils,  booty:  locus  exuviis  nauticis  ornatus: 
viri,  V, :  hostiles,  Tb. :  bellorum,  Iu. :  ornatus  exu- 
viis huius. 

exuvium,  I,  n.  [4  AV-],  spoils,  booty  :  exuvio 
plenus  ab  hoste  redis,  Pr. 


Digitized  by 


Google 


faba 


810 


faoetiis 


faba,  ae,  /.  [  FAG-  ],  a  bean,  horse-bean,  C,  V., 
H,^  Oi. — Pro  v.:  Istaec  in  me  cudetur  faba,  i.  e. 
/  shall  fiave  to  smart  for  it,  T. 

fabalis,  e,  a<(/.  [faba],  of  beans :  stipulae,  O. 

fabella,  ae,/.  dim.  [fabula],  a  little  history^ 
short  story,  idle  tale:  veteris  poetriae:  comraenti- 
ciae  fabellae,  fables :  vera,  Ph.—il  short  fable, 
tale:  auiles,  H. :  narrare  fabellam  asello, /weocA 
to  a  stone,  H. — A  short  play  :  a  te  acta. 

1.  faber,  bn  (gen.  plur.  bram ;  rarely  bronim, 
C),  m.  [2  FAC-],  a  toorkman,  maker,  forger,  smith, 
artificer^  carpenter,  joiner :  Marmona  aut  eboria 
aut  aeris,  H. :  hominera  pro  fabro  emere:  fabri 
ad  aedlticandam  rem  p.,  laborers :  praefectus  fa- 
brtim,  chief  engineer,  Cs. :  ex  legionibua  fabros 
delegit,  artisans,  Ca. :  His  fabria  crescunt  patrimo- 
nia,  i.  e.  these  smiths  add  to  their  patrimonies,  hi. : 
▼olana  (i.  e.  Icarus),  lu. :  tignariua,  carpenter.— 
P ro  V. :  tractant  fabrilia  fabri,  H. — A  dory,  sun- 

2.  faber,  bra,  brum,  adj.  [2  FAC-],  oofistructive^ 
loorhnanlike  :  are,  architecture,  0. 

fabre-faotUB,  ac(j,,  skilfully  made^  artisticaUy 
wrought :  ad  id  navigia,  L. :  aes. 

fabrioa,  ae,/.  [1  faber],  a  joiner's  shop,  smith's 
shop,  toorkshop :  f abricae  praeesae. — An  art,  trade, 
pursuit,  vidustry,  craft:  aeria  et  fern. — Archi-, 
tecture:  pictura  et  fabrica  ceteraeque  artea. — A 
skilftd  production,  fabric,  structure :  admirabilis 
membrorum.  —  F  i  g.,  a  crafty  device,  wile,  trick, 
stratagem  :  ad  aenem  aliquam  fabricam  fiogere,  T. 

fabrioatio,  onia,/.  [fabricor],  a  structure,  con- 
struction: hominia.  —  Fig.,  of  speech,  structure, 
skilful  construction. 

febrioator,  oris,  m.  [  fabricor  ],  an  artificer, 
framer,  contriver:  operia:  mundi,  0.:  opuaculo- 
rum :  doli  Epeo?,  V. 

fabriod,  avx,  atua,  are  [fabrica],  to  make,  build, 
construct,  erect :  haiic  (crateram),  0. :  quae  (arma) 
fabricaverat  uaus,  H. :  ratem.  Ph. :  fabricata  fago 
pocula,  carved,  0. :  Tela  manibua  fabricata  Cyclo- 
^yim,  forged,  0. 

fabricor,  atus,  art,  dep,  [  fabrica  ],  to  make, 
frame,  forge,  conxirucl,  build :  aigna :  Capitoli  fa- 
atigium :  gladiura.  —  To  prepare,  form,  fashion, 
construct:  hominem:  animal  omne:  verba,  crnn. 

fabnlis,  e,  acj/.  [faber],  of  an  artificer:  acalp- 
rum,  L. :  opera  ad  fabrilia  aurgere,  V. :  dextra, 
0. :  erratum,  of  the  sculptor.  —  Plur.  n.  aa  svbst., 
tools,  implements :  tractant  fabrilia  fabri,  H. 

labola,  ae,/.  [1  FA-],  a  narration,  narrative. 


account,  story,  tale  :  po«ticae,  L. :  loDga,  H. :  de  te 
Fabula  narratur,  H. :  et  fabula  fiaa,  the  common 
talk,  H. :  volgaris,  0. :  nova,  nem,  lu. :  a  diverli- 
culo  repctatur  fabula,  let  us  return  to  our  story, 
lu. :  fabulae  convivialea,  conversation,  Ta,  —  An 
affair,  concern,  matter,  talk :  quam  mihi  aurdo 
narret  fabulam,  how  deaf  I  am  to  his  talk,  T. : 
quae  haec  eat  fabula?  what  does  this  meanf  T. — 
A  fictitious  narrative,  tale,  story,  fiction,  fable  :  ut 
ad  fabulaa  veuiamua:  fabuUa  credere:  a  fabulis 
ad  facta  venire :  non  fabula  rumor  Ille  f uit,  0. : 
fabulae!  tales!  T.:  fabulae  Manes  (i.e.  fabuloai), 
H. — A  dramatic  poem,  drama,  play :  in  prima  fa- 
bula, when  the  play  opens,  T. :  primua  fabulam  do- 
cuit :  Securua,  cadat  an  atet  fabula,  H. :  neu  ait 
quinto  productior  actu  Fabula,  H. :  in  fabulis 
pereona. — A  fable,  story  with  a  lesson :  fabularum 
genua,  Ph. :  quae  (rea)  vel  apologum,  vel  fabulam 
contineat. — Pro  v.:  Lupua  in  iiib\\\ti,  talk  of  the 
devil  (of  a  pereon  who  cornea  while  talked  about), 
T. — A  plot,  action,  story  (of  a  play  or  poem),  H. 

fabulor,  atua,  art,  dep.  [fabula],  to  speak,  con- 
verse, talk,  gossip,  chat :  aperte  tibi,  T. :  noli  fabu- 
larier,  don't  be  chattering  f  T. :  quid  Oalba  fabule- 
tur,  L. :  apud  alqm,  Ta. 


fabaloBUS,  adj.  [{abn\Al  full  of  fables,  rich  in 
myths:  carmina,  Cu. — Celebr 
apea,  H. :  palumbea,  H. 


irated  in  fable:  Hyda- 


feoesao,  ceasl,  Itus,  ere,  intens,  [facio],  to  de- 

rh,  perform,  execute,  accomplish,  fulfil:  iusaa, 
matris  praecepta,  V.— 7b  bring  on,  cause,  oc- 
casion, create:  audire  ei  negotium  faceasitum: 
innoceuti  periculum. —  To  make  off,  go  away,  re- 
tire, depart :  ut  Haec  hinc  facessat,  T. :  ab  omni 
aocietate  rei  p. :  urbe  finibusque,  L. :  operae  fa- 
oeaaant,  aervitia  aileant :  hinc  ociua,  Cu. 

faoete,  adv.  with  comp.  and  sup.  [facetua], 
finelv,  gracefully,  neatly:  dictum,  T. — Pleasantly, 
wittuy,  facetiously :  dicere:  raulta  conligere:  fa- 
cetius  eludimur:  facetisaime  dare. 

facetiae,  ftrum,  /.  [facetua],  wit,  witty  sayinga^ 
witticisms,  pleasantry,  drollery,  humor,  factious- 
ness :  homo  facetiis  praeditus :  omnes  facetiis  au- 
perare:  multae  facetiae  multuaque  lepoa  inerat, 
S.:  facetiarum  quidam  lepoa:  facie  magia  quam 
facetiis  ridiculus. 

facetua,  ac{j.  with  sup.  [1  FAC-],/n^,  courte- 
ous, polite,  gentle :  mulier,  T. :  quemque  facetus 
adopta,  H. :  qui  (ambulet)  facetua,  in  fine  parade^ 
H. — Aa  subst,  n.,  ^egance,  grace :  facetum  Vergilio 
adnuerunt  Camenae,  H. — Merry,  witty,  jocose,  hu- 
morous, facetious  '  Socrates :  narratorea :  facetua 

Digitized  by  V^OOQIC 


fkoies 


all 


fiacio 


6B8e  Toluisti:  iooo  mordeiite,  lu.:  facetisslmus 
pofita:  iocandi  genus :  iroiiia. — Plur.  n.  as  9ub$t. : 
facetH  innumerabilia. 

faoies,  ace.  em,  abl.  6,  nom.  and  ace.  plur.  6s 
[1  F AC-],  appearance^  forin^  fy^^^^  shape^  build . 
uecora  (equoniin),  H. :  laciein  mutatus  et  ora,  V. : 
parentis  Anchisae,  shade^  V. :  longa  quibus  facies 
ovis  erit,  H.:  Adpurent  dirae  facies,  apparitions^ 
V. :  verte  oinnls  tete  in  facies,  i.  e.  tri/  every  ex- 
pedient^ V. — Aface^  visage^  countenance^ look:  non 
novi  hominis  faciem,  /mow  by  sights  T. :  egrejjiu, 
of  rare  beauty^  T. :  insignia  facie,  V. :  faciern  eius 
ignorare,  S. :  in  facie  voltuque  vecordia  inerat, 
S. :  roea  laudata,  beauty^  0.:  ndfers  faciern  no- 
ram  :  (nyiDpbe)  Rara  facie,  0. :  nee  faciem  litore 
demovet,  H. :  rect&  facie  loqui,  boldly^  lu. :  (volii- 
cris)  armata,  beaked^  0.  —  Fig.|  extemcU  form^ 
lookj  condition^  appearance^  aspect :  senatus  faciem 
secum  attulerat  P.  R. :  contra  belli  faciem,  as  if 
there  were  no  war^  S. :  publici  consilii  facie,  pre- 
text, Ta. :  urbis,  S. :  jmaris,  V. :  noctis,  0. :  arbos 
faciem  simillima  lauro,  V.  —  A  kindy  sort,  doss  : 
Quae  soelerum  facies  ?  V. :  laborum,  V. :  scele- 
rura,  V. :  pugnae,  Ta. 

faoile,  adv.  with  comp.  and  sup,  [facilis],  easily, 
with  ease,  readily,  without  difficulty:  recta  consilia 
aegrotiB  dare,  T. :  baec  facile  ediscere  ? :  quo  fa- 
cilius  otio  perfruantur:  id  hoc  facilius  eis  per- 
suaait,  quod,  etc.,  Cs. :  f acillime  fingi :  facillime 
mederi  inopiae,  Gs. — With  superlatiTes  or  words 
of  superiority,  certainly,  unquestionably,  without 
contradiction,  beyond  dispute,  by  far,  far :  facile 
hio  plus  malist,  quam  illic  boni,  T. :  doctissimus : 
pecuni&  primus:  fortuitam  orationem  cogitatio 
facile  vincit. — With  numerals,  quite,  fully:  here- 
ditas  facile  ad  HS  tricies. — Witli  a  negative,  not 
easily,  hardly:  non  facile  dixerim,  quicquam,  etc : 
haud  facile  ad  negotium  inpelli  posse,  S. :  baud 
facile  lubidinibus  carebat,  S. — Readily,  willingly, 
promptly,  toithout  hesitatiori :  omnes  perferre,  T. : 
homo  laborans :  unguibus  facile  illi  in  oculos  in- 
Tolem,  T. :  locus,  ubi  facilius  esse  possim  quam 
Asturae.  —  Pleasantly,  agreeably,  well:  oogites, 
Quam  vos  facillume  agitis,  T. :  copias  propter  exi- 
guitatem  non  facile  diduci,  safely,  Cs. 

faoills,  e,  adj.  with  comp.  and  sup.  [2  FAC-], 
misy  to  do,  easy,  without  difficulty :  res  (opp.  diffici- 
Us),  T. :  facilia  ex  difficillimis  redigere,  Cs. :  causa : 
cursus :  aditus,  Cs. :  somnus,  easy  to  obtain,  H. : 
saevitia,  easily  overcome,  H. :  aurae,^fn^^,  0. :  iac- 
tura,  light,  \, :  cera,  yielding,  0. :  victus,  copious, 
V. :  cursus  ad  deos  facilior :  quod  ei  fuit  facilli- 
mum:  materies  facilis  ad  exardescendum :  haec 
ad  iudicandum  sunt  facillima:  faciles  ad  recep- 
tarn  angustiae,  L. :  crepido  haud  facilior  in  ascen- 
sum,  L. :  cuivis  facile  scitu  est,  T. :  (Cyclops)  Nee 
Tisu  facilis,  Y. :  nihil  est  dictu  facilius,  T. :  factu 


facillimum,  S. :  materia  facilis  est,  in  te  dicta  di- 
cere:  facilis  viocere  ao  vinci  voltu  eodem,  L.: 
quod  illis  prohibere  erat  facile,  Cs. :  Quis  facile 
est  aedem  conducere,  lu. :  terra  pecori,  suitable, 
V. :  campus  operi,  L. :  divisui  (Macedonia),  L. : 
homines  bello,  Ta. — In  adverb,  phrases :  cum  exl- 
tQs  haud  in  facili  essent,  ftot  easy,  L. :  ex  fncili 
tolerantibus,  Ta.  —  Of  persons,  ready,  quick:  ad 
dicendum :  fore  facilem  victu  per  saecula  gentem, 
lead  a  happy  life,  V. :  homines  in  bella,  Ta. :  amo- 
ri,  Tb. :  aurem  praebere  puellae,  Pr. — Easy,  good- 
natured,  accessible,  compliant,  willing,  yielding,  cour- 
teous, affable:  pater:  facilem  votis  ut  praebeat 
aurem,  H..  auris.  In. :  mores  facillimae :  amiciti&, 
S. :  sermone,  Ta. :  in  rebus  cognoscendis :  in  suum 
cuiquo  tribuendo:  ad  ooncedendum:  in  tua  vota 
di,  0. :  impetrandae  Teniae,  L.  —  Favorable,  pros- 
perous: res  et  fortunae  faciliores:  vestrae  res, 
L. — Easily  movitig,  quick,  nimble :  oculi,  V. :  ma- 
ntts,  O. 

feoilltas,  fltis,^.  [facilis],  easiness,  ease,  facility, 
readiness :  in  boms  rebus :  partiendi  spatia,  Ta. : 
poscendi,  privilege,  Ta.  —  Willingness,  readiness, 
good-nature,  oourteousness,  affability,  accessibility: 
Patris  inepta,/oo/iaA  indulgence,  T. :  amicitia  ad 
omnem  facilitatem  proclivior:  in  audiendo:  ani- 
mi :  sermonis :  actio  facilitatem  sig^ificans. 

facilius,  €ulv,,  comp.  of  facile. 

feoinoroBus  or  faoineroBUS,  adj.  with  sup. 
[f acinus],  erimiiud,  villainom,  atrocious,  vicious: 
vita:  facinerosissimi  sicarii:  manOs. — Ftur.  m. 
as  subst.,  scoundrels. 

facinus,  oris,  n.  [2  FAC-],  a  deed,  act,  action, 
achievement:  magnum, T.:  pulcherrimum, T. :  ne- 
farium,  Cs. :  forte,  0. :  mirabilia  facinora :  ingeni 
egregia  facinora,  S. — A  bad  deed,  misdeed,  outrage, 
vUlainy,  crime :  audax,  T. :  facinus  est  viocire 
civem :  facinoris  tanti  conscii,  S. :  ad  vim,  facinus 
caedemque  delecti :  nihil  facinoris  praetermittere, 
L.:  ne  facinus  facias:  oommittere:  in  se  admit- 
tere,  Cs. :  facinoribus  oopertus,  S. :  incendia  alia- 
que  facinora  belli,  S. :  lenius,  H. :  libidinis,  lu. : 
maioris  aboUae,  i.  e.  of  a  teacher,  lu. :  facinus 
excussit  ab  ore,  i.  e.  the  poisoned  cup,  0. — Plur., 
criminals,  abandoned  men:  omnium  facinorum 
circum  se  stipatorum  catervae,  S. 

feoid,  fed  (old  fut.  perf.  faxo ;  subj.  faxim), 
factus,  ere ;  imper.  f ac  (old,  face) ;  pass,  flo,  fieri ; 
pass,  imper.  fl  [2  FAC-],  to  make,  construct,  fash- 
ion, frame,  build,  erect,  produce,  compose :  Lectulos 
faciundos  dedit,  T. :  navis:  candelabrum  factum 
e  gemmis :  dc  marmore  signum,  0. :  pontem  in 
Arare,  Cs. :  (fanura)  a  civitatibus  t&ct\xm,founde€l, 
L. :  duumviri  ad  aedem  faciendam,  L. :  statuam 
faciendam  locare :  (valvac)  ad  cludendum  factae : 
comoedias,  T. :  sermonem  :  epigramma :  verbum, 
speak :  carmina,  lu. :  scutis  ex  cortice  factis,  Cs. : 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


facio 


312 


fEU)titO 


auri  pondera  facli,  wrought^  V. — Of  actions,  to  do^ 
perform^  make^  catTi/  on^  execute ;  Opus,  T. :  oflB- 
cium,  T. :  Si  tibi  quid  feci  quod  placeat,  T. :  proe- 
lium,  joiriy  Cs. :  iter,  Cs. :  clamores :  clamor  fit : 
eruptioaes  ex  oppido,  Cs. :  gradum :  imperata, 
Cs. :  promissum,/u{/i/;  iudicium:  deditionein,  S. 
fac  periclum  in  litteris,  put  (him)  to  the  testy  T.  * 
me  advorsum  omnia,  oppow  me  in  everything,  T. : 
omnia  amici  cau8&:  multa  cnideliter,  N. :  initium, 
begin :  praeter  aetatem  Facere,  iDork  too  hard  for 
your  yeariy  T. :  perfacile  factu  esse,  conata  perti- 
cere,  Ct». —  To  make^  produce^  cause,  occasion,  bring 
about,  bring  to  pass :  turbam,  T. :  igncm  ex  lignis : 
iniuriam,  Cs. :  causas  morae,  S. :  ducis  admiratio- 
nem,  ex^e,  L. :  luxuriae  modum,  impose^  S. :  fu- 
gam  ex  ripA  fecit  (l  e.  fugavit),  L. :  somnum,  in- 
duce, lu. :  metum  insidiarum,  exHte,  L. :  silentio 
facto,  L. :  ne  qua  eius  adveDtOs  significatio  fiat, 
become  known,  Cs. :  faoiam  ot  intellegatis :  facito, 
ut  sciam :  putasne  te  posse  facere,  ut,  etc.  ? :  fieri 
potest,  ut  recte  quis  seiitiat,  it  may  happen :  ita 
fit,  ut  adsint,  it  happens :  faciendum  mibi  est,  ut 
exponam,  is  incumbent :  me  Facit  ut  te  moneam, 
compos,  T. :  facere  uon  possum,  quin  mittam,  '>tc., 
I  cannot  forbear :  di  faxint  ne  sit  alter  (cui,  etc.): 
fac  ne  quid  aliud  cures,  take  care:  domi  adsitis, 
facite,  T. :  ita  fac  cupidus  sis,  ut,  etc.,  be  sure: 
iam  faxo  scies,  T. :  nulla  res  magis  talis  ora tores 
videri  facit,  quales,  etc.  (i.  e.  ut  viderentur) :  hoc 
me  Flere  facit,  0. — To  make,  tu^quire,  obtain,  gat/i- 
#r,  accumulate^  gain^  tcJce,  receive,  incur,  suffer: 
rem,  T. :  praedam,  Cs. :  pecuniam:  stipendia, 
*im,  S. :  corborUs,  form,  Cs. :  corpus,  grow  fat, 
Ph. :  viam  sibi,  force,  L. :  alqm  suum,  win  as  a 
friend,  T. :  terram  suam,  I  e.  conquer,  Cs. :  vitae 
iacturam,  Cs. :  naufragium :  damnum. — To  make, 
render,  grant,  give,  impart,  confer :  arbitria,  H. : 
potestatem  dicendi :  sibi  iure  iurando  fidem,  give 
assurance,  Cs. :  Romanis  animum,  inspire^  L. :  oo- 
piam  pugnandi  militibus,  L. :  audientiam  oration  i : 
cui  si  libido  Fecerit  auspicium,  \.  e.if  the  whim 
seise  hitn,  H. :  cognomen  colli,  L. :  mihi  medici- 
nam,  administer:  nobis  otia,  V.:  alcui  dolorem: 
desiderium  decemviros  creandi,  L. —  To  celebrate, 
conduct,  givCy  perform,  represent :  cenas :  res  di- 
▼inas :  sacra  pro  civibus :  cui  (lunoni),  make  of- 
ferings :  Titulfi  pro  f rugibus,  make  sacrifice,  V. : 
cum  pro  populo  fieret :  ut  fieret,  edere,  L.  —  To 
practise,  follow :  naviculariam :  mercaturas. — To 
makcy  depict,  represent,  assert,  say, pretend:  in  libro 
se  exeuntem  e  senatu :  pugnam  ex  auro,  V. :  me 
unum  ex  iis  feci,  qui,  etc., pretended  to  be:  ex  in- 
dustria  factus  ad  imitationem  stultitiae,  L. :  in- 
pendere  apud  inferos  saxum  Tantalo :  Fecerat  et 
fetam  Procubuisse  lupam,  V. :  facio  me  alias  res 
agere,  make  as  if. —  To  suppose,  assume,  grant,  ad- 
mit (only  imper.  with  obj.  clause):  fac  audisse 
(Glauciam) :  fac  ita  esse :  fac  (me)  velle,  V. — To 


make,  constitute,  choose,  appoint^  render:  senatum 
firmiorem  vestrft  auctoritate :  heredem  filiam :  ex- 
ercitum  sibi  fidum,  S. :  iter  factum  conruptiua  im- 
bri,  H. :  hi  consules  facti  sunt :  ex  coriis  utres  fie- 
rcnt,  S. :  Candida  de  nigris,  0. :  si  ille  factus  esaet, 
had  been  chosen  (consul) :  alqm  certiorem  facere, 
inform ;  see  curtus :  ne  hoc  quidem  sibi  reliqui 
facit,  ut,  etc ,  does  not  leave  himself  so  much  char- 
acter.— Pass.,  to  become,  be  turtted  into,  be  made: 
fit  Aurura  ingens  coluber,  V.:  sua  cuique  deus  fit 
dira  cupido?  V. — To  put  in  possession  of  subject 
to,  refer  to:  omnia  quae  mulieris  fuerunt,  viri 
fiunt:  omnem  oram  Romanae  dicionis  fecit,  L.: 
dicionis  alienae  facti,  L. —  To  value,  esteem,  regard, 
appraise,  prize :  parum  id  f acio,  S. :  te  maxumi, 
T. :  quos  plurimi  faciunt :  voluptatem  minimi : 
dolorem  nihili:  i.stuc  Aequi  bonique  facio,  am 
content  with,  T. — To  do  (resuming  the  meaning  of 
another  verb) :  cessas  ire  ac  facere,  \.e.  do  as  I 
say,  T. :  oppidani  helium  parare :  idem  nostri  fa.> 
cere,  S. :  *  evolve  eius  librum ' — *  Feci  mehercule :' 
bestiae  simile  quiddam  faciunt  (i.  e.  patiuntur) : 
aut  facere  aut  non  promisse,  Ct :  Sicuti  fieri  con. 
suevit,  to  happen,  S. — To  do,  act,  deal,  conduct  one^ 
self:  Facere  contra  huic  aegre,  T. :  tuis  dignum 
factis  feceris,  will  act  like  yourself  T. :  bene: 
adroganter,  Cs. :  per  malitiam,  with  malice:  aliter, 
S. :  facere  quam  dicere  malle,  <ict,  S.:  mature 
facto  opus  est,  prompt  action,  8.  —  To  act,  taks 
part,  take  sides :  idem  plebes  facit,  S. :  idem  sen- 
tire  et  secum  facere  Sullam :  cum  Veritas  cum  hoc 
f aciat,  is  on  his  side :  nihilo  magis  ab  adversariis 
quam  a  nobis:  eae  res  contra  nos  faciunt:  ad- 
versus  quos  fecerint,  N. — To  arrange,  adjuMt,  set: 
Vela,  spread,  V. :  pedem,  brace,  V. — To  be  fit,  be 
useful,  make,  serve,  answer,  do :  Ad  talem  formam 
non  facit  iste  locus,  0. :  ad  seel  us  omne,0. :  Stem- 
mata  quid  faciunt  ?  avail,  lu. 

faoteoD,  a<(;'.  [FAC-+-rfOf]:  alqd  non  flooci, 
one  must  count  worthless  (a  wond  coined  in  jest). 

faotio,  onis,/.  [2  FAC- J,  a  making,  doing,  pre- 
paring :  testamenti,  the  right  to  make  a  wm. — A 
taking  sides, partisanship,  faction:  per  vim  et  fac- 
tionem:  nobilitas  factione  magis  poUebat, /Nir/y 
organization,  S.  —  A  company,  association,  dass, 
order,  sect,  faction,  party:  paucorum,  Cs. :  mors 
partium  et  factionum,  S. :  in  singulis  doraibus 
factiones  sunt,  Cs. :  factionum  partes.  Ph. — An 
oligarchy,  usurping  faction  :  triginta  illorum :  prin- 
ceps  factionis,  L. 

factiOBua,  adj.  [factio],  partisan,  factious, 
seditious,  revolutionary,  oligarchical:  adulescens, 
S.:  largitores  et  factiosi:  factione  cum  factioso 
certare,  S. 

faotito,  avi,  atus,  are,  freq.  [facto],  to  do  fre- 
ouently,  do  habitually,  practise,  make  persistently : 
Idem  hoc,  T. :  quod  ne  Graeci  quidem  factitaTe- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


tectum 


818 


faloatnb 


rant:  in  SiciliA  factitatuin  est  hoc :  acciisationem : 
delationem,  Ta. :  vcreas,  keep  writing^  H. :  alquein 
heredem,  recognixfi  as  heir. 

faotuxn,  I,  n,  [  P.  neut.  of  facio  1  a  deed^  act^ 
exploit^  achievement:  horum  facta  aepingere,  T. : 
te  pro  istia  factis  Ulciscar,  T. :  Dimidiiira  facti, 
qui  coepit,  habet,  H. :  faroain  extendere  factis,  V. : 
egregium :  inlustria  et  gloriosa :  mortalia,  of  mor- 
tala^  H. :  toti  notisaima  Cypro  Facta,  Ifie  story,  0. : 
recte  ac  turpiter  factum,  Cs. :  bene  facta,  henefiU  : 
recte  facta,  wrvicej,  L. — An  event:  paulo  post  id 
factum,  Cs. :  mirabile,  0. 

faotiis,  adj.  [  P,  of  facio  ],  daboraU^  finished, 
artistie:  oratio:  argentum,  silver -ware:  negare 
Vereiculos  magis  faotos,  H. :  ad  unguem  Factus 
homo,  complete,  H. 

faonla,  ae,/.  dim.  [fax],  a  little  torch,  Pr. 

fecaltafl,  atis  (pen.  plur.  facultfttum,  C. ),  /. 
[  facilis  ],  capability,  possibility,  power,  means,  op- 
portunity,  skill,  ability :  poCtica :  ex  ceteris  rebus 
oomparata :  dum  est  facultas,  whUe  you  can,  Cs. : 
sumptuum :  fugae,  Cs. :  pariundi,  T. :  suscipiendi 
malefici :  facultatera  iudicandi  facere :  itineris  fa- 
ciandi,  leave  to  go,  Cs. :  ad  dioendum :  ad  ducen- 
dumbellum,Cs.  -  tuaindicendo:  ingenifacul tales: 
hominis,  capacity:  L.  Quinctius  oblatam  sibi  facul- 
tatera puUvit,  ut,  etc. — A  sufficient  number,  abun- 
dance, plenty,  supply,  stock,  store,  goods,  riches, 
property:  nummorum:  navium:  virorura,  Cs, : 
anquinint  ad  facultates  renim  atque  copias,  etc. : 
mutuandis  facultatibus  et  commodandis :  ne  maior 
benignitas  sit  quam  facultates :  Italiae  facultates, 
resources,  Cs. 

faotmde,  adv.  [facundus],  eloquently,  persua- 
sively :  adioqui,  L. :  casum  miseratur,  Ta. 

faonndla,  ae,/.  [facundus],  eloquence,  fluency, 
command  of  language :  tantum  posse  a  facundift, 
T. :  facundia  Graecos  ante  Romanoa  f uisne,  S. : 
praeeens,  H. :  praeceps,  H. 

faotmdus,  adj.  f  1  FAC-  ],  speaking  easily, 
fluent,  eloquent:  Sulla,  S.:  nepos  Atlantis,  H. : 
facundum  faciebat  aroor,  0.:  ingenia  ad  suam 
onique  levandam  culpam,  L.:  lingua,  H. :  5s,  0.: 
▼ox,  0. :  Gallia,  lu.:  oratio,  S. 

fa»o%B,plur.  of  faex. 

fkeoula  or  feoula«  ae,  /.  dim.  [  faex  ],  burnt 
wine-crust,  salt  of  tartar,  H. 

fkeles,  see  fetes. 

faenebria  (fen-),  e,  adj.  [faenua],  of  interest, 
of  usury :  leges,  L. :  fenebrem  rem  levare,  i.  e.  in- 
aebtedness,  L. :  malum,  Ta. 

foeneratid  (fen-),  6nis,/.  [faeneror],  a  lending 
on  interest,  usury :  pecuniae  publicae. — F  i  g.  (opp. 
beneficium). 

laenarator  (fen-),  oris,  m.  [faeneror],  a  money- 


lender, capitalist,  usurer :  qnaoHtQs  faeneratonim 
crudelitHS  faeneratorum,  S. :  fugati  ex  insulA  fa» 
neratores,  L. :  acerbissiini. 

faenero,  — ,  atus,  flie  [faenusi,  to  lend  on  in- 
terest, invest:  faeneratum  bcneficmm,  i.  e.  richly 
repaid,  T. :  ne  faenerare  liceret,  L. — To  bring  in- 
terest, bring  profit:  Ne  non  tibi  istuc  faeneraret, 
T. 

faeneror  (fen-),  fltus,  arl,  dep.  [faenus],  to 
lend  on  interest:  Quid  faenerari?:  pecunias  suo 
nomine :  (pecuniam)  binis  centesimis,  at  two  per 
cent,  (per  month). —  To  waste  by  usury:  ad  faene- 
nindiisi  diripiendasque  provincias. —  To  put  out  at 
interest :  beneficium,  i.  e.  practise  for  gain. 

faenilla  [fen-],  ium,  n.  [faenum],  a  hay-loft : 
Claudes  faenilia  brumft,  V.,  0. 

faenum  or  fennm,  l,  n.  [FEN-],  hay :  recens, 
O. :  faenum  alios  aiebat  esse  oportere,  ought  to 
feed  on  hay,  i.  e.  are  stupid  as  oxen  :  faenum  habet 
in  cornu,  i.  e.  is  danget'ous  (as  an  ox  whose  horns 
were  bound  with  hay),  H. 

faenus  or  fenuB  (not  foen-),  oris,  n.  [FEV-], 
the  profit  of  capital,  interest,  usury:  magnum: 
grande:  pecunias  cis  faenori  dabat:  renovato  in 
singulos  annos  faenore:  faenus  ex  triente  Id. 
Quinct.  factum  erat  bessibus:  positis  in  faenore 
nummis,  H. :  faenore  omni  solutus,  H. :  pecunias 
faenore  auctitabant,  Ta. :  duas  faenoris  partes  in 
agris  conlocare,  i.  e.  of  t/ie  capital,  Ta. :  lato  fenore 
exuberat,  i.  e.  wide -spread  investments,  Ta.  —  In- 
crease, gain,  profit,  advantage :  reddere  cum  fae- 
nore: venit  magno  fenore  amor,  Pr. 

faex,  faecis,  /.,  grounds,  sediment,  lees,  dregs : 
poti  faece  tenus  cadi,  H. :  peruncti  faecibus  ora, 
H. :  terrena,  earthy  deposit,  0. — Burnt  tartar,  salt 
of  tartar,  H. —  7%€  brine  of  pickles,  0. — A  Wiuh 
for  the  face,  H.,  0.  —  Fig.,  dregs,  refuse :  ci  cita- 
tum :  urbirt:  in  Romuli  faece:  de  faece  hauris, 
i.  e.  from  bad  orators. 

fagineus,  cuJj.  [fagus],  of  beech,  beeehen :  f  rons, 
0. 

faginus,  adj.  [fsLgas],  of  beech,  beeehen:  pocula, 
V. 

fagus,  T,/  [FAG*],  a  beecK-tree:  sub  tegmine 
fagi,  v.,  Cs.,  0. 

fala  or  phala,  ae,  /.  [FAL-],  a  movable  tower, 
used  infiglUing  (in  the  circus),  lu. 

falarica  (phal-),  ae,  /.  [fala],  a  fire-brand  (as 
a  missile  in  war),  thrown  by  the  catapult,  L. ;  bv 
hand.  V.,  L. 

falcarius,  i,  m.  [  falx  ],  a  sickle-maker,  scythe- 
maker:  inter  iiilo&fios,  scythe-makers^  street. 

faloatUB,  adj,  [falx],  armed  with  scythes:  qua- 
<lrigae,  L. :  currus,  Cii.  —  Sickle  -  shaped,  hooked, 
1  curved:  enses,  V. :  cauda,  0. 


Digitized  by 


Google 


felcifer 


814 


fama 


falcifer,  fera,  ferum,  adj.  [falx  +  1  FER-], 
tickle-bearing^  holding  a  scathe:  manus,  0. 

Falemu%  adj.^  Falemian :  ager,  a  district  of 
Campania^  famous  for  wine,  C. :  vitis,  H. :  celiac, 
V. :  tribuB,  L. — As  guUt,  n.  (sc.  vinum),  Falemian 
wine^  Falemian^  H. 

fallaoia,  ae,  /.  [  fallax  ],  deceit,  trick,  artifice, 
Mtratagem,  craft,  intrigue  (only  plur.  in  prose) :  ex 
fraude,  fallaciis  coostare:  dolis  atque  fallaciis 
contendit,  S.:  sine  fuco  ac  fallaciis.— fi'M*^.  .•  fin- 
gunt  quandam  inter  se  fallaciam,  T. :  obi  nulla 
fugam  reperit  fallacia,  V.:  Consilium  vertit  ad 
fallaciam,  has  recourse  to.  Ph. :  suraptae  vestis,  0. : 
tecti.  the  labyrinth^  0. :  fallacia  Alia  aliam  trudit, 
one  lie  begets  another,  T. 

fellaoiloquus,  adj.  [fallax +4  hkC-^,  speaking 
deceitfully,  false :  malitiae,  Att.  ap.  C. 

fallaoiter,  adv.  with  sup.  [  fallax  ],  deceitfuUg, 
falsely :  ne  quid  fallaciter  (fiat) :  vobis  se  f alla- 
cissime  vendiure :  omnia  transit,  0. 

fallax,  ftcis  {gen.  plur.  fall&cum,  Ct.),  adj.  with 
eomp.  and  sup,  \\  FAL-J,  deceitful,  deceptive,  falla- 
cious: astrologi:  homines:  vpltus,  hypocritical, 
0. :  fallacis  imago  tauri,  0. :  herbae :  cibi,  bait, 
0. :  herba  veneni,  V. :  spes :  nocendi  ratio :  cir- 
cus, H. :  fallaoior  undis,  0. :  oculorum  fallacissimo 
sensu  iudicare. 

fallo,  fefelli,  falsus,  ere  [1  FAL-],  to  trip,  cause 
to  fall:  glacies  fallit  pedes,  L. :  alqm,Cu. — Fig., 
to  deceive,  trick,  dupe,  cheat,  elude,  fail,  disappoint : 
alquem  dolis,  T. :  falli  te  sinas  Techinis,  T. :  Nee 
Bidus  regione  viae  (nos)  fefellit,  misled,  V. :  cre- 
dentem  puellaro,  0. :  sui  fallendi  causa  factum, 
Cs. :  nisi  me  forte  fallo:  nisi  me  fallit  animus: 
nisi  me  omnia  fallunt,  unless  I  utterly  mi^ake: 
neque  eum  prima  opinio  fefellit,  Os.:  nisi  quid  me 
fallit :  mentis  monstro,  V. :  cum  maxime  fallunt, 
id  agunt,  ut,  etc. :  non  in  sortitione  fallere :  ne 
fjilleret  bis  relata  eadem  res,  lead  into  error,  L. : 
ut  i\e  indutiis  fallendo  impetrarent,  Cs. :  nuraquam 
fallentis  termes  olivae,  H.:  nescia  fallere  vita, 
witliout  guile,  V. :  eas  fallam,  ut  ab  illis  falli  mur, 
T. — P<us.  reAex,,  to  he  deceived,  err,  mistake,  deceive 
oneself:  Falsus  es,  T. :  neque  ea  res  falsum  me 
habuit,  did  not  deceive  me,  S. :  errore  quodam  falli- 
mur:  quft  (spe)  possumus  falli:  deus  falli  quo 
potuit  ? :  nisi  faJlor,  V. :  aut  ego  fallor,  or  I  am 
far  wrong,  H.  —  Impers.,  with  cux.,  to  mistake,  be 
deceived:  nisi  me  fallit:  nee  eum  fefellit. —  To 
violate,  break,  betray,  deceive,  disappoint:  fidem 
hosti  datam:  meam  spem:  si  res  opinionem 
meam  fefellerit:  mandata  mariti,  0.:  foedus  ac 
fidem,  L. :  promissum,  Cu. :  tu  faciem  illius  Falle 
dolo,  put  on,  V. :  retia,  avoid,  0. :  qua  signa  se- 
quendi  Falleret  error,  confound,  V. —  To  deceive  in 
swearing,  swear  fcUsely,  be  perjured:  si  sciens  fallo: 
si  falleret,  precatus  Deos,  ita  se  mactarent,  L. : 


expedit  matria  cincres  opertoa  FaWeTe,  swear  fals^ 
ly  by,  H. :  dominorum  dextras,  faith  pledged  to, 
etc.,  V. —  To  lie  concealed,  be  unseen,  escape  notice, 
remain  undiscovered,  elude:  per  biennium,  L. :  ne 
quid  falleret  Voltumo  ad  urbem  missum,  L. :  ne 
falleret  ad  urbem  incedens,  arHve  secretly,  L. :  qui 
natus  raoriensque  fefellit,  in  obscurity,  H. :  veneno, 
infuse  undetected,  V. :  bonus  longe  fallente  sagittl, 
V. :  nequiquam  fallis  dea,  escape  recognition,  V. : 
neque  hoc  te  fallit,  quam  multa  sint,  etc.,  nor  do 
you  fail  to  see :  custodes,  L. :  deos,  0. :  nee  noa 
via  fallet  euntis,  V. :  me  nee  fallunt  iussa  lovis, 
Tior  do  I  fail  to  recognize,  V. :  nee  quicquam  eos 
fallebat,  L. :  segetis  fides  meae  Fulgentem  Fallit 
sorte  beatior,  i.  e.  if  a  happier  lot,  though  he  knows 
it  not,  etc.,  H. :  neutros  fefellit  hostis  appropin- 
quare,  L. :  in  lege  nulla  esse  eiusmodi  caput  te 
non  fallit:  neque  vero  Caesarem  fefellit,  quin, 
etc.,  Cs. — To  lighten,  appease,  silence,  beguile :  rae- 
dias  sermonibus  horas,  0.:  somno  curam,  H. : 
austerum  studio  fallente  laborem,  H. 

falsiparens,  entis,  adj.  [falsus + parens],  hav- 
ing a  pretended  father,  Ct. 

falBO,  adv,  [  falsus  ],  untruly,  unfaithfully,  de- 
ceitfully, falsely,  erroneously :  alquem  insimulare: 
memoriae  proditum:  nundari,  Cs. :  censere,  T.: 
quiescere,  i.  e.find  a  deiusive  peace,  Ta. 

falsum,  I,  n.  [falsus],  an  untruth,  falsehood, 
fraud,  deceit :  finxisse  falsi  quicquam,  T. :  vera 
an  falsa  audierim,  T. :  Falsa  iurans,  0. :  falsum 
scribere :  vero  distinguere,  II. :  Acclinis  falsis  ani- 
mus, H. 

falsus,  adj.  [P.  of  fallo],  deceptive,  feigned, 
spurious,  deceitful,  false,  pretended,  delusive,  un- 
founded: Yiuptiae,  T.:  lacrimula,  T. :  indices: 
testes  roalitia :  spes,  misleading :  viri  species,  0. : 
crimen,  v. :  pater,  supposed,  0. :  rumores,  Cs. :  lit- 
terae,  forged :  opprohria,  undeserved,  H. :  faUi 
SimoBntis  ad  undara  (i.  e.  simulati),  V. — Deceive* 
mistaken :  ne  illi  falsi  sunt  qui  expectant,  etc.,  S 
vates,  L. 

falz,  falcis,/.  [FALC-],  a  curved  blade,  pruning- 
knife,  pruning-hook :  vitls  incidere  falce,  V.,  H., 
0.  —  ^  sickle,  reaping-hook,  scythe,  C,  V.,  0.  —  In 
war,  a  hook,  wall-hook :  falces  parare,  Cs. :  mu- 
rales,  Cs. — A  scythe,  war -sickle,  (on  the  axle  of  a 
chariot),  Cu. 

fama,  ae,  /  [1  FA-],  a  report,  rumor,  saying^ 
talk,  tradition  :  hac  famft  inpulsus,  T. :  a  Brun- 
disio  nulla  fama  venerat:  tristis  a  Mutina:  fama 
ac  nuntius  adferretur,  Cs. :  alqd  fama  acciper^,  to 
hear  of,  Cs. :  fama  est  obscurior  annis,  V. :  vaga, 
0. :  ut  fama  est,  V. :  vetus  est  ut  fama,  H. :  ita 
fama  ferebat,  0. :  duplex  inde  fama  est,  a  twofold 
tradition,  L. :  Romae  constans  fama  omnium  erat, 
esse,  etc.,  L. :  fama  incerta  duos  equites  venisse, 
a  vague  rumor,  L. :  fama  occupat  aurls,  Helenura 


Digitized  by  V^OOQIC 


femelious 


315 


famulatuB 


regnare,  V. :  de  interitu  Cloiii :  istiuii  suspicionis : 
'iDoerta  aeris  alieni,  L. — Person.,  Rumor:  Fama, 
malum  qua  non  aliud  velocius  ullum,  V. :  Fnroa 
tenet  domum,  etc.,  0. — Public  opinion^  (he  popular 
voicfj  fame^  repute^  reputation :  id  si  non  fam.i 
adprobat,  T. :  adversus  famam  rumore.'^que  hoini- 
num,  L. :  contra  famam  omnium,  Cs. :  turpi.s,  in- 
famy^  S. :  mala,  S. :  popularis,  favor  :  pudioa, 
Pr. :  bona  bonorum :  bene  loquendi :  va|)pac  uc 
nebulonis,  H.  — /^air  famey  reputation^  renown, 
fome^  good  repute  :  Tua  fama  m  dnbiiim  yeniet, 
T. :  f undamentum  est  famae  iustitia :  famae  con- 
salere,  S. :  ingeni :  popuH  K,  L. :  fortunS,  fami 
fluperiores :  fama  decus  Divitiis  parent,  H. :  mag- 
nam  famam  attuliase  Fabio,  glor^^  L. — lU-fame, 
blame,  reproaeh^  tcandal  .*  famam  in  se  transtulit, 
T. :  me  fama  atque  invidia  vexabat,  S. :  yeterum 
maloram,  V. :  neque  famam  patieris  inultae,  the 
ditgrace  of  remaining  unavefiged^  V. 

Cunelioil%  a<^.  [fames],  suffering  from  hun- 
ger, famished^  starved  :  alqs,  T. :  iumenta,  lu. : 
canes,  Pb. 


,  is  {abl.  fam6),  /  [  2  FA-  ],  hunger  :  ut 
periclum  a  fame  mihi  sit,  T. :  cum  cibo  fames  de- 
pulsa  est:  fame  confecti:  (avis)  fame  enecta, 
starved  to  death :  patientia  famis :  famem  explere, 
sate:  cibus  advorsus  famem,  S. :  extrema,  Cs. : 
dura,  H. :  levare,  to  ass:uagey  0. :  vetitorum  tanta 
ciborum,  0. — Famine^  dearth^  want :  iu  Asift :  in 
fame  frumentum  exportare:  ad  famem  bunc  rei- 
cere,  turn  out  to  starve^  T. — F  i  g.,  a  violent  long^ 
ing^  greediness^  greed,  avidity :  Auri  sacra,  V. :  ma- 
ionim,  fl. — Of  speech,  poverty  of  expression^  C. — 
Person.,  hunger :  mafesuada,  V^  0. 


,  ae  (with  pater,  mater,  filius.  the  old 
gen.  familias  is  freq.),/.  [famulus],  the  slaves  in  a 
^ousehotdy  a  household  establishment^  family  ser* 
ffintSy  domestics:  familia,  quae  constet  ex  seryis 
'iluribus:  emere  familiam  a  Catone:  armare  fa- 
^ailiam,  Cs.:  Aesopus  domino  solus  cum  esset  fa- 
milia, Am  one  servant^  Ph. :  Martis,  serfs  of  the 
ttmpie:  omnem  suam  familiam  undique  cogere, 
wtMo/f,  Cs. — An  estate,  family  property,  fortune : 
herciscundae  familiae  causam  agere:  decem  die- 
mm  yix  mihi  est  familift,  m^ans  of  support,  T. — 
A  household,  family  ;  genit.  (familias  or  familiae), 
with  pater,  mater,  or  filia :  pater  familias,  head  of 
a  family,  householder :  sicut  unus  pater  familias 
loquor,  Of  a  plain  citizen  :  pater  familiae,  Cs. : 
pauci  milites  patresque  familiae,  Cs. :  patres  fami- 
lias, qui  liberos  habent,  etc. :  patres  familiarum : 
mater  familias,  a  matron,  mistress  of  a  household : 
mater  familiae,  L. :  matres  familiae,  Cs. :  matribus 
familias  yim  attulisse :  matres  familiarum,  S. :  filii 
familianim,  minors,  sons  in  tutelage,  S. — A  family, 
family  connection,  kindred  (as  part  of  a  gens): 
tftDta,  T. :   nobilissima :   familiam  dedecoras,  T. : 


dedecus  fumiliae:  primus  in  earn  familiam  attuiit 
consulatum  :  familia  prope  ex.«tincta,  S.—Afani- 
ily,  the  members  of  a  house/iold :  Philippi  domQ.s 
et  familiae  inimicissinii,  N.  —  A  company,  sect, 
school,  troop :  sinj^iibie  familiae  litem  tibi  inten- 
derent :  tota  Peripateticomm  :  famillKe  dissen- 
tientes  inter  se :  glailiatoriae,  S. :  Lucius  familiam 
ducit,  is  first :  familiam  ducit  in  iure  civili,  stafuU 
highest. 

familiarls,  c,  adj.  with  comp.  and  sup.  [fami- 
lia], of  a  house,  of  a  household,  belonging  to  a  fam- 
ily, household,  domestic,  private :  res  familiares: 
suam  rem  familiarem  auxisse,  his  estate,  Cs. :  co- 
piaC|  L. :  f unus :  parricidium,  i.  e.  committed  on  a 
member  of  the  same  family :  Lar.  —  Plur.  m.  an 
subst.:  quidam  fainiliarium,  of  the  slaves,  L. — 
Familiar,  intimate,  friendly :  yidemus  Papum  Lu- 
scino  familiarem  fuisse,  etc. :  amicitia,  S. :  yoltus 
ille :  conloquium,  L. :  iura,  riglUs  of  intimacy,  L : 
familiarior  nobis  propter,  etc :  homo  amantissi- 
mus  familiarissimus. — As  subst.  m.,  a  friend,  inti- 
mate acquaintance,  companion:  est  ex  meis  inti- 
mis  familiaribus:  familiarem  suum  oonloquitur, 
Cs. :  fanriliarissinff  eius.  —  In  augury,  one^s  own 
(of  those  parts  of  the  yictim  which  related  t«»  tlie 
party  offering):  (haruspices)  fissum  familiaro 
tractant :  ostentum,  L. 

fomlliaritas,  itis, /.  [familiaris], /amt7iart7y, 
intimacy,  familiar  intercourse,  friendship,  intimate 
acquaintance  :  magna  cum  eo,  T. :  intima :  ut  nihil 
sit  familiaritate  nostrft  coniunctius:  memorabilia 
Laeli  et  Scipionis :  familiaricatem  consuetude  ad- 
fert:  hunc  in  familiaritatem  recipiebat:  e  prae- 
cipua  familiaritate  Neronis,  Ta. :  adulescentium 
familiaritates  adpetere,  S. 

familiarlter,  adv.  with  comp.  and  sup,  [fami- 
liaris],  intimately,  on  fiicndly  terms  :  monere,  T. : 
cum  Boccho  agere,  S. :  loqui :  familiarius  cum 
dominfl  yivere :  cum  Verre  familiarissime  vivere : 
huius  mortem  fert  tam  familiarlter,  as  that  of  a 
dear  friend,  T. 

famosus,  adj.  [fama],  much  talked  of,  famed, 
celebrated,  famous,  renowned:  mors,  H. :  yir  secun- 
dis  (rebus).  Ta. — Infamous,  notorious  .*  ad  famosas 
accedere,  women  of  ill  repute,  Po«t  ap.  C. :  largi- 
tio,  S. :  Hymen,  0. — Defamatory,  slanderous,  scan- 
dalous: carmen,  a  lampoon,  H. :  libelli,  libels,  Ta. 

famnla,  ae,/.  [famulus],  a  maid-servant,  hand- 
maid, female  slave :  virtus  famulafortunae:  famu- 
lae  lovis  ave^  Iu. — An  attendant  in  a  temple:  tibi 
banc  famulam  voveo,  V. 

famularis,  e,  adj.  [  famulus  ],  of  servants,  be- 
longing to  slaves :  yestis :  iura,  i.  e.  slavery,  0. 

famulatUB,  Qs,  m.  [{&mM\oy'],  slavery,  servitude: 
in  famulatu  esse :  miser  yirtutia  seryientis  yolup> 
tati:  yetere,Ta. 


Digitized  by 


Google 


famulor 


816 


fiMtidio 


famulor,  — ^  ftrl,  akp.  [famulus],  to  he  a  dave^ 
serve:  alcui,  Gt 

famula%  €u(j.  [  2  FAC-  ],  eerving^  eervieeable  : 
aquae,  0. :  vertex,  0. — As  subst.  m.,  a  servanty  ai- 
tmdant :  parare  famulos :  famuli  operum  soluti, 
H. :  Idaeae  matris  famuli :  sacrorum,  0. :  famu- 
iQm  manu8,V. :  parentis,  i.e.  a  demon  attendant^ 
V. :  rederaptor  cum  famulis,  toorkmen^  H. 

fanatious,  a^j.  [fauum],  inspired^  enihunaUic  : 
oestro  Percusaus,  lu. :  carmen,  L. :  agmen,  Ta. — 
Frantic^  furiotu,  mad :  homo:  iactatio  corporis, 
L. :  error,  H. 

fanda%  adj.  [P.  of  *for],  to  be  uttered;  hence 
(opp.  nefandiis),  rights  j%ut:  respersae  fando  ne- 
fandoque  sanguine  arae,  i.e.  of  both  Baerifiee  and 
murder y  L. — As  subst.  n.:  memores  fandi  atque 
nefandi,  rigJUeoumets^  V. 

fanoxn,  I,  n.  [*  for],  a  thrine^  aanetuari/^  temple  : 
Cereris :  fanum,  id  est  locus  templo  effatus,  L. : 
de  fanis  ao  templis :  propter  fani  religionem. 

far,  f arris,  n.  [  1  FER-  ],  a  tort  of  grain^  spelt 
(roasted  and  ground),  L. — Corny  grain:  flava  far- 
ra,  V. — Coarse  mealy  gtHts:  olua  ac  far,  H. :  Molli- 
vit  Penates  Farre  pio,  sacrificial  mealy  H.,  V.,  Tb. : 
torrida  cum  mic4  farra,  0. — Bread:  non  sine  farre, 
H. :  una  Farris  libra,  H. :  caninum,  coarse  bread 
for  dogsy  lu. 

faroid,  — ,  fartus.  Ire  [FARC-],  to  stuffs  cram . 
pulvinus  ro8&  fartus. 

farina,  ae,/.  [far],,/fcmr,  meal:  solida,  lu. 

farla,  fatnr,  see  •  for. 

farrago,  inis,  /.  [  f ar  ],  mixed  fodder y  mash : 
crassa,  V. — A  medlegy  hodge-podge  :  libelli,  lu. 

fiEuratus,  adj.  [far],  made  of  com  :  omms^y  prep- 
arations of  mealy  lu. 

fartor,  Oris,  m.  [FARC-],  a  fattener  of  fowlsy 
poulterer yl.y  H. 

fBUrtUB,  P.  of  farcio. 

faa  (  only  worn,  and  ace.  aing. ),  n.  [1  FA-],  the 
dictates  of  religion,  divine  lava :  ius  ac  fas  orane 
delere :  ius  ac  fas  colere,  L. :  exercere  Fas  et  iura, 
V. :  nee  te  portare  CreUsam  Fas  sinit,  the  divine 
willy  V. — P  e  r  s  o  n. :  audiat  fas,  L. — Jiisticey  equity y 
righty  that  which  is  proper:  fas  atque  nefas  Dis- 
cernunt,  H. :  fasque  nefaaque  Confusura,  0. :  ultra 
Fas  trepidare,  H. :  fas  omne  abrumpit,  obligatiouy 
V. — With  esty  it  is  lawfuly  is  proper y  is  permitted: 
Nee  fas  esse,  voluptate  frui,  T. :  sicut  fas  iusque 
est,  L.:  quoad  fas  esset:  huic  legi  nee  obrogari 
fas  est,  neque  licet,  etc. :  neque  fas  esse  existi- 
mant,  mandare,  etc,  Cs. :  Fas  omne  est,  fidere, 
etc.,  there  is  every  reasony  V. :  cui  litare  fas  habent, 
Ta. :  anserem  gustare  fas  non  putant,  Cs. :  me 
natam  nulli  sociare,  fas  erat,  V. :  si  hoc  fas  est 
dictu :  quid,  quod  homiui  fas  esset  optare  ? :  mihi 


iussa  capessere  fas  est,  /  am  boundy  Y. :  tibi  tM§ 
animura  temptare,  you  are  permittedy  V. 

faacea,  faaceola,  see  fasci-. 

fascia  (fascea),  ae,  /.  [FASC-],  a  hand,  hand- 
age,  sioathe,  girthy  fillet:  devinctus  erat  fasciia: 
lecti  cubicularis,  a  bed  girth:  Bruttia  calidi  fascia 
yiacly  pitc/i  plastery  lu. — A  streak  of  doud:  nil  fa- 
scia nigra  minatur,  lu. 

faBoioulus,  1,  m.  dim.  [fascis],  a  small  bundU^ 
packet :  cpistularum :  libronim,  H. — A  nosegay, 

faacino,  — ,  — ,  are  [fascinum],  to  enchanty  be- 
witehy  fascinate  :  teneros  mihi  agnos,  V. :  basia,  Ct. 

fascinum,  I,  n.,  =fid<TKavov. — P  r  o  p.,  o  charm, 
enchantment ;  hence,  for  membrum  virile,  H. 

'    fftsciola  (fasce-),  ae,  /.  dim.  [fascis],  a  small 
handagey  H. :  purpureae  fasciolae,  garters. 

fascis,  is,  m.  [FASC-],  a  hwndUy  fagoiy  fascvMy 
packety pared:  sarroentorum,  L. :  comites  in  fasce 
libelli,  lu. — A  burden,  load:  Romanus  Iniusto  sub 
fasce,  i.  e.  soldiers''  baggage,  V. :  (  apes )  animam 
sub  fasce  dedfire,  V. — Plur,y  a  bundle  of  rods  with 
an  axCy  carried  before  the  highest  magistrates,  <u  an 
emblem  of  authority:  imperi  populi  R.  fasces: 
anteibant  lictores  cum  fascibus  bini:  fasces  prae- 
toribus  praeferuntur :  tum  demissi  populo  fasces, 
lowered  before  the  people :  fasces  versi  (at  a  con- 
sul's funeral),  Ta. :  Marius  cum  fascibus  laureatis. 
— F  i  g. :  cum  tibi  aetas  nostra  fascis  summitteret, 
yidd  precedence. — High  officey  supreme  power  :  fa- 
scibus conreptis,  i.  e.  usurping  the  government,  S. : 
Ilium  non  populi  fasces,  non  purpura  regum 
Flexit,  V. :  si  Detulerit  fascTs  indigno,  i.  e.  the  con- 
sulship,  H. :  fasces  meruit,  the  throne,  lu. 

fassua,  P.  of  fateor. 

fas^  drum  (ace.  pi.  fasttLs,  H.),  m.  [fastus,  sc 
dies  ],  a  register  of  judicial  days,  court  ealendar 
(orig.  kept  by  the  pontifices,  until  Co.  Flaviua 
posted  a  copy  in  the  Forum) :  fastos  proposuit,  ut 
sciretur,  etc,  L. — A  list  of  the  days  of  the  year^ 
calendar,  almanaCy  annals:  cum  diem  festum  de 
fastis  suis  sustulissent. — A  register  of  events  in 
chronological  ordery  annals :  per  titulos  memores- 
que  fastos,  H. :  fastos  evolvere  mundi,  human  his- 
tory,  H. — The  official  registers  of  the  higher  magis- 
trates (fasti  consulares) :  enumeratio  fastorum : 
in  codicillorum  fastis :  paginas  in  annalibus  ma- 
gistratuum  fastisque  percurrere,  L. :  hos  consulea 
ifasti  uUi  ferre  possunt? — 7%«  title  of  a  poem  on 
the  Roman  festivalSy  0. 

fastidio,  Ivl,  Uus,  ire  [fastidium],  to  fed  dia- 
gusty  dirinky  flinch,  loathcy  didike,  dapise  :  inf  un- 
dam  tibi  Fastidienti  poculum,  H. :  omnia  praeter 
Pavonem,  H.:  pulmentarium.  Ph. — Fig.,  to  he  dis- 
dainftUy  be  scomfid,  be  haughty,  disdain,  despise^ 
scorn :  in  recte  factis,  i.  e.  to  be  critical :  si  non 


Digitized  by  V^OOQIC 


filStldiOM 


817 


fiitlgo 


fistidis,  ▼eni,  Ph. :  elua  amicitUm :  riyos  apertos, 
H. :  preoea  alcuius,  L. :  si  te  hio  fastidit,  Y. :  som- 
nu8  Don  homillB  domos  Fastidit,  lAufu,  H. :  Non 
faatidUns  si  tibi  ero,  0. :  iooorum  legere  genus, 
Ph. :  DOS  in  aaoerdotum  numenim  accipere,  L. : 
se  inspici,  L. 

fastidioM^  adv,  with  comp,  [  fastidiosus  ], 
9quf&amiahly^  teomfvUyy  diadainjuUy^  foutidiovuly  : 
Btomachans :  iudicare :  recipior  in  coetum.  Ph. : 
fasUdiosius  ad  hoc  genus  sermonis  accedere. 

&stidioaii%  (idj.  with  comv.  and  tup.  [  fasti- 
dium],/^//  ofdugust^  mrummitii^  disdainful,  tcom- 
ful :  meotes  civium :  fastidiosior  Crassus :  (litte- 
.  rarum)  Latinarum :  dominus  terrae,  H. :  aegrimo- 
Dia,  EL — Nauteout,  loaihtome,  diayuating:  copia, 
H. 

fuBtidimil,  T|  n.,  fiaiOM,  smieamishnesiy  loath- 
iny,  dittaaiey  avenUm  :  cibi :  Magna  movet  stoma- 
cbo  fastidia,  H. :  yeteris  queroQs,  lu. :  oculorum. 
— ^F  i  g^  didikey  averdony  duyutt^  fattidiotuneu^  exr 
esmive  niedy:  ab  aliquft  re  faatidio  quodam  aba- 
lienari:  est  fastidi  delicatissimi :  audiendi:  inso- 
lens  domesticanim  rerum :  fastidio  esse  alquibus, 
Ta. :  nee  id  fit  fastidio  meo :  spectatoris  fastidia 
ferre  superbi,  H. — Scornful  contempt,  haughtinen, 
pride:  quorum  non  possum  ferre  fastidium:  ef- 
ferri  fastidio  et  contumacia :  superba  pati  fastidia, 
V. :  Oderunt  fastidia  diyi,  Tb. 

fiurtagata,  ado,  [fastigatus],  having  a  dope  like 
a  gabU :  (tigna)  statuebat,  Gs. :  structo  tecto,  Cs. 

fitftagatus,  a^,  [cf.  fastigiura],  pointed,  tharp, 
wdge-ehaped:  testudo,  L. :  collis  in  modum  me- 
tae,  L. — Sloping,  deecending :  collis  leniter,  Cs. 

fafftigif^m,  I,  n.,  the  top  of  a  gable,  gable  end, 
pediment :  Capitoli :  faatigia  templorum,  L. :  £ya- 
do  ad  summi  fastigia  culroinis,  V. :  ut  haberet 
fastigium,  1.  e.  a  tenmle  in  Ms  honor :  ignem  ad 
fastigia  iactant,  to  tke  roof,  V. — A  top,  height, 
ernnmit,  edge:  colles  pari  altitudinis  fastigio,  Cs. : 
fontb,  Cs.:  muri,  Cu.  —  Plur.,  depth:  scrobibus 
quae  sint  fastigia  quaeras,  w?uU  should  be  the 
depth  of  the  trenches,  V. — A  dope,  declivity,  descent : 
kcufl  tenui  fastigio  vergebat,  Cs. :  iniquum  loci 
ad  decliyitatem,  Ob.  :  cloacis  fastigio  in  Tiberim 
doctis,  by  a  gradual  descent,  L. :  scrobes  paulatim 
angustiore  aid  infimum  fastigio,  \,  e,  gradually  nar- 
rowing, Cs. — Fig.,  a  finish,  completion:  operi 
tamquam  fastigium  inponcre,  crown  the  work, — 
JBUvcBtion,  rank,  dignity:  dictaturae  semper  altius 
faftigium  fuit,  L. :  alii  cives  eiusdem  fastigi,  L. : 
mortale,  Cu. :  muliebre,  womanly  dignity,  Ta. : 
fortunae,  the  height,  Cu. :  Quales  ex  humili  magna 
ad  fastigia  rerum  ExtolUt  Fortuna,  lu.:  summa 
•equar  fastigia  rerum,  ^ea<  outlines,  V. 

1.  fastas,  adj.  [fas],  not  forbidden;  hence, 
with  dieSy  a  day  on  which  the  praetor* s  court  was 


open,  judicial  day :  fasti  dies :  fastus  (dies),  0. ; 
see  also  fasti. 

2.  fEUita%  (Is,  m.,  scomfid  contempt,  disdain, 
haughtiness,  arrogance,  pride :  iuest  pulchris,  O. : 
ad  fastum  parentis  Optare  sibi,  ambition,  H. : 
Stirpis  Achilleac  fastfis  tulimus,  V. :  reglus,  Cu. : 
erga  patrias  epulas,  Ta. :  tanto  te  in  fastu  uegas, 
Cl  :  oiuuld  odit  fastQs,  Tb. 

3.  (faatus,  Os),  m.,  see  fasti. 

fatalls,  e,  adj,  [fatum],  of  fate,  ordained  by 
destiny,  decreed,  ditined,  fdieJ,  fatal :  Caesaris 
mors :  necessitas :  oontinuatio  ordinis  sempiterni : 
annus  ad  interitum  urbis:  deae,  the  Fates,  0.: 
libri,  i.  e.  the  Sibylline,  L. :  ktysl,  promised  by  fate, 
V. :  lex,  I  e.  fatum,  O. :  labor,  H. :  ora  fluminis, 
destined,  0. :  tam  fatale  est  medicum  adhibere, 
quam  oonyalescere. — Dangerous,  destructive,  dead 
ly :  bellum :  machina,  V. :  monstrum,  H. :  index 
(i.  e.  Paris),  H. 

fatallter,  adv.  [fatalis],  according  to  fate,  by 
destiny :  omnia  definita  esse :  hastft  cadis,  0. 

fiateor,  fassus,  dri,  dep.  [for],  to  confess,  own, 
grant,  acknowledge:  ut  non  solum  fateri,  sed 
etiam  profiteri  videatur:  leno  sum,  fateor,  T. : 
nuUine  faterier  audes  ?  H. :  da  yeniam  fasso,  0. : 
fatebor  enim,  V. :  falsum :  rei  inopiam,  S. :  pau- 
pertatem,  0. :  Cuncta  tibi  fatebor  yera,  V. :  Ego 
me  amare  banc  fateor,  T. :  contra  rem  p.  se  fe- 
cisse :  se  debere,  Cs. :  horn  in  um  igitur  causA  eas 
rerum  oopias  conparatas  fatendum  est:  fateor 
petiisse  penatis,  V. :  quae  agitet  fortuna,  V. :  de 
facto  turpi :  de  se,  L. — Pass. :  qui  aeer  publicus 
esse  fateatur. —  To  discover,  show,  indicate,  mani* 
fed :  voltu  fassus  Telamonius  iram,  0. :  mors 
sola  fatetur,  Quantula,  etc.,  lu. 

f atioanuB  or  f atiointui,  adj.  [  fatum  +  1 
CAN-],  prophetic :  ds,  0. :  sortes,  0. 

fatidictis,  adj.  [  fatum +  DIC-],  prophesying, 
prophetic :  anus :  deus,  I  e.  Apollo,  0. — As  svbd. 
m.,  a  prophet. 

fatifer,  fera,  fcrum,  adj.  [fatum  + 1  FER-],  that 
brings  death,  death-dealing,  destructive :  arcus,  V. : 
ferrum,  0. 

fatigatio,  6nis,  /.  [fatigo],  weariness,  fatigue  : 
equorum  atque  hominum,  L. :  laboris,  Cu. 

fatigo,  ftyl,  itus,  ftre  [*fatis  (2  FA-)+ago],  to 
weary,  tire,  fatigue,  vex,  harass,  fret :  dentem  in 
dente,  0. :  (armenta)  sole,  V. :  pugnft  atroci  semet, 
L. :  sonitu  yicina,  0. :  lolium  tribulique  fatigant 
messis,  mar,  0. :  (sicarii)  sunt  yinclis  et  carcere 
fatigandi :  (milites)  aestu  fatigati,  Cs. :  Daedalus, 
O.  —  F  i  g.,  to  weary,  fatigue,  iny^ortune,  hareus, 
plague,  torment,  vex^  lay  siege  to:  prece  Vestam, 
H. :  singulos  precibus,  L :  sapientium  animos,  S. : 
Consiliis  animum,  H. :  remigio  noctemque  diem* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fatiloquus 


818 


feTilla 


que,  wear  out,  V. :  Deque  aliud  se  fatigaudo  nisi 
odium  quaerere,  S. :  dolis  fatigari,  S. :  denique 
Baepius  fatigatus  lenitur,  S. :  Hereilia  precibus 
raptarum  fatigata  orat,  etc,  h.—^To  vez  with  rail- 
lery^ jeer^  banter,  lu. 

fatUoquuB,  acfj.  [fatum-f-4  LAC-],  prophemf- 
inff,  prophetic:  alquam  fatiloquam  mirari,  aa  a 
propheten^  L. 

fatiBOO,  —,  — ^  ere  [*fati8 ;  2  FA-],  to  open  in 
cMnktf  fall  apart,  tumble  to  pieces:  (naves)  rimis 
fatiscunt,  V. :  Area  ne  puWere  victa  fatisoat,  V. : 
ianua,  opeuM,  Tb. — F  i  g.,  to  grow  weak,  become  ex- 
hamted,  droop,  faini:  donee  fatisceret  Beditio,Ta.: 
copi&  (scriptorea),  Ta. 

fktiiitaa)  fttis,/.  [fatuu8],/o%,/a^i/y. 

fatom,  I,  n.  [P,  n.  of  ♦fori,  an  utterance^ pro- 
phetic declaration,  oracle,  prediction :  Apollo  fatis 
faudis  dementero  in?itam  ciet :  ex  fatis  quae  Vei- 
entes  scripta  haberent:  Oblitus  fatorum,  V. — 
That  which  is  ordained,  destiny,  fate :  neoessitas 
fati:  fato  fieri  omnia:  plenum  superstitionis  fati 
uomen :  neque  si  fatura  f uerat,  effugisset :  prae- 
ter  fatum^  beyond  the  natural  course  of  events: 
tibi  cura  Caesaris  fatis  data,  H. :  Quo  nihil  mains 
terns  Fata  donarere,  H. :  caeca,  H. :  insuperabile, 
0. :  fata  regunt  homines,  In. :  fatorum  arcana, 
0. :  fuit  hoc  sive  meum  sive  rei  p.,  ut,  etc :  si 
fata  fuissent,  ut  caderem,  V. :  eo  fato  ne,  etc. : 
huic  fato  divom  proles  Nulla  fuit,  i.  e.  %oUl,  V. : 
fatis  contraria  nostris  Fata  Phrygum,  V. — P rov. : 
fata  viam  invenient,  nothing  can  resist  fate,  V. — 
Bad  fortune,  ill  fate,  calamity^  mishap^  ruin  :  exiti 
ac  fati  dies :  suum  fatum  querebantur,  Os. :  ex- 
tremum  rei  p.  —  Fate,  death:  Hortensi  vdx  ex- 
Btincta  fato  suo  est :  fato  obire,  Ta. :  omen  fati : 
inexorabile,  V. :  perfunctos  iam  fato,  L. :  se  fati 
dixit  intqui,  most  unfortunate,  0. :  fatum  proferre, 
i.  e.  to  prolong  life,  V. :  ad  fata  novissima,  to  the 
last,  O. — Apest,plague,ruin:  duo  ilia  rei  p.  paene 
fata,  Oabinius  et  Piso. — A  symbol  of  fate:  Attol- 
lens  umero  fata  nepotum  (represented  on  the 
shield),  V. :  fata  inponit  diversa  duorum,  the  lots, 
v.— P ev son.,  The  Fates,  Pr.,  lu. 

fatU8,P.of  ♦for. 

fiatuuB,  adj.  [fatus],  speaking  by  inspiration; 
hence,  insane,  foolish,  silly,  simple :  fatuus  est,  in- 
sulsus,  T. :  fatuus  et  amens  es :  monitor :  bipen- 
nis,  clumsy,  lu.— As  subst.  m. ;  fatuos  non  invenit, 
fools,  lu. 

feuoes,  ium,  /.,  the  upper  part  of  the  throat, 
pharynx,  throat,  gullet:  bolum  mihi  ereptum  e 
faucibus,  T. :  russae,  Enn.  ap.  C. :  fauces  urit  sitis, 
H. :  laqueo  innectere  fauces,  »/rayi^/e,  0. — Fig., 
the  throat,  jaws:  cum  faucibus  premeretur,  i.  e. 
was  hard  pressed :  premit  fauces  defensionis  tuae, 
throttles:  GatUina  cum  exercitu  faucibus  urguet, 


S. :  populi  fauces  exaruerunt  libertatis  siti. — A 
narrow  way,  narrow  inlet,  strait,  entrance,  defile, 
pass:  Corinthus  posita  in  faucibus  Graeciae,  a»- 
trance:  angustissimae  portOs,  Cs. :  in  valle  art&, 
faucibus  utrimque  obs(»Bsi9,  L. :  Averni,  V. :  Hel- 
lesponti,  straits,  L. :  patefactis  terrae  faucibus. 

Faunus,  I,  m.  [FAV-],  a  mythical  king  of  La- 
tium,  worshipped  as  the  Italian  Pan,  C,  H.,  0. — 
Plur.,  the  Fauns,  gods  of  the  groves,  C.,  H.,  0. 

foustei  €ulv.  [faustus], /avora6/y,  beneficently: 
evenire. 

FaustitaB,  &tis, /.  [faustus].— As  a  goddess, 
Beneficence,  Fertility,  H. 

foUBtOBi  a((j.  [FAY-],  of  favorable  omen,  well- 
omened,  fortunate,  favorable,  auspicious,  lucky: 
*quod  boDum  faustum  felix  esset':  Utile  sit 
faustumque  preoor,  0. :  omen,  U :  i  pede  fausto, 
H. :  dies  I  T. :  nox  urbi ! 

fautor,  6ris,  m.  [FAV-],  a  favorer,  furtherer, 
promoter, patron:  eo  fautore  uti :  laudabit  pollice 
ludum,  applauder,  H. :  dignitatis  meae :  veterum, 
H. :  illius  flagiti :  eius  honori  esse  fautores. 

feutrix,  Icis,  /.  [fautor],  a  patroness,  protec- 
tress: amicitiae:  regiosuorum:  viri,  0. :  naturam 
fautricem  habere  in  tribuendis  virtutibus,  N. 

(faux,  faucis),  /.  only  abl.,  the  throat,  guUet 
(poet,  for  fauces):  Arente  fauce,  H.:  elisi,  0.: 
inprobl  incitatus,  voracity.  Ph. 

favenfl,  ntis  (gen.  pi.  tQm,  V.),  adj.  [P.  of  fa- 
veo  ],  favorable,  propitious :  Adsis  f avens,  V.  -. 
venti,  0.  —  Plur.  as  subst.,  applauding  witnesses, 
applauders :  turba  faventium,  H. :  clamor  faven- 
tium,  L. 

faved,  fftvT,  fautQrus,  6re  [FAV-],  to  be  favor- 
able, be  well  disposed,  be  inclined  towards,  favor, 
promote, befricntl, countenance, protect:  illi  virgini, 
like,  T. :  Helvetiis,  Cs. :  favisse  me  tibi  fateor ; 
honori,  Cs. :  sententiae :  Catilinae  inoeptis,  S. : 
(galli)  favent  faucibus  nissis  cantu,  i.  e.  indulge, 
Enn.  ap.  C. :  hac  pro  parte,  i.  e.  6*  concerned  for, 
0. :  illi  aetati  favetur:  index  qui  fa  vet,  is  partial: 
si  favet  alma  Pales,  0. :  Favete,  listen  kindly,  T. : 
o  faveas,  0. :  adscribi  factis  tuis  se  favet,  i.  e.  da- 
sires,  0. — To  be  favorable,'  be  propitious:  (terra) 
Altera  frumentis  favet,  promotes,  V. :  Dum  favet 
nox,  H. :  ventis  faventibus,  0. :  auspicium  favens, 
0.  —  With  Unguis,  to  abstain  from  ill-omened 
speech,  keep  stiU,  be  silent :  ut  faverent  Unguis  im- 
perabatur :  En  deus  est  I  Unguis  animisque  favete, 
0. ;  cf.  Ore  favete  omnes  et  cingite  tempora  ra- 
mis,  V. :  lingua  favens  adsit  (diei  natali),  0.  i  fa- 
vete adeste  aequo  animo  (i.  e.  tacete),  T. 

favilla,  ae,  /.  [FAY-],  cinders,  hot  ashes,  glow- 
ing ashes,  embers:  favillae  plena (psaltria),  T. :  can- 
dens,  Y. :  cana,  O.-^The  ashes  of  the  dead:  Yatia 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Faironins 


819 


iellz 


amici^H.:  bibul»,V.:  virginea,  0. — ^Fig.,  a^/tm- 
mering  spark,  beginning:  Yenturi  malif  Pr. 

Favdnlu^  l,  m.  [faveo],  the  weat  wind,  C,  H., 
0.,  Ct. 

favor,  6ri9,  m.  [FAV-],/atw,  good -will,  indi- 
nation^  partiality :  farore  populi  duci :  exercitils, 
Ta. :  ilU  favorem  humilitaa  uddiderat,  S. :  Vole- 
ronem  amplexa  favore  plebs,  L. — Praise,  approval, 
ttpplatue :  Vatum,  H. :  suis  Don  respondere  favo- 
rem meritis,  H.  —  Acclamation^  applause:  qoem 
favorem  secura  in  scenam  attulit?:  iam  favor 
mentea  tenet.  Ph. :  magno  palma  favore  datur,  0. 

faTorabilis,  e,  a<^.  [favor], /atH>r«rf,  in  favor  : 
civitas,  Ta. —  Winning  favor,  pleasing :  oratio,  Ta. 

fovos,  I,  m.,  a  honey-comb,  C,  V.,  0.,  Tb. — 
Piur.,  honey,  V. 

fox,  facis,/.  [1  FAC-],  a  torch,  firebrand,  flam- 
beau, link:  faces  de  muro  eminus  iaciebant,  Gs. : 
faces  undique  ex  agria  conlectae,  L. :  arobulare 
cum  facibus,  H. :  faces  iam  accensas  ad  urbis  in- 
cendium  exstinxi:  ardens:  faces  ferro  inspicare, 
y. :  dilapsa  in  cineres  fax,  H. :  arcana,  i.  e.  carried 
in  tlie  £leo»inian  mysteries,  lu. — A  nuptial-torch 
(carried  in  the  wedding  procession) :  novas  incide 
faces,  tibi  ducitur  uxor,V. :  face  nuptiali  digna, 
i.  e.  of  marriage,  H. :  nuptiales :  maritae,  0. — A 
funeral-torch  (with  which  the  pyre  was  kindled) : 
Funereas  rapuere  faces,  V. — As  an  attribute  of 
Cupid,  ike  torch  of  love,  0.,  Tb.,  Pr. — As  an  attri- 
bute of  the  Furies,  the  torch  of  wrath :  madefacta 
sanguine, 0. — Of  the  heavenly  bodies,  a  light, orb: 
Phoebi  fax,  C.  po«t.  —  A  fiery  meteor,  fire  -  baU, 
shooting-star,  comet:  risae  noctumo  tempore  faces : 
Stella  faoera  ducens,  i.  e.  a  torcK-like  train,  V. : 
Btellae,  a  comet,  L. :  faces  visae  ardere  sub  astris, 
meteors,  0. — F  i  g.,  a  torch,  light :  facem  praeferre 
pudendis,  i.  e.  make  deeds  of  shame  conspicuous, 
lu. :  studii  me\,  guide,  0. :  adulescentulo  ad  libidi- 
nem  facem  praeferre.  —  A  torch,  fire,  fiame,  in- 
citement, stimidus,  cause  of  ruin,  destruction :  cor- 
poris facibus  inflammari  ad  cupiditates :  me  torret 
face  rautu&  Cti\&i»,  fiame  of  love,  H. :  dicendi  faces, 
fUumng  eloquence:  subicere  faces  invidiae  alicu- 
ius :  inde  faces  ardent  (a  dote),  lu. :  Antonius 
incendiorum,  instigator :  belli,  L. 

fe'^^lT^  fazo,  old  for  fecerim,  fScero;  see  facio. 

feadtui,  old  pcus.  for  factum  erit,  L. 

febrioula,  ae,  /.  dim,  [f ebris],  a  slight  fever : 
incipit:  febriculam  habere. 

febriouloana,  atfj.  [  febricula  ],  feverish,  sick 
of  a  fever :  scorturo,  Ct. 

febris,  is  {ace.  im  or  em ;  ahl.  I  or  e),/.,  a  fever: 
ootidiana,  T. :  febrim  habere :  febri  iactari :  febri 
carere :  in  febri :  in  febrim  incidere :  Febre  calere, 
IiL :  olim  domestica,  setAed,  lu. :   arida,  V. :   ter- 


tianae,  quartanae :  opella  forensis  Adducit  febrea, 
H. — P  e  r  s  o  n.,  the  goddess  Fever. 

februa,  drum,  n.,  expiatory  rites,  offerings  for 
purification,  0. — A  festival  of  purification,  eels- 
brated  FAruary  15^A,  0. 

Febmarius,  adj.  [  februa  ],  of  purifying,  of 
expicUion :  mensis,  the  month  of  the  Februa,  Feb- 
ruary, C. :  Nonae,  of  February,  C,  S. 

feoula,  see  faecula. 

feoonditas,  fttis,  /  [  fecundus  ],  fruitfulness, 
fertility,  fecundity:  terris  fecunditatem  dare: 
agrorum:  mulieris.  —  Person.,  the  goddess  Fer- 
tUity,  Ta. — F  i  g.,  of  style,  luxuriance. 

feotindo,  — ,  — ,  ftre  [fecundusjL  to  make  fruit' 
fui,  fertilize :  Aegyptum  haren&,  V. 

feotmduB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [  FEY-  ], 
fruitful,  fertile, productive  :  fit  multo  terra  fecun- 
dior :  tellus,  V. :  feoundissima  studia,  Ta. :  fron- 
dibus  ulmi,  V. :  lepus,  H. :  sue  .  .  .  nihil  genuit 
natura  feoundius :  Amathus  metallis,  0.  —  Rich, 
abundant,  abounding,  overfiowing,  teeming :  calices, 
H. :  legere  fecundis  coUibus  herbas,  0.:  fecunda 
poenis  Viscera  (Tityi),  i.  e.  ever  renewed,  V. — 
Making  fruitful,  fertuixing :  imber,  V. :  dextra, 
0.  —  F  i  g.,  fruitful,  fertile,  prolific,  teeming,  pro- 
ductive, abundant:  pectus:  labor  fecundior,  lu. : 
gens  latrociniis,  Ta. :  culpae  saecula,  H. 

fel,  fellls,  n.  f  cf.  x<5^0C  ]»  ^  gall-bladder,  gall, 
bile:  Pectora  feile  vireDt,0. :  gallinacenm:  exar- 
serat  atro  Felle  dolor,  i.  e.  rage,  V.  —  F  i  g.,  bitter- 
ness, animosity,  Tb.  —  Poisonous  liquid,  poison : 
vipereum,  0. :  veneni,  V. 

files  or  faeles,  is,/.  [FEY-],  a  eat:  faelem 
violare :  Fele  soror  Pboebi  latuit,  0. 

felioisaime,  sup.  of  feliciter. 

felioltao,  &tis,/.  [1  feWx],  fertility,  happiness, 
felicity,  good -fortune,  luck:  in  summo  impera- 
tore  inesse  felicitatero  :  incrediblli  felicitate,  by  a 
wonderful  piece  of  luck,  Ce. :  non  modo  sapien- 
tiae,  sed  etiam  felicitatis  esse:  rerum  gestarum, 
Cs. :  nisi  felicitas  in  sooordiam  vertisset,  Ta. :  bo- 
nae  Felicitates,  T. :  incredibills  huic  urbi  felici- 
tates adferre. — P  e  r  s  o  n.,  Oood  Fortune. 

felioiter,  adv.  with  comp.  and  sttp.  [felix],/rui^ 
fully,  abundantly:  illic  veniunt  felicius  uvae,  Y. 
— Auspiciously,  fortunately,  favorably :  ut  ea  res 
mihi  bene  atque  feliciter  eveniret. — Luckily,  hap- 
pily, successfully:  vivere:  navigare:  audet,  H. : 
ob  ea  feliciter  acta,  S. :  dictum  '  feliciter,*  congrat- 
ulations offered,  lu. :  ossa  felicius  quiescant,  0. : 
bella  felicissime  multa  gessit. 

feliz,  Icis  (abl.  Id,  once  Ice,  C),  adj.  with  comp. 
and  sup.  [VEV-'l,  fruitful,  pt-oductive:  arbor,  L.: 
rami  Feliciores,  H. :  Massica  Baccho,  in  vines,  V. : 
felicior  regio,  0. :  Vimus,  feriilizitig,  V. — Bringlnj 


Digitized  by  V^OOQIC 


femella  8 

good'btck^  of  good  omen^  auttpicioua^  favorable^ 
propitunUy  jorturuUe^  prosperous^  felicitotu :  dies, 
T. :  quod  tibi  mihique  sit  felix,  redeo,  L. :  oroen, 
0. :  Sis  boDUS  o  felixque  tuis !  V. :  sententia,  0. : 
(dies)  ponere  Titem,  V. — Lucky^  f^yppy^  foriwtuUty 
prosperous^  successful :  hominem,  T. :  Polycratem 
felicem  appellabant :  ab  omni  laude  felicior :  feli- 
cissimus  omnium,  S. :  exercitus  magis  strenuus 
quam  felix,  S. :  morte,  V. :  tempora,  lu. :  arroa, 
victory^  V. :  roftluin,  wholesome^  V. :  Yobis  comim- 
pendi's,  successful^  L. — P  o  e  t :  o  te  cerebri  Feli- 
cem I  H. :  dies  operum,  V. :  felicior  Unguere  tela, 
successful  ifty  V. 

femella,  ae,  /.  dim.  [femina],  a  young  femaUt 
girl,  Cc 

(femen),  inis ;  see  femur. 

femina,  ae,  /.  [  FE-  ],  a  female,  woman :  pri- 
maria,  lady,  T. :  pudicissima:  decreta  super  iu- 
gandis  Feminis,  H.:  variura  et  mutabilc  semper 
Femina,  V. :  feminft  duce  exurere  coloniam,  Ta. : 
tu  mihi  femina  semper,  i.  e.  unmanly,  0. :  reparata 
est  femina,  the  female  sex,  O.  —  Of  beasts :  aliae 
mares,  aliae  feminae  sunt :  dabitur  femina  tauro, 
0. :  femina  anguis. 

femineus,  adj.  [femina],  of  a  woman,  woman- 
Iv,  feminine,  female :  manus,  C.  p<>et :  aors,  sex, 
0. :  stirps,  O. :  vox,  0. :  plungores,  V. :  femineo 
Marte  cadendus,  by  a  woman's  hand,  0. :  cupido, 
for  a  woman,  0. :  Kalendae,  i.  e.  the  first  of  March 
(the  Matronalia),  Iu. :  eeroma,/or  teomen^s  fise, 
Iu. —  Womanish,  effeminate,  unmanly :  volnus,  0. : 
amor  praedae,  V. 

femnr,  oris  or  inis,  n.,  the  thigh,  upper  part  of 
the  thigh:  frons  non  percussa,  non  femur:  utrum- 
que  femur  tragulft  traicitur,  Cs. :  Et  corpus  quae- 
rens  femorum,  0. :  stipites  feniinis  crassitudine, 
Gs. :  ocius  ensem  Eripit  a  femine,  V. 

fenebrls,  see  faen-.        fener-,  see  faener-. 

fenestra,  ae,/.  [1  FA-],  an  opening  for  light, 
window:  fenestrarum  angustiae:  bi fores,  0. : 
iuncta,  dosed,  H. :  patulae,  0.:  animi,  i.  e.  the 
senses.  —  An  opening,  loophole,  breach,  orifice : 
fenestrae  ad  tormenta  mittcnda,  Cs. :  ingentem 
lato  dedit  ore  fenestram,  a  breach,  V. :  moUes  in 
aure  fenestrae,  i.  e.  holes  for  rings,  Iu. — Fig.,  an 
entrance,  admission,  oppoHunity,  inlet,  occasion: 
ad  nequitiem,  T. 

fennm,  fenna,  see  faen-. 

fera,  ae,/.  [  ferus],  a  wild  beast,  wild  animal: 
leo  atque  aliae  ferae,  S. :  multa  genera  ferarun, 
Gs. :  formidulosae,  H. :  fera  saevit,  the  sea-monster, 
0. :  laqueis  captare  feras,  wild  birds,  V. 

(feradter),  adv.  [fertix'l  fruitfully.  — On\y 
eomp. :  feracius  renata  urbs,  L. 

feralia^  e,  acfj.  [I  FER-],  of  a  funeral,  of 


K)  feriatUB 

funeral  riles,  of  the  dead,  funereal :  munera,/or 
the  dead,  0. :  cupressus,  v. :  vittae,  0. :  carmen, 
V. :  umbra,  as  of  death,  Ta. :  papilio  ( often  on 
tombs,  as  symbol  of  the  soul ),  0. :  dies,  of  the 
festival  of  Oie  dead  (celebrated  in  February),  0. — 
Neui,plur.  as  subst,  the  festival  of  the  dead  (on  the 
17th  or  2l8t  of  February ),  C,  L.,  0.— Deadly, 
fatal,  dangerous :  dona,  0. 

feraz,  ftcis,  adj.  with  eomp.  and  sup  [1  FER-1, 
fruit-bearing,  fruitful,  fertile,  productive,  abouna- 
ing:  campus:  agri,  Gs. :  segetes, H. — Abounding 
in,  productive  of:  Iberia  venenorum,  H. :  Pepa- 
rethos  olivae,  0. :  Ilia  (terra)  ferax  oleo  est,  V. — 
F  i  g.,  rich,  fertile, fruitful:  feracior  in  phllosophiA 
locus :  nihil  est  feracius  ingeniis :  prolis  lex,  H. 

feroulnm,  n.  [  1  FER-  ],  a  meofu  of  carrying, 
frame,  barrow,  titter,  bier:  spolia  fabricato  ad 
id  apte  ferculo  gerens,  L.:  pomparum  fercula, 
buiU  for  processions :  triumphalia. — A  dish,  msts, 
course:  Multa  de  magna  oenft,  H. :  fercula  septem 
cenare,  Iu. 

fere,  adv.  [8  FER-],  dosely,  quite,  entirely,  fuUy^ 
altogether,  just:  graudicula,  T.:  ornatus  fere  mill- 
taris,  ^te :  paria  esse  fere  peccata,  H. :  lamque 
fere,  just  at  this  time,  V. :  tum  fere. — Of  time,  tit 
general,  usually,  commonly,  mostly:  ruri  fere  Se 
continebat,  T. :  Fit  fere,  ut,  etc. :  quod  fere  liben- 
ter  homines  id,  quod  volunt,  credunt,  Gs. :  Nigra 
fere  terra,  V. :  quod  non  fere  ante  auctumnum 
solet,  etc.,  not  usually,  Gs. :  non  sunt  vitiosiores, 
quam  fere  plerique,  qui,  etc. — Of  degree,  nearly, 
almost,  well-nigh,  within  a  little,  for  the  most  part, 
about :  abhinc  mensis  decem  fere,  T. :  quinta  fere 
hora :  terti&  fere  vigilift,  Gs. :  meus  fere  aeqoalis : 
totius  fere  Galliae  legati,  Cs. :  fere  omnes,  Gs. : 
mihi  fere  satis  est  quod  vixi :  tantum  fere,  almosi 
only:  hoc  fere  ab  reliquis  differunt,  quod,  chiefly, 
Cs. — With  negatives,  scarcely,  hardly:  nee  rei  fere 
sane  amplius  quicquam  fuit,  T. :  nemo  fere  saltat 
sobrius :  (Catone)  erat  nemo  fere  senior. 

ferenduB,  P.  of  fcro. 

ferentariua,  I,  m.,  a  class  of  light-^xrmed  troops. 
—Sing,  collect.,  Ta.— fYur.,  S. 

Ferentinnm,  I,  n.,  a  small  town  of  Latiumt 
Ferentinura  ire,  i.  e.  to  an  obscure  village,  H. 

Feretrlua,  I,  m.  fferetrum],  god  of  trophies,  a 
surname  of  Jupiter,  L. 

feretnim,  T,  n.  [1  FER],  a  litter,  bier  (for  dis- 
play in  a  procession) :  pars  mgenti  subiere  feretro, 
V. :  feretrum  parabant,  0. 

feriae,  arum,  /.  [FES-],  days  of  rest,  holidays, 
festivals:  decrevit  habendas  triduum  ferias:  La- 
tiiiae,  C8. :  forenses. — Peace,  leisure  :  longae,  H. 

feriatus,  adj.  [  feriae  ],  keeping  holiday,  unoc- 
cupied, idle:  Deus:  a  negotiis  publiois:  male 
Troes,H. 


Digitized  by 


Google 


ferlQits 


821 


faro 


le]inii%  <u^»  [  fera  ],  of  wild  anim€Us .-  voltus, 
0. :  caro,  Mitrion,  gatne^  SL :  vellera,  0. :  lac,  V. : 
ID  ferinas  ire  domos,  i.  e.  bodies^  0. — As  aubtt.  /., 
thejimh  of  wild  aninuiU^  .^om^i  V. 

feriOb  — ,  — ,  Ire  [2  FKR-],  to  ttrike,  smite,  beat, 
knoek,  cut,  thnut,  hit :  velut  si  re  ver&  feriant,  H. : 
oomu  ferit  ille,  butt»,  V. :  alqm :  parietem :  mu- 
ram  arietibus,  batter,  8. :  oalce  feritur  aselli,  0. : 
mare,  Y. :  frontem,  beat  the  brow,  i.  e.  be  provoked: 
Sablimi  sidera  vertioe,  hit,  towh,  H. .  his  spectris 
etiam  si  oouli  possent  feriri,  etc. :  feriuntque  sum- 
moB  Fulmina  montes,  H. .  tabulae  laterum  feriun- 
tar  ab  undis,  O  Sole  radiis  feriente  cacumiDa, 
0. :  ferit  aethera  clamor,  V. — To  kill  by  Uriking, 
give  a  death-blew,  day,  kill:  hostem  :  (cum)  securi, 
beh&idi  telo  orantem  multa,  Y. :  te  (roaritum),  H. : 
leonem,  8  •  Frigore  te,  t  a  cu/  you  dead,  H. — To 
tUntghter,  offer,  sacrifice:  agnam,  H. :  porcum,  L. 
( old  form. ).  —  With  foedm,  to  make  a  compact, 
coffenant,  enter  tnto  a  treaty  ( because  a  sacrifice 
was  offered  to  confirm  a  covenant ) :  is,  quicum 
foedus  feriri  in  Gapitolio  viderat :  amorum  turpis- 
iimorum  foedera  ferire, /orm  illicit  cotinectioru: 
longit  opes  foedusque  ferit,  Y. — F  i  g.,  to  strike, 
rea^  affect,  impress :  multa  In  vita,  quae  fortuna 
feriat  •  verba  palato,  coin,  H. ;  binis  aut  temis  fe- 
rire verbis,  m4iie  a  hit. — To  cozen,  cheat,  gull,  trick 
(oolloq.) :  Geta  Ferietur  alio  munere,  T. 

ferltasi  4ti8,  /.  [  ferns  ],  wildness,  Jierceness, 
roughness :  beluae :  tauri,  0  :  niroiuro  feritatis  in 
illo  ^t,  0. :  ex  feritate  ad  iustitiam  transducere ; 
insita,  Ta. :  neque  ipse  manOa  feritate  dedisset, 
v.— Of  places:  Scythici  loci,  0. 

ferme,  adv.  [for  *  ferimd,  sup  of  fere],  closely, 
quite,  entirely,  fully,  altogether ^  just,  iam  ferme 
moriens  me  vocat,  ju^  dying,  T. :  quod  ferme  di- 
ram  in  tempus  cecidere  Latinae. — Of  time,  in  gen- 
eral, usually,  commonly:  parentum  iniuriae  Unius 
modi  sunt  ferme,  T. :  quod  ferme  eveuit :  inculta 
ferme  vestiuntur  virgultis,  L. — Of  degree,  nearly, 
almost,  wdUtigh,  about :  ferme  eadem  omnia,  quae, 
etc,  T. :  pars  ferme  dimidia,  L. :  aberat  mona  ferme 
milia  viginti,  8. — With  a  negative,  hardly,  scarce- 
ly: hoc  non  ferme  sine  magnis  principura  vitiis 
evenit:  neo  ferme  res  antiqua  alia  est  nobilior, 
L. :  at  eo  nihil  ferme  quisquam  addere  posset 

fermentimi,  I,  n.  [FYR-],  a  means  of  fermen- 
tation, yeast :  panis  nullo  fermento,  Ta.  —  A  fer- 
mented drink,  malt  liquor,  beer,  Y. — F  i  g.,  a  provo- 
cation: istnd  Fermentum  tibi  habe,  i.  e.put  (hat 
in  your  pipe,  lu. 

liero,  toll!  (tetnll,  T.,  a.),  l&tus,  ferre  [1  FER- ; 
TAL-l,  to  bear,  carry,  support,  lift,  hold,  take  up . 
aliqnid,  T. :  arma,  Os. :  sacra  lunonis,  H. :  cada- 
ver umeris,  H. :  Pondera  tanta,  0. :  oneri  ferendo 
cat,  Me  to  carry,  0. :  pedes  ferre  recusant  Corpus, 
H. :  in  Capitolium  faces :  ventrem  ferre.  to  be  preg- 


nant, h. :  (eum)  in  oculis,  to  hold  dear. —  To  carry, 
take,  fetch,  move,  bear,  lead,  conduct,  drive,  direct . 
pisciculoB  obolo  in  ceoam  seni,  T. :  Caelo  supinaa 
mantis,  raisut,  H. :  ire,  pedes  quocumque  ferent, 
H. :  operta  lectic&  latus  per  oppidnm :  signa  ferre, 
put  in  motion,  \.  e.  march,  Cs. :  hue  pedem,  come, 
T. :  pedem,  stir,  V. :  ferunt  sua  flamina  classem, 
Y.:  vagos  gradus,  0. :  mare  per  medium  iter, 
pursue^  Y. :  quo  ventus  ferebat,  drove,  Cs. :  vento 
mora  ne  qua  ferenti,  L  e.  when  it  should  blow,  Y. : 
itinera  duo,  quae  ad  portum  ferebant,  led,  Cs. :  si 
forte  eo  vestigia  ferrent,  L. :  corpus  et  arma  tu- 
mulo,  Y.  —  P  r  o  V. :  In  silvam  non  ligna  feras, 
coals  to  Newcastle,  H. — With  se,  to  move,  betake 
oneself,  hasten,  rush :  mihi  seee  obviam,  meet :  me 
tempeatatibuB  obvium:  maenft  se  mole  ferebat, 
Y. :  ad  eum  omni  studio  incitatus  ferebatur,  Cs. : 
alii  perterriti  ferebantur,  fled,  Cs. :  pubes  Fertur 
eqiiis,  Y. :  (fera)  supra  venabula  fertur,  springs^ 
Y. :  quocumque  feremur,  are  driven :  in  eam  (tel- 
lurero)  feruntur  pondera :  Rhenus  per  finis  Nan- 
tuatium  fertur, ^/fotM,  Ca. — P  r  a  eg  n.,  to  carry  off, 
take  by  force,  snatch,  plunder,  spoil,  rouage:  ra- 
piunt  inoensa  feruntque  Pergama,  Y. :  puer  fertur 
equis,  Y.  —  To  bear,  produce,  yield :  quae  terra 
f ruges  ferre  possit :  flore^  terrae  quem  ferunt,  H. 
— To  offer,  bring  (as  an  oblation):  Sacra  matri, 
Y..  tura  superis,  0. — To  get,  receive,  acquire,  ob- 
tain, earn,  win:  donum,  T. :  fructQs  ex  aese :  par- 
tem praedae :  crucem  pretium  sceleris,  lu. :  Plus 
poscente,  H. — F  i  g.,  to  bear,  carry,  hold,  support : 
vina,  quae  vetustatem  ferunt,  i.  e.  are  old:  Scripta 
vetustatem  si  ferent,  attain,  0. :  Insani  sapiens 
uomen  ferat,  be  called,  H. :  finis  alienae  personae 
f  erendae,  bearing  an  assumed  character,  L. :  secun- 
das  ( partis ),  support,  i.  e.  act  as  a  foil,  H. — To 
bring,  take,  carry,  render,  lead,  conduct :  mi  auxi- 
lium,  brifM  help:  alcui  subsidium,  Cs. :  condicio- 
nem,  proffer,  Cs. :  matri  obviae  oomplexum,  L. : 
fidem  operi,  procure,  Y. :  mortem  illis :  ego  studio 
ad  rem  p.  latus  sum,  S. :  numeris  fertur  (Pindar) 
solutis,  H. :  laudibus  alquem  in  caelum,  jDrawe: 
(rem)  supra  quam  fieri  possit,  magnify :  virtutem 
ad  caelum,  S. :  in  mains  incertas  res,  L.  —  To 
prompt,  impel,  urge,  carry  away:  crudelitate  et 
scelere  ferri,  be  carrkd  away:  furiatA  mente  fere- 
bar,  Y. :  quo  animus  fert,  indknation  leads,  S. ;  si 
maxime  animus  ferat.  S. :  fert  animus  dicere,  im- 
pels,  0. —  To  carry  off,  take  aiaay,  remove:  Omnia 
fert  aetas,  Y. — With  se,  to  carry,  conduct:  Quem 
sese  ore  ferens  I  boastina,  Y. :  ingentem  sese  cla- 
more,  paraded,  Y. — To  bear,  bring  forth,  produce : 
haec  aetas  oratorem  tulit :  tulit  Camillum  pauper- 
taa,  H. — To  bear  away,  win,  carry  off,  get,  obtain, 
receive :  omnium  iudicio  primas :  ex  Etruscft  civi- 
tate  victoriam,  L. :  laudem  inter  suoe,  Cs. :  centu- 
riam,  tribQa,  get  the  votes:  Omne  tulit  punctura, 
H. :   repulaam  a  populo,  experience:  Haud  inpi'ne 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fero  8J 

feres,  eteape,  Q.—Tb  bear,  support,  meet,  experience, 
take,  put  up  with,  suffer,  tolerate,  endure :  alciua 
desiderium :  voltum  atque  aoiem  oculonim,  Cs. : 
multa  tulit  fecitque  puer,  H. :  iniurias  civium,  N. : 
quem  ferret,  si  parentem  non  ferret  suom  ?  brook, 
T. :  tui  te  diutius  non  f  erent :  dolores  f  ortiter : 
iniurias  tacite :  rem  aegerrume,  S. :  tacite  eius 
verecundiam  non  tulit  senatus,  quin,  etc.,  i.  e.  cUd 
not  let  it  pass,  without,  etc.,  L. :  servo  nubere  njm- 
pha  tuli,  0. :  moleste  tulisti,  a  me  aliquid  factum 
esse,  etc :  grayissime  ferre  se  dixit  me  defendere, 
etc. :  non  ferrem  moleste,  si  ita  accidisset :  casuro 
per  lamenta,  Ta. :  de  Lentulo  sic  fero,  ut  debeo : 
moleste,  quod  ego  nihil  facerem,  etc. :  cum  mulicr 
fleret,  homo  ferre  non  potuit :  iratus  atque  aegre 
ferens,  T. :  patior  et  ferendum  puto:  non  tulit 
Alcides  animis,  control  himself,  V.— Of  feeling  or 
passion,  to  bear,  experience,  disclose,  show,  exhibit : 
dolorem  paulo  apertius:  id  obscure:  baud  clam 
tulit  iram,  L.  —  In  the  phrase,  Prae  se  ferre,  to 
manifest,  profess,  show,  display,  dedare:  cuius  rei 
facultatem  secutum  me  esse,  prae  me  fero :  noli, 
quaero,  prae  te  ferre,  vos  esse,  etc. :  speciem  dolo- 
ris  voltu  prae  se  tulit,  Ta. — Of  speech,  to  report, 
relate,  make  known,  assert,  celebrate,  say,  tell :  haec 
omnibus  ferebat  sermonibus,  Cs. :  pugnam  laudi- 
bus,  L. :  quod  fers,  cedo,  say,  T. :  quae  nunc  Sa- 
mothracia  fertur,  is  called,  V. :  si  ipse . . .  acturum 
se  id  per  populum  aperte  ferret,  L. :  homo  ut 
ferebant,  acerrimus,  as  they  said:  si,  ut  fertur,  etc., 
as  is  reported:  non  sat  idoneus  Pugnae  ferebaris, 
were  ticcounted,  H. :  utcumque  ferent  ea  facta  mi- 
nores,  wiU  regard,  V. :  hunc  inventorem  artium 
ferunt,  ihey  call,  JOs. :  multa  eius  responsa  acute 
ferebantur,  were  current :  quem  ex  flyperboreis 
Delphos  ferunt  advenisse :  qui  in  contione  dixisse 
fertur. — Of  votes,  to  cast,  give  in,  record,  uau.  with 
suifragium  or  sententiam:  de  me  su£Fragium: 
sententiam  per  tabellam  (of  judges) :  aliis  audien- 
tibus  iudicibus,  aliis  sententiam  ferentibus,  i.  e. 
passing  judgment,  Cs. :  in  senatu  de  bello  senten- 
tiam.--Of  a  law  or  resolution,  to  bring  forward, 
move,  propose,  promote :  legem:  lege  latft:  nihil 
erat  latum  de  me :  de  interitu  meo  quaestionem : 
rogationes  ad  populum,  Cs. :  te  ad  populum  tulis- 
se,  ut,  etc.,  proposed  a  bill:  de  iato  foedere  ad  po- 
pulum :  cum,  ut  absentis  ratio  haberetur,  fereba- 
mus.  —  Impers. :  Iato  ad  populum,  ut,  etc,  L. — 
With  iudicem,  to  offer,  propose  as  judge:  quem 
ego  si  ferrem  iudicem,  etc. :  iudicem  iWi, propose  a 
pidge  to,  i.  e.  go  to  law  with,  L. — In  book-keeping, 
to  enter,  set  dovm,  note:  minus  quam  Verres  illi 
expensum  tuleric,  etc.,  i.  e.  set  down  as  paid. — To 
require,  demand,  rettder  necessary,  allow,  permit, 
suffer :  dum  aetatis  tempus  tulit,  T. :  si  tempus 
ferret :  incepi  dum  res  tetulit,  nunc  non  fert,  T. : 
graviora  verba,  quam  nature  fert :  sicut  hominum 
religiones  ferunt :  ut  aetas  ilia  fert,  as  is  usual  at 


3  ferrugo 

that  time  of  life:  si  ita  comraodum  vestrum  fert' 
si  vestre  voluntas  f  eret,  if  such  be  your  pleasure : 
uti  fors  tulit,  S. :  natura  fert,  ut,  etc 

ferooia,  ae,/.  [ferox],  wildnes8,fierceness,  spirit^ 
courage,  bravery:  iuvenum :  Romana,  L.:  ferociam 
animi  in  voltu  retinens,  S. :  equi,  Ta. — Barbarity, 
ferocity:  intoleranda:  gladiatoris. 

ferooitas,  itis,  /.  [  ferox  ],  wildness,  fierceness, 
courage,  spirit,  intrepidity :  equi  ferocitate  exsul- 
tantes. — I\erceness,  barbarity,  ferocity,  fury :  tua : 
Troianorum. 

ferdoiter,  adv.  with  comp.  and  sup.  [  ferox  ], 
courageously,  valsrously,  bravely:  facta  in  bello, 
L. :  ferocius  decemunt,  S. :  ferocius  adcucurrere, 
Ta. :  ferocissime  pro  Romanft  societate  stare,  L. — 
Fiercely,  savagely,  insolently:  dicta:  dictae  sen* 
tentiae,  L. :  paulo  ferocius  (exagitatus). 

Ferdnia,  ae,  /.  [Sabine],  an  early  Italian  god- 
dess of  groves  and  fountains,  patroness  of  f reed- 
men,  L.,  v.,  H.,  Ta. 

ferox,  dcis,  adj.  with  comp.  and  sup,  [2  FER-I, 
wild,  bold,  courageous,  warlike,  spirited,  brave,  gcU- 
lant,  fierce :  Eone  es  ferox,  quod,  etc.,  T. :  naturft, 
S. :  gens,  warlike :  Latium,  H. :  miles,  H. :  animi, 
S. :  bello,  Ta. :  ad  bellandum,  L. :  virtus,  Y. :  fe- 
rocisslmi  iuvenes,  L.  —  Savage,  headstrong,  fierce, 
insolent,  cntel :  Numidae  secundis  rebus,  S. :  viri- 
bus,  L. :  mentis,  0. :  scelerum,  Ta. :  stolide,  L. : 
serpens,  V. :  quibus  aetas  animusque  ferox  eret, 
S. :  patribus  ferox  esse,  haughty,  L. :  victoria  eos 
ferociores  reddit :  Aetas,  pitiless,  H. 

ferramenta,  drum,  n.  [ferrum],  implements  of 
iron,  tools  shod  with  iron,  irons :  agrestia,  L. :  pe- 
ditem  super  arma  ferrementis  onerere,  axes,  Ta. : 
bona,  swords :  ferramenta  Teanum  ferre,  tools,  H. : 
nulla  ferramentoruro  copia,  Cs. 

ferraria,  ae,/.  [ferrum],  an  iron-mine,  Cs.,  L. 

ferratas,  adj.  [  ferrum  ],  furnished  with  iron, 
iron-shod,  ironed:  Belli  postes,  V.:  orbes,  iron- 
bound  wheels,  V. :  hasta,  L. :  calx,  armed  with  a 
spur,  V. :  agmina,  i.  e.  in  armor,  H. — Plur.  m.  aa 
subst.,  harnessed  soldiers,  cuirassiers,  Ta. 

ferrena,  adj.  [  ferrum  ],  made  of  iron,  iron : 
clavi,  Cs. :  manQs,  Cj*.  :  anulus,  Ta. :  imber,  V. : 
ager,  i.  e.  glistening  with  weapons,  V. — F  i  g.,  hard, 
unfeeling,  hard-hearted,  cruel:  virtus:  quis  tarn 
f uit  ferreus  ? :  praecordia,  0. :  os,  shameless :  pro- 
les, i.  e.  the  iron  age,  C.  po6t. — Mrm,  fixed,  rigid, 
unyielding,  immovable:  in  patieiitift  laboris  cor 
pus,  L. :  vox,  Y. :  iura,  Y. :  Somnus,  i.  e.  death,  Y. 
decreta  Sororum,  0. 

ferrugineiia,  <w(/.  [  ferrugo],  of  an  iron  gray 
color,  dusky:  cymba,  V. :  hyacinthi,  Y. 

ferrngo,  inis, /.  [ferrum],  iron -rust,  the  color 
of  ironrust,  dark-red,  dark-chestnut,  dusky  color : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fyXXUBOL  8 

▼iridis  femigine  barba,  0. :  obscuri  tinctae  f erni- 
gine  habeoae,  0. :  Sol  caput  obscurft  nitidum  fer- 
nigine  texit,  ghom^  V. :  Hibera,  purple^  V. 

fermm,  l,  n.,  ircn^  C,  Cs.,  H. — P  o  e  t. :  gerere 
ferram  in  pectore,  i.  e.  crudty^  0. :  durior  ferro, 
0. :  de  duro  est  ultima  (  aetas )  ferro,  0. :  f erro 
duravit  saecula,  H.  —  An  iron^  tool  of  irotk,  iron 
implement:  ferro  proecindere  campum,  plough- 
thare^  O. :  ferro  soindimus  aequor,  V. :  ferro  miti- 
get  agrum,  axe,  H. :  Petita  ferro  belua,  dart,  H. : 
aduncum,  arrow-head,  0. :  hastae  brevi  ferro,  head, 
Ta. :  Dextra  tenet  ferrum,  itglue,  0. :  longoa  ferro 
resecare  eapillos,  ehears,  0. :  foedare  crinis  Vibra- 
tos calido  ferro,  curling  -  irons,  Y . :  stridor  fern 
tractaeque  catenae,  iron  chain,  V. — A  sword:  fer- 
ro iter  aperiundum  est,  S. :  aut  ferro  aut  fame 
interire,  Os. :  uri  Tirgis  ferroque  necari,  H. :  ferro 
inter  se  comminus  decertare:  cemere  ferro,  Y.: 
ferro  regna  lacessere,  with  war,  Y. :  huic  urbi  ferro 
ignique  minitantur,  i.  e.  with  fire  and  sword:  fe- 
runt  ferrumque  ignemque  In  Danaas  classes,  0. : 
igni  ferroque. — Fig.,  the  age  of  iron:  ad  ferrum 
venistis  ab  auro,  0. 

fertill^  e,  a^.  with  eomp.  and  sup.  [1  FER-], 
Asia :  ager,  S. :  terra,  L. 


fpiitful^  fertile :  Asia :  ager,  S. :  terra,  L. :  arbos, 
V. :  Bacchus  (i.  e.  vinumV  H. :  fertilior  seges,  0. : 
iuvencis  seges,  by  the  laoors  of,  V. :  serpens,  i.  e. 
the  Hydra,  producing  successive  heads,  0. :  dea, 
fartilizing  (i.  e.  Oeres),  0. :  fertilissima  loca,  Gs. : 
ubere  campus,  V. :  agri  fructuum :  hominum  f ru- 
gumque  Gallia,  L. :  pedns,  productive,  0. 

fertilitas,  fttis,/.  [feriiWa],  fruitfidfiess,  fertil- 
ity, abundance :  agrorum:  loci,  Cs. :  (Rhea)  indo- 
luit  fertilitate  sua,  0. :  barbara,  i.  e.  of  the  Oriental 
women. 

ferula,  ae,/.  [2  FER-],  a  reed,  whip,  rod,  ferule, 
staff:  ferula  caedere,  H. :  manum  ferulae  subdu- 
oere,  lu. :  fenil&  ebrius  artfls  sustinet,  0. 

ferns,  adj.  [2  FEIMt  tf^t  untamed,  uncultivat- 
ed: beluae:  leones,  H. :  fruotQs,  V. — As  subst. 
m. :  hastam  in  fen  alvum  oontorsit,  of  the  horse, 
V. :  Pectebat  ferum,  the  stag,  V. :  ut  vidit  ferum, 
the  lion.  Ph. — M  e  t  o  n.,  of  places,  waste,  wild,  des- 
ert :  montes,  Y. :  silvae,  H. — F  i  g.,  wild,  rude,  un- 
cultivated, savage,  barbarous,  fierce,  cruel :  hostis : 
genus  hominum,  S. :  Nemo  adeo  ferus  est,  ut  non 
mitesoere  possit,  H. :  Britanni  hospitibus,  H. :  mo- 
res :  sibi  fera  sacra  parari,  death  by  sacrifice,  0. 

ferrefkotne,  adj.  \P.  of  ferTefacio],  made  hot, 
mdied,  red  hot,  hot :  piz,  Gs. :  iacula,  Gs. 

fervens,  entls,  adj,  with  comp.  and  sup,  [P.  of 
ferveo  ],  boiling  hot,  glowing,  burning,  singeing  : 
aqua :  fusili  ex  argillA  glai  <ies,  O. :  volnus,  smok- 
ing^ 0. :  voltus  modesto  Sanj^-uine,  lu. — F  i  g.,  hot, 
heated,  inflamed,  violent,  impetuous,  furimts  :  ani- 
mas  ferTCDtior:  rapido  forventius  amni  Ingenium, 


8  festinatio 

H. :  fenrens  ira  oculis,  sparkling,  0. :  mtro  fer- 
vens,  drunken,  lu. 

ferveo,  — ,— ,  fire  [FVR-],  to  be  boiling  hot, 
boil,  ferment,  glow,  steam  :  Quaecumque  immundis 
fervent  adlata  popinis,  U. :  stomachus  fervet  vino, 
lu. — To  be  in  a  ferment,  swarm,  throng,  surge: 
opere  omnia  semita  fenret,  V. :  fervent  examina 
putn  De  hove,  0. :  Fervet  opus,  is  hotly  pressed, 
V. — F  i  g.,  to  bum,  glow,  be  heated,  be  inflamed,  be 
agitated,  rage,  rave  :  usque  eo  fervet  avaritia,  ut, 
etc. :  Fervet  avaritia  pectus,  H. :  animus  tumidft 
fervebat  ab  irft,  0. :  equus  cui  plurima  palma  Fer- 
vet, shines,  lu. 

fervidne,  ocf/.  with  eomp.  and  (late)  sup. 
[FVR.],  glowing,  burning,  fiery,  fervid:  pars 
mundi  totft  naturft  fervida  est :  aestus,  sultry,  H. : 
aequor,  raging,  H.:  sidus,  H.:  fervidius  merum, 
H. :  diei  fervidissimum  tempus,  Gu. — Fig.^glow- 
*^9i  fi^fyy  ^If  vehement,  impetuous,  violent,  hasty  : 
florente  iuventA  Fervidus,  H. :  puer  (i.  e.  Gupido), 
H. :  Fervidus  ingenio,  0. :  mortis  fraternae  iri, 
Y. :  fervidi  animi  vir,  L. :  genus  dicendi :  fervi- 
dior  oratio :  Dicta,  V. 

fervo,  — ,  — ,  ere  [FVR-],  to  boU,  be  hot,  glow, 
rage,  blase  (old  or  poet,  for  ferveo) :  Quom  fervit 
maxime,  T. :  videbis  fervere  litora  flammis,  V. : 
hostem  Fervere  caede  nova,  V.  —  To  swarm,  be 
thronged,  be  in  a  ferment:  Marte  fervere  Leucaten, 
V. :  cum  litora  ^rvere  late  Prospiceres,  V. 

fervor,  Oris,  m.  [FVR-],  a  boiling  heat,  violent 
heat,  raging,  boiling,  fermenting :  mundi :  maris : 
mediis  fervoribus,  in  noontide  heat,  V. — F  i  g.,  lieat, 
vehemence,  ardor,  fury :  pectoris,  H. :  aetatis : 
oceani :  fervere  furentes,  V. :  icto  Accessit  fervor 
capiti,  i.  e.  intoxication,  H. 

FeBcinninna,  €u(j.,  of  Fescennia  (a  city  of 
Etruria):  acies,  V. :  versOs,  a  rude  form  of  dra- 
matic or  satiric  verse,  L. :  licentia  (i.  e.  of  the  Fe- 
scennine  verses),  H. 

fessno,  ac{j.  [2  FA-l,  wearied,  tired,  fatigued, 
exhausted,  worn  out^  weak,  feeble,  infirm :  opere  ca- 
strorum,  S. :  fessuro  inedift  recreare :  militia  co- 
hortes,  H. :  caede,  V. :  annis,  0. :  vomere  tauri, 
H. ;  Rubos  fessi  pervenimus,  H. :  fessi  rerum,  V. : 
ab  undis,  V. — Exhausted,  worn  out,  enf edited,  fee- 
ble: volnere  corpus,  L. :  Corporis  artQs,  sick,  fl. : 
vox  loquendo,  0. :  naves,  V. :  res,  misfortunes,  V. 

leBtinano,  antis,  €idj.  [P.  of  festino],  hasty,  in 
haste:  haec  festinans  scripsi  in  itinere. 

festinanter,  adv.  with  cotnp.  [festinans],  hasti- 
ly, speedVy,  quickly:  dictum:  festinantius agere, Ta. 

featinatio,  dnis,/.  [festino],  a  hastening,  haste, 
hurry,  despatch,  speed:  tanta :  mea  tarda,  Cu.: 
causae:  omni  festinatione  properare:  tempus  fe- 
stinationis  ah  oti :  ne  in  festinationibus  suscipia- 
n)us  nimias  celcritatcs. 


Digitized  by 


Google 


festino 


824 


fide 


festind,  ftvl,  fttus,  are  [f estinus],  to  hasten,  make 
haste,  be  in  haate^  hurry^  oe  ^ick:  quid  festinaa  ? 
T. :  dies  noctlsque,  S. :  omnibus  modis,  S. :  plura 
scripsissem,  nisi  tui  festinarent:  quaestOs  sui 
causft :  Festinate,  viri,  V.  —  7b  make  haate  with^ 
hasten^  hurry,  accelerate,  drive,  do  speedily :  migra- 
re :  abire,  S. :  ultum  ire  iniurias,  S. :  aram  Ck>nge- 
rere  arboribus,  V. :  ni  id  festinaret,  S. :  ad  bellum 
cuncU,  8. :  poenas,  H. :  iussa  Sibyllae,  promptly 
execute,  V. :  animo  cupienti  nihil  satis  festinatur, 
8. :  nee  virgines  fe^inantur,  are  not  married  early, 
Ta. :  festinatae  mortis  solacium,  premature,  Ta. : 
Yesila,  prepare  hasiUs/,  0.:  mors  gladiis  festinata, 
prematurely  inflicted,  lu. 

festinaa»  adj,  [FEX-],  hatty,  hastening,  in 
haste,  quick^  speedy:  cursu  festinus  anhelo,  0. : 
noctes  diesque,  V. 

festive,  adv,  [f estivus],  humorously,  facetious- 
ly, toittily :  agere  fabellam :  tradere  eleroenta  lo- 
quendi. — In  applause :  *  belle  et  festive.* 

festayitas,  a^is*/  [festiTus], good-fellowship, 
generosity :  patris,  T.  —  Of  speech,  humor,  pleas- 
antry, jocoseness :  oratio  festivitate  oonditior:  his 
festivitatibus  abutitur,  witticisms. 

festavus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [festus], 
agreeable,  pleasing,  pretty:  poema:  copia  libro- 
rum,  a  fair  nuSnber. — Jovial,  jocose,  agreeable, 
dear :  quibus  (pueris)  nihil  potest  esse  f estivius : 
homo :  pater  festivissime !  T. :  caput,  T. — Humor- 
ous, pleasant,  witty :  sermo:  acroama. 

festnm,  I,  n.  [festus],  a  holiday,  festival,  festal 
banquet, feast:  festum  profanare,  0. :  lovi  festum 
parare,  0. :  festis  Quinquatribus,  H. 

festus,  adi.  [FES-],  of  holidays,  festive,  festal, 
solann, joyful, merry:  dies:  tempus, H. :  sabbata, 
lu. :  corona,  0. :  f  rons,  Y. :  dapes,  H. :  loca,  Ta. 

fetialii,  e,  adjj.,  speaking,  negotiating,  of  an  em- 
bassy, diplomatic:  legatus,  L. :  caerimoniae,  L. — 
As  eubtt.  m.  (so.  sacerdos),  a  priest  of  the  diplo- 
matic corps,  who  made  declarations  of  war  atul 
treaties  of  peace,  L.,  C. — Of  the  diplomatic  college, 
ofthefetialprie^,fetitd:  ius:  caerimoniae,  L. 

fettdofl  (foet-),  adj.  [FAV-],  of  an  iU  smeU, 
stinking,  fetid:  os. 

fetor  (foet-),  Oris,  m.  [FAV-],  a  bad  smdl, 
stench:  Graecorum. 

fetiira  (not  foet-X  ae,/.  [FEV-],  a  bringing 
forth,  bearing,  breeding:  aetas  feturae  habilis,^ 
for  breeding,  V. :  Si  fetura  gregem  suppleverit, 
V.  —  Yottng,  offspring,  brood:  ubertas  feturae: 
minor,  0. 

1.  fetua  (not  foet-),  adj.  [FEV-],  filed  with 
young, pregnant,  breeding,  with  young:  Lenta  sa- 
lix  feto  pecori,  V. :  vol  pes,  H. — Fruitful,  produc- 
|fv< ;  t^rra  f nimbus :  loca  palustribi^s  undis,  0. — 


Filled, fdl:  machina  armi8,V. —  TTuUhas  brought 
forth,  newly  delivered,  nursing :  lupa,  V. :  Uxor, 
lu. — Plur.  f.  as  svbst. :  temptabunt  pabula  fetas, 
mothers  of  the  flock,  V. 

2.  fetus  (not  foet-),  Os,  m.  [FEV-],  a  bringing 
forth,  bearing,  hatching,  producing :  (bestiamm) 
in  fetu  labor:  quae  frugibus  atque  bacis  terrae 
fetu  prof unduntur.  —  Young,  offspring,  progeny, 
brood:  quae  (bestiae)  multiplicls  fetQs  procreant : 
oervae  lactens./aum,  0. :  CKermania  quoe  horrida 
parturit  FetQs,  the  German  brood,  H.  —  FnUt, 
produce:  meliores  fetfls  edere:  Nutriant  fetOs 
aquae,  H. :  mutatis  requiescunt  fetibus  mnra,  Y. : 
gravidi  (of  grapes),  0. :  Orescenti  (arbori)  adi- 
munt  fetOs,  V.  —  F  i  g.,  growth,  production :  ube- 
rior  oratorum :  animi. 

fi,  imper.  of  fio,pass.  of  fado. 

fibra,  ae,/.  [2  FID-],  a  fibre,  filament :  omnto 
radicum  fibras  evellere :  retunsaeradicis,  0. :  quid 
fibra  valeat,  accipio.  —  Entrails :  bidentes,  0. : 
Caesarum  bourn,  0. :  minaees,  ominous,  Y. 

fibula,  ae,  /.  [FIG-],  a  fastenina,  clasp,  buckle, 
pin,  latcJid,  brace,  brooch :  ubi  fibula  vestero  co«r- 
cuerat,  0. :  aurea,  L. :  fibula  crinem  Auro  inter- 
nectat,  Y. :  trabes  fibulis  distinebantur,  braces, 
Cs. :  tegumen  fibula  consertum,  Ta. 

fioedula  or  fic^Ua,  ae,/.  [ficus+ED-],  a  fig- 
pecker,  becafieo,  lu. 

fiote,  adv.  [^oius],feignedly,fieUti4msiy,/or  a 
pretence:  popul ares  esse :  reconciliata  gratia. 

fiotilis,  e,  ady.  [FIG-],  made  of  day,  earthen, 
futile:  figurae:  vasa.  —  Subst.  n.t  Omnia  fictili- 
bus  (ponunturX  earthen  vessels,  0. :  Fictilibus  ce- 
nare,  earthenware,  lu. :  deorum,  earthen  figures,  L. 

fictor,  Sris,  m.  [FIG],  a  moulder,  sculptor,  im- 
age-maker, statuary :  deos  eft  facie  novimus,  quft 
fictores  voluerunt :  fandi  fictor  Ulixes,  master  of 
deceU,Y. 

fictriz;  Icis,/.  [fictor],  a  shaper,  fashioner. 

fictum,  I,  n.  [/*.  of  fingo],  a  deception,  falsehood, 
fiction:  ficto  locutus,  8. :  flcti  tenax,  Y. :  Materia 
ncti,  0. :  ficta  Terum,  pretences,  H. 

fiotus  (finctus,  T.),  ac(f.  [R  of  &T\gp],feigned^ 
fictitious,  false :  si  vanura  aut  finctum8t,T. :  in 
amicitift  nihil  fictum  est:  in  re  fictft  (opp.  in  verft): 
imago,  O. :  di :  sox,  falsehood^  0. :  in  rebus  fictis ; 
geraitus,  0. :  ficto  pectore  fattir,  Y. — Of  a  person : 
pro  bene  sano  fictum  vocamu^,  false,  H. 

fioulnus,  adj.  [ficus],  of  (^fig-tree :  truncus,  H. 

ficus,  I  (Us,  lu. ;  abl.  fi«cti,  C,  H.),/.,  a  fig-tree: 
suspendisse  se  de  ficu. — A  fig :  fiscina  nconim : 
ex  fici  grano :  prima,  the  first  ripe  figs,  H. :  du- 
plex,  split,  H. 

(fide),  adv.  [  fid  us  ],  faithfully.  —  Only  swjp. : 
quae  fidissime  prop«inuntur, 


Digitized  by 


Google 


fidelis  S 

fidelia,  e,  ofj.  wiiii  comp.  and  sup.  [1  fides], 
tnuty^  truatvorihy,  /aith/uly  nncerc^  true :  medi- 
cti8,  H. :  catulis  ccrva  fidelibus,  H. :  sociis  multo 
fidelioribus  utimur:  fidelissima  coniunx:  mulieri 
vir,  T. :  quem  sibi  fidelem  arbitrabutur,  Cs. :  ani- 
mus in  dominutn :  in  amicos,  S. — As  tubst.  m.,  a 
truntif  permm,  cotifidant:  si  quem  tuorum  fidelium 
volet*. — Tmutworthy^  sure^  safe^  tnte^  itrong  ^rm^ 
durable :  ager :  navis  :  lorica,  V. :  con:»ilium : 
opera  Coromi  fideli,  Cs. :  silentium,  H. 

fidelitas,  fttie.  f.  [fidelid]  fuith/ulnets,  fiddity  : 
aroicoruro:  tua. 

fideliter,  adv.  with  comp.  [fidelis],  faithfully, 
trustily^  certaitdy,  honestly :  in  atnicitift  permancre, 
L. :  Tivere :  sua  antea  fideliter  acta,  S. :  retincnt 
oommis.«a  (aures),  H. :  pervit  fidelius  aeDjro,  0. 

fidens,  cutis,  adj.  [P.  of  lido],  coftJiutfU,  coura- 
gwuM^bold:  homo:  animus:  fidens  fer  pectus  in 
hostero,  V. :  animi,  V. :  anirao  et  viribus,  L. 

fldenter,  adv.  with  cowp.  [tidena],  covjiileittly, 
fearlfaly,  boldly :  confirmare :  fidentius  illi  re- 
s[K>n€ii88e. 

fidentia,  ae,  /.  [fidens],  confidence,  boldness,  C, 
lu. 

1.  fides,  gen.  (rare),  usu.  fide  (D.,  0.),  once  fid  el 
(Enn.  ap.  C),  once  fidei  (disyl.,  T.) ;  d^it.  fide,  S., 
H.,  fidei  (disyl.,  T.),  /.  [1  FID-],  trust,  faith,  con- 
fidenee,  reliance,  credence,  belief:  si  visis  fides  non 
estbabenda:  alcui  summam  omnium  rerum  fidem 
habere,  Gs. :  habebunt  verba  fidem,  si,  etc..  /if id 
aeeeptanee,  H. :  testimonio  fidem  tribuere :  ubi 
prima  fides  pelago,  as  soon  as  they  can  trust,  V. : 
orationi  adfert  fidem:  fidem  facit  oratio,  com- 
mands belief:  aliquamdiu  fides  fieri  non  poterat, 
Gs. :  vati  Si  qua  fides,  may  be  believed,  V. :  omni- 
bus abrogatur  fides:  imminuit  orationis  fidem: 
Multa  fidem  promissa  levant,  H. :  addat  fidem, 
ffivs  credence,  Ta. :  fac  fidem,  te  nihil  quaerere, 
etc,  evince:  fides  mi  apud  hunc  est,  nil  me  istius 
facturum,  T. — In  business,  credit :  cum  fides  tot& 
ItaliA  asset  angustior,  Gs. :  fides  de  foro  sublata 
erat:  fidem  abrogare,  L.:  fides  deficere  coepit: 
nisi  fide  staret  res  p.,  opibus  non  staturam,  L. : 
quorum  res  fidesque  in  manibus  sitae  erant,  i.  e. 
entire  resources,  S.  —  Me  ton.,  trustworthincm, 
faithfulness,  conscientiousness,  credibility,  hofiesfy, 
truth,  good  faith :  fundamentum  iustitiae  est  fi- 
des: fide  vestra  fretus:  homo  antiquft  virtute  ac 
fide,  T. :  prisca,  V. :  homo  sine  fii^e :  hinc  fides, 
illinc  fraudatio:  regni:  in  fide  manere,  Cs. :  Uhii 
experimento  fidei  conlocati,  because  of  their  tried 
fidelity,  Ta. :  praestare  fidem :  prodeie,  S. :  muui- 
re,  S. :  de  pace  cum  fide  agere,  L, :  periura  patri.^, 
perjured  faith,  H. :  omnem  tabularum  fidem  re- 
•ignare,  credibility:  fides  eius  rei  penes  auctores 
erit,  S. :  maiora  fide  gessit,  beyond  belief,  0. :  sc- 
^tis  certa  fides  meae,  faithfulness  (in  produc- 


»  fido 

tioti),  n. — Fulfilment,  faithfulness  (to  a  promise): 
Dicta  fides  sequitur,  0.:  promissa  Exhibuere 
fidem,  were  fulfilled,  0. :  en  haec  promissa  fides 
est?  the  fulfilment  of  the  oracle  f  V. — In  the  legal 
phrase,  ex  bona  fide,  or  ex  fide  bona,  in  good  faith, 
with  sincerity,  without  guile  ;  cf.  mala  fides,  decep- 
tion,  dishonesty .  —  Praegn.,  a  promise,  engage- 
ment, word,  assuratiee,  confirmation:  fidem  hosti 
datum  fallere :  inter  se  fidem  dare,  Cs. :  obligare 
fidem  voh'ia, plight  one'' s faith:  fidem  servare, Cs.: 
fides  iuris  iurandi  cum  hoste  'servanda :  fidem 
Buara  liberare,  perform  his  promise :  fidem  cxsol- 
vere,  L. :  fidem  amittere,  N. :  istius  fide  ac  potius 
perfidia  decepti:  quantum  mea  fides  studii  mihi 
Adfemt, plighted  word:  contioni  deinde  edicto  ad- 
didit  fidem,  confirmed,  L. :  fide  rerum  tradere,  with 
accurate  knowledge,  Ta. — A  promise  of  protection^ 
pledge  of  safety,  safe-conduct,  assurance,  guaranty, 
protection,  guardian  care :  fidem  ei  publicam  iussu 
senatQs  dedi :  si  fides  publica  data  esset,  S. :  pri- 
vaiim  praeterea  fidem  suam  interponit,  S. :  fide 
accept  I  a  legatis,  vim  abfuturam,  L. :  quaere  in 
cuius  fide  sint:  in  fidem  Achaeorum  castella  tra- 
dere, L. :  in  alicuius  fidem  ac  potestatem  venire, 
Cs. :  civitas  in  Catonis  fide  locata :  alqm  in  fidem 
suam  recipere:  iura  fidemque  Supplicis  erubuit 
(Achilles),  due  to  a  suppliant,  V. :  dcQm  atque  ho- 
minum  fidem  implorabis.  —  EUipt.,  in  exclama- 
tions :  Di  vostram  fidem !  by  the  protection  of  the 
god<<  I  for  heaven^s  sake  !  T. :  pro  deilm  fidem,  T. : 
pro  deorum  atque  hominum  fidem.  —  Person., 
Faith,  Truth :  Fidem  violare :  Cana,  V. :  albo  rara 
Fides  Velata  panno,  H. 

2.  fides,  is,/.,  a  chord,  string  (of  a  musical  in- 
strument); hence,  plur.,  a  stringed  instrumetU, 
lyre,  lute,  cithern:  voces,  ut  nervi  in  fidibus,  ita 
sonant,  ut,  etc. :  canorae,  V. :  fidibus  canere  prae- 
clare:  fidibus  Piacare  deos,  H. :  fidibus  discere: 
fidibusne  Latinis  Thebauos  aptare  modos,  i.  e.  to 
imitate  Pindaric  odes,  H. — In  sing.,  a  stringed  in- 
strument, lyre  (poet.) :  Sume  fidem,  0. :  Tela,  H. : 
si  blandius  moderere  fidem,  H. — A  cotuteUation, 
the  Lyre :  clara,  G.  poet. 

fidloen,  inis,  m.  [2  fides +  1  CAN-],  a  lute- 
player,  lyrist,  minstrel,  harper :  nobilis :  Latinus, 
lyric  poet,  H. :  Roman  ae  lyrae,  H. 

fidloina,  ac,  /.  [  fidicen  ],  a  female  lute-player, 
h/rist,  harpist,  T. 

fidioulae,  arum,  /.  dim.  [  2  fides  ],  a  small 
stringed  instrument^  small  lute:  sonaiites. 

Fidius,  I,  in.  [1  fides],  the  god  of  faith,  a  sur- 
name of  Jupiter,  0. — In  the  oath,  me  dius  fidius 
or  medius  fidius,  ellipt.  for  ita  me  dius  l'ldiu>« 
iuvet,  so  help  me  the  god  of  truth,  by  the  god  of 
truth. 

fido,  fisus  sum,  ere  [1  FID-],  to  trust,  confide, 
put  confidence  in,   rely  upon:   nostrae  causae; 

Digitized  by  V^OOQIC 


fidnoia 


826 


fingo 


nocti,  V. :  pestilentiae,  L. :  puer  sibi  fidens :  Hac 
(CynoBuri)  fidunt  duce:  ope  equio2S,0. :  pictis 
puppibus,  H.:  iuis  rebus:  fidis  enim  manare 
poetica  mella  Te  solum,  H. 

fidnda,  ae,  /.  [  fidus  ],  trust,  confidence,  reli- 
ance, (utturance:  fides  tua  fiduciam  commenda- 
tioni  nieae  tribuit,  S. :  humauis  quae  sit  fiducia 
rebus,  V.:  cuius  fiducift  provinciam  spoliaret: 
suarum  rerum,  in  hi»  fortune,  Cs. :  salutis,  <utur- 
ance,  L. :  vitae  nostrae,  0. :  voti,  Ta. :  unde  tanta 
fiducia  sui  victis,  L.:  Tu,  nostrarum  fiducia  rerum, 
prop,  0.  —  Self-confidence,  holdnew,  courage,  pre- 
tumption:  fiduciae  pleni  proficiscuntur,  Oa. :  ho- 
stis,  L. :  nimia,  N.  —  In  law,  a  deposit,  pledge, 
security,  pawn,  mortgage:  fiducia  accepts  .  .  . 
fiduciam  committere  alicui :  indicium  fiduciae. 

fiduciariaSy  a4j.  [  fiducia  ],  intrusted,  held  in 
trust:  urbs,  L. :  opera,  Cs. :  imperium,  Cu. 

fidaa»  adj.  with  comp.  and  sup.  [1  FID-],  trustg, 
trustworthy,  faithftU,  sure,  a'edthle:  ingenium: 
exercitus  sibi,  S. :  sodales,  H. :  ludex,  impartial, 
H. :  interpres,  H. :  fidiora  geuera  hominum,  L. :  ca- 
num  custodia:  fido  animo,  «/«M(/a«^,  L. :  (servum) 
domino  fidissimum,  L.:  Neo  tibi  fidam  promitte 
Lacaenam,  0. :  ne  quid  usquara  fidum  proditori 
esset,  no  faith  should  be  kept,  L. :  regina  tui  fidis- 
sima,  towards  you,  V.  —Sure,  certain,  safe,  trust- 
worthy :  aures,  0. :  spca  fidissima  Teucrttm,  V. : 
ensis,  trusty,Y, :  statio  male  fida  carinis,  V.:  Nox 
arcanis  fidissima,  0. 

figo,  fixl,  fixus,  ere  [FIG],  to  fix,  fasten,  drive, 
thrust  in, attach,  afflx,poet,  erect,  set  up:  mucrones 
in  cive :  clavum,  L. :  leges  in  Capitolio :  fixit  leges 
pretio  atque  refixit,  V. :  quam  crucem  servis  fixe- 
ras,  erected:  domos,  buiid,  Ta. :  feracis  plantas 
humo,  set,  V. :  Clavos  verticibus,  H. :  veribus  tre- 
mentia  (frusta),  fix  on  spits,  V. :  mucronem  tem- 
pore, 0.:  virus  in  venas  per  volnera,  injects: 
vestigia, /)/ante,V. :  arma  ad  postem  Herculis,  H.: 
clipeum  postibus,  V. :  spolia  fixa  domi  habere,  L. : 
luteum  opus  celsa  sub  trabe,  0. :  sedem  Cumis,  to 
fix  his  abode,  lu. :  in  virgine  voMtis,  fixes,  V. :  fixae 
cibo  pupulae,  H. :  oscula  dulcia,  V.  —  To  pierce 
through,  transfix,  pierce  :  hunc  Intorto  telo,  V. : 
Olli  fixo  stetit  hasta  cerebro,  V.:  aprum,  lu. : 
Figar  a  sagitta,  0.  — Fig.,  to  fix,  fasten,  direct, 
set:  alqd  animo:  nostras  intra  te  fige  querelas, 
lu. :  nequitiae  fige  modum  tuae,  H.:  mentem  om- 
nem  in  Milonis  consulatu :  mea  dicta,  take  to  heart, 
V. To  sting,  taunt,  rally:  alqm  maledictis. 

figultiB,  I,  m.  [FIG.],  a  potter,  lu. 

figura,  ae,/.  [FIG-],  a  form,  shape,  figure: 
nova  oris,  T. :  corporis  nostri :  hominis :  uri  sunt 
specie  et  figuri  tauri,  Cs. :  partim  figuras  Rettulit 
antiquas,  animal  forms,  0. :  muliebris :  navium, 
Cs. :  Morte  obitft  qualea  fama  est  voUtftre  figuras, 


phantoms,  Y,— Beauty:  fallax,0.:  oonfisa  figu- 
rae,  0.— F  i  g.,  a  quality,  kind,  form,  tAyU,  nature, 
manner:  optima  dicendi:  pereundi  mille  figurae, 
ways,  0. — I  n  r  h  e  t,  a  figure  of  speech,  ornament 
of  style:  dicendi:  tres  figurae  (oratiouis). 

figuratUB,  adj.  [P.  of  figuro], /orm«i,  shc^: 
boum  terga  ad  onus  accipiendum :  ita  corpus. 

figuro,  avi,  fttus,  are  [figura],  to  form,  fashion, 
shape:  se:  (mundura)  e&  form  ft,  etc. :  in  volucrts 
aniia,  0. — F  i  g.,  to  form,  train,  educate :  Os  pueri 
po^ta  figurat,  H. 

filia,  ae  (dat.  and  abl.plur.  filiabus,  or  filils),/. 
IFE-],  a  daughter:  fratria:  conlocatio  filiae:  matre 
filia  pulclirior,  H. :  virgo  filia :  auctus  est  fili&, 
Ta. :  pinus,  Silvae  filia,  H. 

filioatUB,  adj.  [filix],  adorned  with  fern:  pa- 
terae, i.  e.  toith  engraved  fern-leaves :  lances. 

fillola,  ae,/  dim.  [filia],  a  little  daughter :  sua: 
duce  filiola  Curionis  (of  an  effeminate  man). 

fOiolna,  I,  m.  dim.  [filius],  a  little  son. 

fDluB,  I,  m.  [FE-],  a  son:  erilis,  T. :  malor, 
minor,  L. :  maximus  natu,  Ta. :  Mard :  terrae,  L  e, 
an  unknown  man:  fortunae,  a  child  of  fortune, 
H. ;  cf.  gallinae  albae,  lu. :  filius  familias,  see  fa- 
milia. 

filix,  icis,/.,/em.'  filicum  manipli,  V. :  urenda 
(as  a  weed),  H. 

fnum,  I,  n.,  a  thread,  string:  Caeca  regens  file 
vestigia,  V. :  deducens  pollice  filum,  0. :  Candelae, 
wick,  lu. :  tineae,  0. :  sororum  trium,  the  thread 
of  fate,  H.,  v.,  0. — F  ro  v. :  Omnia  sunt  hominum 
tenui  pendentia  filo,  i.  e.  are  precarious,  0.  —  A 
fillet  of  wool  (on  a  priest's  cap),  priesfs  fillet :  ca- 
pite  velato  filo,  L. — A  string,  cord,  filament,  fibre  : 
lyrae,  0. :  croci,  i.  e.  stamen,  0. :  Fila  sectivi  porri, 
shreds,  lu.— Fig.,  of  speech,  texture,  sort,  quality, 
nature,  style:  munusculum  crasso  filo,  of  coarse 
texture:  argumentandi  tenue:  tenui  deducta  po§. 
mata  filo,  H. :  orationis  tuae. 

fimbriae,  ftrum,  /  [2  FID-],  ^ra,  shreds^ 
fringe:  cincinnoriim,  i.  c.  the  curled  ends. 

fimuB,  I,  m.  [FAV-],  a  reeking  substance,  dung^ 
manure  (only  stt^. ):  saturare  firao  pingui  sola, 
v.:  bubulus, L. :  immundus,  mire,  V. :  specQs  fimo 
onerare,  Ta. 

finctUBi  see  fictus. 

findo,  — ^fissus,  ere  [  2  FID-  ],  to  cleave,  split, 
part,  separate,  divide  .•  hoc  quasi  rostro  finditur 
Fibrenus :  rostris  terram,  V. :  tellus,  quam  Fin- 
dunt  flumina,  H. :  siti  arva:  partis  se  via  findit  in 
ambas,  V. :  lingua  In  partis  duas,  0. :  lignum,  V. 
— F  i  g.,  to  divuie  :  Qui  dies  mensem  Findit,  H. 

fine,  abl.  of  finis. 

fingo,  finxl,  fictus,  ere  [FIG-],  to  touch,  handle. 


Digitized  by  V^OOQIC 


fioiens 


327 


fiime 


atroke^  touch  genUy:  corpora  linguS,  Y.:  man  as 
manibiis,  0.  —  To  form^  fcMon,  frame^  shape^ 
mouldy  models  make:  hominem :  ab  aliquo  deo 
ftcur.alqd  e  cerA:  homullus  ex  argillA  fictus:  po- 
eula  dfe  humo,  0.:  fingendi  ara,  statuary:  ima- 
gines mai;r?ore,  Ta.—  7b  set  to  righU,  arrati^ 
adorn,  drets,  trim :  crinera,  V. :  fingi  curAchlTie- 
rum,  Ph. :  vifcem  |^*!|indo,  V. — Of  the^eeiwtenance, 
to  alter y  change^put  vn^feign:  .y>HliTn,  Cs.:  voltOs 
hominum  fingit  soelus,  \.  ^mctkea  mm  change  coun- 
tenance^  T. — F  i  g.,  to  form,  fashion,  make,  mould, 
give  character  to,  compose:  animos:  ex  alqua 
re  me,  shape  my  course:  ea  (verba)  sicut  ceraiu  ad 
nostrum  arbitrium:  voltum,  compose,  0.:  lingua 
▼ocem  fingit, /orm«;  Carmina,  U. :  finxit  te  na- 
tura  ad  virtutes  magnum  hominem:  me  puailli 
animi,  H. :  mea  minora,  i.  e.  disparage,  H.  —  To 
form  by  inttruction,  instruct,  teach,  train:  mire 
filium,  i.  e.  cause  to  play  his  part,  T. :  voce  patema 
Fingeris  ad  rectum,  H. :  equum  docilem  Ire  viam, 
H. — To  form  mentally,  represeiU  in  thought,  imag- 
ine, conceive,  think,  suppose,  exprem,  sketch  out: 
animis  imaginem  oondicionis  meae :  ex  sua  natu- 
ra  ceteros,  conceive:  utilitatum  causa  amicitias: 
in  Bummo  oratore  fingendo,  depicting:  ex  suft  na- 
turft  ceteros,  judge  :  me  astutiorem :  ne  finge,  do 
not  think  it,  Y. :  finge,  aliquem  nunc  fieri  sapien- 
tem,  suppose :  interfecti  aliqui  sunt,  finge  a  nobis, 
attume,  L. —  To  contrive,  devise,  invent,  feign,  pre- 
tend: fallacias,  T. :  causas  ne  det,  T. :  verba,  i.  e. 
talk  deceitfully,  S. :  (crimina)  in  istum:  non  visa, 
H. :  dolorem  in  hoc  casu,  lu. :  malum  civem  Ro- 
scium  fuisse. 

ffnlAtia,  ntis,  m.  [P.  of  finio],  a  boundary,  hori- 
eon,  only  plur. 

fini5,  IvI,  Itus,  Ire  [  finis  ],  to  limit,  bound,  en- 
dose  within  boundaries:  popnli  R.  imperium,  C:*, : 
signum  animo,  L.:  lingua  finita  dentibus.  —  To 
stop,  dose,  shut :  cavemas,  0. — F  \g.,to  set  bounds 
to,  restrain,  check:  loqui  de  cupiditatibus  finien- 
dis. —  To  prescribe,  determine,  fib,  set,  appoint,  as- 
sign: sepulcris  novis  modum:  spatia  temporis 
numero  noctium,  Cs. :  mors  est  omnibus  finita : 
fsilra)  non  aliter  finiri  potest,  i.  e.  has  no  definite 
boundaries,  Cs.:  finire  senatils  consulto,  ne,  etc., 
L.:  de  peounia  finitur,  N€  maior  consumeretur, 
etc.,  L. — To  put  an  end  to,  finish,  terminate:  hel- 
ium, Cs. :  nigris  prandia  moris,  H. :  dolores  morte : 
sitim,  H. :  ut  sententiae  verbis  finiantur,  end  with 
verbs:  Sic  fuit  utilius  finiri  ipsi,  die. — To  make  an 
end,  come  to  an  end,  cease:  paeone  posteriore: 
Finierat  Paean,  ceased  speaking,  0.:  sic  finivit, 
disd,T%. 

linifl,  is,  m.  [often/,  in  sing.,  C,  Y.,  H.,  0.)  [2 
FID-l,  that  which  dimdes,  a  boundary,  limit,  bor- 
der g  lod :  iinperi,  S. :  baud  procul  Argivorum  fine 
positis  caatris,  L. :  arbiter  Nolanis  de  finibus :  in- 


ter eos  finis,  qupa  feci,  L. — A  mark,  starting-point, 
goal:  £iuit>u^  omnes  Prosiluere  suis,  V.:  trans 
finem^iaculo  expedito,  H.:  Solus  8uperej»t  in  fine, 
at  'ht  goal,  V. — Borders,  territory,  land,  country : 
it*}r  in  Santonum  finis  facere,  Cs. :  his  finibus  eiec- 
*fus  sum,  S. :  alienos  populari  finis,  L. :  Atlanteus, 
t?ie  remote  land  of  Atlas,  H. — Abl.  with  gen.,  up  to, 
as  far  as:  matres  pectoris  fine  prominentes,  Cs. : 
Fine  geniis  succincta,  0.  —  F.i  g.,  a  limit,  bound: 
ingeni  sui  fines :  finera  aequitatis  transire :  finem 
potentia  caeli  Non  habet,  0. :  sunt  certi  denique 
fines,  H. :  intra  Naturae  finis  vivere,  H. — An  end, 
termination,  dose,  condusion,  period,  stop:  finem 
iniuriis  facturus,  Cs. :  orandi  finem  face,  T. :  scri- 
bendi :  vitae :  orationi  finem  facere :  operum,  H. : 
Imperium  sine  fine,  everlasting,  Y. :  Poscens  sine 
fine  Oscula,  0. :  usque  ad  eum  finem,  dum,  etc., 
until  the  time  when :  quem  ad  finem  sese  iactabit 
audacia  ?  till  when  f :  quem  ad  finem  ?  how  long  f 
— An  end,  death :  invidiam  supremo  fine  domari, 
H. :  quem  tibi  Finem  di  dederint,  H. — An  end, 
extremity,  highest  point,  greatest  degree,  summit : 
omnia :  fines  bonorum  et  malorum,  i.  e.  supreme 
good  and  evil:  honorum:  aequi  iuria,  Ta. — An 
end,  purpose,  aim,  object :  domOs  finia  est  usus : 
Quae  finis  standi  ?  Y. 

finite,  adv.  [finitus],  within  limits,  moderatdy : 
a  varus. 

finitiinafl  or  finitumua,  a^/.  [finis],  border- 
ing upon,  adjoining,  neighboring:  Oalli  Belgis, 
Cs. :  a^r  man :  latus  Boreae,  i.  e.  bordering  upon 
the  north,  H. :  provincia,  Cs. :  Marsi,  H. :  finitimis 
inperat,  next  neighbors,  S. :  finitimi  ac  vieini. — 
Fig.,  bordering  upon,  nearly  related,  like,  kindred, 
associated,  connected:  virtu ti  vitium :  falsa  veris : 
potsta  oratori :  historia  huic  generi :  aitium  quasi 
finitima  vicinitas,  closest :  malum. 

finitor,  Oris,  m.  [finio],  a  linUter,  surveyor, 

finitUB,  adj,  [P.  of  finio]. — I  n  r  h  e  t,  rounded, 
rhythmical:  apta  et  finita  pronuntiare. 
fio,  fieri,  used  as  pass,  of  f acio ;  see  facio. 

firmamen,  inis,  n.  [  firmo  ],  a  prop,  support: 
trunci,  0. 

firmamenttim,  I,  n.  [firmo],  a  strengthening, 
support,  prop :  tigna,  quae  firmamiento  esse  pos- 
sint,  Cs. — ^F  i  g.,  a  support,  prop,  stay :  ordinum : 
accusationis :  imperi:  disciplinae:  legionem  in 
primam  aciem  firmamentum  ducit,  as  a  support, 
L. :  firmamenta  rei  p.,  auspicia  et  senatus. — Of  an 
argument,  the  main  point. 

firmator,  5ris,  m.  [firmo],  a  confirmer,  estab- 
lisher :  Missus  paci  firmator,  Ta. 

firmatUB,  P,  of  firmo. 

firme,  adv,  with  comp.  and  sup,  [finna8],^rm- 
fy,  steadily,  definitely :  eoncipere  animo :  sustinere 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


adsensOs  suos :  Firmius  coire,  0. 
Ta. :  finnissime :  adseverare. 


firmitas 

li  fidens :  Hac 
pictis 
^anare 
firmitas,  fttis, /.  [firiuus], ^rmiuvs,  dura\^y 
ttreti^th,  vigor:  uiateriae,  Ca. :  gladiatoria  corj.. 
ris. — F  i  g.,  firmnau^  steadfcutness,  endurance^  cat! 
stancy:  auimi:  sapientis:  miuinium  ririuitatis  ha- 
bere. 

firmiter,  adv.  [firmus],  steadfcutly^  imnwvably^ 
firedly:  insistere,  Cs. :  in  suo  gradu  conlocari. 

firmitiidd,  inis,  /.  [  firmus  ],  firmness^  dura- 
bility^  strength:  tauta  in  cis  (navibus),  Cs. — ^Fig., 
firmness^  constancy^  stability :  haeo  constitutio  ha- 
bet  firmitudinem :  aoimi,  Cs. :  firmitudinem  simu- 
lare,  Ta. 

finnd,  St!,  atus,  are  [  firmus  ],  to  make  firm^ 
atrengtheny  fortify ^  sustain :  corpora  firmari  labo- 
re  voluerunt :  corpora  cibo,  L. :  vestigia,  V.  — 
Fig.yto  fortify y  strengthen^  secure^  confirm^  assure, 
reinforce^  make  lasting:  urbem  colonis:  locum 
muuitionibus,  Cs. :  aditQs  urbis,  V. :  aciem  subsi- 
diis,  L. :  vocem:  firmata  iam  aetate,  matured: 
pacem,  L. :  pro  firmato  stare,  L. — To  strengthen 
in  resolution,  encourage,  animate:  animum  consi- 
lio :  nostros,  Cs. :  plebem  provocatione,  L. :  ani- 
mum pignore,  V. :  firmato  voltu,  with  a  resolute 
countenance,  Ta.  —  To  confirm,  establish,  show, 
prove,  declare,  make  certain :  fidem,  T. :  id  (cri- 
men) arguraentis :  foedera  (dictis),  V. 

firmna,  adj.  with  comp.  and  sup.  [3  FER-], 
strong,  steadfast,  stable,  enduring ^  powerful :  rami, 
Cs. :  robora,  V. :  firmissimi  populi,  Cs. :  firmissi- 
ma  viua,  Y. :  mibi  placebat,  si  firmior  esses,  etc. : 
parum,  H. :  area  firma  templis  sustinendis,  L. : 
adversis,  Ta. — F  i  g.,  firm,  fast,  constant,  steadfast, 
immovable,  trusty,  lasting,  strong,  true,  faithful : 
nuptiae,  T. :  gener,  T. :  copiae :  concordi  populo 
nihil  esse  firmius:  fundamenta  defensionis  firmis- 
sima :  spes :  firmior  candidatus,  with  better  pros- 
pects: \ii\jdTn,e,  trustworthy :  vir  in  suscepta  causa 
tirmissimus :  firmissimus  ira,  0. :  pectus,  Y. : 
(consolatio)  ad  veritatem  firmissima,  most  effect- 
ual: exercitus  ad  bellum,  L. :  contra  Metellum, 
S. :  fundus  nee  pascere  firmus,^,  H. 

fiscella,  ae,  /.  dim.  [  fiscina  ],  a  small  woven 
basket,  V.,  0. 

fisoina,  ae,/.  [fiscus],  a  woven  basket:  ficorum : 
texatur  fiacina  virga,  Y. — A  xoicker  hamper,  crib: 
trondis,  0. 

fisoiiB,  I,  m.  [FASC-]. — P  r  o  p.,  a  woven-basket ; 
hence,  a  moneyiasket,  money-bag,  purse  :  fisci  cum 
pecunia :  multus  in  area  Fiscus,  i.  e.  much  money, 
III. — The  public  chest,  state  treasury,  public  reve- 
nues: quatemos  HS  in  cistam  transferam  de 
fisco :  qui  fiscum  sustulit.  —  The  imperial  treas- 
ury, emperor's  privy  purse  (cf,  aerarium,  the  pub- 
lic treasury),  Ta.,  lu. 


826 


fingo 


phantoms,  Y.-^ Beauty:  fallax,0.:  confisa  figu- 
rae,  O.— F  i  g.,  a  quality,  kind,  form,  style,  nature, 
manner:  optima  dicendi:  pereundi  mille  figurae, 
ways,  0.— I  n  r  h  e  t,  a  figure  of  speech,  omains^ 
of  style:  dicendi:  tres  figurae  (oratioui8).~'^e8p. 

atUB,  acfj,  [P.  of  figure],  forvufi. 
^V^erga  ad  onus  acoipiendum'-  " 


kter- 


-pipe: 


fistulas 


fistula,  ae,  77  ^,^.„ 

praecidere :  ferrea,  X!^^*^-:!  reed  -  pipe,  shepherd^s 
pipe,  pipes  of  Pan  (of  reeds  differing  in  length 
and  calibre):  disparibus  septem  compacta  cicutis, 
Y. :  tibiae  carmina  non  sine  fistula,  H. :  ebumeo- 
la,  a  pitch  -pipe  (to  fix  the  pitch  for  an  orator's 
voice). — An  ulcer,  fistula,  N. 

fistulator,  oris,  m.  [fistula],  a  piper. 

fisus,  P.  of  fido. 

fixus,  adj.  [P.  of  Ago], fixed,  fast,  immovable: 
illud  maneat  et  fixum  sit:  flammae,  0.  —  Fig., 
established,  settled,  fixed,  fast :  vestigia  (integrita- 
tis)  ad  memoriam,  etc. :  non  ita  fixum,  ut  convelli 
non  liceret :  consilium :  animo  fixum  aedere,  Y. : 
illud  fixum  in  animis  vestris  tenetote. 

fiabellnlum,  1,  n.  dim.  [flabellum],  a  little 
fan,  T. 

flabellum,  1,  n.  dim.  [flabra],  a  small  fan,  fiy- 
fiap,  T.,  Pr. — F  i  g. :  seditionis,  exciter, 

flabilis,  e,  adj.  [flu],  airy,  breath-like. 

flabra,  drum,  n.  [flo],  blasts,  breetes,  winek,  V. 

flacceo,  — ,  — ,  ere  [flaccus],  to  befiaeeid,fiag, 
droop :  Messala  flaccet,  loses  courage. 

flaccesod,  fiaccul,  — ,  ere  [flacoeo],  to  wither, 
droop,  languish  :  fiaccescebat  oratio. 

flaccus,  adj.  [uncertain],  ,/Ia66y,^^0ar«f. 

flagello,  — ,  — ,  are  [flagellum],  to  scourge,  Uuh: 
parte  caudac  robora  (arboris),  0. 

flagellum,  I,  n.  dim.  [flagrum],  a  whip,  scourge: 
flagella  rettulit :  horribili  sectari  flagello,  H. :  ao- 
cincta  flagello  Tisiphone,  Y. — A  riding-whip,  Y. 
— A  thong  (of  a  javelin),  Y. — A  young  branch, 
vine-shoot,  Y.,  Ct. —  The  arm  of  a  polypus,  0. — 
Fig.,  a  lash,  sting,  goad:  flagello  Tange  Chloen, 
H. :  Occultum  (of  conscience),  lu. 

flagitatio,  onis,  /.  [flagito],  a  pressing  request, 
demand,  importunity  :  tua. 

flagitator,  oris,  m.  [flagito],  an  importunate 
asker,  dun :  pugnae,  L. :  adsiduus  et  aoer. 

fiagitidse,  adv.  with  sup.  fflagitiosus],  shame- 
fully, basely,  infamously,  flagitiously:  vivere: 
imparati :  desciscere  ab  aliquo :  aliorum  amori 
flagitiosissimc  serviebat 

flagiitidsus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [flagi- 
tiural,  shameful,  disgraceful,  infamous,  pronigate, 
dissolute:  homo  flagitiosissimus :  civitas  flagitio- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


flagitium  3 

aiflsima,  S.:  res:  libidiDes:  socordia  flagitiosior, 
S. :  fama  flagitiosissima,  Ta. :  pro  honestis  flagi- 
tiosa  exspectare,  dugraeeful  acquisiiions,  Ta. 

flagitiaiil,  I,  n.  [2  FLAG-],  a  shame/itl  ad,  pas- 
iionaU  deed,  outrage^  burning  shame,  dugraceftd 
thing:  Flagitium  facimus,  T. :  domestica:  flagi- 
tiifl  vita  inquinata :  homo  flagitiis  contaminattis : 
nihil  flagiU  praetermittere,  L. :  tanta  flagitia  fa- 
cere  et  dioere.  —  A  thameftd  thing^  shame,  dis- 
grace:  Flagiti  priDcipium  est,  nudare,  etc.,  Enn. 
ap.  C. :  Nonne  id  flagitium  est,  etc.,  is  it  not  a 
shame  f  T. :  haec  flagitia  concipere  animo,  absurd- 
ities. — A  disgrace,  rascal,  scoimdrel:  omnium  fla- 
gitionim  circum  se  habebat,  S. — Shame,  disgrace : 
factum  flagiti  plenum :  Peius  leto  flagitium  timet, 
H. :  flagitium  imperio  demere,  L. 

flagito,  avi,  atum,  are,  freq.  [2  FLAG-],  to  de- 
mand urgently,  require,  entreat,  solicit,  press,  inu 
portune,  dun :  sed  flagitat  tabellarius :  insto,  po- 
sco,atque  adeo  flagito  crimen :  consulis  auxilium : 
ne  eiu8  sceleris  in  te  quaestio  flagitarctur:  cum 
Btipendium  ab  legionibus  flagitaretur,  Cs. :  admo- 
nitum  venimuB  te,  non  flagitaturo:  a  propinquo 
suo  socenim  suum :  id  ex  omnibus  partibus  ab  eo 
flagitabator,  Os. :  id,  quod  ille  me  flagitat :  amicum 
Largiora,  H. :  semper,  ut  convocaremur :  (stoma- 
chus)  pema  Flagitat  refici,  H. :  quae  sint  ea  nu- 
mina  Flagitat,  Y. 

flagranis  ^nt\»j  <idj,  with  comp.  and  sfip,  [P.  of 
flagroJ,,/Iamtfi^,  blazing,  burning,  glowing :  domus, 
0. :  telum,  V. :  Canicula,  H. :  flagrantissimo  aestu, 
L.  —  Olittering,  shining :  clipeo  et  armis,  V.  — 
F  i  g.,  glowing  with  passion,  ardent,  eager,  vehement : 
orator  studio  flagranti:  in  studiis  cupiditas:  tu- 
multus,  V. :  flagrantior  aequo  dolor,  lu. 

flagranter,  adv.  [flagrans],  ardently,  vehement- 
ly.— Only  sup. :  flagrantissime  cupere,  Ta. 

flagrantia,  ae,/.  [flagro],  a  glow,  ardor:  ocu- 
loruro. 

flagro,  avT,  itnrus,  are  [2  FLAG-],  to  flame,  blaze, 
hum :  flagrantes  onerariae :  crinemque  flagrantem 
Excutere,  V. :  Flagrabant  ignes,  0.  —  F  i  g.,  to  be 
inflamed  with  passion,  blaze,  glow,  be  excited,  be 
stirred:  flagrabant  vitia  libidinis  apud  ilium:  ut 
cuiusque  studium  flagrabat,  S. :  homo  flagrans 
cupiditate  gloriae,^rMf.'  pugnandi  cupiditate,  N. : 
immortalitatis  amore :  Italia  flagratura  hello : 
eonvivia  quae  flagitiis  flagrabunt :  flagrabant  vitia 
apud  ilium:  flagrante  etiam  turn  libcrtato,  Ta. — 
To  be  afflicted,  be  vexed,  suffer:  invidia:  rumore 
malo,  H. 

flagmm,  I,  n.  [2  FLAG-],  a  whip,  scourge,  lash : 
caesa  flagro,  L. :  Ad  sua  qui  domitos  deduxit  fla- 
gra  Quirites,  i.  e.  to  servUitde,  lu. 

1.  flamen,  ini.^.  m.  [2  FLAG-],  a  priest  (of  one 
deity), /oriMn;  divis  bingulis  flamiues  sun  to:  fla- 


^  fiavens 

minem  lovi  creavit,  L. :  Martialis :  flaminem  pro 
dere:  inaugurare,  L. 

2.  flamen,  inis,  n.  [flo],  a  blowing,  blast,  breete, 
wind,  gale:  Berecynthiae  tibiae,  H. :  ramis  sine 
flamine  motis,  0. :  ferunt  sua  flamina  classem,  V. : 
ingens,  0. 

flaminioa,  ae,  /.  [  1  flamen  ],  the  wife  of  « 
flamen,  0.,  Ta. 

flaminlum  or  flamonlum,  I,  n.  [flamen],  the 
office  of  flamen,  C,  L. 

flamma,  ae,/.  [2  FLAG],  a  blazing  fire,  blaze, 
flame:  undique  flammft  torrerentur,  S. :  flammam 
ooiicipere,  take  fire,  Cs. :  circum  venti  flamma,  Cs. : 
effusa  flamma  pluribus  locis  reluxit,  L. :  inter 
flammas  circus  elucens,  blazing  stars:  flammam 
tenebat  Ingentem,  a  torch,  Y. :  flammas  cum  pup- 
pis  Extulerat,  V. :  extrema  meorum,/M»MTa/  torch, 
y. :  modum  Ponere  iambis  flamra4,  H. :  flamma 
ferroque  absumi,^rtf  and  sword,  L.:  mixta  cum 
frigore,  heat,  0. :  stant  luroina  flamm&,  glare,  V. : 
flammae  latentis  Indicium  rubor  e8t,/«;fr,  0. — 
Prow.:  E  flamma  petere  cibum,  i.  e.  suffer  ex- 
treme hunger,  T. :  Prius  undis  flamma  (sc.  misce- 
bitur),  sooner  will  fire  mingle  with  water :  Unda 
dabit  flammas,  0. — F  i  g.,  thefiame  of  passion,  fire 
of  love,  glow,  flame,  passion,  wrath :  amoris :  con- 
ceptae  pectoro  flammae,  0. :  Digne  puer  mcliore 
flamma,  H. :  oratoris :  ultrix,  V.  —  A  devouring 
flame,  danger,  destruction,  ruin :  qui  ab  aris  flam- 
mam depcUit:  ex  ill&  flamma  evolavit:  implaca- 
tae  gulae,  i.  e.  raging  hunger,  0. 

flammana,  flammatus,  PP.  of  flammo. 

flammeolum,  I,  n.  dim.  [flammeum],  a  small 
bridal  veil,  lu. 

( flamzneum,  I X  n-  [  flammeus  ],a  red  bridal 
veil :  flammeum  capere,  Ct :  sumere,  lu. :  flam- 
mea  conterit,  i.  e.  keeps  v/ianghtg  husbands,  lu. 

flammens,  adj.  [^iu\\\x\ti\,flaining,  fiery :  stel- 
lac  natura:  lumina,  blazing,  O. :  vestigia,  Ct. 

flaxnmlfer,  fera,  ferum,  adj.  [flamma + 1  FER-], 
flame-bearing,  burning,  flery :  pinus,  0. :  vis,  quae 
me  excruciat,  Enn.  ap.  C. :  crinis  (stellae),  0. 

(flammo,),  avi,  Atus,  are  [flamma],  to  kindle, 
inflame,  blaze,  bum :  flammantia  lumina  torquens 
(anguis),  V. :  aetherio  flammatus  luppiter  igni,  C. 
poet.:  omnes  flamma verat  adrogaiitia, Ta. — Fig.: 
flammato  cordc,  inflamed  with  anger,  V. 

flammula,  ae,/.  dinu  [flamma],  a  little  flame. 

flatus,  Via,  m.  [flo],  a  blotcing,  breathing,  snort- 
ing: complere  seiiilia  flatu  (sc.  tibiae),  H. :  flatOs 
austri,  Ct. :  flatu  secundo  Carbasa  mota  sonant,  0. : 
sui  flatus  ne  sonet  aura,  cavet,  of  his  breath,  0.— 
Fig.,  o  breath, breeze:  prospero  flatu  fortunae  uti. 
— Plur., pride,  haughtiness:  flatfis  remittat,  V. 

flavexiB,  ntis,  adj.  [P.  of  flaveo,  from  flavus], 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


flavesoo 


sao 


florens 


golden  yellow^  light  yellow :   cerae,  0. :  oulta,  V. : 
Clytius  prima  lanugiue  nialas,  V. 

flavefloo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [flaveo],  to  become 
golden  yellow^  turn  light  yellow :  flavescet  campus 
aristft,  y. :  Stramina,  0. 

flavus,  acff,  [2  FLAG-],  golden  yellow,  reddish 
yellow,  flaxen -colored,  blonde:  aurum,  V. :  flava 
ooraas,  0. :  arva,  V. :  Phyllis,  H. :  Tiberis,  H. : 
Tiberinus  harena,  V. 

flebills,  e,  adj.  with  comp.  [FLA-],  to  be  wept 
over,  lamentable,  deplorable:  species:  Ino,  H. : 
Flebile  principium  melior  fortuna  secutA  est,  0. : 
multis  flebilis  occidit,  Nulli  flebilior  quam  tibi, 
H. — Causing  tears:  ultor,  0.  —  Weeping^  tearful, 
dole/id :  gemitus :  vox :  aegritudo :  modi,  H. 

flebiliter,  adv.  [flebilis],  mournfully,  doleful^ 
ly:  respondere:  lamentari:  gemere,  H. 

flecto,  flexl,  flexus,  ere  [FALC-],  to  bend,  bow, 
curve,  turn,  turn  round:  equos  brevi,  Cs. :  de  foro 
in  Capitolium  currds :  habenas,  0. :  cursQs  in  or- 
bem,  0. :  iter  ad  Priyemum,  L. :  flexa  In  biirim 
ulmu8,y. :  artiis,  L. :  ora  retro,  0. :  geminas  acies 
hue,  direct,  V. :  lamina,  avert,  V. :  salignas  cratis, 
weave,  Y. :  fieri  fractique  motils,  contorted:  fiexum 
mare,  a  bay,  Ta. :  (silva)  se  sinistrorsus,  Cs. :  (mil- 
vus)  Flecti'^nr  in  gyrum,  wheels,  0. :  flector  in  an- 

fuem,  wind  myself  into  a  snake,  0. :  Cera  multas 
lectitur  in  f  acies,  is  moiddedfO. —  To  turn,  double, 
pass  around:  in  flectendis  promiinturiis :  Leuca- 
tam. — To  turn  from,  avoid,  turn  out  of:  viam, 
C,  L. :  iter,  V. — To  turn,  go,  divert  one's  course, 
inarch,  pass :  laevo  flectentes  limine,  V. :  ex  Gabi- 
no  in  Tusculanos  flexere  colles,  L. :  ad  Oceanum, 
L. :  ad  sapieutiam,  Ta. — Fig.,  to  bend,  turn,  direct, 
sway,  change:  animum, T. :  teneros  et  rudis :  suam 
naturam  hue  et  illuc:  vocem,  modulate:  flexus 
sonus,  i.  e.  melancholy:  mentis  suas  ad  nostrum 
imperium :  aliquem  a  proposito,  divert,  L. :  ani- 
mos,  quin,  etc.,  L. :  animos  ad  carmina,  0. :  Quo 
vobis  mentes  sese  flexere  vial  ?  £nn.  ap.  C. :  Ce- 
reus  in  vitium  fiecti,  H. :  flexo  in  meridiem  die, 
Ta. :  versQs,  qui  in  Tiberium  flecterentur,  I  e. 
miglU  be  applied,  Ta.  —  To  bend,  move,  persuade^ 
influence,  prevail  upon,  overcome,  soften,  appease : 
quibus  rebus  ita  flectebar  animo,  ut,  etc :  flectere 
mollibus  lam  durum  imperils,  H. :  Superos,  V. : 
fata  deum  precando,  V. :  ingenium  alicuius  avor- 
sum,  S. :  si  flectitur  ira  deorum,  0. :  ad  deditionem 
animos,  L. 

fled,  flSvI  (flemus,  Pr.,  fldsti,  0.,  flSrunt,  Y., 
flSsse,  L.,  0.),  flgtus,  ere  [FLA-],  to  weep,  cry,  shed 
tears,  lament,  wail:  quid  possum  aliud  nisi  flere: 
ab  eis  fiens  petivit,  with  tears:  multa  fleturum 
caput !  H. :  Flebit,  shall  smart  for  it,  H. :  de  fllii 
morte :  ob  nostras  (vias),  Tb. :  ab  insidiis,  Pr. : 
Troilon,  bewail,  H. :  servitutem.  Ph. :  amorem  te- 


studine,  H. :  me  discedere,  Y. :  flemus,  ni  nos  (lex) 
divideret  (i.  e.  ne),  Pr. :  multum  fieti  ad  superos, 
lamented,  V. :  Graecia  flenda,  0. 

1.  fletaa»P.of  fleo. 

2.  fletUBi  tLs,  m.  [  FLA-  ],  a  weeping,  wailing, 
lamenting  :  Nemo  funera  fletu  Faxit,  Enn.  ap.  C. : 
fletus  gemitusque :  mulieruin :  cum  singultu : 
magno  fletu  auxilium  petere,  Cs. :  largus,  Y. :  nul- 
lis  ille  movetur  Fletibus,  Y. :  fletu  super  ora  re- 
fuso,  i.  e.  tears,  0. 

flexanimuB,  a^.  [1  flexus -f- animus],  moving, 
affecting,  touching :  oratio,  C.  poet. :  amor,  Ct.—.^ 
—  Tottched,  affected,  Pac.  ap.  C. 

flexibilis,  e,  adj.  [F ALC-], pliant, flexible,  yield- 
ing:  materia  rerum:  arcus,  O. — F is., pliant, flexr 
xble,  tractable :  genus  vocis,  easily  mcSiJied:  oratio: 
quid  potest  esse  tarn  flexibile,  inconstant. 

fiexilifl,  e, acH.  [FALC-], pliant,  pliable,  flexible: 
circulus,  chain,  V. :  comu,  0. 

fleziloquuB,  adj.  [1  flexus +4  LAG-],  ambigu- 
ous, equivocal :  oracula. 

flexid,  Onis,  /.  [  FALC-  ],  a  bending,  swaying, 
bend,  turn,  curve :  virilis  laterura. — Fig.,  a  turn- 
ing, indirection:  quae  deverticula  flexionesque 
quaesisti! — A  modulation,  inflection,  change :  vo- 
cis :  ill  cantu :  modorura. 

flezipes,  pedis,  adj,  [  1  flexus  +  pes  ],  with 
crooked  feet:  hederae,  <;2(i^'n^,  0. 

flexudsna,  adj.  [2  flexus], yW/  of  turns,  wind- 
ing, tortuous,  crook^:  iter  habere. 

1.  flexus,  adj.  [  P.  of  flecto  ],  bent,  winding : 
lacerti,.  0. :  error,  0. 

2.  flexus,  as,  m.  [  FALC-  ],  a  bending,  tum^ 
winding,  curve :  aures  nabent  introitas  multis  cum 
flexibus :  cervicis,  0. :  inplicatae  flexibus  viae,  L. : 
tardis  flexibus  errare,  Y. :  pati  flexOs  (i.  e.  fleet! ), 
0. :  uno  flexu  dextros  (equos)  agunt,  Ta. — ^F  i  g.,  a 
transition, change,  crisis:  rerum  p.:  aetatis. 

(flictus,  as),  m.  [1  FLAG- J,  a  striking,  clashing. 
— Only  abl. :  scuta  Dant  sonitum  flictu,  Y. 

flo,  flavt  fl&tus,  are  [FLA-],  to  blow:  belle  no- 
bis Flavit  ab  Epiro  ventus :  scintillam  flando  ac- 
cendere,  L. :  inflexo  tibia  comu  Flabit,  sounti,  O. : 
classica,  Pr. :  tibia  flattir,  is  blown,  0. — To  coin, 
mould,  cast :  ratio  flandae  pecuniae. 

(flocous),  I,  m.  [FLA- J,  a  lock,  flock:  ilium 
flocci  facere,  to  value  a  hair,  regard  as  worthless, 
T. :  nee  tamen  flocci  facio,  care  not  a  straw  for: 
totam  rem  p.  flocci  non  facere:  ego  non  flooci 
pendere,  T. 

florens,  entis,  adj.  with  eomp.  and  sup,  [P.  of 
floi*eo],  blooming, floioering,  i7\  bloom:  cytisus,  Y. : 
herbae,  Y. — Abounding  in  flowers,  flowery :  Hy- 
mettus«  0. — Shining,  briglU :  oatervae  acre,  Y. — 
F  i  Q.,  flourishing,  jn-osperous,  in  the  prime,  in  re- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


floreo 


881 


flomen 


fmUf  exeeUerU :  quoe  ego  florentis  sine  ferro  Tioe- 
ram :  auctor  florentissimu^,  S. :  adulescens,  Gb.  : 
grati& :  Ambo  aeUtibus,  V.  —  Piur.  as  ntbst.,  the 
protperout^  N. — Of  things :  res  p.  florentissima : 
modos  nuUus  est  floi*entior,  etc  :  fortuna  iropera- 
torit :  florentissiinis  rebus  domos  relinquere,  Cs. : 
florentis  res  suas  cum  lugurthae  perditis  miscere, 
S. :  opes,  L. :  florente  iuventa  Fenridus,  H. :  aetate 
fonnaque,  in  youthful  beauty^  Ta. 

fldred,  ul,  — ,  5re  [flos],  to  bloom,  blossom^  flow- 
er: haec  arbor  ter  noret:  imputata  floret  usque 
viuea,  H. :  narcisso  floreat  alnus,  V. :  si  bene  flo- 
reat  annus,  0. — 7h  froth:  Vina  in  cellia  Florent, 
0. —  To  be  flUed,  abound:  multis  Hybla  thymis, 
0. :  autumno  Floret  ager,  is  eplendidy  V. — F  i  g.,  to 
flourish,  be  prosperous^  be  in  good  repute,  be  emi- 
nent, be  distinguished:  in  Graecift  niusici  florue- 
runt:  (magna  Graecia)  nunc  quidem  deleta  est, 
tunc  florebat :  gloria  generis  floret :  iuvenum  ritu 
florent  roodo  nata  (verba)  vigentque,  H.:  su&  pa- 
trift  multis  virtutibus  floruit  princeps:  aoumine 
ingeni :  quae  (familia)  viris  fortissimis  floruit :  in 
re  railitari  Epaminondas,  N. :  vir  in  re  p. 

fl5reflOO,  — ,  — ,  ere,  inch,  [floreo],  to  blossom, 
flower,  bloom:  puleium. — Fig.,  to  b^^  to  flour- 
ish, rise,  grow  into  repute :  ad  summam  gloriam : 
hunc  floresoentem  pervertere. 

floreOA,  eufj.  [floe],  of  flowers,  flowery :  serta, 
Tb.:  rura,V. 

florldalua,  atfi.  dim.  [  floridus  ],  somewhat 
blooming:  ore  flondulo  nitens,  Ct. 

fldridnSy  a^.  with  eomjx  [flos],  in  bloom,  floW' 
ering  :  pinus,  V. :  ramuli,  Ot. —  Of  flowers,  flow- 
ery :  ezpones  quae  spectet  florida  et  varia :  serta, 
O.:  corollae,  Ot, — Pi  g.,  blooming,  beautiful:  puel- 
la,  Ct :  aetas,  Ct. :  Galatea  Floridior  pratis,  0. — 
Of  style :  Demetrius  est  floridior,  more  florid. 

fl5rilega«»  acfj,  [flos + 1  LEG-],  flower-culling : 
apes^O. 

floras,  wff.  [flos],  bright, gleaming:  crines,  V. 

flo%  Oris,  m.  [FLA-],  a  blossom,  flower  :  sepul- 
chrum  floribus  omaturo  est:  recentes,  H. :  qui 
fodores)  adflarentur  ex  floribus :  flores  rosae,  gar- 
lands, a. :  piabunt  Floribus  Genium,  H. :  crocum 
floresque  perambolet  Fabula,  the  stage  strewn  with 
flowers,  H. :  caput  impedire  flore,  H. :  floribus 
eras  explent,  i.  e.  honey,  V. :  prima  genas  vestibat 
flore  iuventas,  the  first  down  (of  a  youthful  beard), 
V.  —  Fig.,  a  flower,  crown,  ornament,  prime,  best 
part, freshness, promise:  veteris  ubertatis:  nobili- 
tatis  ac  iuTentutis:  quod  floris  in  iuventute  fue- 
rat,  L. :  Graeciae,  most  flourishing  condition  :  gra- 
tia aetatis  flore  conlecta :  in  flore  virium  esse,  L. : 
flos  ipsus  (sc  aetatis),  T.  —  Of  speech,  a  flower, 
embeuishment,  ornament :  conspersa  (oraUo)  quasi 
Yerborum  floribaa.  etc :  eloquentiae. 


flosoulna,  I,  m  dim.  [floe],  a  littk^\^  H.— F  i  g. 
eret:  Acta  omnia  tamquam  flosculi  t.||0^yi^(|«,'! 
F  i  g.,  the  flower,  pride,  ornament :  vitae,  i.  ^^  a^/<C 
lu. :  luventiorum,  Ct. — A  flower  of  rhetoric,  oma- 
metit:  flosculos  carpere. 

fluctuatio,  Onis,/.  [fluctuo],  a  wavering,  vacil- 
lation .*  aniroorum,  L. 

fluctuo,  &vl,  atus,  ftre  [fluotus],  to  move  in 
waves,  wave,  undulate,  flucttuUe :  quadriremis  in 
salo  fluctuans :  commune  mare  fluctuantibus,  wave- 
tossed:  fluctuat  Aere  tellus,  swims  in  liaht,  V. — 
Fig,,  to  be  restless,  be  unquiet,  rage,  swell:  magno 
irarum  aestu,  V. ;  ira  intus,  V. — To  waver,  kesi- 
tote,  vacillate,  fluctuate :  acies  fluctuans,  L. :  animo 
nunc  hue,  nunc  illuc,  V. :  fluctuante  rege  inter 
spem  metumque,  L. :  fluctuans  sententia. 

fluotuor,  fttus,  art,  dep.  [  fluctus  ],  to  waver,  be 
in  doubt,  hesitate:  animo,  L. :  utrum,  etc.,  L. 

fluctUB,  Us,  m.  \YLV-],  a  flood,  flow,  tide,  wave, 
billow,  surge :  maximi:  sese  fluctibus  committere. 
puppes  ad  magnitudinem  fluctuum  accommodatae, 
Cs. :  Luctans  fluctibus  Africus,  H. :  muloere  fluc- 
tfls,  v. :  revomere  salsos  fluctQs  pectore,  Y. :  qui 
(fons)  fluctu  totus  operiretur,  nisi,  etc. :  Fluctus 
ut  volutus  Ad  terras  sonat,  V. :  ad  fluctum  de- 
clamare,  to  the  waves. — Frov.:  excitare  fluctOs 
in  simpulo,  a  tempest  in  a  tea-pot.  —  Fig.,  turim- 
lence,  comrnotUm,  disturbance:  in  hac  tempestate 
populi  iactemur  et  fluctibus :  rerum  Fluctibus  in 
mediis,  H. :  fluctQs  civiles,  N. :  irarum  fluctfls,  Y. 

fluena,  entis,  adj.  [  P,  of  fluo  ],  laz,  relaxed, 
lank:  buccae. — F  i  g.,  Uix,  relaxed,  enervated,  effem- 
inate: Campani  luxu,  L. :  membra,  Cu. — Flowing, 
fluent:  oratio.  —  Lax,  unrestrained:  dissoluta  et 
fiuens  oratio. 

fluenta,  5rum,  n.  [  fluo  ],  a  flow,  flood,  stream^ 
river :  Xanthi,  Y. :  rauca,  v. 

fluentUonus,  adj.  [  fluenta +SON-  ],  wavs- 
resounding :  litus,  Ct 

fluiduB,  ac(j.  (fLV-],  flowing,  fluid,  moist:  M 
quor,  Y :  humano  sanguine  rictfls,  0. — Soft,  slack, 
lax,  languid:  lacerti,  0.:  corpora,  L.:  calor,  ds' 
composing,  0. 

flulto,  ftvl,  — ,  are,  freq.  [fluo],  to  float,  flow: 
Fusile  per  rictQs  aurum  fluitare  videres,  0. — P. 
praes. :  rei  p.  navem  fluitantero  in  alto  tempesta- 
tibus,  tossed:  alveus,  L. :  transtra,  Y. :  corpora, 
Ta.  —  To  wave,  undulate :  f unes  fluitabant,  i.  a 
were  slack,  Ta. — P.  praes. :  vela  summo  fiultantia 
malo,  0.:  vestis, /oiw'ri^,  Ta. — Fig.,  to  be  utteer' 
tain,  waver :  neu  fluitem  dubiae  spe  pendulus  ho> 
rae,  H. — P.  praes. :  creditur  Caecinae  fides  fluitas- 
se,  Ta. :  haec  (mala)  caecft  fluitantia  sorte,  H. 

flumen,  inis,  n.  [FLY-],  a  flowing,  flood,  stream, 
running  water:  rapidus  roontano  flumine  torreni^ 
y. :   Unguidum,  H.:   vivo  perfundi  flumine,  L. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ineuB 


332 


foeduB 


gMen  yeUoj^^icr  facere,  doion  stream^  Cs. :  ad 
Clytius  pn/e  proficisci,  up  stream^  Cs. :  flumina 
nk,  labris  sitiens  fugientia  capiat  FlumU 
Scamandri  flumina,  H. — A  river:  ul  flu- 
iniim  in  contrarias  partis  fluzerint:  moratus  ad 
flumen,  Cs. :  flumen  est  Arar,  quod,  etc.,  Cs. :  Ta- 
iiain  prope  flumen  orti,  H. :  Tibcrinum,  V. :  Hi- 
mellae,  V. — Person.,  a  river j  river-god:  Conve- 
niunt  flumina,  0. :  flumine  Gange  Edita,  0. — A 
stream^  flood :  umectat  flumine  voltum,  of  tears^ 
y. :  pressis  manabunt  flumina  mammis,  of  milk^ 
v.:  lactis,  nectaris,  0.  —  Fig.,  a  flow^  fluency, 
tiream,  affluence :  ingeni :  orationis. 

flumineua,  adj.  [  flumen  J,  of  a  river,  river-  : 
aqua,  0. :  ulva,  0. :  cygnus,  0. 

fluo,  fluxl,  fluxus,  ere  [FLV-],  to  flow,  atream, 
ruti:  in  contrarias  partis:  flumen  quod  inter  euin 
et  castra  fluebat,  Cs. :  natura:  fluxit  in  ten-am 
Rami  Gruor,  H. :  sudor  fluit  undique  rivis,  Y. : 
fluunt  lacrimae  more  perennis  aquae,  0.:  fluit 
ienibus  aurutn,  mells,  0. — To  flow,  overflovo,  run 
down,  drip:  niadidaque  fluens  in  veste  Henoetes, 
V. ;  fluentes  buccae,  dripping  :  tantum,  yield  (of 
the  grape),  V. :  cum  fluvius  sanguine  fluxit :  su- 
dore,  0. — To  flow,  atream,  pour,  throng,  glide :  no- 
doqiie  siiiQs  conlecta  fluentis,  V. :  ramos  compesce 
flueiitis,  spreading,  V. :  Ad  terram  fluit  devexo 
poiiUere  cervix,  droops,  V. :  relictis  Turba  fluit 
castris, pour /or^A,  v.:  ad  terram  fLMens, sinking, 
V.  —  To  pass  away,  fall  away,  fall  off,  vanish  : 
fluent  arma  de  manibus:  poma,  0. :  Cuncta  fluunt, 
are  changing,  0. — Fig.,  to  flow,  spring,  arise,  come 
forth,  go,  proceed:  ex  eius  lingu&  melle  dulcior 
fluebat  oratio. —  To  roll,  flow,  move,  spread:  doc- 
trina  longe  lateque :  de  Hbris  nostris  sermonera : 
Hoc  fonte  derivata  clades  In  patriam  fluxit,  H. : 
res  ad  voluntatem  nostram  fluentes. — Of  persons : 
(Herodotus)  quasi  sedatus  aronis  fluit — Of  speech, 
to  be  fluent,  be  verbose,  be  monotonous:  efficiendum 
est  ne  fluat  oratio :  Cum  flueret  lutulentus  (Luci- 
lius),  H. —  To  pass  away,  dissolve,  vanish,  perish : 
tarda  fluunt  tempora,  H. :  mollitia:  lassitudine 
Tires,  L. :  voluptas  corporis :  Spes  DanaQm,  V. 

fluTialis,  e,  ac{j.  [  fluvius  ],  of  a  river,  river-, 
fiuvial:  undae,  V. :  anas,  0. :  harundo,  V. 

fluTiatillB,  e,  adj.  [fluvius],  of  a  river,  river-: 
testudines :  naves,  L. :  piscis,  Cti. 

fluyina,  I  (fluvidrum,  trisyl.,  V.),  m.  [FLV-],  a 
river:  apud  Hypanim  fluvium :  fluvio  Rubicone 
circumscriptus :  fluvio  secundo  Defluere,  V. :  fluvii 
Hibema  nive  turgidi,  H. — Running  water,  stream : 
fluvios  praebere  recentis,  V. 

fluzUB,  adj.  [P*  of  fluo],  flowing,  loose,  slack : 
habena,  L. :  crinis,  Ta. :  arma,  Ta. — Fig.,  lax, loose, 
(UsaoluU,  careless:  animi  aeUite,  S. — Frail,  weak, 
fleeiing,  transient, perishable:  res  xio^ivtiQ,  diecayed : 


res  humanae,  S. :  corpora,  Ta. :  fides,  S. :  meni 
senio,  Ta. :  studia  inania  et  fluxa,  Tu. 

fooale,  is,  ft.  [faux],  a  neck-doth,  H. 

foculufli  I,  m.  dim.  [focus],  a  sacrificial  hearth, 
flre-pan,  brazier .-  foculo  posito  in  rostris :  accenso 
ad  sacrificium  foculo,  L. :  buccft  foculum  excitat, 
flre,  lu. 

foouB,  1,  m.  [1  FAC-l,  afire-place, hearth :  ligna 
super  foco  reponens,  H. :  ad  focam  sedens :  ex« 
strucre  lignis  focum,  p'de  on  wood,  H. :  cinerem  et 
conf usa  ruebant  Ossa  focis,  the  funercd-pile,  V. : 
Dis  tribus  fooos  ponit,  cdtars,  0. :  Crateresque  fo- 
oosque  ferunt,  i.  ^fire-pans,  V. :  vlvi  foci,^r8f,  Pr. 
— A  hearth,  home,  family :  domi  focique  ut  me- 
mineris,  T. :  patrii:  agellus,  habitatus  quinque 
focis, /omtVia,  H. 

fodioo,  — ,  atus,  4re  [FOD-],  to  dig,  jog,  poke  : 
laevum  latus,  H. — F  i  g. :  fodicantea  res,  worrying, 

fodio,  fodl,  fossus,  ere  [FOD-],  to  dig,  dig  upg 
in  fundo,  T. :  fodit,  invenit  auri  aliquantum :  hur 
mum,  Y. — To  dig  out,  make  by  digging,  excavate, 
mine :  puteos,  Cs. :  cubilia  (talpae),  V. :  argentum, 
L. :  murum,  undermine,  0.  —  To  prick,  pierce, 
wound,  thrust,  stab :  equi  calcaribus  armos,  Y. : 
ora  hastis,  L. :  militem  hasta,  Ta. :  Noli  fodere, 
jog,  T. :  aquas  (ungula),  0. — F  i  g.,  to  goad,  ating^ 
disturb :  te  stimulis. 

(foecund-X  see  fecund-. 

foede,  adv,  w^th  comp.  and  sup.  [foedu8],/oti//y, 
cruelly,  basely,  horribly :  foedissime  stipatus  arma- 
lis :  Cdesa  manus  iuvenum,  Y. :  perire,  S. :  exer- 
cere  victoriam,  L. :  foedius  inde  pulsus,  L. 

foederatus,  adj.  [2  foedus],  leagued,  confed- 
erated, allied:  civitates:  populus  alquos  faoere: 
solum :  foederati,  allies. 

foedlfragUl^  acfj.  [2  foedus + FRAG-],  Uagtit^ 
breaking,  peifidious  :  roeni. 

foeditas,  atis,/.  [1  ioed\ks\foidness,fllthinien, 
hideousness,  ugliness,  deformity:  oAon^,  simch :  ve- 
stitQs,  meanness :  tanta  spectaculi,  L. :  volnerum, 
L. — F  i  g.,  baseness,  defonnity,  repuUiveness :  homi- 
nis  flagitiosa :  foeditate  turpitudo  deterret 

foedo,  ftvl,  fttus,  &re  [1  foedus],  to  make  foul, 
defile, pollute,  disfigure,  mutilate, mar,  deform:  con- 
tuctu  omnia  foedant  Inraundo,  Y. :  voItQs  Pul?ere, 
0. :  ora,  Ta. :  ferro  volucrls,  V. :  foedati  agri,  laid 
waste,  L. — F  i  g.,  to  disgrace,  dishonor,  mar,  MuUy, 
desecrate:  sacella  turpitudine:  procerum  conubiis 
mixtis,  Ta. :  clade  foedutus  annus,  L. 

1.  fbedua,  adj.  with  comp.  and  sup.  [  ¥Il^-  ], 
foul,  filthy,  locUksome,  repulsive,  ugly,  unseemfy, 
detestable,  abominable,  horrible :  foedissimum  moD- 
strum :  volucris,  0. :  caput  Impexa  porrigine,  H. : 
volnus,  0. :  tergum  vestigiis  verbernm,  L. :  pestl- 
leutia   homini,  destructive,  L. :    locJiora  lis,  quae 


Digitized  by  V^OOQIC 


foeduB  3 

Bubiciebantur  oculis,  nuntiare,  L. :  res  visu :  foe- 
dum  relatu,  0. — F  i  g.,  diagrcueful^  baae^  dUhonor- 
able^  vile,  thame/ul,  in/amotu,  foul :  f acinus,  T.: 
ille  ifoedior  in  Pompeio  accusando,  etc. :  homo,  S. : 
carmen,  H. :  f  uga,  S. :  mors :  genus  interitOs :  mi- 
nisieria,  Y. :  inceptu,  L. 

2.  foedvLBf  eris,  n.  [  1  FID-  ],  a  league,  Ireafy, 
compact,  alliance  g  foeduB  facere:  pacto  iam  foe- 
dere  provinciarum :  navem  imperare  ex  foedere : 
Ambiorigem  eibi  foedere  adiungunt,  Os. :  socie- 
tatem  foedere  oonfirmare :  foedera,  quibus  inter 
16  pacisoerentur  amicitias  oiyitates,  L. :  Romanum, 
viih  the  BomanSy  L. :  nipta  foedera,  L. :  turbare, 
y. :  contra  foedus  facere :  aequum,  L. :  iniquuro, 
L.  —  A  compact,  covenant,  agreement,  stipulation, 
bargain:  foedus  fecerunt  cum  tribune,  ut,  etc.: 
amorum  turpissimorum  foedera  ferire :  amicitiae, 
0. :  foedere  pacto  Exercentur,  by  afiaud  agreement ^ 
v.:  thalami,i.e.marrta^0CQn<ra«f, 0.:  coniugiale, 
0. :  non  aequo  foedere  amare,  i.  e.  without  return, 
V. — A  law  (poet):  aetema  foedera  certis  Inpo- 
suit  natura  locis,  V.:  foedere  certo  Et  premere  et 
laxas  dare  habenas,  V. :  potentis  Naturae,  0. :  Par- 
carum,  O. 
(foen-),  see  fCn.  (ioet-),  see  f5t 

foliatam,  I,  n.  [folium],  an  ointment  of  leaves 
of  spikenard,  nard-oil,  lu. 

folium,  I,  n.  [  FLA- ],  a  leaf  ( of  a  plant ):  in 
arboribus  folia:  foliis  ex  arboribus  strictis, Gs. : 
amara,  H. :  arida  laureae:  olivae,^. :  foliis  notas 
mandat  (Sibylla),  V. — P  r  o  v. :  Gredite  me  vobis 
folium  recitare  Sibyllae,  i.  e.  gospel  truth,  lu. 

I611i0iilaa»  I,  m.  dim.  [foliis],  a  small  bag,  little 
sack:  f oUiculis  f rumentum  vehere,  L. :  os  obvolu- 
tum  folliculo. 

follio,  is,  m.  [FLA-],  a  pair  of  bellows:  (formas) 
effici  sine  foUibus :  fofle  fabrili  flando  accenderunt, 
L. :  ventoeis  foUibus  auras  Accipiunt,  V. :  cavi 
(causidici)  foUes,  puffed  cheeks,  lu. — A  leathern 
money-bag:  tenso  folle  reverti,  lu. 

fomentmn,  I,  n.  [FAY-],  a  toarm  explication, 
wultice,  fomentation :  fomeiita  paret,  H. :  (iuvant) 
fomenta  podagram,  H. — A  bandage:  f omenta  vol- 
neribus  nulla,  Ta. :  fomentis  iuvas  volnera,  0. — 
Fig.,  a  lenitive,  mitigation,  alleviation:  dolonim : 
fortitudinis  fomentis  dolor  mitigari  solet :  Frigida 
curarum  fomenta,  i.  e.  pursuits  which  chill  the  heart 
with  cares,  H. 

fomea,  itis,  m.  [FAY-],  kindling-wood,  tinder: 
fiapuit  in  fomite  flammam,  Y. 

Ions,  fontis,  m.  [FY-],  a  spring,  fountain, 
well,  source  :  aquae  dulcis :  rivorum  a  fonte  de- 
ductio:  qui  fontes  aestibus  exarescebant,  Gs. : 
locus  fontibus  abundans :  fontium  qui  celat  en- 
gines, Nilus,  H. :  Yini,  H. :  Timavi,  Y. :  fontemque 
ignemque  f erre,  spring  -water,  Y.  —  ^  mineral 


13  fbris 

spring,  healing  waters:  fontes  Clusini,  H.— Fig., 
a  fountain-head,  source,  origin,  cause:  aequitatis: 
movendi :  Scribendi  recte  sapere  est  fons,  fi. :  ab 
illo  fonte  et  capite  Soorate:  maeroris:  is  fons 
mall  huiusce  fuit,  L. :  Pindarici  fontis  haustOs, 
i.  e.  Pindar's  verse,  H. — P  e  r  s  o  n.,  as  a  deity,  G. 

fontanuB,  adj.  [fons],  of  a  spring,  from  a 
fountain,  spring- :  ora,  0. :   numina,  0. 

fonticuluB,  I,  m.  dim.  [fons],  a  little  spring,  H. 

(for),  ffttus,  firl,  defect,  (in  use  are  fatur,  fantur, 
f ftbor,  fftbitur ;  P.  perf  f&tus ;  perf  ffttus  sum  or 
eram ;  imper,  f ftre ;  inf.  f ftrl ;  old,  f ftrier,  Y. ;  ge- 
rund, fandl,  fando ;  supin  abl.  f fttQ ;  P.praes.  fftns, 
fantis,  fantem )  [  1  FA-],  to  speak,  sag:  Nescios 
fari  pueros  (i.  e.  infantes),  H. :  ita  farier  Infit,  Y. : 
copia  fandi,  Y. :  fandi  doctissima,  Y. :  ne  fando 
quidem  auditum  est,  etc.,  by  hearsay:  baud  mollia 
fatu,  Y. :  fari  quae  seutiat,  H. :  Yix  ea  fatus  eram, 
Y. :  dehinc  talia  fatur,  Y. :  Fare  age,  quid  venias, 
Y. :  fabor  enim,  etc.,  will  prophesy,  Y. 

forabilis,  e,  acfj.  [1  FOR-],  that  may  be  pierced, 
vulnerable :  nullo  ictu,  0. 

for&men,  inis,  n.  [  1  FOR-],  an  opening,  aper- 
ture, orifice,  hole:  in  eo  (scuto)  foramina,  Gs. : 
tibia  simplex  foramine  pauco,  H. :  foramina  tectis 
Addidit,  O. :  foramina  quae  patent  ad  animum  a 
oorpore :  operouli  foramina,  L. 

foras.  adv.  [1  FOR-1,  out  through  the  doors,  out 
of  doors,  forth,  out :  fifium  foras  mittit:  se  portft 
proripere,  Gs. :  Fer  cineres,  Y. :  pestem  proicere : 
(scripta)  foras  ^ise,  publish. 

forceps,  cipis,/  [2  FOR. + GAP-],  a  pair  of 
tongs,  pincers,  forceps:  versant  tenaci  f oroipe  fer- 
ruro,  V. :  compressA  forcipe  linguft,  0. 

fordna,  adj,  [  1  FER-],  with  young,  pregnant: 
bos,  0.— As  subet.f  (sc.  bos),  0.        ^  ^  ^ 

fore,  forem,  see  sum. 

forenaia,  e,  a^.  [  forum  ],  of  the  market,  of 
the  forum,  public,  forensic :  oratie,  in  the  forum: 
certamen:  rhetorica:  labor:  sententia  (o^fLcio- 
mestica) :  vestitu  forensi,  in  out-of-doors  drm^ : 
factio,  idlers,  L. 

forea,  see  1  foris. 

forlca,  ae,/.  [forum],  a  public  privy,  lu. 

1.  foria,  is,/.  [1  FORrl  — AV,  a  door,gaU: 
quid  nam  foris  crepuit  ?  T. :  ad  geminae  limina 
prima  foris,  0. :  forem  virgft  percutere,  L. :  forem 

cubiculi   clauserat :    Exclusus   fore,  H. Plur., 

fores,  the  two  leaves  of  a  door,  a  folding  -  door, 
double  door,  entrance:  in  liminibus  aedium :  a  no- 
bis graviter  crepuerunt  fores,  T. :  ad  foris  adsi- 
stere:  Invlsae,  H. :  Asperae,  H.:  semiapertae,  L. : 
divae,  in  the  vestibule  of  the  temp^  Y,—A  door, 
opening,  entrance:  in  lateribua  (equi)  — Fig.,  a 
door,  approach:  amicitiae. 

Digitized  by  V^OOQIC 


foils 


334 


fora 


2.  foriB,  adv,  p  foris],  out  at  the  doon^  out  of 
doors^  abroad,  toUhotU :  exspectatus:  et  intra  val- 
lum et  foris,  N. :  te  Foris  sapere,  I  e.  for  other 
people,  T. :  oenitare :  studia  non  impediunt  foris, 
in  public  life:  fructum  ferre,  i.  a  beyond  the  smote: 
yir  olarus:  auctoritas  retinetur,  abroad:  valde 
plauditur,  amona  the  people:  egere,  foris  esse  6a- 
binium,  i.  e.  in  aebt. — Fhmi  wi3unU,/rom  abroad: 
aut  sumere  ex  suft  vi,  aut  adsumere  foris :  auxi- 
lium  petendum :  petita  Verba, /or«^,  H. 

forma,  ae,/.,  a  form,  contour,  figure,  shape,  ap- 
pearance, looks:  homines  inter  se  formft  similes: 
uberalis:  eximia  pueri:  virgines  formft  excel  len- 
tes,  L. :  formft  praestante  puellae,  0. :  formae  lit- 
terarum:  muralium  falcium,  Gs. :  forma  et  situs 
agri,  U. :  formae,  quas  in  pulvere  descripserat,  L. : 
olarissimonim  virorum  foTma^ figures:  igneae  for- 
mae, appearances:  forma  nostra  reliquaque  figura, 
eountenance:  formae  deorum,  i.  e.  the  gods,  0. :  ursi 
Ac  formae  magnorum  luporum,  V. — A  fine  form, 
beauty :  formae  mores  oonsimiles,  T. :  formae  glo- 
ria, S. :  Di  tibi  formam  dederant,  H. :  formarum 
spectator,  of  beauties,  T. :  potens,  a  beauty,  Pr. — 
An  outline,  plan,  design,  sketch  :  cum  formam  vide- 
rim,  quale  aedificium  futurum  sit,  scire  possum. — 
A  modd, pattern, stamp:  pecuniae, Ta. :  Si  scalpra 
et  formas  non  sutor  (emat),  lasts,  H. — ^F  i  g.,  shape, 
form,  nature,  manner,  kind:  totius  rei  p. :  quasi 
formae  dicendi :  forma  et  species  tyranni :  redacta 
in  formam  provinciae,  condition,  Ta.:  scelenun 
formae,  V. — ^In  philos.,  a  sort,  kind:  Genus  et 
formam  definire :  eius  (generis)  duae  formae. 

fonnioa,  ae,/.,  an  ant,  pismire,  C,  V.,  H.,  Pr. 

formidabilla,  e,adj,  [1  formido],eaitftf^/Mr, 
terrible,  formidable  :  lumen,  0. :  (non)  uUi,  0. 

1.  fbrmidd,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  fear,  dread,  be 
afraid,  be  terrified,  be  frightened:  omnia :  illius 
iraoundiam :  te,  H. :  forroidata  Parthis  Roma,  H. : 
quo  satietas  formidanda  est  magis:  plenimque 
formidatus,  inspiring  terror,  Ta. :  naribus  uti,  H. : 
formidatis  auxiliari  aquis,  hydrophobia,  0. 

2.  formidd,  inis,  /.,  fearfulness,  fear,  terror, 
dread,  awe:  tanta :  formidinem  suam  alquibus  ini- 
cere:  mortis,  H. :  formidinesopponantur:  incom- 
modorum. — Rdigious  dread,  reverence,  awe :  silva 
priscft  formidine  sacra,  Ta. :  saevi  Martis,  awe,  V. 
— ^P  e  r  8  o  n. :  atra  Formidinis  ora,"  V. — That  which 
produces  fear,  a  frightful  thing,  fright,  horror, 
terror :  caligans  nigra  formidine  lucus,  V . :  defen- 
•oribus  formidinem  ostentare,  i.  e.  to  threaten,  S. : 
quibus  formidini  essemus,  S. — A  scarecrow,  bug- 
bear: Oervam  saeptum  formidine  pennae,  V.:  fu- 
rum  ayiumque,  H. 

fonrndaldse  (-dolose),  ado.  [formiduloeus], 
fearfully,  terribly, 

fonnidiilosiis  or  fonnidolosas^  a4j*  with 


comjo.  and  sup.  [2  tovm\\io\  producing  fear,  dread 
ftd,  terrible,  terrific  :  loca,  S. :  alqs  illi :  silva o,  H. . 
helium  formidulosisslmum.  —  Afraid,  timid,  <tn»- 
orous:  exercitus  formidolosior  hostium,  Ta. 

fonn5,  ftvl,  fttus,  ftre  [forma],  to  shape,  fashion, 
form,  buUd:  materiam,  signum  in  muliebrem  figu- 
ram :  in  Idft  Classem,  Y. :  signum  e  marmore,  O. : 
formatus  cum  comibus,  deleted,  0.  —  Fig.,  to 
shape,  form,  regulate,  dispose,  direct,  prepare,  eon^ 
pose:  verba  sicut  ceram :  ea  quae  inter  se  discre- 
pant :  consuetudinem :  Personam,  invent,  H. :  pue- 
rum  dictis,  H. :  podtam,  H. :  se  in  mores  alcuiui, 
L. :  gaudia  tacitft  mente,  imagine,  O. 

fomiose,  adv.  with  eomp.  [  f ormosus  ],  grace- 
fully:  saltare,  Pr. :  surgere  f ormosius,  Pr. 

fomidaitas,  fttis,/.  [f ormosus],  beauty, 

formosus  (fonnonsus),  a<(;.  with  comp,  and 
sup.  [  forma  1,  finelv  formed,  beautiful,  handsome: 
pyramidis  (forma)  videtur  esse  formosior:  vir- 
gines  f  ormosissimae :  Vis  f  ormosa  videri,  H. :  For- 
mosi  pecoris  custos  formosior  ipse,V.:  onmium 
aetatis  suae  formosissimus,  N. :  tempus  (L  e.  ver^ 
0. :  oculis,  0.:  nihil  est  virtute  formosius. — As 
subsLf. :  formosae  nomen  habebam,  the  beauty,  0. 

fomrala,  ae,  /.  dim,  [forma],  a  form,  draft, 
contract,  covenant,  agreement,  regulatum:  antiqua 
iuris,  L. :  milites  ex  formulS  parati,  L. — A  rule, 
principle:  formula  consUtuenda  est:  certa  disci- 
plinae :  haec  formula  reges  tenet,  H. — In  law,  a 
forrn,  rule,  method,  prescription,  formula  (for 
judicial  proceedings) :  pacti  et  convent! :  in  testa- 
mentorum  formulis  versari:  antiquae:  postula- 
tionum:  sunt  formulae  de  omnibus  rebus  oonsti- 
tutae:  cog[dtioniB,ther%deofeviienee,h. 

fbmacalis,  e,  adj.  [fomax],  of  ovene:  dea,  i.  e. 
the  goddess  Fornax,  0. — Plur,  n,  as  subst.,  the  festi- 
val of  Fomax,  baking  festival,  0, 

fomacula,  ae,/.  dim,  [fomax],  a  small  oven, 
little  furnace,  lu. 

fornix,  acis,/.  [2  FOR-],  a  furnace,  oven,  kiln  : 
in  ardentibus  fomacibus:  recoquunt  patrios  for- 
naoibus  ensls,y. :  undans  ruptis  fomacibus  Aetna, 
craters,  V. — P er boil,  the  goddess  of  ovens,  0. 

fomicatu^  €ufj.  [{omii.'],  vaulted,  arched:  pa- 
ries: via  (leading  to  the  Campus  Martius),  L. 

fornix,  icis,  m.,  an  arch,  vault,  cellar:  haios 
(Verris)  in  foro  Syracusis :  camera  lapideis  fomi- 
dbus  vincta,  S. :  adverso  fornice,  V. :  fomices  in 
muro  ad  eTCVLrrendum,  vaulted  openings  for  salliee, 
L. :  Gael!  ingentes,  Enn.  ap.  G. :  Fabius  or  Fabia- 
nus  (GJl  or  Fabii  (0.),  a  triumphal  arch  in  the 
Sacra  "V^a. — A  covered  way,  L. — A  brothel,  H.,  lu. 

fors,  fortis  (only  nam.  and  abl.  except  in  the 
name  Fors  Fortuna ),  /.  [1  FER- 1,  chance,  hap^ 
luck,  hazard,  accident:  Quod  fora  leret,  feremu8| 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


foraan 


885 


fortuna 


T. :  sed  haec,  ut  fora  tulerit :  quam  sibi  sortein  fors 
obiecerit,  H. :  uti  quosque  fore  coDglobaverat,  S. : 
forte  quadam  Tiberis  effusus,  L. :  Fors  fuat  pol ! 
may  it  be  to^  T. — P  e  r  s  o  n.,  ^  goddets  of  chance  : 
Fore  omnia  vereat,  V. :  dea  Fore,  0. — E  8  p..  Fore 
Fortuna,  Oood  Fortune^  with  a  temple  on  the  Tiber, 
outside  of  the  city :  aedis  Fortis  Fortunae,  L. : 
Fortunae  Fortis  honores,  0. :  casu  aut  forte  for- 
tune.—  Ellipt.:  for  fore  sit,  U  might  happen^ 
perchance^  perhapn^  peradoenture  :  tu  fors,  quid 
me  fiat,  parvi  pendid,  T. :  Et  fore  aequatis  oepis- 
sent  praemia  rostris,  Ni,  etc.,  Y. :  nunc  ille  Fore 
et  vou  facit,  V. ;  see  also  forte. 

foraan,  adv,  F  ellipt.  for  fore  sit  an  ],  perhape, 
perchance,  peraaverUure :  aliquis  me  foreitan  Pu- 
tet  non  putare  hoc  verum,  T. :  forean  et  haec  olim 
meminisse  iuvabit,  V. :  forsan  aliquem  verum  ser- 
monem  auctores  trediderint,  L. 

foralt,  adv.  [for  fore  sit],  perhaps^  H. 

foraltan,  adv.  [for  fore  sit  an],  perhaps^  per- 
adventure^  it  may  be  that :  mihi  parvam  habeat 
fidem,  T. :  foreitan  quaeratis,  etc. :  Foreitan  .  .  . 
quae  sint  fastigia  quaeras,  V. :  illud  foreitan 
quaerendum  sit,  num,  etc. :  niroium  foreitan  haec 
111!  mirentur:  liberius  loqui  quam  foreitan  ipsi 
▼elint :  querellae,  cum  foreitan  necessariae  erunt, 
L. :  te  iam  tenet  altera  coniunx  Foreitan,  0. : 
multa  tulimus  alii  spe  forsitan  recuperandae  li- 
bertatis :  illius  facto,  primo  forsitan  dubio,  etc., 
L. :  forsitan  post  paulo  morbo  interttura  vita,  S. 

fortaaae,  adv,  [for  fortassis],  perhaps^  perad- 
vetiture,  probably^  possibly :  Audisti  fortasse,  T. : 
bic  tu  fortasse  eris  diligens :  fortasse  dixerit  quis- 
piam:  iis  incomraodis  mederi  fortasse  potuisse: 
res  fortasse  verae,  certe  gi-aves. — With  numbere, 
about:  trigiuta  fortasse  veretls:  Pompeius  bien- 
nio  quam  nos  fortasse  maior:  nger,  fortasse  tre- 
centis,  Aut .  .  .  nummorum  milibus  emptus,  H. 

fortasaia,  adv.  [for  forte  an  si  vis],  perhaps, 
probably  J  possibly,  it  may  be  thai :  quaeret  fortissis 
quispiam,  displiceatne,  etc. :  cum  sis  quod  ego  et 
fortassis  nequior,  H. 

forte,  adv,  [aW.  of  fore],  by  chance j  by  accident, 
casually,  accidentally :  forte,  temere,  casu  :  captivi, 
para  forte  pare  consilio  oblati,  L. :  cum  casu  Pu- 
teolos  forte  venissem:  cum  eenatum  forte  apud 
Yitellios  e8set,L. :  fit  forte  obviam  Mihi  Pborroio, 
T. :  forte  evenit,  ut,  etc. :  erat  forte  brumac  tem- 
pus,  L. :  quam  saepe  forte  temere  Eveniunt,  quae, 
etc.,  T. :  nee  quicquam  reptim  aut  forte  temere 
egeritis,  L. — Once,  once  on  a  time:  Forte  per  an- 
gustam  volpecula  rimam  Repserat,  H. :  Ibam  forte 
Vi&  Sacr&,  H. — Perhaps,  ^chance,  peradventure : 
si  forte  f rater  redierit  viso,  T. :  si  quis  vestrum 
forte  miratur,  etc. :  si  forte  eo  vestigia  ferrent, 
L. :  quod  si  forte  ceciderint :  certare  sagittft  Invi- 


tat  qui  forte  velint  (i.  e.  si  qui  foite  velint),  V. : 
nemo  saliat  sobrius,  nisi  forte  insanit:  qui  me- 
tuo,  ne  te  forte  flagitent :  metuens,  ne  forte  de- 
prehensus  retraheretur,  L. :  Forte  quid  expediat 
communiter  quaeritis,  H. —  UrUess  indeed,  unless  to 
be  sure:  criminatio  dissoluta  est,  nisi  forte  ex- 
spectatit*,  ut,  etc. :  nisi  forte  me  animus  fallit,  S. 

fortioulua,  adj.  dim.  [fortis],  somewhat  bold, 
rather  brave:  forticulum  se  praebere. 

fortia,  e,  adj.  with  comp.  and  sup  [  8  FER-  ], 
strong,  powerful,  mighty:  equus:  latus,  youthful 
vigor,  H. :  ligna,  Cs. :  castra :  uhni,  V.  —  Strong, 
vigorous,  firm,  steadfast,  stout,  courageous,  bravSy 
manly,  valiant,  bold,fearless :  vir,  man  of  honor,  T. : 
fortis  et  constantis  est,  non  perturbari :  uecessitudo 
timidos  fortis  facit,  S. :  Rebus  angustis  animosus 
atque  Fortis  appare,  H. :  horum  fortissimi  sunt 
Belgae,  Cs. :  seu  quis  capit  acria  fortis  PocuU, 
H. :  in  dolore :  ad  sanguinem  civilem,  L. :  contra 
audaciam  fortissirous :  Scriberis  fortis,  a  hero,  H. : 
manu,  i.  e.  personally  brave,  N. :  si  fortes  f ueritis 
in  eo,  had  proceeded  with  vigor :  f  ugacibus,  0. : 
Tractare  serpcntes,  H. :  aurum  Spernere  fortior, 
H. — P  r  o  V. :  fortis  fortuna  adiuvat,  T. — Of  things, 
strong,  spirited,  brave,  bold,  enduring,  impetuous: 
senectus  fortior:  oculi,  6o^;  animi  impetus:  ut 
paulo  fortius  factum,  Cs. :  facta,  S. :  opera,  service, 
L. :  fortior  contra  dolorem  disciplina :  fortissi- 
mae  senteutiae:  oretio  (opp.  placida). — As  siUfsi. 
n. :  serae  ad  fortia  vires  (sc.  facta),  V. :  fortem 
ad  fortia  misi,  0. 

fortdter,  adv.  with  comp.  and  sup,  [fortis], 
strongly,  powerfully,  vigorously  :  utere  loris,  0. : 
arserunt  fortius  ignes,  0. — Strongly,  powerfully, 
boldly,  intrepidly,  valiantly,  bravely,  manfully :  res 
fortiter  gestae :  sustinere  impetum  militum,  Cs. : 
fortius  refutare  dicendi  licentiam  :  fortius  pugna- 
re,  Cs. :  rei  p.  partem  fortissime  suscipere :  for- 
tissime  restitit  hosti,  Cs. 

fortitQdo,  \r\\9,f.  [fortis],  strength,  force :  hir- 
corum,  Ph. — Firmness,  manliness,  fortitude,  reso- 
lution, bravery,  courage,  intrepidity :  quae  est  do- 
lorum  laborumque  contemptio,  etc. :  in  periculis : 
pro  gloria  fortitudinia,  Cs. :  domesticae  fortitudi- 
nes  (opp.  militare8),/)roo/»  of  valor. 

fortuitd,  adv.  [forte],  by  chance,  accidentally, 
fortuitously,  casttauy :  quid  casu  et  fortuito  f utu- 
ruin  sit:  non  enim  temere  iiec  fortuito  creati  su- 
mu8 :  non  fortuito  aut  sine  consilio,  Cs. 

fortuitua  (once  trisyl.,  lu.),  cu^.  [fore],  hap- 
pening by  chance,  casual,  accidental,  fortuitous : 
concursio  rcrura  fortuitarum :  caespes,  H. :  bo- 
num  :  naufragium,  Ta. :  sermo,  Ta. — Plur.  n.  ai 
subsi.,  accidents,  casualties,  Ta. 

fortuna,  ae,  /.  [  fore  ],  chance,  hap,  luck,  fate^ 
fortuhe :    volubilitas    fortunae :    plus   fortunara 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fortunate  8; 

quam  consilium  valere:  fortunae  rotam  peitiroe- 
scere :  secunda  Haud  adversa,  V. :  rei  p.  fatalis : 
belli  fortunam  temptari,  Cs. — P erBon.^  t?ie  god- 
dm  of/aU,  Luck,  Fortune,  T.,  C,  V. :  Fortunae 
filius,  fortune*8  favcriU,  H. :  Fore  Fortuna ;  see 
fors. — F  i  g.,  tiate,  eondUton,  fortune,  cireumstancn, 
faU,  lot,  position,  rank :  fortunae  commutatio,  Cs. : 
prospera  adveraave:  miserior, Cs.:  servorum:  po- 
puli  R.  conditione  socii,  fortuna  servi:  inferior 
fortunft :  si  eo  meae  fortunae  redeunt,  ut,  etc.,  T. : 
suas  fortnnas  eius  fidei  permittere,  Cs. :  cui  cessit 
triplicis  fortuna  regni,  the  lot,  0. — Qood-luek,  good- 
fortune,  proaperitg,  euceeta :  0  fortuna,  ut  num. 
quam  perpetuo  es  data !  T. :  Marcello  propter 
fortunam  saepius  imperia  mandata:  fortuna  rei 
p.  vioit,  S. :  superbum  se  praebuit  in  fortunft :  a 
fortuna  deseri,  Cs. :  fortunam  habere,  succeed,  L. : 
Dum  fortuna  f uit,  Y. :  Sed  fortuna  f uit,  i.  e.  is 
gone,  Y. :  Ut  tu  fortunam,  sic  nos  te  feremus,  H. : 
summum  fortunae,  H. :  quae  sit  fortuna  facillima, 
way  to  success,  Y. — lU-litck,  mishap,  misfortune, 
adversity  :  quoniam  sit  fortunae  cedendum,  Cs. : 
Troiae  Fortuna  tristi  clade  iterabitur,  H. — Prop- 
erty, possessions,  goods,  fortune :  Quo  mihi  fortu- 
nam, si  non  conceditur  uti  f  H. :  concessa  aliis, 
0.:  cum  fortuna  crevisset,  N. :  fortunas  morte 
dimittere :  fortunis  sociorum  consumptis,  Cs. 

fortunate,  a<fv.rfortunatus],/>r(Mperot»/y:  vi- 
▼ere :  gestum  esse,  L 

fortunatUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
fortnno],  prospered,  prosperous,  lucky,  happy,  fort- 
unate :  foris  aperis  fortunatus,  T. :  comitatu  no- 
bilium  iuvenum :  fortunatior  Fortuna :  Ingenium 
fortunatius  arte,  H. :  fortunatissimus  haberi :  for- 
tunatus laborum,  in  his  achievements,  Y. :  res  p. : 
vita,  H. — P  o  e  t. :  nemora,  groves  of  the  blest,  Y. 
— In  good  circumstances,  well  off,  wealthy,  rich: 
gratia  fortunati  et  potentis:  insipiens:  quibus 
licet  esse  fortunatissimos,  Cs. 

fbrtuno,  &▼!,  &tus,  ftre  [fortuna],  to  make  pros- 
perous, make  happy,  speed,  further, prosper,  bless: 
tibi  patrimonium  del  fortunent:  quod  faxitis, 
deos  velim  fortunare,  L. :  tibi  horam,  H. 

foruU,  drum,  m.  dim.  [forus],  a  book-case,  lu. 

forum,  i,  n.  [1  FOR-],  an  open  space,  public 
place,  court,  market-place  :  forum,  id  est,  yestibu- 
lum  sepulcri :  per  fora  loqui,  Ta. :  Para  forum  cele- 
brant, 0. — A  market-place,  market,  enclosure  for 
sdling,  exchange :  fora  exstruere,  Ta. :  rertim  ve- 
nalium,  S. :  cui  fora  multa  restarent,  had  many 
market-places  to  visit :  boarium,  the  cattle-market 
(adjoining  the  circus),  L. :  hoHtorium,  the  vegeta- 
ble-market, L. :  piscatorium,  tJie  fish-market,  L. — 
P  r  o  V. :  Scisti  uti  foro,  i.  e.  to  act  for  your  advan- 
tage, T. —  A  market-pUue,  forum,  public  square, 
exchange  (in  each  city,  the  centre  of  public  life) : 
Nunc  forum  quern  spectat,  i.e.  all  the  people,  H. : 


6  foveo 

statua  eius  (Anici)  Praeneste  in  foro  statuta,  I^ : 
mane  forum  pete,  H. — In  Rome,  esp.  Forum  Ro- 
manum,  or  Forum,  an  open  space  between  the  Cap- 
itoline  and  Palatine  huls,  surrounded  by  porticos 
and  shops :  toto  quantum  foro  spatium  est,  L. : 
adripere  verba  de  foro,  pick  up  in  the  street :  ca- 
ruit  foro  Pompeius,  i.  e.  was  compelled  to  avoid: 
Hliam  in  foro  sua  manu  interemere:  forumque 
Litibus  orbum,  H. :  ut  primum  forum  attigerim, 
i.  e.  engaged  in  public  affairs :  studia  fori,  Ta. : 
forum  Mandabo  siccis,  i.  e.  affairs  of  state,  H. : 
ut  forum  et  iuris  diction  em  cum  ferro  et  armis 
conferatis,  the  courts:  cedat  forum  castris:  In- 
sanum,  Y. :  forum  agere,  hold  court :  fori  hare- 
na,  lu. :  civitates,  quae  in  id  forum  convenerant, 
that  court-district :  extra  suum  forum  yadimonium 
promittere,  jurisdiction :  annos  iam  triginta  in 
foro  versaris,  in  trade :  sublata  erat  de  foro  fides : 
hunc  in  foro  non  haberemus,  i.  e.  he  would  have  been 
bankrupt :  Cedere  foro,  become  bankrupt,  lu. :  Fo- 
rum Augustum  (with  an  ivory  statue  of  Apollo), 
0. ;  called  forum,  lu. — As  nom.  propr.  of  many 
market  and  assize  towns. — Esp.:  AppI,  a  market- 
town  in  Latium,  on  the  Yia  Appia,  C,  H. :  Aure- 
lium,  a  smaU  town  on  the  Yia  Aurelia,  C. 

forus,  I,  m.  [1  FOR-],  a  gangway  (in  a  ship) : 
per  foros  cursare :  laxat  foros,  Y. — A  row  of  seats 
(in  the  Circus),  L. — A  cell  (of  bees) :  conplere  fo- 
ros, Y. 

fossa,  ae,  /.  [  f ossus  ],  a  ditch,  trench,  fosse  .* 
fodere  fossam,  L:  ut  aditus  fossA  cingeretur: 
▼alio  atque  fossft  moenia  circumdat,  S.:  ▼alio 
foss&que  munire,  Cs. :  cingebant  oppida  fossae,  0. : 
fossas  inplere,  Y. :  institutae  fossae,  Cs. :  cruor 
in  fossam  confu8us,H. — A  river-bed,  water-course  : 
Rheni. — A  gutter,  water-way,  Y. — A  furrow  (to 
mark  foundations) :  designat  moenia  fossft,  Y. 

fbssio,  onis,/.  [FOD-],  a  digging:  recens: 
fossiones  agri. 

fossor,  oris,  m.  [FOD-1,  a  digger,  delver,  ditch- 
er: robustus,  V. :  Siqualidus,  lu. — Poet.,  a  fnunp- 
kin,  Ci. 

fossus,  P.  of  fodio.        fotus,  P.  of  foveo. 

fovea,  ae, /.,  a  small  pit:  (cada^era)  fo^eis 
abscondere,  Y.  —  A  pitfall,  pit :  belua,  quae  in 
foveam  incidit,  etc. :  metuit  fo^eam  lupus,  H. 

foTeo,  fovl,  fotup,  ere  [FAY-],  to  warm,  keep 
warm:  pennis  (pullos):  pulli  a  matribus  foti: 
ignes  manu,  i.  e.  keep  up,  0. :  nomen  in  marmore 
aperto  pectore,  warmed  with  her  naked  breast,  O. 
—  To  cherish,  foster,  fondle,  foment:  corpus,  O. : 
▼olnus  lympha,  bathe,  Y. :  gremio  (puerum),  V. : 
anhelans  Colla  fovet,  i.  e.  Uans  against  the  tree, 
V. :  cnstra  fovere,  ding  to,  Y. :  hiemem  hixu,  sU 
the  winter  through,  Y.  —  Fig.,  to  cherish,  caress, 
love,  favor,  support,  assist,  encourage:  hunc:  (du- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fractna 


887 


frauft 


ces)  pugnantis  ape,  encourage^  L. :  utram  partem, 
L. :  fovendia  hominum  sensibus,  6y  pampering  : 
Tota  animo,  0. :  perditam  spew,  L. :  Cupidine  belTa, 
prolonged  by  Cupid' »  agency^  V. :  dolores,  pallitUe : 
famam  inauem,  i.  e.  an  wifounded  reputation^  Y. : 
hoc  regnum  dea  gentibus  esse  tenditque  fovetque, 
fondly  ttrivea^  V. 

fractns,  anH,  with  eomp.  IP.  of  frango],  inter- 
rupted^  irregular :  murmur,  Ta. — F  i  g.,  weakened^ 
weakj  feeble^  faint :  spes  amplificandae  fortunae 
fractior:  vox,  Ta. 

fraenmn,  see  fren-.        fraga,  see  fragum. 

fracUia,  e,  adj.  [FRAG-T,  «m/y  broken,  brittle, 
fragile:  rami,  v.:  myrtuSfH. :  aquae, i. e. tee, 0. : 
iragills  incende  laurtls,  crackling,  V. —  Weak,  per- 
ithable, frail, fickle :  corpus:  res  humanae:  for- 
mae  gloria,  S. :  anni  (of  old  age),  0. :  Pediatia, 
the  cMieate  Mies  Pediatui,  H. — ^As  tubst.  n. ;  f ra- 
gill  inlidere  deutem,  H. 

fragUitaa,  atis,/  [fra^lisj./ro^ify,  toeakncBS, 
frailty :  naturae :  humani  generis. 

fragmen,  inis,  n.  [FRAQ-1,  a  broken  piece, 
fragment :  ingens  montis,  V. — -Mostly  plur.,frag- 
ments,  nUne,  urreck :  mucronis,  Y. :  uavigii,  0. : 
fragmina  poni  Imperat,  cAtpi,  0. 

fragmentum,  l,  fi.  [FRAG-l,  a  piece  broken 
off^  piece,  remnant,  fragment :  lapidis :  acutum, 
L. — Plur. :  tegularum,  L :  Ramea,  Y. 

fragor,  oris,  m.  [  FRACK  ],  a  crashing,  craah, 
noiee,  din  :  fragorem  Silva  dat,  0. :  tectorum,  L. : 
Fit  fragor,  a  thunder-peal,  0. :  subitoque  fragore 
Intonuit,  Y. :  terra  adventOs  hostiom  quasi  fragore 
qoodam  denuntiat. 

fragoaua,  acff.  [fragor],  broketi,  rough,  uneven  : 
silvae,  0. — Crashing,  roaring  :  torrens,  Y. 

fragrana,  ntis,  adj,  [P.  of  fragro],  sweet-smeH- 
ing,  fragrant :  mella,  V. :  odore  domus,  Gt 

( fragum,  I X  ^i  <">  strawberry.  —  Only  plur. : 
humi  nascentia,  Y. :  montana,  0. 

framea,  ae,  /.  [  Germ.  ],  a  spear,  javelin,  Ta. : 
Martis,  lu. 

francd,  frSgi,  frftctus,  ere  [FRAG-],  to  break  in 
pieces,  dash  to  pieces,  shiver^  shatter,  fracture  :  ova : 
anulus  f ractus  est :  navibus  fractiB,  Cs. :  navem, 
suffer  shipwreck,  T. :  lanua  f  rangatur,  H. :  corpora 
Ad  saxum,  Y. :  laqueo  gulam,  strangle,  S. :  brao- 
chiam :  Si  fractus  inlabatur  orbis,  H. :  in  arbore 
oomu,  O. :  te,  tigris  ut  aspera,  tear  in  pieces,  H.: 
diem  mero,  shorten,  H. — To  break  up^  grind,  bruise, 
crush  :  glaebam  Bidentibus,  Y. :  fruges  saxo,  Y. 
— To  break  (of  waves):  tamquam  fluctum  a  saxo 
f rangi :  arcus  aquarum  Fraugitur,  0.  —  F  i  g.,  to 
break  down,  subdue,  overcome,  crush,  dishearten, 
weaken,  diminish,  violate,  soften :  alqm,  ut,  etc. : 
DanaQm  fractae  vires,  Y.:  quern  series  inmensa 


laborum  Fregerit,  0. :  proeliis  f racti,  Cs. :  te  ut 
uUa  res  frangat  f :  pudore :  alqm  patientift :  omnia 
res  mea  f  racta  est,  my  fortune  was  lost,  H. :  res 
fractae,  catamUies,  Y. :  Frangimur  f atis,  Y. :  f rangi 
aspectu  pignorum  suorum,  Ta. :  bellum  proeliis : 
praedonis  audaciam :  consilium  alicui us :  doli  fran- 
gentur  inanes,  come  to  naught,  Y. :  foedus :  man- 
data, /at/  in,  H. :  dum  se  calor  frangat,  subsides. 

frater,  tris,  m.  [  cf .  Engl,  brother  ],  a  brother  : 
muor,  eider,  T. :  fratres  gemiui,  twin  brothers: 
gemelli,  0. :  germanus,  fuU  brother :  coniurati 
fratres, Y.:  cum  fratre  Lycisce  (of  a  dog),  0.: 
volo,  mi  frater,  fraterculo  tuo  credas  (of  a  friend): 
Eheu  pudet  f ratrum,  i.  e.  fellow-citigens,  H. :  per- 
fusi  sanguine  f ratrum  (in  civil  war),  Y.  —  Plur., 
brethren  ( i.  e.  allies  ) :  a  senatu  appellati,  Cs.  — 
yfhhpatruelis,  a  cousin, first  cousin, father's  broth- 
er's son:  hie  illius  frater  patruelis:  Luci  fratris 
noetri  mors  (sc.  patruelis). — F i  ft.,  of  things:  poei- 
tos  ex  ordine  fratres  (i.  e.  libros),  0. 

frateroulua,  I,  m.  dim.  [frater],  a  little  brother : 
Gigantis,  i.  e.  earthrbom,  lu. — Of  a  friend :  frater- 
culo tuo  credas. 

frateme,  adv.  [frater],  in  a  brotherly  manner  : 
faoere:  amari. 

frAtemitaa,  atis,  /.  [  f ratemus  ],  brotherhood, 
fraternity,  Ta. 

fratemua,  adj.  [frater],  of  a  brother,  brother- 
ly, fraternal:  amor, Cs.:  vitia, a  6roM^*<;  Scelus 
f raternae  necis,  fratricide,  H. :  Mores,  of  Zethus, 
brother  ofAmphion^  H. :  undae,  of  Neptune  (broth- 
er of  Jupiter),  0. :  invidia,  towards  a  brother^  S. 
— Of  a  kinsman :  Frater  erat,  fraterna  peto,  a 
cousin's  arms,  0. — Fraternal,  dosdy  allied,friend- 
ly :  nomen  populi  R.,  i.  e.  the  honor  of  alliance 
with,  Cs. :  amor:  foedus,  H. :  abiungens  fratemA 
morte  iuvencum,  of  a  yokefellow,  Y. 

fratricida,  ae,  m.  [frater +2  SAC-],  a  brother^s 
murderer,  fratricide,  0.,  N. 

fraudatio,  dnis,/.  [fraudo],  a  clteating^  deceive 
ing,  deceit,  fraud  ;  opp.  fides :  sine  f raudatione. 

fraudator,  Oris,  m.  [fraudo],  a  cheat,  deceiver, 
defrauder :  creditorum :  praedae,  L. 

fraudataa,  P.  of  fraudo.  — Plur.  n.  as  subsl., 
stolen  money,  Cs. 

fraudo,  &vl,  &tus,  &re  [fraus],  to  cheat,  beguile, 
defraud,  rob :  socium :  creditores :  fraudatis  lu- 
cemis,H.:  magn&pecuniftfraudari:  milites  praeda, 
L. :  (puerum)  regno,  Y. :  amantem  spe,  0. :  f  rau- 
dans  se  ipse  victu  suo,  L. — To  embezzle,  purloin, 
steal :  stipendium  equitum,  Cs. 

fraudulentua,  atff.  [fraus],  cheating,  deceitful, 
fraudtdent:  Karthaginienses :  venditiones. 

fraua,  fraudis  (gen.  plur.  fraudium,  C. ),/.  [2 
FER-],  a  cheating^  deceit,  imposition,  fraud:   ad 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


fraxineuB 


338 


frequenter 


fraudem  callidi:  cum  fraude  fiat  iniuria:  fraus 
fldem  in  parvis  sibi  praestruit,  L. :  occasionera 
fraudia  quaerunt,  Cs. :  per  summam  fraudem: 
Litavici  fraude  perspecta,  Cs. :  quod  fraudem 
legi  fecisset,  L. :  ii,  quibus  per  fraudem  f uit  uti 
(in perils),  i.  e.  have  obtained  wrongfully,  S. :  sese 
dedere  sine  fraude,  i.  e.  unconditionally^  Cs. :  be- 
stiae  eibum  ad  fraudem  suam  positum  aspernuntur, 
L.:  exagiubantur  omnes  eius  ir&udeB,  de€a>tion8  : 
fons  fraudium.  —  Of  persons,  a  cheat,  deceiver, 
fraud,  T.  —  A  bad  action^  offence,  crime:  impia: 
scelus  f rausque :  priscae  vestigia  f raudis,  V. :  no- 
citura  Postmodo  natis,  H. :  fraudes  inexpiabiles 
concipere.  —  A  adf -deception,  delusion,  error,  mis- 
take: Inperitos  in  fraudem  inlicis,  T.:  in  fraudem 
deducere:  in  fraudem  in  re  p.delabi:  Fi-aude  loci 
et  noctis  Oppressus,  ignorance  of,  V.  —  Injury, 
detnment,  damage,  hurt,  harm:  ventosa  ferat  cui 
gloria  fraudem,  v.:  id  mihi  fraudem  tulit:  esse 
alicui  fraudi  aut  crimini,  tend  to  Am  injury:  ne 
Servilio  fraudi  esset,  quod,  etc.,  L.:  quod  sine 
fraude  meft  fiat,  facio,  vrithout  harm,  L.:  dies,  ante 
quam  sine  fraude  liceret  ab  armis  discedere,  S.— 
Person.,  Fraud,  the  god  of  deceit. 

frazineuB,  adjAl  f raxinus],  ofashwood,  ashen : 
sudes,  V. :  trabes,  V . :  hasta,  0. 

1.  frazinuB,  l,/,  an  ash-tree,  ash,  V.,  H.,  0.— 
An  ashen  spear,  ashen  javdin,  0. 

2.  frazinus,  acfj,  [  1  fraxinus  ],  of  ash-wood, 
ashen :  virga,  0. 

fremebundus,  adj.  [fremol  muttering,  mur- 
muring: tanta  moles,  Att.  ap.  C.:  alquis,  0. 

fremenB,  ntis,  P.  of  fremo. 

fremidnB,adj.  [FRE}A-],murmuring :  turba,0. 

fremitus,  as,  m.  [FREM-l,  a  i-ushing,  resound- 
ing, murmuring,  humming,  hud  noise  :  Af  rorura 
fremitu  terrere  me :  maris :  eorum,  qui  veniebant, 
Os. :  ex  noctumo  fremitu,  Cs. :  si  displicuit  sen- 
tentia,  fremitu  aspemantur,  Ta,:  fremitu  viriim 
Consonat  nemus,  V. :  frementis  Verba  volgi,  0. : 
equorum,  neighing,  L. :  (apum),  humming,  V. 

fremo,  ul,  — ,  ere  [  FREM-  ],  to  roar,  resound, 
growl,  murmur,  rage,  snort,  howl :  (venti)  Circum 
claustra  fremunt,  V. :  saxa  concita  murali  Tor- 
mento,  whiz,  V. :  LaetitiS  ludisqne  viae,  resound, 
V. :  leo  Ore,V. :  eqnus,  neighs,Y, :  freraant  omuea 
ticet,  mutter :  magno  circum  clamore,  applauded, 
V. :  animis,  V. :  Stabat  acerba  f  reraens  Aeneas, 
V. :  rumor  de  tibicine  Fremit  in  theatro,  Ph. —  To 
murmur  at,  grumble  because  of,  complain  loudly 
of:  consulatum  sibi  ereptum :  uno  omnes  eadeni 
ore  freraebant,  V.:  alqd,  L.,  H.— 2b  demand  an- 
arily,  cry  threateningly :  Arma  amens  fremit,  V. : 
Pedum  delendura,  L. 

fi«mor.  oris,  m.  [FREM-],  «  '^^  roaring,  mnr- 
mur :  varius,  V. 


( frend5,  -— ,  — ,  ere  )  [  FRI-  ],  to  gnas\  gnaah 
the  teeth  (only  P.  praes.):  leo  Freiidens,  C.  poet. : 
graviter,  V. :  tumida  f  rendens  Mavortius  ira,  O. : 
frenileute  Alexandre  eripi  sibi  victoriam,  Cu. 

freni,  drum,  plur.  of  frenum. 

frend  or  fraend,  &vl,  atus,  are  [  frenum  ],  to 
furnish  with  a  bndle,  curb,  bridle :  equos,  V. :  equi 
frenato  est  auris  in  ore,  H. :  ora  cervi  capistris, 
0. :  Frenato  delphine  sedens  Thetis,  O. — To  bridle, 
curb,  restrain,  check:  ventos,  V.:  cum  hiems  gla- 
cic  cursiis  f renaret  aquarura,  V. — F  i  g.,  to  bridle, 
curb,  check,  restrain,  govern  :  furores  legibus :  im- 
petum  (scribendi).  Ph. :  lustitia  gentis,  V. :  timore 
frenari,  quo  minus,  etc.,  L. 

frenum  (frae-),  I,  n.,  plur.  frfinl,  Orum,  m.,  or 
frfina,  Orum,  «  [3  FER],  a  bridle,  curb,  bit:  fre- 
numque  (equus)  recepit,  H. :  non  frenum  depulit 
ore,  H. — P  r  o  V. :  frenum  mordere,  take  the  bit  in 
one's  teeth,  le.resist. — Plur.:  sonipes  frena  mandit, 
v.:  frcnosaudire,V. :  inhibuit  frenos, L. :  asellum 
docere  currere  frenis,  H. :  frenos  pati,  Ph. :  ea 
frena  furenti  (Sibyllae)  Concutit  Apollo,  V.— F  i  g., 
a  bridle,  airb,  means  of  governing,  restraint,  check, 
limit  :  Ni  frenum  accipere  et  victi  parere  fatentur, 
V. :  furoris :  date  frenos  naturae,  give  the  reins  t4>, 
L. :  pinus,  cui  victa  remisit  Frena  rector,  the  helm, 
0. :  frena  licentiae  Inicere,  H. :  calcaribus  in  Epho- 
ro,  in  Theopompo  frenis  uti :  prosiliet  frenis  natu- 
ra  remotis,  H. 

(frenuB,  I,  m.),  see  frenum. 

frequens,  entis,  adj.  with  comp.  and  sup, 
[  FARO-  ].  —  Of  persons,  often,  regular,  constant, 
repeated,  assiduous:  Cum  illia  unft  aderat  frequens, 
T. :  erat  Romae  frequens,  much  at  Home :  Plato- 
nis  auditor,  <Mi»rft«oi«.*  ad  signa  esse,  L. :  te  audivi ; 
filium  frequentiorera  prope  cum  illis  quam  secum 
cernebat,  L. — Of  things,  repeated,  often,  frequent, 
common,  usual :  pocula:  iambus:  familiaritas,  N. : 
f requentior  f ama,  L. :  rarus  ferri,  frequens  fustium 
us  us,  Ta, — In  great  numbers,  full,  crowded,  numer- 
ous: cives  atque  socii:  i  requentior  legatio,  L. ; 
senatus,  S. :  senatus  f requentior :  frequentissimo 
senatu :  f requentes  venerunt,  Cs. :  hue  quam  fre- 
quentissimi  conveniunt,  Ca. :  frequens  redemptor 
cum  famulis,  i.  e.  with  a  throng  of  attendants,  H. : 
telia  frequentihus  instare,  V.  —  Of  places,  fiUed, 
full,  croioded,  popidous,  much  frequented,  well 
stocked:  fi-equentissiraum  theatrum :  nulla  (prae- 
fectura)  tota  Italia  frequentior :  Nuraidia,  S. :  em- 
porium, L. :  ludi,  H. :  tectis  urbs,  L. :  herbis  cam- 
pus, V. :  utra  pars  frequentior  vicis  esset,  L. 

frequentatio.  onis,/.  [frequento],  a  frequent 
IMC,  era  lading :  argumentorum. 

frequentatua,  adj.  [  P.  of  frequento  J,  full, 
rich,  abounding :  genus  (orationis)  sententiis. 
frequenter,  culv.  with  comp.  and  sup.  [fre- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


frequentia  9 

qoens],  ofUn^  freqaeniXy:  adesse  nobis:  Nod 
alias  missi  cecidere  frequentius  ignes,  0. :  trala- 
tione  frequentissime  uti.  —  In  great  numbers,  by 
many:  ea  (urbis)  habitatur  frequentissime:  Ro- 
mara  inde  frequenter  niigratum  est,  L. 

frequentia,  ae,  /.  [  f requens  ],  an  auembling 
m  great  nttmbers^  concourfe,  muUitude,  crowd, 
throng:  reduci  cum  maxim&  frequenti&:  non  usi- 
tatA  frequentift  stipati  sumus :  civium :  sumnia 
hominum :  volgi,  N. :  Thucydides  ita  creber  est 
rerum  frequentis« 

frequento,  avi,  atus,  nre  [  f requens  ],  to  visit 
frtquenily,  frequent,  resort  to,  do  frequently,  re- 
peat :  dom'um  meam  :  arva,  V. :  Mariuro,  often 
resort  to,  S. :  coetu  salutantium  frequentari,  Ta. : 
*  Hyraenaee '  frequentant,  keep  calling,  0. :  verbi 
translatio  frequentata  delectationis  (causa). — Of 
persons,  to  assemble  in  throngs,  bring  together, 
crowd:  quos  cum  casu  hie  dies  ad  aerarium  fre- 
quentasset,  etc. :  populum :  acervatim  multa :  est 
iuminibus  frequentanda  oranis  oratio  sententia- 
rum. — Of  places,  toJUl  with  a  multitude,  fU,  crowd, 
people,  stock  :  urbes  frequentari,  be  peopled:  Tera- 
pla  frequentari  Nunc  decet,  0. :  contiones  legibus 
agrariis,  to  draw  a  crowd  by  proclaiming,  etc.,  L. 
— To  celebrate,  keep  in  great  numbers,  observe  in 
mtdtitudes:  ludos:  ad  triumphum  frequentandum 
deduct!,  L. :  sacra,  0. 

fretenaia,  e,  adj.  [^f return],  of  a  narrow  sea  : 
mare,  i.  e.  Strait  of  Sicily. 

fretum,  I,  n.  (abl.  also  freta,  m.,  C.)  [FVR-],  a 
strait,  sound,  channel :  f retorura  angustiae :  freta 
inter  currentia  turres,  H. :  in  freto  Oceani,  narrow 
sea,  Ta. :  Siciliense,  the  Strait  of  Messina :  Siciliae, 
Cs. :  ab  Italiil  freto  diiunctus :  actus  freto  Neptu- 
nius  Dux  (sc.  Siciliae),  H. :  fretum  nostri  maris  et 
Oceani,  i.  e.  the  Strait  of  Gibraltar,  S. —  The  sea: 
fretum  puppe  secare,  0.  —  Plur. :  In  freta  dum 
flurii  current,  V. :  f  retis  acrior  Hadriae,  H. — F  i  g., 
a  strait,  narrow  sea:  perangusto  fretu  divisa 
iura. — A  gulf,  abyss:  in  illo  aeris  alieni  tamquam 
fretu. 

1.  fretus,  adj.  [  8  FER- 1,  leaning,  supported, 
relying,  depending,  trusting,  daring,  confident :  ma- 
liti&  su&,  T. :  Antoni  copiis :  roe&  prudenti& :  iu- 
vent&,  V. :  ferro  et  animis,  L. :  multitudo  nulli 
rei,  L. :  satis  f retua  esse  etiara  nunc  tolerando 
certamini  legatum,  L. :  excipi  posse  (bostem),  Cu. 

2.  (fretUB,  Qs),  m.,  see  fretum. 

fried,  — ,  frictus,  are  [FRI-J,  to  rub,  rub  doum : 
arbore  costas,  V. :  frictus  ocelli  Angulus,  lu. 

frictUB.     I.  P.  of  frico.-— II.  P.  of  frigo. 

frigeo,  — ,  — ,  ere  [FRIG-],  to  be  cold,  be  chilly, 
freeze  :  totus  friget,  T. :  corpus  lavant  frigentis, 
I.  e.  of  the  dead,  V. :  f  rigent  in  "corpore  vires,  V. — 
fig.,  to  be  inaetivej  be  lifeless,  be  languid,  flag. 


19  frivolos 

droop:  ne  frigeas  in  bibernis:  Ubi  friget,  huo 
evasit,  fialts,  T.— 7b  be  coldly  received,  be  eoldly 
treated,  be  slighted,  be  disregarded:  hisoe  homines 
frigent,  T. :  discipulus  frigens  ad  populum :  plane 
iam,  Brute,  frigeo:  contio  Pompei  frigebat,  re- 
mained unnoticed:  cum  omnia  consilia  frigerent, 
were  of  no  effect. 

frigerd,  — ,  — ,  ftre  [  f rigus  ],  to  cool^  refresh 
with  coolness:  Frigerans  Aganippe,  Ct. 

frigOBCO,  — ,  — ,  ere,  inch,  [  frigeo  ],  to  grow 
cold,  be  chiUed :  frigescere  pedes  intelleget,  Ta. : 
frigescens  volnus,  Gu. 

frigiduliui,  adj.  dim.  [  f rigidus  ],  ehUly,  soims' 
what  faint:  singulttls,  Gt. 

frigiduB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [  FRIG-  ], 
cold,  cool,  chill,  chilling  :  nee  ullum  hoc  frigidius 
flumen  attigi :  ut  ncc  Frigidior  Thracam  ambiat 
Hebrus,  H. :  loca  f rigidissima,  Gs. :  Praeneste,  H. : 
sub  love  f  rigido,  H. :  vesper,  V. :  anguis  in  herb&, 
V. :  quartana,  ague,  H. :  annus,  winter,  V. :  Ilia 
Stvgia  nabat  iam  frigida  cymbi,  cold  in  death,  V. : 
membra  nati,  0. :  mors,  V. :  circum  praecordia 
sanguis,  i.  e.  dread,  V. :  cui  frigida  mens  est  Cri- 
minibus,  whose  conscience  shitddei-s,  lu. :  rumor, 
chilling,  H. :  horror,  V. — Plur,  n.  as  subst.  :  calida 
et  frigida,  cold  and  heat :  Frigida  pugnabant  cali- 
dis,  O.  —  F  i  g.,  cold,  indifferent,  remiss,  feeble :  in 
dicendo :  accusatoribus  frigidissiinis  uti :  Frigidus 
Aetnam  Insiluit,  in  cold  blood,  H. :  belio  Dextera, 
feeble,  V. :  (apes)  frigida  tecta  relinquunt,  dtdl,  V. 

—  Without  force,  fiat,  insipid,  dull,  trivial,  frigid, 
vain  :  calumnia :  verba  f rigidiora. 

frigo,  -— ,  frictus,  ere  [FRIG-],  to  roast,  parch, 
fry  :  fabas,  0. :  f rictum  cicer,  H. 

frigUB,  oris,  n.  [FRIG-],  cold,  coldness,  coolness, 
chilliness:  patientia  frigoris:  f rigus  operiri,  S. : 
opacum,  V. :  amabile,  H. :  tantum  fuit  frigus  ut, 
etc. :  ad  magnitudinem  frigorum  remedium :  prop- 
ter frigora  frumenta  matura  non  erant, /ro*^,  Cs. 

—  TTie  cold  of  winter,  winter,  frost  :  Lac  mihi  non 
frigore  defit,  V. :  Ante  focum,  si  frigus  erit,  V. : 
Per  medium  frigus,  H. :  loca  remissioribus  frigo- 
ribus,  Gs. :  intolerabilia  frigora,  L. — A  chill,  fever, 
ague  :  temptatum  frigore  corpus,  H. :  qui  Frigus 
conlegit,  H. —  Tha  coldness  of  death,  death:  letale, 
0. :  illi  solvuntur  fri«^ore  inemhra,  V. — A  cold 
shudder:  Aeneae  solvuninr  frigoiv  membra;  In- 
gemit,  etc.,  V.  —  A  cold  region,  cold  place  :  non 
habitabile,  O.  —  F  i  g.,  slowucvt,  innctivity,  0. — A 
cold  reception,  cooliie.v<,  indifference,  dixfavor:  ne 
quis  Frigore  te  feriat,  H. 

fritilluB,  T,  m,  dim.  [FRI-],  a  little  rattling  box, 
dice-box,  lu. 

frivolUB,  adj.  [FRI-],  trifiing,  frivolous,  pitiful, 
sorry,  worthless  :  aura.  Ph. :  insolentia,  Ph. — Plur. 
n.  as  subst.,  trifies,  knickknacks:  omnia  regum,  lu. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


froudator 


840 


frumentariuB 


frondator,  dris,  m.  [1  fronsi,  &ne  who  drijm 
offleaveM^  a  dreuer^pruner^  Ct,  V.,  0. 

frondeo,  — ,  — ,  fire  [1  frons  1  to  put  ^orih 
leave$^  be  in  leaf^  become  green:  irondent  Bilvae, 
Y. :  f rondentia  Arbuta,  V. :  Dicas  frondere  Taren- 
turn,  H. 

frondeioo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [frondeo],  to  be- 
come leafy ^  put  forth  leaves^  shoot :  arbores  f  ron- 
descere,  Eon.  ap.  C. :  alia  verno  tempore  tepefacta 
frondescunt :  virga  inetallo,  Y. 

frondeaOt  o^'.  [  1  frons  ],  covered  with  Uavee, 
leafy :  nemora,  V. :  teota,  i.  e.  treee  in  full  leaf  V. : 
ctLSA^  embowered,  O. 

frondoBoa,  adj,  [1  trons],  full  of  leaves,  l^fy' 
rami,  L.:  vitiSiY. 

1.  fxbxiM,  ondis,/.,  a  leafy  branch,  green  bough, 
foliage:  saligna,  0.:  Nigra,  H.:  Nee  saturantur 
fronde  capellae,  Y. :  via  Interclusa  f rondibos : 
Spargit  tibi  siWa  frondes,  H. — A  garland  of  leafy 
boughs,  leafy  ehaplet :  alqm  victoria  fronde  coro- 
net, H. :  delubra  deum  festft  velamus  fronde,  Y. 

2.  fionm,  frontis,/.,  the  forehead,  brow,  front: 
f rontem  contrahere,  to  knit :  Exporse  f rontem,  T. : 
explicare,  H. :  ut  f rontem  ferias,  <i7u/«.*  ferro  inter 
tempora  frontem  Dividit,  Y. :  tenuis,  a  low  fore- 
head, H. :  (bovis)  a  mcdi&  fronte,  etc.,  Ca. :  ovis, 
0.:  frons  turgida  cornibus,  H. — The  brow,  front, 
countenance,  expression,  face,  look:  ex  Toftu  et 
fronte  amorem  perspicere:  verissima  fronte  di- 
cere,  truthful:  reliquiae  pristinae  frontis :  laeta, 
Y. :  urbana^  H. :  durior,  shameless,  lu. :  saWft 
fronte,  without  shame,  lu.:  tabella  quae  frontis 
aperit  hominum,  mentis  tegit.  —  The  forepart, 
front,  facade,  van,  face :  castroruro,  Cs. :  ianuae, 
0. :  tabernae,  Ct. :  scaena  ut  versis  discedat  fron- 
tibuB,  Y. :  cohortis,  S. :  unA  fronte  castra  muniunt, 
only  in  front,  Gs. :  recta,  the  centre  (of  an  army), 
L. :  prima,  L. :  dextra,  Ta. :  aequft  fronte  ad  pug- 
nam  procedebat,  L. :  Mille  pedes  in  fronte,  breadth, 
H. :  inpulsa  frons  prima,  vanguard,  L. :  superasse 
tantum  itineris  pulcbrum  ac  decorum  in  frontem, 
i.  e,  favorable  for  an  advance,  Ta.:  Fronte  sub  ad- 
versA  scopulis  pendentibus  antrum,  Y.:  a  tergo, 
fronte,  lateribus  tenebitur,tn /nm/;  a  fronte  at- 
que  ab  utroque  latere,  Gs. :  f rontes  geminae,  L  e. 
^  ends  (of  a  rolled  manuscript),  Tb.,  0. :  nigra, 
0. — F  i  g.,  the  outside,  exterior,  external  quality,  ap- 
pearance: Scauro  studet,  sed  utrum  fronte  an 
mente,  dubitatur:  decipit  Frons  prima  multos, 
Ph. 

frontale,  is,  n.  [2  frons],  a  frontlet,  metal  band 
for  the  forehead. — Plur,  (of  elephants),  L. 

fronto,  onis,  m.  [2  frons],  one  with  a  large  fore- 
head. 

fructaoftnfl,  adj.  with  sup.  [fructus],  abounding 
in  fruit,  fruitful,  productive,  profitable,  advanta- 


ager:  praedia:  locus  f ructuosissimus,  Gs. 
arationes. — F  i  g.,  fruitful,  advantageous,  gainfw . 
▼irtutes  generi  hominum :   f ructuosum  est,  witn 
ififin. 

1.  fruotua,  F.  of  fruor. 

2.  fruotUB*  tis  (frQctI,  T.),  m.  [1  FYG-],  an  en- 
joying, enjoyment,  delight,  satisfactioti :  volupta- 
tum:  benefiuium  ad  animi  mei  fructum  permag- 
num,  mental  enjoyment :  pecuniae  maximus :  fruc- 
tum oculis  ex  eius  casu  capere,  /au^  their  eyes  on, 
N. — Proceeds, produce, prtiiuet,  fruit, crops:  Fruc- 
tum quern  reddunt  praedia,  T. :  ut  cum  decumo 
fructus  arationis  peroeptus  sit:  frumenta  ceteri- 
que  fructas,  Ta. :  oonsita  omnia  amoenis  f ructibus, 
fruits,  L. :  calamitas  fructuum :  ( oves  )  fructum 
edere  ex  se,  young. — Produce,  proiU,  income,  yield: 
quae  nostros  minuit  f ructOs  Tilitas,  T. :  apibus 
fructum  restituo  suum.  Ph. :  (pecuniae)  f ructibus 
exercitum  alere,  interest :  f ructOs  pecuniae  ser?an- 
tur,  is  accumulated,  Gs. :  f  uerat  ei  magno  f  ructui 
mare,  L. :  ( pecunia )  ex  f ructu  meullorum,  L. : 
totius  anni :  in  f ructu  habere,  to  regard  as  useful, 
— Fig.,/rui/,  consequence,  effect,  rmdt,  return,  re- 
ward, success .  vitae :  f  ructtls  ex  re  p.  non  laetos 
tuli :  amoris  et  iudici :  gloria  est  fructus  virtutis : 
ex  re  decerpere  f  ructOs,  H. :  Hosne  mihi  f  ructas 
refers?  0. 

(frugalls,  e),  ad^j.  [frux],  thrifty,  temperate,  fru- 
gal, provident,  worthy  (only  comp.  and  sup* ;  see 
frugi ) :  ut  f rugalior  sim,  quam  volt,  T. :  Ventri 
nihil  noTi  f rugalius,  lu. :  colonus  f rugalissimus : 
homines  frugalissiml 

frugalltas,  t&tis,/.  [frugalis],  economy,  temper- 
ance, thriftiness,  frugality  :  frugalitatem  ▼ii'tutem 
maxiniam  iudico:  frugalitatis  existimatio. — Self- 
control,  worth,  virtue :  summa. 

frugallter,  adv,  [frugalis],  temperately,  thrifti- 
ly, frugally,  economtcally :  signa  domum  depor- 
tare :  vivere,  H. :  loquL 

frugOB,  um ;  see  frux. 

frugi,  adj.  inded.  [dat.  predic.  of  frux],  useful, 
fit,  proper,  worthy,  honest,  discreet,  virtuous,  tem- 
perate, frugal  {iov  comp.  and  sup,  see  frugalis) : 
rrugi  es ;  ubi  ?  T. :  frugi  hominem  dici :  homines 
plane  frugi  ac  sobrii :  Hominis  frugi  offlcium,  T. : 
frugi  dicatur,  H. :  Sum  bonus  et  frugi,  H. :  manci- 
pium,  H. — Of  things :  cenula,  lu. 

fruglfer,  fera,  ferura,  adj.  [frux  +  1  FER-], 
fruit-bearing,  fruitful,  ferUle  :  agri :  messes,  0. : 
arbores,  Ta. :  alimentis  insula,  L. — F  i  g.,  fruitful, 
profUahle:  philosophia:  illud  in  cognitione  re- 
ruro,  L. 

frugilegOB,  a<(/.  [frux  +  1  lMQ-'\,  frmt-gather- 
ing  :  formicae,  0. 

fniituruB,  P.  of  fruor. 

frumentariiui,  a<fj.  [  frumentum  ],  of  com, 


Digitized  by  V^OOQIC 


frumentatio 


841 


fiions 


wr%-f  of  provisions^  provisUm- :  rea^  supplies :  loca, 
aoouncUnff  in  corny  Cs. :  eubsidia  rei  p.,  granaries : 
mopia,C8. :  navis,  </ore-Mi/>,  Cs. :  X^x^for  ^Ustrib- 
tUina  grain:  causa. — ^As  subst,  m^  a  com-4eaUr, 
0..L. 

frumentatio,  dnis,  /.  [f  rumentor],  a  providing 
of  eom^  foraging. — Sing,  and  plur.^  6s. 

fr^mentator,  5ris,  m.  [fruroeutor],  a  provider 
of  com^  purchaser  of  grain, — Plur.^  L. :  vagi, /or- 
agers^h. 

friLmentor,  fttus,  &rl,  dep.  [frumentum],  to  fetch 
eom^  forage^ purvey :  erat  frumentari  Decease, Cs.: 
in  propinquo  agro,  L. :  frumentandi  causft  pro- 
gress!, Cs. :  legione  fruroentatum  miss&,  Cs. 

frumentum,  I,  n.  [1  FVG-],  com,  grain,  har- 
vested grain :  dierum  triginta,  enough  for,  Cs. : 
frumentum  ex  Aegypto  Romam  mittere :  f rumenti 
acerrus,  H. :  advectum  ex  Campauia,  L. :  tessera 
Frumenti,  a  ticket  in  the  public  distrUnUion  of 
com,  lu. :  hordeum  ac  frumentum,  wheat,  Ta. : 
erandia  tradant  frumenta,  grains  of  com,  V. — 
Standing  com,gromng  grain  (usu.  jD^tir.) :  luxu- 
rioea:  frumenta  in  agris  matura,  Cs. :  frumentis 
labor  additus,  V. :  Condita  post  frumenta,  harvest, 
H. :  oonlatio  f rumenti,  L. :  frumenta  non  serunt, 
crops,  Cs. 

frnor,  frflctus  (P.  fut.  fruitQrus,  C),  I,  dep.  [1 
FVG-],  to  derive enjoyrnenl  from,  enjoy,  deligfU  in: 
fruare,  dum  licet,  T. :  ars  fruendi,  H. :  illius  com- 
modis,  T. :  id  est  cuiusque  proprium  quo  quisque 
fruitur :  maritimis  rebus :  omnibus  in  yitft  com- 
roodis  una  cum  aliquo,  Cs. :  deorum  Conloquio, 
v. :  somno,  0. :  frui  paratis,  i.  e.  contentment,  H. : 
te,  your  society:  Attico,  N. :  ingenium,  T. :  de  ve- 
stris  yectigalibus  fruendis:  iustitiae  fruendae 
causA:  quern  (florero  aetatis)  patri  fruendum 
praebuit,  L. :  facies  fruenda  roihi,  0. — In  law,  to 
nave  the  use  and  enjoyment  of,  have  Vie  usufruct : 
Huic  demus  (agellura)  qui  f ruatur,  T. :  certis  fun- 
dis :  agnim  fruendum  locare,  L. 

frnatra,  adv.  [2  FER-],  in  deception,  in  error  : 
Ne  me  in  laetitiam  frustra  conicias,  T. :  uti  illi 
fmstra  sint,  S. :  frustra  habitus,  disappointed,  Ta. 
—  Without  effect,  to  no  purpose,  usel^ly,  in  vain, 
for  nothing :  auxilium  suum  iraplorari :  o  frustra 
meritomm  oblite  meorum,  0. :  tantum  laborem 
sumere,  Cs. :  id  inceptum  Volscis  fuit,  L. :  legati 
discessere,  disappointed,  S. :  cruento  Marte  carebi- 
mus,  H. :  fortifisima  Pectora,  V. :  Expers  belli,  0. : 
Fmstra,  nam,  etc.,  H. — Without  reason,  causelessly, 
groundUssly :  te  non  frustra  scribere  solere:  dis- 
putatio  ne  fmstra  haberctur :  oonterrita,  Ta. 

fr^stratid,  onis,  /.  [f rustror],  a  deception,  dis- 
appointment, rendering  vain:  liilatus  per  frustni- 
ttonem,  L. :  Gallorum,  6v  the  Oanls,  Jj. :  tantae  rei, 
L. :  variifl  frustrationibus  periculo  excmpta,  Ta. 


fruBtror,  itus,  &n,  dep.  [frustraj,  to  deceive,  dU 
appoint,  trick,  elude,  frustrate:  differendo  sped 
impeturo,  L. :  me  ipsum :  custodes,  L. :  lugurthaa 
spes  frustrata,  S. :  sat  adhuc  tua  nos  f rustratast 
fides,  T. :  numquam  frustrata  ▼ocatfLs  Hasta  meos, 
failed  to  obey,  Y. :  inceptus  clamor  frustratur 
hiantis,  i.  e.  dies  on  their  lips,  Y. :  Cocceius  ride  ne 
f rustretur.  —  Pass.  :  adeo  frustrata  spes  est,  ut, 
etc.,  L. — To  miss  the  mark,  throw  in  vain :  pauci 
in  pluribus  minus  frustrati,  S. —  To  make  vain, 
make  uselexs:  parentum  gaudia  lacrimulis,  Ct: 
rami  lento  yimine  frustrabantur  ictOs,  Cu. 

frustum,  I,  n.  [2  FER-],  a  piece,  bit:  cadere 
frustum  ex  pulli  ore :  viscera  in  frusta  secant,  Y. : 
semesa  lardi,  H. :  capreae,  Iu« :  frusta  rogare, 
scraps,  lu. 

frntez,  icis,  m.  [FYR-l  a  shrub,  bush:  genus 
omne  f  ruticum,  Y. :  texit  Ora  f  nitex,  0. :  Contexit 
(asellum)  f  rutice.  Ph. 

frutioetum,  I,  n.  [f  rutex],  a  thicket,  covert,  H. 

frutioor,  &n,  — ,  dep.  [  fnitex  ],  to  put  forth 
shoots,  sprout,  become  bushy:  arbor,  qoam  frutice- 
tur,  vides :  f ruticante  pilo,  lu. 

frtitio5sus,  adj.  [fruiex],  full  of  shrubs,  bushy: 
Yimina,0.:  litora,  0. 

(frux),frtXgis,/.  [1  FYQ'],  fruit,  produce,  pulse, 
legumes  (  no  nom.  sing. ) :  tosta,  0. :  ilex  Multfl 
f ruge  peouB  iuvet,  H. :  terra  feta  f rugibus :  f ruges 
serimus:  frugum  perceptio:  inventis  f rugibus: 
Lentiscus  Ter  fruges  fundens:  (gens)  dulcedine 
frugum  capta,  L. :  salsae  fruges  (i.  e.  mola  salsa), 
Y. :  medicatae,  magic  herbs,  V. — F  i  g.,  result,  suc- 
cess, value :  industriae :  se  ad  f  rugem  bonam  rece- 
pisse,  L  e.  reformed:  expertia  frugis  (so.  polJmata), 
worthless,  H. :  permodestus  ao  bonae  f rugi,  i.  e.  of 
real  merit ;  see  also  f  rugi 

fuat.  see  sum. 

fucatUB.  adj.  \P.  of  fuco],  painted,  colored,  fal- 
sified,  counterfeit :  intemosci  omnia  fucata  a  sin- 
ceris :  naturalis  non  f ucatus  nitor :  candor :  Isdem 
ineptiis  fucata  sunt  ilia  omnia. 

fuoo,  ftvl,  atus,  are  [1  fucus],  to  color,  paint, 
dye :  vellera  hyali  colore,  V. :  color  Stercore  f uca- 
tus crocodili,  i.  e.  paint  made  of  croeodile^s  dung, 
H. :  fucandi  cura  coloris,  i.  e.  use  of  cosmetics,  0. 

fuo5sua,  adj,  [1  fucus], /Mztn/A/,  colored,  beau- 
tified, counterfeit,  spurious :  raerces  :  vioinitas : 
amicitiae. 

1.  fuous,  I,  m.,  =  ^vKOQ,  rock-lichen,  orchil  (a 
red  dye  for  woollen  goods);  hence,  a  due-stuff, 
red  dye,  red  color :  Lana  modicata  fuco,  H. :  po- 
tantia  vellera  fucum,  H. :  Tyrius,  O. — A  reddish 
juice,  bee-glue,  V. — F  i  j^.,  pretence,  disguise,  deceit, 
dissimulaiion  :  fucum  facere  mulieri,  T. :  venusta- 
tis  non  fuco  iiilitus  color :  puerllis :  mercem  sine 
fucis  gestat,  H. :  sine  fuco  ac  fallaciis, 


Digitized  by 


^oogle 


Ideas 


343 


fulcimem 


a.  faona,  I,  m.  [FEV-],  a  drone,  V^  Ph. 

faeram,  fdero,  see  sum. 

ftiga,  ae,/.  [2  YVQ'l  a  JUeing,  flight,  running 
away :  adornare  fugam,  T. :  ab  urbe  turpissima : 
desperata :  exercitOs  foeda,  S. :  dant  sese  in  f u- 
eam  roilites :  fugam  capere,  Cb.  :  parare :  hostis 
dare  in  fugam,  ptU  to  flight,  Ca. :  in  fugam  coni- 
oere,  Gs. :  impellere  in  fugam :  cum  terrorem  f u- 
gamque  fecisaet,  caused  a  panic,  L. :  fugam  ex 
rip&  fecit,  drove  (the  foe),  L. :  fugam  faciunt,  take 
flight,  S. :  neque  hostium  fugam  reprimi  posse, 
be  checked,  Cs. :  opportunior  fugae  collis,  S. :  na- 
ves eius  fugA  se  Adruroetum  receperunt,  after 
hie  flight,  Gs. :  quantae  in  perieulis  fugae  proxi- 
morum:  celeres  fugae,  H.  —  Expatriation,  exile, 
banuhment:  se  in  fugam  coniecisse:  Aristidi. 
exsilia  et  fugae,  Ta. — A  flying,  swift  course,  rapid 
motion, speed:  Harpalyce  volucrem  fuga  praever- 
titur  Hebrum,  V.:  facilis,  a  swift  voyage,  V.: 
(Neptunus)  fugam  dedit,  a  swift  passage,  V.  : 
fugam  dant  nubila  caelo,  flee  away,  V. :  tempo- 
rum, /i^A/,  H.:  (equus)  Glara  ante  alios,  lu. — A 
place  of  banishment,  refuge  :  toto  quaeret  in  orbe 
fugam,  0. — A  means  of  removal,  remedy :  morbi, 
H. — F  i  g.,  a  fleeing,  avoiding,  avoidance,  shunning, 
escape :  laborum :  turpitudinis :  alia  honoris,  hon- 
orable way  of  escape,  L. :  leti,  H. 

fugaoiofl,  cubf.  comp.  [fugax],  timidly,  in  read- 
iness for  flight :  geritur  bellum,  L. 

fugatUB,  P.  of  f ugo. 

fugaz,  ftcis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [2  FVG-], 
apt  to  flee,  fleeing,  timid,  shy :  lynces,  H. :  Caprea, 
v. :  vir,  H. :  Pholott,  coy,  H. :  fugacissimus  hostis, 
L. — Fleeing,  swift,  fleet :  Lympha,  H.:  ventis  fu- 
gacior,  0.  —  Fig,,  fleeting,  transitory :  haec  om- 
nia: Labuntur  anni,  H. — With  gen.,  fleeing,  shtm- 
ntng,  avoiding :  ambitionis,  0. :  rerum,  0. 

fdgiendua,  adj.  [P.  of  f ugio],  to  be  avoided — 
Plur.  n.  as  stUtst. :  non  f ugienda  petendis  Immi- 
scere,  H. 

fdglens,  entis  (gen.  plur,  fugientum,  H.),  adj. 
[P.  of  fuglo],  fleeing,  fleeting :  Italia,  receding,  V. : 
vinum,  fermenting. — Plur.  n.  as  subst. :  f ugientia 
captat,  i.  e.  what  is  hard  to  obtain,  H.  —  Fleet, 
rapid:  penna,  H. — Fig.,  avoiding,  averse  to,'  la- 
boris,  Gs. 

fuglo,  fOgl,  —  (P.fut,  fugittirus,  0.,  Cu.),  ere 
[2  FVG-],  to  flee,  fly,  take  flight,  run  away,  make 
off:  e  conspectu  ilico,  T. :  ego  fugio,  am  off,  T. : 
cum  magna  pecunift:  a  Troi&:  oppido,  Gs.:  e 
manibus :  ex  proelio :  longe,  H. :  Nee  furtum  feci 
nee  f ugi,  run  away  (of  a  slave),  H. — P  r  o  v. :  Ita 
fugias  ne  praeter  casam,  beyond  shelter,  \.  e.  too 
far,  T. — With  ace. :  qui  currebat  fugiens  hostem, 
H.:  me  inermem,  H. :  ov!s  fugiat  lupus,  V. — To 
become  a  fugitive,  leave  the  country,  go  into  exUe  : 


ex  patrii,  N. :  A  patria,  0. :  in  exilium,  lu. — 
With  ace. :  patriam,  V. :  Teucer  SaUmina  Gum 
fugeret,  H.  —  To  pass  quickly,  speed,  hasten,  flee 
away :  fugiens  per  gramina  rivus,  V. :  sitiens  f u- 
gieniia  captat  Fluraina,  H. :  fugiunt  dies,  0. :  fu- 
git  inreparabile  tempus,  V. —  To  vanish,  disappear, 
pass  away,  perish :  e  pratis  pruina  fugit,  0. :  fu- 
giunt nubes,  H. :  Fugerat  ore  color,  0. :  memoriane 
fugerit  in  annalibus  digerendis,  an,  etc,  L. — To 
flee  from,  avoid,  shim:  conventQs  hominum,  Gs. : 
nunc  iudicem :  neminem,  L. :  Yesanum  po^tam,  H.  * 
urbem,  H. :  vina,  0. — To  flee  from,  avoid,  get  away 
from,  escape :  Acheronta,  H. :  Guucta  inauus  f ugi- 
ent  heredis,  H. :  Se,  H. :  nullum  caput  Proserpina 
fugit,  spared,  H. — Fig.,  to  flee,  avoid,  shun:  ab 
omni,  quod  abhorret,  etc. :  Hoc  facito,  hoc  f ugito, 
T. :  conspectum  multitudinis,  Gs. :  laborem,  V. : 
maioris  opprobria  culpae,  H. :  iudicium  senatHs, 
L. :  simili  inscientift  mors  f ugitur :  quod  si  curam 
fugimus,  virtus  f ugienda  est :  esse  f ugiendam  sa- 
tietatam. — With  inf.,  to  avoid,  omit,  forbear,  be- 
ware: turpiter  facere:  Quid  sit  futurum  eras, 
fuge  quaerere,  H. :  huic  triumphum  decorare  fu- 
giendum  fuit. — To  escape,  get  away  from,  elude, 
forsake:  ut  (animus)  fugiat  aciem:  quos  baud 
uUa  vires  vigilantia  fugit,  V. :  vox  Moerim  fugit, 
V. — To  escape,  escape  the  notice  of  be  unobserved 
by,  be  unknown  to:  vidit  id,  quod  fugit  Lycurgum : 
quem  res  nulla  fugeret :  non  f ugisset  hoc  Graecos 
homines,  si,  etc :  huius  viri  scientiam :  f Qgit  me 
ad  te  antea  scribere,  I  forgot :  illud  te  uon  arbi- 
tror  f  ugere,  quin,  etc. 

fdgitans,  antis,  atfj.  [P.  of  fugito],  avoiding^ 
averse  to :  litium,  T. 

fdgitiLviui,  a(fj.  [2  FYQ-],  fleeing  away,  fugi- 
tive :  servos,  S. :  piscis,  lu. :  argentum,  T. :  f  ugi- 
tivus  et  erro,  H. :  a  dominis. — As  subst.  m.,  a  run- 
away, fugitive  slave,  deserter ;  ea  res  per  f ugitivoa 
hostibus  nuntiatur,  deserters,  Gs. :  fugitivorum  in. 
solentia. 

fdgito,  avl,  fttus,  kTe,freg,  [fugio],  to  flee  eager- 
l^,flee  in  haste,  avoid,  shun  :  miserrumus  Fui  fu- 
gitando,  T. :  patrem,  T. :  quaestionem :  necem.  Ph. 
— With  inf.,  to  avoid,  forbear :  alqd  facere,  T. 

fdgo,  avl,  atus,  &re  [fuga],  to  cause  to  flee,  put 
to  flight,  drive  off,  chase  away,  rout,  discomfit:  ho- 
mines inerraos  armis:  hostis,  S. :  fugato  orani 
equitatu,  Gs. :  f u^atis  equitibus,  S. :  Indoctum  doc- 
tumque  fugat  recitator,  H. :  astra  Phoebus,  H. : 
audacem  fugat  hoc  pogtam,  Quod,  etc.,  H. :  fu- 
gat hoc  (telum),  facit  iiiiul  umorein,  etc,  0. :  nisi 
me  mea  Musa  fiiirus-et,  banished,  0, :  Saturno 
rege  fugato,  exile*l,  Tb. 

ltd,  fniBme,  perf  of  sum. 

fuloimeu,  inis,  n.  [fulcio],  a  prop,  st^)pori^ 
pillar:  Terra  nuUo  fulcimine  njxa,  0, 


Digitized  by 


^oogle 


fdloio 


848 


ftunus 


fdloid,  f ulsl,  fultus,  Ire,  to  prop  up^  keep  i^  by 
prope,  eiay,  support:  porticum:  caelum  vertice, 
V. :  vitis,  nisi  fulta  sit,  fertur  ad  terram :  pravis 
fultus  male  talis,  supported^  H. :  fultus  toro  me- 
liore,  resting  on^  lu. :  caput  f  ultum,  bolstered,  V. : 
fultoa  obice  postis,  fastened^  V. :  pedibus  pruinas, 
to  press^  Pr.  —  Fig.,  to  support^  sustain^  uphold: 
amicum  labentem  :  prope  cadentem  rem  p. :  con- 
Bulum  ruinas  virtute :  totis  viribus  fulta  hostium 
acies,  L. :  recentibus  subsidiia  fulta  aciea,  L. : 
causa  gravissimis  rebus  est  fulta. 

ftdonun,  l,  n.  [  f ulcio  ],  a  bedpost^  foot  of  a 
eoueh^  0. :  eburnum,  Pr. :  aurea  fulcra,  V.  —  A 
eoucA,  bed-lounge^  Pr.,  lu. 

lulgenB,  ntis,  atfj.  [F.  of  f  ulgeo],  shining,  bright, 
dazzling,  glistening  :  oculi,  H. :  arcus,  H. :  signis 
Castra,  H. :  A  ere  caput,  with  gleaming  helmet,  V. 
— F  i  ge,  illustrious^  glorious :  imperio  Af ricae,  H. : 
sacerdotio,  Ta. 

folgeo.  fulsl,  — ,  fire  (fulgere,  V.)  [2  FLAG], 
to  flask,  lighten :  si  fulserit,  si  tonuerit :  fulsere 
iguea  et  aether,  V.— Of  oratory :  (Pericles)  f ulge- 
fe  touare  dictus. —  To  flash,  glitter,  gleam,  glare, 
jlvUen,  shine:  purpura:  caelo  luna  sereno,  H. : 
«icante8  fulsere  gladii,  L.:  pueri  Agmine  ful- 
gent, y. :  Argeuti  quod  erat  solis  fulgebat  in  ar. 
mis,  lu. — Fig.,  to  shine,  glitter,  be  conspicuous,  be 
iUustrious:  (virtus)  fulget  honoribus,  H. :  fulge- 
bat in  adulescentulo  indoles  virtutis,  N. :  quae 
sanguine  fulget  lull,  lu. 

(folgo),  ere ;  see  f ulgeo. 

falgor,  6rifl,  m.  [2  FLAG-],  lightning,  a  flash 
of  lightning:  vibratus  ab  aethere,  V.:  notam  ful- 
gore  dedit,  0. :  dextris  fulgoribus,  C.  poet, — Flash, 
glitter,  gleam,  brightness,  splendor:  (candelabri) 
fulgore  conlucere  templum:  vestis,  0.:  fumum 
ex  fulgore  dare,  H. :  maculosus  auro,  I  e.  spots  of 
gleamino  gold,  V. :  auri,  Ta. :  stupet  acies  fulgo- 
ribus, glitter  (of  plate),  H. :  qui  dicitur  lovis,  i.  e. 
dazzling  star.  —  Fig.,  brightness,  splendor,  glory, 
renown:  famae,  0. :  honorum,  Ta. 

fnlgur,  uris  (plur.  once  fulgora,  C. ),  n.  [2 
FLAG-],/a«AfVi^  lightning,  lightning:  inmixta  ful- 
gura  yenUs,  0. :  de  fulgurura  yi  dubitare :  f ulgura 
interpretantes :  ad  f  ulgura  pallent,  lu. :  fulgure 
temiit  orbem,  0. :  feriunt  Fulgura  montes,  thun- 
derbolts, H. :  publica  fulgura,  i.  e.  things  blasted  by 
lightning,  lu. 

folgnralis,  e,  adj.  [fulgur],  of  lightning,  of 
thunderbolts :  libri,  of  Ughtning  as  an  omen, 

ftdgnritor,  Oris,  m,  [fulguro],  an  interpreter 
of  lightning. 

fulgurd,  — ,  — ,  &re,  impers.  [fulgur],  to  light- 
en, Ct :  love  fulgurante,  augur  ap.  C. 

foUoa,  ae,  /  [2  FAL-],  a  coot,  C,  V.,  0. 


foligo,  inis,/.  [FAY J, soot:  fuligine  abstersi: 
poates  fuligine  nlgri,  Y. Slack  paint:  madlda, 
lu. 

fullx,  icis,/  [2  FAL],  a  coot,  C.  poet. 

folmen,  inis,  n.  [2  FLAG-],  a  liglUning  flash, 
stroke  of  lightning,  fire,  thunderbolt:  lovi  fulmen 
fabricati:  iotu  fuUuiuis  deflagrare:  fulmiue  tac- 
tus,  0. :  f ulmine  percussus :  fulminis  iciUs  Eva- 
dere,  lu. :  minister  fulminis,  H. :  contemnere  ful- 
mina,  lu.— F  i  g.,  a  thunderbolt,  destructive  power, 
crushing  blow:  fulmina  fortunae  contemnere: 
dictatorium,  L. :  iustum,  lu. :  Fulmen  habent  in 
dentibus  apri,  0.:  duo  fulmina  nostri  imperi, 
Scipiones :  verborum  meorum,  i,  e.  resistless  might. 

falmineus, «(/.  [fulmen],  of  liohtning  :  ignes, 
0. :  ictus,  fl.— F  i  g.,  sparkling',  spUndid,  brilliant : 
Mnestheus  (in  arras),  \.-^ Destructive,  murderous, 
killing:  68(apri),0.:  ensis,  V. 

folmlnd,  — ,  — ,  are  [fulmen],  to  lighten,  hurl 
lightnings:  fulminana  luppiter,  H. :  Boreae  de 
parte  trucis,  V.— F i g.,  to  thunder:  Caesar  fulmi- 
nat  bello,  V. 

fdltura,  ae,/.  [f ulcio],  a  prop,  support:  acce- 
dit  stomacho  fultura,  H. 

fultus,  F.  of  fulcio. 

fulvus,  adj.  [2  FLAG-],  deep  yellow,  reddish 
yellow,  gold -colored,  tawny:  mater,  fl. :  tegmen 
lupae,  V. :  cassis  equinis  iubis,  0. :  Caesaries,  V. : 
arbor  comam,  0. :  Gamers,  6/ond^,  Y. :  ?irgae,i.e. 
withering  stalks,  0. 

fumanB,  ntis,  F.  of  fumo. 

fumeus,  adj.  [fumu8],yW/  of  sm^ke,  smoky: 
Lumina  taedis,  Y. 

fumidus,  a^.[f\xmns],full  of  smoke,  smoky, 
smoking :  Taeda,  V. :  altaria,  0. :  amnis,  Y. 

fumifer,  fera,  ferum,  €ufj.  [fumus+1  FER-], 
producing  smoke,  smoking,  steaming :  ignes,  Y. 

fumifiouB,  adj.  [furau8+2  FAC-],  smoking, 
steaming:  mugitus  (taurorum),  0. 

famo,  — ,  — ,  Are  [  fumus  ],  to  smoke,  steam, 
reek,  fume :  naves :  f umare  aggerem,  Cs. :  cruor 
furaabat  ad  aras,  Y. :  ara  Fumat  odore,  H. :  do- 
mus  fumabat,  r^ed  ^with  banquets):  villarum 
culmina  fumant,  i.  c.  the  evening  meal  is  prepar- 
ing, Y. :  villae  inceudiis  fumabant,  L. 

fumOBUS,  adj.  [fumus], /u^  of  smoke,  smoky: 
tecta,  Y. :  arae,  0,— Smoked,  smoke-dried:  imagi- 
nes: magistri  equitum,  lu. :  pema,'H. 

fomuB,  I,  m.  [FAY-],  smoke,  steam, fume :  fumo 
excruciatus :  fumi  incendiorum  procul  videbantur, 
columns  of  smoke,  Cs. :  fumo  significant  baud  pro- 
cul abesse,  L. :  ater,  Y. :  Amphorae,  M flavor,  H. : 
plena  fumi  ac  pollinis  Coquendo,  T. :  fumum  ex 
fulgore  dare,  H. :  Quae  (terra)  exhalat  fumoB,  Y. : 
omne  Yerterat  in  fumum,  had  consumed^  H. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


fonale 


844 


funestiui 


fonale, !:»,  n.  [funis],  a  toax  toreh^  taper :  delec- 
tari  crebro  fuDali:  noctem  flammis  funalia  Tin- 
cunt,  V. :  lucida,  H. :  Lampadibua  deusum,  a  can' 
ddabrum^  0. 

fonambuluOi  l,  m.  [funis +ambuIo],  a  rope- 
dancer:  in  funambulo  Animum  occupare,  T. 

functid,  Onis,/.  [fungor],  a  discharffing,  per- 
formance^ execution :  quaedam  vel  animi  vel  cor- 
poris :  muneris  illius. 

fonctas,  P.  of  fungor. 

fonda,  ae,  /.,  a  aling,  T.,  C,  0. :  f undis  hostes 
propelli  iu98it,  Cs. :  fundft  mittere  glandes,  L. : 
stridenSf  V. — A  ca»ting-netf  drag-net :  funda  let- 
berat  amnem,  V. 

fandamen,  inis,  n.  [2  f undo],  a  foundtUion : 
f undamine  magno  Res  Komana  valet,  0. — Plur, : 
ponere  f undamina,  Y. :  Sioulae  terrae,  0. :  rerum, 
0. 

fundamentmn,!,  n.  [2  fundo].— iYvr.,  a  foun- 
dation^ ground 'Work^  baeia:  agere  fundaraenta: 
prima  urbi  iacere,  L. :  Carthaginis  altae  locare, 
V. :  urbis,  V. :  Albam  a  fundamentis  proruere, 
utterly^  L.  —  Fig.,  a  basia^  ground^  support^  sub- 
Mtance^  beginning:  pietas  fundamentum  est  virtu- 
turn  :  iustitiae  fides. — Plur. :  consulatds  tui :  se- 
nectus,  quae  fundamentis  adulescentiae  constituta 
est :  iacere  pacis  fundamenta :  cui  causae  f unda- 
menta  iaciantur :  verecundiae. 

fundator,  dris,  m.  [2  fundo],  a  founder:  urbis, 
V. 

fundatus,  adj.  with  sup.  [P.  of  2  f undo],  estab- 
lished, fixed,  firm:  fortunae:  f undatissima  faroilia. 

fundltor,  dris,  m.  [funda],  a  slinger^  Cs.,  S.,  L. 
— Sing,  collect. :  Balearis,  L. 

funditaa,  adv.  [fundus],/rom  the  bottom,  from 
the  foundation :  mouumentum  delevit :  Carthagi- 
nera  sustulerunt :  evellere,  6y  the  roots^  Ph. — F  i  g., 
utterly y  entirely^  totcUly^  completely:  discidiis  ever- 
ti:  amicitias  tollere  e  vitd:  dictaturam  ex  re  p. 
tollei-e :  occidimus,  V. :  perire,  H. :  yirgo  concepit 
flammam, />ro/oun(%,  Ct. 

1.  fundo,  fadi,  fOsus,  ere  [FV-],  to  pour^  pour 
out^  $hed :  sanguinem  e  paterft :  hquorem  de  pa- 
ter&f  H. :  vinum  inter  comua,  0.:  vinum  super 
aequora,  0. :  lacrimas,  V. :  panimne  Fusum  est 
Latini  sanguinis  ?  split,  H. :  sanguinem  de  regno 
(i.  e.  propter  regnum),  Cu. :  ingentibus  procellis 
lusus  imber,  pouring,  L. :  f  usus  labris  amnis  In- 
ficit  (i.  e.  fusa  in  labra  aqua),  V.  —  To  make  by 
melting,  castj^ound .  quaerere,  quid  fusum  durius 
esset,  H. —  To  pour  from,  empty,  pour:  duo  car- 
chesia  Baccho  humi,  V. :  pateram  vaccae  inter 
oomua,  V. — To  pour  forth  in  abundance^  scatter, 
east,  hurl,  spread,  extend,  diffuse :  segetem  corbi- 
biis  in  Tiberiro,  L. :  res,  quibus  ignis  excitari 
potest,  Cs.:    quas  (maculas)  incuria  fudit,  has 


scattered,  H. :  in  pectora  odores,  0. :  luna  se  per 
fenestras,  V. :  ne  (vitis)  in  omnis  partis  fundatur, 
spread  out :  latius  incendium,  Cu. :  f usus  prope- 
xam  in  pectore  barbam,  V. :  fusis  circum  armis, 
in  full  armor,  V. — To  bring  forth,  bear^  produce 
abundantly,  yield  richly :  flores :  quern  Maia  f udit, 
bore,  y. :  te  beluam  ex  utero.  —  To  throw  down, 
cast  to  the  ground,  prostrate :  ( bostes )  de  iugis 
funduntur,  L. :  septem  Corpora  (cervorum)  humi, 
V. :  puero  fuso,  0. — To  overthrow,  overcome,  rout, 
vanquish,  put  to  flight :  hostis :  Gallos  a  delubris 
vestris,  L. :  Latini  ad  Veserim  f  usi :  quattuor  exer- 
citOs,  L. :  omnibus  hostium  oopiis  fusis,  Cs. — 
F  i  g.,  to  pour  out,  pour  forth,  give  up,  waste,  hu : 
verba,  T. :  vitam  cum  sanguine,  V. :  opes,  H. — To 
spread,  extend,  display:  se  latius  fundet  orator, 
will  display  himself:  superstitio  fusa  per  gentls. 
— Of  speech,  to  pour  forth,  utter:  inanis  sonos : 
verba  po^tarum  more :  carmen :  ore  loquelas,  V. : 
vocem  extremam  cum  sanguine,  V. :  preces,  Ta. 

2.  fundo,  ftvT,  atus,  ftre  [  fundus  ],  to  lay  the 
bottom,  make  a  foundation,  found,  begin :  puppis 
fundata  carina,  0.:  sedes  Fundatur  Veneri,  is 
founded,  V. :  dente  tenaci  Ancora  f undabat  navis, 
fastened,  V.  —  Fig.,  to  found,  establish^  fix,  con- 
firm :  imperium :  res  p.  praeclare  fundata :  legi- 
bus  urbero,  V. :  suas  opes,  Cu. :  nitidis  fundata 
pecunia  villis,  W/  laid  out,  H. 

fundus,  I,  m.  [FVD-],  the  bottom,  lowest  part : 
armari  fundum  exsecuit :  roans,  Cu. :  Nereus  ciet 
aequora  fundo,  Y. :  largitio  fundum  non  habet, 
there  is  no  end  of  giving. — A  piece  of  land,  fartn, 
estate:  mancipio  fundum  accepi:  in  fundo  Fo- 
dere,  T. :  latis  otia  fundis,  V.:  cultus,  H. :  nostri 
fundi  calamitas,  T. :  pulchcrrimus  populi  R.  — 
Fig.,  a  bottom,  foundation:  Phrvgiae  res  vertere 
fundo  (i.  e.  funditus),  V. — In  public  law,  an  author- 
ity, approver :  nisi  is  populus  fundus  factus  esset. 

funebrlB,  e,  euJfj.  [funus],  of  a  funeral,  funeral-, 
funereal:  epulum:  cupressi, U.:  contio. — Plur.n. 
as  subst.,  funeral  rites,  C. — Deadly,  mortal,  fated, 
cruel :  bellum,  H. :  sacra,  i.  e.  hiunan  offerings,  0. 

funereUB,  adj.  [funus],  of  a  funeral,  funereal: 
fAcea,  funeral-torches,  V. :  f  rons,  wreath  of  cypress, 
Y.— Fatal:  torris,  0. :  bubo,  dismal,  0. 

(funero),  — ,  fttus,  ftre  [funus],  to  bury :  prope 
funeratus  Arboris  ictu,  kiued,  H. 

funeato,  ftvl,  &tus,  are  [  funestus  ],  to  pollute 
with  murder,  defile  with  slaughter :  aras  hostiis : 
contionem  contagionecamificis:  gentem,  <iu^race, 
lu. 

funestua,  adj.  with  comp.  [  funus  ],  causing 
death,  deadly,  falal,  destructive,  pernicious,  calami- 
tous,  mournful, dismal:  eiussecuris:  templisfune- 
stos  ignis  in ferre:  tabes  veneni,0.:  taxu8,0. :  see- 
lus,  Ph. :  f  unestior  dies  pugnae :  o  diem  f  unestum 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fdngor 


845 


farlbnnduB 


■enatuL — FUUd  with  muforfune^  f*"^  moumfxd^ 
9ad:  capilli,  0. :  manOs,  l  e.  of  a  mourner,  0. : 
familia  Fabi  morte,  in  mourning,  L. :  annales,  i.  e. 
Utti  of  the  dead,  L. :  littera,  mourning^  0. :  omen, 
Pr. :  f unestum  est  a  f orti  riro  iugulari,  funestios 
ab  60,  etc 

fungor,  fQnctus,  I,  dep.  [1  FV6-],  to  huty  one- 
9df,  he  engaged,  perform,  execute,  administer,  die- 
ehmrge,  obaerve,  ao:  muneribus  corporis:  Wrtutis 
munere:  barlKaronim  more,  observe,  N. :  officio, 
perform:  Temiliter  offioiis,  H.:  dapibus,  have 
done  vfith,  0. :  caede,  murder,  0. :  morte,  die,  0. : 
simulacra  f  uncta  sepulcris,  i.  e.  who  have  had  ex- 
perience of  burifU,  O. :  vice  ootis,  serve  as,E.:  ter 
aevo  functus  senex  ^Nestor),  survived,  H. :  Virtute 
foncti  daces,  whose  auty  is  chne,  H. :  possunt  oculi 
fungi  suo  munere :  officium,  T. :  militare  munus, 
N.:  alqd  muneris  in  rem  p., render:  muoeris  fun- 
gendi  gratia :  ad  suum  munus  fungendum. 

fimgci%  I,  m.,  =  9w6yyos,  a  mushroom,fungus  : 
pratensis,  H. :  plunales,  0. — A  eandU^nuff,  lamp- 
hiaek  on  a  wick,  V. 

fanionliui,  I,  m.  dim,  [  funis  ],  a  dender  rope, 
cord 

f&nis,  is,  m.  [1  FID-],  a  rope,  sheet,  line,  cord: 
anoorarius,  Gs. :  pro  f unibus  catenae,  Cs. :  per  ex- 
tentum  funem  ire,  the  tight-rope,  H. :  religatus  ab 
aggere,  O. :  ab  litore  funem  ruropite,  V. :  iubet 
solyi  funem,  V. — P  r  o  v. :  Ne  currente  retro  funis 
eat  rotft,  lest  the  wheel  run  back  and  the  cord  come 
off,  H. :  sequi  potius  quam  ducere  funem,  i.  e.  to 
fcilow  than  to  lead,  H. 

f unnB,  eris,  n.  [  FAV-  ],  a  funeral  procession, 
funeral  rites,  burial,  funeral :  funus  interim  Pro- 
oedit,  T. :  adiutare  funus,  attend,  T. :  exsequias 
illius  f  uneris  prosequi :  maeror  f  uneris :  acerbissi- 
mum :  celebrare,  L. :  patemo  funeri  omnia  iusta 
solvere:  militare,  L.:  tuum,  H. :  funerum  nulla 
ambitio,  Ta. :  Tirorum  fortiiim  funera :  nee  te,  tua 
funera  mater  Produxi,  thee  (or  rather)  thy  funeral, 
V. — A  dead  body,  corpse :  meum,  Pr. :  laoerum,  V. : 
senum  ac  iuvenum  funera,  H. — The  shades  of  the 
dead,  manes,  Pr.  —  Death,  violent  death,  murder : 
Maturo  propior  funeri,  H. :  crudele,  V. :  qui  pa- 
trios  foedasti  funere  voltQs,  V. :  quae  funera  Tur- 
nus  Ediderit,  V. :  praetexere  funera  sacris,  i.  e. 
suicide,  V. — Fig.,  destruction,  ruin,  fall:  rei  p.: 
Oapitolio  Funus  parabat,  H. :  tot  funera  passi,  V. 
— Of  persons,  apest,  destroyer :  duo  rei  p.  funera. 

fur,  fOris,  m.  [  1  FER-  ],  a  thief:  noctumus : 
fores  aerari,  S. :  magnus  ex  Sicilia,  i.  e.  extor- 
tioner. — As  a  term  of  abuse,  thief,  rascal,  rogue, 
knave:  ut  cum  fu:*e  disputabo:  audent  cum  talia 
fures.V. 

(foraoiter),  add.  [furax],  thievishly;  only  sup. : 
domoe  f  uradssime  scrutari. 


fSratua,  acfj.  [P.  of  furorj,  in  secret,  by  stealth : 
patri  quos  Circe  furata  creavit,  V. 

furaz,  acis,  acfj.  with  sup.  [  1  furor],  given  to 
stealing,  thievish :  serrus :  f uracissimae  mantis. 

foroa,  ae,  /.  [1  FOR-  ],  a  two-pronged  fork: 
bicomes,  V. :  valentes,  V. :  furcis  detrudi,  L. — 
Pro  V. :  Naturam  expellas  furcA,  tamen  usque  re- 
curret,  with  violence,  H. — A  fork-shaped  prop,  split 
stake,  triangular  brace :  furcis  spectacula  sustinen- 
tibus,  L. :  f ureas  subiere  columnae,  0. — A  wooden 
yoke  (ou  the  neck  of  a  slave,  for  punishment) : 
per  circum  f urcam  f erens  ductus  est :  servus  sub 
furci  caesus,  L. :  sub  furca  vinctus,  L. :  Ibis  sub 
f  urcam,  H. 

forolfer,  erf,  m.  [furca + 1  FER-1  a  yoke-bearer, 
gallows  rogue,  hang-dog,  rcucal,  T.,  C. 

furoilla,  ae,/.  dim,  [furca],  a  little  fork, pit^ 
fork:  furcillft  extrudimur,  i.  e.  violently. 

furonla,  ae,^.  dim.  [furca],  a  forked  prop: 
snspenso  furculis  ab  hostibus  muro,  L. — liur.,  a 
narrow  pass:  CSaudinae,  L. 

fnrena,  ntis  {gen.  plur.  ntum,  V. ),  acfj.  [P.  of 
furo],  raging,  vnld,  mad,  furious,  aUtracted:  in 
iambos  Misit  furentem  (roe),  H. :  sponsa,  inspired, 
V. :  furens  animi,  V. :  animis,  V. :  flammae,  V. 

forenter,  adv,  [furens], /urtoi«/y;  irasci. 

fozfareB,  um,  m.,  bran :  Furf uribus  oonspersus 
panis.  Ph. 

tuiiBL,  ae,  /.  [FVR-],  a  fury,  scourge,  curse: 
furia  ac  pestis  patriae  (Clodius):  iuvenem  tarn- 
quam  furiam  huius  belli  odi,  L.:  voces  furiarum 
duarum,  witches,  H. — In  plur.,  violent  passion,  rage, 
fnadness,  fury  (poet.) :  ob  noxam  et  furias  Aiaois, 
V. :  ubi  concepit  furias,  became  furious,  V. :  Ergo 
omnis  furiis  surrexit  Etruria  iuaiiB,  just  wrath,  V. 
—  7%«  three  goddesses  of  vengeance,  Furies  (Alecto, 
M^era,  and  Tisiphone) :  ut  eos  agitent  Furiae : 
scelerum  Furiis  agitatus  Orestes,  V. :  demens  ac- 
tus Furiis,  driven  mad  by,  H.  —  Avenging  spirits, 
tormenting  spirits :  furiae  Catilinae :  amens,  agi- 
tantibus  furiis  sororis  Tullia,  L. 

fmlalls,  e,  adj.  [furia],  of  the  Furies,  like  the 
Furies,  furious,  ragtng,  dreadful,  fearful:  taedae : 
Alecto  furialia  membra  Exult,  V. :  caput  Gerberi, 
H. :  arma,  i.  e.  of  the  Bacchantes,  0. :  vox :  carmen, 
L. :  caedes,  0. :  vestis,  drivitig  mad,  0.  po^lt 

furiallter,  adv.  [  f urialis  ],  furiously,  madly : 
odit,  0. 

fiiriatUB,  adj.  [P.  of  furio],  enraged,  maddened, 
wild:  mens,  V. :  ignes  (amoris),  0. 

furlbmidUB,  adj.  [  FVR-  ],  raging,  mad,  fu- 
rious :  homo :  taurus,  0. :  latronis  impelQs :  Dido, 
V.  —  FlUed  mth  prophetic  in^ration,  inspired: 
vatum  praedictiones :  Sibjlla,  6. 


Digitized  by 


Google 


ftnlo 


846 


fattna 


fiixlo,  — ,  itus,  ire  [furia],  to  drw€  mad,  mad- 
ditL,  infuriaie :  matres  equonim,  H. 

forlose,  €ujh.  [furiosus],  madly  *  alqd  facere. 

foxldsiis,  atfj,  with  eonuo.  and  ntp.  [funtLJ^fuU 
ofmadfutt,  mad,  raging,  parioua:  ego  te  non  fu- 
riosum  putemf :  mmier  soelere :  bello  Thrace,  H. : 
genus  dioendi :  inoeptum,  L. :  f  uriosior  amor,  0. : 
fariosiuB  pecoatom,  H. :  alqs  furiosissimus :  tibia, 
maddening,  0. 

famus,  I,  m.  [2  FOR-],  an  cvtn :  f umis  torre- 
bant  f arra,  0. — A  bakery :  a  fumo  redeimtea,  H. 
— AJire-fiaee:  fumos  laudat,  H. 

(faro),  — ,  — ,  ere  [FVR-],  to  rage,  route,  he 
cut  of  on^e  mind,  he  mad,  he  fwrunue :  yaletudi- 
nis  yitio :  inquiram,  quid  sit  furere,  etc.,  H. :  re- 
oepto  Duloe  mihi  furere  est  amioo,  play  the  fool, 
H.:  luctu  filii,  he  diatraeted:  dolore,  0.:  InachiA, 
to  he  madly  in  love  with,  H. :  furebat,  se  vexatum, 
etc:  te  reperire,  ia  madly  eager,  H. — Poet.: 
huno  sine  me  furere  ante  f urorem,  V. — Of  things, 
to  rage,  he  furious:  furit  mugitibus  aether  Con- 
oussus,  v. :  ignis  in  stipulis,  v . :  Stella  leonis,  H. 

1.  furor,  &tus,  &rl,  dqx  [fur],  to  steal,  purloin, 
pilfer:  alqd:  omne  genus  furandi:  in  furando 
manibus  suis  uti  (of  literary  theft) :  (librum)  abs 
te:  civitatem,  obtained  hy  fraud:  fessoB  oculos 
furare  labori,  L  e.  withdraw,  Y. :  speciem  alcuius, 
i.  e.  assume,  Pr. :  patri  equos,  take  away  secretly, 
V. :  furandi  melior,  i.  e.  in  stratagems,  Ta. 

2.  furor,  oris,  m.  [furo],  a  raving,  rage,  mad- 
ness, fury,  passiofi :  cuius  furor  oonsederit :  Ira 
furor  brevis  est,  H. :  furore  impulsus,  Os. :  Gatili- 
nae,  S. :  luno  acta  furore,  V. :  se  coroitem  illius 
furoris  praebuit :  iam  hie  oonticesoet  furor,  excite- 
ment, L. :  civilis,  iUssension,  H. :  multitudinis :  sim- 
plezne  furor  (est)  Perdere  f  etc,  is  it  not  worse  than 
folly  f  lu. :  Mille  puellarum  furores, /Munotu /or, 
H. :  ut  tibi  sim  furor,  a  cause  of  anger,  Pr. :  maris, 
ragSyTb.:  GtLeatOL—Propheticfrenm, inspiration: 
ea  (praesagitio)  furor  appellatur :  Ut  cessit  furor, 
y. :  vatioinoe  conoepit  mente  furores,  0.  —  Pas- 
sionate love,  eager  desire :  caeca  furore,  Gt :  equa- 
rum,  V. :  inille  puellarum  furores,  H.  —  A  loved 
one,  flame:  si?e  mihi  Phyllis  esset  Sen  quicumque 
furor,  V. — Persoa,  the  god  of  madness,  Bags : 
inpius,  V. 

furdm,  adv,  [furtum],  hy  stealth,  secretly,  priv- 
ily^  furtively,  dandestindy :  inter  se  aspioiebant : 
profectus  clam  furtim,  L. :  Hunc  mandarat  alen- 
dum  regi,  V. :  ilium  Educat,  0. :  senatQs  consul- 
turn  factum,  L. :  furtim  magis  quara  bello,  Ta. 

furtive,  adv.  [furtivus],  stealthily,  secretly,  fur- 
tively: data  munera,  0. 

fSrtivus,  adj.  [  furtum  1,  stolen,  purloined^  pil- 
fered: lana,  H. :  colores,  H. :  an  noctu,  tamquam 
rortiya  (signa)  deportabuntur  J  as  if  stolen,  L. — 


Secret,  hidden,  concealed,  furtine,  clandestine:  iter 
per  Italiam:  amor,  V.:  quem  Rhea  Furtiyum 
partu  edidit,  V. 

lurto,  adv,  [furtum],  hy  stealth,  seeretly:  tibi 
oognita,  0. :  (obsides)  subduxistis,  L. 

furtum,  I,  n.  [  1  FER-  ],  theft,  robbery  :  domi 
furtum  fecit :  furti  se  adligare,  T. :  in  f urto  oom- 
prehensus,  Cs. :  ubi  oyee  f  urto  periere,  H.  —  A 
stolen  thing:  oogi  furtum  reddere:  dum  (puer) 
furta  ligurrit,  YL^-A  secret  action,  crafty  deceit, 
trick,  artifice,  stratagem:  hostibus  panra  furta 
temptantibus,  L. :  haud  furto  melior,  V. :  f urto 
laetatus  inani,  V. :  f  urtis  decipit  hostem,  O.  «> 
Secret  love,  intrigue:  narrare  dulda  furta,  V.' 
Hoc  furtum  nescire,  0. :  tauri,  Y. 

funmculus,  I,  m.  dtm.  [fur],  a  petty  thief,  pit' 
ferer» 

fhrvus,  adj.  [  FVR-  ],  dark,  gloomy,  swarthy, 
black  :  Proserpina,  H. :  antra,  0. :  gens  (i.  e.  Mau 
rorum),  lu. 

fttaoina,  ae,  /.,  a  three-pronged  spear,  trident: 
dant  (deo)  f uscinam :  Gracchi,  lu. 

ftiaoo^  — ,  — ,  ftre  [fuscus],  to  make  swarthy, 
blacken :  corpora  campo,  0. :  dentes,  0. 

ftiaous,  €uij,  [FYR-],  dark,  swarthy,  dusky,  taw- 
ny: purpura:  comix:  Andromede, 0. :  alae  (noo- 
tis),  Y. — Husky,  hoarse  :  yocis  (genus). 

fuse,  adv.  with  comp.  Ffusus],  copiously,  diffuse- 
ly :  multa  dioere :  haec  oisputantur  f usius. 

fu8ili%  e,  adj.  [FY-1,  moUen,  fluid,  liquid:  au- 
rum,  0. :  argilla,  soft  clay,  Gs. 

fuAio,  Onis,/.  [FY-],  an  outpouring,  effueion: 
eius  (dei)  animi  uniyersa. 

fustlB,  is,  m.  [FEN-],  a  knobbed  stick,  cudgel, 
staff,  club :  recisos  Portare  f  ustis,  H. :  non  opua 
est  yerbis,  sed  f ustibus :  mulae  caput  fuste  dolare, 
H. :  fuste  aperire  caput,  lu. :  alqm  fusti  necare, 
Ta. :  formidine  fustis  redacti,  H. 

fustuarium,  l,  n.  [fustis],  a  cudgelling  to  death 
(for  desertion,  etc) :  f ustuarium  merere :  f ustua- 
rium  raereri.  L. 

1.  fusus,  adj.  [P.  of  fundo],  stretched  out,  ly- 
ing, recumbent,  prorate  :  in  herb  A,  0. :  huroi,  O. 
— Spread  out,  extended,  broad,  large,  ample:  (a6r) 
fusus :  Gallorum  f usa  corpora,  fuU,  L. :  crines, 
flowing,  Y. :  fusus  in  pectore  barbam.  Y. — F  i  g., 
copious,  diffuse,  flowing,  free :  genus  sermonis. — 
At  ecue,  careless :  per  moenia  Teucri,  Y. :  per  hei^ 
bam,  Y. 

2.  fusuOt  1,  m.,  a  spindle,  Y.,  Gt,  Tb.,  0.,  In.— 
Of  the  Fates,  Y.,0. 

futUe,  futiliB»  futUitas.  see  f utU-. 
futtile,  is,  n.  [FY-1,  a  wate  ^-vessel,  broad  above 
and  pointed  below,  used  in  sacrifices^  T. 


Digitized  by 


^oogle 


fattiUB 


847 


ftlttllis  or  fatUis,  e,  adj.  [FV-],  that  eatUy 
pours  out^  that  cannot  contain:  canes,  that  void 
their  excremmt  through  fear,  Ph. :  glaciea,  brittle, 
v.  — Fig.,  untrustworthy,  vain,  worthless,  futile : 
Servos,  T. :  hanispices :  consiliis  habitus  non  fut- 
tilis  auctor,  V. :  sententiae :  laetitiae :  lingua,  Ph. 

fdttiUtas  (futil-),  fttis,/  [futtilis],  worthless- 
ness,  emptiness,  vanity :  plena  futtUitaUa. 


gaudium 


fdtno,  — ,  — ,  ere,  to  have  carnal  eofm€€Hom^ 
H.,  Ct. 

faturua.  adj.  [P.  of  sum],  yoing  to  be,  yet  to  be, 
to  come,  future  :  res:  tempus:  peati  devota  futu- 
rae  (Dido),  V. :  vindices,  expected,  L.— As  subsL  n., 
the  future:  ignarus  futuri,  L. :  haud  ignara  futu- 
ri,  V. :  futura  prospicere. 

futiitio,  onis,/.  [futuo],  copulation,  Ot. 


gaesnm  (ges-),  I,  n.  [Celdo],  a  heavy  ironjave- 
fin  (of  the  Gauls),  C8.,L.,V. 

galbaneus,  adj.  [galbanum  =  xaKPatni,  the 
sap  of  a  Syrian  plant],  of  galbanum:  nidor,  V. 

galbina,  orum,  n.  [galbus,  greenish  -  yellow  1, 
paU  green  garments  (so.  vestimenta),  lu. 

galea,  ae,/  [2  CAL-],  a  helmet,  headpiece  (usu. 
of  leather):  ad  galeas  induendas,  Cs. :  galeae 
Tirana,  V.,  Ta.  — Of  bronze:  aeree,  V.:  galeae 
aeneae :  l6?es,  H. 

galeatna,  adj.  [galea],  helmed,  wearing  a  hel- 
met :  Minerva.— Aa  siU>st.  m.,  a  helmed  warrior,  lu, 

galeritua,  adj.  [galerus],  wearing  a  hood,  rustic 
m  attire,  Pr. 

galema,  I,  m.  [galea],  a  conical  cap  of  leather, 
fur  cap  :  f  ulvos  lupi  de  peile  galeros,  V. :  longus, 
lu. — A  wig  :  flavus,  lu. 

1.  Oalla,  ae,/.  /  see  Gallus. 

2.  galla,  ae, /".,  a  gaU-apple,  gall-nut  (an  excres- 
cence on  the  oak,  caused  by  insects),  V. 

OalU,  Onini,  m.  I.  See  2  GaUus.  — II.  The 
priests  of  Q^6«fe  (noted  for  effeminacy),  L.,  H.,  0. 
—In  jest  called  Gallae,  Arum,  Ot 

Oallioa,  ae,/,  a  Oallic  shoe,  galosh, 

galUna,  ae,/.  [1  gallus],  a  heti,  domestic  hen, 

Ob.,  C,  H. :   Gh&lhna   cecinit   (a   prodigy),  T. 

Pro  V. :  gallinae  Alius  albae,  l  e.  of  fortune,  lu. 

gallinaoenB,  adj.  [gallina],  of  hens,  of  fowls  : 
gallus,  a  poultry-cock. 

gallinarinB, !,  m.  [gallina],  a  keeper  of  poultry. 

1.  gaUus,  I,  m.  [1  GAR.],  a  cock,  domestic  cock : 
gallinaceus :  gallonim  cantus,  crowing,  H.,  lu. 

2.  GaUua,  adj.,  of  Gaul,  Oallic,  Cs.— As  subst. 
m.,  a  Gaul,  Cs.— P/ur.,  the  GauU,  Cs.,  C,  L. 

ganea,  ae,  /.,  an  eating-house,  cook-shop,  ordi- 
nary (of  bad  repute) :  ganearum  nidor. — Dissipa- 
Hon  :  ganeis  confectus :  libido  ganeae,  S.,  L.,  l^a. 

ganeo,  Onis,  m.  [ganea],  a  glutton,  douches, 
T.,  C,  a,  Ta.,  lu, 

ganenin,  I,  n.,  an  eating '  house  :  abductus  in 
ganeum  Aliquo,  T. 


gangaba,  ae,  m.  [Persian],  a  porter,  Cu. 
Oangetiona,  a<y.,  of  the  Ganges:  tigris,  0. 
gannio,  — ,  — ,  ire,  to  bark,  snarl, growl:  Quid 
ille  gannit  ?  T.,  lu. 

Ow^amantU,  idis,  /.  a^j.,  of  the  Oaramantes: 
nyropha,  i.  e.  African,  V. 

garon,  see  garum. 

e^o,—,—,  ire  [1  GAR-],  to  chatter,  prate, 
prattle,  chat:  Gams, you  talk  uUy,  T. :  impunitas 
garriendi :  quicquid  in  buccam :  anills  fabellas,  H. 

garruUtaa,  fttis,  /  [garrulus],  a  chattering, 
oabbhng,  prating,  garrulity :  Rauca,  0. 

garrulus,  flk//  [1  GAR-],  chattenng,  prattling, 
prattng,  talkative,  garrulous :  garrulus  est,  a  chat- 
terbox, H. :  garrula  ilia,  tell-tale,  T. :  ales  (i.  e.  cor- 
nix),  0. :  hirundo,  V. ;  hora,  of  gossip,  Pr. :  rivus, 
O. :  lyra,  Tb. :  pericula,  endless  tales  of  peril,  lu. 

garum  or  garon,  I,  n.,  =  yapov,  a  rich  sauee 
made  of  small  fisJi,  H. 

gaudens,  enUs,  adj,  [P.  of  fs^^^eo]  joyful,  glad, 
cheerful:  animo  gaudenti :  Ainor,V. 

gaudeS,  gfivlsus,  Cre  [GAV-],  to  rejoice,  be 
glad,  be  joyful,  take  pleasure,  be  pleased,  delight: 
gaudeat  an  doleat,  H. :  dubie,  0. :  si  est  ullus  gau- 
dendi  locus:  salvom  te  advenire,  T. :  quem  socii 
venisse  gaudeant :  beneficium  accipere,  T. :  Motfts 
doceri  lonicos,  H. :  gaudet  tuens  (equos),  sees  with 
delight,  V. :  Gaudent  scribentes,  H. :  quod  erat  eo 
nomine:  gaude,  quod  spectant  oculi  te  mille,  H. : 
in  puero,  Pr.:  maUs,  T.:  aequitate  iustitiique: 
inperio  nimis,  S. :  sorte  tuft,  H. :  ( Aiace)  inhumato, 
gloat  over,  H. :  de  Bursft :  hunc  scio  mea  gavisu- 
rum  gaudia,  T. :  videte,  quid  se  gavisum  dicat : 
quod  gaudere  posset,  hoc  fuit,  0. :  Gaudes,  si  ca- 
meram  percusti  forte?  H.:  mihi  gaudeo,te  amo, 
as  for  myself:  gaudet  se  attollens  Appenninus, 
Y—With  in  sinu,  to  rejoice  at  heart,  be  secretly 
glad:  ut  in  sinu  gaudeant:  in  tacito  sinu, Tb.— In 
salutation :  Celso  gaudere  refer,  greet  for  me,  H. 

gaudium,  I,  n.  [GAV-],  inward  joy,  joy,  glad- 
Mss,  delight:  gaudmm  atque  laetitiam  agiUbat, 
S. :  Prae  gaudio  ubi  sim  nescio,  T. :  lacrimo  gau- 
dio,T.:  gaudio  compleri:  ezsilui  gaudio:  oonti' 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


gauBape 


348 


gemo 


nere  gaudium  non  potuerunt,  qu'm,  etc.,  L. :  nox 
gaudio  laeta  victoribus,  Ta. :  gaudium  periculosi 
BaltdB  superati,  L. :  feminarum  gaudia  insignia 
erant,  expreasioM  of  Might,  L. :  quibus  gaudiis 
exsultabis?:  gaudia  quanta  fuerunt!  H. :  mea 
gavisurus  gaudia,  T. :  scin  me  in  quibus  sim  gau- 
diis? T. — Pro  v.:  Gaudia  principium  nostri  sunt 
doloris,  0. — P  e  r  s  o  n. :  mala  mentis  Gaudia,  i.  e. 
Malice,  V.  —  SetmuU  pleasure,  enjoyment  ( usu. 
plur.) :  pestiferum,  L. :  dediti  corporis  gaudiis,  S. : 
mipermissa,  H. :  gaudia  sumit,  0. :  Gaudia  quanta 
tuli !  enjoyed,  0. :  quanti  sibi  gaudia  constent,  lu. 
— A  joy,  cause  of  joy,  source  of  pleasure,  delight: 
duci  falso  gaudio,  T. :  gaudium  clade  foedatum 
est,  L. :  fugiunt  tua  gaudia,  0. 

gauBape,  abl.  e,  plur.  a,  n.,  =  javoamiCt  a 
rough  woollen  cloth:  purpureura,  IL,  O. 

^avisns,  P.  of  gaudeo. 

gasa,  ae,/.  [Persian],  a  treasure,  royal  treas- 
ury: regia,  N.,  Cu. — A  treasure,  riches,  wealth: 
ab  auro  gazaque  regift  mantis  oohibere :  Hieronis, 
L. :  agre8ti8,«/or<,V. — Plur.:  beatae Arabum, H. 

gelide,  adv.  [gelidus],  coldly,  indifferently: 
ministrare,  H. 

gelldofl,  adj.  with  comp.  [gelu],  icy  cold,  very 
cold,  icy,  frosty:  Lirem  gelidiorem  facit:  aqua: 
pruinae,  V. :  loca  propinquitate  montis,  L. :  Hae- 
mus,  H. :  foci,  L  fn.firdess,  0. :  tyrannus  (i.  e.  Bo- 
reas), 0.— As  svb9t.f  (sc.  aqua),  ice-cold  water,  ice- 
water :  foribusque  repulsum  Perf undit  gelida,  H. : 
calidae  gelidaeque  minister,  lu.  —  Icy  eoldy  cold, 
stiff:  corpora,  0.:  artQ8,0. :  senecta  Sanguis,  V. : 
frigore  pectus,  0.— Chilling,  stiffening :  mors,  H. : 
metus,  0. :  tremor,  V. 

gelo,  — ,  — ,  are  [gelu],  to  freeze,  congeal— 
Fig.:  pavido  gelantur  Pectore,  stiffened,  lu. 

(geluX  abl'  ge\%  frost,  cold,  ice :  membra  torri- 
da  gelu,  L. :  gelu  Flumina  constiterint,  H. :  Rura 
gelu  turn  claudit  hiemps,  V. :  tarda  gelu  senec- 
tus,  V. 

gemebnndua,  adj.  [gemo],  ^rroamn^,  sighing, 
0. 

gemellipara,  ae,  adj.f.  [gemellus +2  PAR-], 
twin-bearing,  mother  of  twins :  dea,  0. 

gemellofl,  a<(;.  dim.  [geminus],  bom  together, 
twin-bom,  twin- :  f ratres,  0. :  fetus,  0. — As  subst. 
m.,  a  twin  •  gemellos  conixa  reliquit,  V.,  Ct.,  0. — 
Paired,  double:  legio, /ormerf  of  two  legions,  Cs. 
— Resmibling,  very  like:  par  fratrum  amore  ge- 
mellum,  H. :  cetera  paene  gemelli,  etc.,  H, 

gemena,  P.  of  gemo. 

geminatio,  onis,/.  [gemino],  a  doubling :  ver- 
borum. 

geminatUB,  adj.  [P.  of  gemino],  twinned, 
equal:  cacumina,  L. :  consulatOs,  consecutive,  Ta. 


gemind,  ivl,  fitus,  &re  [geminus],  to  double: 
victoriae  laetitiam,  L. :  faciuus,  repeat,  0. :  consu- 
latas,  repeated,  Ta. :  nisi  caves  geminabit  (sc.  fa- 
cinus),  do  it  again,  T. :  sole  geminato :  ita  gemi- 
nata  urbe,  L. :  volnus,  0. — To  pair,  coi^.join, 
unite:  ut  Serpentes  avibus  geminentur,  H. :  acuta 
aera,  strike  together,  H. 

geminofl,  adj.,  bom  together,  tvnn-bom,  twin- : 
fratres :  sorores,  H. :  pueri,  V. :  partus,  L. :  Nee 
gemino  bellum  orditur  ab  o?o,  i.  e.  the  two  tags 
laid  by  Leda  as  a  sioan,  H. :  Quirini,  In.— Plur. 
m.  as  subst.,  twins :  geminorum  f ormae :  quoniara 
gemini  essent,  L.  —  Paired,  double,  twofold^  both^ 
two :  luoemae  lumen :  nuptiae,  T. :  Somui  portae, 
V. :  voragines  rei  p. :  acies,  eyes,  V. :  cruor,  i.  e. 
two  deaths,  O. :  Chiron,  of  two  natures  (a  centaur), 
0. :  Cecrops,  i.  e.  half  Cheek,  half  Egyptian,  0. : 
geminis  exsurgit  mensa  lucemis,  seen  double,  lu. — 
Resembling,  similar,  like :  nequitia :  Dolabella  et 
Antonius,  geminum  in  scelere  par :  lUud  consiliis 
Catilinae  et  Lentuli,  common. 

gemitUB,  fts,  m.  [gemo],  a  sighing,  s^h,  groan, 
lamentation,  complaint :  ut  urbe  tota  gemitus  fie- 
ret :  civium  gemitu  commoveri :  clamor  permixtus 
gemitu,  &:  GemitOs  abstine,  T. :  extremos  ciet 
gemitas,  V. :  ad  gemitOs  volnerum,  L.  —  Pain, 
sorrow :  Danai  gemitu  atque  ira  conlecti,  V. — Of 
things,  a  groan,  hoarse  sound:  gemitum  dedere 
cavernae,  V. :  dat  tellus  gemitum,  V. 

gemma,  ae, /  [GEM],  a  bud,  eye,  gem :  tur- 
gent  in  palmite  gemmae,  V.  —  A  precious  stone, 
jewel,  gem:  gemmas  cofimere:  pocula  gemmis 
distincta :  omatus  multis  gemmis :  maior,  lu. — A 
wrought  gem :  ut  gemma  bibat,  a  goblet  carved  of 
a  precious  stone,  V. :  signat  sua  crimina  gemma, 
seal-ring,  0. :  Arguit  ipsorum  quos  littera  gemma- 
que,  lu. — An  eye  (of  a  peacock^s  tail),  0. 

gemmana,  ntis,  adj.  [P.  of  gemmo],  decked  with 
jewels,  jewelled :  sceptra,  0. 

gemmataa,  adj.  [P.  of  gemmo],  set  with  jewels, 
jetoelled:  monilia,  0. :  anulus,  L. :  pocula,  lu. 

gemmeuB,  adj.  [gemma],  set  with  gems,  jew- 
elled: truUa:  \\ig8i,0.— Glittering,  jewelled:  Cauda 
(of  the  peacock).  Ph. 

gemmifer,  era,  erum,  cu^'.  [gemma +1  FER-], 
producing  gems  :  mare,  Pr. 

(gemmoX  — ,  &tus,  are  [gemma],  to  put  forth 
buds,  bud, gem:  gemraare  vites  dicunt 

gem5,  ui,  — ,  ere  [GEM-],  to  sigh,  groan,  la^ 
ment :  quis  tum  non  gemuit?:  cum  templa  ge- 
merent,  were  in  mourning:  extrema  gemens,  in 
the  death  agony,  V. :  quad ru pes  successit  gemens 
stabulis,  jwiii/tn^,  V. — With  ace.,  to  sigh  over,  be- 
moan, bewail,  lament :  haec :  flebiliter  Ityn,  H. : 
Amyci  casuro,  V. :  casAs  urbis,  lu. :  uni  voce  om- 
nium gemi :  paucis  ostendi  gerais,  H. :  arbor  fla- 

Digitized  by  V^OOQIC 


ganae 


849 


gens 


gellari  gemuit  sua  robora,  0. — To  moan:  nullo 
gemit  hie  tibicina  oornu,  lu. :  Nee  geinere  ces^a- 
bit  tui'tur  ab  ulmo,  V.:  noctua  gemuit,  Pr. —  7b 
groan^  creak:  gemens  Bosporus,  U. :  gemuit  sub 
pondere  cyraba,  V. :  gemens  rota,  V. 

genae,  ftrum, /.,  the  cheeka:  eminentes :  ex- 
Bangues  geuas:  Effusae  genis  Iacriraae,V. :  siccat 
genas,  O. :  mihi  prima  genas  vestibat  flore  iuven- 
ta,  V. :  Expilat  genis  oculos,  0. 

genealogus,  T,  m., = ytvfa\6yoi,  a  genealogist. 

gener,  eii,  m.  [  GEN-  ],  a  dattghter^e  htuband^ 
aon-in-lavf:  ilium  geuerum  capimus,  T. :  generi 
nuptiae:  cum  soceris  generi  non  lavantur:  suus, 
Os. :  gener  auxilium  Priamo  ferebat,  i.  e.  wishing 
to  be  a  mm-in-iaw^  V. — A  sisUr^M  kiuband^  brother- 
in-law  :  regis,  N. 

generaliSi  e,  adi,  [genus],  of  a  species^  generic : 
ooDBtitutio. — Of  outgeneral:  quoddam  decorum. 

generaliter,  adn.  [generalis],  in  general^  gen- 
eraUy:  definire. 

generatim,  adv,  [genus],  by  kindsy  by  speeiee^ 
in  eloiut^  in  detail:  ab  universe  provinoii  genera- 
timque  ab  singulis  eiua  partibus  diligitur :  copias 
eduxerunt,  i.  e.  by  nations^  Gs. :  omnibus  gratias 
agit,  to  each  appropriately^  Cb.  :  sacra  percensere, 
Ix^OeHeraUy^  tn  general :  singillatim  potius  quam 
generatim  loqui :  omnia  amplecti. 

generator,  Oris,  m.  [ genero la  begetter^ pro- 
ducer: suus:  Acragas  equorum,  V. 

genero,  avi,  atus,  Sre  [genus],  to  beget,  procre- 
ate,  engender^  produce^  create  :  bominem  :  quem 
generasse  Telon  Sebethide  Fertur,  V. :  Unde  nil 
mains  generatur  ipso  (love),  springs,  H. :  generati 
a  naturS :  generatus  ab  illo,  0. :  aliara  ex  alia  pro- 
lem,  v. :  semina,  unde  essent  omnia  generata : 
•eminata  generantia  ranas,  0. :  generandi  gloria 
mellis,  y. :  exemplum  generatum  (opp.  aeternum). 

(  generoae ),  adv,  f  generdsus  ],  nobly.  —  Only 
comp. :  generosius  perire,  H. 

gener5eu%  adj.  with  eonw.  and  sup.  [genus], 
of  noble  birth,  well -bom,  noble,  eminent:  stirps: 
■anguine  Teucri  Anaxarete,  0. :  nemo  generosior 
6ft  te,  H. :  existumo  fortissimum  quemque  gene- 
roaiatimum,  S. :  atria,  0. — Of  a  good  kind,  noble, 
superior,  excellent:  pecus,  V. :  generosum  requiro 
(▼inum),  H. :  flos,  0. :  Insula  metallis,  V. — F  i  g., 
noble-minded,  magnanimous,  generofue :  rex :  gene- 
rosum dicere  hunc,  lu. — Nchle,  dignified,  hmora- 
ble:  ortus  amicitiae :  virtus:  forma. 

geneaifl^  is,  /.,  =  yivtaiQ  (birth),  a  ntUal-etar, 
koroecope :  inspectft  genesi,  lu. 

genesta  (-nista),  ae,/.,  the  broom-plant,  V. 

g«nativil8  (not  geni-),  adj.  [genilus],  of  gen- 
eration, of  birth :  imago,  original  nature,  0. : 
,  I  c.  o/  a  family,  0. 


genetrix  (not  geni-),  Icis,/.  [genitor],  the  that 
has  borne,  a  mother  :  Paret  dictia  genetricis,  V. : 
magna  deQm,  Cybde,  V. :  frugum,  i.  e.  Ceret,  0. 

genialis,  e,  affj.  [genius],  of  generatiot^,  of 
birth,  nuptial,  genial :  \ect\is,  the  bridal-bed :  torus, 
V. — As  subst.  m.  (so.  lectus) :  in  hortis  Sternitur, 
In.:  detracta  ea  geniaii,  L. — Of  enjoyment,  pleas- 
ant, ddighiful,  joyous,  agreeable,  festive,  genial: 
festum,  O. :  dies,  lu. :  hieiups,  V. :  sei-ta,  O. :  pla- 
tanus,  i.  e.  under  which  festivals  were  held,  0. 

geniallter,  adv.  [  genialis  ],  jovially,  merrily, 
genially:  festum  eg»t,  0. 

genioulatus.  adj,  [geniculum],  having  knots, 
hnotted:  culmus. 

genista,  see  genesta. 

genitalis,  e,  adj.  [genitus],  of  generation,  of 
birth,  fruitful,  generative :  quattuor  corpora,  the 
four  dements,  0.:  semina,  V.:  arrum,  V,  —  As 
subst.  f,  goddess  of  birth,  a  surname  of  Liana,  H. 

(genitivns),  see  genetivus. 

genitor,  oris,  m,  [  GEN-  ],  a  begetter,  parent, 
father,  creator,  sire :  sui :  dubius,  0. :  Pelopis,  i.  e. 
Tantalus,  H. :  profundi,  Neptune,  0. :  Quirine  Ur- 
bis,  0. — A  source,  cause,  origin:  quae  (vocabula) 
genitor  produxerit  usus,  H. 

(genitrix),  see  genetrix. 

geniturus,  genitus,  PP.  of  gigno. 

genius,  I,  m.  [GEN-1,  a  tutelar  deity,  genius . 
loci,  V. :  genio  (populi  it)  hostiae  caesae,  L. :  eras 
genium  mero  Curabis,  H. :  acceptus  geniis  De- 
cember (because  of  the  Saturnalia),  0. :  te  oro 
per  genium  tuom,  T. :  te  per  genium  obsecro,  H, 
— Taste,  inclination:  Suom  defrudans  genium, 
T. — Prophetic  skiU:  Nemo  mathematicus  genium 
indemnatus  habebit,  lu. 

gen5,  — ,  — ,  ere  [GEN-],  to  beget,  bear.-^Pass., 
to  be  born:  si  mihi  mius  genitur,  old  form.  ap.  C. ; 
see  gigno. 

gens,  gentis,  /.  [GEN-],  a  race,  dan,  house  (of 
families  having  a  name  and  certain  religious  rites 
in  common):  Minucia:  clarissima  Corneliorum. 
S. :  patres  maiorum  gentium :  minorum  gentium 
patres,  L. :  gentis  enuptio,  the  right  of  marrying 
out  of  her  gens,  L. :  periurus.  sine  gente,  i.  e.  of  no 
family,  H. :  maiorum  gentium  di,  of  the  highest 
rank:  dii  minorum  gentium,  of  the  inferior  or- 
ders: maiorum  gentium  Stoicus,  i.  e.  wnwwn/. — A 
descendant,  offspring,  representative:  deQm  gens, 
Aenea,  V. ;  of.  hero^H,  deQm  gens,  Ot. :  (equos)  in 
spem  submittere  gentis,  V. — A  tribe,  brood,  crew : 
ista  Clodiana.  —  A  race,  species,  breed:  humana, 
C,  H. :  haec  (i.  e.  vol  pes),  0. — A  race,  tribe,  peo 
pie:  eiusdem  gentis  (esse):  Suebi,  quorum  noii 
una  gens,  Ta. :  exterae  gentes :  exercitus  oomposi- 
tus  ex  variis  gentibiis,  8. :  Nerviorum,  Cs. :  oppi 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Sentioiis 


860 


germAnas 


dam  Theaaaliae,  quae  gens  miserat,  etc,  communi- 
fy,  Cb.  :  omnes  eius  gentis  cives,  N. :  ius  gentium : 
ubicumque  terrarum  et  gentium,  in  the  world: 
obinam  gentium  sumuB?  on  earth:  nusquam 
gentium,  T. :  tu  autem  longe  gentium,  far  away 
in  the  world:  roinime  gentium,  by  no  means^  T. — 
Plur.^  foreign  natione^  foreigners :  daretque  gen- 
tibua  amor  nostri,  Ta. — A  region^  country:  qui 
Cataoniam  tenebat :  quae  gens  iacet,  etc. 

gentiOTUi,  adj,  [  gens  1,  peculiar  to  a  noHon, 
national :  more  gentico,  Ta. 

gentiliclas  (-tins),  adj.  [gentilis],  of  a  elan, 
belonging  to  a  gene  :  sacra,  L. :  sacrincia. 

gentnis,  e,  adj.  [gens],  of  a  dan,  of  a  gene: 
Sumunt  gentiles  arma  mantis,  i.  e.  the  warriore  of 
the  Fabii,  0. :  domds  donum,  Ta.  —  As  ntbet.  m. 
and  /.,  a  member  of  a  gene,  one  of  the  eame  dan, 
kinsman,  namesake :  gentiles  sunt,  qui,  etc. :  cum 
gentilibus  clientibusque,  L. :  deorum. — Of  a  na- 
tion, national :  solum,  no/tvtf,  Ta. :  utilitas,  Ta. 

gentilitafl,  itis,/.  [gentilis],  the  relationship 
between  members  of  a  gens :  gentilitatis  ius :  gen- 
tilitatum  iura. 

cenu,  Qs  (gen.  genfl,  0. ;  plur.  genua,  dieyl  V.), 
n.  [of.  yow],  a  knee :  Fine  genOs  vestem  succincta, 
0.:  aquam  genOs  tenus  alta,  L.:  genu  terram 
tangere :  dumque  virent  genua,  H. :  eenuum  iunc- 
tura,  knee  joints  0. :  genuum  orbis,  knee-pan,  0. : 
ad  genua  accidit,  T. :  genua  amplexus,  V. :  nixi 
eenibus,  on  their  knees,  L. :  genibus  minor,  i.  e. 
ineeling^  H. :  genua  incerare  deorum,  I  e.  place 
tablets  with  prayers,  lu. 

genualia,  ium,  n.  [genu],  garters,  0. 

1.  genuinus,  ad^j.  [6£N-],  innate,  natural: 
Tirtutes. 

2.  genuinus,  adj.  [genae],  of  the  duak:  den- 
tes,  back-teeth. — As  subst.  m.  (so.  dens),  lu. 

1.  genus,  eris,  n.  [GEN-J,  a  race,  stock,  family, 
birth,  descent,  origin :  haec  Indigna  genere  nostro, 
T. :  nobili  genere  nati :  amplissimo  genere  natus, 
Gs. :  generis  socia,  sister,  0. :  genere  primus :  pa- 
tricium,  L. :  genus  unde  Atii  duxere,  V. :  fortuna 
non  mutat  genus,  H. :  plebei  generis,  L. — Adverb, 
ace. :  Qui  genus  ( estis )  ?  Of  what  race  f  Y . — 
Birth,  noble  birth,  high  descent:  propter  genus 
rem  p.  tenere :  Et  genus  et  virtus,  nisi  cum  re, 
▼ilior  algft  est,  H. :  iactare  genus,  H.:  Cui  genus 
et  nomen  fuissent,  V. :  generis  praemium,  L. — A 
race,  line,  descendants,  posterity :  liberorum  ex  te, 
Enn.  ap.  C. :  Tantali,  H. :  ne^lectum,  i.  e.  the  Ra- 
mans, H. — A  descendant,  child^ eon,  offspring:  deo- 
rum, V. :  audex  lapeti,  Prometheus,  H. :  ab  alto 
Demissum  AeneA,  i.  e.  Octavianus,  H.  —  A  race, 
stock,  class,  sort,  species,  genus,  kind,  rank,  order, 
divishn:  humanum:  hominum,  S.:  omnes  mor> 
tales  omnium  generuro:  inter  id  gienus,  plebeians, 


L. :  Romanum :  Macedonum,  I^ :  qui  (oonTeDtns) 
ex  variis  generibus  constaret,  Cs. :  indicum  genus 
et  forma :  inritabile  vatum,  H. :  hominum  virile, 
sex:  Femineum,feE,  V.  eonsulare, roiUr:  militare, 
order,  L. :  eorum  hominum  .  .  .  genera  sunt  duo, 
Cs. — Of  animals,  a  kind,  does,  sort,  species :  altl- 
▼olantum,  birds,  Enn.  ap.  G. :  piscium,  H. :  malefid 
generis  animalia,  S. :  Diversum  confusa  genus 
panthera  camelo^  H. :  varia  genera  bestiarum.-^ 
Of  things,  a  kind,  sort,  description,  doss,  order, 
character^  division :  omnia  in  suo  quaeque  genere : 
naves  omni  genere  armorum  omatissimae,  Gs.: 
cibi,  Gs. :  omne  commeattls,  L. :  triplex  rerum  p. : 
dulce  orationis:  dicendi:  praeda  omnis  generis, 
L. :  poenae  novom,  S. :  leti,  0. :  Aeaopi,  manner. 
Ph.:  genera  civitatum:  machinae  omnium  gene- 
rum,  S. :  nugae  Hoc  genus  (i.  e.  huius  generis),  H. : 
aliquid  id  genus  scribere :  quod  genus  virtus  est : 
te  cottidie  in  omni  genere  desiderem,  in  every  way  : 
domus  in  omni  genere  diligens :  in  aliquo  genere, 
in  any  respect  whatever. — In  philosophy,  a  general 
term,  logical  genus:  formae  dicendi  specie  dispa- 
res,  genere  laudabiles. 

2.  genus,  — ,  n.,  coUat  form  of  genu,  a  knee 
(only  nom.  and  acc.\  G.  po^t 

geographia,  ae,/.,  =  yattypa^a,  geography. 

geometres,  ae,  m.,  =  yua/iirpfic,  a  geometer, 
G.,  lu. 

geometria,  ae,  /.,  =  yeutfurpia,  geometry. 

geometricus,  acH.,  =  ycw/xcrpucoc,  of  geom- 
etry, geometrical. — Plur.  n.  as  subst.,  geometry. 

Oedrgioa,  on,  n.,  =  y^upyued,  poems  of  hus- 
bandry, rtie  title  of  a  poem  by  Vergil. 

gerens,  ntis,  adj.  [P.  of  gero],  managing,  con- 
ducting :  sui  negoti  bene. — As  sid>st.  m. :  negoti 
gerentes,  business  men. 

gennana,  ae,/.  [germanus],  a  full  sister,  own 
sister,  Enn.  ap.  C.,  V.,  0. 

germane,  adv.  [  germanus  ],  sincerdy :  rescri- 
bere. 

Oennanious,  a<y.,  of  the  Germans,  German : 
bellum,  with  the  Germans,  Cs.,  Ta. — As  subst.  m. 
(sc  nummus),  a  gold  coin  of  Domiiiafi,  lu. 

gennanitas,  fttis,  /.  [  germanus  ],  the  relation 
between  children  of  the  same  parents,  brotherhood, 
sisterhood:  te  moveat  germanitas:  germanitatis 
meraoria,  L. :  ea  (of  colonies),  L. 

germanus,  aifj.  with  sup.  [  cf.  germen  ]. — Of 
brothers  and  sisters,  full,  own :  mihi  animo  et 
corfKjre,  T. :  f rater  amore  germanus :  soror :  bi- 
membres  (i.  e.  Gentauri),  0. :  soror  (of  a  nurse). 
Enn.  ap.  G.  —  As  subst.  m.,  an  own  brother,  fuu 
brother:  0  mi  germane!  T. :  Eryx  tuus,  your 
mother's  son,  V.  —  Genuine,  real,  actual,  true: 
huius  artis  magistri:  asinus:  iustitia:  ironU: 
germanissimus  Stoicus. 


Digitized  by 


Google 


g0nii6n 


851 


glgno 


gmnen,  inia, «.,  a  aprig,  offthoot,  tpimUy  hud  : 
AlieDft  ex  arbore,  V. :  In  dotos  soles  germina  Cre- 
dere, V. :  generosum,  r(M«,  0. 

gexmino,  — ,  — ,  ire  [germeQ],  to  tprcut^  hud: 
Qerminat  terroes  olivae,  H. 

gero,  gessi,  gestus,  ere  [  6ES-  ]|,  to  hear  aboui^ 
hmty  carry^  wear^  have^  holdy  tuttatn :  Testem,  N. : 
ferarum  pelles,  Ta. :  anguls  inniixtos  crinibus,  0. : 
in  capite  galeam,  N. :  spolia  ducia,  L. :  dextrA 
sceptrum,  v. :  Virginis  os  habitumque,  V. :  cornua 
matree  Oessenint,  i.  e.  heeame  caws,  0. :  tempora 
tecta  pelle,  0. :  squalentem  barbara  gerens,  with^ 
y. :  distentius  uber,  H. :  Sen  tu  querelas  sive  geris 
iooos  (of  a  jar),  eontain^  H. — To  hear^  carry ^  hring  : 
saxa  in  muros,  L. :  cum  pro  se  quisque  (terrain) 
gereret,  L. — To  hear^  hritig  forth^  produce:  arbo- 
res,  0. :  mAlos,  V. :  quos  gerit  India  lucos,  Y. : 
Terra  ^iros  gerit,  0.  —  F  i  g.,  to  hear^  have,  keep^ 
entertain,  ehmak,  experience:  pro  noxiis  iras,  T. : 
fortem  animum,  S. :  mixtum  gaudio  animum,  L. : 
Ante  annos  animum,  Y. :  personam,  support  a 
character:  Mores,  0.:  aliquod  nomenque  decus- 
que,  Y. :  veteres  inimicitias  cum  Caesare,  Cs. :  de 
amicitiA  gereiidA  libri:  in  Romanos  odiurn,  L.: 
aliter  atque  animo  gerebat,  respondit,  i.  e.  with 
dMrmdaiion,  S. — To  exhibit^  du^play,  aetunie:  in 
adversis  Toltum  secundae  fortunae,  L.:  prae  se 
quandam  otilitatem.  —  To  cairy  oW,  adminieter^ 
manage^  regulate^  rule,  govern,  conduct,  carry  on, 
wage,  tranaaet,  acoompltsh^  do,  perform :  rem  p. : 
res  p.  egregie  geeta  est,  L. :  magistratum :  terrA 
rem,  L  e.  to  6e  tn  command,  L. :  se  et  exercitum 
more  maiorum,  S. :  male  rem,  manage  hueineet : 
dum  ea  genintur,  meanwhile,  Cs. :  dum  baec  R'»- 
mae  geruntur,  happen,  S. :  etsi  res  bene  gesta  est, 
the  %oar,  Enn.  ap.  C. :  in  conspectii  Caeaaris  res 

gerebatur,  the  actum,  Cs. :  occasio  rei  bene  geren- 
he, /or  a  successful  blow^  Cs. :  gladio  comminus 
rem  gerit,  ^Ati,  Cs. :  gestis  aequanda  pericula 
rebus,  ejiploits,  lu. :  a  rebus  gerendis  senectus  ab- 
strahitf^u^/tV  affaire:  quid  negoti  geritur ? :  bello 
gesto,  L. :  auctores  in  gerendo  probabiles :  a  spe 
gerendi  abeese :  intus  Digna  gen,  off  the  stage,  H. : 
geram  tibi  morem,  ^rro/t/y ;  gerere  mihi  morem, 
please  myself,  T. :  ut  homost,  ita  morem  geras, 
every  man  to  his  humor,  T. :  ut  utrique  a  me  mos 
gestus  esse  videatur. — With  te,  to  hear,  act,  hehave, 
deport  oneself:  nos  summissius:  truculentius  se 
quam  ceteri :  se  turpissime:  me  in  hoc  magistratu: 
ita  nos,  ut,  etc. :  se  medium  eerere,  remain  neutral, 
L. :  pro  oolonis  se  gerere,  daim  to  be,Ij.:  se  pro 
eive :  Dis  te  minorem,  i.  e.  revere,  H. :  meque  vos- 
que  in  omnibus  rebus  iuxta,  treat  you  as  myself 
8. :  nee  tecum  talia  gessi,  treat  you  thtu,  Y. 

gerro  (dnis),  m.  [gerrae,  trifles],  a  trijler,  T. 

g«nilaflk  I,  m.  [GES-],  a  carrier,  porter,  H. 


gesta,  Orum,  n.  [P.  of  gero],  deeds,  eids,  aekms- 
ments:  obsouriora,  N. :  singulorum,  L. 

geBtamen,  inis,  n.  [gesto],  a  hurden,  load, 
toeight:  clipeus  Abantis,  Y. :  gestamina  decent 
umeros,  arms,  0. — A  litter,  eedan,  Ta. 

gestieiia,  ntis,  atH.  [P.  of  2  gestio],  wihridled, 
rapturous,  exultant :  faetitia :  animus  rebus  secun- 
dis,  L. :  hao  (eloquendi  vi). 

1.  gestio,  5nis,  /.  [  GES-  ],  a  managing,  per- 
forming: negoti. 

2.  gestio,  vn,  — ,  Ire  [2  gestus],  to  gesticulate, 
express  strona  feding,  leap,  he  transported,  exult,  he 
joyful,  he  delighted :  sic,T. :  cum  laetitia  gestiat: 
studio  lavandi,  Y. :  voluptate  nimiA :  otio,  L. — To 
desire  eagerly,  wish  passionately,  be  eager,  thir^, 
long:  scire  ista  omnia:  divitum  Partis  linquere, 
H. :  ipsum  gestio  Dan  mihi  in  oonspectum,  T. 

gesto,  AvI,  Atus,  Are,/rey.  [gero],  to  hear,  carry, 
have,  wear,  wield:  alqm  puerum  in  manibus,  T. : 
spicula  manu,  Y. :  laevA  taurorum  tergora  (i.  e. 
scutum),  0. :  electra  nuribus  gestanda  L&tinis,  0. : 
Non  obtunsa  pectora,  Y. :  mercem  sine  fucis,  H. : 
caput  adtixum  gestari  iussit  in  pilo:  portions  in 
qui  gestetur  dominus,  to  air  himself,  lu. — F  i  g. : 
gestandus  in  sinu,  i.  e.  to  he  dearly  iwed,  T. :  te  in 
oculis,  to  cherish,  T. — 7b  carry,  furnish,  present : 
cibos  pugnantibus,  Ta. 

1.  gestus,  P.  of  gera 

2.  gestus,  Qs,  m.  [GES-],  hearing,  carrinfff, 
posture,  attitude,  motion,  gesture,  movement,  action, 
sign:  vitium  in  gestu:  gestus  mihi  est  capiundus 
novos, T. :  gratificatur  mihi  gestu:  gestum  niaiius 
Ceycis  habebat,  0. :  nee  braochia  reddere  gestOs 
(possunt),  0. — Of  actors  or  orators,  ^etfure,  action : 
gestum  a^re :  agit  hunc  versum  Roscius  eo  gestu : 
histrionis :  histrionum  gestCLs. 

gesmn,  see  gaeeum. 

gibbns,  I,  m.,  a  hunch,  hump :  gibbo  tumens, 
lu. — A  wm,  tumor:  in  naribus  ingens,  lu. 

Qiganteus,  adj.,  =  yiydvrtioQ,  of  the  giants, 
0. :  triumphus,  over  the  Gtants,  H. :  tropaea,  0. 

GMgas»  antis,  m.,  =  ytyac,  a  giant,  one  of  the 
fabled  sons  of  Earth  ana  Tartarus,  0. :  fraterculus 
gigantis,  i.  e.  of  obscure  birth,  lu. — Plur.,  C,  H.,  0. 

e^gnentia,  ium,  n.  [  P.  of  gigno  ],  productive 
things,  plants :  loca  nud.i  gignenUum,o/ve70to/t(m, 
S. 

ginio,  genul,  genitus,  ere  [GEN-],  to  produce, 
give  birth  to,  beget,  bear,  bring  forth  :  quem  luppi- 
ter  genuit :  liberos,  S. :  qui  te  genuere  (1.  e.  pa- 
rentes),  0. :  pisces  ova  genuerunt :  omnia  quae 
terra  gignat:  ut  deus  iirbem  banc  gentibus  ge- 
nuisAe  videatur:  ut  in  gignendo  appareat :  quae  in 
terns  gignuntur:  nuper  erat  genitus,  0. :  paelice 
genitus,  son  of,  L. ;  Dis  genite  et  geniture  deos,  Y .  : 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


gilTUB  8 

De  alquo  geniii,  0. :  (vacca)  e  terr&  genita,  0. — 
Fig.,  to  producey  occasioti^  catue,  begin :  ludus  ge- 
iiuit  trepidum  certamen,  H. :  in  hac  urbe  diceiidi 
i-opiain :  cum  8ui  generis  initium  ab  se  gigiii  vel- 
let, spnng:  reliquae  perturbationes  omiieK  gignun- 
tur  ex  eSkyffrow:  odia  etiam  gigni  seropiteriia,  ai-ise  : 
eus  <rigni  negat,  are  created:  gigni  alicunde,  i.  e. 
to  have  a  beginning. 

gilvus,  adj.,  pale  yellow :  equus,  V. 

gingiva,  ae,  /.,  a  gwn  (of  the  jaw) :  inermis, 
UtothleM,  In.— /Twr.,  Ct. 

glaber,  bra,  brum,  adj.  [GLAB-],  tmooth:  eunu- 
chi,  bearoUesSj  Ph. — As  subst.  m.,  a  beardlenelave,  Ct. 

glaoiallB,  e,  a^j-  [glacies],  icy,  froxen,  full  of 
ice :  hiemps,  V. :  frigus,  0. :  Ooeanus,  lu. 

glaoies,  ace,  em,/.,  ice:  aspera,  V. :  iners,  H. : 
Lucidior  glacie,  0. :  via  lubrica  glacie,  L. :  Maeo- 
tica,  lu. — Plur.  ace. :  glacies,  ice-fiddi,  V. 

glaoio,  — ,  fttus,  ftre  [glacies],  to  turn  into  ice, 
freeze  :  ut  glaciet  nives  luppiter,  H. 

gladiator,  Cris,  m.  [gladius],  a  noordsman, 
gladiator, fighter  (in  public  games):  gladiatorum 
spectaculum :  gladiatoribus  imperari :  in  ludo  ha- 
bere, Cs. :  potentia  huius  gladiatoris,  cutthroat, — 
Plur.,  a  combat  of  gladiators,  atadiatorial  exhibi- 
tion :  rumor  venit  Datum  iri  gladiatores,  T. :  gla- 
diatoribus, at  a  show  of  gladiators :  gladiatores, 
quod  spectaculum,  etc.,  L. 

gladiatorlua,  a€(;,  [gladiator],  of  gladiators, 
gladiatorial:  ludus:  pugnae:  familia,  a  band  of 
gladiators :  munus,  L. :  consessus,  spectators  at  a 
show  of  gladiators :  locus,  a  seat  in  the  show:  cor- 
poris tirmitas :  animus,  i.  e.  desperate,  T. — As  subst, 
n.  (sc.  auctoramentum),  the  hire  of  a  gladiator,  L. 

gladiatura,  ae,/.  [gladiator],  afight  of  gladia- 
tors, Trt. 

gladiuB,  I,  m.,  a  sword:  vagina  vacuus,  drawn : 
gladiis  res  geritur,  S. :  gladios  strinxerunt,  drew, 
Cs. :  gladiis  destrictis,  Cs. :  gladium  e  vagina 
eduxit:  Nudare  gladios,  0.:  cum  gladiis  sequi 
oonsulem:  Proxuma  quaeque  metit  gladio,  V.: 
gladiorum  impunitas,  i.  e.  of  murder :  magna  est 
gladionim  licentia.  —  Prow.:  Suo  sibi  gladio 
bunc  iugulo,  hoitt  with  his  own  petar,  T. :  plum- 
beo  gladio  iugulatus,  i.  e.  easily  refuted. 

glaeba  ( gleba ),  ae,  /  [  GLOB-  ],  a  lump  of 
earth,  clod:  glaebis  aliquem  agere:  nee  uUi  glaeba 
uUa  Sjgri  adsignaretur,  L. :  rastris  glaebas  fran- 
gere,  V. :  Versare  glaebas,  H. :  omare  glaebam 
virentem,  i.  e.  an  aMar  of  turf,  lu. — Land,  soil : 
Sicula,  0. :  Terra  potens  ubere  glaebae,  V. :  duris 
Aequicula  glaebis,  hard  soil,  V. — A  piece,  lump, 
mass :  sevi  ac  picis  glaebae,  Cs. 

glaebnla  (fleb-),  ae,/.  dim.  [glaeba],  a  little 
piece  of  earth,  bit  of  land :  talis,  lu. 


12  gloxia 

giaesmn  or  gleaum,  l,  n.  [cf.  Engl,  glass, 
glo."^t*3»  amber,  Ta. 

glandifer,  fera,  ferum,  adj,  [glans+FER-], 
producing  acorns :  quercus,  C,  0. 

glans,  gland  is,/  [GAL-],  an  acorn,  nul :  gUnde 
vesci :  quae  deciderant  lovis  arbore  glaudes,  0. : 
querna,  Ta.  —  An  acorn-shaped  ball,  missile:  ex 
argillft  glandes  iacere,  Cs.-:  glande  pugnare,  S.: 
glaiide  coiifigebantur,  L. :  glandes  plumbi,  Y. 

glarea,  Be,  f,  gravel :  eo  loco  pulvis,  non  gla- 
rea  iniecta  est :  viae  glareA  substruendae,  L. :  ie- 
iuna  ruris,  V. 

glareoauB,  atfj.  [glarea], /u//  of  gravel :  saxa, 
L. 

glauoua,  a4i'i  =  yXavcoc,  bright,  iparkUng, 
gleaming,  grayish:  amictus,  V.:  lumen  (ocalo- 
rum),  V. :  ulva,  V. :  equus,  V. 

gleba,  glebola,  see  glaeb-. 

gloBum,  see  glaes-. 

gliaco,  — ,  — ,  ere  [cf.  glaesum],  to  swell,  spread 
gradually ,  grow  imperceptSdy :  invidia  gliscena,  L. : 
seditio,  L. :  (multitudo)  gliscit  immensum,  in- 
creases, Ta. :  numero  legionea,  Ta. :  gliscit  violen- 
tia  Turno,  V. :  gliscere  alqm  pati,  to  grow  in 
power,  Ta. 

globoBua,  adj.  [globus],  round  as  a  ball,  sphsr- 
ical,  globular :  stellae:  mundus:  saxa^L. 

globus,  I,  m.  [  GLOB- 1,  a  round  body,  ball, 
sphere,  globe :  quae  terra  dicitur :  Lucens  lunae, 
disk,  v.:  in  eo  (caelo)  animadversi  globi,^refra/2t. 
— A  glohdar  mass,  ball,  globe  :  Fbmmanimqiie 
globos  volvere,  V. :  sanguinis,  0.  —  Of  men,  a 
throng,  crowd,  body,  mass,  gathering,  knot:  ciroB 
Fabium  globus  increpabant  dictatorem,  L. :  mili- 
tum,  Ta. :  mulierum,  L. :  nobilitatis,  dique,  S. 

glomero,  avi,  fttus,  are  [glomus],  to  wind  into 
a  ball,  gather  up,  roll  togeXer,  eoueet:  lanam  in 
orbes,  0. :  terram  speciem  in  orbis,  0. :  g^rando 
gloraerata,  L. :  equitem  docuere  gressas  glomerare 
superbos,  i.  e.  make  the  horse  prance,  V. — To  gather 
together,  make  a  knot  of,  collect,  crowd,  assemhU: 
agmina  fuga,  V. :  apes  glomerantur  in  orbem,  V. 
—  To  make  by  gathering,  colled,  make  i^,  produce  : 
manum  bello,  V. :  tempestatem,  V. :  noctem,  V. — 
F  i  g.,  to  roll  up,  gather,  accumulate :  Omnia  fiza 
tuus  gloraerans  determinat  annus,  C.  poCt 

glomuB,  eris,  n.  [GLOB-],  a  dew,  ball  made  hy 
winding:  lanae,  H. 

gloria,  ae, /.  [I  CL V- ],  glory,  fame,  renown, 
praise,  honor:  Lahore  alieno  parta,  T.:  virtutem 
tamquam  umbra  s«quitur :  roilitaris :  bello  quae- 
ritur  gloria :  sit  in  aetemft  glorift  Harius :  gloria 
aetemi  fierent,  S. :  interdum  cumulatior  redit,  L. : 
militavi  non  sine  gloria,  H. :  Metello  hodie  est 
mazimae  gloriae :  belli  gloriam  armis  repperi,  T.  : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


glorlaiM 


858 


gradoa 


sominU  vestri:  dicendi:  t'elocia  gloria  plantae, 
lu. :  maiuruin,  S. :  penes  eoKdein  );loriae  emiit, 
Le.  a  monopoly  of  glory,  S. — Thint  for  glory,  (un- 
bUion,  vainglory, pride,  vaunting,  bocuHng,  vanity: 
gloria  duci :  studiu  et  gloria :  glorift  elati,  Cs. : 
▼entosa,  V.:  vaiia,  L. :  generaiidi  iiiellis,  V. — 
Splendor, richnest:  ruria,  V. — An  ornament, pride: 
Lapithaeae  gentia,  Gaeneu,  0. :  taurus  pecoris, 
Tb. :  armentis  gloria  frontis,  i.  e.fine  hom$,  Ta. 

gldrlans,  P.  of  glorior. 

glorlatlo,  6ni8,  /.  [glorior],  a  glorying,  boast- 
ing, exulting:  gloriatione  digna  yita. 

glorlola,  ae,/.  dim,  [gloria],  a  bit  of  glory,  little 
fame:  notitra :  gloriolae  insignia,  i.  e.  a  petty  office, 

glorior,  Atiia,  art,  dep.  [gloria],  to  boast,  vaunt, 
glory,  brag,  pride  onneedf :  apud  te:  gloriandi 
(cau8&)  loqui:  nee  mentitur  in  gloriando:  idem 
quod  Cyrus :  haec,  L. :  beata  vita  glorianda  est : 
evenisse  ex  senteutift,  T. :  mihi,  se  inagistraiQs 
adsecutum:  se  alterum  fore  Sullam,  Co.:  roulier- 
culam  Vinoere  mollitie,  H. :  norainibus  veteruin  : 
TictoriS  insoleuter,  Cs. :  decepto  rege,  L. :  socero 
illo,  in  him  as  father-in-law,  0. :  de  tuis  divitiis : 
in  eo  gloriari,  quod,  etc. :  in  virtute  recte :  adver- 
sus  te,  L. 

gldrldse,  adv,  with  conip.  and  sup.  [gloriosus], 
gloriously,  magnificently :  triumphare:  alqd  glo- 
riosissime  oonficere. — Boastfully,  vauntingly,  pom- 
pously :  exorsus  ea :  mentiri :  de  me  ipso  glorio- 
sius  praedicare. 

gloriomiB,  atfj.  with  eomp.  and  sup.  [  gloria  ], 
fJi of ghry, glorious, famous, renowned:  factum: 
glorioaissimum :  quae  gloriosa  mo<lo  neque  belli 
patrandi  cognovit  (so.  esse),  brilliant,  not  effectual, 
S. :  dies  gloriosissimus,  Ta. — 7b  be  proud  of,  to  be 
gloried  in:  illud  Romania  hominibiia  gloriosuro 
est,  ut,  etc. :  bene  de  re  p.  mereri  glorioaum  e^t : 
multo  gloriosius  duxit,  ai,  etc.,  N. :  dies.  —  Vainr 
glorious,  boasting,  hauahty,  eotieeited,  ostentatious  ; 
miles,  braggart,  T. :  philosophia. 

glubo^  — ,  — ,  ere.  — Prop.,  to  bark,  peel; 
hence,  to  rob  :  Remi  nepotes,  Ct. 

gluten,  inis,  n.  [  OLA- 1,  glue^  beeswax :  collec- 
tumque  haec  ad  rounera,  V. :  lentum,  V. 

glatlnator,  Oris,  m.  [gluten],  a  bookbinder. 

glutlo  or  gluttio,  IvI,  —  Ire  [  GVOR-  ],  to 
swallow,  guip,  gorge :  EpuUs,  lu. 

Qnaeufl,  l,  m.,  a  praenomen,  uau.  written  Cn., 
Ct. 

gnanui  (namsX  «&•  [GNA-],  knowing,  ekiUed, 
practised^  expert,  versed:  rei  p.:  coniurationis, 
privy,  Ta. :  Latinae  linguae,  L. :  gnarum,  quibus 
modis,  etc:  satis  gnarus,  Hannibalem  transitOs 
mercatum,  L. :  custos,  Ta.  —  Known  :  id  Caeaari, 
Fa. :  oonspicui  eoque  gnari,  recognised,  Ta. 


gData,  see  nata. 

Qnatho,  dnis,  m.,  the  name  of  a  para*ue.  T. — 
Hence,  a  parasite. 

gnatna,  see  natus.        gnav-,  see  nav-. 

gobio  (lu.),  5ni8,  or  gdbiu%  I  (O-X  m.,  =  Km- 
/3toc,  a  gudgeon. 

Gk>rgd,  onis,  /.,  =r  ropyw,  a  Gorgon ;  plur. 
Gorgonea,  the  three  daug/ilers  of  Phoreus,  Stheno, 
Euryale,  and  Medusa,  with  beautiful  faces,  snakes 
for  hair,  and  a  petrifying  look,  C,  V.,  0.,  lu. 

gor^toa,  see  corytos. 

grabatus,  l,  m.,  =  KoaParoQ  [Macedonian],  a 
low  couch,  camp-bed,  pallet,  C,  Ct 

graoilia,  e  iplvr,  f.  gracilae,  T. ),  a<(^'.,  thin, 
slight,  slender,  slim,  meagre,  lean :  yirgo,  T. :  puer, 
U. :  Indi,  lu. :  capella,  0.:  equi  hominesque,  L. : 
cacumen,  0. — F  i  g. :  materia,  a  slight  thenu,  0. 

graoilitas,  Mia,  /.  [gracilis],  slendemsss,  thin^ 
nesM,  leanness,  meagreness:  corporis. — Plur.:  cor- 
poris. 

graoalii%  l,  m.,  a  jackdaw,  Ph. 

gradatim,  adv.  [  gradus  ],  step  by  step,  by  de- 
grees, little  by  little,  gradually :  (honores)  adaequi : 
asoendere:  respondens. 

gradatlo,  5nis,/.  [GRAD-],  a  climax. 

gradlor,  gressus,  i,  dep.  [gradus],  to  take  steps, 
step,  walk,  go,  advance :  gradieiido  aocedere :  quas- 
dam  ( bestias )  esse  gradientes :  longe,  V. :  lente, 
0. :  trans  alpls,  Ct. :  fidenti  animo  ad  mortem : 
piiriter  greasi,  V. 

OradiTUB  (once  Qrad-,  0.),  I,  m.,  a  surname 
ofMars,L„y.,0.,l\i. 

J^adua,  Os,  m.  [  GRAD-  ],  a  step,  pace,  gait, 
k:  gradum  facere:  Suapenso  gradu  ire,  T. : 
quieto  et  placido  gradu  aequi,  Ph. :  citato  gradu, 
it, :  concito  gradu.  Ph. :  pleno  gradu,  at  a  quick 
step,  S. :  presso  gradu,  a/  a  moderate  pace,  L. :  giu- 
dum  celerare,  hasten,  V. :  conripere,  H. :  addtnv, 
L. :  sistere,  V. :  sustinere,  0. :  revocare,  V. :  re- 
ferre,  0.:  ferre  per  agmen  gradOs,  charge,  0. —  A 
station,  positioti,  ground:  stabili  gradu  impelum 
excipere,  L. :  In  gradu  stetimus,  0. :  hostes  gradu 
demoti,  L. — Plur.,  steps,  rounds,  stairs:  in  gradi- 
bus  Concordiae  stare:  templi:  cui  (templo)  gra- 
dibus  surgebant  limina,  V. :  si  gradibus  trepidatur 
ab  imis,  lu. — F  i  g.,  a  step,  stage,  degree,  grade :  ex 
aedilitate  gradum  ad  oensuram  fecit,  L. :  hunc 
gradum  mei  reditilt  esse,  quod,  etc.,  towards  my 
return :  primos  gradOs  vicina  fecit  (of  love),  0. : 
gradu  post  me  Mdet  uno,  H. — An  approach,  ad- 
vanee,  progress,  march :  Quem  mortis  timuit  gra- 
dum ?  form,  H. :  imperi :  apondeus  habet  non 
expertem  dignitatis  gradum,  march. — A  step,  de- 
gree, grade,  stage,  rank,  interval:  civia  hoc  gnidu : 


Digitized  by  V^OOQIC 


Qrmaoe 


864 


Benatorius :  gradu  ampliasixno  digniflslmus :  omDea 
Bononim,  noUa:  totidem  gradOB  distamus  ab  illo, 
0. :  per  omnia  hoDonim  gradOs :  altior  dignitatis : 
ascendeus  gradibus  magistratuum :  sonoram  gra- 
des, itUervaU:  peccatorum  gradftB:  oognominis, 
{Hatinetion^  0. :  Per  gradfts  (L  e.  gradatim),  0. :  Hi 
plerumque  gradfia,  staget  (of  ruin),  lu. — 8df-po9- 
aemon:  de  gradu  deici,  be  diaconeerted, — A  poti- 
tion,  rekUion  :  gradu  depulsus,  overthrown^  N. : 
gradum  filii  apud  te  habere,  L. 

Oraeoe,  adv,  [Graecusl,  in  the  Cheek  language^ 
inOreek:  legere:  scripait  Distoriam:  ioqui:  scire: 
omnia  Oraece,  lu. 

graeoor,  fttus,  ftrl,  dm.  [Oraecil  to  imiiate  the 
Oreeke^  live  in  the  Oreei  manner^  H. 

GraaOOBtasifl,  is,  /.,  =:  ypaiK&arao^y  a  build- 
ing  in  which  foreign  ambauadon  awaited  deeieion* 
of  the  aenate, 

GraeouluB,  adj,  dim.  [Oraecus],  Oredan^ 
Oreek:  ineptum  sane  negotium  et  Oraeculum, 
thorough  Oreek:  contio:  homines. — As  tubti,  m. 
and/.,  a  Oreekling,  C,  lu.,  Ta. 

Qraeou8,a((;'.,  =  rpaue^c,  of  the  Oreekey  Oreek, 
Oreeian:  res:  litterae:  lingua:  testis:  more  bi- 
here,  i.  e.  to  drink  healtht. — As  subet.  m.  t  Oraecus 
apud  Oraecos:  igpiobilis,  L. — As  subet.  n.,  eing., 
the  Oreek  langwige :  librum  e  Graeco  in  Latinum 
oonvertere. — Plur^  Oreek  writinge :  Graeca  legun- 
tur. 

Oraiugena,  ae,  m.  [Grains + GEN-],  a  Oreeian 
by  birth,  Oreek,  Pac.  ap.  C,  V. 

QraiuB  ( disyl. ),  a^.,  of  the  Oreeke,  Oreeian, 
Oreek:  homo,  V. :  nomen,  V. :  Camena,  H.  —  As 
aiubat.  m.,  a  Greek,  C,  V.  —  Flur.  :  Gril,  drum  or 
ftm,  m.,  the  Oreeiane,  Oreeke,  C,  V. 

gramen,  inis,  n.  [8  GAR- J,  grata:  iacdre  in 
gramine,  H. :  cervus  graminis  immemor,  H. :  gra- 
minis  herba,  blade  of  graaa,  L. :  quocumque  de 
gramine,  paature,  lu. :  nee  gramina  rivis  saturan- 
tur,  the  aod,  V. :  redeunt  gramina  campis,  H. — A 
plant,  herb :  cerinthae,  V. :  incognita  capris  Gra- 
mina, Y. 

gramineoa,  a<fj.  [gramen  ],  of  graaa,  covered 
wiih  graaa,  graaag:  campus,  V. :  sedile,  V.:  coro- 
na, L. :  hastae,  i.  e.  of  bamboo. 

grammatioa,  ae,  /., = ypafifiariicii,  and  gramp 
matioa,  drum,  fk,  =  ypafifmrucd,  grammar,  phu 
UUogy. 

grammatJoiia,  adj.,  =r  ypafifiarucSct  of  gram- 
mar, grammatical :  tribQs,  i.  e.  of  the  grammari- 
ana,  H. — As  aubat.  m,,  a  grammarian,  philologiat : 
fframmaticum  se  professus:  grammatid  oertant, 
doetora  diaagree,  H. 

granaria,  drum,  n.  [granum],  a  atcre-houae  for 
torn,  granary,  0.,  H. 


granda«viu»  adj.  [grandis+aevum],  in  gear*, 
old, aged:  Nereus,  V. :  pater,  0.:  senes,  Ta. 

grande,  adv.  [n.  o{  grandis  ],  loudlg :  sonare, 
lu. 

grandoBOO,  — ,  — ,  ere,  inch,  [grandis],  to  be- 
come great,  grow :  triplici  fetu,  0.  po«t. 

grandioulna,  a<fj.  dim.  [grandis],  rather  large, 
pretty  well  grown,  T. 

grandifer,  era,  erum,  adj.  [grandis +1  FER-], 
bearing  largely,  productive :  arationes. 

grandiloquu8,l,m.  [grandis +4  LAO-],  apeak- 
ing  loftily,  grandiloquent, — Plur,  m.  as  aubat, :  isti, 
boaatera. 

grandis,  e,  adj.  with  eomp.  [2  GAR-].  — Of 
things,  full-grown,  large,  great,  full,  abtmdant: 
tumulus,  Os. :  vas :  f etOs  grandiores  edere :  ilex, 
S. :  grandiores  libri :  litterae :  cothurni,  H. :  pecu- 
iiia,  a  large  mm :  faenus :  aes  alienum,  S. :  pon- 
dus  argenti :  elementa,  maaaive,  0.— Of  persons, 
grown  up,  large,  big,  taV :  virgo,  T.  :  puer. — Ad- 
vanced in  years,  aged,  old:  homo  grandior,  T. : 
grandiorem  aetatem  ad  consulatum  constituere: 
non  admodum  grandis  natu :  tam  grandis  natu : 
iam  grandior  aevo  genitor,  0. — F  i  g.,  large,  great, 
atrong,  powerful,  weighty,  aevere :  dicam  tibi  inpin- 
gam  gnindem,  T. :  de  rebus  grandioribus  dicere : 
supercilium,  lofty,  lu. :  ingenium,  0. :  praemia  me- 
ritorum,  H. :  carmen,  lu. :  alumnus,  noble,  H. — 
Plur.  n.  as  aubat. :  metit  Orcus  Grandia  cum  par- 
▼is,  H. :  nee  Gonamur  tenues  grandia,  H  Of 
style,  great,  lofty,  dignified,  noble :  genus  dioendi 
gitmdius:  rerum  gestarum  pronuntiator :  causi- 
dicus :  oratores  verbis. 

granditaOk  atis,/.  [grandis],  ^am2mr,  aublim- 
ity:  verborum. 

(granditer),  adv.  [grandis],  loftily.  —  OisXy 
oomp. :  grandius  sonare,  0.  (dub.). 

(grandinsoula,  error  for  grandicula,  T.) 

grando,  inis,/.,  hail,  a  hailatorm,  C,  U,  V ,  H^ 
0. :  terrere  animos  grandinibus. 

granifer,  era,  erum,  acf;.  [granum -hi  F£Bp], 
grain-bearing:  agmen,  o/ ante,  0. 

grantim,  T,  fi.  [S  GAR-],  a  grain,  aeed,  amaU 
kernel :  f rumenti :  fici :  uvae,  0. :  turea,  0. — 
Com,  grain :  ex  provincia  nullum  habere. 

graphiam,  I,  n.,  =  ypa^ov,  a  writing-atyU,0. 

graaaaiiB,  P.  of  grassor. 

grasaator,  dris,  m.  [grassor],  a  diaorderly  pet- 
aon,  rioter,  footpail,  bully,  C,  lu. 

grassor.  atus,  arl,  dep.  intetia.  [gradior],  to  go, 
move,  go  abotU:  recto  limite,  0. — To  loiter,  idle, 
riot :  inventus  grasaans  in  Subura,  L. :  per  omnia 
scelera,  L.  —  Fig.,  to  go,  proceed,  act,  move :  ad 
gloriam  virtutis  vi&,  S. :  aliA  vii,  U :  consilio  gras- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


Sratans 


855 


Snitnito 


tandom  ratus,  L. :  eapidine  atque  iri,  bi  aehttUsd 
^,  S. :  obseqoio,  mak$  tqpprwuKm  ob9eqm(mafy, 
H. :  crndelius  in  capU  orbe  gnssata  est,  Ou. — 
7b  athanee^  takt  mMmrm,  nuuc$  an  aUaek:  ferro 
gnMatar  oapido,  la. :  in  te  hao  rii,  L. :  in  pos- 
lessionem  agri,  L. 

grataiifl»  P.  of  grator. 

grite,  ad9.  with  eomp,  [gratos],  with  pUtuurt, 
agrttMyy  gladly^  wiUmgly :  praeterita  meminit: 
Natalls  numeras,  H. :  Gratiug  ex  fonte  bibontor 
aquae,  0. — ThankfuUjfy  graUfuUy:  alqd  faoere. 

gritM  (no  geti,\f,  [ORA-],  ihank$,  thanks- 
giving (esp.  to  the  gods) :  diis  grates  agunt,  L. : 
alqm  gratibna  yenerati  sunt,  Ta. :  grates  tibi  ago, 
Bomme  Sol :  o  qaas  dicere  grates  parem  ?  V. :  agis 
Oarminibus  grates,  0. :  At  tibi  pro  scelere  di  Per- 
soWant  grates  dignas,  pay  you^  V . 

^tia,  ae./.  [gratos ], /avor,  esteem,  regard, 
Ukmg,  love,  frimaimp,  partudity :  aetema  inter 
nos,  T. :  falsam  gratiam  inire,  ettrry  favor,  T. : 
gratia  florens  hominum:  Pompei  gratiam  mihi 
oonciliari  patare :  com  inimico  reditus  in  gratiam, 
reeoneiliaium:  fides  reconciliatae  gratiae :  si  suam 
gratiam  Romani  velint,  Cs. :  a  bonis  omnibus 
somnuun  inire  gratiam:  apad  regem  inita,  L.: 
com  populo  R.  in  mtiA  esse :  istuc  impetro  cum 
gratis,  with  a  good  grace,  T. :  summa  inter  suos, 
Ob.:  fratnim  geminonim,  harmony,  H. :  male 
sarta,  interrupted  friendthip,  H. :  quantum  gratil 
Talent,  Cs. :  improba,  partiality,  lu. :  cum  gratia 
imperatoris,  to  the  eatief action  of,  L. :  proyinda 
multas  bonas  ffratias  attulit,  toJ^u  of  favor, — 
Charm,  beauty,Toveline8i :  formae,  0. :  neque  abest 
facundis  gratia  dictis,  0.  —  A  favor,  kindnea, 
comieey,  eervice,  obligaiion:  banc  gratiam  ut  sibi 
des,  T. :  petiWt  in  loco  gratiae,  at,  etc. :  Bocoho 
delicti  gratiam  facit,  forgivee,  Sw :  pugnaturi  in 
gratiam  ducis,  to  pUave^  L. :  data  in  oraeteritam 
iudici  gratiam,  for  the  favor  ehown  him  on  the 
trial,  L. — T^ante,  tha$ikfulnem,graiiiude,  aekn&wl- 
edgment:  est  dis  gratia,  com  ita  est,  /  thank,  T. : 
▼eteris  Stat  gratia  facti,  V. :  illi  debetur  a  me 
gratia  maior,  H. :  annonae  leyatae  gratiam  tulit, 
received,  L. :  dis  gratia,  thank  heaven,  T. :  ac  Syro 
nil  gratiae,  no  thanka  to,  T. :  miriflcas  tibi  apud 
me  mtias  egit,  njpfreued:  el  gratias  egimus, 
CAofiM  hkmi  et  non  neglexisse  habeo  gratiam, 
am  grateful,  T. :  sibi  gratias  habere,  L. :  mazimas 
Tobis  gratias  et  agere  et  habere :  alqd  in  gratiam 
habere,  take  a$  a  favor,  S. :  meritam  dis  inmorta- 
libus  gratiam  honoribus  persoWere,  etprem, — A 
rdimn,  requital,  reeompenee  (for  a  favor) :  pro  eo 
(beneficio)  gratiam  repetere,  L. :  Nee  nulla  est 
inaratae  gratia  terras,  V. :  tulisse  potius  iniuriam, 
quam  retulisse  gratiam,  requited :  praeolaram  po- 
pulo R  refers  gratiam :  omnibus  referendS  gratiA 
Mtisf  aoere,  by  a  reeompenee :  ref  erre  gratiam  aliam 


non  posse,  quam,  etc,  L. :  ut  pro  tantis  eorom 
in  rem  p.  mentis  gratiae  ref erantur. — P  e  r  s  o  n^ 
osu.  phar.,  the  gracet,  three  goddemee  of  lavdinen, 
attendante  of  Venue  (Aglaia,  Euphrosjne,  and 
ThalU),  E.—aing,  collect, :  non  Uli  Gratia  lecto,  O. 
— ^Fig.,  a  eauee,  reason,  ground,  oeeaeion,  motive, 
sake, — Only  abL^  usu.  after  a  gen,,  in  favor,  on  ac- 
count, for  the  e(ike,for:  bestiae  hominum  gratii 
generatae :  Nuptiarum  gratis  haec  sunt  facta,  T. : 
negoU  gratis  properare,  S. :  dolorum  effugiendo- 
rum  gratis:  placandi  gratis,  S.:  exempli  gratis, 
for  instance:  Terbi  gratia :  eS  gratia  SimuUvi,  ut, 
etc,  for  that  reason^  T. :  id  eS  gratiA  ereniebat, 
quod,  etc.,  S. :  qui  gratiA  Te  arcessi  iussi,  auscul- 
ta,/or  what  purpose,  T. :  Excluder,  ille  recipitur, 
quS  gratia?  whyf  T. — Of  persons,  a /ovonto.-  ut 
onus  gratia  nostra  fores,  0. 

Sratifloatio,  Onis,/.  [gratifloor],  obligingness, 
complaisance:  Sullana:  inpudens. 

Sratlfloor,  Stus,  Art,  dep.  [gratos -f  2  FAC-],  to 
do  a  favor,  obliae,  arati/y,  piease :  mihi  gestu: 
Romania,  court  me  favor  of,  L. :  populo  potestas 
honeste  bonis  ^tificandi :  qui  gratificantur  cui- 
qoam  quod  obsit  illi,  db  a«  a  favor :  odiis  Seiani, 
Ta. — To  give  %q>,  surrender, yield,  sacrifice,  concede: 
popolo  et  aliena  et  soa:  potentiae  paocorom  li- 
bertatem  soam,  S. :  qood  populi  sit,  L 

gratiia,  adv,  [abl,  plur,  of  gratia],  without  re- 
ward, for  nothing, gratis:  si  non  pretio,  gratiis,  T. 

gratlosii%  adj,  with  eomp.  and  sup,  [gratia], 
full  of  favor,  in  favor,  pcpular,  acceptable,  be- 
loved, agreeable :  Plandum  ^tiosum  esse  dioo: 
homo  gratiosior  quam  Calidius :  adyersarius  gra- 
tiosissimus :  apud  Olobulum  gratiosior,  in  higher 
favor  t  gratiosissimus  inprovincia:  causae:  mis- 
sio,  through  favor,  L. — liat  shows  favor,  obliging, 
complaisant :  scribae  in  dando  loco :  ad  officium 
neoessitudinis. 

grati%  adv,  [for  gratiis],  out  of  favor,  through 
kindness  without  recompense,  wiAout  pay,  for 
nothing, gratuitously, gratis:  frumentum  dare:  ne 
gratis  in  provincia  male  audires :  rei  p.  senrire : 
praetor  factus  est 

grator,  Stus,  Arl,  dep,  [^tus],  to  manifest  joy, 
wiSijoy,  conaratulate,  reiotce  witk,  rejoice  :  sorori, 
v. :  toto  mihi  pectore,  0. :  Gratatur  reduces  (I  e. 
eos  reduces  esse),  on  their  return,  V. :  praebet  se 
gratantibus,  Ta. :  in  vicem  inter  se,  L. :  Neecia, 
gratentur  oonsolentume  parentem,  0.  —  To  give 
thanks,  etpress  gratitude:  Uiacis  fods,  0.:  tem- 
plum  gratantes  adire,  L. :  ad  gratandum  sese  ex- 
pedire,  Ta. 

Sratnito,  adv.  [  gratuitus  ],  without  pay,  for 
naught,  gratis,  gratuitously:  causas  deiendens: 
civitatem  impertire,  for  no  particular  rfostm  • 
crqdeUs  erat,  wantonly,  ^ 


Digitized  by 


Google 


gratuitos 


866 


gravlB 


gratnitus,  adj.  [gratia],  done  without  pajf^  not 
for  r^f'\^fi.  free^  tpontaneouiy  voluntary^  griUvi' 
fou9:  iiberalitias:  ainicida:  suffragia:  furor,  tpofi- 
taneou$^  L. :  cnidelitas,  unprovoked^  L. :  praeterita 
parricidia,  in  vain^  L. 

gratolabunduB,  atf/.  [gratulor],  eongratulat- 
ifig '.  muUitudo,  L. 

gratulati5»  Onis,/.  [gratulor],  a  manifeetation 
of  joy  t  vjiahing  joy,  congratulation^  rejoicing,  joy : 
quanta:  unius  diet:  (imago)  laureata  in  sua  gra- 
tnlatione,  in  hie  honor:  populi,  L. :  summa  cum 
gratulatione  ci?ium:  laudis  nostrae  tua:  victo- 
riae  gratulatio  ab  Remis  Labieno  fieret,  Ob.  :  liic 
parenti  auo  gratulationi  in  victoria  f  uit. — A  joyful 
feetivalypuMie  thanksgiving :  quaestori  gratulatio- 
nem  decrevit:  gratae  dia  immortalibus  gratula- 
tionea :  patefacta  gratulationi  templa,  L. :  civita- 
tem  in  gratulationibus  esse,  L. 

(gratolator,  Oris),  m.  [gratulor],  one  who  eon- 
gratulatee  (in  a  spurious  passage). 

gratulor,  itus,  Sri,  dep.  [gratus],  to  manifmt 
joy^  be  glad^  congratulate,  rejoice:  laeto  Toltu: 
tibi :  ipse  mihi  gratulatus  sum :  raihi  de  filia :  de 
iudicio  ambitQs :  ei  voce  maxima  victoriam :  tibi 
pro  amicitift  nostrft,  S. :  tibi  in  hoc :  qui  in  re 
tibi:  ei  recuperatam  libertatem  est  gratulatus: 
adventum  gratulantur  (sc.  me  esse),  T. :  tibi  inge- 
nium  non  latuisse  tuuro,  0. :  mihi  quod  habiturus 
essem  amicum :  quod  abes :  tibi,  cum  tantum  va* 
les,  etc :  gratulor  Tictoriae  suae :  inter  se  cives, 
quasi  yicissent,  gratulabantur.  —  Supin,  aoe. :  ad 
me  yenire  gratuTatum:  ad  Caesarem  gratulatum 
convenerunt,  Gs. —  To  give  thcmk»y  render  thanke, 
thank :  deos  gratulando  obtundere,  T. 

gratna,  adj.  with  comp,  and  «u/>.  PGRA-],  60- 
lovedy  dear^  acceptable, pUiuing,  agreeable:  factum 
omnibus:  optimo  cuique  oratio  gratissima:  nihil 
patri  gratius  facere:  id  gratum  acceptumque  ha- 
bendum: supplicia  eorum  gratiora  dis  arbitran- 
tur,  Cs. :  hedera  est  gratissima  Baccho,  0. :  convi- 
▼a,  welcome^  H. :  carmina,  H. :  Gratior  pulchro  in 
oorpore  virtus,  V. :  parentibus  error,  V. :  Si  quod 
adest  gratum  iuvat,  acceptable,  \.  e.  wUh  content,  H. 
— As  tubat.  n. :  feceris  nobis  gratum  omnibus,  do 
fta  a  favor:  gratissimum  mihi  feceris,  si,  etc.,  a  very 
great  favor:  quae  rebus  grata  erant,  gratiora  verbis 
facere,  L. :  Gratum  elocutA  consiliantibus  Iiinone 
divis,  eometMng  pleaeant,  H.  —  With  eupin.  abl. : 
his  gratiora  dictu  alia  esse  scio,  L. — Of  persona : 
Venus,  H. :  iuvenum  gratissime  Grantor,  0 :  vates 
dis  gratissima,  0. —  77iatikful,  grateful,  thankwor- 
thy, dmerving,  procuring  thanke :  cognovi  te  gra- 
tissimum omnium :  re  ipsa  atque  animo  gratisai- 
rous :  si  bene  de  me  meritis  gratum  me  praebeo : 
erga  me:  gratissimis  animis  prosequi,  etc.:  ho- 
rara  grata  sume  manu,  H. :  quom  gratum  mihi 
Q38e  potuit,  ue,%t  might  have  procured  me  thanke^ 


T. :  quaro  dt  re  pulchrum,  beneflcio  gratum,  tjran* 
num  occidere,  productive  of  graltitude, 

gravana,  ntis,  P.  of  gravo. 

gravanter,  adv.  [gravans], reluctantly:  Tenira, 
L. 

gravate,  adv.  [gravatua],  with  difficulty,  reUiO' 
tantly,  unwillingly,  grudgingly:  non  gravate  re- 
spondere:  illeprimo:  concedere,L. 

gravatim,  ocfv.  [gravatus],  reiuetanily^  ummiU 

ingly :  socia  arma  Kutulis  iunxit,  L. 

gravatua,  P.  of  gravo. 

grave,  adv.  [gi-avis],  strongly,  rankly:  olent, 

eptvedlnosua,  acfj.  [gravedo],  auiject  to  eolde^ 
taking  cold  easily. 

gravedo,  iuia,/.  [gravis],  a  cold,  catarrh. 

graveaoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [gravis],  to  becoms 
burdened,  grow  heavy :  fetu  nemus  gravescit,  V. — 
F  i  g.,  to  grow  looree :  valetudo  Augusti,  Ta. 

gravlditaa,  itis,/.  [gravidus],  pregnancy. 

(gravido),  — ,  atus,  are  [  gravidus  ],  to  load, 
impregnate:  (terra)  gravidata  serainibus. 

gravidua,  a^/.  [2  GARJ,  laden,  JUled,  full, 
swollen:  corpus,  Truc^^ocim,  G.  poet.:  nub^  0.: 
aristae,  loaded,  V. :  uber,  V. :  semine  terrae,  0. : 
ubera  vitali  rore :  pharetra  sagittia,  H. :  urbs  bel- 
lis,  V. :  Italia  imperils,  V. — Burdened,  pregnant, 
with  child,  with  yowng:  ex  te,  T. :  de  semine  lovia, 
0. :  uxor :  pecus,  V. :  (equae)  vento,  V. 

gravla,  e,  adj.  with  oomp.  gravior,  and  sup,  gra- 
visaiinus  [2  GAR-],  heavy,  weighty,  ponderous,  our- 
dentome,  loaded,  laden,  burdened:  gravi  onere  ar- 
monim  oppressi, Gs. :  corpus:  Ipse  gravis  graviter 
Goncidit,  V. :  bullae  aureae :  navigia,  Gs. :  agmen, 
L. :  gravius  dorso  subiit  onus,  H. :  robur  aratri, 
v. :  tellus,  v. :  naves  spoliis  graves,  L. :  aere 
dextra,  V. :  imbre  nubes,  L. — After  the  as  was 
reduced  in  weight :  aes  grave,  hea»y  money,  money 
of  the  old  standard  (a  full  pound  in  each  as),  L. 
—  With  young,  pregnant :  sacerdos  Marte,  V. : 
uterus,  0. — Of  sound,  deq>,  grave,  low,  bass :  sonus, 
H. :  gravissimus  sonus:  sonus  auditur  gravior, 
V. :  fragor,  0. — Of  smell  or  flavor,  strong,  unpleat' 
ant,  offensive:  hircus  in  al is,  ranik,  H.:  ellebori, 
V. :  odor  caeni,  V. :  sentina,  lu. — Burdening,  op 
pressive,  serious,  gross,  indigestible,  unwholesome, 
noxious,  severe,  sick:  cibus:  cantantibus  umbra, 
V. :  anni  tempore  gravissimo,  season :  autumnus 
in  Apulift,  Gs. :  virus,  H. :  tempus,  weather,  L.: 
graviore  tempore  anni  acto,  season,  L.:  morbo 
gravis,  sick,  V.:  aetate  et  viribus  gravior,  U: 
vino,  0. :  apiritus  gemitu,  diffiadt,  V. :  oculi,  heavy, 
v.  —  F  i  g.,  hard  to  bear,  heavy,  burdensome,  op- 
pressive, troublesome,  grievous,  painful,  hard,  harm, 
severe, disagreeable, unpleasant:  paupertas, T. :  la* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


gmvlMime 


857 


groz 


bores:  gravissiina  hiemps, Cs. :  volnus:  numquam 
tibi  senectutem  gravem  esse :  Appia  (ria)  tardis, 
H. :  miserior  graviorque  fortuna,  Cs. :  Principum 
amicitiae,  oppressive,  H. :  si  tibi  grave  non  erit,  a 
trouble:  in  Gaesarem  contiones,  hostile,  Cs. :  ver- 
bum  gravius:  ne  quid  gravius  in  fratrem  statue- 
ret,  Cs. :  gravius  est  verberai-i  quam  necari,  S. : 
adictnm,  L. :  graviora  (pericula),  more  serious,  V. : 
quo  inprovisus  gravior  accederet,  more  formidable, 
8.:  adversarius  imperi.  —  As  gubst.  n..*  0  passi 
graviora,  greater  hardships,  V. — Of  things,  strong^ 
^ghiyy  important,  grave,  influential:  inperium 
gravius,  T. :  quae  mihi  ad  spem  obtinendae  veri- 
latiB  gravissima  sunt:  gravissima  caerimonia, 
mot/  soUmUy  Cs. :  nihil  sibi  gravius  esse  facien- 
dum, quam  ut,  etc. :  exemplum,  H. :  gravissima 
civitas. — Of  character,  of  weight,  of  authority,  em- 
U*ent^  venerable^  great :  animus  uatu  gravior,  T. : 
&uctoritate  graviores:  omnes  gravioris  aetatis, 
*nor«  settled,  Cs. :  homo,  sober:  gravis  Entellum 
iictis  castigat  (i.  e.  graviter),  Y. 

gravlflflime,  see  graviter. 

gravltas,  fttis,  /.  [  gravis  ],  weight,  heaviness  : 
per  inane  moveri  gravitate :  navium,  Cs. :  ignav& 
3eqaeunt  gravitate  moveri,  0. — Pregnancy,  0. — 
l/nwholesomenesst  oppressiveness,  severity,  heavittess, 
iulness:  caeli:  loci,  L. :  morbi:  soporis,  O. :  seni- 
is,  0. :  anoonae,  deamess,  Ta. :  odoris,  disagree- 
tbleness,  Ta.  —  Disease,  sickness  :  corporis :  mem- 
>rorum.  —  Fig.,  heaviness^  sUnoness :  linguae.  — 
Harshness^  severity :  belli,  L. :  crudelitatem  gravi- 
:ati  addidit,  L.  —  Of  things,  weight,  importance: 
provinciae  Qalliae :  civitati^,  Cs. :  seiitentiarum : 
^ersOs  graviUte  minores,  H.— Of  persons,  weight, 
Ugnity,  gravity,  presence,  influence  :  inaudit&  gra- 
ritate  praeditus :  comitate  condltiC  gravitas :  cum 
^vltate  loqui :  oris,  L. :  Incolumi  gravitate,  vnth- 
7ui  loss  of  dignity,  H. 

graviter,  ocfo.  with  eomp.  gravius,  and  sup. 
gravissimS  [gravis],  weig?itily,  heavily,  ponderous- 
ly: tela  ut  gravius  acciderent,  Cs. :  cecidi.  0.— Of 
tone,  deeply:  sonare:  sonat  ungula  comu,  V. — 
Vehemently,  strongly,  violently:  crepuerunt  fores, 
T. :  ferire,  V. :  adflictae  naves,  Cs.  —  F  i  g.,  vehe- 
mently, violently,  deeply,  severely,  harshly,  unpleas- 
antly, disagreeably,  sadly :  aegrotare:  saucius:  se 
volnerare,  Cu. :  gravissime  terreri,  Cs.:  tibi  iratus, 
T. :  gravius  hoc  dolore  ex/irsit,  Cs. :  cives  gravis- 
sime dissentientes :  tulit  hoc,  took  to  heart :  cum 
casOB  miseriarum  graviter  accipiuntur:  ilia  gra- 
vius aestimare  (i.  e.  graviora),  Cs. :  in  ilium  dicere, 
T. :  de  viris  gravissime  decernitur,  Cs. :  agere :  ut 
non  gravius  aocepturi  viderentur  si,  etc.,  sorrow- 
fully, L. :  se  non  graviter  habere,  to  be  not  very 
ill :  spirans,  with  poisonous  breath,  V.  —  With  dig- 
nity, weightily y  impressively,  gravely,  seriously,  with 
propriety:  his  de  rebua  conqueri:  de  vobis  illi 


gravissime  iudicarunt,  i.  e.  were  greatly  influenced 
by  you,  Cs. :  res  gestas  uarrare :  locum  tractare. 

gravo,  ftvl,  fttus,  ftre  [gravis],  to  make  heavy, 
load,  burden,  weigh  down,  weight,  oppress:  membra 
gravabat  onus,  0. :  poma  gravantia  ramos,  0. : 
vino  somnoque,  L. :  semper  gravata  lentiscus, 
loaded  with  fruit :  papavera  pluvia  gravantur,  V. 
— Fig.,  to  burden,  oppress,  incommode:  officitim, 
quod  me  gravat,  H. :  gravari  militii,  L. :  somno 
gravatus,  V. — To  make  more  grievous,  aggravate, 
increase:  fortunam  meam,  0.:  faenore  gravatum 
aes  alienura,  L. 

gravor,  &tus,  &rl,  dep.  \pass.  of  gravo],  to  he 
burdened,  feel  incommoded^  be  vexed,  take  amiss, 
bear  with  reluctance,  regard  as  a  burden,  hesitate, 
do  unwillingly:  ne  gravere,  T. :  gravari  coepit, 
quod,  etc. :  ego  vero  non  gravarer  si,  etc. :  nee 
gravatus  senex  dicitur  locutus  esse,  etc.,  L. :  non 
esse  gravatos  homines  prodire  in  campum:  in 
conloquium  venire,  to  be  loath,  Cs. :  sua  ad  eum 
postulata  deferre,  shrink  from  bringing,  Cs. :  tibi 
reddere  rationem,  L. :  quae  voce  gravaris,  mente 
dares  (sc  dare),  V. :  Pegasus  equitem  gravatus, 
i.  e.  throwing  off,  H. 

gregalis,  e,  adj.  [grex],  of  a  flock,  of  the  same 
flock.  —  Hence,  jMur.  m.  as  subst,  comrades,  com- 
panions, fellows :  tui:  gregalibus  illis  amissis. — 
Of  a  common  soldier :  sagulum,  L. :  habitus,  Ta. 

gregariu%  adj.  [grex],  of  the  herd,  of  the  com- 
mon  sort,  common:  miliies,  privates:  miles,  L. : 
eques,  Ta. 

gregatim,  adv.  [grex],  in  flocks,  in  crowds,  in 
throngs :  cives  coniectL 

greniinm,  1,  n.,  a  lap,  bosom :  misisse  in  gro- 
mium  imbrem  aureum,  T. :  vomens  gremium  suum 
inplevit :  liostem  gremium  ante  suum  aufert,  V. — 
A  bosom,  lap,  heart,  centre:  terra  gremio  mollito 
semen  exoipit:  Graeciae.  —  Fig.,  a  lap,  hiding- 
j^ace,  protection,  affection :  Caeruleus  (Nili),  depU»e, 
V. :  Quis  gremio  Enceladi  adfert  Quantum  meruit 
labor  ?  i.  e.  pays,  lu. :  haec  sunt  in  gremio  sepulta 
consulattls  tui:  in  fratris  gremio  consenescebat : 
In  vestris  pono  gremiis,  i.  e.  in  your  care,  V. 

1.  greBBUS,  P.  of  gradior. 

2.  gressuB,  fls,  m.  [GRAD-],  a  stepping,  going, 
step,  course,  way:  tendere  gressum  ad  moenia,  V. : 
conprime  gressum,  V. :  presso  gressu,  dowly,  0. : 
gressQs  glonierarc  superbos,  V. :  hue  dirige  gres- 
sum, i.  e.  steer,  V. 

grex,  gregiH,  m.,  a  flock,  herd,  drove,  swarm: 
pecudoa  dispulsae  sui  g«'n«'ri.s  sequuntur  greges: 
greges  armentorum :  lanigeri,  V. :  Dux  gregis, 
ram,  0. :  balantflin,  V. :  avium,  H. :  armenta  gre- 
gesve,  0.  -—  P  r  o  V. :  grex  lotus  in  agris  Unius 
scabie  cailit,  lu. — A  company,  societij,  troop,  band, 
crowd,  throng,  set,  clique :  uncillarum,  T. :  honestis- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


grnii 


868 


gypsum 


rimoram  hominuin  greges :  Scribe  tai  gregis  hone, 
L  e.  your  ifUimaU8,U. :  grege  facto  inrumpere,  tfi 
a  body,  S. :  ego  forsitan  propter  multitudinem 
patrononim  in  grege  adnuroerer :  indocilis,  H. — 
A  company  of  acton :  alius,  T. 
grni%  is,  see  grus. 

grtknditiui  (grunnitiuiX  ^i  ^-  [gnumio],  a 
grunting:  suis. 

grunnio,  ItT,  — ^  ire,  to  grunt,  lu. 

grus  ( nom,  gruis,  Ph.  \  gruis,  m.  and  /.  [  1 
OAR-],  a  crane,  C,  V.,  0. ;  a  delicacy,  H. 

gryp^j  g^f  P»«»  "*•!  =  rP^» «  9^ffi^  (*  fabulous 
four-legged  bird). — P  r  o  ▼. :  luogeutur  iam  grypes 
equis  (of  an  impossibility),  V. 

gnbemioulum  ( poet  -naolnm,  V. ),  i,  n. 
[gubemo],  a  hetm,  rudder :  ad  gubemaculum  ac- 
oessit:  Ipse  gubemaclo  rector  subit,  V. — Plur., 
guidance,  direction,  control^  government :  rei  p. : 
ereptis  senatui  gubemaculis:  ad  gubemacula  rei 
p.  sedere,  C,  L. 

gnbematlo,  Onis,  /.  [gubemo],  a  tteering, 
piloting:  in  gubematione  neglegentia.  —  Direo- 
Hon,  management,  government:  senatQs,  by  the 
tenate :  summi  imperi :  civitatis. 

gnbemator,  Oris,  m.  [gubemo],  a  ateereman, 
helmeman,  pilot :  clavum  tenens:  scientift  guber- 
natorum  coofisi,  Gs. — A  director,  ruler,  governor : 
rei  p. :  civitatis. 

gnbematrix,  ids,  /.  [  guberaator  ],  a  eon- 
dudreu,  direetresg,  T. :  civitatum  eloquentia. 

gubemo,  &▼!,  atus,  are,  =  KvPtpvdw,  to  tteer, 
pSutt:  si  nautae  certarent,  quis  eorum  guberaaret 
— Pr  OT. :  e  terrft,  i.  e.  without  sharing  the  danger, 
L. :  quilibet  nautarum  tranquillo  mari  guberaare 
potest,  L.  —  To  direct,  manage,  conduct,  govern, 
guide,  control :  qui  eos  gubernat  animus,  T. :  or- 
bera  terrarum :  navem  rei  p. :  omnia  prudentift : 
tormenta  gubemat  dolor :  quoniam  ratio  non  gu- 
bernat 

gnla,  ae,/.  [QYOR.],  the  gullet,  weaaand,  throat, 
neck :  obtortA  gulft :  laqueo  gulam  f regere,  S.  — 
7%e  palate,  maw,  throat,  appetite :  o  gulam  insul- 
sam :  inritamenta  gulae,  S. :  gulae  parens,  slave  to 
appetite,  H. :  inplacata,  0. :  pTorante  gulA,  lu. 

gnldsua,  €ulj.  [  gula  ],  appetixina,  luxurious, 
dainty :  fictile,  i.  e.  with  dainty  food,  lu. 

gmnla,  ae,  m.  [GEM-],  a  glutton,  Lucil.  ap.  C. 

gnminaaiiun,  see  gymnasium. 

gorges,  itis,  m.  [GVOR-],  a  raging  abyss,  whirl- 
pool, gulf:  Rheni  fossa  gurgitibus  illis  redundans: 
torbidus  caeno,  V. :  per  medios  gurgites,  L. :  hau- 
liebantur  gurgitibus,  L. :  Stygius,  0. :  caenosus, 
M«  Styx,  lu. —  Waters,  a  stream,  sea :  Ibems,  V. : 
gurgite  ab  alto,  abyss, Y. :  Herouleos, It, the  At- 


lantic, la.— F  i  g.,  ofi  abyss,  gulf:  libidinum :  qui 
est  gurges  vitiorum :  patrimoni,  spendthrift. 

gnrgnllo,  5nis,  m.  [OV  OR-],  the  guUet,  weasand, 
windpipe. 

gnrgoetiiiiii,  n.  [gurges],  a  mean  dwelling, 
hovel,  hut. 

gostatna,  Qs  [gusto],  the  taste,  sense  of  tatte  : 
gustatuR,  qui  sentire  debet,  etc. — A  taste,  Jlavor : 
pomorum  iucundus:  (uva)  peracerba  gustatu. — 
F  i  g.,  Jlavor,  enjoyment :  verae  laudis. 

gusto,  ftvl,  itus,  ard  [  gustus  ],  to  taste,  take  a 
lUde  of:  aquam :  leporem,  Gs. :  aliquid  de  san- 
guine, lu. — To  take  a  dight  meal,  take  luncheon, 
eat  a  little:  quorum  nemo  gustavit  Cubans. — 
F  i  g.,  to  taste,  partake  of  enjoy :  civilem  sangui-f 
nem :  partem  liquidae  vofuptatis :  praeoepta :  sum- 
matim  reruro  causas :  Metrodoram  ilium,  L  e.  heard 
for  a  while:  lucellum,  H. — Prov. :  primis  labris 
gustare,  i.  e.  learn  a  little  of. 

gustus,  Qs,  m.,  a  tasting:  epulas  explorare 
gustu,  Ta. — A  light  dish  beginning  a  metU,  ante- 
past,  whet,  relish:  gustOs  elementa  quaerunt,  lu. 

gutta,  ae,  /.,  a  drop :  numeras  in  cadenttbus 
guttis :  guttae  imbrium :  liquuntur  sanguine  gui- 
tae,  y.:  Sanguinis  in  facie  non  haeret  gutta,  i.  e. 
Idush,  lu.  —  P  r  o  ▼. :  Gutta  cavat  lapidem,  0.  — 
S^xUs,  specks :  Nigraque  caeruleis  Tariari  corpora 
guttis,  0. :  (apium)  paribus  lita  corpora  guttis,  V. 

guttor,  uris,  n.,  the  gullet,  throat,  neck:  fun- 
dens  e  gutture  cantos :  haesit  sub  gutture  volnus, 
y. :  Senile,  H. :  (Gerberus)  tria  guttura  pandens, 
y. :  magni  Gutturis  exemplum,  i.  e.  of  gluttony, 
lu. — Plur.  for  ting. :  guttura  cultro  Fodit,  0. 

gutns  (guttas),  I,  m.,  a  narrow-necked  flask, 
cruet,  oil-JUuk,  H.,  lu. 

gymnasiarchus,  I,  m.,  =  yvfivaoiapxot,  the 
master  of  a  gymnasium, 

gymnasium  (gumina-,  Gt),  l,  n.,  =  yvfiv^ 
oiov,  a  Grecian  school  for  gymnastic  training, 
gymneuium,  G. ;  as  a  place  of  honorary  burial,  N. 
— A  Oredan  school,  high -school,  college,  C,  U: 
transi  Gymnasia,  the  mere  schools  (of  vice),  lu. 

gymnious,  adjj.,  =  yvfivucoQ,  of  bodily  egerdBs, 
gymnastic:  ludi:  certamen. 

gynaeoeum  (-oium),  l,  n.,  -=  yvvauuXov,  the 
women^s  apartments,  inner  rooms,  T.,  G. 

gynaeoonitis,  idis,  /.,  =  yweuKUfvXric*  Ihe 
women's  apartments  (of  a  Grecian  house),  N. 

gypsatus,  adj.  with  sup.  [  gypsum  ],  covered 
wth  gypsum,  plastered:  gypsati  crimen  pedis, 
chalked  for  sale  (as  a  slave),  0.,  Tb. :  maniboa 
gypsatissimis  (of  an  actor  in  a  woman^s  part). 

gypsum,  t,  n.,  =  ytnpooct  white  lime  plaster, 
gypsum:  Ghrysippi, ^ms^  images,  lo. 


Digitized  by 


^oogle 


gjtum 


350 


habM) 


gfrOM,  I,  m.,  =  yvpoCi  <B  circUy  eircuhr  eaurae, 
Tcnmd,  ring  :  nee  equi  Fariare  gjrros  dooeDtur,  Ta. : 
gyroe  dedSre,  Y. :  anguis  gyros  traxit,  Y.—F  i  g., 


a  eireUf  dreuU^  career^  eaune:  bnima  niralem  In- 
teriore  diem  gjro  timhit,  H. :  similique  gjro  veni- 
ent  aliorum  Tioes,  cireuU  (of  timeX  Ph. :  rationiB. 


ha  I  hUerf^  see  hahahae. 

habena,  ae,  /.  [HAB-],  a  holder,  hdUer,  rein: 
laeva,  H. — Usu.  piur. :  equorum  per  colla  Excatit 
habenas,  0. :  omnia  effundit  habenas,  Y. :  eff usis- 
simis  habenis,  L. — A  thong,  tirap :  (turbo)  actus 
babena,  Y. :  metuens  pendentis  nabenae,  he.  tht 
Uuh,  H.  —  Fig.,  only  plur.,  tht  reina,  direction^ 
management,  government :  regum,  C.  po«t :  Flumi- 
nibus  totas  inmittite  habenas,  give  the  reins  to,  0. : 
furit  inmissis  Yolcanus  babenis,  Y. :  classi  inmit- 
tit  habenas,  Y. :  laxissimas  habenas  habere  ami- 
citiae :  populi,  0. :  rerum,  of  the  etate,  Y. 

habena*  adj.  [P.  of  habeo],  awning,  rich, — ^As 
sybet.ni.:  invidere  habenti,  Y. 

habeo,  ul  (old  mt/.  aubj.  habessit  for  habuerit, 
C-X  itus,  Sre  [HAfi-],  to  Kavt,  hold,  eupport,  carry, 
wear:  arma:  anulum:  arma  bio  paries  habebit, 
H. :  ooronam  in  capite :  soccos  et  pallium :  cate- 
nas :  Faenum  in  comu,  H. :  aquilam  in  ezercitu, 
S. — To  have,  hold,  contain  :  quod  (fanum)  habebat 
auri :  non  me  Tartars  babent,  Y. :  quem  quae  sint 
habitura  deonim  Concilia,  etc.,  Y. :  Quae  regio 
Anchisen  habet  ?  Y. :  quod  habet  lex  in  se :  suam 
(nutricem)  cinis  ater  habebat,  Y. — To  have,  hold, 
oeeypy,  inhabit :  urbem,  S. :  arcem :  qua  Poeni 
haberent  (sc.  castra),  L. :  Hostis  habet  muros,  Y. 
— Of  relation  or  association,  to  have:  in  matri- 
monio  Caesenniam:  eos  in  loco  patnii:  uxores: 
patrem :  (legionem)  secum,  Cs. :  apis  in  iubA :  me- 
cum  scribas :  quibus  vendant,  habere,  Gs. :  oonle- 
gam  in  praeturA  Sophoclem:  civitates  stipendia- 
rias,  Cs. :  cognitum  ScaevoUm:  inimioos  civis: 
duos  amictssimos :  eum  nuptiis  adligatum :  quem 
pro  quaestore  habuit —  To  nave,  bejumiahed  with : 
▼oltum  bonum,  S. :  pedes  quinque :  Angustos  adi- 
tOs,  Y. :  manicas,  Y. — To  have,  hold^  1^,  retain, 
detain  :  haec  cum  illis  sunt  habenda  (opp.  mit- 
tenda ),  T. :  si  quod  aocepit  habet :  Bibulum  in 
obsidione,  Cs. :  in  liberis  custodiis  haberi,  S. :  in 
vinculis  habendi,  Sw :  mare  in  potestate,  Cs. :  in 
custodiam  habitus,  lodged,  L. :  ordines,  preaerve, 
S. :  alios  in  ei  fortuni,  ut,  etc.,  L. :  exercitus  sine 
inperio  habitus,  S. :  Marium  post  principia,  ata- 
tion,  S. :  Loricam  Donat  habere  Tiro,  givea  to  keep, 
Y. :  inclusum  senaturo. — Of  ownership  or  enjoy- 
ment, to  have,  own,  poaaeaa,  be  matter  of :  agros : 
Epicratis  bona  omnia:  in  Italia  fundum:  quod 
non  desit,  H. :  (diritias)  honeete,  m^og,  S. :  04^) 
in  monumentis  habemus,  i.  e.  are  extant:  sibi 
hereditatem :  illam  soas  res  sibi  habere  iussit  (the 


formula  of  diToroing  a  wife):  in  Testri  amicitii 
divitias,  Sw :  nos  Amaryllis  habet,  haa  my  love,  Y. : 
habeo,  non  habeor  a  Laide :  habet  in  nummis,  in 
praediis,  ia  rich:  ad  habendum  nihil  satis  esse: 
amor  habendi,  Y. :  Unde  habeas,  quaerit  nemo, 
sed  oportet  habere,  lu. — To  have,  get,  receive,  ob- 
tain :  a  me  vitam,  f ortunas :  imperium  a  populo 
R. :  habeat  hoc  praemi  tua  indignitas :  granum  ex 
provincia:  plus  dapis,  H. :  Partem  opere  in  tanto^ 
a  place,  Y. :  graviter  ferit  atque  ita  fatur,  Hoo 
habet,  it  reachea  him,  Y. :  certe  captus  est,  habet  I 
n.  e.  Tohieratus  est)  T.— 7b  Jind  oneaelf,  be,  feel, 
he  aituated,  be  off,  come  off :  Be  non  grayiter :  bene 
habemus  nos :  praeolare  se  res  habebat :  quo  pacto 
se  habeat  proFincia:  bene  habent  tibi  principia, 
T. :  bene  habet,  it  ia  well :  atqui  Sic  habet,  H. : 
credin  te  inpune  habiturum  ?  eacape  puniahmeni, 
T. :  virtus  aetema  habetur,  abidea,  S. — To  make, 
render:  uti  eos  manifestos  habeant,  S. :  pascua 
publics  infests,  U^With  P.perf.paaa^  periphrast. 
toTDerf.  act. :  yeoUgalia  redempta,  haa  brovght  in 
ana  holda,  Cs. :  domitas  libidines :  quae  oonlecta 
habent  Stoici :  de  Caesare  satis  dictum :  pericula 
consueta,  S. :  neque  ea  res  falsum  me  habuit,  S. : 
edita  facinora,  h. — To  treat,  vae,  handle :  duriter 
se,  T. :  equitatu  agmen  adversariorum  male,  Os. : 
exercitum  luxuriose,  S. :  eos  non  pro  vanis  hosU- 
bns,  sed  llberaliter,  S. :  saucii  maiore  curft  habiti, 
L. — To  hold,  direct,  turn,  keep:  iter  hac,  T. :  iter 
ad  legiones,  Cs. — To  hold,  pronounce,  deliver,  utter, 
make:  orationem  de  ratione  censoria:  contionem 
ad  urbem :  post  habitam  contionem :  gratulationi- 
bus  habendis  oelebramur :  quae  (querelae)  apud 
me  de  illo  habebantur:  verba. — To  hold,  convene, 
conduct,  cauae  to  take  place:  comitia  haberi  situ- 
rus:  senatum,  Cs.:  oensnm:  Consilium  summis 
de  rebus,  Y. — To  hold,  govern,  adminiater,  manage, 
wield:  rem  p.,  S. :  qui  cultus  habendo  Sit  pecori, 
Y. :  animus  habet  cuncta,  neque  ipse  habetur,  S. : 
aptat  habendo  Ensem,  Y. — Of  rank  or  position,  to 
fuUd,  take,  occupy:  priores  partis  Apud  me,  T. : 
Statum  de  tribus  secundarium. — ^Fig.,  to  have, 
have  in  mind,  entertain,  cheriah,  eaqMrienee,  exhibit, 
be  actuated  by:  ^  quid  consili  Habet,  T. :  alienum 
animum  a  causft:  tantum  animi  sd  audaciam: 
plus  animi  quam  consili :  amorem  in  rem  p. :  in 
consilio  fldem :  gratiam,  gratias  habere ;  see  gra- 
tia.— To  have,  nave  in  mind,  mean,  wiah,  be  awe : 
haec  habebam  fere,  quae  te  scire  vellem,  thia  weta 
m  auhatance  what,  etc. :  haec  habui  de  amicitii 
quae  dioerem :  quod  huic  responderet,  non  habe- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


habiiia 


860 


habitUB 


bat :  haec  fere  dicere  habui  de,  etc. :  illud  adfir- 
mare  pro  certo  habeo,  L. — Pro  v.:  qua  digitiim 
proferat  non  habet. — With  P.  ftU.  p<u».^  to  have^ 
hf  bound:  utrumne  de  furto  dicendum  habeas, 
Ti. :  si  nunc  priinum  statuendum  haberemus,  Ta. 

—  To  have,  have  in  mind^  hiow^  be  acquainted  with, 
be  informed  of:  regis  inatrem  haberaus,  ignora- 
mus patrem:  habes  con^silia  nostra,  «i*cA  are:  In 
memoria  habeo,  /  remember^  T. :  age,  ei  quid  lia- 
bes,  V. — With  in  animOy  to  have  in  mind^  purpose, 
intend^  be  inclined :  rogavi,  ut  diceret  quid  haberet 
in  animo:  istum  exheredare  in  aniroo  habebat: 
hoc  (tinmen)  transire,  Cs. :  bello  eum  adiuvare,  L. 

—  To  have  in  mind^  hold,  think^  believe,  esteem,  re- 
<jard,  look  upofi  :  neque  vos  neque  deos  in  animo, 
S. :  haec  habitast  soror,  T. :  aiquos  magno  in  ho- 
nore,  Cs. :  luniuro  (mensem)  in  metu,  be  afraid 
of:  omuls  uno  ordine  Achivos,  all  alike,  Y.:  hi 
numero  inpiorum  habentur,  Cs. :  quem  nefaa  ha- 
ticMit  nominare:  deos  aeternos:  habitus  non  futti- 
lis  auctor,  V. :  cum  esset  habendus  rex :  non  nauci 
aus^rem :  cuius  auctoritas  magni  haberetur,  Cs. : 
id  pro  non  dicto  habendum,  L. :  sic  habeto,  non 
esse,  etc. :  non  necesse  habeo  dicere :  earn  rem 
hubuit  religioui,  a  matter  of  conscience:  ludibrio 
haberi,  T. :  duritiam  voluptati,  regard  as  pleasftre^ 
S.  —  To  have,  have  received,  have  acquired,  have 
made,  have  incurred:  a  me  beneficia,  Cs. :  tantos 
progi  essus  in  Stoicis. — With  scUis,  to  have  enough, 
be  t-ontent,  be  satisfied:  sat  habeo,  T. :  a  me  satis 
habent,  tamen  plus  habebunt:  non  satis  habitum 
ei*t,  quaeri,  etc. —  To  have,  be  characterized  by,  «r- 
eroise,  practise :  salem,  T. :  liabet  hoc  virtus,  ut, 
etc.,  this  is  characteristic  of  merit:  locus  nihil  ha- 
bet religionis :  celerem  motum,  Cs. :  neque  modum 
n«'que  modestiam,  S. :  8ilentium  haberi  iussit,  ob- 
served, S. :  habebat  hoc  Caesar,  quem  cognorat,  etc., 
this  was  Caesar* s  toay  :  omamenta  dicendi. — To 
have,  involve,  bring,  render,  occasion,  produce,  excite : 
primus  adventus  equitatas  habuit  interitum :  ha- 
bet amoenitas  ipsa  inlecebras:  latrocinia  nuUam 
habent  infamiam,  Cs. — To  hold,  keep,  occupy,  en- 
gage, buMy,  exercise,  inspire :  hoc  male  habet  virum, 
vexes,  T. :  animalia  somnus  habebat,  Y. :  sollicitum 
te  habebat  cogitatio  periculi :  Qui  (metus)  maior 
absentia  habet,  H. — To  take,  accept,  bear,  endure  : 
eas  (iniurias)  gravius  aequo,  S. :  aegre  filium  id 
auaiim,  L. —  To  keep,  reserve,  conceal:  Non  clam 
me  haberet  quod,  etc.,  T. :  secreto  hoc  audi,  tecum 
habeto. — To  keep,  spend,  pass:  adulescentiam,  S. : 
aetatem  procul  a  re  p.,  S. — With  rem,  to  have  to 
do,  be  intimate :  quocum  uno  rem  habebam,  T. 

habilis,  e,  adj.  with  comp.  THAB-],  easily  han- 
dled, manageable,  handy,  suitable,  fit,  proper,  apt, 
nimble,  swift:  arma:  figura  corporis:  ensis,  V.  • 
arcus,  V. :  vigor,  V. :  brevitate  gladli,  L. :  gens 
equis,  expert,  L. .  ita  in  eisdem  rebus,  ut,  etc.,  apt: 
calcei  ad  pedem:  ingenium  ad  res  diversisstmas 


habilius,  L. :  (naves)  v-iis,  Ta. :  (bos)  feturae,ytt, 
V. :  vicina  seni  non  habiiis,  iU-matehed,  U. :  lateri 
cMpeufi,  fitted,  V. :  capessendae  rei  p.,  Ta. 

habilitas,  atis,  /.  [  habiiis  ],  aptitude,  ability  : 
habiUtates  cor(>ori8. 

habitabilia,  e,  adj.  [liabito],  fit  for  an  abode, 
habitable :  regiones :  cinguU  (terrae) :  dod  babita- 
bile  frigus,  0. 

(habitana,  ntis),  m.  [P.  of  habito],  an  inhabi- 
tant ,  on\y  plur,  gen, :  babitautum,  0. 

habitatlo,  Onis,/.  [habito],  a  dwelling,  habita- 
tion :  ei  de  habitatioue  acoommodare :  sumptus 
habitationis :  meroedea  babitatioDum  annuae, 
house-rent,  Cs. 

habitator,  Oris,  m.  [babito],  a  tenant,  occupant, 
inhabitant:  (domum)  babitatores  conduxerunt: 
tumultus  habitatorum,  L. :  testa  vidit  in  ilia  Mag- 
num habitatorem,  lu. 

habito,  AvI,  atus,  &re,  freq.  [habeo],  to  dwell, 
abide,  reside,  live :  in  aediculis  habitat :  in  vift,  on 
the  high-road:  in  Sicilia:  Lilybaei:  luds  opacis, 
V. :  sub  terra :  ad  Lepidum :  apud  te,  T. :  cum 
allquo:  alibi,  L. :  hie,  V. :  magnifioe,  be  housed: 
bene,  N. :  sic,  so  splendidly,  lu. :  nobis  habitandi 
locum  dai*e :  habitandi  causft,  Cs. :  Rus  habitatum 
abii,  T. :  habitari  ait  in  lunft,  that  the  moon  is  in- 
habited: vicorum,  quibus  frequenter  babitabatur, 
L. :  urbes  magnas,  V. :  humiils  caaaa,  V. :  aroem, 
L. :  ea  pars  (urbis)  habitatur  frequentiasirae :  tel- 
lus  habitata  viris,  0. :  raris  habitata  mapalia  teo- 
tis,  v. :  babitandae  piscibua  undae,  0. :  proavia 
habitataa  linquere  silvas,  lu.  —  To  be  habituallv, 
stay,  remain,  dwell,  keep:  in  foro,  frequent:  in 
oculis,  in  public:  voltur  habitat  sub  alto  Pectore, 
V. — F  i  g.,  to  abide,  linger :  in  hac  ratione  tractan- 
da:  in  bonis  suis,  diem  upon:  qui  poteet  habitare 
in  beat&  vita  metus?:  quorum  in  voltu  habitant 
oculi  mei. 

habitudo,  inis,  /.  [  1  habitus  ],  eondiiion,  ap- 
pearance: corporis  I  T. 

1.  habitUB,  adj.  with  comp.  [P.  of  habeo],  dis- 
posed, inclined :  ut  patrem  tuom  vidi  ease  habi- 
tum, T.  —  Well  kept, fleshy,  corpulent:  (virgo)  ha- 
bitior,  T. 

2.  habitUB,  as,  m.  [HAB-],  a  condition,  state, 
plight,  habit,  deportment,  appearance,  presence, 
mien :  vir  optimo  habitu :  corporis  opimi :  medio- 
cris :  ocis  et  voltds :  habitQs  corporum  varii,  Ta. : 
signa  virginali  habitu  atque  vestitu:  Punicua, 
aspect,  L. :  muliebris. — Of  things,  condition,  habit, 
appearance :  armorum,  L. '  temporum,  L. :  gentes 
▼ariae  habitu  vestis,  V.  —  Of  places:  locorum, 
quality  (of  the  soil),  V. :  Italiae.  L. — Dress,  attire: 
Punicus  cultus  hnbitusque,  L. :  ubi  Dardanios  ha* 
bitQs  vidit,  V. :  Romano  (i.  e.  the  toga),  H. :  paato- 
nim,  L. :  nee  alius  feminis  quam  viris,  Ta. :  longOB 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


hao 


361 


babltfls  sumit,  lu. — Fi  g.^qualittf^  nature^  charac- 
ter: iustitia  est  habitus  auimi,  etc. :  rationU :  Suo 
habita  TiUun  degere,  Ph. :  orationis. — A  state  of 
feeling^  dupotiticn :  ex  praesenti  eos  aestiroat  ha- 
bitu,  L. :  quia  habitus  provincianim  ?  Ta.  —  In 
philoB.,  moral  culture. 

hao,  adv.  [abl.  /.  of  hie;  sc.  viA],  tMa  way,  on 
thia  side,  here  :  hac  atque  iliac  perfluo  (i.  e.  pas- 
tim),  T. :  Sequere  hao  me  intus,  T. :  adire :  Hac 
nostris  erat  receptus,  Gs. :  Hac  iter  eat,  V. :  Hac 
fugerent  Grai,  Hao  Pbryges,  V. 

hao-tanns  (hac  .  .  .  tenus,  Y.,  0.),  adv.,  as  far 
ae  this,  to  thia  place,  eo  far,  thue  far:  Hactenus 
crater  erat  asper  acantho,  0. :  hactenus  in  occi- 
dentem  Grerroaniam  noTimus,  Ta. :  Hac  Troiaua 
tenus  fuerit  Fortuna  secuta,  Y. :  quia  hactenus 
iussnm,  beeauee  he  was  not  ordered  to  go  farther, 
Ta. — Of  discourse,  thua  far,  to  thia  point,  no  far- 
ther :  hactenus  mihi  videor  potuisse  dioere,  etc. : 
de  hoc  quidem  hactenus :  in  hunc  diem  hactenus, 
thua  far  for  to-day :  sed  haec  hactenus,  ao  much 
for  thia :  Hactenus  haec,  H. :  sed  hactenus,  prae- 
sertim,  etc. :  de  litteris  hactenus :  Hac  Arethusa 
tenus,  O. — F  i  g.,  in  time,  up  to  thia  time,  thua  far, 
ao  long,  till  now,  hitherto,  no  longer:  hactenus 
quietae  stationes  fuere,  postquam,  etc.,  L. :  Hac 
oelebrata  tenus  certamina,  Y. — To  thia  extent,  ao 
much,  aofar,  aafar:  hactenus  existimo . . .  quoad 
certior  fieres,  etc :  haec  artem  hactenus  requirunt, 
ut  omentur,  eta :  curandus  autem  hactenus,  ne 
quid  ad  senatum,  etc. :  hactenus  consultans,  vene- 
no  an  ferro,  etc.,  Ta. 

hae,  haeo,  see  hie       Haedi,  see  haedus. 

haiMlinnis  atfj.  [haedus],  of  a  kid:  pelliculae. 

haedulna,  T,  m.  dim.  [haedus],  a  little  kid,  lo. 

haedus  (not  hoedus),  l,m.,a  ywma  goat,  kid, 
O,  v.,  H.,  0.— iVtir.  .•  Haedl,  the  Kida,  two  atara 
in  the  hand  of  the  Wagoner  (Auriga),  C. :  pluvia- 
les,  V. — Sing. :  oriens,  H. 

haered-,  see  hered-. 

haareo,  haesi,  haesQnis,  gre  [HAES-],  to  hang, 
aHek,  cleave,  ding,  adhere,  hold  faat,  be  Jixed,  ait 
f oat,  remain  doae  :  lingua  haeret  metu,  T. :  terra 
radicibus  suis:  scalarum  gradQs  male  haerentes, 
holding :  Haerent  parietibus  scalae,  Y. :  in  equo, 
keep  hia  aeat:  pugnus  in  malft  haeret,  T. :  tergo 
Yolucres  haesere  sagittae,  Y. :  haerens  corona 
Crinibos,  H. :  leo  haeret  Yisceribus,  Y. :  os  fauce 
cam  haereret  lupi,  Ph. .  haerentes  litore  naves, 
H. :  in  limine  coniunx  Haerebat,  Y. :  gremio  in 
lasonia,  O. :  foliis  sub  omnibus,  Y. :  duo  turmae 
haesere,  i.  e.  failed  to  break  through,  L. :  oratio 
haeret  in  salebril,  i.  c.ia  at  a  /o*t.— Fi  g.,  to  hold 
foMt,  remain  attached,  be  fixed,  keep  firm,  adhere, 
tnhere:  cum  illud  dictum  haerere  debeat,  hit  the 
mark:  in  te  haeret  culpa,  T. :  scrupus  in  animiB: 


quae  mihi  in  visceribus  haerent,  i.  e.  fixed  in  my 
heart:  mihi  in  raedulHs:  hi  in  oculia  haerebunt, 
i.  e.  be  preaent :  in  te  culpa,  deavea,  T. :  in  eis 
poenis,  iik?Mr.-  fama  haesit  ad  metas,  hung  back: 
huereret  ilia  rei  p.  turpitude :  infixus  haeret  animo 
dolor :  haerent  infixi  pectore  toUQs,  Y.  :  in  voltu 
patris,  gaze  upon,  0. :  cui  omnia  vaenum  ire  in 
animo  haeserat,  S. :  neu  quid  intercinat.  Quod  non 
haereat  apte,  i.  t,finda  its  place,  H. — To  k^  near, 
keep  doae,  join,  attach  oneadf  follow  :  apud  Thai- 
deui,  T. :  haeret  pede  pes,  V. :  in  tergo,  puraue 
cloady,  L. —  To  remain  fixed,  abide,  continue,  keep 
at,  niick  to:  hie  haereo:  hie  terminus  haeret,  m 
fixed,  V. :  sedibus  in  isdem,  adhere  to  hia  purpoae, 
V. :  in  praetorum  tribunalibus,  loiter :  ut  boni 
quod  habeat,  id  aropleotar,  ibi  haeream :  macula 
haeaura,  laating,  lu. —  To  atick  faat,  be  brought  to 
a  atartd,  be  embarroMed,  be  perplexed,  be  at  a  loaa, 
heaitate,  be  auapettded,  be  retarded:  haereo  Quid 
faciam,  T. :  haerebat  in  tabulis  publicis  reus :  in 
multis  nomiuibus:  physici  cum  haerent  aliquo 
loco,  etc :  haeret,  an  haec  sit,  0. :  haeres  Et  dubi- 
tas,  lu. :  Hectoris  manu  victoria  Oraiam  Haesit, 
I  e.  waa  retarded,  Y. ;  vox  faucibus  haesit,  Y. : 
in  hac  difficultate  rerum  oonsilium  haeret,  L. 

haeres,  see  heres. 

haeresls,  is,  /.,  =  aiptoig,  a  aect,  achool  of 
thought :  ea :  Vestoriana,  i.  e.  craft,  trade. 

haesitans,  ntis,  adj.  [P.  of  haesito],  atammer- 
ing:  verba. 

haesltantia,  ae, /.  [haesito],  a  atammering: 
linguae. 

haesltatid,  Onis,  /.  [  haesito  ],  a  heaitating, 
atammering :  quanta. — F  i  g. :  raea,  irresolution. 

haesito,  ftvl,  atus,  are,  freq.  [haereo],  to  atick 
faat,  remain  fixed:  (eos)  haesitantes  premere,  Cs.  : 
m  vadis,  L. — P  r  o  v. :  in  eodem  luto  haesitare,  i.  e. 
to  be  expoaed  to  the  same  danger,  T. — F  i  g.,  to  heai- 
tate: lingua,  atammer. — To  be  at  a  loaa,  heaitate, 
beirreaolute:  dubitant,  haesitant :  haesitans  in  ma- 
iorum  institutis,  not  well  veraed  in :  ob  eam  cau- 
sam,  quod,  etc. :  inter  spem  et  depperationem,  Cu. 

hahae !  or  hahahae  !  intcTJ.,  ha  haf  T. 

haliaeetos  (haly-),  I,  m.,  =aXuiUTO£,  an 
oaprey,  aea-eagle,  0. 

halitas,  as,  m.  [halo],  breath,  exhalation,  ateam, 
vapor:  efflavit  extremum  halitum.Aw  laat  breath: 
tenuis,  breeze,  V. :  oris,  lu. 

halleo,  see  alldc.        (halliioinor),  see  alQc-. 

halo,  &vl,  fttuB,  Are  [AN-],  to  breathe,  emit  va- 
por, Ite  fragrant :  halantes  floribus  horti,  Y. :  arae 
sertis  halant,  Y. 

haluoinatio,  haluoinor,  see  &lQc-. 

hama  (ama),  ae,/.,  =  ofiri,  a  water-bucket,  fire 
bucket,  lu. 


Digitized  by 


Google 


hamadzyas 


862 


hastUe 


wood- 


hamadryaa,  adis,  /.,  =  afiaipv6t, 
nymphy  hamadryad^  dryad,  V.,  0.,  rr. 

hamatUB,  (idj,  {h%m\i%\furm»hMw%iha  hooky 
hooked  :  ungues,  0. :  harundo,  0. — Shaped  like  a 
hook,  hooked,  crooked:  corpora :  ensis,  0. 

hamoa,  I,  m.,  a  hook:  ferreae,  Cb.:  Lorica 
ooDserta  hamiSf  of  network,  Y. :  para  pulmonis  in 
hamis  Enita,  the  barbs  (of  an  arrow),  0. :  hami 
curvi,  tahnM,  O.-^AJUk-hook,  angle:  Occultua, 
H.:  praeroso  hamo,  after  mJbhUng  at  the  bait,  H. 

Hannibal  (Ann-X  ftliS)  =  'Awipae,  a  Car- 
thaginian name:  novus,  L  e.  an  irreconcilable  foe : 
ad  portas  (proverb,  of  imminent  danger). 

hara,  ae,/.  [HER-l,  a  pen,  coop,  ety:  Gaudor 
harft,  0. :  ex  hara  producte. 

harena  (arena),  ae,/.  [2  HAS-],  eand:  hare- 
nara  fluctQs  trahunt,  S. :  bibula,  V. :  sterilis,  V. : 
omnis  Tagi,  i.  e.  the  gold,  lu. :  nigra,  tlime,  V. : 
carae  harenae,  golden  eands,  0. :  urentes,  H.  — 
P ro  7. :  Quid  barenae  semina  mandas  ?  0. — Sand, 
eandsy  a  eandy  place :  barenam  aliquam  emere. — 
Flur.y  eandy  ddert,  waeU  :  Libycae,  0. :  nigrae,  Pr. 

The  Bhare,  beach,  coatt,  itrand :  boepitio  prohi- 

bemur  barenae,  V. :  potitur  classis  baronft,  0.— 
A  tended  place,  ground  marked  off  for  combat, 
amphitheatre,  arena :  f  uWa,  V. :  Albana,  lu. :  cum 
et  mris  idem  contingat  harenae,  I  e,  to  the  gladia- 
tori,  lu. 

harenarla,  ae,/  [harena],  a  eandrpit, 

liarenosaa(ar6n-X  adi-  [harena],yW/o/«i»irf, 
mndy:  terra,  0. :  Litus,  V.— Afl  subtt,  n,,  a  sandy 
place,  S. 

haiiolatio  ( ar- ),  Snis,  /  [  hariolor  ],  a  tooth- 
saying,  prophesying,  Bnn.  ap.  C. 

hariolor  ( ar-  ),  &n,  itus,  dep,  [  bariolus  ],  to 
foretell,  projMesy,  divine :  non  hariolans,  sed  con- 
iectura  prospiciens :  quaestOs  causa.  —  7b  speak 
foolishly,  talk  nonsense:  bariolare,  T. :  hoc  bario- 
lor,  am  dreaming,  T. 

harioloa  ( ar- ),  I,  m.  [EAR- ],  a  soothsayer, 
prophet,  T.,  C,  Ph. 

harmonia,  ae,  /.,  =  apjiovia,  an  agreement  of 
founds,  consonance,  concord,  harmony. 

hazpago,  Onis,  m.,  =  itpiwicpi,  a  hook,  grap- 
pling-Aowt,  grapple,  drag,  Os.,  L. 

harpe,  Ss,/,  ={lpini,  a  sickle-shaped  sword, 
falchion,  cimeter,  0. 

Harp^a  (trlayl.),  ae,/.,a  Harpy:  Celaeno,  V. 
— Usu.  fiur.,  =  Aptrvuu,  the  Harpies,  rapacious 
monsters,  half  bird  and  half  woman,  V.,  H. 

banindifer  (ar-),  fera,  feruro,  adj,  [banindo+ 
1  FER-],  reed-bearing,  crowned  with  reeds:  caput, 
0. 

hamndinenB  (ar-),  a€fj.  [harundo],  of  reeds, 
reedy:  silva,  V. :  carmen,  a  shepherd's  song,  0. 


hanmdinosiui  (ar-),  a<{f.,  abo/wnding  in  reeds : 
OnidoB,  Ct 

hanmdo  (anm-),  inis,/,  a  reed,  cane:  longm, 
0. :  fluTialis,  V. :  casae  ex  harundine  textae,  L : 
barundinum  radices,  Cs. — A  fishing-rod:  captat 
harundine  pisds,  0. :  moderator  harundinis,  0. — 
Collect.,  limed  tieigs  for  catching  birds,  Pr.  — A 
wreath  of  reeds :  crinis  umbrosa  tegebat  harundo, 
y. :  redimitus  harundine  crines,  0. :  in  yertice 
(Priapi)  fixa  (to  frighten  birds),  H. — An  arrow- 
shaft,  arrow :  babet  sub  harundine  plumbum,  0. : 
letolis,  v.— -4  reed  pipe,  shenherd's  pipe,  Pan-pipes 
(of  reeds,  joined  with  wax) :  iunctisque  canendo 
Vincere  harundinibus,  0. :  tenuis,  V. :  fissa,  Pr. — 
A  ftuie  :  harundine  victus,  0. — A  comb  of  reed 
(for  setting  threads  of  a  web):  stamen  seoemit 
harundo,  0. — A  hobby-horse,  cane-horse:  equitare 
in  harundine,  H. 

hamapex  (ar-),  icis,  m.  [HAR-H4  SPEa],  a 
soothsayer,  diviner,  intpeetor  of  the  entrails  of  vie- 
tims :  hainispices  ex  totft  Etrurii :  Tyrrbenae  gen- 
tis,  0. :  ex  prodigiis  haruspices  respondissent,  Sw : 
longaevus,  V. — A  prophet :  Armenius,  lu. 

hamapioinua  (ar-),  adj.  [haruspex],  relating 
to  sooUisaving,  of  divination :  libri. — ^As  subst.  / 
(sc.  ars),  divination. 

haroapicium  (ar-),  l,  n.  [haruspex],  inspeetian 
of  victims,  divincUion :  Peraicum,  Ct 

haata,  ae,/  [  1  HAS- ], a  staff,  rod,poU:  gra- 
mineae,  reeds  of  bamboo:  foliis  intexere  hastas, 
the  thyrsus,  V.  u  foliis  praesuta,  0. :  pura,  i.  e. 
without  a  head,  V. — A  spear,  lance,  pike,  Ravelin : 
eminus  bastis  uti :  evelli  iussit  hastam :  lactare : 
contendere,  to  hurl,  Y. :  yersft  iuyencum  Ter^ 
fatigamus  hastft,  le.  use  as  a  goad,  Y. :  hastam  in 
fines  emittere  (as  a  declaration  of  war),  L.  —  A 
spear  set  up  as  the  sign  of  a  public  auction  (orig. 
of  booty  taKen  in  war):  p'raedae  partem  sub  hast^ 
vendidit,  L. :  hasta  posita,  cum  bona  Tenderet: 
hastft  positft  pro  aede :  emptio  ab  hasta :  oomiti 
bus  sub  hasta  Tcnditis,  L. :  qui  bastae  buius  gene 
ris  adsueverant,  i.  e.  to  a  public  bidding  for  con 
tracts,  L. :  ius  bastae,  of  auctions,  Ta. — A  littl 
spear  (an  ornament  in  the  hair):  recurra,  0.^ 
F i g.,plur. :  abiecit  hastas, i.e.  lost  courage. 

hastatna,  a<fj.  [  hasta  ],  armed  with  a  spear , 
currOs,  Cu. — Plur.  m,  as  eubet.,  the  hastati,  meoT' 
men,  first  line  of  a  Roman  army  in  order  of  battle, 
L. ;  consisting  of  ten  ordines  or  companies,  0.^^ 
Of  the  hastati,  of  the  first  line:  ordo,  the  tenth 
company,  L. :  cum  signifer  primi  hastati  (sc.  or- 
dints) :  signifer  secundi  hastati,  L. — ^As  subst.  m. 
(ellipt.  for  centurio  ordinis  hastati),  captain  of  a 
company  of  hastati :  Fulginius  ex  primo  bastato, 
late  first  centurion,  Cs. 

haatile,  is,  n.  [  hasta  ],  a  spear-shaft,  Javelin- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


han 


d68 


hedyohmm 


§kaft:  ferrum  ex  ha8tili,N.:  hastili  nizas:  telnm 
hAsUli  abiegDO,  L. — A  tpear^javtlin:  Bina  maDu 
crispans  bastilia,  V. :  Torquere  hastilia  lenta,  0. : 
curvatum,  lu. — k  piece  of  wood  like  a  shafts  hranck, 
pole^prop:  densa,  V. :  rasae  hastilia  TirgaeyV. 

1.  luiii  (au), inUrj.  (of  pain  or  grief),  Oh/  ah/ 
T. 

2.  han,  see  haud. 

hand  or  haut  (hao,  V.),  aciv.,  not,  not  at  all, 
Ay  no  means :  haud  sane  intellego,  quid,  etc. :  res 
haud  sane  difficiles :  haud  ita  iussi,  T. :  haud  sio 
decet,  T. :  aliter,  V. :  diu,  T. :  minus,  L.:  sed  haud 
facile  dixerim,  cur,  etc. :  diflBculter,  S. :  cito,  T. : 
Haud  temere  est  Tisum,  V. :  haut  dubie  victor,  S. : 
saepe,  S. :  secus,  L. :  homo  haud  inpurus,  T. :  me- 
diooris :  mirabile,  T. :  hie  se  ipsus  fallit,  baud  ego, 
T. :  haud  pol  me  quidem,  T. :  baud  muto  factum, 
T. :  ne  ille  haud  sdt,  quam,  etc,  T. :  tum  ille  haud 
dubitayit,  ete. :  hand  mora,  nautae  torquent,  with- 
out delay,  Y . 

hand  -  dnm,  adv.,  not  at  aU  ae  yet,  not  yet : 
cum  patria  favor  hauddum  exolevisset,  L. :  hlemps 
hauddum  exacta,  L. 

hand-qaaqnam  or  hand  quaquam,  bu  no 
meana  whatever,  not  at  all:  haud  quaquam  id  est 
difficile  Crasso:  mediocre:  par  gloria,  S.:  certa- 
mine  ambiguo,  L. :  dictis  violentia  Tumi  Fleoti- 
tur,  V. 

hanrlo,  hausi,  haustus  (p.  fid,  hausftms,  V.X 
Ire  [HA  VS-],  to  draw  vp,  dnxw  out,  draw :  hausta 
aqua  de  puteo :  palmis  hausta  duabus  aqua,  0. : 
aquam,  H. :  de  dolio  sibi  hauriendum  putet  ? — 
ProT. :  tu  quidem  de  faece  bauris,  i.  e.  draw  from 
the  dregi,  I  e.  take  the  woreL — To  €hrain,  drink  up, 
tpill,  ihed:  toUens  haustus  crater,  0. :  spumantem 
pateram,  Y. :  ad  meum  sanguinem  hauriendum 
adroiaTerunt :  cruorem,  0. :  hauriendus  aut  dan- 
dtts  est  sanguis,  L. :  alveus  baurit  aquas,  draws  tn, 
0. :  inimicus  et  hauserit  ensis  (L  e.  their  blood), 
Y. — To  tear  up,  pluck  out,  draw  out,  take,  swallow, 
devour,  consume,  exhaust :  terra  hausta,  0. :  pec- 
tora  ferro,  0. :  buic  gladio  latus,  Y. :  inguina  ictu, 
Lw :  latus  eius  gladio,  Cu. :  lumen,  plucii  out,  0. : 
cineres  haustos,  I  e.  scraped  up,  0. :  nausto  spargit 
me  puWere  paXmlB,  oathered,  0. :  sumptum  ex  ae- 
rario,  draw:  quos  (servos)  lacus  baurit,  eng^fs, 
Ta. :  ex  parvo  (aoervo)  tantundem,  etc.,  H. :  suspi- 
leX^,  fetching  a  deep  sigh,  0. — F  i  g.,  to  drink  in, 
take  eagerly,  seixe  upon,  tmbibe,  exhaust:  ooulis 
iffnem^eosf  on,  Y. :  auras,  Y. :  lucem,  enjoy  the 
Ught,  y. :  dicta  auribus,  0. :  oculis  gaudium,  L. : 
Pectore  ignes,  imbibes,  0. :  sol  orbem  Hauserat, 
L  e.  had  traversed  Y. :  Cum  baurit  Gorda  pavor, 
exhauatM,  Y.  —  7b  draw,  borrow,  take,  drink  in, 
derive:  ilia  ex  quo  fonte  hauriam:  eodem  fonte 
baurire  laudes  suas :  (legem)  ex  naturft  ipsi :  U- 
bertatem  aitieoa  hausit:  caUmitatef:  imde  kbo> 


ris  Plus  baurire  est,  H. :  sine  boo  animo  hauri,  be 
taken  to  heart,  Y. :  meram  libertateoi,  revel  tn,  L. : 
studium  philosopbiae,  Ta. 

1.  hauatua,  P.  of  baurio. 

2.  haaatQS,  Qs,  m.  [HAYS-],  a  drawing:  pu- 
tens  facili  diffunditur  haustu,  lu. :  aquae  haustus, 
the  right  of  drawing. — A  drinking,  swaUowing, 
drawing  in,  drink,  draught:  exiguis  baustibus 
bibi,  in  small  draughts,  0. :  haustu  sparsus  aqua- 
rum,  Y. :  aquae,  0. :  sanguinis,  i.  e.  stream,  0. : 
Esse  apibus  baustOs  America,  I  e.  breath,  Y. : 
peregrinae  barenae,  a  handful,  0. :  Pindarid  fon- 
tis  qui  non  expalluit  baustOs,  I  e.  to  imitate,  H. 

haut,  see  baud. 

(havao  or  avao^  — ,  — ,  fire),  imper,  hav«, 
bavStO  [1  AY-],  to  be  wtU,fare  well,  be  happy 
(only  in  salutation),  S.,  Ct 

hebdomaa,  adis,  /.,  =  ipio/tdc,  seven,  the 
seventh  day :  quarta  (critical  in  fever). 

hebenua  (ebe-),  l«/i  =l/3tyoc»  the  ebon-tree, 
0. — Ebony:  niger,  V. 

hebeOb  — ,  — ,  Sre  rhebes],  to  be  blunt,  be  duU: 
ferrum  nunc  hebet?  L — Fig.,  to  be  sluggish,  be 
inactive:  Sanguis  bebet,  Y. :  sensu,  0. :  viri,  Ta. 

hebea,  etis,  ac{f.  with  eomp.,  blunt,  dull:  teU 
bebetiora:  ictus,  0.:  ferrum,  lu. — DuU,  dim, 
faint:  aures  hebetiores:  color,  0. — Fig.,  dull, 
obtuse,  sluggish,  heavy,  doltish,  stupid:  senstU: 
homo :  memoria :  dolor :  exercitus,  S. :  ad  susti- 
nendum  laborem  miles, Ta.:  spondeus  bebetior: 
ingenio  bebeti  esse :  bebetiora  ingenia. 

heboBOO,  — ,  — ,  ere,  inch.  [  bebeo  ],  to  grow 
blunt,  become  dull,  lose  vigor,  faint :  mentis  ades 
bebesdt :  hebeecere  sidera,  Ta. :  bebesoere  et  Ian- 
guere  nolumus :  bebesoere  virtus,  regard  for  char- 
acter declined,  S. 

hebatd,  ftvl,  fttus,  ftre  [hebes],  to  make  blunt, 
dull,  blunt,  dim,  deaden,  weaken :  hastas,  L. :  fer- 
rum hostium,  L. :  visQs  tibi,  Y. :  sidera,  Ta. :  tau- 
rorum  flammas,  quench  the  fiery  breath,  0. :  alcui 
vistls,  Y. — Fig. :  Lethe  bebetans  pectora, stupefy- 
ing, 0. 

heoatombab  fis,/.,  =  Uarb/iP^,  a  saeriJSee  of 
a  hundred  oxen,  hecatomb,  lu. 

hedara  (ed-),  ae,  /.  [HED-I,  ivv,  ivy-vine  (sa- 
cred to  Bacchus,  used  m  garlands) :  alba,  V . : 
tabemacuU  protecta  bederft,  Cs. :  doctarum  hede- 
rae  praemia  frontlum,  H. :  victrix,  H. — Plur.,  tty- 
vines :  nexiles,  0.,  Y. 

hedeilger  (ed-X  gera>  gerum,  atfj,  [b6dera+ 
6ES-],  ivy-beartng :  Maenades,  Ot 

hederoana  (ed-X  aeff.  [bedera],yW7  o/^f 
antrum,  Pr. 

hMyohmin,  l,  fi., = r^^x/^ovs^,  a  fragr^ni  oM 
msMl,  cotmttie  balsam. 


Digitized  by 


Google 


hei 


364 


heri 


hei,  irUirJ.  (of  ^rief  or  fear),  4ihf  woe/  oh 
dear! :  Hei  milii !  V. 

heia  (eia),  irUerj.,  of  joy,  ha!  good!  see!  T. 
— Of  eagerne«8,  Jia!  itee!  quick!  V.,  H. 

Heliades,  urn,  /.,  =  'HXta^ec,  dauphiers  of 
Helios,  changed  into  poplars,  0. :  neraus  Heliadiim, 
i.  c.  poplar-grove^  0. ;  their  tears  became  amber, 
hence,  Heliadum  lacrimae,  i.  e.  amber^  0. :  capaces 
Heliadum  crustae,  i.  e.  of  amber ^  lu. 

helica,  ae,/.,  =  iXioj,  a  whorl. 

helleboniB,  see  elleborus. 

helluatlo  (helu-),  onis,  /.  [helluor],  a  gor- 
tnattdiiing,  gluttony. 

helluo  (heluo),  onis,  m.,  a  gormanduer^  glui- 
touy  squanderer,  T. :  patrimonl 

helluor  (heluorX  fttus,  &rt,  dep.  [helluo],  to 
gortnandiUy  devour :  cum  Graecis :  meo  periculo : 
tecum  simul  rei  p.  sanguine :  parum,  Ct 

helopa  (elopa),  opis,  m.,  =  ^Xotf/,  the  moord- 
fish:  pretio8U8,  0. 

helnatio,  heluo,  heluor,  see  hellu-. 

helvella,  ae,/.  dim,  [belvus,  yellow],  a  small 
potherb. 

Helvina,  ae,/.,  a  surtiame  of  Ceres^  lu. 

hem,  inttrj.  (of  surprise),  oho!  indeed!  well! 
wdlf  to  be  sure  !  hah  ! :  hem,  quid  ais,  scelus  ?  T. : 
Hudistin  ?  hem  Scelera,  T.,  C. 

hemerodromuB,  l,  m.,  =  rffupoSpofjioQ  (all-day 
runner),  a  courier,  L. — Plur. :  hemerodromoe,  N. 

hemloycUum,  I,  n.,  =  rifiiKviekiov^  a  semicircle, 
semicircular  recess^  with  seats. 

hendecasyllabi,  Orum,  m.,  =  ivdiKaovWapoi, 
verses  of  eleven  syllables^  Ct 

hepteris,  is,/.,  =jirrq^Ct  o  g<'dley  with  seven 
banks  of  oars^  L. 

(hera),  see  era. 

herba,  ae,  /.  [  1  FER-  ],  an  herb,  grass,  green 
blades,  herbage,  turf:  in  molli  consedimus  herba, 
v.:  abicere  se  in  herba :  fusus  per  herbam, 
V. :  corona  ex  asperis  herbis  :  herbas  omnis  con- 
diunt :  herbis  Vivis  et  urtic&,  H. :  (Fennis)  victui 
herba,  Ta. :  herbae  fortes,  0. :  salutares,  0. :  her- 
bis curare  volnus,  L. :  fallax  veneni,  a  poisonous 
plant,  v. :  graminis,  a  blade,  V. :  f  rumenti,  young 
shoots,  V. — F  i  g. :  laus  velut  in  herb&  praecepta, 
\,  9.  gathered  too  aoon,  Ta.  —  Pro  v.:  adhuc  tua 
messis  in  herb&  est,  0. —  Weeds,  useless  plants: 
officiant  ne  frugibus  herbae,  V. :  sterilis,  Gu. 

herbeaoena,  ntis,  ac{j.  [herba],  appearing  in 
green  blades :  viriditas. 

herbidua,  adj.  [herba],  full  of  grass,  grassy : 
campus,  L. :  Epiros,  0. 


herbifer,  fere,  ferum,  adj.  [herba -HI  FER-], 
producing  grass,  grassy:  colles,  O. :  Acis,  0. 

herbigraduB,  a((/.  [herba +6RAD-],5r(nfi^  in 
t!ie  gi-ass  (of  the  snail),  C.  po6t. 

herbOBua,  a<ij.  [herba],  abounding  in  grass, 
grassy:  campus,  H. :  flumen,  with  grassy  banks, 
V, :  inoretum,  made  with  herbs,  0. 

herbula,  ae,  /,  dim.  [herba],  a  little  herb. 

hercisoo,  — ,  — ,  ere,  inch.  [cf.  herctum],  to  di- 
vide an  inheritance:  arbiter  lamiliae  herciscun- 
dae. 

hercle,  interj.  [contr.  for  hercule],  by  Hercvlmy 
eugfiredly,  indeed:  Puer  herclest,  T.,  0. 

herctum,  I,  n.  [*  hercio ;  of.  heres],  an  inher- 
itance,  patrimony:  herctum  ciere,  to  demand  a 
partition, 

heroule,  interj.  [voc.  of  Hercules],  by  Hercules^ 
assuredly,  indeed :  turn  hercule  confitear.  —  Often 
with  me:  vero  me  hercule  hoc  dicam. 

Herculea,  is  (rarely  1,  C,  Ta.),m.,  a  son  of 
Jupiter  and  Alcmena,  and  god  of  strength,  S.,  Cs., 
C,  v.,  H.,  0. — As  interj,,  by  Hercules!  assuredly, 
indeed:  valde  herculea  vobis  laborandum  est. — 
With  me:  ego  me  hercules  hac  sum  suspidone 
percussus. 

Herouleua,  adj.  of  Hercules,  Herculean:  ma- 
nus,  H. :  coronae  arbos,  i.  e.  the  poplar,  V. :  urbs, 
built  by  Herades,  0. 

here,  adv.  [for  hert],  yesterday,  C,  H.,  0. 

hereditariuB,  adj.  [hereditas],  of  an  inherit- 
ance, inherited,  hereditary:  omamenta:  cogno- 
men :  controversia. 

hereditas,  itis  (gen.  plur.  -tatum,  rarely  -ti- 
tium), /.  [heres],  heirship,  inheritance:  nobilitaa 
non  hereditate  relicta,  S. :  equum  hereditate  poa- 
eidere. — An  inheritance:  hereditatem  persequi, 
T. :  hereditates  mihi  negasti  venire :  hereditatem 
adire:  possessio  hereditatis:  de  hereditate  con- 
troversia, Cs. :  caducae  hereditates. — F  i  g.,  an  tn- 
Iieritance,  descent:  cupiditatum:  optuma  hereditas 
gloria  virtutis. 

heredium,  I,  n.  [heres],  an  hereditary  estate, 
N. 

heres,  edis,  m.  and/.  [HER-],  an  heir,  heiress : 
te  ipso  herede,  T. :  mulier  faoit  heredem  ex  deunoe 
Caecinara :  in  testamento  heredes  scripti,  Cs. : 
testamento  fecit  heredem  filiam:  ex  parte  dimi- 
di&:  cur  virgini  Vestali  sit  heres?:  repentinus: 
secundus,  next  heir  (if  the  first  should  die),  S. : 
possessio  heredum  secundorum :  tanti  certaminia 
(i.  e.  armorum  Achillis),  0.  —  A  successor,  after- 
growth :  gemino  cervix  herede  valentior  (of  the 
heads  of  the  Hydra),  0. — F  i  g.,  an  heir,  successor  : 
eius  (Academiae) :  rcgni,  L. :  laudis,  0. 

heri,  ad»,  [HES-],  yesterday:  quod  mihi  heri 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


herflis 


865 


bio 


'Lately, 


non  lioait :  heri  Tesperi ;  opp.  hodie,  0, 
a  thoTt  time  ago,  Ct,  Pr. 

(herilla),  see  erilis. 

heroiouo,  «(;.,  =  riprnKd^t  of  heroet,  heroic, 
mythieal:  tempora:  pereonae. 

heroine,  ae,/.  (ptw.  xnae,  Pr. ),  =  i)p4i»tvi7,  a 
dtmi-godden,  hieroitu,  Pr. 

herois,  idis  {dot.  plur.  hgrQisin,  0.^  /-t  =  np^Ut 
a  demUgodden^  heroine,  0. 

herds,  Cis,  aee.  da,  m.,  =  4p<tfCt  o  demi-god, 
hero:  beroum  casOs:  magnaDimi  heroes,  V. : 
Aeneas,  V. :  Laertius  heros,  i.  e.  WytetB,  0. — A 
hero,  iUuetriova  man :  noster  Cato :  cum  beroibus 
nostris  (1.  e.  Bnito  et  Cassio). 

her5a%  a^j.y  =  np^OQ,  of  a  hero,  heroic:  ver- 
sus, «pic.'  pes. 

(hems),  see  ems. 

Heraeria,  m,  /.  [  Hesperius ;  so.  terra  1,  the 
land  of  the  weet,  Italy,  V.,  H. :  ultima,  L  e.  ^tain, 
H. 

Hespezls,  idis,  /.,  =  'E<nr£plCt  of  evening,  of 
the  wett,  western,  V. — Flur,  as  m^t^  the  daughtere 
of  Heeperut,  guardian*  of  the  garden  with  golden 
<^Rpfof,C.,V.,0.,Iu. 

Hesperius,  adjj,,  of  ffespenu,  of  the  west,  west- 
em,  H.,  0. :  terra,  i.  e.  Italy,  V :  Latium,  V. 

Hesperus  or  -os,  I,  m.,  =*'Eonrcpoc,  the  even- 
ing ttar,0.,Y.,  0, 

hestemos,  atfj.  [  H£S-  ],  o/*  yesterday,  yester- 
day's: dies:  disputatio:  ius,  T. :  convivium,  L.: 
fercula,  H. :  laocbus  (i.  e.  vinum),  drunk  yesterday, 
y. :  Lar,  worshipped  yesterday,  V. 

hetaerioos,  $,  on, /*.,  =  iraipic^c,  of  comrades : 
equitum  ala  (in  the  Macedonian  army),  X. 

heu !  interj.,  of  grief  or  pain,  ohf  ahf  alas  ! : 
heu  nefas !  H. :  heu  me  miserum ! :  heu !  miser, 
0.:  Heu  me!  H. :  Heu!  heul  V. 

hens  I  inter/,,  calling  attention,  hot  hot  there  ! 
to  t  hark  t  holloa  t  Syre,  Syre,  inquam,  heus,  heus, 
Syre,  T. :  Heus,  etiam  mensas  consumimus  ?  Y. : 
heus  tu,  Rufio. 


Bter,  trt,  adj.,  =.  l^dfurpo^,  of  six  feet, 
hexameter:  versus. 

hexapylon,  I,  n.,  =  ilaxvXov,  a  gate  of  Syra- 
cuse with  six  passages,  L. 

hexerlSy  is,/.,  =  il^piyci  o  galley  with  six  banks 
of  oars,  L. 

Maspis,  see  iaspis. 

hiatus,  Os,  m.  [hio],  an  opening,  aperture,  deft : 
oris :  terrenus,  0. :  atris  inmanis  biatibus  Hydra, 
open  mouths,  V . :  personae  pallentis,  lu. :  repentini 
terramm  hiatOs :  fontis,  i.  e.  basin,  0. :  Quid  dig- 
nam  tsnto  hiatu?  I  e.  opening  (of  mouth ),  H. : 


Sophucleus,  lu. — An  eager  desire,  longing :  prae- 
mioruin,  Ta. — Of  language,  a  hiatus. 
hibema,  drum,  n. ;  see  hibemus. 

hibemaoula,  Orum,  n.  dim.  [  biberna  ],  tents 
for  winter '  quarters,  an  encampment  for  winter, 
winter  tents:  exercitu  in  hibernaculis  conposito, 
S. :  legionibus  in  hibernacula  deductis,  Cs. :  hiber- 
nacula  aedificari  coepta,  L. :  adversariorum,  N. 

hibemo,  &vl,  fttQrus,  ftre  [hibernus],  to  pass  the 
winter,  winter,  occupy  winter-quarters:  exercitum 
in  agrura  bibematum  duzit,  L. :  Pellae,  L. :  in 
sicoo  (naves),  L. :  quern  ad  modum  milites  hiber- 
nent :  ubi  sis  hibematurus» 

hlbemns,  adj.  [hiems],  of  winter,  wintry,  win- 
ter-: tempus  anni:  annus,  i.  e.  winter -time,  H. : 
ignis :  grando,  0. :  soles,  winter  sunshine,  0. : 
aequor,  H. :  pulvis,  i.  e.  a  dry  winter,  V. :  vergens 
in  occidentem  hibemum,  i.  e.  south-teest,  L. — Plur. 
n.  as  subst.  (sc.  castra),  winter-quarters:  legiones 
ex  hibernis  educit,  Cs. :  biberna  aedificavit,  L. : 
neque  frumenta  in  hibernis  erant,  winter-stores, 
Cs. :  dum  Tema  transierint  hibema,  L  e.  three 
winters,  V, 

hibisonm,  T,  n.,  =  IfiioKOQ,  the  marsh-mallow : 
gracilis,  V. :  viridis,  V. 

hibrlda,  see  hybrids. 

1.  hio  or  hio,/.  haec,  n.  h5c  or  hoc  (old,  b5ce, 
T.),gen.  hQius  (old,  hQiusce,  T.,  C.),plur.  hi  (hisce, 
T.),  /  hae  (old,  haec,  T.,  V.),  n.  haec,  aen.  bSrum 
(horunc,  T. — With  the  enclitic  ne,  usu.  hicine ;  i.  e. 
•  hice-ne),  pron.  dem. — Of  that  which  is  at  hand ; 
in  space,  this  .  . .  here,  this .-  hae  fores,  T. :  hie 
locus :  Quincti  huius  frater,  of  my  client :  hie  pa- 
ries, H. :  quis  homo  hie  est  ?  *H. — As  subst. :  quid 
hie  faciet,  T. :  pro  his  dicere :  huius  non  faciam, 
sha'nH  care  that,  T. — I  n  t  i  m  e,  this,  the  present, 
the  current,  the  actual:  hie  dies,  T. :  tertium  iam 
hunc  annum  regnans,  Cs. :  ad  hoc  tempus,  till 
now,  S. :  hae  quae  me  premunt  aerumnae,  S. :  Hie 
tertius  December,  H. :  hi  ignavissumi  homines,  of 
the  present  day,  S. — As  suhst. :  haec  vituperare, 
the  present  time :  si  hoc  non  f  uga  est,  what  we  are 
doing,  L. — Of  that  which  has  just  been  described 
or  named,  this :  quae  haec  est  fabula  ?  T. :  hoc 
negotium,  S. :  his  de  causis:  haec  edicta:  haec 
quae  scripsi,  S. :  hoc  timore  adductus  (i.  e.  huius 
rei  timore),  Cs. — As  suhst. :  hoc  agam,  will  make 
it  my  business,  T. :  id  egit  Sestius,  did  so :  pluris 
Hoc  mihi  eris,  so  much,  H. :  Nil  me  paeniteat  hu- 
ius patris,  such,  H. :  laudabit  haec  Illius  formam, 
tu  huius  contra,  p/  the  latter,  T. :  in  his  undis  iac- 
tari:  Occupat  hie  collem,  cumbA  sedet  alter,  0. — 
Of  the  principal  subject  of  thought :  tibi  nuptiae 
haec  sunt  Cordi,  T. :  quidquid  huius  feci,  have 
done  in  this  affair,  T. — In  antithesis,  of  the  prin- 
cipal, though  not  last-named  subject,  the  former, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Me  d 

thsone:  et  mittentibus  et  missis  Ueta,  nam  et  illis 
.  .  .  et  hi  (u  e.  mittentes),  L. :  Mullum  .  .  .  lupos 
. . .  illis  (lupis) ...  his  (raullis),  H. — Of  that  which 
is  about  to  be  described  or  named,  this^  the  follow- 
wig^  the  one :  hoc  quod  sum  dicturus :  si  haec  con- 
dicio  consulatQs  data  est,  ut,  etc. :  documenta  haec 
kbeo,  quod,  etc.,  S. :  Regibus  hie  mos  est,  ubi, 
jtc,  H. :  his  verbis  epistulam  misisse,  N.  —  As 
tubttt. :  haec  facere,  ut  habeas,  etc,  T. :  Quanto 
melius  hie  qui,  etc.,  H. :  hoc  modo  locutum,  S. : 
hoc  facilius,  quod,  etc.,  Cs. — In  antithesis :  orator, 
Don  ille  volgaris,  sed  hie  excel  lens,  etc ;  cf.  lauda- 
tur  ab  his,  culpatur  ab  illis,  tome  .  .  .  others^  H. : 
Hie  atque  ille,  one  and  another^  H. :  hie  .  .  .  hie, 
one  .  .  .  another,  H. :  Carmina  oompono,  hie  ele- 
gos,  another^  11. — £  s  p.,  this  man^  mytdf:  Hunc 
hominem  tradere,  H. :  boo  latus  (i.  e.  meum),  H. 
— With  gen. :  mi  hoc  negoti  dedere,  ut,  etc.  (i.  e. 
hoc  negotium),  T. :  capit  hoc  consili :  hoc  tamen 
boni  est,  <o  mttch  of  pood:  hoc  commodi  est,  quod, 
etc.,  there  is  this  comfort.  —  With  impers,  verb : 
Luciscit  hoc  iam,  lo  !  how  it  grows  light  I  T. — In 
the  phrase,  hoc  est,  that  is^  that  is  to  say^  namely^ 
J  mean :  id  Fannius  societati,  hoc  est  Roscio,  de- 
bebat :  ad  nobilitatem,  hoc  est,  ad  suos  transisse. 
— In  the  phrase,  hoc  erat,  quod  .  .  .  ?  was  it  for 
this  that .  .  .  /  .*  Hoc  erat  quod  me  per  tela  Eripis, 
ut?  etc,V. 

2.  hio  (with  the  enclitic  ne,  written  hldne  or 
hicin),  <idv. ,  in  this  place^  here :  ego  hie  adsum,  T. : 
non  modo  hie,  ubi  .  .  .  sed  ubicumque,  etc. :  hie 
dux,  hie  exercitus ;  i.  e.  before  us  are,  Ta. :  Hie  ubi 
Deucalion  adhaesit,  etc.,  0. :  hie  plus  malist,  quam 
illic  boni,  T. :  Hie  segetes,  illic  veniunt  felicius 
uvae,  V. :  hie  viciniae,  T. :  hicin  libertatem  aiunt 
esse  aequam  omnibus  y  is  U  here  that,  etc.,  T. — In 
this  affair,  on  this  oceoMon,  in  this  particular,  here- 
in, here:  nil  pudent  hie,  Ubi  opust ;  illic,  etc,  T. : 
hie,  quantum  in  bello  fortuna  possit,  cognosci  po- 
tuit,  Cs. :  hie  miramur,  hunc  hominem  tantum  ex- 
cellere  ceteris?:  hie  iam  plura  non  dicam. — Of 
time,  now,  here,  then,  next,  hereupon,  at  this  time,  at 
thisjun^ure:  hie  reddes  omnia,  T»:  hie  cum  uter- 
que  me  intueretur:  Hie  regina  grarem  poposcit 
pateram,  Y. :  hie  Laelius  (inquit). 

(hioe,  haece,  hooe),  older  form  of  hie,  haec, 
hoc. 

1.  hiclne,  see  1  hie.     2.  hioine,  see  2  hie 

hiemalis,  e,  adj.  [  hiems  ],  of  winter,  wintry  : 
hicmali  tempore :  vis :  nimbi,  0. 

Memo,  &vl,  atQrus,  are  [hiems],  to  winter,  pass 
the  winter,  keep  tointer-quarters :  quot  annis :  me- 
diis  in  undis,  H. :  in  Andibus,  take  up  quarters  for 
the  winter,  Gs. :  legionem  hiemandi  causft  conlo- 
care,  Cs. :  scire  ubi  sis  hiematurus. — To  be  wintry, 
be  frozen,  be  stormy:  hiemantibus  aquis,  S. :  hie- 
mat  mare,  storms,  H. 


M(  hino 

hiems  (hiemps),  emia,/.  [of.  xcM^^]*  ^  ^^^ 
ter,  winter  time,  rainy  season :  hieme  summi,  in 
the  depth  of  winter :  gravissimft  hieme,  Cs. :  acris, 
H. :  hiems  appropinquabat,  Cs. :  hieme  confectft, 
Cs. :  Stridebat  hiems,  lu. :  monUs  hieme  et  aestate 
peragrantes,  Le.in  all  seasons :  Sol  Nondum  hie- 
mem  contingit  equis,  V. :  vim  f  rigorum  hiemum- 
que  excipere :  Est  ul^i  plus  tepeant  hiemes  ?  H. : 
maturae  hiemes,  Cs. :  post  certas  hiemes,  H. : 
multas  hiemes  ridit,  lu. — 7^  god  of  storms,  win- 
ter: maotavit  Hiemi  pecudem,  V. :  glacialis,  0. — 
Stormy  weather,  storm,  tempest :  hiemi  navigatio- 
nem  subicere,  Cs. :  maritunos  cursQs  praecludebat 
hierais  magnitude :  navem  ex  hieme  servat,  N. : 
imber  Noctem  hiememque  ferens,  Y. :  Eois  into- 
nata  fluctibus,  H. — Fig.,  cold,  frost:  letalis  in 
pectora  venit,  a  deadly  chill,  0. :  Pessima  mutati 
coepit  amoris  hiems,  aUd,  0. 

hilare,  adv.  with  comp.  [  hilanis  1,  <^ieerfiiUy, 
gayly^  joyfully,  merrUy:  sumamus  diem,  T. :  res 
severas  tractare :  hiUrius  loqui. 

hilazla»  e,  a(fj.,  =  tXofxSc,  cheerful,  of  good 
cheer,  livdy,  gay,  blithe,  mtrry,  jocunJd,  joyful: 
Oderunt  hilarem  tristes,  H. :  voltus :  dies,  lu. : 
umbrae,  lu. 

hilarltaa,  atis,  /.  [hilarisj,  cheerfulness,  gavety, 
joyousness,  merriment,  hilartty :  hilaritatem  illam 
amisi :  hilaritatis  plenum  iudicium :  in  Laelio. 

hilaro,  avi,  atus,  ftre  [hilarus],  to  make  cheer- 
ful, cheer,  gladden,  exhilarate:  Fericlis  suavitate 
hilaratae  Athenae :  animum,  Ct :  Hos  ubi  tua  vox 
hilaraverit,  0. 

]lilanllal^  a(fj.  dim.  [hilaris],  cheerful,  eon^ 
tented. 

hilarcui,  a^f.  with  comp.,  cheerful,  gay,  merry, 
blithe,  jocund,  joyful :  Hilarum  f ac  te,  cheer  up, 
T. :  conyivae :  voltus :  Saturnalia :  malto  hilarior, 
T. :  hilariores  oculi. 

hiilae,  irum,/  dim.  fhira ;  HAR-],  a  kind  of 
sausage,  smoked  sausage,  a. 

Hilotae  (Ho-),  arum,  m.,  =  E/Xwrm,  the  bond*- 
men  of  the  Spartans,  Helots,  N.,  L. 

lulum,  I,  n.,  a  shred,  trifie  (only  with  a  nega- 
tive) :  neque  proficit  hilum,  a  whit,  Lucil.  ap.  C. 

hino,  adv.,  from  this  place,  hence:  quae  (via) 
est  hinc  in  Indiam  :  bine  Roma  venire :  Illam  hinc 
civem  esse  aiunt,  T. — With  iam,  from  this  point 
onward,  henceforth :  maiora  iam  hinc  bella  dicen- 
tur,  L. :  iam  hinc  populi  R.  res  gestas  peragam, 
L. — In  antithesis  to  hinc  or  Uline,  on  one  side  .  .  . 
on  the  other  ^  here  .  .  .  there,  on  this  side  .  .  .  on 
that :  hinc  fides,  ilUne  f raudatio,  etc. :  pudor  est, 
qui  suadeat  illinc ;  Hinc  dissuadet  amor,  0. :  hinc 
atque  illinc  volneribus  aoceptis,  on  each  side,  L. : 
hino  patres,  hinc  viros  orantis,  L. :  Hino  atque 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


liinnitiiB 


867 


hodie 


hinc  rapes  minantur,  an  either  tide^  Y.—F^rom  this 
•ource^/rom  this  cause,  hence,  on  this  account :  hinc 
sicae,  hinc  falsa  testaroenta  nascuntur :  Hinc  ilfae 
lacramae !  thafa  tohaVs  the  matter  !  VL. :  Sed  eccum 
Syrum  .  .  . !  hinc  8cibo,/rom  Aim,  T. :  Hinc  canere 
incipiam  (i.  e.  ex  his),  wUl  take  my  theme,  V. — Next, 
afterwards:  hinc  in  urbera  digressus,  Ta. 

hinnitufl^  us,  m.  [hinnio],  a  neighing  :  exaudi- 
Tit  hinnitum :  acutus,  Y. :  tollit  hinnitum  equa, 
H.— i^wr.,  0. 

hinnnleus,  I,  nk  [humus],  a  young  stag,  young 
roebuck,  H.,  Pr. 

Mo,  ftvl,  atus,  ire  [  HI-  ],  to  open,  stand  open, 
aape :  (calor)  Venas  adstringit  hiantis,  V. :  concha 
hians:  flos  hiat  pratis,  Pr. :  hianti  ore,  Cu. — To 
open  the  mouth,  gape,  yawn :  inceptus  clamor  f ru- 
stratur  hiantis,  V. :  leo  inmane  hians,  V. :  lupus 
hie  Captus  hiet,  H.  —  F  i  g.,  of  speech,  to  leave  a 
hiatus,  be  loosely  contiected:  qui  (poetae)  saepe 
hiabant :  concursus  hiantes :  hiantia  loqui :  hians 
compositio,  Ta.  —  To  gape  with  wonder,  be  eager, 
long,  be  amazed:  utrum  ea  (domus)  patere  an  hiare 
ac  poscere  aliquid  videtur  ? :  corvum  deludet  hian- 
tem,  i.  e.  the  legacy -hunter,  H. :  ad  magnitudinera 
praemiorum,  Ta. :  carmen  hiare  lyrll,  breathe,  Pr. 

hippagog^  ace.  as,/.,  =  ttrwayiayoi,  vessdsfor 
carrying  horses,  cavalry-transports,  L. 

hippocentanrufl^  I,  m.,  z^iiriroKkvTavpoQ,  a 
fabuUms  creature,  half  horse  and  half  man,  hippo- 
centaur. 

hippomanea^  is,  n.,  =  linro^avsc*  a  humor 
from  a  mare,  used  as  a  drug  to  excite  passion,  V., 
Tb.,  Pr. — A  membrane  on  the  forehead  of  a  foal, 
used  in  love-potions,  V.,  lu. 

hippotozotae,  ftrum,  m.,  =  linroroKSratj 
mounted  archers,  Cs. 

hippums,  I,  m.,  ='iinrovpoc,  a Jish {unknown), 
0. 

hiroinus,  adj,  [hircus],  of  a  goat:  folles,  i.  e. 
of  goat* s  leather,  H. 

hirons,  I,  m.,  a  he-goat,  buck:  Igvis,  H. — As  a 
prize  for  tragic  poetry :  yilis,  H. — P  r  o  v. :  mul- 
gere  hircos,  V.  —  In  allusion  to  its  rank  smell : 
cubet  hircus  In  alis,  H. :  olet  Gargonius  hircum,  H. 

hirsntna*  adj.  with  comp.  [cf.  hirtus],  rough, 
shaggy,  bristly,  prickly,  hirsute:  (animantium) 
aliae  spinis  hirsutae:  crista  equina,  V.:  Hiems 
canos  hirsuta  capillos,  0. :  saetis  leonis  Vellera, 
0.  —  Fig.,  rude,  unpolished:  nihil  est  hirsutius 
\\\h  (annalibus),  0. 

hiitna,  adj.  [HORS-],  roughs  hairy,  shaggy: 
aures,  V. :  tunica,  N. :  setae  in  corpore,  0. :  capel- 
kc,  O.— F  i  g.,  rude,  unpolished :  Ingenium,  H. 

hlrado,  inis,  /.  [HER-],  a  leech,  blood-sucker  : 
plena  cruoris,  H. — F  i  g. :  aerari. 


lu. 


hinindo,  inis,/.  [HER-],  a  swallow,  V.,  H.,  0., 

lUBoe,  lUBolne,  see  1  hie. 

hiBCO,  — ,  — ,  ere,  inch,  [  hio  ],  to  open,  gaps, 
yawn:  tellus,  ait,  hisce,  0.—  7b  open  the  mouth, 
mutter,  murmur,  make  a  sound,  say  a  word:  aut 
omnino  hiscere  audebis?:  adver^us  dictatoriam 
▼im,  L. :  quotiens  sioit  hiscere  fluctus,  Nominat 
Alcyonen,  0. :  raris  vocibus,  V. ;  alqd,  lu. :  reges 
et  regum  facta,  Pr. 

hispidOfl,  ac{;.,  rough,  shaggy,  hairy,  bristly, 
prickly:  facies,  H.:  sus,  Ph.:  agri,  i.  cfoid  with 
rain,  H. 

biatoria,  ae,/,  =zUrropia^  a  narrative  of  past 
events,  history:  historia  testis  temporum:  histo- 
riamscribere:  belli:  illorum  temporum, S. :  Roraa- 
na :  quidquid  Oraecia  mendax  Audet  in  historic, 
lu.^  ementiri  in  historiis :  pedestribus  Dices  his- 
toriis  proelia  Oaesaris,  H. — A  narrative,  account, 
report :  alqd  histori&  dignum :  peccare  dooentes 
historiae,  E.—A  theme  of  story:  nobilis,  Pr. 

bistorious,  adj.,  =l<TrofM«6c,  of  history,  his- 
torical :  genus :  sermo :  fides,  0. :  homines,  versed 
in  history. — ^As  subst.  m.,  a  writer  of  history,  his- 
torian: oratores  et  historici:  Pelopidas,  magis 
historicis  quam  volgo  notus,  N. 

hiatrio,  onis,  m.,  a  stage-player,  actor .-  neque 
histrioni,  ut  placeat,  peragenda  fabula  est:  neque 
histrionem  uUum  habeo,  keep,  S. :  pessimus :  Quod 
non  dant  proccres  dabit  histrio,  lu. 

hiatxlonaliSt  ©i  adj-  [histrio],  of  actors:  modi, 
Ta. :  8tudium,/or  a<T/or«,  Ta. :  favor,  Ta. 

hiuloe,  adv,  fhiulcus],  of  speech,  in  a  gaping 
manner,  with  a  frequent  hiatus :  loqui. 

hiuloo,  — ,  — ,  &re  [hiulcus],  to  cause  to  gape, 
open  in  chinks  :  agros,  Ct. 

hiulcna^  adj.  [hio],  gaping,  split,  deft,  opened, 
open:  siti  arva,  V.—F  i  g.,  of  speech,  gaping,  not 
well  connected,  forming  an  hiatus :  eoram  (verbo- 
rom)  concursus:  voces. 

1.  hoc  or  hoc,  see  1  hie. 

2.  hoc,  adv.  [old  dat.  (for  hoice),  abl.  and  <icc. 
of  hie].  — Da/,  use,  hither,  to  this  place  (old  for 
hac] :  hoc  advenire,  T. :  5oc  descendit,  V.— ^6/. 
use,  with  a  comparative,  by  this,  by  so  much :  hoc 
Laus  illi  debetur  maior,  H. :  hoc  audio  libentius, 
quo  saepius :  plaga  hoc  gravior :  quod  hoc  mira- 
bilius  debet  videri,  quia,  etc. :  hoc  magis  properare, 
ut,  etc.,  Cs. — Ace.  use,  as  to  this,  on  this  accoimt, 
for  this  reason:  Hoc  nutritor  olivam,  V  :  Non 
tuus  hoc  capiet  venter  plus  ac  mens,  H. 

hodie,  adv.  [♦ho  (i.  e.  hoc) + die],  to-day:  ne- 
gat  hodie:  eras  mane  putat:  hodie  mane,  this 
morning :  Nonae  sunt  hodie  Sextiles :  hodie  trice- 
sima  sabbata,  H. :  faciam  hodie,  ut,  etc.,  Cs. — To- 


Digitized  by 


Google 


hodlemuB 


868 


lumMtiui 


day^  at  the  present  day^  at  this  tinUy  notOy  in  these 
times:  qu&  (seiitentift)  hodie  usus  es,  to  this  day: 
rem  p.  hodie  teneremua  ? :  ut  est  hodie,  lu. — With 
•que,  and  stilly  and  to  this  day :  hoc  f acere  coepe- 
runt  hodieque  faciunt.  —  With  etiam  or  quogttey 
even  to  this  day,  even  now  :  leges  quibus  hodie 
quoque  utuntur:  ei  studio  etiam  hodie  praesunt: 
hodieque  for  hodie  quoque  (late),  Ta.  —  To-day, 
now,  at  once,  immediately :  hodie  itura,  on  the  point 
of  going,  T. :  Non  dices  hodie,  quorsum  ?  etc.,  wiU 
you  he  all  day  coming  to  the  point  /  H. :  si  hodie 
po8tulem,etc. — With  nvmquam,  never  in  the  world, 
never  at  all:  numquamue  hodie  concedes  mihi? 
T. :  Dumquam  omnes  hodie  moriemur  inulti,  Y. 

hodlemus,  adj.  [hodie],  of  this  dav,  to-day's: 
edictum :  summa,  H. — With  dies,  this  day,  to-^ay: 
hodierno  die  maue :  ante  hodiemum  diem. 

(hoedus,  hoeduluB),  see  haed-. 

holuB  (olus),  eris,  n.,  kitchen  herbs,  vegetables, 
cabbage,  turnips,  greens :  rarum  in  dumis,  V. :  do* 
nee  Decoqueretur  holus,  H. :  prandere,  H.,  0. 

holtuictilam,  l,  n.  dim.  [holus],  a  small  herb, 
little  cabbage,  C. :  Uncta  holuscula  lardo,  H.,  lu. 

homioida,  ae,  m.  [homo +2  SAC-],  a  man- 
slayer,  homicide,  murderer:  homicidaene,  an  vin- 
dices  libertatis,  C,  lu. — Poet.,  of  Hector,  slayer 
of  men,  H. 

homioidimn,  I,  n.  [  homicida  ],  manslattghter, 
homicide,  murder,  Ta. 

hom5,  inis,  m.  and/.,  a  human  being,  man, per- 
son :  Monstrum  hominis,  T. :  grandior,  T. :  doc- 
trina  eruditus :  hominum  homo  stultissime,  T. : 
genus  hominum :  more  hominum  erenit,  ut,  etc., 
as  usual,  T. :  homo'st  Perpaucorum  hominum, 
associates,  T. :  cum  inter  homines  esset,  was  alive : 
qui  numquam  inter  homines  fuerit,  aato  the  world: 
neo  vox  hominem  sonat,  i.  e.  mortal,  V. :  ut  earn 
nemo  hominem  appellare  possit:  Quae  (lo)  bos 
ex  homine  est,  0. :  die  ipsa,  *  homo  sum,*  lu. — 
Collect.,  man,  the  human  race,  mankind:  qu&  baud 
scio  ad  quidquam  melius  sit  homini  datum. — 
P 1  e  o  n  a  s  t.,  in  addresses :  nisi  caves  tu  homo,  etc, 
fellow,  T. :  tu  homo  adigis  me  ad  insaniam,  T. — 
In  apposition:  filius  homo  adulescens, T.:  servom 
hominem,  T. :  oculi  hominis  histrionis. — P  r  o  v. : 
Quot  homines,  tot  sententiae,  many  men,  many 
minds,  T. :  Homo  sum ;  humani  nil  a  me  alienum 
puto,  T. — A  man,  reasonable  creature,  lord  of  crea- 
tion :  si  homo  esset,  eum  potius  legeret :  nox  te 
expolivit  hominemque  reddidit :  homines  visi  su- 
mus :  si  esses  homo,  if  you  had  a  man's  sense,  T. : 
nihil  hominis  esse,  nothing  of  a  man. — A  man, 
servant:  homo  P.  Quincti,  Quintus^s  man, — Plur., 
foot-soldiers,  infantry  (opp.  cavalry):  homines 
equitesque,  Cs.  —  Hur.,  bodies,  corpses :  cumulos 
hominum  urebant,  L. — 77u  man,  fellow,  creature. 


he,  this  one  (colloq.  for  a  pron,  dem.) :  ibl 
coepit  me  obsecrare,  Ut,  eta,  T. :  itast  homo,  T. : 
vehas  hominis  incidere :  persuasit  homini,  N. 

homullus,  I,  m.  dim.  [homo],  a  little  man, 
manikin, 

homimolo,  5nis,  m.  dim.  [homo],  a  little  man, 
dwarf,  manikin :  Ego  homuncio  hoc  non  faoerem? 
T. :  hie  (opp.  deus) :  similis  dis,  lu. 

homimoTilaB,  I,  m.  tUm.  [homo],  a  little  man, 
manikin :  unus  e  multis. 

honestas,  fttis,/.  Phonos],  Aonor  received  from 
others,  repute,  eonsiaeration,  honor,  reputation, 
character,  respectability,  credit:  adipisoendaeque 
honestatis  caus& :  honestate  spoliatus :  aliena,  L. : 
honestatem  omnem  amittere,  respee^:  honestatibus 
alqm  privare  (i.  e.  honoribus). — Fhir.,  honoreMe 
men,  men  of  standing:  causa,  in  qua  omnes  ho- 
nestates  civitatis  una  oonsentiunt.  —  Of  things, 
beauty, grace, merit:  testudinis:  in  rebus. — Fig., 
uprightness,  honor,  honesty,  probity,  integrity,  vtr- 
tue,  character :  propter  se  expetenda. 

honeste,  <idv.  with  comp.  and  sup.  [honestus], 
decently,  becomingly,  properly,  creditably,  virtuouS" 
ly:  vivere,T. :  unde  Mundior  exiretvix  libertinus 
honeste,  H. :  ne  non  procumbat  honeste,  Respicit, 
0. :  quae  fiunt  honestissime :  cam  possit  honestios 
tremere,  lu. :  fastigium  honeste  rergit  in  tectam, 
etc :  geniti,  i.  e.  nobly,  L. 

honesto,  avi,  atus,  ire  [honeetos]),  to  honor, 
dignify,  decorate,  adorn,  grace,  embeUtsh:  honore 
honestati,  S. :  quanti  (laude)  me :  ad  eum  hone- 
standum :  si  uno  basilicae  spatio  bonestamur,  are 
escorted  with  honor :  anna  (oorpos)  honestabant, 
L. :  domino  domus  honestanda  est 

honestum,  l,  n.  [honestas],  honetty,  integrity, 
virtue:  facies  honesti:  qui  turpe  seoemis  hone- 
stum,  H. :  neo  si  quid  honesti  est,  lactal,  beauh^, 
H. :  legens  honesta,  i.  e.  select  in  his  associates,  K, 

honestas,  a<(/.  with  eon^.  and  «i^  [  bones  1, 
recorded  with  honor,  respected^  honored,  of  hiak  % 
birth,  distinguished,  honorable,  respectable,  noble: 
is  mihi  videtur,  etc:  imago,  L. :  cum  honesto 
aliquo  homine:  loco  natus  honesto, o/aoo(f/am- 
ily,  €s. :  eques  in  primis,  eminent :  milites  hone- 
stissimi  sui  generis,  Cs. :  quia  deus  auctor  culpas 
honestior  erat,  L. :  dies  honestissimus  nobis:  om- 
nium honestarum  rerum  egens,  befitting  his  rank, 
S. — As  subst.  m. :  turpis  honesto  (confusus),  H. — 
Noble, fine,  handsome,  beautiful:  fades,  T.:  form! 
praeter  cetera?,  T. :  caput,  V.  —  F  i  g.,  deserving 
honor,  honorable,  respectable,  creditable,  worthy, 
decent,  proper,  becoming :  ut  (civium  vita)  virtute 
honesta  sit:  postulatio:  praescriptio,  Cs. :  certatio: 
homines  honestissimi :  censor,  conedenOous^  H.: 
soror,  chaste,  H. :  mors,  Ta. :  honestius  est  labo- 
rare,  quam,  etc. :  neque  quicquam  nisi  honestum 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


honor 


809 


honrendus 


poBtnlare:  fendnis  lugere  honeetum  e8t,Ta. :  mo- 
res honestoB  tradere,  lu. 

honor,  see  honos. 

honorabilis,  e,  cuij.  [honoro],  that  procures 
honoTy  ettimabUf  hanoralJe. 

hondraritui,  o^/.  [honoT],/ar  the  sake  of  honor ^ 
honwrary :  f rumentum :  arbiter,  i.  e.  chosen  by  the 
parties  :  arbiiria  (opp.  iudicia  legitima). 

honorate,  adv,  [honoro],  honorably^  Ta. 

1.  hondritoB,  atifj,  with  eomp,  and  sup,  [P.  of 
honoro],  honored,  respected,  honorabUy  remectabU^ 
d^inguished:  imago,  L.:  viri:  Achilles,  H.:  prae- 
fectura :  ros,  granted  as  a  mark  of  honor ^  O. :  apud 
me  hoooratior :  spes  honoratioria  militiae,  L. :  ho- 
noratissimae  imaginis  vir,  L. :  honoratissimum  ad- 
sens&s  genus,  Ta. — Honored  by  a  public  offlce^JUl- 
inff  a  post  of  honor,  honorable,  respectable :  praetor, 
0. :  consul  honoratus  vir,  0. :  comae,  i,e.ofa  high 
magistrate,  0. :  senes,  Ta.  —  Conferring  horwr : 
honoratissimum  decretum,  L. 

2.  honoritns,  P.  of  honoro. 
honorlfice,  adv,  with  comp.  hondrificentius  and 

sup,  hondrificentissime  [  honorificua  ],  honorably, 
with  honor,  with  respect :  respondere  alicui :  con- 
surgitur:  nihil  in  se  honorifice  factum,  that  no 
honors  had  been  shown  him,  L.:  honorificentius 
tractari :  aliquem  honorificentissime  appellare. 

honorlfioua,  ac{j,  with  comp.  -ficentior,  and  sup, 
•fioentissimus  [honos +2  F AC-],  that  does  honor, 
honorable :  senatQs  consulta  in  eos,  Os. :  mentio 
de  me :  honorificentlssima  decreta  (senatQs) :  ho- 
norificentius est,  N. 

honoro,  ftvl,  itus,  ire  [honos],  to  honor,  respect, 
adorn,  ornament,  embMish,  decorate :  mortem  luo- 
tu:  honorandi  potestas:  Amphiaraum  aic:  ali- 
qaos  sellis  curulibus,  L. :  diem,  to  celebrate,  L. : 
qaem  (diem)  honoratum  habebo,  in  honor,  V. 

hondruflk  acU.  [honos],  conferring  ?ionor,  hon- 
orable: oratioyTa.:  honora  de  Germanico  disse- 
rebat,Ta. 

honoSi  or  honor,  oris,  m. — Of  persons,  honor, 
rmute,esteem,reputation,prai$e, distinction:  honos 
aUt  artis :  honore  auctus,  Os. :  suum  cuique  hono- 
rem  reddere:  summo  in  honore:  lovem  quanto 
honore  fuisse,  etc. :  Gentis,  glory,  V. :  pugnae, 
military  glory,  Y. :  Quem  multo  conpellat  honore, 
deference,  Y. :  magno  sunt  apud  eos  honore,  Os. : 
Snserrit  honori,  i.  e.  ambition,  H. :  honori  summo 
Miloni  f uit  qui,  etc. :  quod  apud  Numidas  honori 
dudtur,  S. :  Baccho  dicemus  honorem,  mtitM,  V. : 
mortalis  yitae,/am0  achieved  in,  V. :  Plena  hono- 
ram  munera,  H. — Of  things,  honor,  esteem,  value : 
phjsicae  tributus  idem  est  honos:  Quae  nunc 
sunt  in  honore  ▼ocabula,  are  approved,  H. — Pub- 
He  honor,  official  dignity,  office,  post,  preferment : 


indignus  illo  honore  (i.  e.  consulatu),  S. :  equites  in 
tribunicium  restituit  honorem,  Os. :  hie  honos  de- 
latus  ad  me,  L. :  ad  inperia  et  honores  niti,  S. : 
tempus  honoris,  the  term  of  office,  lu. :  hominibus 
novis  honores  mandare:  honores  dare  indignis, 
H. :  honoribus  ampliasimis  perfungi :  rapti  Ganj- 
medis,  i.  e.  office,  V.  —  In  the  phrases,  honoris 
causft,  out  of  respect,  to  show  honor :  quem  hono- 
ris causa  nomino:  honoris  cau8&  civitas  data,  L. : 
vestri  honoris  causA,  for  yotir  sake,  T. :  praefari 
honorem,  to  say  by  your  leave,  begin  with  an  apol- 
ogy :  honos  praefandus  est. — P  e  r  s  o  n.,  a  deity, 
worshipped  with  uncovered  head,  0.,  H.,  L. — A 
mark  of  honor,  honorary  gift,  reward,  acknowledg- 
ment, recompense,  fee:  ut  medico  honos  haberetur, 
fee:  geminum  pugnae  proponit  honorem, prize, 
V. :  nee  Telamon  sine  honore  recessit,  0. :  divom 
templis  indicit  honorem,  sacrifice,  Y. :  nulloe  aris 
adoleret  honores,  0. :  sepulturae :  mortis  honore 
carentes,  yWntfro/  rites,  V. — An  ornament,  decora- 
tion, grace,  charm,  beauty:  silvis  Aquilo  decussit 
honorem,  V. :  regius,  array,  V. :  laetos  oculis  ad- 
flarat  honores,  Y. :  copiaRuris  honorum  opulenta, 
H. — A  magistrate,  office-holder  :  summus,  lu. 

hora,  ae,/.,  =iipa,  an  hour  ^one  twelfth  of  the 
day  between  sunrise  and  sunset) :  Dum  haec  dicit, 
abiit  hora,  T. :  horam  aroplius  moliebantur :  ho- 
ram  durare,  H. :  in  hor&  saepe  ducentos  TersQs 
dictabat,  H. :  boras  tris  dicere :  quattuor  horarum 
spatium,  Os. :  hora  quota  est?  what  o'clock f  H. : 
nuntiare  quot  horas,  the  time  of  day,  lu. :  hora 
secunda  postridie:  post  horam  primam  noctis: 
clavum  mutare  in  horas,  every  hour,  H. :  in  diem 
et  horam,  i  e.  continually,  H. — P  r  o  v. :  in  horam 
vivere, /rom  hand  to  mouth. — Plur,,  a  horologe, 
dial,  dock :  moveri  yidemus  horas :  mittere  ad 
horas,  send  to  ask  the  time. — A  time,  time  of  year, 
season:  quamcumque  deus  tibi  fortunarerit  ho- 
ram, H. :  recte  vivendi,  H. :  orastina,  Y. :  vemi 
temporis,H.;  Oaniculae,Le.mMinimi?Mr,  H. :  Quae 
rapit  hora  diem,  i.  e.  time,  H.  —  Person.,  the 
Hours,  attendants  of  the  sun:  positae  spatiis  ae- 
qualibus,  0. :  Noz  Horis  acta,  Y. 

hordeum,  l,n,,  barley:  hordei  decumas  emere, 
0.,  L.,  Os.,  Ta.,  Y.,  O. 

homotinus,  ac{j.  [homus],  of  this  spring,  this 
yearns:  f rumentum. 

homus,  adj.  [ho-  (stem  of  hic)+vemus],  of 
this  spring,  this  year's:  vina,H.:  palea^H.:  agni,Pr. 

hdrologinm,  I,  n.,  =  u^po\6yiov,  a  dock,  horo- 
loge, sun-dial,  wcUer-dock. 

horrendum,  adv.  [horrendus],  dreadfuUy,fear- 
fully,  horribly :  stridens,  Y.:  intonet,  lu. 

horrendUfl^  adj,  \P.  of  horreo],  dreadful,  ter- 
rible, fearful,  horrible :  monstrum,  Y. :  silva,  L. : 
diluvies,  H. :  carmen,  L. :  adspectu,  H. :  res  relatu. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


borrens 


870 


bortor 


0.:  dfctu,  v.:  iuvenis  Parthis,  E. -^Wonderful, 
ttwfulf  venerable :  Sibylla,  V. :  Tectum  silvis,  V. 

horrens,  ends,  tufj,  [P.  of  horreo],  bristly^ 
shaggy t  rough  :  Tcrga  suum,  V. :  umbra,  V. 

horreo,  ul,  — ,  Sre  [HORS-],  to  stand  on  end^ 
stand  erect,  bristle^  be  rough:  ut  horreret  in  arris 
Carduus,  V. :  horrentibus  bastis,  V. :  rigidis  sae- 
tis,  0. :  squamis,  0. :  cautibus  horreDS  Caucasus, 
V. — To  ahakey  tremble^  shiver:  corpus  horret,  0. : 
horrens  servus,  lu.  —  To  tremble,  shudder,  quake, 
shudder  at,  tremble  at,  be  afraid  of,  dread:  totus 
horreo,  T. :  adrectis  auribus,  0. :  horrere  soleo, 
am  deeply  moved:  victoriam:  Ariovisti  orudelita- 
tero,  Cs. :  pauperiem,  H. :  aciem  ac  tela,  L. :  illam, 
quam,  etc.,  to  loathe,  lu. :  in  hunc  locum  progredi : 
horret  animus  referre,  L. :  quem  ad  modum  ac- 
cepturi  sitis:  eo  plus  horreo,  ne,  etc.,  L. —  To  be 
frighifuL,  be  terrible,  be  desolate:  terra  (opp.  flo- 
rere) :  umbra,  V. :  tempestas,  0. 

horreaoo,  horrul,  — ,  ere,  inch,  [horreo],  to  rise 
on  end,  stand  erect,  bristle  up,  grow  rough  .•  horrue- 
runt  comae,  0. :  segetes  horrescunt  fiabris,  Y.  : 
saetis,  0. —  To  begin  to  shake,  shudder,  tremble^  be 
terrified^  fear,  dread :  horresco  semper,  ubi,  etc., 
T. :  ferae  horrescunt :  visu  subito,  Y. :  procellas, 
H. :  morsds  futuros,  V. 

horreum,  \,  n.,  a  storehouse^  bam,  granary, 
magazine,  cellar :  clavis  horrei :  si  proprio  condi- 
dit  horreo,  Quicquid,  etc.,  H. :  lUius  inmensae  ru- 
perunt  horrea  messes,  V. :  deripere  horreo  am- 
phoram,  H. :  floribus  horrea  texent  (apes),  hives, 
V. :  mus  horrea  fecit,  V. 

honibilia,  e,  oc^'.  with  comp.  [horreo],  terrible, 
fearful,  dreadful,  horrible  :  rei  p.  pestis :  species, 
Cs. :  sonitus,  S. :  tempestas :  leonis  m&la,  H. :  hor- 
ribile  est  dicere,  horribilius,  etc  —  Astonishing^ 
amazing :  horribili  vigilantia  esse. 

horride,  adv.  with  comp.  [horridus],  roughly^ 
savagely,  severely,  sternly:  vlxit:  omamentis  uti 
horridius :  dicere,  laconically . 

horridulufl^  €ufj.  dim.  [horridus],  roughish, 
rugged,  rude.  —  Of  style :  tua  ilia  horridula  mihi 
visa  sunt :  orationes  Catonis. 

honidus,  ac(j.  with  comp.  [HORS-],  standing 
on  end,  rough,  shaggy,  bristly,  prickly :  barbula : 
caesaries,  0. :  Horridior  rusco,  V. :  densis  hastili- 
bus  horrida  myrtus,  V. — Rough,  rude,  crude,  rug- 
ged, wild,  savage  :  pecudis  iecur :  pastor,  0. .  Ace- 
stes  in  iaculis,  Y. :  Silrauus,  H. :  Sedes  Taenari, 
H. :  Hiemps  tremulo  venit  horrida  passu,  0. : 
luppiter  austris,  Y. :  stiria,  Y. :  fluctus,  H. —  Un- 
kempt, with  dishevelled  hair:  Capillus  passus,  ipsa 
horrida,  T. :  mater,  lu.  —  Fig.,  in  character  or 
manners,  rough,  rude,  blunt,  stem,  unpolished,  un- 
couth :  vitft,  oratione :  miles :  Fidens  inventus  hor- 
rida bracchiis,  H. :  gena,Y. :  horridus  irft  (Boreas), 


0. :  horridiora  verba :  numerus  Saturnius,  H. — 
Causing  tremor,  exciting  horror,  terrible, frightful^ 
horrid:  horridiores  aspectu,  Cs. :  acies,V. :  rirga 
(mortis),  H. :  iussa,  Y. 

horxifer,  fern,  ferum,  adj.  [horror +1  FER-], 
that  causes  trembling,  exciting  terror,  terrible,  dreai- 
ful,  horrible :  Aquilonis  stridor,  Att  ap.  C. :  Bo- 
reas, 0. :  aegis,  Y. 

horrifiod,  — ,  — ,  are  [horrificus],  to  ruffle, 
make  rough:  horrificans  Zephyrus,  Ct — To  strike 
terror,  appal:  Terribili  monitu,  Y. 

horrifious,  adj.  [horror +2  FAC-],  exciting  ter- 
ror, dreadful,  frightf id:  letum,  Y. 

horrisonus,  adj.  [horror +SON-l,rflioim<lt9i^ 
terribly:  fretum,  C.  po^t. :  fremitus,  V. 

horror,  oris,  m.  [HORS-],  a  shaking,  trembling, 
shudder,  chill:  tremulo  ramos  horrore  moveri,  0. : 
mihi  frigidus  horror  Membra  quatit,  Y. :  sine 
horrore  esse.  —  A  shaking,  shuddering,  quaking, 
trembling,  dread,  terror,  horror:  qui  me  horror 
perfudit ! :  me  luridus  occupat  horror,  0. :  armo- 
rum,  dread  dash,  Y. :  saevus,  Y.  —  F  i  g.,  dread, 
veneration,  religious  awe:  cum  perfusus  horrore 
venerabundus  adstitissem,  L. 

horsum,  adv.  [ho-  (for  hoc,  huc)+vor8um], 
hitherwards,  hither,  this  way  :  pergere,  T. 

hortamen,  inis,  n.  [hortor],  an  incitement,  en- 
couragement,  exhortation :  longum,  0. :  ad  omnia 
audenda,  L. — Plur.,  Ta. 

hortamentmn,  \,  n.[  hortor  ],  an  incitement, 
encouragement:  Romania  hortamento  esse,  S. — 
Plur,,  U 

hortatio,  5nis,/.  [hortor],  an  encouragement, 
exhorUUion:  mihi  grata:  clamor  permixtus  hor- 
tatione,  8. :  remigum,  L. 

hortator,  Oris,  m.  [hortor],  cm,  inciter,  encour- 
ager,  exhorter:  hortatore  non  egetis:  scelerum, 
Y. :  animorum,  0. 

(hortatas),  fls,  m.  [hortor],  incitement,  encour- 
agement,  exhortation :  vox  huius  hortatu  con  forma- 
ta:  suorum  omnium,  Cs. :  mutui  hortatQs  iuva^ 
bant,  Ta. :  solitis  hortatibus  agmen  instigant,  0. 

hortor,  itus,  &rT,  d^.freq.,  to  urge,  press,  incite, 
instigate,  encourage,  cheer,  €xhof*t:  hortandi  causa 
disserere,  S. :  hortante  Yercingetorige,  Cs. :  mili- 
tes,  S. :  equos,  0. :  alius  nlium  hortari,  S. :  eundem 
Yerbis,  quae,  etc.,  H. :  ad  laudem  milite$« :  paribus 
Messapum  in  proelia  dictis,  Y. :  in  amicitiam  inn- 
gendam,  L. :  de  Aufidiano  nomine  nihil  te:  Li- 
bonem  de  concilianda  pace,  Cs.:  Pompeium  ut 
fugiat :  vos  hortari  tantura  possum  ut,  eta : 
(Nervios)  ne  occasionem  dimittant,  Cs. :  alquos . . . 
ad  eum  diem  revertantur,  Cs. :  sin  tu  (quod  te 
iam  dudum  hortor)  exieris :  ^cem  amicitiamque, 
N.:  cam  legati  hortarenVsf  accipere  (munera), 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


hortnlus 


871 


hni 


N. :  sequi,  0. — Pro t.  :  hortari  currentem,  lo  tpur 
a  willing  horae. — F  i  g.,  to  impels  induce^  urge  :  do- 
lor animi  virum  hortabatur:  hortante  bbidine: 
(rei  p.  dignitas)  me  haec  relinquere  hortatur. 

hortulus,  I,  m.  dim.  [hortua],  a  UUU  garden^ 
Ct,  lu. :  hortuli,  garden-grcundM^  a  park, 

hortUB,  I,  m.  PHEB-l,  a  garden^  pUaaure-gar- 
den :  in  horto,  T.,  H. — frur.,  a  park  :  hortOB  pere- 
grare :  Epicuri,  in  which  Epicurw  taught :  magni 
Seneoae,  lu.  —  A  fruit  -garden,  kitchen -garden  : 
alienuSf  H. — OarJen-etuff,  vegetabiet,  H. 

hospea^  itis  (gen,plur.  hospitium,  L.),  m.  (rare- 
ly/., 0.^  [ho8ti8  +  POT-],  an  entertainer,  hoet  Ub 
a  friend) :  devertisse  ad  hospitem :  sedulus,  H. : 
boepitis  adfectu  salutare,  wiih  a  hotfa  politenese^ 
lu. :  luppiter  (i.  e.  bospitalis),  0. :  milites  tantum 
bospitibus  roetuendi,  Ta.  —  A  eojaumer,  vieUoTy 
guett:  in  quam  (domum)  bospites  multi  recipien- 
di :  Ubri  tamqaam  bospites  redpiendi :  et  bostem 
et  bospitem  vidit:  meus:  Teepertinus,  H.  —  A 
friend,  one  bound  by  tiee  of  hoepUality :  antiquoe, 
T. :  8U08  notoe  bospitesque  quaerebant,  Cs. :  bomo 
multorum  bospitum:  non  bospes  ab  bospite  tu- 
tus, 0. —  A  etranger^  foreigner :  urbis:  in  urbe 
peregrinantes  tamquam  bospites :  sagaces  fallere 
bospites,  etrangere^  H. :  in  consuetudine  dvitatis 
bospes,  unacqiuiinted  with, 

hOBpita,  ae,/.  [boetis+POT-],  «/^  who  en- 
tertains^ a  hostess  {fem.  of  bospes):  lineamenta 
bospitae:  Helene,  H.  —  A  visitor^  guest^  friend  : 
Huiusce  oonsuetudo  bospitae,  T. :  ego  sum  bic 
bospita. 

hospitalism  e,  ac^.  witb  sup.  [bospes],  of  a 
guest^  of  a  hosty  hospitable :  mensa:  domus:  cubi- 
cnlum,  guest  -  chamber^  L. :  umbra,  H. :  luppiter, 
patron  of  hospitality :  di! :  oaedes,  of  a  gvisty  L. : 
bomo  hospitalissimus :  Tibi  pectus,  H. — Flur,  n. 
as  subst.y  the  dues  of  hospitality^  L. 

hospitalitas,  &tis,/.  [bospitalis],  hospitality. 

hospitaliter,  adv.  [bospitalis],  hospitably,  as  a 
guest :  invitati,  L. :  vocare,  L. 

hospiUum,  I,  fk  [  bospes  ],  a  hospitable  recep- 
tion, entertainment :  agreste,  modicum,  H. :  (alqm) 
domum  ad  se  bospitio  recipere,  Gs. :  bospitio  in- 
Titabit :  deorum,  L. :  bospitiia  indulgere,  Ta.  — 
Hospitality,  tie  of  hospitcUity,  relation  of  host  and 
guest,  friendship  :  cum  Metellis  erat  ei  bospitium: 
de  bospitio  violato  queri :  iungimus  bospitio  dex- 
tras,  y. :  solvere  bospitiis  animum,  H. :  renuntia- 
re,  L. :  bospitium  cum  Cornelio  fecenint :  publice 
privatimque  bospitia  iungere,  L. :  testatus  Hospitii 
decs,  O. — A  place  of  entertainment,  lodging,  inn, 
guest ' chamber :  Piliae  paratum:  (milites)  divisi 
in  bospitia,  L. :  imperatoriii,  L. :  miserabile,  lu. : 
longa  deserta  sine  ullis  Uospitiis,  V. 

(bospitua),  adj.  [bostis+POT-J  only/  sing., 


and  (once)  n,  plur.,  hospitabU,  friendly:  Unda 
plaustris,  i.  e.  froten  over,  V. — Strange,  foreign: 
aequora,y. :  navis,  0. :  terra,,  V. 

hostia,  ae,/  [  1  HAS-  ],  en  animal  saerijieedj 
tfictim,  sacrifice :  quibus  bosf iis  immolandum  cui- 
que  deo :  maiores,  L. :  bostias  ad  sacrificium  prae- 
bere :  per  bostias  dels  subplicans,  S. :  sumptuosa, 
H. :  bumanae :  multa,  V . 

hostiona,  atfj.  [ bostis  ],  of  an  enemy,  hostile: 
tellus,  0. :  moenia,  H. — As  subst.  n.  (sc.  solum) : 
castra  in  boetico  posita,  L. 

hostifious,  a^.  [bostis+2  FAa],  hostUe  :  bel- 
lum,  i.  e,  <M  of  a  foreign  foe. 

hostiUs^  e,  a4J{j.  [bostis],  of  an  enemy,  enemy's, 
hostile :  terra :  manus :  naves,  H. :  cadavera,  S. : 
metus,  of  the  enemy,  S. :  clamor,  L. — Practised  by 
an  enemy,  usual  wiih  an  enemy,  inimiccU,  hostile : 
bostilem  in  modum :  odium :  ne  quid  ab  se  bostile 
timeret,  S. :  omnia  boetilia  esse,  L. — IHur,  n,  as 
subst. :  f ugam  aliaque  bostilia  portendant,  S. :  bo- 
stilia  audere,  L. 

hostiliter,  adv,  [boetilis],  like  an  enemy,  intm- 
ically:  alquid  faoere :  acoedere,  S.,  L.,  0. 

hostis»  is,  m.  and/  p  HAS-],  a  stranger,  for- 
eigner ;  old  for  peregnnus,  0. :  civem  dinoscere 
boste,  H. — An  enemy,  foe,  public  enemy :  nos  sta- 
tuit  ille  non  inimicos  sed  bostis,  not  personal  but 
public  foes:  sibi  inimicus  atque  bostis:  tam  dis 
bominibusqne  bostis :  fas  est  et  ab  boste  doceri, 
0. — Collect. :  bostem  rapinis  prohibere,  Cs. :  alie- 
nigena,  L. :  Terra  manque  victus,  H. — Poet :  ali- 
tem  in  ovilia  Demisit  bostem,  H. — Fem. :  nupta 
meretrioi,  T. :  capta,  L. :  mibi  debita,  0. 

H8.,  see  sestertius. 

huo,  adv.  ["boi  (stem  HO-  of  bic)+^;e],  to  this 
place,  hither:  commeare,  T. :  venisse :  buc  reverti 
magno  cursu  contendere,  Gs. :  buc  adesse :  Hue 
ades,  i.  e.  come  near,  Y. :  ausculta,  T. :  buc  viciiiiae, 
into  this  neiahborhood,  T. :  ne  cursem  buc  illuc, 
hither  and  thither  .*  dum  buc  illuc  signa  vertunt, 
L. :  tum  buc,  tum  illuc  volant :  Ut  ora  vertat  buc 
et  buc,  H. — Hither,  to  this,  to  this  point,  so  far : 
buc  animum  ut  adiungas  tuom,  T. :  ut  buc  te  pa- 
res, baeo  cogites :  buc  omnis  aratri  Gessit  amor, 
for  this  purpose,  V. :  rem  buc  deduxi,  ut,  etc. : 
verses  te  buc  atque  illuc  necesse  est,  in  different 
directions. — Witb  ne,  in  tbe  form  hflcine  ?  hither- 
to? to  thisf  safari :  bucine  tandem  omnia  reel- 
derunt,  ut,  etc. :  bucine  beneficia  tua  evasere,  retiuJi 
in  this,  S. —  To  this,  in  addition,  besides:  accedat 
buc  suavitas  oportet :  Multa  buc  navigia  addunt, 
add  to  these,  Gs. 

hnoine  (buc+-ne);  see  buc. 

hni,  interj.,  an  exclamation  of  astonishment  or 
admiration, hah !  hoi  oh!  1,,  C. 


Digitized  by  ^^OOgle' 


i!mitiBoemodl 


372 


hydra 


huiuBoe-modi»  huins-modi,  of  this  aoW,  of 
Kuch  a  nature  ;  see  modus. 

humane,  adv,  with  comp.  and  mp.  [humanus], 
humanly^  agreeably  to  human  nature^  as  becomes 
humanity :  pati,  T. :  mtervalla  comraoda,  charmr- 
ingly^  H. :  inorbos  ferunt :  aliquid  facere  huma- 
nius.  —  Humanely^  pleasantly^  courteously^  kindly ^ 
gently^ politely :  fecit:  humanissime  locutus. 

humanitaSi  atis,/.  [humanus],  human  nature, 
humanity:  magna  est  vis  humanitatis:  humani- 
tatis  societas:  iura  humanitatis:  erratum  ex  hu- 
manitate  comrouni. — The  human  race,  mankind: 
commune  humanitatis  corpus.  —  Humanity,  phi- 
lanthropyy  kindliness,  kindness,  sympathy,  good  nat- 
ure, poiiteness :  humanitatis  parum  habere :  sen- 
sus  humanitatis:  ex  animo  exstirpata:  pro  tu& 
humanitate :  surama  erga  nos. — Citfilization,  culti- 
vation, good-breeding,  elegance,  refinement :  provin- 
ciae,  Cs. :  polltioris  humanitatis  expers :  vita  per- 
polita  humanitate :  ea  quae  multum  ab  humanitate 
discrepant,  ut,  etc.,  good  manners:  humanitate 
omnibus  praestitisse, /x>/isAA/  language:  alicuius 
huraanitatem  adamare. 

humaniter,  adv.  [  humanus  ],  humanly,  like  a 
man,  as  becomes  a  man :  vivere. — Humandy,  cour- 
teouky,  kindly :  fecit. — For  comp,  and  sup.  see  hu- 
mane. 

humanltiiB,  adv,  [  humanus  1,  humanly,  after 
the  manner  of  men  :  si  quid  mihi  bumanitus  acci- 
disset,  i.  e.  should  I  die,  —  Humanely,  kindly,  ten- 
derly: alqm  tractare,  T. 

humanus,  adj.  with  comp,  and  sup.  [homo],  of 
man,  human:  species  et  figura:  caput,  a  human 
head,  H. :  hostiae,  human  sacrijices  :  oaro,  lu. :  ge- 
nus, the  human  race :  omnium  divinarum  humana- 
rumque  rerum  oonsensio:  cultus:  humanissima 
voluptas :  maior  imago  Humana,  of  superhuman 
svte,  lu. :  scelus,  against  men,  L. — As  subst.  n.  .*  si 
quicquam  in  vobis  humani  esset,  of  human  feel- 
ing, L. :  Homo  sum,  humani  nil  a  me  alienum 
puto,  T. :  humano  maior  Romulus,  superhuman, 
0. — Plur.,  human  affairs,  concerns  of  men,  events 
of  life:  omnia  humana,  quaecumque  accidere 
possunt:  si  quicquam  huraanorum  certi  est,  L. — 
Humane,  philanthropic,  kind,  gentle,  obliging,  po- 
lite: Gyms  erga  Lysandrum:  homo  humanissi- 
raus. — Of  good  education,  well  -  informed,  learned, 
polite,  refined,  civilized:  Ubii  sunt  humaniores, 
Os. :  gens :  homines. 

humatid,  dnis,  /.  [humo],  a  buriaL 

(hume-,  hume-),  see  Qme-,  ume-. 

humi,  adv.  [local,  of  humus],  on  the  ground,  to 
the  ground:  Humine?  (sc.  adponam  puerum),  T. : 
iac6re :  requiescere,  S. :  serpere,  H. :  defixa  mens, 
fieed  on  the  ground:  morientia  corpora  fundis? 
V. :  Spargere  dentes,  0. :  stratus  palmes,  lu. 

\ 


(humidus,  humifer),  see  umi-. 

humiUfl^  e,  cufj.  with  comp.  and  sup,  [humus], 
low,  lowly,  small,  slight :  casae,  V. :  salictum,  Jo. 
ea  quae  sunt  humiliora :  hurailior  munitio,  Cb. 
( naves  )  humiliores  quam,  etc.,  Os. :  domus,  H. 
Forentum,  in  the  plain,  H. :  (avis)  humilis  volat, 
fiies  low,  V. :  fossa,  shallow,  V.  —  F  i  g.,  low,  base^ 
mean,  humble,  obscure,  poor,  needy,  insignificant : 
homines :  humillimus  homo  de  plebe,  L :  humi- 
liores possessionibus  expellere,  Gs. :  satis  super- 
que,  L. :  Oleonae,  0. :  ex  humili  loco  ad  dignitatem 
perducere,  Gs. :  res :  ars :  vestitus,  N. :  agna,/XN>r, 
H. :  domus,  lu. — As  subsL  n. ;  ex  humili  potens, 
obscurity,  H. :  Quales  ex  humili  ExtoUit  fortuna, 
lu. — Of  language,  low,  common,  colloquial:  sermo: 
verbum:  humili  modo  loqui,  H. — Of  character, 
low,  lowly,  mean,  base,  abject :  apparitor :  Non  hu- 
milis raulier,  H. :  obsecratio :  pavor,  Y. 

humilltaB,  fttis,  /.  [humilis],  lowness,  small 
stature,  depression:  (navium),  Gs.:  arborum,  S. : 
quantA  humilitate  luna  feratur,  terram  paene  oon- 
tingens.— »F  i  g.,  lowness,  meanness,  insignifieanee: 
obicere  humilitatem  alcui,  L. :  ex  humilitate  sua, 
Gs.:  generis,  S.  —  Littleness  of  mind,  meanness, 
baseness,  abjectness:  habet  humilitatem  metus; 
opp.  adrogantia,  Gs. :  causam  dioentium,  L. 

humilitar,  aelv.  [  humilis  ],  basely,  meanly,  ab- 
jectly, humbly :  sentire :  servire,  L. 

humiUimua,  sup.  of  humilis. 

humo,  &vT,  fitus,  are  [humus],  to  cover  with 
earth,  inter,  bury:  eum:  corpus  humandum,  V. : 
militari  honestoque  funere  humaverunt, />er/(>rm«d 
his  funeral  rites,  N. :  solamen  humandi,  in  funeral 
ceremonies,  V. 

(humor),  see  umor. 

humus,  I,/,  [cf.  xa/m/],  the  earth, ground, soU: 
infecta  sanguine,  S. :  subacta  atque  pura :  Fossa 
repletur  humo,  0.  :  humum  momordit,  bit  the 
ground,  V. :  feracis  figere  humo  plantas,  V. :  semi- 
na  Spargere  humo,  0. :  Deiecto  in  humum  voltu, 
0. :  humi  pabulum,  i.  e.  grcus,  S. — F  o  e  t :  sermo- 
nes  Repentes  per  humum,  H. :  vitat  humum,  H. — 
A  land,  country,  region :  Punica,  0. 

hunclne  (old  ace.  hunce+-ne);  see  1  bic. 

hyacinthinul^  ac(j,  [hyacinthus],  of  the  hya~ 
cinth  :  flos,  Gt. 

hyacinthus  (-os),  X,  m.,  =  vwuv^oq^  the  hya- 
cinth, blue  iris,  V. 

hyaena,  ae,/,  =  ^aivot  a  hyena,  0. 

hyalus,  l,m.,=  ^aXo^,  glass:  hyali  color,  i.  e. 
glass-green  color,  V. 

hybrida  (hibr-),  ae,  m.  and  /.,  a  mongrd,  half- 
bre«l,  child  of  a  Roman  and  an  Asiatic,  H. 

hydra,  Ae,f,=:  vSpa,  a  water-serpent,  G. :  Ler- 
naeas  pugnet  ad  hydras,  i.  e.  is  exposed  to  great 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


hydraulus 


878 


iactatio 


dangerM^  Pr. — £  s  p.,  a  monster  vnlh  fifty  headty  at 
iheffotet  of  the  Lower  World,  Y. 
hjdranltui,  I»  m.,  =  ^Spavko^y  a  water-organ. 

hydrla,  ae,/.,  =  v^p<a,  ajug,  ewer^  urn :  argen- 
teae :  in  hydriam  sortis  conicere. 

hydrdpious,  tufj.,  =  itdpunrueo^,  dropsical,  H. 

hydrops,  dpis,  m.,  =r  f&dptatff,  the  dropsy:  di- 
ni8,  fi. 

hydms  (-Os),  I,  m.,  =  i;^poc,  a  water-serpent, 
serpent,  snake,  V.,  0. — In  the  hair  of  the  Furies, 
of  Medusa,  etc.,  V.,  0.,  lu. 

Hymen  (H^mezi,  0.),  — ,  ='T/iiiv,  the  god  of 


marriage,  god  of  weddings,  Hymen  (only  nam.  sing.)i 
Volgus  *  Hymen  Hyraenaee  *  vocant,  0.,  Ct. 

1.  hymenaeiiB  ( -os ),  T,  m.,  =  viiivatoQ,  the 
nuptial  hymn,  wedding  song:  hymenaeon  canere, 
0.,  T. — A  wedding,  marriage  ceremony,  bridal,  nitp- 
tials :  hie  hymenaeus  erit,  V. :  petere  inconcessos 
hymenaeos,  V. — Of  animals,  V. 

2.  Hymenaens,  l,  m.,  =  *Y/«£vaioc,  ^  god  of 
marriage,  god  of  weddings,  Hymeti,  Ct.,  0. 

hyperboreus,  adj.,  =  vwtpfioptoc,  northern, 
polar,  arctic,  V.,  H.,  0. 

hypodidasoalos^  ltm.,=  vwoitSdmcakoc,  an 
under-teaeher. 


I  (J). 


I,  1.  This  letter  represents,  in  Latin,  I.  The 
▼owel  whose  short  and  long  sounds  are  heard  in 
the  English  word  deceit. — II.  Before  a,  e,  o,  or  u 
in  the  same  syllable,  the  consonant  which  begins 
the  English  words  yam,  yes,  yon,  you.  The  char- 
acter J,  j,  which  represents  the  latter  sound  in 
some  school-books,  is  an  invention  of  the  .seven- 
teenth century,  and  is  not  found  in  MSS.,  nor  in 
the  best  texts  of  the  Latin  authors. 

laoohus,  I,  m.,  =*Iajcxoc,  Bacchus,  C,  Ct.,  V., 
O.—  Wine:  hestemus,  V. 

iacens*  ntis,  acfj.  [P.  of  isLC^o],i)rostrate,f€dlen  : 
domus;  statuae:  hostis,  H.  —  Flur.  m.  as  subst., 
the  fallen,  dead,  Cs. — F  i  g.,  cast  down,  fallen :  vol- 
tfis,  0. :  oculoe,  0. — Of  words,  at  hand,  in  common 
use. 

iaoeo,  cul,  — ,  ere  [Li-],  to  lie,  he  recumbent,  be 
prostrate,  lie  at  rest :  m  limine :  quorum  ad  pedes 
lacuit  stratus :  mihi  ad  pedes :  in  harenft,  V. :  sa- 
xnm  campo  iacebat,y. :  gremio  mariti,  lu. :  somno, 
V. :  hurai :  lentft  sub  vite,  V. :  super  corpus,  0. — 
To  lie  ill,  be  iU :  te  iacente. —  To  lie  dead,  have 
fallen:  Corpora  per  campos  iacebant,  V. :  inuUos 
imperatores  iaoere  sinere,  L. :  Arge,  iaces !  0. : 
iacuit  Catilina  cadavere  toto,  lu.  —  To  lie  long, 
linger,  tarry,  stop:  Brundusi. — To  lie,  be  situate: 
campi,  qui  Faesulas  inter  Arretiumque  iacent,  L. : 
summo  in  vertice  montis,  V. — To  lie  low,  be  flat, 
he  level:  deopiciens  terras  iacentis,  V.:  quaeque 
iaoent  valles,  0. :  Postquam  iacuit  planum  mare, 
was  stilledf  la. — 7b  lie  in  ruins,  be  broken  domt : 
fractae  et  disiectae  ( arae )  iacent,  Enn.  ap.  C. : 
Thebe  iacet,  lu. — To  hang  loose:  crines  per  colla 
iacebant,  O. :  iacentia  loni,  loose  on  the  neck,  0. — 
F  i  g.,  to  rest,  he  inactive,  be  in  retiretnent :  in  pace : 
septimum  annum. — To  be  cast  down,  be  dejected: 
at  totus  iacet:  militum  iacere  animos,  L. —  To  lie 
prostrate,  be  powerless :  victa  iacet  pietas,  0. :  mea 
numins  Isoeni,  V.^  To  fall,  be  refuted,  be  disproved. 


fail:  suis  testibus:  iacet  ratio  Peripateticorum. 
— To  lie  dormant,  he  disused,  be  neglected,  be  of  no 
avail:  omnis  hie  delectus  iacet:  iustitia  iacet: 
tibi  pecunia.  —  To  be  low,  he  despised,  he  in  no 
esteem:  cum  iacerent  pretia  praedlorum,  10^0  low: 
iacere  regem  pati:  pauper  ubique  iacet,  0. —  To 
lifi  idle,  be  neglected:  cur  iacet  hoc  nomen  in  ad- 
versariis,  i.  e.  is  no^  posted. 

iaoio,  iScI,  iactus,  ere  [lA-l,  to  throw,  cast, fling, 
hurl :  tela,  S. :  lapides  iaciendos  curare :  in  alquem 
scyphum :  in  murum  lapides,  Cs. :  pilam  ponto, 
V. :  sese  Fluctibus  mediis,  V. :  plumbum  Funda 
iacit,  0. :  ancoris  iactis,  Cs. :  talum :  Venerem. — 
To  throw  up,  lay,  set,  establish,  build,  found,  con- 
struct, erect :  aggerem,  S. :  urbi  fundamenta,  L.: 
aggere  iacto,  Cs. :  muros,  V. :  in  mare  iactis  moli- 
bu8,  Cs. —  To  send  forth,  emit,  produce:  igniculos. 
—  To  throw  away:  vestem  procul,  0. :  humi  arma, 
0. :  rudera,  L. —  To  throw,  scatter,  sow:  semina 
iacta,  0. :  iacto  semine,  V. :  flores,  V. :  oscula,  Ta,: 
arbor  poma  iacit,  0.  —  F  i  g.,  to  throw,  throw  up, 
cast,  bring  as  an  accusation:  contumeliam  in  ali- 
quern :  adulteria :  Hoc  in  me,  H. :  convicia,  0. — 
To  lay,  set,  establish:  gradum  atque  aditum  ad 
rem :  in  hac  arte  salutem,  V. :  causae  fundamenta, 
to  prepare  for:  rei  p.  fundamenta,  found. —  To 
throw  out,  let  fall,  intimate,  utter,  mention,  declare: 
iaciuutur  enim  voces,  quae,  etc. :  illud  obscure : 
vera  an  vana,  L. :  lugurtha  iacit  oportere,  etc.,  S.: 
Talia  Verba,  0. :  in  alcius  caput  verba,  Pr. :  per 
ambages  de  lacu,  express  oneself,  L. 

iactans^  antis,  adj.  with  comp.  ^P.  of  iacto], 
boastful,  vainglorious:  iactantior  Ancus,  V.,  H. 

iactanter,  adv.  with  comp.  [iactans],  ostenta- 
tiously, boastfully:  litteras  componere,  Ta. :  iac- 
tantius  moerere,  Ta. 

iactautia,  ae,  /.  [  iacto  ],  a  boasting,  display, 
ostentation :  militaris,  Ta. :  verborum,  Ta. 

iactatio,  Onis,  /.  [  iacto  ],  a  tossing,  shaking. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


iactatoB 


874 


agiiaUon^motion:  coT^riSt getticulation :  Tolneris, 
L.:  ex  magnft  iactatione  terram  videre.  —  Fig., 
agitation:  iactationes  animorum  incitatae:  popu- 
laris,  Mtirring  the  populace. — A  boasting^  ostenta- 
/ton,  display^  vanity:  est  voluptas  gestiens  et  se 
efferens  insolentius:  cuItOs,  Ta.:  virtutis,  Cu. : 
iactationem  habuit  in  populo,  toas  applauded. 

iaotatoflt  As,  m.  [iacto],  a  throwing  to  and/ro^ 
toning. — Plur. :  pennarum,  0. 

iactito,  — ,  — ,  ire,  freq.  [  iacto  ],  to  make  a 
show  ofy  display :  ridicula  intezta  vereibus,  L.  : 
oflSciuin,  Pb. 

iaotd,  &vl,  fttus,  Are,  freq.  [iaciol  to  throw^  cast, 
hurt:  semina  per  undas,  xcoM^,  6. :  hastas:  de 
muro  ▼estem,  Cb.  :  cinerem  per  agroB,  V. :  Saxa 
saxis  (i.  e.  in  saxa),  0. — To  throw  <ihout,  ton  abotd^ 
nhakcyjlourish:  diu  iactato  bracchio,  Cb.:  tinnula 
mano,  0. :  cerriculam :  homines  febri  iactantur : 
corpus  in  suo  sanguine,  wallow,  0. :  bidentes,  swing, 
V. :  a  facie  manils,  throw  kissea,  lu. :  basia,  lu. : 
lumina,  0. :  iugum,  i.  e.  be  rebellious,  lu. — To  drive 
hither  and  thither,  drive  about,  toes:  tempestate 
in  alto  iactari :  te  in  alto,  H. :  hiems  iactat  viros, 
0.:  iactor  in  turbft.  —  To  throw  away:  passim 
anna,  L. :  lactatur  rerum  utilium  pars,  thrown 
overboard,  lu. — To  throw  out,  emit,  spread:  odo- 
rem,  V. :  voces  per  umbram,  V. — F  i  g.,  to  torment, 
disquiet,  disturb,  stir:  roorbo  iactari  eodem,  H. : 
clamore  et  convicio :  inrita  iurgia,  stir  up,  V. : 
iactabatur  nummus  sic,  ut,  etc.,  i.  e.  fluctuated  in 
value. — 7\>  consider,  examine,  discuss:  eas  res  iac- 
tari nolebat,  Cs. :  multa  variis  iactata  sermonibus 
erant,  i.  e.  talked  about,  L. :  pectore  curas,  Y. — To 
throw  otU,  make  prominent,  pronounce,  fitter,  speak, 
say:  querimoniae  ultro  citroque  iactatae,  L. :  te 
beatum,  H. :  Talia  iactanti,  etc.,  V. :  banc  autem 
iact«ri  magis  causam  quam  veram  e^se,  m  made  a 
pretext,  L. :  minas :  haec  incondita  Monti  bus,  V. 
— With  prae  se,  utter  confidently,  V, — To  bo€ut  of, 
vaunt,  piume  oneself  upon:  gratiam,  Gs. :  et  genus 
et  nomen,  H. :  Romam  vos  expugnaturos  iacta- 
batis,  L. :  lucus,  quo  se  plus  iactet  Apollo,  ddights, 
V. — With  se,  to  exhibit  onesdf,  show  off,  make  a 
display,  boast,  take  pride:  intoferantius  se :  iactan- 
tibus  se  opinionibus  inconstanter,  conflicting:  te 
maritae,  0. :  legatis  regis  eum  se  iactasse,  i.  e.  im- 
pose on  the  legcUes,  L. :  se  in  pecuniis,  make  a 
prodigal  display:  se  de  Calidio:  Ullo  se  alumno, 
v.:  se  formosum,  Ph. —  To  be  officious,  be  active 
in,  devote  onesdf  to :  se  in  causis :  nostrum  hoc 
tempus  aetatis  forensi  labore  iactari:  tribuniciis 
se  actionibus,  L. 

Uotura,  ae,/.  [lA-J,  a  throwing,  throwing  away, 
throwing  overboard:  m  niari  facienda  equi:  nau- 
fragium  iactura  redimit,  Cu. — A  sacrifice,  outlay, 
expense,  cost:  non  magna  iaoturft  fact&.  —  Loss, 
'iamage,  detriment :  vitat',  Cs, :  iacturae  rei  fami- 


liaris:  Beniorum,  L.:  sepulcri,  want  o/,  V.  —  A 
dismissal,  throwing  over  :  clientis,  lu. — F  i  g.,  a  loss, 
diminution,  sacrifice:  magna  causae:  iacturam 
criminum  facere,  i.  e.  omit  in  the  accusation :  dig- 
nitatis atque  honoris,  Cs. :  parvft  iacturi  accept!, 
L. :  humani  generis,  0. :  famae,  lu. 

1.  iaotna,  P.  of  iacio. 

2.  iaotna^  tls,  m.  [  lA-  ],  a  throwing,  easting, 
hurling,  throw,  cast :  fulminum :  Pulveris,  V. :  teli 
iactu  abesse,  a  spear's  throw,  L. :  femineus,  i.  e.  hy 
a  woman,  0. :  quatere  fenestras  lactibus,  \,e,hy 
throwing  stones,  H. — Of  dice,  a  throw,  east :  talo- 
rum :  in  tesseranim  prospero  iactu,  L. :  extremus 
ac  novissimus,  Ta. 

iaculabillSi  e,  adj,  [iaculor],  to  be  hurled,  fit 
for  throwing  :  telum,  0. 

iaculfttor,  5ri8,  m.  [iaculor],  a  thrower,  caster, 
hurler:  audax  (truncorum),  H. :  maximus,  a  crack 
shot,  lu. :  LycotaB,  the  spearman,  O. — Plur.,  light- 
armed  soldiers,  carrying  javelins,  L. 

iaculatriz,  Icis,/.  [iaculator],  a  javelin  throw- 
er, huntress:  (Diana),  0. 

iaculor,  &tus,  &rl,  dep.  [iaculum],  to  throw,  cast^ 
hurl:  e  nubibus  ignem,  V. :  silicem  in  hostis,  0. : 
puppibus  ienes  (i.  e.  in  puppis),  V. —  To  throw  the 
javelin,  fight  vnth  the  javelin:  laudero  consequi 
iaculando:  totum  diem:  in  latus  dextrum,  L. —  To 
throw  at,  strike,  hit:  cervos,  H. :  dextera  arces,  H. 
—Fig.,  to  aim  at,  strive  for:  multa,  H. 

iaculum,  I,  n.  [IA-],  a  dart,  javelin :  iaculomm 
multitude :  iacula  eminus  emissa,  S. :  (litterae)  in 
iaculo  inligatae,  Cs. :  iaculi  certamina,  V. :  trans 
finem  expeditum,  H. — A  casting-net,  fishing-net,  O. 

iam,  €ulj.  L  Of  time,  a/  the  moment,  at  the 
present  moment,  now,  at  this  time,  just  now,  at 
present :  iam  satis  credis  sobrium  esse  me,  T. : 
saltOs  reficit  iam  roscida  luna,  V.:  Iam  melior, 
iam,  diva,  precor,  V. :  iura  ipsa  iam  certa  propter 
vetustatem:  iam  iam  intellego  quid  dicas,  now, 
precisely  now:  Jam  iam  nulla  mora  est,  V. — At 
the  moment,  just,  at  the  time  spoken  of  then,  now  : 
iam  ut  limen  exirem,  T. :  iam  invesperascebat, 
L. :  Helvetii  iam  traduxerant,  etc,  Cs. — Just,  but 
now,  a  moment  ago,  a  little  while  ago:  primum 
iam  de  amore  hoc  comperit,  T. :  hiems  iam  prae- 
cipitaverat,  Cs. :  domum  quam  tu  iam  exaedifica> 
turn  habebas. — Just  now,  forthwith,  immediately, 
presently,  straightway,  directly:  iam  adero,  T. : 
cum  iam  te  adventare  arbitraremur:  iam  faciam 
quod  Toltis,  H. :  Accede  ad  ignem  .  .  .  iam  cale- 
sces,  T. :  iam  hie  conticescet  furor,  L. :  Iam  te 
premet  nox,  H. :  Sed  iam  age,  carpe  viam,  V. : 
Iam  iam  futurus  rusticus,  U. :  iam  inde  a  princi- 
ple,/rom  the  very  beginning:  iam  inde  a  consu- 
latu  meo,  ever  sinee. — Already,  by  this  timSf  ere 
now,  so  soon:  (animi)  aut  iam  exhaosti  aut  moz 

Digitized  by  V^OOQIC 


lam 


875 


ibl 


exhauriendi,  L. :  quia  luserat  lam  olim  ille  lu- 
dum,  T. :  vos,  quem  ad  modum  iam  antea,  defen- 
dite :  antea  iam,  S. — At  last^  now^  only  now :  iam- 
que  eum  ad  sanitatem  reverti  arbitrabatur,  Cs. : 
iam  tandem,  L.,  V. — Already^  by  this  time,  ere  now, 
till  now,  hitherto :  amisso  iam  tempore :  quos  iam 
aetas  a  proeiiis  avocabat — l/ntil  now,  ever,  all  the 
time:  dederas  enim  iam  ab  adulescentiA  docu- 
menta :  iam  ab  illo  tempore,  cum,  etc.,  from  the 
very  time  when,  etc. :  iam  inde  a  puero,  T. :  iam 
ex  quo,  ever  since,  L. — With  a  ney.,  no  longer :  si 
iam  principatum  obtinere  non  possint,  Gs. :  si  iam 
Don  potestis :  cum  iam  defenderet  nemo,  Gs. :  cum 
nulla  iam  proscriptionis  mentio  fieret:  Nullane 
iam  Troiae  dicentur  moenia?  never  mere,  V. — 
With  eomp.,  from  time  to  time,  gradually :  infe- 
riora  habent  rivos  et  iam  humano  cultu  digniora 
loca,  L. — In  phrases,  iam  iamque,  once  and  again, 
continually,  every  moment:  iam  iamque  esse  mo- 
riendum,  that  death  is  always  impending:  Gaesar 
adventare  iam  iamque  nuntiabatur,  Gs. :  iam  iam- 
que tenere  Sperat,  0. :  iam  iamque  magis,  more 
and  mare,  V. :  iam  nunc,  just  now,  at  this  very 
moment,  even  at  this  time:  quae  cum  cogito,  iam 
nunc  timeo  quidnam,  etc. :  dux,  iam  nunc  togatus 
in  urbe,  L. :  iam  pridem  (iampridem),  long  ago, 
long  since,  a  long  time  ago :  ad  mortem  te  duci 
iam  pridem  oportebat :  erat  Iam  pridem  apud  me, 
etc,  T. :  cupio  equidem,  et  iam  pridem  cupio,  etc., 
this  long  time:  veritus  ne  traderetur  Philippo, 
iam  pridem  hosti,  L. — With  dudum  (iamdudum, 
iandudumV  long  since,  long  before,  a  long  time 
ago,  this  long  time:  Iam  dudum  dixi  idemque 
nunc  dico,  T. :  quem  iam  dudum  exspectat :  iam 
dudum  flebam,  had  long  been  weeping,  0. — Forth- 
with^ immediately,  at  once,  directly  (poet.) :  iam  du- 
dum sumite  poenas,  V. :  expulsi  iam  dudum  raonte 
iuvenci  petunt,  etc.,  0.— With  tum,  <U  that  very  time, 
even  then,  then  already:  iam  tum  erat  suspitio, 
etc.,  T. :  se  iam  tum  gessisse  pro  cive :  iam  tum 
dicione  tenebat  Sarrastis  populos,  V. — With  tunc, 
at  that  very  time,  even  then  :  nisi  iam  tunc  omnia 
negotia  confecissem. — With  diu,  this  long  time,  see 
diu.  U.  Of  assurance,  in  a  conclusion,  now,  then 
surely,  tlien,  at  once,  no  doubt :  si  cogites,  remittas 
iam  me  onerare  iniuriis,  T. :  si  iubeat  eo  dirigi, 
iam  in  portu  fore  classem,  L. :  iam  hoc  scitis : 
quae  cum  ita  sint,  ego  iam  hinc  praedico,  L. — In 
transitions,  now,  moreover,  again,  once  more,  then, 
besides :  iam  de  artificiis  .  .  .  haec  fere  accepimus : 
iam  illud  senatus  oonsultum,  quod,  etc :  at  enim 
iam  dicetis  virtutem  non  posse  constitui,  si,  etc 
— In  enumerations,  besides,  too :  et  aures  . . .  item- 
que  nares  • .  .  iam  gustatus  .  .  .  tactus  autem. — 
Repeated :  iam . . .  iam, (U  one  time , .  .at  another, 
now  .  .  .  now,  at  this  time  ,  .  .  at  that,  once  .  .  . 
again :  Qui  lam  oontento,  iam  laxo  fune  laborat, 
H. :  iam  secundae,  iam  adyersae-rea,  L. — For  em- 


phasis, now,  precisely,  indeed:  quem  iam  cur  Peri- 
pat4?ticum  appellem,  nescio :  cetera  iam  fabulosa, 
Ta. — With  et :  et  iam,  and  indeed,  and  in  fact : 
et  iam  artifex,  ut  ita  dicam,  stilus:  et  orare  et 
iam  liberius  accusare.  —  Rarely  with  ergo:  iam 
ergo  aliquis  Gondemnavit,  in  very  truth. — After 
non  modo  .  .  .  sed,  now,  even,  J  may  say  :  non  cum 
senatu  modo,  sed  iam  cum  diis  bellum  gerere,  L. 
— In  climax,  now,  even,  indeed,  really:  iam  in  opere 
quis  par  Romano  miles?  U:  iam  ilia  perfugia 
minime  sunt  audienda. 

iambetifl,  adj.,  =  iaftpuo^,  iambic:  trimetri, H. 

iambus,  I,  m.,  :=.iaitfioQ,  an  iambic  foot,  iam- 
bus, H.,  G. — An  iambicpoem,  iambic  poetry :  quem 
Hipponactis  iambus  laeserat :  modum  Pones  iam- 
bis,  H. 

iam  dudum,  iam  iam,  iam  iamque,  iam 
pridem,  iandudum,  see  iam. 

laniculum,  I,  n.  flanus],  one  of  the  hills  of 
Rome,  site  of  the  mythical  cUadd  of  Janus,  G^  L.. 
V.,0. 

ianitor,  Oris,  m.  fianua],  a  door-keeper,  porter, 
janitor:  carceris :  Crispini,  H. :  Gaeli,  i.  e.  JanuSf 
0. :  ingens,  Cerberus,  V. 

ianua,  ae,  /.  [IA-],  a  door,  house-door  :  nostra, 
T. :  Oiceronis,  S. :  frangere,  H. — An  entrance,  gate, 
door:  infemi  regis,  V. :  urbs  Asiae,  the  key:  ge- 
mini  vasta  maris,  0. :  Ianua  Baiarum  est,  on  the 
way  to,  lu. — ^Fig.,  an  entrance,  approach,  access: 
qu&  nolui  ianuft  sum  ingressus  in  causam. 

lanuarius,  a(^.  [lanus],  of  Janus:  mensis, 
January. — As  subst.  m.  (sc  mensis),  a.  d.  VIL  IdOs 
lanuari,  Gs. — Of  January,  of  the  month  of  Janu- 
ary: Kalendis  lanuariis,  on  New-year^s  day:  No- 
nae,  Gs. 

Ianua,  I,  m.  [IA-],  an  old  Italian  deity,  god  cf 
doors,  passages,  andf^  entrances,  of  all  beginnings, 
and  of  the  month  of  January:  anceps,  vnth  two 
faces,  0. :  bif rons,  V. :  lanus  Quirini,  H. —  TTie 
temple  of  Janus:  ad  infimum  Argiletum,  L. — An 
ar^usd  passage-way,  covered  passage,  arcade:  tran- 
sitiones  perriae  lani  nominantur:  dexter  lanus 
portae,  Gs.  —  Es  p., /our  arched  passaaes  in  the 
Forum,  the  exchange  for  merchants  and  bankers  : 
medius :  summus,  H. 

lapys,  ydia,  a^.,  ofihe  lapydes  (in  Illyria),  V. 

lapyz,  ygis,  acfj.,  of  lapyz,  lapygian,  Apuliait, 
CcUaorian :  equus,  V.  —  As  subst. :  Daunus,  i.  e. 
king  of  Apulia,  0, ;  (sc  ventusX  the  wind  from 
Apulia,  v.,  H. 

iaspifl,  idis,/.,  =  laawiCt  a  green  precious  stone, 
jasper  :  fulva,  V. :  praeclara,  lu. 

ibam,  ibat,  imperf  of  eo. 

iln  or  ibi,  adv.  [2  I-],  in  space,  in  that  place, 
there  :  ibi  tum  filius  aderat,  T. :  fugit  Tarquinioe 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ibidem 


376 


identidem 


et  ibi  Buas  fortuiia:^  eonstituit :  qu&  in  parte  ad- 
fuit,  ibi  pugnatum,  S. — Of  time,  an  the  ^t^  then, 
thereupon :  Ter  conatus  ibi  collo  dare  bracchia 
circum,  V. :  ibi  infit,  etc.,  L. :  ibi  cum  alii  mores 
eorum  eluderent,  L. :  cum  Acbutius  minaretur,  ibi 
turn  postulasse,  etc. — Of  other  relations,  there^  in 
that  mattery  an  that  oecasiany  in  that  candition  : 
credas  animum  ibi  esse,  that  his  heart  is  iti  »/,  T. : 
si  quid  est,  quod  ad  testis  reservet,  ibi  nos  quoque 
paratiores  reperiet :  bella,  caedes  .  .  .  ibique  iu- 
ventutem  suam  exercuit,  in  these  things^  S. :  sub- 
sensi  Illos  ibi  esse,  an  handy  T. :  ibi  fore  imperium, 
i.  e.  in  tfiat  state^  L. :  Duxi  uxorem;  quam  ibi  mise- 
riam  vidi !  with  heVy  T. :  Nil  ibi  maiorum  respec- 
tus,  lu. 

ibidem,  adv.  [ibi+-dem  (demonstr.  suffix)],  in 
space,  in  the  same  place^  in  that  very  placCy  just 
tliere,  on  the  spot:  teque  ibidem  pervolvam  in 
luto,  T. :  vel  praemissis  vel  ibidem  relictis  Mauris, 
S. :  alqd  ibidem  custodire. — Of  time,  on  the  spot, 
in  that  very  moment :  Delude  ibidem  homo  acutus, 
cum  ilUid  occurreret:  ibidem  ilico. — Of  other  re- 
lations, in  the  same  matter :  laesit  in  eo  Caecinam, 
sublevavit  ibidem  (i.  e.  in  eo  ipso) :  si  quando  da- 
tur  (auris),  custos  adfixus  ibidem,  lu. 

ibi8»  idis  {ace.  Ibim,  C,  Ibin,  0.,  lu. ;  plur.  Ibes, 
C,  ac€.  Ibis,  C),  /.,  =  Z;3«c,  the  ibis  (a  water-bird 
of  Egypt). 

ibisoum,  see  hibiscum.    ibo,  fut.  of  eo. 

ibrida,  see  hibrida.  icciroo,  see  idcirco. 

ichneumon,  onis,  m.,  ^  IxyevftutVf  cm  Egyp- 
tian raty  ichneumon, 

(ico),  Id,  Ictus,  ere  (in  class,  prose  only  perf» 
system)  [1  IC-],  to  strikcy  hity  smilCy  staby  sting:  in 
proelio  telo  ictus :  lapide  ictus,  Cs. :  in  turbfl  ictus 
cecidit,  L. :  icta  securibus  ilex,  V. :  vix  icto  a^re, 
hardly  stirred,  0. :  e  caelo  ictus,  by  lightning, — 
F  i  g.,  of  the  feelings,  only  P.per/.y  strucky  smitten : 
Desideriis  icta  fidelibus,  tormentedy  H. :  nova  re 
consules  icti,  disturbed,  L. :  pestifero  sidere  icti 
pnvebtinty  panic  •  strickeny  L. :  domestico  volnere, 
family  affiictiony  Ta. :  icto  Accessit  fervor  capiti, 
I.  e.  tipsyy  H. — With  foedu»y  to  make  a  covenanty 
enter  into  a  league:  foedus,  quod  meo  sanguine 
iceras:  consul  nobiscum  foedus  icit,  L. :  ictum 
iam  foedus,  V. 

icterioufl^  adj.y  =  UTepiKogyjatmdieedy  lu. 

1.  lotoflt  P.  of  ico. 

2.  ictus,  Qs,  m.  [1  IC-],  a  bloWy  stroke,  stab,  cut, 
thrust,  bite,  sting,  wound :  uno  ictu  securis :  gla- 
diatoris :  scutis  uno  ictu  pllorum  transfixis,  Os. : 
non  caecis  ictibus  volnerari,  L. :  medicari  cuspidis 
ictum,  V. :  arboris,  H. :  apri,  0. :  obliquus,  H. : 
validi  incudibus  icttls  (i.  e.  in  incudibus),  V. :  va- 
8tt8  tremit  ictibus  puppis,  strokes,  V. :  f ulminis, 
lightning :  gravis  ictu  viator,  in  striking,  V. :  mi- 1 


scere  ictas,^^/  liand  to  hand,  Ta. :  laarea  fer?i« 
dos  Excludet  ictas,  sunbeams,  H. :  ictibus  afira 
rurapit,^*rf»  of  water,  0. :  concipere  ictibus  ignem, 
by  collision,  O. :  telum  sine  ictu  Coniecit, /orce,V. 
-—Of  voice,  a  beat,  impulse,  stress  :  cum  senos  red- 
deret  ictQs  (iambus),  i.  e.  iambic  feet,  H. — Fig.,  a 
strokCy  blow,  attacky  shock  :  novae  calamitatis :  ve- 
lut  uno  ictu  rem  p.  exhausit,  Ta. 

Id.,  see  Id  us. 

idcirco  or  iccirco,  adv,  [id-+aW.  of  circus], 
on  that  account,  for  that  reason,  therefore .  neque 
idcirco  minus,  sed  pariter  incedere,  S. :  data  venia 
est  poetis ;  idcircone  vager  ?  H. :  Sed  non  idcirco 
posuere,  etc.,  for  all  that,  V. :  idcirco  arcesaor, 
quod,  etc.,  T. :  quia  videbat,  idcirco  longius  pro- 
gressus  est :  non,  si  .  .  .  idcirco,  etc. :  idcirco  ve- 
nisti,  ut,  etc. :  idcirco  videlicet,  ne  condemnaretur: 
idcirco  Ambitiosa,  ut  dona  Indueret,  0. 

idem,  eadem,  idem  (gen.  eiusdem;  piur.  nom. 
eidem  or  Idem ;  dot,  and  abl.  elsdem  or  Isdem ;  the 
forms  eddem,  eadem,  eundem,  etc,  often  disyl.  in 
poetry), />r(m.  [2  I--|--dem  (demonstr.  suffix)],  the 
same  :  lUe  .  .  .  praesens  absensque  idem  erit,  T. : 
Isdem  legibus  uti,  Gs. :  semper  idem  voltus :  eodem 
modo  omnis  causas  agere:  ad  causae  simiilimas 
vel  potius  easdem :  eodem  tempore,  Gs. :  Non 
eadem  est  aetas,  is  changed,  H. :  tamquam  alter 
idem,  a  second  self :  idem  velle  atque  idem  nolle, 
S.  —  Introducing  an  additional  predicate,  at  the 
scone  time,  likewise,  also,  furthermore  :  hoc  idem 
reliquis  deinceps  fit  diebus,  Gs. :  oratio  grandis  et 
eadem  in  primis  faceta :  vir  innooentissimus  idem- 
que  doctissimus:  hiemes  reducit  luppiter,  idem 
Submovet,  H. :  (Epicurus)  cum  optimam  naturam 
dei  dicat  esse,  negat  idem  esse  in  deo  gratiani, 
nevertheless  :  Aedincas  .  .  .  et  idem  rides,  eta,  H. 
— With  emphatic  pronouns,  also,  the  tame,  very, 
besides,  at  the  same  time  :  idem  ego  ille  . . .  idem 
inquam  ego  recreavi,  etc. :  ego  idem,  qui,  etc. : 
cedo  nunc  eiusdem  illius  inimici  mei  de  me  eodem 
contionem :  idem  rex  ille,  qui,  the  very  same,  H. : 
cum  et  idem  qui  consuerunt  et  idem  illud  alii  de- 
siderent :  idem  iste  Mithridates :  ut  verset  saepe 
eandem  et  unam  rem. — In  comparisons,  the  same 
as,  identical  with,  of  the  same  meaning  at :  haec 
eodem  tempore  mandata  referebantur,  et  legati 
veniebant,  Gs. :  vitast  eadem  ac  fuit,  T. :  qui  idem 
ornate  ac  graviter,  idem  versute  et  subtil  iter  dice- 
rent,  at  the  same  time:  eisdem  fere  verbis,  ut 
actum  disputatumque  est :  e&dem  ratione  qua  pri- 
die  resistitur,  Gs. :  idem  abeunt,  qui  venerant : 
non  quo  idem  sit  servulus  quod  familia :  tibi  idem 
consili  do,  quod,  etc. :  fit  idem,  quasi  natus  non 
esset  omnino:  tibi  mecum  in  eodem  est  pistrino 
vivendum :  Invitum  qui  servat  idem  facit  ocd- 
denti,  H. :  quod  non  idem  illis  censuissemus. 

identidem,  adv.  [idem+et+idem],  again  and 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ideo 


377 


ignave 


Offoin,  repeatedly^  ofien^  now  and  (hen,  at  intervaUy 
ever  andanon^  continually ^  constantly ^  habitually  : 
referebam  oculos  ad  terrain  ideDtidem :  identidem 
in  causft  quaerere,  etc :  revolvor  identidem  in 
Tusculanum :  legem  Aemiliam  recitare,  L. 

id  -  eb,  adv.y  for  that  reason^  on  that  account ^ 
therefore:  neque  ideo  est  causa  deterior:  atque 
ideo  ad  Pompeium  contendit,  Cs. :  fugacissiroi, 
ideoque  tarn  diu  saperstites,  Ta. :  nee  cellis  ideo 
contende  Falernis,  V. — With  appos.  clause  giving 
a  reason :  re  quidem  ipsa  ideo  mihi  non  satis  fa- 
cio,  quod,  etc. :  ne  me  foliis  ideo  brerioribus  omes, 
Quod  timui,  etc,  H. :  sed  quia  maius  est  benefici- 
um,  ideo  peto,  ut,  etc. :  yestrae  sapientiae  est,  non, 
si  causa  iusta  est,  ideo  putare,  etc.— With  a  clause 
denoting  a  purpose :  ideone  ego  pacem  diremi,  ut, 
etc :  an  ideo  aliquid  contra  mulieres  scripsit,  ne, 
etc :  non,  quin  breviter  reddi  responsum  potuerit, 
ideo  potiuB  delectos  missos,  quam,  etc.,  L. 

idldta,  ae,  m.,  =  liiwrriQ,  an  uneducated  man^ 
ignorant  person^  layman^  otUsider  :  nos,  quos  iste 
idiotas  appellat :  ludos  nobis  idiotis  relinquet 

idonee,  adv,  [idoneus],  Jitlyy  suitably. 

idonens,  a^H.^  fU^  meety  proper^  becominff^  suit- 
abUy  apt,  capable,  convenient,  sufficient :  rerum  ini- 
tium,  T. :  quos  idoneos  ducebat,  consilium  habet, 
S.:  auctor,  re8jM>nn6^ :  minus  idoneum  hominem 
praemio  adfioere,  i.  e.  deserving  :  idoneum  visum 
est  dicere,  etc,  pertinent,  S. :  minus  idoneis  (ver- 
bis) uti :  aetas  ad  haec  utenda,  T. :  ad  amicitiam  : 
ad  navium  multitudinem  poitds:  ad  agendum 
tempora :  idoneus,  quem  fallere  incipias,  T. :  ido- 
neus non  est,  qui  impetret,  etc :  res,  de  qua  quae- 
ratur :  non  natus  idoneus  armls,  Pr. :  novis  rebus, 
8. :  arti  Cuilibet,  H. :  castris  locus,  Gs. :  patriae, 
serviceable,  lu. :  Fons  rivo  dare  nomen,  i.  e.  large 
enough^  H, :  Si  torrere  iecur  quaeris  idoneum,  H. 
'-Ftur.  m.  as  subst.  :  in  deligendis  idoneis :  cum 
idoneis  conlocutus,  L. 

Idns,  Iduum,  /.,  the  ides,  middle  of  t/ie  month 
(the  fifteenth  day  of  March,  May,  July,  and  Octo- 
ber; the  thirteenth  of  every  other  month):  res 
ante  IdQs  acta  sic  est;  nam  haec  Idibus  mane 
scrips! :  Iduum  Martiarum  consolatio :  Idibus 
Martiis :  ad  Id.  April,  reverti,  Cs. :  a.  d.  VII  Id. 
Ian.,  on  the  7th  of  January,  Cs. — Debts  and  inter- 
est were  often  payable  on  the  ides :  omnera  rede- 
git  Idibus  pecnniam,  H. :  diem  pecuniae  IdQs  No- 
▼embriB  esse :  octonis  referentes  Idibus  aera,  H. 

ieour,  ieooris,  or  ioour,  iocinoris  (L.),  n.,  the 
liner :  cerebrum,  iecur  .  .  .  domicilia  vitae :  In- 
mortale  (Tityonis),  V. :  Tityi,  H. :  caput  iocineris, 
L. :  anseris,  H. :  Non  ancilla  tuum  iecur  ulceret 
nlla,  heart,  H. :  quanta  siccum  iecur  ardeat  ira,  lu. 

ieonscnlam.  I,  n.  dim.  [iecur],  a  little  liver. 

ieivnei  «4r-  with  comp.  [ieiunus],  meagrely, 


^^y^i/tfi^fyi  mthout  ornament,  spiritlessly:  dispu- 
tare :  dici  ieiuiiius. 

ieiunitaB,  atis,  /  [  ieiunus ]. — Prop.,  a  fast- 
ing ;  hence,  f  i  g.,  of  speech,  dryness,  poverty,  mea- 
greness  :  ieiunitatem  et  fumera  malle  quam,  etc : 
bonarum  artium,  destitution. 

ieluniuin,  I,  n.  [  ieiunus  1,  a  fasting,  fast-day, 
fast :  instituendum  Cereri,  L. :  fonga  ieiunia,  0. : 
leiunia  indicere,  H. — Hunger:  ieiunia  pascere,  0 
— Leanness,  poorness  (of  animals),  V. 

ieiunus,  adj.  with  comp.,  fasting,  abstinent, 
hungry:  plebecula:  canis,  H. :  serpens,  Pr. :  cor 
pora,  L. :  lupus  ieiunis  dentibus  acer,  H. ;  fames, 
extreme,  lu, :  odium,  i.  e.  on  an  empty  stomach,  lu. : 
ieiunae  negare  aquain,  thirsty,  Pr. — Dry,  barren, 
unproductive:  ager:  ghirea,  V .—Scanty ,  ituigniji- 
cant:  Summaque  ieiuna  sanie  infuscatur  hareua, 
V.-— F  i  g.,  poor,  barren,  powerless  :  nimis  animus : 
animus  raalevolentia. — Insignifcant,  trifling,  con- 
temptible, mean,  low:  cognitio  :  calumnia.  —  Of 
speech,  meagre,  dry,  feeble,  spiritless:  in  orationi- 
bus  ieiunior :  concertatio  verborum. 

igitur,  conj.  fl  AG],  introducing  an  inference, 
then,  therefore,  thereupon,  accordingly,  consequently: 
sequitur,  ut  nihil  obstet;  ergo  omnia  prospere,  igitur 
beate :  fingite  igitur  cogitatione,  etc. :  noli  igitur 
dicere. — Weakened,  then,  tell  me,  say:  dolor  igitur, 
id  est  summum  malum  .  .  .  qui  potest  igitur  habi- 
tare, etc.?:  huic  ho'mini  parcetis  igitur?:  ubi  igitur 
locus  fuit  errori  deorum?:  dicet  aliquis,  Haec 
igitur  est  tua  disciplina?:  Iliacas  igitur  classls 
sequar,  V. — After  a  digression  or  pause,  then,  as  1 
was  saying:  cum  Metellus  causam  diceret,  ille  .  .  . 
hoc  igitur  causam  dicente,  etc. :  scripsi  etiam  (nam 
etiam  ab  orationibus  diiungo  me  fere  .  .  .)  scripsi 
igitur  Aristotelio  more,  etc. :  est  profecto  ilia  vis 
...  ea  vis  igitur  ipsa,  quae,  etc. — In  summing  up, 
I  say  then,  so  then,  as  I  was  saying,  in  short :  est 
igitur  haec,  indices,  non  scripta,  sed  nata  lex :  haec 
igitur  cum  cernimus,  etc. 

isnarus,  adj.  [  2  in  +  gnarus  1,  ignorant,  not 
knowing,  unacquainted  with,  unskilled  in,  inexperi- 
enced, unaware .  tu  me  ignaro,  nee  opinante,  inscio 
notes,  etc. :  ubi  imperium  ad  ignaros  pervenit,  etc., 
S. :  obpressit  necopinantes  ignarosque  omnes,  L. : 
quisnam  ignarum  nostris  deus  appulit  orLs  ?  V. : 
cum  per  ignaros  errent  animalia  mentis,  which 
knew  them  not,  V. :  Fors,  blind,  0. :  harum  rerum, 
T.:  artis,  T. :  poliendae  orationis:  belli,  S.:  ante 
malorum,  V. :  flumina  belli  ?  H. :  quid  gravitas 
valeret :  quanta  invidiae  iramineret  tempestaa,  L. : 
muUo3  studiose  contra  esse  dicturos :  ignari  ve- 
nisse  dictatorem,  L.  —  Not  known,  strange,  un- 
known :  lingua,  S. :  montes,  V. ;  proles  ignara  pa- 
renti,  0. 

ignave.  adv.  with  comp.  [  ignavus  1,  slwfffishly. 
Digitized  by  V^OOQ  IC 


ignavia 


878 


ignoro 


dothfnUv^  without  spirit:  ne  quid  faciamus :  dicere 
m\i\i&,  flatly ^  H. :  carpere  ignaviua  herbas,  Y. 

ignavia,  ae,  /.  [  ignaFiis  ],  inactivity,  ladnesSy 
idleneas,  alothy  listlessneaB^  cowardice^  worthleunen  : 
nemo  ignavia  inmortalis  f actus  est,  S. :  contraria 
fortitudini:  per  luxum  atque  ignaviaro  aetatem 
agere,  S. :  quod  istic  cum  ignavia  est  scelus  (i.  e. 
in  te),  L. :  quae  tanta  animis  ignavia  venit  ?  V. 

ignavns,  adj.  with  comp.  and  sup.  [2  in+gna- 
TU9  J,  inactive,  kury,  slothful,  idle,  sluggish,  listless, 
mthout  spirit,  cowardly,  dastardly  .•  adeon  me  igna- 
vom  putas,  Ut,  etc.,  T. :  homo  ignavior :  miles : 
ex  ignavo  strenuum  exercitum  fieri,  S. :  ignavissi- 
mus  ad  opera  hostis,  L. :  legiones  operum,  Ta. : 
canis  adversum  lupos,  H. :  senectus :  anirao,  Ta. 
— Aa  subst.  m.  :  in  bello  poena  ignavia  ab  impera- 
toribua  constituitur :  in  victoria  vel  ignavis  gloriari 
licet,  S. — Poet:  nemora,  i.  e.  unfruitful,  V. : 
otia,  0. :  lux,  an  idle  day,  lu. — That  renders  sloth- 
ful, making  inactive:  ratio,  relaxing:  genus  hoc 
mterrogationis :  f  rigus,  0. :  aestus,  0. 

ignesoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [ignis],  to  take  fire, 
become  inflamed,  hum,  kindle:  ut  muudus  ignesce- 
ret.  —  Or  passion,  to  blaze  out,  take  fire  :  Rutulo 
lonescunt  irae,  V. 

igneuB,  adj,  [ignis],  offire,fiery^  on  fire,  bumr 
ing,  burning-hot :  sidera :  arces  (i.  e.  caelum),  H. : 
via  caeli,  ether,  0. :  vis,  fire  (as  an  element) :  Chi- 
maera,  with  fiery  breath,  H. :  celeritas,  motus. — Of 
co\oT,  fiery,  V. — F  i  g.,  burning,  fervid,  ardent,  vehe- 
ment :  furor,  0. :  vigor,  V. :  Tarchon,  V. 

ignicnliia,  I,  m.  dim.  [  ignis  ],  a  little  fiame, 
spark :  igniculum  si  poscas,  lu. — F  i  g.,  fire,  vehe- 
mence: desideri  tui :  virtutum  igniculi,  sparks: 
iacit  igniculos  virills. 

ignifer,  era,  erum,  a€(j.  [ ignis +1  FER-],  fire- 
bearing,  fiery :  axis,  0. 

ignigena,  ae,  m.  [ignis +GEN-],  the  fire-bom, 
son  of  fire  (of  Bacchus),  0. 

ignipes,  pedis,  a<fj.  [iffi\a-\- pea],  fiery-footed,  0. 

ignipotens,  entis,  adj.  pgnis+potens],  potent 
in  fire,  ruler  of  fire:  deus  (Vulcan),  V, 

ignis  or  (once  in  H.)  ignifl»  is  (abl.  Ignl ;  rarely 
Igne),  m.  [1  AG-], fire:  ignem  ex  lignis  fieri  iussit: 
ignis  restinguere:  templis  ignis  inferre:  subditis 
ignibus  aquae  fervescunt:  casurae  iniraicis  igni- 
bus  arces,  V. :  ignis  fieri  prohibuit,  Cs. :  ignem 
openbus  inferre,  Cs. :  urbi  ferro  ignique  minitari : 

?;ravis,  a  conflagration,  Ta. :  ignibus  significatione 
acta,  signaCfires,  Cs. :  ut  fumo  atque  ignibus  sig- 
nificatur,  watch-fires,  Cs. :  quorundam  igni  et  equus 
Ad'whwrjhe  funeral pyrfjTfi. :  fulaere  ignes, liglU- 
niugn,  V. :  tnissos  luppiter  ignis  Excusat,  thunder- 
holt,  O. :  inter  ignis  Luna  rainores,  i.  e.  stars,  H. : 
olarior  ignis  Auditur,  the  crackling  of  fire,  V. : 


Eumenidum,  torches,  lu. :  emendus,  i.  e.  /W,  lu. : 
sacer,  St,  Anthony's  fire,  erwipdas,  Y, :  aqua  et 
ignis,  i.  e.  the  necessaries  of  life, — Fire,  brightness, 
splendor,  brillianey,  lustre,  glow^  redness :  curvatoa 
imitatus  ignis  lunae,  H. :  nox  caret  igne  suo,  star- 
light, 0. :  positi  sub  ignibus  Indi,  the  sun,  0. — 
F  i  g.yfire,  glow,  rage,  fury,  love,  passion :  exarsere 
igues  animo,  V. :  huic  ordini  ignem  novum  subici : 
caeco  carpitur  igni,  secret  love,  V. :  tectus  magis 
aestuat  ignis,  O. :  socii  ignes,  i.  e.  nuptials,  0. — 
A  bdoved  object,  flame-  Accede  ad  ignem  hunc, 
T. :  meus,  V. :  pulchrior,  H. — An  agent  of  destruc- 
tion, fire,  fiame :  ne  parvus  hie  ignis  incendium 
ingens  exsuscitet  (i.  e.  Hannibal),  L. 

ignobilis,  e,  adj.  [2  in+(g)nobilis],  unknown, 
unrenotoned,  undistinguished,  obscure:  ad  supre- 
mum  diem  perventurus :  civitas,  obscure,  Cs. : 
otium,  inglorious  peace,  V.  —  Of  low  birth,  base- 
bom,  ignoble:  familia:  virgo,T.:  volgus,y.:  reg- 
num  TuUi,  H. 

ignobilitaa,  fctis,/.  [ignobilis],  want  of  fame, 
obscurity:  ignobilitas  aut  humilitas:  virorum,0. 
— Low  birth,  mean  origin  :  lugurthae,  S. :  generis: 
paterna,  L. 

ignominia,  ae,  /.  [2  in  +(g)nomen],  disgrace, 
dishonor,  ignominy  :  nominis  Roman! :  nisi  honoa 
ignominia  putandaest:  admonebat  oonpluiis  igno- 
miniae,  S. :  ignominift  mortuum  adficere :  gravior 
omni  volnere,  lu. :  ignominiis  adfici :  senatCls,  in- 
fiided  by  the  SencUe :  amissarum  navium,  Cs. : 
familiae,  N. — ^As  a  legal  and  military  term,  deara- 
dation,  infamy,  disgrace:  censoria,  infiicted  by  a 
censor:  homines  ignominia  notati:  alqm  ignominift 
notare,  Cs. :  milites  cum  ignominift  dimissi,  L. 

ignominiosna^  adj.  [  ignominia  ],  disgraceful, 
shameful,  ignominious :  agmen,  L. :  dominatio : 
fuga,  L. :  dicta,  H. :  (anulum  gestare)  ignominio- 
sum  genti,  Ta. — As  subst.  m. :  nee  concilium  inire 
ignominioso  fas,  an  infamotu  person,  Ta. 
ignorabilis,  e,  a^.  [ignoro],  unknown, 
ignorana,  antis,  adj,  [P,  of  ignoro],  not  know- 
ing, ignorant :  Fovit  volnus  lympha  Ignorans,  with- 
out knowing  its  pouter,  V. :  eventfis  belli,  Cs. 

ignorantia,  ae,  /.  [ignorans],  want  of  knowl- 
edge, uncuiqtMintance,  ignorance:  ignorantiam  a 
sapientia  removebat:  lectorum,  N. :  aancta,  quid 
sit,  etc.,  Ta. :  loci,  Cs. :  sui :  recti,  Ta. 

ignoratio,  Snis,/.  [ignoro],  want  of  knowledge, 
unacquaintance, ignorance:  locorum:  iuris:  regis, 
Cu. :  dc  aliqua 

ignoratns,  adj,  [P.  of  ignoro],  undetected,  un- 
perceived:  Romanos  adgreditur,  S. — Involuntary 
(opp.  voluntarius). 

ignoro,  &vi,  fttus,  ftre  [♦  ignorus ;  GNA-],  not 
to  ktiow^  to  be  unacquaintM,  be  ignorant,  mistake^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


fgno866ils 


879 


me 


miswndentandf  ui  70s,  qui  ignoratis,  scire  possltis. 
si  rae  ignoras,  rnittake  m«,  T. :  Ignores  te  f  your 
otm  faulU^  H. :  causam :  exercitu  ignoranti  du- 
cem,  L. :  rootOs  astrorum,  lu. :  ignoretur  parens, 
if  unknown^  T. :  credis  te  ignorarier  ?  art  unrecog- 
nized^ T.:  Archimedis  ignoratum  a  Syracusanis 
sepulcrum :  ignoratae  artis  crimen,  of  want  of 
iinli^  H. :  fluctOs  quietos,  to  be  deceived  6y,  V. : 
Mutatam  ignorent  ne  semina  matrem,  i.  e./at/  to 
thrive  token  tranaplantedy  Y. :  quis  veatrum  hoc 
ignoret  dici?:  id  quam  vere  fiat:  ater  eorum 
esset  Orestes:  monstrumne  deusne  Ille  sit,  O.: 
Don  ignorens,  quanta,  etc.,  wetl  atoare,  Gs. :  <le 
filio:  quis  ignoret  quin  sint,  etc:  servare  vices 
si  nequeo  ignoroque,  H. — To  take  no  notice  of 
pay  no  attention  to^  ignore^  disregard:  quorum 
benevolentiam  erga  me :  quid  sidus  minetur,  lu. 

^gnoBoexia,  entis),  adj,  [P.  of  i^osco]. — OnW 
comp^  forgiving  J  placable:  animus  ignoscentior,  T. 

igndaoo,  nSfl,  n5tus,  ere  [2  in+(g)nosco],  to 
pardon^  forgive^  excuse^  overtook,  altoWy  indulge^ 
make  aUowance:  Ignosce,  T. :  ignoscendi  ratio: 
dis  ignoscentibus  ipsis,  i.  e.  conniving^  lu. :  Igno- 
tum  est,  taciturn  est,  T. :  nihil  petit  nisi  ut  igno- 
Bcatur :  si  paulo  altins  ordiri  yidebor,  ignoscite : 
cur  ego  non  ignoscam,  si,  etc. :  Tuomst  mi  igno- 
scere,  T. :  mihi,  quod  ad  te  scribo :  mihi,  si,  etc. : 
ignoscendo  malis  bonos  perditum  ire,  S.:  fasso 
( mihi ),  0. :  et  vos  robis  ignoecitis,  make  excuses 
/or,  lu.:  festinationi  roeae:  Oethegi  adulescentiae, 
S. :  ut  non  siet  peccato  mi  ignosci  aequom,  T. : 
deprecatores,  quibus  non  eret  ignotum:  maiore 
deliquerent  quam  quibus  ignosci  posset,  L. :  istuc 
factum,  T. :  ea  ( culpa )  quin  sit  ignoscenda,  T. : 
ignoscendi  pecoati  locus,  T. :  dementia  Ignoscenda, 
V. :  ignoscere  quam  persequi  malebant,  St 

1.  ignotns,  P.  of  ignosco. 

2.  ignotns,  adj.  with  oomp.  and  sup.  [in+ 
(g)notu8l,  unknown,  ttrange,  unrecognized,  unfc^ 
miliar:  locus,  T. :  ignotior  gens,  L. :  adversus 
ignotOB  inter  ae,  L. :  b«lla,  of  uncertain  result,  V.: 
favos  ignotus  adedit  Stellio,  unnoticed^  V. :  mortes, 
mglorwus,  H.:  alter  (dies)  in  Tolgus  ignotus: 
militibus  loca,  Gs. :  nomen  populo. — ^As  sAsL  m.  / 
tamquam  ignoto  lacrimam  daret,  a  stranger,  O. : 
notum  ignotumque  discemere,  Ta. — ^As  subst.  n. ; 
Haud  ignota  loquor,  V. :  si  prof erres  ignota,  un- 
familiar themes^  H. :  Omne  ignotum  pro  magni- 
fico  est,  Ta.  —  Unknown,  obscure,  without  repute, 
mean:  hie  ignotissimus  Phryx:  homo. — Of  hw 
birth,  ignoble,  low-bom,  base,  vulgar:  ignotft  matre 
inhonestus,  H. :  naso  suspendis  adunco  Ignotos, 
H. :  Achin,  O. — Unacquainted  with,  ignorant  of: 
producere  ad  ignotos  (alquem):  ignotos  fallit, 
notis  est  derisui,  Ph. :  ignoti  oontemnebant,  N. 

^,  18,  flkX  see  ilia. 


Hex;  icls,/.,  <m  oak,  hobn-oak,  great  eearUt 
oak  :  grendis,  S. :  secta,  Y.,  H.,  0. 

Qia,  drum,  ti.,  the  abdomen  below  the  ribs,  groin, 
/tanks :  demisit  in  ilia  ferrum,  0. :  ducere  ilia,  be 
broken-winded,  H. :  rumpere  ilia,  V.  —  P  o  e  t.,  M« 
entrails,  H.,  lu. — Sing,  gen, :  ili  pondera,  the  pri- 
vates, Ct  dub. 

niaous,  atlj.,  of  Ilium,  Hian,  Trofan,  V.  H.,  0. 

ilioet,  adv.  [ire + licet],  let  ue  go,  have  done,  T. 
— All  is  over  /  all  A  lost  /  €unen  / ;  actumst,  ilicet^ 
Peristi,  T. — At  once,  straightway,  immediatdy,  in- 
stantly, forthwith:  fugit  ilicet  ocior  Euro,  V. 

Dloo  (not  illico),  adv.  [in+loool,  in  that  very 
place,  on  the  spot,  there:  consiste,  T. — Of  time,  on 
the  spot,  instantly,  immediately,  directly :  a  pueris 
nasci  senes,  T. :  quern  ilico  mittit,  Sw:  artes  ilico 
oonticesount 

ilignni,  adj.  [ilex],  of  holm-oak,  oaken  t  pedes, 
T. :  glans,  H. :  canales,  Y. 

1.  mum  or  nion,  i,  n.  (0.,  V.,  H.,  0.),  ='IXioy, 
or  Bios,  I,  /.  (H.,  O.),  =*lXioc,  Ilium,  Troy. 

2.  (Dlum,  I,  n,),  see  ilia. 

Ula,  adv.  [abl.f  of  ille,  sc.  vift],  in  that  way,  m 
that  direction,  there:  Ooeanum  ilia  tentavimus,  Ta.: 
reTertebar  illi,  qoS,  etc.,  0. 

ilia-,  in  compounds  with  in ;  see  inla-. 

illao,  adv.  [abl.  f,  of  illic,  sc  vi&l,  that  way^  on 
that  side,  there:  hao  atque  iliac  perfluo,  T. :  omnia 
iliac  faoere,  bdong  to  that  party:  nunc  hao  . . . 
nunc  iliac,  on  one  side , . .  on  the  other,  0. 

ilia,  ilia,  iUud,  gen,  illlos  or  illius  (old  forms : 
dat.  olll,  C,  V. ;  jjur.  olll,  olUs,  C,  V. ;  olios,  oUa, 
GL),  pron,  dem, — ^In  reference  to  something  remote 
from  the  speaker,  or  near  or  related  to  a  third 
person,  that:  sol  me  ille  admonuit,  yon  sun:  in 
ilia  vita. — ^As  subst.,  he,  she,  it :  tum  ille,  Non  sum, 
inquit,  etc :  de  illius  Alexandres  discessu :  ne  illi 
sanguinem  nostrum  largiantur,  S. — 0pp.  to  hie,  of 
that  which  is  more  remote,  or  less  important: 
huius  (Catonis)  facta,  illius  (Socretis)  dicta  lau- 
dantur :  hie  enim  noeter  (Ennius)  ...  at  vero  ille 
sapiens  (Solon). — In  partial  enumeration :  hie  et 
ille,  one  and  another,  one  or  two,  a  few  :  non  dicam 
illinc  hoc  signum  ablatum  esse  et  illud. — In  em- 
phatic reference :  in  quibus  etiam,  sive  ille  inri- 
dens,  sive  ...  me  proferebat :  Sic  oculos,  sic  ille 
manOs,  sic  ore  ferebat,  V, — P  r  a  e  g  n.,  that,  the 
ancient,  the  well-known,  the  famous:  Antipater  iUe 
Sidonius :  auditor  Panaeti  illius :  testula  ilia  mul- 
tatus  est,  that  well-known  custom  of  ostracism, 
N. :  ille  annus  egregius:  idem  ille  tyrennus. — In 
phrases,  ille  aut  ille,  such  and  such,  one  or  another : 
quaesisse,  num  ille  aut  ille  defensunis  esset. — 
With  quidem,  followed  by  sed,  autem^  or  verum, 
but  atilU  to  be  sure  .  .  .  however ^ 


With  guii 
esrtokUy  , 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ille- 


880 


imber 


indeed  .^.  but  yet:  philosophi  qu!dam,  minime  xnali 
illi  quidem,  Bed,  etc :  ludo  autem  et  ioco  uti  illo 
quidem  licet»  sed,  etc. — Ex  illo  (sc.  tempore), /rom 
ihat  time^  eince  then^  V.,  0. 
ille-,  in  words  compounded  with  in ;  see  inle-. 

illi,  €idv,  [old  locat  of  illel,  tkere^  therein  :  Nam 
illi  baud  licebat  loqui,  etc.,  T. :  praeclara  illi  lau- 
datur  hia8pi8,Iu. — Fig.,  in  that  affair t  ego  illi 
maxumam  partem  feram,  T. 

iUiberalis,  illiberaliter,  see  inllb-. 

1.  illio,  illaec,  illuc,  pron,  [ille + eel,  he,  she,  it 
yonder,  that :  Illuc  est  sapere  ?  T. :  Ubi  illic  est, 
thatfellowy  T. :  lUancine  mulierem  alere,  T. 

2.  illio,  adv.  [illi+ce],  wi  that  place,  yonder, 
there:  melius,  hie  quae  fiunt,  quam  illic,  scio,  T.: 
plurts  illic  offendisse  inimicos,  quam  hie  reliquisse: 
Utque  aer,  tellus  illic,  0. :  illic,  ubi  nulla  incendia, 
lu. :  qui  illic  negotiarentur,  Cs.  —  Yonder,  in  an- 
other world,  Pr.,  O.— Of  persons,  tnth  him,  among 
them:  non  isto  vivitur  illic  modo,  with  Maecenas, 
H. :  severa  illic  matrimonia  (i.  e.  apud  Germanos), 
Ta. — In  that  matter,  therein:  illic,  ubi  nil  opust, 
T. :  i-es  p.  milite  illic  ?acet, he. in  ihat  war, L. 

illiolne,  see  1  illic. 

illlcio,  illidd,  illlgo,  see  ink 

num^  ado,  [ille], /rom  that  place,  thence:  me 
illim  abstraxi,  T.:  amorem  abiecisse  illim,  I  e. 
from  her.  —  Of  time,  thenceforth  t  usque  ad  no- 
stram  memoriam,  S. 

illlno,  adv.  [illim +ce], /rom  that  place,  thence, 
from  yonder:  Illinc  hue  transf em,  T. :  disoessi. 
— From  that  per»on,from  that  quarter,  from  that 
mde,  thence:  si  illinc  beueficium  non  sit:  illinc 
omnes  praestigiae  (L  e.  ab  his) :  hinc  atque  illinc, 
on  both  sides,  V. 

illino,  illitteratas,  see  inl-. 

illo,  adv.  [ille],  to  that  place,  thither  t  advenio, 
T. :  adit,  Cs. :  aocedere. 

iU5o,  adv.  [old  for  illuc],  thither,  T. 

illdta%  see  inlotus.  illn-,  see  Inlu-. 

illuc,  oifo.  [Illic],  to  that  place,  thither:  hue  vel 
illuc  inpelli,  T. :  hue  illuc  agitare,  S. :  hue  atque 
illuc  intuens :  hue  et  illuc  cureitant,  H. :  illuc  ex 
his  vinculis,  i.  e.  into  the  other  world:  illuc  Ire, 
ubi,  etc.,  lu. — To  that  end,  to  that  point,  thereto: 
illuc  redi,  quo  coepisti,  T. :  aniroum  nunc  hue, 
nunc  dividit  illuc,  V.:  illuc,  unde  abii,  redeo. — To 
that  point,  to  such  a  pitch:  illuc  usque  fidus,  Ta.: 
illuc  Decidit  ut  malum  ferro  summitteret,  lu. 

imaginarius,  acfj.  [imago],  seeming,  fancied: 
fasces,  pretended  authority,  L. 

imaginatio,  Onis, /.  [imaginor],  a  fancy,  im- 
aginaiion:  secretae,  Ta. 


imaginor,  &tus,  art,  dep,  [imago],  to  picture  to 
oneself,  fancy :  parorem  eorum,  Ta. 

imaginosus,  acfj.  [imago], /W/  of  fancies  (of 
a  girl) :  solide,  Ct. 

imago,  inis,/.  [2  IC-],  an  imitation,  copy,  tm- 
age,  representation,  likeness,  statue,  bust,  picture: 
tabularum,  exact  copy:  cereae,  H. :  macra,  lu.: 
geneti va,  no^Mro/ /^rwr*,  0. :  sine  imagine  tellus, 
shapeless,  0. — An  ancestral  image,  mask  (of  a  man 
who  had  been  aedile,  praetor,  or  consul):  iuB 
imaginis :  avi  tui :  clanim  hac  fore  imagine,  i.  e. 
woiud  become  an  aristocrat,  L. :  fumosae,  smoky 
ancentral  images:  nullae  sunt  imagines,  quae, etc, 
ancestors  of  distinction :  imagines  non  habeo,  S. : 
imagines  familiae  suae:  homo  multarum  imagi- 
num,  S. :  funus  imagines  ducant  triumphales 
tuum,  H.  —  A  phantom,  ghost,  apparition,  vision: 
magna  mei  sub  terras  ibit  imago,  shade,  V. :  vana, 
H. :  inhumani  ooniugis,  V. :  natum  falsis  Ludis 
imaginibus,  plumtoms,  V.:  mortis,  0.:  somni,  a 
dream,  0.:  nocturnae,  Tb, — A  reverberation,  echo  : 
resonare  tamquam  imago:  rocis  ofFensa  resultat 
imago,  v.:  iocosa  montis,  H. — Fig.,  an  image, 
conception,  Uwught,  imagination,  idea:  Scipionis 
imaginem  sibi  proponere :  antiquitatis,  an  image 
of  die  olden  time:  proconsularem  imaginem  tain 
saevam  facere  (i.  e.  by  cruelty  in  office),  L. :  t»n- 
tae  pietatis,  Y. :  poenaeque  in  imagine  tota  est,  0. 
— A  figure  of  speech,  similitude,  comparison,  C. : 
haec  a  te  non  multum  abludit  imago,  H.  — An 
empty  form,  image,  semblance,  appearance,  shadow  : 
adumbrata  gloriae:  equitis  Romani:  rei  p.:  his 
imaginibus  iuris  spretis,  L. — A  reminder,  sugges- 
tion: quorum  (temporum)  imaginem  video  in  re- 
bus tuis :  genitoris  imagine  capta,  V. 

(imbecille),  adv.  [imbecillus],  weakly,  feebly. 
— Only  comp, :  imbecillius  adsentiri,  wUh  hestta- 
tioju 

imbecillitas  (inb-),  atis, /.  [imbecillus],  help- 
lessness, imbecility,  weakness,  feebleness :  corporis : 
sororis :  materiae,  Cs. :  aninu,  Cs. :  magistratuum. 

imbecillius,  see  imbecille 

imbecillus  (inb-),  «(;.  with  comp.,  weak,fe$^ 
ble:  homo:  senes:  aetas,  H. :  imbecillior  est  me- 
dicina  quam  morbus :  simulacra  ^oXiXiB, perishahle, 
Ta. :  regnum,  S. :  animus :  imbeoilliores  fortuna. 
— Plur.  m.  as  subst, :  ignavi  et  imbecilli. 

imbellis  (inb-),  e,  o^*.  [2  m+ helium],  untrar- 
like,  unfit  for  war,  peaceful,  fond  of  peace:  videri : 
turba,  non-combatants,  L. :  columba,  H.:  Indus, 
i.  e.  subdued,  Y.:  rebus  iniustis  iustos  maxime 
dolere,  imbellibus  fortls :  telum,pow«r/eM,  V. :  la- 
certi,  O. :  Tarentum,  quiet,  H. :  cithara,  H. :  pleo- 
trum,  0. :  annus.  L. 

imber,  bris,  ibl.  imbrt  or  imbre,  m.  [AMB-],  a 
rain^  heavy  rain,  violent  rain,  shower,  pouring 


Digitized  by  V^OOQIC 


imberbis 


381 


immemor 


rain:  continuatlo  imbrium,  Cs. :  maximus:  imbri 
frumentum  conrumpi:  lactis:  sanguinis:  imbri 
lapidavitf  L. :  tamquam  lapides  effuderit  irober, 
lu. — A  rain-cloftd,  storm-cloud:  caeruleus,  V. — 
The  sea,  waier^  waves:  (naves)  Accipiiint  imbrem, 
V. — A  shower ^  fall :  ferreus,  V. :  aureus,  T. 

imberbis  (inb-),  e,  adj.  [2  in+barba],  with- 
out a  beardy  beardless :  pater :  quae  Imberbes  di- 
dicere,  H. 

imberbuB,  a^j.  [2  in+barba],  without  a  beardj 
beardless:  adulescentulus :  iuvenis,  U. 

imbibo  (in-b-),  bl,  — ,  ere,  to  drink  tn,  imbibe^ 
coneeivey  form,  —  Only  fig.:  opiuiouem  animo : 
certamen  anirais,  spirit  of  hostility^  L. :  immemor 
eius,  quod  imbiberat,  of  the  purpose  he  had  con- 
eeivedy  L. :  spera  posse  se  perducere,  etc. 

imbrex,  icis,  /.  [AMB-J,  a  hollow  tile,  gutter- 
tile,  pantUe,  leader  (for  rain),  V. 

imbrlfer,  era,  erum,  adj.  [  imber  +  1  FER-  ], 
rain-bringing,  rainy :  Austri,  0. :  ver,  V. 

imbuo  (inb-),  ul,  Qtus,  ere  [see  P0-],  to  wet, 
moisien^BOoiky steep, saturate:  palmulas  in  aequore, 
Ct. :  imbuti  sanguine  gladii :  sanguis  imbuit  arroa, 
V. :  irabuta  sanguine  vestis,  0. :  munus  tabo  im- 
butum,  H. :  oscula,  quae  Venus  Quint&  parte  sui 
nectaris  imbuit,  U. :  aram  imbuet  agnus,  V. — 
Fig.,  to  fill,  steep,  stetin^  taint,  infect,  imbue,  im- 
brue: gladium  scelere. — P.perf  with  abl.,  tainted, 
touched,  affected,  tinged:  nullo  scelere  imbutus: 
religione :  Romanis  delenimentis,  L. :  hao  ille 
cnidelitate. — To  instruct  superficially,  color,  tinge, 
inure,  initiate,  imbue:  studiis  se:  dialecticis  ne 
imbutus  quidero :  servilibus  Titiis,  L. :  nos  ita  a 
maioribus  imbuti  sumus,  ut,  etc. :  parentum  prae- 
ceptis  imbuti :  (vema)  Litterulis  Graecis  imbutus, 
H. :  socios  ad  officia,  Ta. :  Imbuis  exempluro  pal- 
mae,  i.  e.  you  are  the  first  to  win,  Pr.:  opus  tuum, 
begin,  O. :  Ilia  (navis)  rudem  cursu  prima  imbuit 
Amphitriten,  i.  e.  first  traversed  the  sea,  Ct. 

imitabilis,  e,  adj.  [imitor],  that  may  be  imi- 
tated, imitable :  orationis  subtilitas :  exemplar  vi- 
tiis,  H. 

imitameiit  inis,  n.  [imitor],  an  imitation^  like- 
nesSf  image:  Somnia,  quae  veras  aequent  imita- 
mine  formas,  0. — /Ywr.,  0. 

(imitamentom,  I),  n.  [imitor],  an  imitation, 
copy.  —  Only  plur. :  veterum  Romanorum,  Ta. : 
tnstitiae,  Ta. 

Imitatio,  onis,/.  [imitor],  a  copying^  imitation : 
rirtutis:  virtus  imitatione  digna:  nihil  ostenta- 
tionis  imitation  is  adferre,  affectation. 

imitator,  oris,  m.  [imitor],  an  imitator,  copyist, 
mimic:  imitatores  faceti:  nee  desilies  imitator  in 
artum,  H. :  laborum  raeorum :  stulti  sapiens,  0. 

imitatrix.  icis,/.  [imitator],  she  that  imitates : 
boni  (voluptas) :  gloriae. 


imitatUB,  acfj.  [P.  of  imitor],  fictitious :  sirou. 
lacra :  voluptas,  0. 

imitor,  itus,  are,  freq.  [2  IC-],  to  imitate,  act 
like,  copy  after,  seek  to  resemble,  counterfeit,  mimic. 
genus  ad  omnia  imitanda  aptissimum,  Cs. :  in 
gloria  Paulum:  aliquem  imitando  effingere:  imi- 
tari  quam  invidere  bonis  malebant,  S. :  in  adcun- 
dis  perieulis  consuetudo  imitanda  medicorum  est : 
habere  exemplum  ad  imitandum :  imitatur  ianua 
portas,  reseniJbles,  lu. :  vox  sonitQs  imitata  tuba- 
rum,  V.  —  To  imitate,  represent,  express,  hit  off, 
copy,  portray :  luctum  penicillo:  chirographum : 
antiquitateni :  sine  imitandorum  carminum  actu 
ludiones,  not  expressing  by  gesticulation,  L. :  mu- 
tate iuvenem  tigurft,  etssume  the  form  of  H. :  putre 
solum  arando,  i.  e.  make  friable,  V. :  Stipitibus 
ferrum,  supply  the  place  of  V. :  gaudium,  i.  e.  dis- 
play, Tb. 

(immadesoo  or  in-m-),  dui,  — ,  ere,  inch.,  to 
become  wet, — Only  perf  :  sanguine  terram,  0. 

immane  (imn-),  adv,  [immanis],  frightfully^ 
fiercely^  savagely:  leo  hians,  V.:  sonat  fluctus,  V. 

Immanift  (inm-),  e,  adj.  with  comp.  and  sup. 
[1  MA-],  monstrous,  enormous,  immense,  huge,  vast : 
corporum  magnitudo,  Cs. :  praeda :  pocula :  tegn- 
men  leonis,  V. :  studium  loquendi,  excessive,  0. : 
avaritia,  S. :  impulsae  praeceps  inmane  ruinae, 
the  vast  crash,  lu. :  Immane  quantum  discrepat, 
vastly,  H.  —  F  i  e.,  monstrous,  frightful,  inhuman^ 
fierce, savage, toud:  in  ceteris  rebus:  gentes:  Cer- 
berus, H. :  istius  natura :  facinus :  dira  atquc  in- 
mania  pati,  lu. :  inmaniores  canes:  scelere  imma- 
nior,  V. :  hie  immanissimus  verres. 

immanitaa  (imn-X  fttis,  /.  [  immanis  ],  mon- 
strous size,  hugeness,  vastness,  excess:  vitiorura. — 
Monstrousfiess,  enormity,  heinousness,  savageness, 
fierceness,  cruelty,  barbarism :  immanitate  be^tias 
vincere:  gentes  immanitate  efferatae:  in  tauia 
immanitate  versari,  among  such  barbarians :  bar- 
bariae:  facinoris. 

immansaetus  (in-m-),  adj,  with  sup.^  un- 
tamed, wild, savage:  Cyclops,  0. :  (ventus)  imman- 
suetissime,  0. 

immaturitas  (inm-),  atis, /.  [immatunis], 
untimely  haste :  tanta. 

immattLruB  (in-m-),  adj.,  untimely,  unripe,  im- 
mature, premature:  mors:  tibiinroaturovitaerepta 
est,  S. :  filius  obiit,  H. :  amor,  unseasonable^  L. 

immedioabiliB  (in-m-),  e,  adj,,  incurable: 
Tolnus,  0. :  telum,  i.  e.  fated,  V. 

immemor  (in-m-),  oris,  abl.  orT,  adj.,  unmind- 
f\d,  not  thinking,  forgetful,  regardless,  negligent, 
heedless:  ingenium:  mens,  Ct. :  Instamus  tonien 
inmemores,  V. :  rerum  a  me  gestarum:  benefici, 
T. :  coningis,  H. :  in  testando  lu^potis,  L  :  herba 
rum  (iuvcuca),  V. :  pectus,  unfeeling,  Ct. 


Digitized  by  V^OOQ iC 


immemoratua 


882 


iminitiii 


immemor&tUB  (in-m-),  ^m  unmerUionedy 
untold:  iuvat  immemorata  ferentem  legi,  i.  e.  nov- 
elUe8,E. 

immeiiBitas  (inm-),  fttis,/.  [iiDmensusI,  im- 
mMMurabUneaty  itnimensUy :  latiUidiDum.  —  Plur. : 
camporum. 

1.  immenBum  ( inm- ),  I,  n.  [  immensus  ],  a 
houndlen  extent,  vattneaa,  immentity:  per  immen- 
Bum actus,  0. :  mons  in  immensum  editus,  & :  ad 
immensum  multitudinis  speciem  augere,  L. 

2.  immenBam  (inm-),  <tdv.  [immensus],  withr 
out  end,  exceedingly,  immefiady :  creverat,  0. 

immenBUB  (in-m-),  adj.,  immeaaurable^  bound- 
lets,  endless,  vast,  immense :  magnitude  regionum : 
domus,  0. :  fines  ingeni :  argenti  pondus  et  auri, 
H. :  agmen  aquarum,  V. :  tempore  immenso.— 
F  i  g.,  vast,  measureless,  boundless,  limitless :  Curri- 
culum gloriae:  fletus,  0. :  vorago  vitiorum:  lau- 
dum  cupido,  V. :  immensus  ruit  profundo  Pinda- 
rus  ore,  fathomless^  H. :  immensum  est,  erratas 
dicere  terras,  there  is  no  end  of  recounting,  0. 

ImmerenB  ( in-m- ),  entis,  adj.f  undeserving, 
innocent :  doroinus,  H. :  offerre  iiduriam  tibi  in- 
merenti,  T. 

immergo  (in-m-),  si,  sus,  ere,  to  dip,  plunge, 
sink,  immerse,  submerge :  immersus  in  flumen :  vi- 
rum  spumosa  unda,  V. — F  i  g. :  se  in  Asun  con- 
Buetudinem,  to  insinuate. 

immerito  (inm-),  adv.  with  sup,  [immeritus], 
undeservedly,  unjustly,  without  cause :  accusare  me 
inmeritissumo,  T. :  si  immerito,  si  misera,  etc 

immerittiB  (in-m-),  adj.,  undeserving,  guilt- 
less, innocent,  toithout  fault :  Delicta  maiorum  im- 
meritus lues,  H. :  gens,  V. :  paries,  H. :  inmeriti 
ultor  parentis,  0. :  immeriti  mori,  who  deserve  not 
to  die,  H. —  Undeserved,  unmerited:  laudes,  L. :  im- 
merit&  ope,  0. 

immerBabiliB  (inm-),  e,  a^j.  [2  in+merso], 
not  to  be  sunk,  unconquerable :  adversis  undis^  H. 

immerBUB,  P.  of  immergo. 

immetattiB  (in-m-),  eufj.  measureless,  vast: 
iugera,  H. 

immigr5  (in-m-),  avi,  itus,  are,  to  remove,  mi- 
grate, change  abode:  in  domum. — Fi  g.,  of  words : 
immigrasse  in  suum  (locum)  diceres,  L  e.  have 
found  their  appropriate  use. 

immineo  (in-m-),  — ,  — ,  ere,  to  project  over, 
lean  towards,  hang  down  over,  overhang,  overarch : 
Quos  super  silez  Imminet,  V. :  imminente  lun&, 
shining  overhead,  H. :  in  ore  impuri  hominis  im- 
minens,  bending  towards:  gestu  omni  irominenti, 
bent  towards  him:  collis  urbi  Imminet,  commands, 
,  V. :  moenibus  tumulus,  L. :  caelumque  quod  im- 
minet orbi,  O.  —  To  be  near  to,  touch  on,  border 
upon,  follow  up:  Imminet  hie,  sequiturque   pa- 


rem,  0. :  career  immiuens  foro,  adjoining,  L. :  im* 
mineutes  domini,  L  e.  future,  Ta. —  To  threaten, 
menace:  instabat  agmen  atque  universum  immi- 
nebat,  Gs. :  Imbrium  divina  avis  imminentQm,  H. : 
cum  Karthago  huic  imperio  immineret:  imminent 
reges  Asiae:  Parthi  Latio,  H. — Fig.,  to  strive 
eagerly  after,  be  eager  for,  long  for,  be  intent  upon : 
avaritla  imminenti  esse:  in  exercitUs  opprimendi 
occasionem,  L. :  ad  caedem :  ei  potestati,  L. :  exi- 
tio  coniugis,  0. —  To  be  at  hand,  impend:  ea,  quae 
cottidie  imminent :  mors,  quae  cottidie  imminet : 
imminentium  nescius,  Ta. 

imminuo  (in-m-),  ul,  atus,  ere,  to  lessen,  di- 
minish: copias. —  To  weaken,  impair,  enfeAle  : 
mente  inminut&,  S.  —  Fig.,  to  lessen,  diminish, 
abate:  tempus  mora  inminuerat,  S. :  imminuitur 
aliquid  de  voluptate :  se  dolor  imminuit,  0. :  ver- 
bum  imminutum,  contracted. — To  encroach  upon, 
violate,  injure,  subvert,  ruin,  wear  out,  destroy: 
auctoritatem :  ius  legationis:  libertatem:  Bocchi 
pacem,  S. :  Damnosa  quid  non  imminuit  dies  ?  H. : 
se  imminui  querebatur,  weu  slighted,  Ta. 

imminutdo  (inm-),  Snis,  /.  [Imminuo],  a  les- 
sening, weakening,  impairing,  injuring  :  corporis, 
i.  e.  mutilation,  —  Fig.:  dignitatis.  —  E  s  p.,  as  a 
figure  of  .speech,  understatement,  extenuation. 

imminuttiB  (inm-),  acfj.  [P,  of  imminuo], 
weak:  mens,  narrow,  Ta. 

immiBceo  (in-m-),  miscul,  mixtus,  fire,  to  mix 
in,  intermix,  intermingle,  blend:  nives  caelo  prope 
inmixtae,  L. :  summis  ima,  0. :  se  nubi  atrae,  V. 
— Of  boxers :  manQs  manibus,  entwine,  V. — Pass., 
to  be  mingled,  be  associated,  join :  feminas  metus 
turbae  virorum  immiscuerat,  L.:  inmixti  turbae 
militum  togati,  L. — With  se,  to  join,  associate  with: 
se  peditibus,  L. :  se  conloquiis  montanorum,  JotfMci 
in,  L. :  se  nocti,  to  disappear  in,  V. — Fig.,  to  min- 
gle, mix,  confound,  blend:  fugienda  petendis,  H. : 
immixta  vota  timori,  0. :  variis  casibus  inmiztis, 
L. — Pass.,  to  take  part  in,  concern  oneself  with, 
meddle  with :  rebus  Graeciae  inmisci,  L. — With  se, 
to  take  part  in,  meddle  with :  foro  se,  L. 

immiaerabiliB  (in-m-),  e,  adj.,  unpiiied :  oap- 
tiva  pubes,  H. 

immiaerioorditer,  (m/v.  [immisericors],  «•»- 
mercifully  .•  factum  a  vobis,  T. 

immiBeriooTB  ( in-m- ),  ordis,  adj.,  pitiless, 
merciless. 

immiBBio  (inm-),  5nis,  /.  [inmitto],  a  letting 
grow,  letting  alone :  sarmentorum. 

immiBBUB  (inm-),  P.  of  immitto. 

immltiB  (in-m-),  e,  adj.  with  eomp.,  not  mel- 
low, harsh,  unripe,  sour:  uva,  H.  —  Hough,  rude, 
harsh,  hard,  severe,  stem,  fierce,  savage,  inexorable  : 
natura  et  moribus,  L. :  tjrannus  (i.  e.  Pluto),  V. : 


Digitized  by  V^OOQIC 


Inunitto 


888 


imxnortalls 


Olyeera,  H.:  oouli,  0.:  caedee,  L. :  calcato  immi- 
tior  hydro,  0. :  urna,  i  e.  of  the  irumrahU  deeisioriy 
0. — Plur.  n.  as  subst. :  ut  placidis  coeant  immitia, 
wiid  creahirea  with  tame^  H. :  inmitia  ausae,  bar- 
baroui  a«te,  O. 

Inunittd  (in-m-),  Isl,  Issus,  ere,  to  tend  in,  let 
•n,  throw  into,  admit,  introduce:  immissus  in  ur- 
ban :  servos  ad  spoliandum  fanum :  corpus  in 
nndas,  0. :  in  terrain  (navem),  stranded,  L. :  cana- 
Ubus  aqma  inmissa,  Cs. :  feraces  plantae  immit- 
tuntur,  are  engrafted,  V. :  lentum  fills  immittitur 
aureum,  is  itUerwoven,  0. :  nais  inmittitur  undis, 
phmges  into,  0. :  inmittor  harenae,  reach,  0. :  im- 
miflsa  (tigna)  in  flumen  defigere,  driven  dovm,  Cs. : 
immissi  alii  in  alios  rami,  intertwined,  L. — To  send 
against,  let  loose,  set  on,  cause  to  attack^  incite :  servi 
in  tecta  nostra  immissi :  completas  navls  taed&  in 
claasem,  Cs. :  immittebantur  illi  canes :  in  medios 
fe  hoette,  threw  himself.  —  To  discharge,  project, 
throw  €tt,  east  among :  pila  in  hostis,  Cs. :  Lancea 
oostis  inmissa,  mn«^raa'fi^,  0.:  coronam  caelo, 
ktais  to,  0.  —  Ih  let  go,  let  loose,  relax,  slacken, 
drop:  immissis  frenis,  V. :  inmissos  bedera  con- 
lecta  capiUo6,,/Cowtn^,  0. — F  i  g.,  to  install,  put  in 
possession  :  in  mea  bona  quos  voles. —  To  inflict: 
iniuriam  in  alqm:  fugam  Teucris,  struck  with 
panic,  V.  —  To  instigate,  suborn :  a  Cicerone  in- 
missus,  S. —  To  admit,  commit :  corrector  inroittit 
ipse  senarium,  lets  escape  him. 

hnmixtas,  P.  of  iromlsceo. 

imxno  (not  lm5),  adv,  [for  *  ipsim5 ;  ipse].  I. 
In  contradiction  or  denial,  no  indeed,  by  no  means, 
on  the  contrary,  nay,  in  reality  :  An.  ubi  t  domin  ? 
CA.  immo  apud  libertum,  T. :  dictum  puta,  Nempe 
, , .  8i.  immo  aliud,  nay,  somethittg  very  different, 
T. :  ubi  fuit  Sulla?  num  Romae?  immo  longe 
af nit,  oh  no/:  silebitne  filius ?  immo  vero  ob^- 
erabit  patrem,  ne  id  faciat:  an  .  .  .  quos  nuper 
snbiecit,  Dolopes  ?  immo  contra  ea,  L. :  Immo 
baec  Carmina  descripsi,  these  (i.  e.  not  such  as  jou 
call  for),V. — Expressing  impatience,  no  indeed, 
nay  verily  :  Idnest  verum  ?  immo  id  hominumst 
genus  pessimum,  etc.,  is  that  straightforward  f  ah 
no!  T. — H.  Extending  or  qualifying  what  pre- 
cedes, yes  indeed,  assuredly,  nay  more,  by  all  means, 
mnd  that  too,  and  even,  yes— but :  8i.  Quid,  hoc  in- 
tellextin  ?  .  .  .  Da.  immo  callide,  T. :  vivit  immo 
Tigetque,  L. :  quid  tu  ?  NuUane  habes  vitia  ?  immo 
alia,  H. :  num  quid  est  aliud  ?  Immo  vero,  inquit, 
est — In  emphatic  correction,  nay  rather,  J  may 
mren  say*  simulacra  deum,  deos  immo  ipsos  abla- 
tos  esse,  L. :  vivit?  immo  vero  etiam  in  senatum 
venit :  Immo  ego  videar  tibi  amarior,  etc.,  V. :  cui 
tantadeo  permissa  potestas?  Immo  .  .  .  Mortalem 
eripiam  formam  (I  e.  at  eripiam,  etc),  V. — In  the 
phrase,  immo  si  scias,  Ah  I  if  you  only  knew,  T. 

Imindbilia  (in-m-),  e,  adj.  with  eomp,,  immov- 


able: terra:  His  immobilior  scopulis,  heard-heart" 
ed,0. — F  i  g.,  unmoved :  ardet  Ausonia  immobilis 
ante,  V. 

immoderate  (inm-),  adv.  with  eomp.  [immo- 
deratus],  without  measui-e,  by  no  rule :  vox  profu- 
sa.  —  Fig.,  immoderately,  extravagantly:  vivere: 
abuti  nostra  facilitate :  ferre  immoderatius  casum. 

immoderatio  (imn-),  dnis,  /.  [immoderatus], 
want  of  moderation,  excess :  verborum. 

immoderatua  ( in  -  m  - ),  adj.,  boundless,  im- 
measurable:  aether.  —  Fig.,  unrestrained,  unbri- 
dled, excessive^  immoderate :  homo:  ne  inmoderatus 
abundes,  unduly  officious,  H. :  fortitude,  S. :  potus 
et  pastus :  tempestates. — Plur.  n.  as  s%d>st. :  inmo- 
derata  semper  cuplebat,  S. 

immodeate,  adv.  Rmmodestus],  immoderately, 
shamelessly :  gloriari,  L. 

immodeatia  (inm-X  ae,  /.  [immodestus],  tn- 
temperate  conduct,  insubordination :  publicanorum, 
extortion,  Ta. :  militum,  N. 

immodeatna  (in-mp),  a^.,  unrestrained,  exees- 
sive,  shameless :  in  vino,  T. :  genus  iocandi. 

immodice,  adv.  [immodicus],  beyond  measure, 
excessively :  gloriari,  L. :  potestate  uti,  L. 

immodioua  (in-m-),  acfj.,  beyond  bounds,  enor- 
mous, huge:  rostrum,  0.:  tuber,  0. — Fig.,  exces- 
sive, unrestrained,  extravagant,  immoderate:  in 
numero  augendo,  given  to  exaggeration,  L. :  linguA, 
L. :  laetitiae,  Ta. :  animi,  Ta. :  immodicae  Rixae, 
H. :  decreta  ad  honores  sociorum,  L. 

immodulataa  (in-m-),  a<ff^  unrhythmieal, 
inharmonious:  po^mata,  H. 

immolatio  (inm-),  6nis,  /.  [immolo],  a  sacri- 
ficing, sacrifice  :  immolationis  tempus :  immola- 
tiones  nefandae,  Ta. 

ismiolator  (in-m-).  Oris,  m.  [immolo],  a  saeri- 
ficer:  immolatoris  fortuna. 

immolitna  (in-m-).  P.,  built  up,  erected. — 
I^ur.  n.  as  subst. :  in  loca  publica  inaedificata  im- 
molitave  habere,  buildings  or  structures,  L. 

immolo  (in-m-),  &vl,  fttus,  &re,  to  sprinkle  with 
sacrificial  meal;  hence,  to  make  a  sacrifice,  offer, 
sacrifice,  immolate  :  cum  Sulla  immolaret :  Musis 
bovem :  animalia  capta,  Cs. :  homines,  Cs- :  cum 
pluribus  dis  immolatur:  quibus  hostiis  immolan- 
dum  cuique  deo :  te  hoc  volnere,  V. 

( immordeo  or  in-m- ),  — ,  sus,  9re,  to  bite 
into. — Only  P.  pass. :  immorso  collo,  Pr. :  stoma- 
chus  pemft  imroorsus,  i.  e.  stimulated,  H. 

immorior  ( in-m- ),  mortuus,  I,  to  die  in,  die 
upon,  fall  upon  in  death:  sorori,  0. :  ipsis  aquis, 
O. :  immoritur  studi is, /nnes  away  over^  H. 

immoraoa,  P.  of  immordeo. 

immortalia  (in-m-),  e,  adj.,  undying,  immor- 


Digitized  by  V^OOQIC 


immortalitas 


384 


impatiens 


tal:  corpus:  di^tfie godSf  Cs.yC:  prodeam  immor- 
talium !  T. — Imperishable,  eternal^  endless  :  (impe- 
ratorum  )  memoria :  laudes,  Ta. :  f  ructus  vestri 
in  me  amoris :  opera,  L. :  nemo  ignavia  inmortalis 
factua  est,  S. :  Immortalia  sperare,  H. :  iramortalis 
ero,  si,  etc.,  i.  e.  ptrfectly  happy^  Pr. 

immortalltaa  (inm-),  atis,  /.  [  immortalls  ], 
exemption  from  deaths  immortality^  endless  life: 
animorum :  vita  imraortalitate  cedens  caelestibus. 
— Plur.  :  hominum,  immortal  natures. — Imperish- 
ablenesSf  imperishable  fame^  undying  renoion,  im- 
mortality:  mors  quam  immortalitas  consequatur: 
virtute  parta,  L. :  gloriae:  aliquid  immortalitati 
tradere :  mi  inmortalitas  Partast  si,  etc.,  i.  e.  I 
shall  be  perfectly  happy,  T. 

immortaliter,  adv.  [ immortalis ],  infinitely: 
gaudeo. 

immotuB  (in-m-),  adj.,  unmoved,  immovable, 
motionless:  (arbor)  iramota  manet,  V. :  Ceres,  0. : 
mare,  Ta. :  voltas,  Ta. — F  i  g.,  unmoved,  unshaken, 
undisturbed,  steadfast,  firm :  manent  inmota  tuo- 
rum  Fata  tibi,  V. :  animus,  Ta. :  adversus  turmas 
acies,  L. :  Si  mihi  non  animo  fixum  immotumque 
sedcret,  Ne,  etc.,  unchangeable,  V. :  pax,  Ta. 

immugio  (in-m-),  il,  — ,  Ire,  to  bellow  in,  re- 
sound inwarmy  :  immugiit  Aetna  cavernis,  V. : 
regia  luctu,  V. 

(immulgeo  or  in-m-),  — ,  — ,  Sre,  to  milk 
into, — Only  F.  praes. :  ubera  labris,  V. 

immonduB  (In-m-),  adj.  with  comp.,  undean, 
impure,  dirty,  futhy,  foul :  ancillula  inluvie,  T.  : 
canis,  H. :  nilo  inmundior,  Ct. :  fraudatis  lucemis, 
i.  e.  with  lamp-  oil,  H. — Plur.  f  as  std>st.,  unclean 
tpwneti,  C. — Of  language :  dicta,  obscene,  H. 

immunio  (inm-),  Ivi,  — ,  ire,  to  fortify :  prae- 
{^idiura,  Ta. 

immuniB  (inm-),  e,  adj.  [2  MV-],  not  bound, 
free  from  obligation,  disengaged,  unemployed:  non 
est  inhumana  virtus  neque  inmunis,  unsocial  .•  se- 
dens  ad  pabula,  idle,  V. :  tell  us,  untiUed,  0. :  ope- 
rum  famulae,  0. — Making  no  return,  wtthmU  pay- 
ment: te  meis  Immunem  tingere  poculis,  ^rro/w, 
'R.— Making  no  contribution,  unburdened,  untaxed, 
not  tributary :  piratas  inmunis  habere:  sine  foe- 
dere  civitates :  militia,  L. :  eorum  (portoriorum) 
Romani,  L. :  neque  eras  inmunis,  neglected,  0.— 
Fig.,  not  sharing,  free  from,  devoid  of,  toUhout, 
apart  from:  urbs  belli,  V. :  bos  aratri,  0. :  uecis, 
exempt  from,  0. :  aequoris  Arctos,  not  setting  in, 
0.— Guiltless, pure:  manus,  H. 

immunitas  (inm-),  atis  (gen.  plur.  tatium,  C), 
/  [immunis],  exemption  from  burdens,  immunity, 
privilege:  omnium  renim,  Cs. :  provinciae. — Fig.: 
magni  muneris. 

immunitUB  (in-m-).  adj.,  unfortified,  unde- 
fended: oppida,L.:  \\si,  unpaved. 


immurmuro  (in-m-),  — ,  — ,  ftre,  to  murmur 
at,  murmur  against:  silvis  immurmurat  Auster. 
V. :  totum  immurmurat  agmen,  mutter  reproach- 
fully, 0. 

immutabiliB  (in-m-),  e,  adu  with  comp,,  un- 
changeable, unalterable,  immutable  :  causae :  spa- 
tia:  ratio,  L. :  concordi  populo  nihil  iramutabilius. 

immutabilitaa  (inm-),  atis,/.  [immutabilis], 
unchangeableness,  immutability, 

immutatio  (inm-),  onis,  /.  [immutoj,  an  in- 
terchange,  substUulion :  verborum :  ordinis.  —  In 
r  h  e  t,  a  metonymy,  transferred  meaning, 

1.  immutatUB  (in-m-),  ocj/.,  unchanged,  un- 
altered. 

2.  immutatUB,  P.  of  immuto. 

immuto  (in-m-),  avl,  atus,  &re,  to  change,  alter, 
tramform:  inmutarier  Ex  amore,  T.:  me  inmuta- 
tura  videt,  my  mood,  T. :  inmutata  urbis  facies 
erat,  S. :  isti  color  immutatus  est:  me  tibi :  meam 
figuram,  0. :  aliquid  de  institutis  priorum. — To 
use  in  a  transferred  meaning:  immutata  (verba), 
metonymies :  immutata  oratio,  allegory. 

(imo),  see  immo. 

impacatUB  (inp-),  o^.  [2  in+pacatus],  not 
peaceable,  warlike :  Iberi,  V. 

impactUB,  P.  of  impingo. 

impar  (in-p-),  aris  (abl.  imparl ;  twice  impare, 
V. ),  adj.,  uneven,  unequal  dissimilar:  numenis, 
odd  :  numero  deus  impare  gaudet,  V. :  Musae,  H. : 
ludere  par  impar,  odd  or  even,  H. :  mensae  erat 
pes  tertius  impar,  0. :  toga,  av»y,  H. :  formae,  H. : 
sibi,  H.:  Sinus  magnitudine,  S.:  acer  coloribus, 
i.  e.  party  -  colored,  6. — Fig.,  ill -matched,  uncon- 
genial:  Formae  atque  animi,  H. —  Unequal  to,  not 
a  match  for,  unable  to  cope  tnth,  inferior,  weaker  : 
imparl  numero  impetus  sustinet,  Cs. :  tibi  miles 
impar,  H. :  bellator  hosti,  lu. :  tam  durae  virtuti, 
Ta. :  matemo  genere  impar,  S. :  nee  facies  impar 
nobilitate  fuit,  0. — ^As  siibst. :  iuncta  imparl,  to  an 
inferior  in  rank,  L. :  imparibus  certare,  unworthu 
rivals,  H.  —  Of  a  contest,  unequal,  unfair,  ill- 
matched,  beyond  one^s  strength :  certamen :  pugna, 
V. — F  i  g.,  inequitable,  unjust  :  sors,  L. 

impar atUB  (in-p-).  adj.  with  sup.,  not  ready, 
unprepared,  unprovided,  unfurnished:  Ut  ne  in- 
paratus  sim,  T. :  res  p.,  S. :  adgredi  ad  dicendum : 
inermem  atque  imparatum  adoriuntur,  off  his 
guard:  breve  tempus  longum  est  imparatis:  om- 
nibus rebus  imparatissimis,  Cs. 

impariter,  adv.  [impar],  unequally:  Versibua 
iunctis,  i.  e.  in  hexameters  and  pentameters,  H. 

impaatUB  (in-p-),  adj.,  unfed,  hungry :  leo,  V. 

impatiens  ( in-p- ),  entis,  adj.,  that  cannot 
bear,  intolerant,  impatient,  .submissive  :  viae,  O. : 
volneris,  V. :  impatiens  expersque  viri,  avoiding. 

Digitized  by  V^OOQIC 


impatlenter 


885 


impendium 


0. :  irae,  ungovernable^  0. :  corpus  laborum,  0. : 
(terra)  arborum,  Ta. 

impatlenter  (in-p-),  adv.  with  comp.^  with 
impatience  :  indoluit,  Ta. :  captivitatem  impatien- 
tius  timere,  Ta. 

impatlentla  (inp-),  ae,  /  [impatiens],  impa- 
tience^ incapacity:  silentii,  Ta. :  ad  impatieDtiam 
delabi,  i.  e.  weahteaSf  Ta. 

impavlde,  eulv.  [iropavidus], /ear^/y,  intrep- 
idly: exhausto  poculo,  L. 

impavidus  (in-p-),  adj.^  fearlew^  undaunted^ 
intrepid^ufUerr^ed :  pueri,V.:  Impavidum  (ilium) 
ferient  ruinae,  H. :  pectora,  L. :  geus  ingenio,  L. 

impedimentum  ( inp- ),  l,  n.  [  impedio  ],  a 
hinderance^  impediment:  impedimenta  naturae 
diligentia  superare :  esse  impedimenti  loco,  Cs. : 
mi  inpedimento  estis,  T. :  libertati  tempora  sunt 
impedimento. — Plur.^  travelling  equipage^  luggage : 
ob  viam  fit  ei  Clodius,  expeditus,  nulHs  impedi- 
mentis :  ibi  inpedimenta  locare,  the  baggage^  S. : 
impedimentis  castrisque  nostri  potiti  sunt,  Cs. : 
magnum  numenim  impedimentonim  ex  castris 
produci  iubet,  pack-horses^  Cs.  / 

impedio  (inp- V  IvI,  itus,  ire  [PED-1  to  en- 
tangle^ ensnare^  shaclde^  hamper^  hinder,  holdfast  : 
Impediunt  vincula  nulla  pedes,  0. :  illis  Crura,  0. 
— To  clctsp,  bind,  encircle,  embrace .  narrare  paran- 
tera  Impedit  amplexu,  0. :  caput  myrto,  H..  equos 
frenis,  bridle,  0. :  clipeum  informant  .  .  .  septe- 
^  nosque  orbibus  orbis  Impediunt,  mdrcfe,  V. — To 
block  up,  make  inaccesmble;  saxa  iter  impediebant, 
Cb.  :  munitionibus  saltum,  L. — F  i  g.,  to  entangle, 
embarrass .  impeditum  in  e&  (re)  expedivi  animum 
meum,  T. :  stultitift  sua  impeditus :  me  et  se  hisce 
nuptiis,  T. :  mentem  dolore :  sententia  neu  se  Im- 
pediat  verbis,  H. — To  be  in  the  way,  hinder,  detain, 
obstruct,  check,  prevent,  impede:  omnia  removen- 
tur,  quae  impediunt:  nisi  rei  p.  tempora  iropedient: 
de  Fausto  impedit  tribunus,  interposes  a  veto,  Cs. : 
me  cotidie  aliud  ex  alto  impedit :  aetate  et  morbo 
impeditus :  metus  repi  inpediebat,  S. :  sinistra  im- 
pedita,  Cs. :  somno  et  metu  inpedita  fuga,  S. :  a 
re  p.  bene  gerenda  impediri:  se  a  suo  munere: 
a  populo  R.  in  suo  iure  impediri,  Cs. :  eloquentia 
Hortensi  ne  me  dicendo  impediat:  alquos  ad 
cupiendam  fugam,  Cs. :  impeditus  a  tribunis  ne 
portaret,  etc.,  S. :  ne  rem  agerent,  bello  inpediti 
sunt,  L.:  ut  nulla  re  impedirer,  quin,  etc.:  nee 
aetas  impedit,  quo  minus,  etc. :  impcdior  religione, 
quo  minus  exponam,  eta :  me  ea  improbare :  me 
haec  exquirere. 

impediti5  (inp-),  finis,/.  [Impedio],  a  hinder- 
once,  obstruction :  curarum. 

impeditus  (inp-),  adj.  with  comp,  and  sup.  [P. 
of  impcdiol  hindei-ed,  embarrassed,  obstructed,  en- 
cumbered, ourdened,  im]»^^:   impeditis  hostibus 


propter  onera,  Cs. :  comltatus :  agmen,  L. :  mag. 
nam  partem  eorum  impeditam  interfecerunt,  Cs. : 
mails  domesticis  impediti.  —  Iwiccessible,  hard  to 
pass,  difficult:  saltus,  L. :  navigatio  propter  in- 
scientiam  locorura,  troublesome,  Cs. :  impeditissima 
itinera,  Cs. :  longius  impeditioribus  locis  secuti,  Cs. 
— Fig.,  engaged,  busy,  preoccupied:  impedito  ani- 
ino. — Embarrassing,  difficult,  intricate:  tempora 
rei  p. :  disceptatio,  L. :  cum  victoribus  nihil  impe- 
ditum arbitrarentur,  Cs. :  quid  horum  non  impe- 
ditissimum  ?  a  great  encumbrance. 

impello  (in-p-),  pull,  pulsus,  ere.  I.  To  strike 
against,  push,  drive,  smite,  strike,  reach :  montem 
Impulit  in  latus,  V.:  inpulsas  tentavit  pollice 
chordas,  0. :  manu  portas,  V. :  Impellunt  animae 
lintea,  swell,  H. :  auras  mugitibus,  0. :  antemnas 
impulit  ignis,  lu. — To  bretdc,  put  to  rout,  smite  : 
hostem,  L. — Fig.,  to  strike,  inflict  a  blow  upon: 
praecipi lantern  igitur  impellamus,  ^'v«  a  push,  to: 
Solus  hie  animum  labantem  Impulit,  has  mastered^ 
V. :  legentem  Aut  tacitum  quovis  sermone,  disturb, 
H.  — II.  7b  set  in  motion,  drive  forward,  move, 
urge  on,  impel,  propel,  widd:  biremes  subiectis 
scutulis  impulsae,  Cs. :  Inpulerat  aura  ratem,  0. : 
Zephyris  impellentibus  undas,  V.:  arma,  dash, 
V. :  nervo  impulsa  sagitta,  discharged,  V. — F  i  g., 
to  move,  impel,  incite,  urge,  induce,  instigate,  stim- 
ulate, persuade:  qui  nuUo  impellente  fallebant: 
cum  praetor  lictorem  impellat,  lu. :  BellovacoA 
impulsos  ab  suis  principibus  defecisse,  Cs. :  hac 
famft  inpulsus  veuit,  T. :  Indutiomari  nuntiis  inv- 
pulsi,  Cs. :  cum  bellum  impelleretur,  Ta. :  eum  in 
eam  mentem,  ut,  etc.:  in  fraudem  obsequio  in- 
pelli :  plebem  ad  furorem,  Cs. ;  servum  ad  accu- 
sandum  dominum:  me,  haec  ut  crederein,  T.: 
alquem,  uti  eat,  S. :  Oermanos  impelli,  ut  in  Oal- 
liam  venirent,  Cs. :  animus,  hue  vel  illuc  inpelli- 
tur,  T.:  voluntates  impellere  quo  velit:  alquos 
capcssere  fugam,  L. :  quae  mens  tarn  dira  Impulit 
his  cingi  telis  ?  V 

impended  (in-p-),  — ,  — ,  fire,  to  hang  over, 
overhang  f  ut  (gladius)  impenderet  illius  cervici- 
bus:  saxum  Tantalo*  iter  difficile;  mous  altissi^ 
mus  inpendebat,  commanded  (it),  Cs. — F  \g.,to  be 
at  hand,  be  near,  be  imminent,  threaten,  impend: 
quae  vero  impendebant,  ea  depellere:  dum  im- 
pendere  Parthi  Fidebantur:  ea  conteutio  quae 
impendet:  vento  impendente,  V. :  licet  omnes  in 
me  terrores  impendeant :  quantum  periculi  consull 
inpendeat,  S. :  quid  sibi  impenderet,  suspicari:  no- 
bis necessitudo  impendet,  presses  upon,  S. :  inpa- 
ratum  tsmta  te  impendent  mala,  T. 

impendio  (inp-),  adv.  [abl.  of  impendium],  by 
a  great  deaJ^  very  much .  magis,/ar  more,  T.,  C. 

impendium  (  inp- ),  l,  n.  [  impendo  ],  money 
laid  out,  outlay,  cost,  charge,  expense  :  quaestum 
sibi  instituere  sine  impendio     tantulo  impendio 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


impendo 


886 


imperium 


fiotoria  stetit,  Cu.  —  M<mey  paid  for  a  loan,  in- 
terestf  tuury :  plebes  impendiis  debilitata. — F  i  g. : 
impend!  is  atigere  largitatem  tui  muneris. 

impendd  (in-p-),  pendl,  pSnsuSf  ere,  to  weigh 
out^  lay  out^  expend:  operam  in  eas  res :  certus 
sumptus  iinpenditur :  de  vestro,  L.:  aegram  galli- 
nam  ainico,  lay  out  the  value  o/,  lu. — To  a^pend^ 
devote^  employ^  appLy^  use:  ad  incertura  casuiu  la- 
bor impenditur :  nil  sanguinia  in  socios,  0.:  vitara 
vero,  stake  upon^  lu. :  alqd  operis,  ne,  etc :  omnis 
Impendunt  curas  distendere,  etc.,  Y. 

ImpenetrabiliB  ( In-p- ),  e,  acfj.y  not  to  be 
piercedy  impenetrable :  si  lex  ferro,  L. :  tegimen 
adversus  ictfts,  Ta.  —  Unconquerable :  pudicitia, 
Ta. 

impenBa  (Inp-),  ae,/.  [impensus;  sc.  pecu- 
nia],  diebursementy  expenditure,  outlay,  cost,  charge, 
expense:  impensara  fecimus  in  macrocolft:  nullA 
inipensft,  without  cost :  nostra,  0. :  pecuniae,  L. : 
parcere  impensae,  economize,  lu. :  turpes:  cena- 
rum,  H. :  meis  impensis,  €tt  the  expense  of  my  repu- 
tation, N. :  inpensas  conferre,  make  contr&utton, 
lu. — Outlay,  cost,  waste:  cruoris,  0. :  operum,  V. : 
ofBcionim,  L. 

impense  (inp-),  adv.  with  comp.  [impensus], 
exeeeaingly,  greatly,  very  much,  earnestly,  eagerly, 
zealously:  invidere,  T.:  eo  facio  id  impensius, 
quod,  etc. :  agere  gratias,  L. :  consulere,  V. :  vene- 
rari  numina,  0. :  accendi  certamina  in  castris,  L. : 
impensius  modo,  more  than  ever,  S. 

impenauB  (Inp-),  adj.  with  comp,  [P.  of  im- 
fMiidu],  ample,  considerate,  great :  impenso  pretio, 
aV'ir,  Cs.,  L. — As  subst.  n.  (sc.  pretio):  Lusciniae 
impenso  coemptae,  H. — Cheat,  strong,  vehement: 
voluntas  bonorum :  erga  eos  voluntas,  L. :  impen- 
sior  cura,  0.,  Ta. 

imperana  (inp-),  ntis,  m.  [  P.  of  impero  ],  a 
master,  conqueror,  ruler, 

imperator  (inp-),  Oris,  m.  [impero],  a  eom' 
mander-in  chief  general:  imperatoris  virtus,  T.:  in- 
xictiis:  partes  imperHton8,C8.:  idestdominum,non 
inpcratorem  esse,  S. — Imperator  (a  title  conferred 
on  a  victorious  general):  Pompeius  eo  proelio 
Imperator  est  appellatus,  Cs.  —  A  commander, 
leader,  chief,  director,  ruler,  master  :  (Roman!)  bi- 
nos  iraperatores  sibi  fecere,  i.  e.  consuls,  S.:  inpe- 
rator  vitae  mortalium  animus  est,  S. — An  epithet 
^Jupiter,  C,  L. — An  emperor,  chief  of  the  empire : 
Traianus,  Ta. 

imperatdrins  ( inp- ),  adj.  [imperator],  of  a 
general:  labor:  partes,  Cs. :  conRilium:  ardor 
oculorum,  commanding, — Of  the  chief  of  the  em- 
pire, imperial :  virtus,  Ta. 

imperatrix  (inp-),  Icis, /.  [imperator],  she 
who  commands,  a  mistress. 

imptritnm,  I,  n.  [P  of  impero],  a  command, 


order  :  imperatum  facit,  obeys,  Cs. :  imperata  fa- 
cere,  Cs. :  ad  imperatum  non  venire,  aeoordsng  to 
orders,  Cs. 

imperoeptuB  (in-p-),  acfj.,  unpereeived,  unde- 
tected: mendacia,  0. 

impercuBBUB  (in-p-),  adj.,  not  struck:  pedes, 
i.  e.  noiseless,  O. 

imperditUB  (in-p-),  adj.,  not  destroyed,  not 
slain :  corpora,  V. 

imperfectUB  (in-p-),  adj.,  unfinished,  incom' 
plete,  imperfect,  immature:  reliquum  corpus  im- 
perfectum  reliquerunt:  inperfect&  re  redire,  Aavtn^ 
failed,  Cs. :  infans  adhuc,  0. :  pars  manebat,  V. : 
cibus,  i.  e.  undigested,  lu. 

imperfoBBUB  (inp-),  acfj.  [2  in+perfossus], 
unpierced:  ab  omn!  ictu,  0. 

imperioBUB  (inp-),  adj.  with  comp.  and  sup. 
[  imperium  ],  possessed  of  command,  far-ruling, 
mighty,  powerful,  puissant  :  urbes :  dictatura,  L. : 
virga,  i.  e.  the  fasces,  0. :  sibi  qui  imperiosus,  lord 
of  himself,  H. — Arbitrary,  domineering,  tyrannic 
cal:  domina:  Proserpina,  resistless,  H. :  imperio- 
sius  aequor,  H. :  familia  imperiosissima,  L. 

imperite,  adv.  with  comp.  and  sup.  [imperitus], 
unskilfully,  ignorantly,  awkwardly:  lacit:  quid 
potuit  dici  imperitius  ? :  imperitissime  dictum. 

imperitia  (inp- ),  ae,  /  [ imperitus ],  ineaipe" 
rience,  ignorance,  awkwardness:  legati,  S. :  pugnam 
imperiti&  poscere,  Ta.    ' 

imperito  (inp-),  ftvi,\Rtu8,  ftre,/f^.  [impero], 
to  command,  govern,  rule,^  supreme:  decern  im- 
peritabant,  L. :  pler&que  JLtrlck,  S. :  magnis  legio- 
nibus,  H. :  nemori,  V. :  altari  populo  cum  bon4 
pace,  L. :  aequara  Rem  imperito,  my  decree  is  just, 
H. :  eadem,  Ta. :  soperbe  impei^itatum  victis  esse, 

impentos  (  in-p- ),  adj.  witl\  comp,  and  sup.^ 
inexperienced,  unversed,  unfamiliar,  not  knowing, 
unacquainted  with,  unskilled,  ignorS^:  homo,  T. : 
callidum  imperitus  fraudasse  dicitur(  ne  quis  im- 
peritior  existimet,  me,  etc. :  mu1titu({o,  L.:  homo 
morum,  iOT<A  no  experience  of  life:  taW  imperitus 
rerum,  ut,  etc.,  of  so  little  experience,  Ct\. — Plur.  m. 
as  subst. :  sermones  imperitonim,  the  vi4gar:  cum 
imperitis  manas  conserere,  S. :  oontio  (]^uae  ex  im- 
peritissimis  constat,  etc.  s. 

imperium  (inp-),  I,  n.  [impero],  a  t!pmmand, 
order,  direction,  injunction:  meum  "Inperljum  exe- 
qui,  T. :  imperio  parere,  Cs. :  lovis,  V.:  imperiis 
defim  expositis,  L. :  Naturae  imperio  g^mimus, 
cum,  etc.,  lu. — Command,  authority,  contra,  power, 
ascendency,  sway :  mitto  imperium,  T.:  teiiere  im- 
perium in  suos :  Reges  in  ipsos  imperium  .*^t  lovis, 
H. :  mater,  quoius  sub  imperiost,  mal  T. :  pro 
imperio  submovere,  arbitrarily,  L. :  d'  Sfesticum : 
arcesse,  aut  imperium  feT,give  the  o'  Jer  yoiwndf. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


imperiuratus 


887 


impetro 


H. :  imperio  pueri  leonem  tradere,  0. :  Di,  quibus 
imperium  est  animarum,  V. :  rerum  imperils  ho- 
minuraque  minor,  subject  to,  H. — Supreme  power^ 
eovereigniy^  eway,  dominum,  empire,  eupremaey, 
authority :  regium,  S.  *  cupidus  imperi  singularis, 
»oU  dominion:  Caesaris,  Gs. :  imperium  extra  or- 
diDem  dare :  sub  popuH  R  imperium  dicionemque 
oadere :  Imperium  Dido  reg^it,  V. :  de  imperio  di- 
micare :  civitati  imperium  totius  provinciae  polli- 
oetur,  Os. :  auotoritate  magis  quam  imperio  regere, 
L. :  Romanorum  imperia  perferre,  dominion^  Cs. : 
imperia  legum  potentiora  quam  homiuum,  L.: 
gravidam  imperiis  Itallam  regere,  eovereigntiee^  V. 
— A  public  office,  magittracy:  cuius  (consulis)  in 
imperio,  term:  nee  imperia  expetenda:  gessi  ma- 
xima imperia. — Command-in-chiefy  supreme  com- 
mandf  mUiiary  authority:  cum  imperio  esse: 
anum  imperium  cum  ipsis  habere,  be  under  the 
same  military  head,  Gs. :  roercatorem  cum  imperio 
ao  seouribus  misimus.  —  A  dominion,  realm,  em- 
pire: urbes  inimicissimae  huic  imperio :  contra  im- 
perium populi  R.  pugnare,  Os. :  Imperium  Oceano 
qui  terroinet,  V. :  auspicia  imperi  Romani,  Ta. : 
luxuria  imperii,  L  e.  of  the  court,  lu. — Of  persons, 
an  authority,  officer,  general :  sine  imperio  oopias 
relinqnere,  Gs. :  imperia  et  potestates,  military 
and  civil  authorities:  Erat  plena  lictorum  et  im- 
periorum  provincia,  Os. — F  i  g.,  rule,  control:  vide, 
si  in  animis  hominum  regale  imperium  sit :  coac- 
tae  Imperio  sexfls,  i.  e.  ambition,  lu. 

imperlvrattui  (in-p-),  offj.,  bu  which  no  false 
oath  u  taken :  aquae  (of  the  Styx),  0. 

impermisaufl  (In-p-),  acfj.,  unlawful,  forbid- 
den: gaudia,H. 

imperd  (inp-),  Svi,  fttus,  Are  [1  in+paro],  to 
eommand,  order^  enjoin,  bid, give  an  order:  Pa.  lu- 
besne  ?  Ch,  lubeam  ?  oogo  atque  impero,  T. :  si- 
cuti  inperabatur,  oonsistunt,  S. :  velut  deo  impe- 
rante,  Ta. :  adeo  ad  imperandum,/or  orders  (i.  e. 
to  receive  orders) :  alqd  mihi,  T. :  te  cogam  Quae 
ego  inperem  facere,  T. :  utque  Imperet  hoc  nature 
potens,  H. :  arma  impereta  a  populo  R,  L. :  Ani- 
mo  otioso  esse  impero,  T. :  iungere  equos  imperet 
Horis,  O. :  has  omnis  actuarias  imperet  fieri,  Gs. : 
Flectere  iter  sociis  Imperet,  V. :  ex  oppidis  deduci 
imperentur :  Haec  ego  procurare  imperor,  H. :  im- 
perebat,quid  facto  esset,  T. :  his,  uti  conquirerent, 
Os.:  consulibus  designatis  imperevit  senatus,  ut, 
etc,  L. :  mihi,  ne  abscedam,  T. :  suis,  ne,  etc.,  Os. : 
huic  imperet,  quas  possit,  adeat  civitates,  Gs. — To 
eurdse  authority,  command,  rule,  control,  govern : 
oonturbatis  omnibus,  S. :  imperendi  modus :  omni- 
bus gentibus :  iis,  quos  vicissent,  Gs. :  omni  Nu- 
roidiae,  8.  —  To  be  master,  rule,  control,  govern : 
animus,  qui  nisi  paret,  Imperet,  H. :  Dis  te  mino- 
rera  quod  geris,  imperas,  you  are  sovereign,  H. :  li- 
\)9m,  T. :    oupiditatibus :    animo,  quin,  etc.,  L. : 


arvis,  make  productive,  V. :  Imperet  aut  serrit 
pecunia  cuique,  is  master  or  man,  H. — To  give  or- 
ders for,  make  requisition  for,  levy,  require,  impose, 
demand :  obsides :  arma,  Gs. :  quantum  imperevi, 
Date  (bibere),pretm6«d!,  T. :  ex  preediis  tributum : 
cui  (puero)  cenam:  omnibus  imperetae  pecuniae, 
Os. :  obsides  reliquis  civitatibus,  Os. 

imperterritUB  (in-p-),  acff.,  unterrijied,  daunt- 
less, Y. 

impertio  (inp-),  IvI,  itus.  Ire  [in+partio],  to 
share  with,  give  a  part,  communicate,  bestow,  im- 
part :  si  quid  novisti  rectius  istis,  Oandidns  im- 
perti,  H. :  oneris  mei  partem  nemini :  aliquid  tibi 
sui  consili :  tibi  multam  salutem,  salutes  thee  hearti- 
ly: talem  te  et  nobis  impertias,  woulelst  show: 
aliis  gaudium  suum,  L. — To  bestow,  direct,  assign, 
give :  unum  diem  festum  Marcellis :  aliquid  tem- 
poris  huic  cogitation!,  devote:  nihil  tuae  pruden- 
tiae  ad  salutem  meam:  huic  plausQs  maximi  a 
bonis  impertiuntur.  —  To  take  as  a  partner,  cause 
to  share,  present  with :  salute  Parmenonem,  T. : 
doctrinis,  quibus  puerilis  acta;)  impertiri  debet,  K. 

Impertior,  — ,  — ,  Iri,  dep.  [collat  form  of  im- 
pertio], to  take  as  a  partner,  make  a  sharer  in : 
erem  hoc  malo,  T. 

impertita,  drum,  n.  [P,  of  impertio],  favors, 
concessions  :  pro  his  impcrtitis,  L. 

imperturbatUB  (In-p-X  atfj-,  undisturbed,  un^ 
ruffied,  calm :  5s,  0. 

ImperviuB  (In-p-),  atfj.,  not  to  be  traversed, 
impassabU:  amnis,  0.:  lapis  ignibus, /r0-/>roo/, 
Ta. 

(impea  or  Inpea,  petis),  m.  [in + PET-],  vio- 
lence, vehemence,  force  (only  abL  sing.):  impete 
▼asto  ferri,  0. :  certo  impete,  0. 

impetibillB  (inp-,  impatib-),  e,  acff.  [in+ 
patibilis],  insufferable,  itUoUrable :  dolor. 

ImpetrabiliB  (inp-),  e,  a(fj.  with  comp.  [impe- 
tro], to  be  obtained,  attainable,  practicable :  venia, 
L. :  lunoni  votum  facere  impetrabile,  Pr. :  quo  iro- 
petrebilior  pax  esset,  L. 

impetratio  (inp-),  onis,  /.  [impetro],  an  ob- 
taining by  request ;  hence,  an  entreaty :  nostrae. 

impetrio,  — ,  — ,  ire,  desuL  [impetro],  to  seek 
through  omens,  inquire  for  by  auspices :  avibus 
res  impetriri  solebant :  qui  impetrire  velit 

impetro  (inp-),  avi,  atus,  are  [in+patro],  to 
gain  one's  end,  (Achieve,  bring  to  pass,  effect,  get,  ob- 
tain, procure  (by  request  or  influence):  si  oonten- 
dissetfimpetraturum  non  fiiiase, succeed:  ab  proxi- 
mis,  Gs. :  ad  impetrenduin  causa,  S. :  id  si  inpetro, 
T.:  ei  civitatem  a  Gaesaro:  istuc,  quod  postulo, 
T. :  ea,  quae  vellent,  Os. :  pacem,  H. :  inpetrebo, 
ut  prodat,  etc,  T. :  ut  ne  iurent:  Sequanis,  ut 
patiantur,  etc,  Gs. :  ut  referretur,  impetreri  non 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


impetus 


388 


implioatoB 


rtuitf  Cs. :  ab  animo,  ut,  etc.,  to  persuade  himself^ 
:  ne  cogerentur,  Cu. :  de  sua  salute,  Cs. :  de  agro 
restituendo,  L.  —  Abl.  cAtol. :  impetrato,  ut  mane- 
rent,  L. 

impetus  (inp-),  us,  m.  [1  in + PET-],  an  at- 
tack^ assault^  onset :  armatorum :  impetum  facere 
in  curiam,  S. :  ad  regero,  L. :  hostes  impetu  facto 
nostras  perturbaverunt,  Gs. :  impetum  sustinere, 
Gs. :  terrere  eum  impetu,  S. :  me  in  bos  irapetOs 
obicere:  continenti  impetu,  without  a  pause^  Gs. 
— An  impulse^  rapid  motion,  impetus,  impetuosity, 
violence,  fury,  rusk,  vehemence,  vigor,  force:  eo  im- 
petu milites  ierunt,  ut,  etc,  Cs. :  f  ugati  terrore  ipso 
impetuque  hostium,  Cs. :  caeli,  i.e.  rapid  motion: 
illam  (navem)  fert  impetus  ipse  volantera, V. :  quieti 
corpus  nocturne  impetu  Dedi,  i.e.  in  the  night,  Att. 
ap.  G. :  tantos  impetus  ventorum  sustinere,  Cs. — 
Fig., impulse, vehemeiux, ardor, passion:  repentino 
quodam  impetu  animi  incitatus :  impetu  magis 
quam  consilio,  L. :  in  oratione :  divinus :  si  ex  hoc 
impetu  rerum  nihil  prolatando  remittitur,  L. :  fa- 
mae,  Ta, :  Est  mihi  impetus  ire,  I  fed  an  impulse, 
0. :  imperii  delendi :  animalta,  quae  habent  suos 
impetOs,  impulses :  non  recti  impettLs  animi :  offen- 
sionis,  i.  e.  freshness,  Ta. 

impezuB  (in-p-),  adj.,  uncombed:  barbae,  V. : 
porrigo,  H. — Unpolished:  antiquitas,  Ta. 

impie  (inp-),  adv.  [impius],  irreligiously,  un- 
dutifully  :  in  nos  facere :  deserere  regem,  Cu. 

impietas  (inp-),  Rtis,/.  [impius],  irreverence, 
ungodliness,  impiety,  disloyalty :  impietas  et  seel  u  a : 
impi«'Uti8  dnces,  treason :  in  parentem,  S. :  in  deos 
inpit'tates. 

impiger  (in-p-),  gra,  grum,  adj.,  not  indolent, 
diliyfiit,  active,  quick,  unwearied,  indefatigable,  en- 
ergetic:  mercator,  H. :  ingenium,S. :  in  scribendo: 
aii  labores :  militi&,  L. :  militiae,  Ta. :  hostium  Ve- 
xare  turmas,  H. :  Impiger  constitit,  i.  e.  after  a 
rapid  flight,  0. 

inipigre,  adv.  [impiger],  actively,  quickly,  read- 
ily: hostium  res  attendere,  S. :  consulem  sequi, 
L. 

impigritas  (inp-),  atis,  /.  [impiger],  activity, 
indefatigableness. 

impingo  (inp-),  pejji,  pactus,  ere  [1  in  +  pan- 
go],  to  dash  against,  throw  on,  thrust  at,  fasten 
upon :  alcui  lapidem.  Ph. :  uncus  impactus  est  fu- 
gitivo  illi:  agmina  muris,  V.:  hostes  in  valhim, 
Ta.:  clitellas  ferus  impingas,  H. :  cum  caede  mag- 
na (liostera)  in  aciem  inpegere,  L. — Fig. :  Diciim 
tibi  inpingam  grandem,  vnll  bring  against  you,  T. 
—  To  force  upon,  press  upon:  huic  calix  niiilsl  iin- 
pingeudus  est. 

impius  (in-p-),  adj.,  of  persons,  i-nrevereni,  un- 
godly, undutifid,  unjHitriotic,  abandaned,  wicked, 
impious:   impium  se  esse  fateri:   Danaides,  H. : 


miles,  v. — As  subst. :  has  esse  in  impios  poenas : 
numera  inipiorum  haberi,  Gs. — Of  things,  wicked, 
shameless,  impious  :  bellum :  coniu  ratio :  facinus, 
S.;  cervix,  H.:  caedes,  H. :  furor,  V.:  verba  in 
deos,  Tb. :  venenum,  deadly,  0. :  Tartara,  V. 

implaoabilis  (inpl-),  e,  acfj.  [2  in+placabi- 
lis],  unappeasable,  implacable,  irreconcilable:  se 
mihi  implacabilem  praebere :  Fabio,  L. :  numen, 
0. :  iracuudiae :  ira,  0. 

( implacabiliter ),  adv.,  implacably,  —  Only 
comp.  :  implacabilius  irasci,  Ta. 

implacatUB  (in-pl-),  adj.,  unappeased,  insa- 
tiable: Charybdis,  V.:  gula,  0. 

implacidus  (in-pl-),  a(f;.,  ungende,  savage, 
fierce:  genus,  H. :  fores,  Pr. 

impled  (in-pl-),  6vl  (often  implSnint,  implesse, 
etc.,  for  impleverunt,  etc.),  etus,  ere  [PLE-],  to  fill 
up,  Jill  fuU,  make  fidl,  fUl :  libros:  (harena)  ora 
inplere  solet,  S. :  frustis  esculentis  gremium  suum : 
manum  pinu  flagranti,  grasp,  V. :  gemmis  caudam, 
cover,  0. :  delubra  virorum  turba  inplebantur,  were 
thronged,  L. :  ventls  vela,  V. :  codices  eanim  re- 
rum  :  ollam  denariorum. — To  fill,  sate,  satisfy,  sa- 
tiate: Implentur  veteris  Bacchi,  regcUe  themselves, 
V. :  vis  impleri,  lu.  —  To  Jill,  make  fleshy,  fatten: 
nascentes  implent  conchylia  lunae,  H.  —  To  make 
pregnant,  impregnate :  (fhetidem)  Achille,  0. — 7b 
JiU  up,  complete:  Luna  implerat  comibus  orbem, 
0. —  Fig.,toflll,  make  full:  acta  Herculis  imple- 
rant  terras,  0. :  urbs  impletur  ( sc.  contagione 
morbi),  L.  :  ceras,  cover  with  writing,  lu. :  urbem 
tumuitu,  L. :  milites  praed&,  satisfy,  L. :  lacrimis 
dolorem,Ta. :  sese  sociorum  sanguine:  te  ager  viti- 
hus  implet,  enriches,  lu. :  sermonibus  diem,  spends, 
0. :  Minyae  clamoribus  implent  (lasonem),  i.  e.  in- 
Jlame,  0. :  inpletae  modis  saturae,  perfectly  set  to 
music,  L. :  adulescent^m  suae  temeritatis,  L. :  mul- 
titudinem  religionis,  L. — To  Jill  up,  make  out,  com- 
plete, finish,  end:  annum,  0.:  quater  undenos  De- 
cembrls,  H.:  impleta  ut  esscnt  vi  milia  armatorum, 
L. :  numerum,  lu. :  Graecorum  (poetanim)  caler- 
vas,  complete  (by  joining),  H. :  finem  vitae,  Ta. — 
To  ftdju,  discharge,  exeaite,  satisfy,  content :  id 
protiteri,  quod  non  possim  implere:  partis  adsen- 
sibus,  O. :  vera  bona,  Ta. :  fata,  L. 

impletus,  P.  of  impleo. 

implezus,  P.  [in  +  plexus],  interwoven,  en- 
twined: implexae  crinibus  anguis  Eumenides,  V. 
— Involved:  luctu  con  tin  no,  Ta. 

implicatio  (inpl-),ojns,/.  [implico],  an  inter- 
weaving: nervorum. — An  insertion,  incorporatimi: 
locorum  comrounium. — An  entangling,  embaiToss- 
ment:  rei  familiaris. 

implicatus  (inpl-),  adj.  [P.  of  implico],  en- 
tangled, involved,  confused:  nee  in  sermone  quio 
quam :  partes  oration  is. 


Digitized  by 


Google 


implicite  St 

implioite  (inpl-),  adv.  [implicitus],  intricaUly, 

implioitua  (inpl-),  r.  of  implico. 

implioo  (in-pl-),  &vi  or  ul,  &tu8  or  itus,  are,  to 
infoli,  involve^  entangle,  enivnne^  inwrap,  envelop, 
encircle,  embrace,  daip,  grasp :  incertos  orbis,  V. : 
quam  flumine  curvo  Implicuit  Gephisos,  0.:  co- 
main  laevft,  grasped,  V. :  pedes,  V. :  inter  se  acies, 
V. :  aciem,  S. :  (lues)  ossibus  implicat  ignem,  V. : 
bracchia  collo,  0. :  Canidia  brevibus  impHcata  vi- 
peris  Crines,  H. — F\g.,  to  cUtach  closely,  connect  in- 
timaielg,  unite,  associate,  join  (only  pass,  or  with 
m):  qui  nostris  familiaritatibus  implicantur:  im- 
plicata  inscientiS  impudentia  est :  implicatus  ami- 
citiis:  haec  ratio  pecuniarum  implicata  est  cum 
illis  pecuniis,  etc. — To  entangle,  implicate,  involve, 
envelop,  embarrass,  engage :  di  vim  suam  hominum 
naturis  implicant :  alienis  (rebus)  nimis  implicari : 
ip^e  tuft  defensione  implicabere:  nisi  irae  impli- 
caverint  animos  vestros,  confounded,  L. :  tanti  er- 
rorea  implicant  temporum  (sc.  scriptorem),  such 
confused  ehrofwlogy,  L. :  multis  offlciis  implicatum 
tenere:  quae  quattuor  inter  Be  conligata  atque 
implicata:  eripere  atris  Litibus  implicitum,  H. — 
P.  per/.,  in  the  phrase :  implicitus  morbo  or  in 
morbum,  sick,  disabled  by  sickness :  morbo  implici- 
tum  exercitum  tenere,  L. :  graviore  morbo  impli- 
citus, Cs. :  implicitus  in  morbum,  N. 

imploratid  (inpl-),  Onis,  /.  [imploro],  a  call 
for  help,  imploring :  deorum  et  hominum,  upon 
gods,  etc  :  illius  acerba. 

imploro  (in-pl-),  &vl,  fttus,  ftre  [in+ploro],  to 
invoke  with  tears:  nomen  filii  (i.  e.  filium  nomine). 
— To  call  to  help,  call  fw  aid,  appeal  to,  invoke,  be- 
seech, entreat,  implore:  alqin :  deos  deasquc  oranis: 
milites,  ne,  etc.,  Cs. :  fidem  vostram,  T. :  cuius  ho- 
minis  fides  imploranda  est? :  iura  libertatis. — To 
pray  for,  beg  earnestly,  implore:  auxilium  a  po- 
pulo  R.,  Cs. :  auxilium  urbi,  L. :  Caelestls  aquas 
doctft  prece,  H. :  Romanos  imploratos  auxilium, 
etc.,  L. :  cum  me  res  p.  implorarit. 

implumia  (Inpl-),  e,  adj.  [2  in  +  pluma],  with- 
out feathers,  unfimged,  ccdlow:  pulli,  H. :  fetfls,  V. 

implno  (in-p-),  — ,  — ,  ere,  to  rain  upon: 
Bummis  adspergine  silvis,  0. 

implavium  (inpl-),  I,  n.  [tmpluol,  a  small 
court  open  to  the  sky  (forming  the  middle  wall  of 
a  Roman  house,  and  surrounded  by  covered  gal- 
leries): Anguis  in  impluvium  decidit  de  tegulis, 
T. ;  columnae  ad  impluvium. 

impolite,  adv.  [impolltus],  tcithout  ornament. 

impolitUB  ( in-p- ),  adj.,  unpolished,  rough, 
inelegant,  unrefined:  forma  ingeni:  res,  i.  e.  un- 
finished: Timaeus  compositione  vcrborum. 

ImpollutUB  (in-p-),  adj,,  unstained:  virgiiii- 
tas,  Ta. 


9  importonns 

impono  (in-p-),  posul,  positus  (inpostus,  V), 
ere,  to  place  upon,  set  on,  impose,  establish,  intro- 
duce, set,  place :  Metellura  in  rogum :  In  ignem 
impositast,  fletur,  T.  :  quo  pracsidium  imposue- 
rat,  S. :  eo  muUeres  imposuerunt  (i.  e.  in  raedas), 
Cs. :  molemque  et  montes  insuper  altos,  V. :  in 
eis  urbibus  praesidia,  S. :  tegumenta  galeis,  Cs. : 
conlegae  diadema:  serta  delubris,  lu. :  iuvenes 
rogis,  y. :  quos  ( anas )  mentis,  0. :  Impositus 
mannis,  H. :  arces  Montibus  impositae,  H. :  super 
aggerem  inpositis  turribus,  S. :  quidvis  oneris 
impone,  impera,  T. :  cervici  imponerc  nostrae, 
place  thysdf  V. — To  put  on  board,  embark:  na- 
ves, quo  maior  numerus  militura  posset  imponi, 
Cs. :  exercitum  Brundisi  imponere :  equitibus  in 
navis  impositis,  Cs. :  nos  cymbae,  H. :  scaphas 
contexit,  eoque  milites  imposuit,  Cs. — To  set  up, 
place  high,  raise:  (Romulum)  abtatum  terris  cae- 
lo,  0.  —  F  i  g.,  to  put  upoti,  impose,  inflict :  pacis 
morem,  dictate  conditions,  V. :  onus  observantiae 
Bruto :  sibi  labores,  Cs. :  mihi  honorem,  S. :  mihi 
personam  banc,  nt,  etc. :  rei  p.  volnera :  saevas 
imponite  leges,  ut,  etc.,  lu. :  Cui  tolerare  vitam 
colo  Inpositum,  is  incumbent,  V. — To  assign,  im- 
pose, set,  apply,  give :  praedae  celiac  nomen :  filiis 
duobus  nomina,  L. :  vocabula  rebus,  H. :  nomen 
avitum,  0. :  extremam  manum  bello,  V. :  modum 
alicui,  L. — Pro  v.:  Imponit  finem  sapiens  et  re- 
bus honestis,  lu. — To  set  up,  set  over,  constitute: 
dominuro,  V. :  quasi  nuUo  inposito,  S. :  alquem 
vilicum :  consul  est  impositus  is  nobis,  quem,  etc. : 
Atheniensibus  viros,  S. :  si  ^omini  milites  impe- 
ratoribus  imponantur,  L. :  Masinissam  in  Syphacis 
regnum,  L. :  in  cervicibus  nostris  dominum. — Of 
taxes,  etc,  to  lay,  impose,  assess,  exact :  ceteris  vec- 
tigal :  stipendium  victis,  Ca. —  To  impose  upon,  de- 
ceive, cheat,  trick. — With  dat. :  Catoni  egregie :  si 
mihi  imposuisset  aliquid,  has  misled  me:  regi,  lu. 

importo  (in-p-),  &vl,  Atus,  ftre,  to  bring  in, 
introduce,  bring  from  abroad,  import :  commeatQs 
in  oppidum,  Cs. :  vinum  ad  se  importari  sinere, 
Cs. :  acre  utuntur  importato,  Cs. — F  i  g.,  to  intro- 
duce, bring  about,  occasion,  cause:  (perturbatioues 
animi)  important  acgritudines :  f raudem  aut  peri- 
culum,  L. :  pestero  regibus :  odium  libellis  H. 

importune  (inp-),  adv.  [importunus],  unsuit- 
ably, rudely,  violently :  insistere. 

imi>ortunitaa  (inp-),  ati.s,  /.  [  importunus  ], 
unsuilahleness,  unfitness  .•  aniculae,  T.  —  Unman- 
nerliness,  incivility,  rudeness,  insolence :  molesta : 
homo  incredibili  iinportunitate:  animi. 

imi>ortunuB  (inp-),  adj.  with  sup.  [1  PER-], 
unfits  unsuitable,  inconvenient .  tempus :  vi  regere 
patriam  inportunuin  est,  S. :  inachinationibus  lo- 
cus, S. — Troublesome,  grievou.^,  distressing :  paupe- 
rit.'s,  II. :  Caphareus,  sfortju/,  O.  —  Unmannerly, 
I  rude,  hartdi,  churlish^ rrud,  sa^'ugc :  tyrannus :  mu- 


Digitized  by  V^OOQIC 


importuoBus 


890 


improviso 


lier:  senez,  T. :  importunissimus  bostis:  dives  et 
importunus,  H. :  eripiet  curule  Cui  volet  impoi'tu- 
nu8  ebur,  H. :  volucres,  V. :  Inportunus  transvolat, 
etc.,  the  ungovernable  youth^  H. —  Crttel^  worthlesty 
unbrUUed:  libidines:  clades  civitatis. 

importuosas  (inp-),  adj.  [2  in+portuosus], 
without  a  harbor :  mare,  S. :  litora,  L. 

impositUB,  impostus,  P.  of  impono. 

impotens  (in-p-),  entis,  a<fj.  with  eomp.  and 
•wp.,  powerUs8y  impotent,  weak^  feAle^  helpless: 
homo:  ad  opem:  (luno)  cesserat  impotens  Tel- 
lure,  H. :  gens  rerum  suarum,  not  master  of,  L. : 
regendi  (so.  equos),  unable  to  control,  L. :  irae,  un- 
bridled in,  L, —  without  self-control,  unbridled,  un- 
restrained, headstrong,  violent  :  alqs,  T. :  Aquilo, 
H. :  victoria  eos  impotentiores  reddit :  homo  im- 
potentissimus :  quidlibet  impotens  Sperare,  H. : 
impotentissimus  dominatus :  iropotentior  rabies,  L. 

(impotenter),  adv.  [  impotens  ],  weakly,  inef- 
fectually,— Only  comp. :  impotentius  regi,  L. 

impotentia  (inp-),  ae,/.  [impotens],  hdpless- 
ness,  weakness :  sua,  T. —  Ungovernableness,  violence, 
fury,  unbridled  passion:  animi:  muliebris,  L. : 
sine  impotentia,  Ta. :  astri  aestuosa, /{^ry  violence, 
H. 

ImpraeBentianim  (inpr-),  adv.,  for  the  pres- 
ent, under  prexent  circumstances,  now:  bellum 
componere,  N. :  quid  conduceret,  Ta. 

impranBUB  (in-pr-),  adj.,  that  has  not  break- 
fasted, fasting :  impransi  mecum  disquirite,  H. : 
magister,  H. 

imprecor  (in-pr-),  atus,  aii,  to  call  down  upon, 
impreccUe:  alcui  diras,  Ta. :  Litora  litoribus  con- 
traria,  i.  e.  pronounce  the  curse  of  enmity  upon,  V. 

improBBid,  6nis,/  [1  in+PREM],  an  onset, 
asscnut,  attack,  charge:  in  sinistrum  comu,  L. : 
daut  impressionem,  L. — In  rhythm,  beats,  C. — In 
speech,  articuUUion :  ezplanata  vocum.  —  Fig., 
an  impression,  perception, 

1.  improBBUB  (inpr-),  P.  of  imprimo. 

2.  impreBBUB  (  in-pr- ),  acfj.,  unpressed,  not 
milked:  ubera,  Pr. 

imprimiB  or  in  primiB,  see  primus. 

imprimo  (Inpr-),  pressi,  pressus,  ere  [1  in  + 
premo],  to  press  upon,  press  against:  Stamina 
impresso  poUice  nentes,  0. :  Impresso  genu  nitens, 
V. :  inpressS  tellurem  reppulit  hasta,  i.  e.  raised 
herself,  0.  —  To  stamp,  imprint,  impress,  mark : 
vestigium,  plant :  humi  litteram  :  inpressa  signal 
sua  crimina  gemma,  0. :  signa  tabellis,  H, :  (Dido) 
08  impressa  toro,  V. :  sulcus  altius  imprcssus, 
drawn.  —  To  engrave,  stamp,  mark :  signo  euo 
impressae  tabellae,  sealed,  L. :  an  imprimi  quasi 
ceram  aniroum  putamus  ?  takes  impressions :  pon- 
den^  baltei,  Inpressumt^ue  nefas,  embossed  scene 


of  crime,  V. — Fig.,  to  impress^  engrave^  stamp^ 
mark :  in  auimis  notionem :  motQs  in  oratore  im- 
pressi :  memoria  publica  tabuUs  impressa.  —  To 
stamp^mark:  flagitiorum  vestigiis  municipia. 

improbatio  (inpr-),  6nis,/.  [improbo],  diN^ 
proval,  blame:  ista  omnis :  hominis. 

improbe  ( inp- ),  adv.  with  eomp.  and  sup, 
[improhus],  badly,  wrongly,  wickedly,  reeidessly: 
multa  fecisti:  dici:  improbius  fieri:  quas  (res) 
improbissime  fecit :  decerpere  oscula,  Gt 

improbitaa  (inpr-),  &tis,/.  [improbus],  wick- 
edness, depravity,  dishonesty:  singularis:  calum- 
niae :  illo  admirabilis  aevo,  L  e.  rare^  lu. :  simiae, 
roguishness. 

improbo  (in-pr-),  &vl,  atus,  are,  to  disapprove, 
blame,  condemn,  reject :  qui  si  improbasset  (SC.), 
Cs. :  indicium,  overrule :  per  improbaturum  haec 
lovem,  H. :  potestas  probandi  improbaudique  (fni- 
menti),  rejecting :  has  (nymphas),  derides,  0. 

improbuluB  ( inpr- ),  adj.  dim.  [  improbus  ], 
somewhat  wicked,  a  trifle  impudent,  lu. 

improbuB  (in-pr-),  a<fj.  with  eomp.  and  sup,, 
not  good,  bad,  wicked,  reprobate,  abandoned,  vile, 
base,  impious,  bold,  shameless,  wanton :  nequam  et 
improbus:  longe  post  natos  homines  iroprobissi- 
mus :  fugit  improbus,  the  rogue,  H. :  fit  ubi  negle- 
gas  malus  inprobior,  S. :  anguis,  vorc^ous,  v. : 
annis,  by  his  youth,  Ju. :  Fortuna  adridens  infan- 
tibus,  mischievous,  lu. — Of  things,  wicked,  shame- 
less, outrageous,  base  :  verba  improbissima :  ora 
(leonis),  V. :  divitiae,  H. :  oratio,  Cs. :  dicta,  lieer^ 
tious,  0. :  lex  improbissima:  testamentum,  illegoL 
— Restless,  indomitable,  persistent :  labor,  V. :  im- 
probo Iracundior  Hadria,  untamable,  H. :  ventrii 
rabies,  insatiate,  V. 

improoeruB  (in-pr-),  a<fj.,  of  small  stature, 
undersized :  pecora,  Ta. 

improdiotUB  (in-pr-),  atfj.,  not  postponed! 
dies. 

impromptOB  (in-pr-),  acfj.,  unready,  hesitat- 
ing: lingua,  L. :  Arminias,  Ta. 

improperatOB  (in-pr-),  adj,,  not  hasty,  /m- 
gering :  vestigia,  V. 

improBper  (in-p-),  era,  enim,  adfj.,  unfortu- 
nate, unprosperous :  fortuna,  Ta.:  Glarituao  ge- 
neris, Ta. 

improBpere  (in-p-),  adv.,  unfortunately,  Ta. 

improvide,  adv.  [iroprovidus],  recklessly,  im- 
providently :  se  in  praeceps  dare,  L. 

improvidoB  (in-p-),  ad'.,  not  foreseeing,  off 
guard:  improvidos  hostis  Opprimere,  L. :  futuri 
ccrtaminis,  L. — Heedless,  re  kless,  earless,  regard- 
less :  senes :  pectora,  V. :  f e  tinatio  improvida  est, 
L. :  consilii,  Ta. :  futuri,  Ta.-' 

improviBO  ( in-p- ),  adv.  [  improvisas  '\,  on  a 


Digitized  b^^V^OOQlC 


fmprovlsiui 


391 


imporatua 


iuddmi^  ymiap$dMy:  pagum  adoriri,  Ob.  :  nt  tern- 

rites  improYiflo  ooncitantur:  apparuit  ignis, 
repertus,  0. 

Improviaufl  (In-pr-),  <><&'•  ^ith  eomp.^  not 
for€9een^  unforeseen^  unexpected:  malum,  S. :  sa- 
pient! nihil  improvisum  accidere  potest:  pupilli 
calamitas :  adventus :  vis  Icti,  H. :  Improvisi  ade- 
rant,  v. :  anguis,  eoncealedf  V. :  quo  improvisior 
pesUs  fuit,  Ta. — As  ntbtt,  n.,  in  the  phrases,  de 
improTiflo  and  ex  improviso,  unexpectedly^  on  a 
mdden :  Quasi  de  improviso  respice  ad  eum,  T. : 
aooetait  ex  improviso  aliud  incommodum,  Cs. : 
ecoe  ex  inproviso  lugurtha,  etc.,  S. 

imprudens  (in-pr-)t  entis,  atfj.^  not  foresee- 
tn^,  not  expecting^  without  knowing^  unaware^  ungua- 
peetingy  ignorant,  incontiderate^  heedleaa^  inadver- 
tent: dico  omnia,  T. :  impnidentis  hostis  adgredi, 
Gs. :  milites,  off  their  guardy  Gs.:  libellus,  qui  me 
impmdente  et  invito  excidit:  adulesoens,  inexpe- 
rimeedf  T. :  numquid  ego  illi  Imprudens  faciam  ? 
inadvertmUly,  H. :  numquam  imprudentibus  imber 
Obf  uit,  unwarned^  V. :  hamm  reram,  T. :  legis,  ^- 
norant:  impendentium  malonim,  without  appre- 
hemion :  frons  laborum,  not  experienced  in,  V . 

imprndenter  ( inpr- ),  adv.  with  comp.  pm- 
prudens],  tnthout  foresight^  ignorantly,  inconetder- 
atdy:  putant:  facere,  N. :  acoessit  imprudentius,  T. 

imprudentia  (inpr-),  ae,/.  (^imprudens],  want 
of  foreeighty  incoimderatenese,  vhprudence,  igno- 
rancCf  inadvertence:  imprudentia  admissum  f aci- 
nus, S. :  eventUs,  L. :  inprudentia  cursu  decedere, 
Gs. :  cum  id  imprudentia  accidere  potuerit:  per 
impmdentiam  errare,  by  inadvertence:  teli  emissi, 
aimleaeneea. 

impnbea  (In-p-),  eris  (G.,  Gs.,  0.),  and  impu- 
bia»  is  (H^  v.,  L.,  0^ Ta.),  adj.  [2  in  +  pubes],  under 
age,youthfuL,  beardleae:  filium  impuburem  necatum 
esse :  servi  omnes  ad  impuberes,  Cs. :  comes  im- 
pubis  luli,  V. !  impubem  Trollon  Flevere,  H. — As 
eubat.  m. :  productis  omnibus  elegisse  impubis  dici- 
tur,  the  hwMy  lt.—Ot  things :  corpus,  H. :  malae, 
heardlen^  v. :  impubibus  annis,  in  childhood,  0. — 
Celibate^  virgin,  ehatte :  impuberes  permanere,  Gs. 

imppdana  (In-p-X  entis,  adj.  with  comp.  and 
ti^,  without  thame,  thamtieM,  impudent :  pudens 
impudentem  (fraudat):  quis  impudentior  ? :  Im- 
pudens  liqui  patrios  Penates,  H. :  audacia,  T. : 
largitio,  8. :  f urtum :  impudentissimae  litterae. 

impndanter  (inp-),  adv.  with  comp.  and  sup. 
fimpudens],  shameleuly,  impudently  :  facere,  T. : 
loqni:  impudentius  ab  sociis  abstulit:  impuden- 
tissime  mentiri. 

impadantia  (inp-),  ae,  /.  [impudens],  ehame- 
lennesSj  impudence:  quae  perturbes  haec  tu&  in- 
pitdcntia,  T. :  vicit  tamen  inpudentia,  S. :  iiipu- 
dcntia  fretus :  tenere  cuius  inpudentiae  est  ?  Gs. 


impudioitia,  ae,/.  [impudicus],  tAamataMrMti, 
immodeety,  impurity  :  sua. 

impudiona  (in-p-),  adj.  with  sup.,  shameleea, 
impudent,  without  modesty :  omnes  impuri  impudi- 
cique :  et  consul  et  impudicissirous :  mulieres. 

impugnatio  ( inp- ),  oais,  /.  [  impugno  ],  an 
attack,  ataault. 

impugno  (in-p-),  ftvT,  fttus,  &re,  tojight  againM, 
attack,  assail :  acriuH,  Cs. :  terga  hostium,  L. — To 
attack,  assail,  oppose,  impugn :  tempus  impugnan- 
di :  acerrime  regem,  S. :  nostra,  H. 

impolaio  (inp-),Onis,/.  [1  in+1  PAL.],«b. 
temal pressure,  influence :  aliqua.  —  Fig.,  incite- 
ment, instigation,  impulse:  ad  omnem  animi  mo- 
tura :  ad  hilaritatem,  pleasantry. 

impulaor  (inp-),  Sns,  m.  [1  in  +  1  PAL-],  one 
who  incites,  an  inciter,  instigator:  Syrus,  T.:  im- 
pulsores  et  socii  soeleris  illius :  me  inpulsore,  T. 

1.  impulaua  (inp-),  P.  of  iropella 

2.  impulaua  (inp-),  as,  m.  [1  in+1  PAL-l,  a 
striking  against,  push,  presmre,  shock,  impulse: 
impulsu  scutorum  copiae  pulsae:  alieno  impulsu 
moveri:  dimotis  inpulsu  pectoris  undis,  0. — Fig-, 
incitement,  instigation,  influence :  inpulsu  duxieii 
meo,  T. :  cuius  inpulsu  deditionem  ceperat,  S. :  tu& 
sponte,  non  impulsu  meo. 

impuna  (inp-),  adv.  with  comp.  [impunis], 
without  punishment,  unpunisJied,  with  impunity : 
haec  facere,  T. :  facere  (iniuriam)  impune  si  pos- 
sis :  iniurias  tulisse,  inflicted,  Cs. :  occidi,  un- 
avenged: iniuriam  accepisse,  S. :  at  non  inpune 
feremus,  0. :  recitare,  without  retaliation,  lu. :  cre- 
derem  mihi  inpunius  Dicere,  T. :  quo  impunius 
dicax  esset :  Eroicat  hie  impune  putans  (sc.  se  hoc 
facturum),  V. — Safely,  unharmed,  without  danger: 
impune  in  otio  esse,  with  safety  :  alterius  ramoe 
Vertere  in  alterius,  unharmed,  V. 

impunia  (inp-),  e,  adj,  [2  in + poena],  unpun- 
ished: neve  hoc  inpune  fuisset,  0. :  seel  us,  0. 

impunitaa  (inp-),  atis,  /.  [impunis],  freedom 
from  punishment,  safety,  impunity :  illi  inpunita- 
tem  concedere,  S. :  maximam  inleoebram  esse  pec- 
candi  impunitatis  spem :  peccatorum. — Rashness, 
inconsiderateness :  gladiorum :  iuvenilis  dieendi. 

impunite,  adv.  [impunitus],  with  impunity: 
facere. 

impunitua  (in-p-),  adj,  with  comp,,  unpun- 
ished, unrestrained,  free  from  danger,  safe,  secure: 
iniuria:  scelus,  S. :  nee  diu  proditoi-ibus  ioipunita 
res  fuit,  L. :  qui  tu  impunitior  ilia  obsonia  cuptas? 
H. :  quo  inpunitior  sit  (Appius),  L. —  Unrestrained, 
unbridled:  mendacium. 

impuratus  (inp-),  adj.  [impurua],  defiled,  in- 
famous, abandoned,  vile :  ille,  that  vile  wretch,  T. : 
nunc  inpuratum  Ulcisci,  T. 


Digitized  by 


Google 


impure  9 

impure,  adv.  with  tup.  [  impunis  ],  basely^ 
ahame/uUi/^  vilely^  infamously :  impure  atque  flagi- 
tiose  vivere :  a  quo  impurissime  haec  nostra  for- 
tuna  dcspecta  est. 

impuritaa  (inp-),  atis,/.  [impurus],  unclean- 
neaa^ pollution^  impurity :  caeoi:  omuls  impuritates 
suscipere. 

impuruB  (inp-),  adj  with  comp.  and  mp.  [2 
'M\-\-i^\xrw&\  unclean,  filthy,  fold:  impurae  matris 
prolapsus  ab  alvo,  0. — F  i  g.,  unclean,  defiled,  im- 
pare^  infamous^  abandoned,  vile :  vox :  historia, 
0. :  animus,  S. :  persona :  0  hominem  impurum ! 
T. :  anus  haud  impura,  decent^  T. :  illo  impurior : 
quadrupedum  impurissimus. 

1.  imputatus  (inp-),  P,  of  imputo. 

2.  imputatUB  (inp-),  adj.  [2  in  +  putatus], 
unprunedy  untrimmed:  vinea,  H. 

imputd  (inp-),  avT,  itus,  are  [1  in+puto],  to 
reckon^  attribute,  make  account  of,  charge,  ascribe, 
impute :  data  (munera),  Ta. :  beneficium  mihi,  Pli. : 
natum  imputat  illis,  ( the  fate  of )  Am  son^  0. : 
exercitui  moras  belli,  Ta. 

imulus,  adj.  dim.  [imus],  the  lowest  :  auricilla, 
Ct. 

imus,  adj.  sup.  [contr.  for  iufimus],  the  lowest, 
deepest,  last :  ab  imis  unguibus  usque  ad  vertieem 
summura  :  penetralia,  0.  :  ima  verrit  vestigia 
Cauda,  tip,  V. :  fundo  in  imo,  at  the  very  bottom, 
V. :  vox,  the  highest  treble  (opp.  summa,  the  bass), 
H. :  conviva,  at  the  foot,  H. :  ad  imam  quercum, 
at  the  foot  of  the  oak,  Ph..  curras,  low  wheels  (of 
the  plough-team),  V. :  deorum  Gratus  \ni\%,ofthe 
lower  world,  H. — As  subst.  n.,  the  bottom,  depth, 
lowest  part:  murus  ab  imo  ad  summum,  L.:  locus 
ab  imo  acclivis,  Cs. :  lanus  summus  ab  imo,/rom 
end  to  end,  H. :  vertere  ab  imo  moenia,  utterly,  V.: 
(aurls)  instabiles  imo  facit,  at  the  roots,  0. :  aquae 
perspicuae  imo,  to  the  bottom,  0. :  medio  ne  discre- 
pet  imum,  the  end,  H. :  Dorm  let  in  luccro  ...  ad 
imum  Thraex  erit,  at  last,  H. :  inter  Ima  pedis, 
clefts  of  tlie  hoof,  V. :  ima  summis  Mutare,  turn 
the  lowest  info  t/te  higliest,  H. :  qui  regit  ima,  the 
under  world,  O.  —  Fig.,  of  time  or  rank,  the  last 
(poet.):  mensis,  0. :  poSma,  Si  paulum  summo 
decessit,  vergit  ad  imum,  from  the  sublime  .  ,  .  to 
the  ridiculous,  H. 

1.  in  (  old  indu ),  prep,  with  aec.  or  abl.  I. 
With  occ.,  in  space,  with  verbs  implying  en- 
trance, tw/o, /o  .•  in  Epirum  venire:  in  flumen  dei- 
cere :  in  Ubios  legatos  mittere,  Cs. :  Thalam  perve- 
nit,  in  oppidum  magnum,  S. — Fig.:  in  memoriam 
reducere :  in  animum  inducere,  L. :  dicam  quod 
mi  in  meiitemst,  T. — Witii  verbs  of  motion,  up  to, 
to,  into,  down  to:  in  caelum  ascendere:  in  at-am 
confugitis  a<i  deum,  up  to  the  altar  :  vas  in  manQs 
sumere,  into  his  hands:  sc  in  inuuiis  iiomanis  tra- 


12  in 

didlsse,  L. — With  verbs  of  rest  or  placing,  in: 
adesse  in  seuatum  iussit:  Minucius  in  custodiani 
habitus,  thrown  into  prison  and  kept  there,  L. : 
propinquas  suas  nuptum  in  alias  civitates  conlo- 
cas.'^c,  Cs. — Of  direction  or  local  relation,  towards, 
in  front  of,  over  against :  in  orientem  Germaniae 
obtenditur,  Ta. :  coram  in  os  te  laudare,  T. :  castra 
movet  in  Arvernos  versus,  towards,  Cs. :  in  Galliam 
versus  raovere,  S. — I  n  time,  into,  till,  for  :  dor- 
miet  in  lucem,  till  broad  day,  H. :  in  nmltum  diei, 
L. :  e  sbmno,  quem  in  diem  extrahunt,  Ta. :  indu- 
tias  in  triginta  annos  iinpetraverunt,  for  thirty 
years,  h.:  in  omne  iempus, forever:  hominem  in- 
vitavit  in  posterum  diem, /or  the  following  day. — 
In  adverbial  expressions  with  words  of  time :  san- 
cit  in  posterum,  ne  quis, etc.,  hereafter:  res  dilata 
est  in  posterum,  to  a  later  day :  et  in  praesentia 
hi  et  in  futunim  meturo  ceperunt,  L. :  in  perpe- 
tuum  fore :  non  in  tempus  aliquod,  sed  in  aeter- 
num,  L. :  ex  raptis  in  diem  oommeaiibus, /or  im- 
mediate use,  L. :  fundum  emere  in  diem,  i.  e.  a 
fixed  day  of  payment^  N.:  in  dies  singulos,  each 
succeeding  day :  in  dies,  day  by  day,  L. :  nos  in 
diem  vivimus,/or  the  moment :  in  diem  et  horam, 
every  day,  H. :  in  horas,  hourly,  H. — Of  reference, 
in  relation  to,  about,  respecting,  towards^  against : 
id,  quod  est  in  philosophos  dictum,  concerning: 
carmen,  quod  in  eum  scripsisset:  in  llberos  no- 
stros  indulgentia :  impietates  in  deos,  against :  in 
dominum  quaeri,  as  a  witness  against:  invehi  in 
Thebanos,  X. :  hominis  definitio  una  in  omnis  va- 
let, applies  to :  in  obsequium  pronus,  H. :  in  utrum- 
que  paratus,  V. :  in  incertum,  ne,  etc.,  in  view  of 
the  uncertainty,  whether,  L. — Of  purpose, /or,  ttfith 
a  view  to  :  haec  civitas  mulieri  in  redimiculum 
praebeat :  Regium  in  praesidium  missa  legio,  as  a 
garrison,  L. :  in  gratiam  sociorum,  to  gratify,  L. : 
Quos  audere  in  proelia  vidi,  V. :  praemia,  in  quo- 
rum spcm  pugnarent,  L. :  in  spem  pacis  solutis 
animis,  L. :  Ingrata  misero  vita  ducenda  est  in  hoc, 
ut,  etc,  H. :  satis  in  usum, /or  immediate  wants,  L. 
— Of  result,  to,  unto,  so  as  to  produce:  in  familiae 
luctum  nupsit:  Excisum  Euboicae  latus  ingcns 
rupis  in  antrum,  V. :  commutari  ex  veris  in  falsa. 
— In  the  phrases,  in  tantum,  so  far,  so  greatly : 
nee  In  tantum  spe  toilet  avos,  V. :  in  tantum  suam 
felicitatem  enituisse,  L. — In  rem  esse,  to  be  useftd, 
avail:  si  in  rem  est  Bacchidis,  T. :  iroperat,  quae 
in  rem  sunt,  L. :  in  rem  fore  credens  universoa 
adpellare,  S. — Of  manner,  according  to,  after  :  ille 
in  earn  sententiam  versus,  to  this  effect :  in  utram- 
que  partem  disputat,  on  both  sides:  cives  servilem 
in  modum  cniciati,  like  slaves:  vaticinantis  in  mo- 
dum  canere,  L. :  virtutem  in  mains  celebrare,  S. : 
in  banc  formulam  iudicia :  sc.  in  haec  verba  fac- 
tum, L. :  in  univei*suTn,  in  general,  L. :  in  univer- 
sum  aestim;»t)ti,  upon  a  gmeral  view,  Ta. — Of  dis- 
tribution, into,  f 01'^  according  to:  Gallia  divlsa  est 


Digitized  by  V^OOQIC 


In 


8d8 


inaeqaallB 


in  partis  iris,  Cs. :  describebat  censores  b'mos  io 
singulas  civitates,  i.  e.for  each  state:  sextantibus 
conUtia  in  capita,  a  head^  L. — P  r  ae g u. :  in  eorum 
potestatem  portum  futurum  intellegebant  toould 
fall:  in  potestatem  Locrensium  esse,  L. 

II.  With  abl.y  of  space,  in,  vnthin:  in  cere- 
bro  animi  esse  sedem :  quae  res  in  nostris  castris 
gererentur,  Cs. :  in  foro  palam  Syracusis  *  (caedes) 
in  via  facta :  nupta  in  domo,  L. :  copias  in  castris 
continent,  Gs. :  in  tua  sedecula  sedere :  Heri  coT- 
mus  in  Piraeo,  T. :  navis  et  in  Gaieta  parata. — Of 
position,  on^  upon,  over^  amoiig^  before^  in^  under : 
in  equo  sedens,  on  horseback :  in  eo  flumine  pons 
erat,  over^  Cs. :  raulta  te  in  rosa  urget,  H. :  Caesaris 
in  barbaris  erat  nomen  obscurius,  among,  Cs. :  in 
Brutiis  praeesse,  L. :  in  manu  poculum  tenens : 
est  in  manibus  oratio :  gloria  in  oculis  sita,  S. : 
populari  in  oculis  eius  agros,  under,  L. — In,  with, 
wearing,  under,  dad,  covered:  in  veste  candidft,  L. : 
in  Ingubri  veste,  Cu. :  homines  in  catenis  Romam 
mittere.  L. :  in  viola  aut  in  rosa,  garlanded :  legio- 
nes  in  armis,  Cs. — Of  a  multitude  or  number,  tn, 
among,  of:  In  his  po^ta  hie  nomen  profitetur 
Buom,  T. :  sapientissimus  in  septem :  eum  in  tuis 
habere :  iustissimus  unus  in  Teucris,  V. — Of  writ- 
ings, tn :  in  populorum  institutis  aut  legibus :  in 
Timaeo  dicit:  perscribit  in  litteris,  hostis  ab  se 
discessisse,  Cs. :  in  Thucydide  orbem  modo  oratio- 
nis  desidero,  tn  the  style  of. — Fig.,  of  mind  or 
character,  tn ;  in  animo  habere :  quanta  auctoritas 
fuit  in  Metello ! :  in  omni  animante  est  summum 
aliquid. — In  phrases,  with  manibtts  or  manu,  at 
hand,  under  control^  within  reach:  quamcunque 
rem  habent  in  manibus :  neque  mihi  in  manu  fuit 
lugurtha  qualis  foret,  in  my  power,  S. :  cum  tan- 
tum  belli  in  manibus  esset,  on  their  hands,  L.: 
quorum  epistulas  in  manu  teneo. — With  loco  :  in 
eo  loco,  tn  that  state,  in  such  a  condition:  in  eo 
enim  loco  res  sunt  nostrae,  ut,  etc.,  L. :  quo  in 
loco  res  esset,  cognoscere,  Cs. :  quod  ipse,  si  in 
eodem  loco  esset,  facturus  fuerit,  L. — In  eo  esse 
ut,  etc.,  to  be  in  such  a  condition,  etc. :  cum  in  eo 
esset,  ut,  etc.,  the  situation  tvas  such,  L. — Of  time, 
tn,  during^  in  the  course  of,  within:  in  tempore 
hoc,  T. :  in  tali  tempore,  L. :  in  diebus  paucis,  T. : 
Tam  in  breri  spatio,  T. :  in  omni  aetate :  in  tot& 
vita  inconstans. — In,  while,  during :  fit,  ut  distra- 
hatur  in  deliberando  animus :  in  dividendo  partem 
in  genere  numerare :  in  agris  vastandis,  tn  laying 
waste,  Cs. :  cum  in  immoland&  Iphigenia  tristis 
Calehas  esset. — In  phrases,  in  tempore,  in  time,  at 
the  right  time,  seasonably :  ipsum  video  in  tempore 
hue  se  recipere,  T. :  spreta  in  tempore  gloria  in- 
terdum  cumulatior  redit,  L.  —  In  praesentia,  cU 
present,  noWy  for  the  moment,  under  existing  cir- 
ewnstancea :  sic  enim  mihi  in  praesentia  occurrit : 
id  quod  unura  roazime  in  praesentia  desideraba- 
tur,  L. — In  praesenti, /or  th^  vresent:  haeo  ad  te 


in  praesenti  scrips!,  ut,  etc.:  talenta  centum  in 
praesenti,  down,  L. — Of  condition  or  occupation, 
tn,  subject  to,  affeded  by,  experiencing,  engaged  in^ 
involved  in :  magno  in  aere  alieno :  torpescentne 
dextrae  in  amentia  ilia  ?  L. :  diem  in  laetitia  de- 
gere,  T. :  ci vitas,  quae  tibi  in  amore  fuit,  beloved: 
in  invidia  esse,  L. :  quod  in  summis  tuis  occupa- 
tionibus  voluisti,  etc.,  when  engrossed  by:  in  eo 
magistratu  pari  diligentia  se  praebuit,  N. :  esse  in 
vitio,  tn  the  wrong:  hoc  est  in  vitio,  perhorrescere, 
etc.,  is  wrong. — In  the  case  of,  in  relation  to :  num- 
cubi  meam  Benignitatem  sensisti  in  te  claudier  ? 
in  your  case  (i.  e.  towards  you),  T. :  facere  in  eo, 
cuius,  etc.,  tn  the  case  of  the  man,  Cs. :  in  f  uribus 
aerari,  S. :  Achilles  talis  in  hoste  fuit,  V. :  in  hoc 
homine  saepe  a  me  quaeris,  etc.,  tn  the  case  of — 
In  phrases,  with  summd,  in  all,  in  a  word,  in  fine : 
in  omni  summa  me  ad  pacem  converto. — With 
neut.  sing,  of  an  adj.  (expressing  more  abstractly 
the  quality) :  cum  exitQs  hand  in  facili  essent  (i.  e. 
baud  faciles),  L. :  in  obscuro  vitam  habere,  S. :  in 
dubio  esse,  L. :  in  integro  esse :  in  tuto  esse,  L. : 
in  aequo  esse,  L. :  in  aperto  esse,  S. :  in  promisco 
esse,  L. :  in  incerto  haberi,  S. 

HI.  In  composition,  in  retains  its  n  before 
vowels,  and  before  h,  <?,  d^f  g,  consonant  t,  n,  q, «, 
t,  V,  usually  also  before  /  and  r,  and  very  frequent- 
ly before  m,  b,  p.  But  the  n  is  usually  assimilated 
before  m,  b,p,  and  often  before  /,  r. 

2.  in-,  an  inseparable  particle  [cf.  Gr.  d-,  &v- ; 
Germ,  and  Eng.  un-],  which,  prefixed  to  an  adj.^ 
negatives  or  reverses  the  meaning :  impar,  un- 
equal: mU)\QV2^A\\By  unbearable :  \mm\i\9,  ruthless. 
— In  tmesis :  Hano  .  .  .  Inque  salutatam  linquo, 
V.  In  composition  2  in-  has  the  same  forms  as 
the  praep,  1  in,  but  loses  the  n  before  gn-. 

in-aooesBUB,  adj.^  unapproaehed,  inaccessible: 
lucus,  v. :  spelunca  radiis,  V. 

In-acesoo,  — ,  — ^  ere,  inch.^  to  turn  sour  at, 
sour  upon. — F  i  g. :  tibi  per  sensQs,  i.  e.  imbitter 
you,  0. 

In-adsuetus,  adj.,  unaccustomed:  equi,  0. 

in-adu8tU8,  adj.,  unsinged:  corpus,  0. 

In-aedifioo,  avl,  atus,  are,  to  build  as  a  super- 
structure, erect  cm  an  addition,  erect,  construct  :  in- 
aedificata  in  muris  moenia,  Cs. :  in  qua  (domo) 
sacellum :  quae  in  loca  publica  inaedificata  habe- 
bant,  L.  —  To  build  up,  wall  up,  close  by  walls : 
vicos,  Cs. :  portae  inaedificatae,  barricaded,  L. : 
sacella  inaedificata. 

In-aequabilis,  e,  a((;.,tinev^une^ua/.'  solum, 
L.:  varietas, 

in-aequalis,  e,  adj.^  uneven:  loca,Ta. :  phiala, 
lu. — Unequal,  unlike:  portQs,  of  cUferent  sixes, 
0. :  calices,  H. :  autumni,  changeable^  0. :  Vixit  in- 
aequalis,  clavum  ut  mutaret  in  horas,  inconstant^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


inaeqaallter 


834 


inauspioatoB 


H. :  tonsor,  that  cuts  unevenly^  H. :  procellae,  that 
roughen  the  «<a,  H. 

inaequaliter,  adv.  [inaequaliis],  vnequdUy^  dta- 
proportumately :  deprimere  alios,  alios  extoUere, 
L. :  campus  siuuatur,  Ta. 

in-aequatus,  a<fj.,  unequal:  onus,  Tb. 

In-aequd,  — ,  — ,  &re,  to  make  even,  level:  haeo 
cratibus  terrftque,  Cs. 

in-aestimabilis,  e,  a<^*.,  not  to  be  judged  of, 
unaccountable:  animi  roultitudinis,  L. — Inestima- 
ble^ invaluable^  incalculcUtle :  e  grege  se  velut  in- 
aestimabilem  secemere,  L. :  gaudium,  L.  —  Not 
estimable^  valueless. 

in-aestuo,  — »  — »  *^^»  ^  ^^  ***>  ^^*  within : 
inaestuat  praecordiis  bilis,  H. 

in-amabilis,  e,  adj.^  wdovely,  unattractive^  re- 
pugnant^ repulsive^  odious:  palus  unda,  i.  e.  the 
Styx,  V. :  regnum  (of  Pluto),  0. 

in-amaresoo,  — ,  — ,  ere,  tncA.,  to  become  bit- 
ter :  epulae,  H. 

in  -  ambitioBUS,  adj.^  unambitious,  modest: 
rura,  0. 

inambulatio,  5nis,  /.  [inambulo],  a  walking 
up  and  down^  C. — A  shaking^  swaying:  lecti,  Ct. 

iii-ainbul5,  — ,  — ,  ftre,  to  walk  up  and  down^ 
pace  to  and  fro :  ante  lucem  domi ;  in  porticu : 
per  muroa,  L. 

in-amoenu8,  <u(/.,  unpleasant^  disagreeable^ 
gloomy :  regna  (of  Pluto),  0. 

inane,  is,  n.  [  inanis  ],  an  empty  space^  void, 
open  space:  ad  inane  per  venire,  L. :  nullum:  va- 
cuum, V. :  audito  sonitu  per  inane,  0. :  rapti  per 
inania  vento,  0. — Fi  g.,  vanity,  wortfdessness :  inane 
abscindere  soldo,  H. :  inania  captare,  U. :  inter 
inania  belli,  as  an  idle  show,  Ta. 

in^animalis,  e,  ac{^'.,  without  life,  inanimate: 
animalia  inanimaliaque  omnia,  L.  (al.  inanima). 

inanimus,  adj.  [  2  in  +anima  ],  lifeless,  inani- 
mate :  inanimum  est  orone,  quod,  etc. :  natura. 

inanis,  e,  a^j-  with  comp.  and  sup.,  empty,  void: 
vas:  domum  reddere  inanem:  naves  (opp.  onu- 
8tae),Cs. :  UAweB,  dismantled :  tumulus,  cenotaph, 
V. :  sepulchrum,  0. — Void,  stripped,  deserted,  aban- 
doned, unoccupied:  ci vitas:  egeiites  inan^ue 
d'lscedere,  empty-handed :  equuS,  without  a  rider: 
Absint  inani  f  unere  neniae,  without  a  corpse,  H. : 
venter,  hungry,  H. :  quod  inani  sufficit  alvo,  lu. : 
laeva,  without  rings,  H. :  litterae,  empty:  paleae, 
light,  V. :  corpus,  lifeless :  galea,  i.  e.  harmless,  V. : 
umbra,  0.:  verba,  a  semblance  of  speech,  V. :  Gau- 
rus  (an  extinct  volcatio),  lu. :  epistula  inanis  aliquft 
re  utili :  ager  centum  aratoribus  inanior  est,  /<vj« 
populous  by:  Sanguinis  pectus  inane,  0. :  lympline 
doHum,  H.  —  Fig.,  empty,  useless,  wortJdess,  vain, 


unprofitable:  Laborem  inanem  capit,T. :  honestk 
inane  nomen  esse :  elocutio :  damnatus  inani  iudi- 
cio,  lu. :  minae :  multae  res,  ut  gloria,  wuubstanr 
tial:  causas  nectis  \na,nlB,pretextSyY,:  simulatio, 
Cs. :  faina,  unfounded,  V. :  TempuB,  leisure,  V. : 
omnia  plena  consiliorum,  inania  verborum,  poor 
in  words:  quae  inanissima  prudentiae  reperta 
sunt. — Of  persons,  vain, puffed  up,  worthless,  petty : 
homo,  S. :  inania  Hoc  iuvat,  empty  heads,  H. :  ani- 
mus :  inaniora  ingenia,  L. 

inanitaa,  atis,  /  [  inanis  1  emptiness,  empty 
mace :  per  inanitatem  ferrl— "F  i  g.,  worthlessness, 
inanity:  summa. 

inaniter,  adv.  [inanis],  vainly,  idly,  uselessly: 
exsultare :  pectus  angere,  H. 

in-aratUB,  a<^'.,  unploughed,  untitled,  fallow : 
terra,  V. :  tellus,  H. 

in-ardesoo,  ftrsl,  — ,  ere,  inch.,  to  kindle,  take 
fire,  bum,  glow :  nubes  Soils  inardescit  radiis,  V. : 
aestuosius,  H. — F  i  g. :  amor  specie  praesentia  in- 
arsit,  0. :  cupidine  vindictae,  Ta. 

in-asBuetUB,  see  inadsuetus. 

in  -  attenuatUB,  adj.,  undiminished:  fames, 
unappeased,  0. 

in-audaz,  &cis,  a(fj.,  not  daring,  timorous: 
raptor,  H. 

in-audio,  IvI,  Itus,  Ire,  to  hear  whispered,  get 
an  inkling  of:  re  Gadibus  inauditi  fore  ut,  etc, 
it  having  been  rumored  among,  etc. :  numquid  de 
quo  inaudisti  ? 

in-audltUB,  a4fj.,  unheard-of,  untuual,  strange, 
new,  incredible :  agger  novi  generis  atque  Inaudi- 
tus,  Cs. :  scelus :  incredi bilis  atque  inaudita  gravi- 
tas :  cui  sunt  inauditae  querellae  tuae  ? :  volucres, 
Ta. — Unheard,  not  brought  to  tried:  alqm  inau- 
ditum  damnare,  Ta. 

inaugorato,  adv.  (P.  of  inauguro,  abl.  absol.), 
after  taking  auguries,  with  regwd  to  omens:  id 
inaugurato  facere,  L. :  consecrare  locum,  L. 

in-auguro,  fivi,  fttus,  ftre,  th  take  omens  from 
the  flight  of  birds,  practise  augury,  divine:  ad  in- 
augurandum  templa  capiunt,  L. :  divine  tu,  inau- 
gura,  fierine  possit,  L.  —  To  hallow  by  augury, 
consecrate,  inaugurate,  install:  vide,  qui  te  inau- 
guret :  augur  in  locum  eius  inaugnratus  est,  L. 

inauratUB,  adj.  [P.  of  mAuro'^,  gilded,  golden: 
statua :  quem  inauratum  in  Capitolio  fuisse,  etc. 
(i.  e.  cuius  statuam):  acanthus,  0. :  Hercules,  lu. 

in-aur5,  — ,  fttus,  ftre,  to  overlay  with  gold. — 
V"\^.,  to  gild,  enrich:  a  Caesare  inaurari:  ut  te 
liquidus  fortunae  rivus  inaiiret,  H. 

in-auspicato,  adv.  [  inauspicatus  ],  without 
constUting  the  auspices:  pomoerium  transgredi. 

in  -  aaspicatUB,  culj,,  without  consulting  the 
auspices  :  lex,  passed  without  omens,  L. 


Digitized  by  V^OOQIC 


inausiiB 


8»5 


InoensuB 


in-a«sii%  atff.^  not  ventured,  unattempted:  nil 
linquere  inausuiDy  V. :  quid  inausum  vobis  ?  Ta. 

In-b-,  see  imb-. 

in-oaedauB,  adj.,  uncut,  not /died:  lucus,  0. 

in-oalescd,  calul,  — ,  ere,  inch.^  to  grow  warm, 
he  heated,  glow :  incalescente  sole,  L. :  iDcaluit  vis 
ilia  mail  (I  e.  veneni),  0. :  vino,  L. — F  i  g.,  to  glow, 
kindle,  be  inmired:  deo,  0. :  acres  Incaluere  animi 
(equorum),  0. :  ad  magnas  cogitationes,  Ta. 

In-calfooio^  — ,  — ,  ere,  to  warm,  heat :  culmos 
Titan  incalfadt,  0. :  cultros,  0. 

incallide,  adv.  [  incallidus  ],  untkil/ully:  non 
incallide,  cleverly, 

In-oallidnB,  ac(j.,  unskilful,  uninteliigent  : 
TUB  non  incallidus :  homines. 

in-oandesoo^  dul,  — ,  inch.,  to  grow  warm,  be 
heated,  glow,  kindle:  illud  (plumbum)  incandescit 
eundo,0.:  spumis  incanduit  unda,  Ct. :  Tempestas 
autumni  incanduit  aestu,  V. 

{  in-oanesod ),  canul,  — ,  ere,  inch.,  to  become 
white,  turn  gray,  grow  hoary  (only  perf.) :  ornusque 
incanuit  albo  Flore  piri,  V. 

in-oanto,  — ,  &tu8,  &re,  to  enchant^Jix  a  spell 
upon:  inoantata  vincula,  love-charms,  H. 

in-oanns,  adj., gray,  hoary:  menu,  V. :  labra 
Fuma,  pallida  0. :  saecula,  hoary  centuries,  Ct. 

in-oaBsmn  or  in  oaastim,  cuiv.  [see  cassus], 
in  vain,  to  no  purpose,  uselessly :  f  urere,  V. :  tot 
pad  labores,  V. :  missae  preces,  L, :  studio  gestire 
lavandi,  wantonly,  V. 

ln-oaatigataa»  adj.,  unpunished,  unreproved,  II. 

inoaute,  adv.  with  comp.  [incautus],  ineau- 
tiously,  inconsiderately,  recklessly :  stulte  omnia  et 
incaute:  pugnare,  L.:  incautius  custodiae  disposi- 
tae,  Cs. :  murum  incautius  subit,  L. 

in-oaatus,  a<^.  with  comp,  incautious,  improv- 
ident, inconsiderate,  heedUss,  reckless:  homo:  in 
ipsum  incautum  incidere,  Cs. :  ab  secundis  rebus 
incauti,  L. :  ad  credendum  pavor,  L. :  studio  eundi, 
0. :  morte  sodalis,  made  reckless,  V. :  Sychaeum 
Clam  ferro  incautum  superat,  while  off  his  guard, 
V. :  a  fraude,  untu^nciouf  of,  L. :  futuri,  H. :  in- 
cautior  fuissem,  nisi,  etc :  iuventft  incautior,  L. — 
l/n/oreseen,  unexpected :  iter  hostibus,  Ta. :  alqd 
incautum  atque  apertum  habere,  treat  without  cau- 
tion or  reserve,  L. :  Sic  est  incautum,  quidquid  ha- 
betur  amor,  \.e.not  to  be  guarded  against,  Pr. 

In-oedo,  cessi,  cessus,  ere,  to  advance,  march, 
proceed^ stride,  move,  stalk,  strut:  Virum  incedere 
Video,  T. :  socios  per  ipsos,  V. :  Per  meos  finis, 
H. :  totft  in  urbe,  0. :  quftcumque  incederet :  si 
pedes  incedat,  on  foot,  L. :  omnibus  laetitiis :  per 
ora  vestra  roagninci,  S. :  ego  quae  divQm  incedo 
^•gina,  walk  in  majesty^  V. :  meo  nunc  Superbus. 


incedifl  malo,  H.  — Of  troops,  to  move,  advance, 
march,  make  way  .•  in  perculsos  Romanos  acrius, 
S. :  infestior  in  erumpentls  incessit,  L. :  munito 
agmine,  S. :  usque  ad  portas  urbis,  L. :  scaeuam, 

to  tread,  Ta.:   fontem  nando,  to  traverse,  Ta. 

F  i  g.,  to  advance,  go  on :  facilius  ad  inventionem 
animus  incedet,  si,  etc.— 7b  come,  happen,  befall, 
attack,  approach,  arrive,  appear,  occur :  Nova  nunc 
religio  unde  istaec  incessit  ?  T. :  tantus  eo  facto 
timor  incessit,  Cs. :  super  haec  tiraor  incessit  Sa- 
bini  belli,  L. :  lascivia  atque  superbia  incessere, 
S. :  anni  principium  incessit,  Ta. :  exercitui  omul 
tantus  incessit  ex  inoommodo  dolor,  ut,  etc.,  C». : 
quibus  belli  timor  insolitus  incesserat,  S. :  gravior 
cura  patribus  incessit,  L. :  ipsum  ingens  cupido 
incesserat  Tarenti  potiundi,  L. :  tantus  terror  Tar- 
quinium  incessit,  ut,  etc.,  L. :  pestilentia  inoedit  in 
castra,  L. 

in-oelebrattis,  acfj.,  not  spread  abroad,  Ta. 
inoendiariOB,  I,  m.  [incendium],  an  incendiary, 

incendium. I, n.  [in+CAND], a  burning, fire, 
conflagration :  calumitosum,  S. :  in  incendiis  fa- 
ciendis,  Cs.:  frumentum  flumine  atque  incendio 
conruperunt,  Cs.:  nihil  cogitant  nisi  incendia : 
neglecta  solent  incendia  sumere  virls,  H. :  incen- 
dia  gentes  In  cinerem  vertunt,  0. :  socios  iucen- 
dia  poscit,  i.  e.  firebrands,  Y.^Fig., fire,  flame, 
heat,  glow,  vehemence :  in  suas  fortunas  excitatum : 
incendio  alieni  iudici  conflagrare,  L, :  cupiditatum 
incendiis  infiammatus:  incendia  mitia,  ^«n/^ /mm- 
sions,  0. 

Incendo,  dl,  sus,  ere  [CAND-],  to  set  fire  to, 
kindle,  bum :  cupas  Uedft  ac  pice  refertas,  Cs. : 
odoribus  incensis :  lychnos,  V. :  urbem,  S. :  aedi- 
ficia  vicosque,  Cs. :  navis :  aedls,  lu. :  vepres,  V. : 
cum  ipse  circumsessus  paene  incenderere,  wast 
consumed.— To  light  up  wUh  fire,  kindle:  aras 
votis,  i.  e.  in  pursuance  of  vows,  V. —  To  brighten, 
illumine:  eiusdem  (solis)  incensa  radiis  luna:  auro 
Squamam  incendebat  fulgor,  V.— F  i  g.,  to  kindle, 
inflame,  set  on  fire,  fire,  rouse,  incite,  excite,  irritate, 
incense,  enrage:  Loquar?  incendam  ;  taceam  ?  in- 
stigem,  T. :  hominem  gloria :  me,  ut  cuperem,  etc. : 
me  tuis  querellis,  V. :  plebem  largiundo,  S.:  ani- 
mum  cupidura  inopia,  T. :  odia  improborum  in 
nos :  pudor  incendit  virls,  V. :  rabie  iecur  incen- 
dente,  lu. :  iustum  odium :  incendor  ira,  esse  au- 
sam  facere  haec  te,  T. :  amore  sum  incensus: 
incendor  oottidie  magis  desiderio  virtutum :  in- 
cendi  ad  studia  glorift:  in  spectaculum  animo 
incenduntur,  L. 

Inoenaio,  6nis,/.  [1  in+CAND-],  a  setUng  on 
fire,  burning:  Capitoli :  incensione  urbem  liberavi. 

1.  incenaus,  acfj.  [  P.  of  incendo],  inflamed, 
fiery, hot:  incensos  aestQs  avertere,  v.:  in  medl 
tanda. 

Digitized  by  V^OOQIC 


inoensns 


396 


incido 


2.  incensuBp  adj.  [2  in  +  census],  not  anened^ 
unregistered:  hominem  iucensum  vendere:  popu- 
Ins,  L. — Plur.  m.  as  tubtt. :  lex  do  incensis  lata,  L. 

inceptio,  onis,/.  [1  in + CAP-],  a  beginning, 
uiuUrtaking:  tam  praeclari  opens. — An  enterprise^ 
undertaking  :  est  amentium,  non  amantium,  T. 

incepto,  — ,  — ,  ftre,  freq.  [  iucipio  ],  to  hegin^ 
attempt:  fabulam,  T. —  To  oegin^  get  into  a  quar- 
rel: cum  illo  homine,  T. 

inceptor,  Oris,  m.  [1  in + CAP-],  a  beginner: 
roearuni  voluptatum,  T. 

incepttim,  I,  n.  |^  P.  neut.  of  ineipio  ],  a  begin- 
ning: incepta  gravia,  H.  —  An  attempt,  under- 
taking :  illud,  T, :  contra  patriam :  a  quo  incepto 
roe  detinere,  S.:  cuius  neque  inceptum  uUum 
f rustra  erat,  S. :  absistere  incepto,  L :  Abnegat 
incepto,  V. :  piget  inccpti,  V. :  Catilinae  inceptis 
favere,  S.:  di  nostra  incepta  secundent,  V. — A 
purpose,  subject^  theme :  ad  inceptum  redeo,  S. : 
noB  ab  incepto  trahere,  S. 

1.  inceptUB,  P.  of  ineipio. 

2.  (inoeptUB,  fls),  m.  [1  in + CAP-],  a  begin- 
ning, undertaking  (only  abl.  sing.) :  turpe  inceptOst, 
T. :  foedum  inceptu,  foedum  exitu,  L. 

(in-cemo),  — ,  crCtus,  ere,  to  si/t  in,  add  with 
a  sieve, — Only  P.  per/. :  piper  album  incretum,  H. 

in-cero,  — ^  fttus,  ftre,  to  cover  with  wax :  genua 
deorum  (i.  e.  with  wax  votive  tablets),  lu. 

1.  incertuxn,  I,  n.  [incertus],  an  uncertainty  : 
ne  cuius  incerti  vanique  auetor  esset,  L. :  scribere 
legiones  ad  incerta  belli,  eontingeticies,  L. :  Hand 
incerta  cano,  V. :  bona  omnium  in  dubium  incer- 
turaque  revocabuntur :  praefectus  in  incertum 
creatus,  for  an  indefinite  time,  L. :  postremo  f u- 
gere  an  manere  tutius  foret,  in  incerto  erat,  S. : 
Auetor  in  incerto  est,  0. 

2.  inoertum,  adv.  [  neut.  of  incertus  ],  doubt- 
fully: y\^\&n9,  half  awake,  0. 

in-certii8,  adj,  with  comp.  and  sup. — Of  things, 
not  fixed,  unsettled,  undetermined:  consilia,?.:  cum 
incerta  bellum  an  pax  essent,  L. :  securis,  ill-aimed, 
V. — Abl.  absoL  :  incerto  quid  peterent,  L. — Of  per- 
sons, irresolute^  hesitating,  undecided,  doubtful,  at  a 
loMs:  Incertior  sum  multoquamdudum,T. :  plebes: 
varius  incertusque  agitabat,  S. :  quid  dicam  incer- 
tus sum,  T. :  animi  incertus,  anne,  etc.,  T. :  quid 
potissumum  facerent,  S. :  summarum  rerum :  con- 
sili,  T. —  Unascertained,  unproved,  chubtful,  uncer- 
tain: alia  certa,  alia  incerta  esse  dicunt:  eventus 
reliqui  teroporis :  ambiguae  testis  Incertaeque  rei, 
lu. :  incertus  masculiis  an  femina  esset,  L. :  vic- 
toria, Cs. :  moriendum  certe  est,  et  id  incertum, 
an,  etc. :  Quis  deus,  incertum  eat,  V. :  cuius  Ora 
puellares  faciunt  incerta  capiUi  (i.  e.  make  the  sex 
doubtful),  lu. :  incertum  babeo,  pudeat  an  pigeat 


magis,  cannot  decide,  S. :  clauserant  portas,  incer> 
lum  vi  an  voluntate,  L. — Of  persons,  uninformed, 
not  assure^  doubtful,  uncertain :  cum  incertus  sum, 
ubi  esses :  Incerti  quo  fata  ferant,  V. :  sententiae, 
L. :  rerum  multitudo,  L. —  Vague,  indefinUe,  unxet- 
tied,  obscure,  dim:  spes,  T. :  ut  incertis  temporibus 
iretur,  unexpected,  Cs. :  luna  sub  luce  maligna,  V.: 
voltus,  disturbed,  S.  —  Fig.,  untrustwort/^y,  incon- 
sistent, fickle :  aetiis  (puerilis):  nihil  est  incertius 
volgo :  menses,  V. ;  Filiam  dare  in  incertas  nup- 
tias,  hazardous,  T. :  arbor,  t/u  unsteady  ship,  lu. 

InoeBsd,  — ,  — ,  ere,  freq.  [incedo],  to  fall  upon, 
assault,  assail,  attack:  vagos  suos  lapidibus,  L. : 
telorum  iactu,  0. :  iaculis  saxisque  incessi,  L. : 
vidit  Incessi  muros,  beset,  V. — F  i  g.,  to  reproach^ 
revile,  assail :  reges  dictis,  0. :  Celsum  criminibus, 
Ta. 

incessos,  Qs,  m.  [1  in  + 1  CAD],  a  going,  walk- 
ing, pace,  gait:  Seplasia  dignus :  citus,  tardus,  S. : 
vera  incessu  patuit  dea,  V. :  incessum  fingere : 
Turbonis  in  armis,  H. ;  morbum  incessu  fateri, 
lu. :  tot  hominum  iumentorumquc  incessu  dilapsa 
est  (nix),  tread,  L. :  incessu  tacito  progressus,  sf^p, 
v.:  Exprirait  iucessQs,  peculiarities  of  gait,  0. — 
An  advance,  approach :  sacerdotes  incessu  furiali 
inilitem  turbaverunt,  L. :  incessQs  liostis  claudere, 
Ta. — An  attack,  hostile  approach :  Parthorum,  Ta. 

incesta,  ae,/.  [incestus],  a  paramour,  lu. 

inceste,  adv.  [incestus],  impurely,  with  pollu- 
tion :  facere  sacrificium  Dianae,  L. :  e&  (aquil)  uti. 

incesto,  ftvl,  — ,  are  [incestus],  to  pollute,  de- 
file :  funere  classem,  V. :  filiam,  Ta, 

incestuxn,  I,  n.  [1  incestus],  impious  unchastity, 
incest:  incestum  supremo  supplicio  sancirc:  fa- 
cere:  ab  incesto  id  ei  loco  nomen  factum,  L. — 
Plur.,  C. 

1.  incestus,  adj.  [2  in+castus],  nnt  rtfhi"us- 
ly  pure,  uticleany  impure,  polluted,  defiled,  hininl, 
criminal:  virum  incesto  ore  lacerare:  incesto  ad- 
didit  integrum,  punished  the  good  with  the  bad,  H. : 
an  triste  bidental  Moverit  incestus,  impiously,  H. 
—  Unchaste,  lewd,  lustful,  incestuous:  index,  i.  e. 
Paris,  H. :  medicamen,  0. :  sermo,  L. :  oorruptor 
et  idem  Incestus,  lu. 

2.  (incestus,  as),  m.  [2  in +2  CAD],  un- 
chastity, incest. — Only  abL :  quaestio  de  incestu. 

(inchoo),  see  incoho. 

1.  incido,  cidi,  — ,  ere  [1  in  -Kcado],  to  fall  tn, 
fall,  light,  strike,  reach,  finil  the  way:  umeri  sur- 
gunt  qua  tcgmina  summa,  incidit  (hasta),  V. :  In- 
cidit  spatium  rhombi  Implevitque  sinfis,  i.  e.  hap- 
pens  into  a  net,  lu. :  in  foveam :  incidentibus 
vobis  in  valhim,  L. :  in  laqueos,  lu. :  incidit  ictus 
ad  terram  Turnus,  V. :  (turris)  super  agmina  late 
Incidit,  V. :  incidens  portis  exercitus,  rusldng  atf 
L. :  caput  incidit  arae,  0. :  ruinae  nostris  capiti- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


inoido 


897 


incito 


bti9  Inddent,  L. :  Davigiio  iiicidit  Eurus,  V. :  hi 
anines  incidunt  flumiDi,/a//  into,  L. :  modo  serius 
incidis  (sol)  undis,  sink  undtr,  0. — To  light  upon^ 
meet,  come  upon^  fall  in  with:  in  me:  in  ipsum 
Oaesarein,  Cs. :  inter  catervas  armatorum,  L. :  ho- 
roini  improviso :  Incidit  liuio  bollator,  V.  —  To 
fall  upon,  attack,  aaaanlt :  in  hostem,  L. :  ultimis 
locidebat  Roman  us,  L. — Fig.,  to  fall  into,  incur, 
contract,  become  involved:  in  malum,  T. :  in  mor- 
bum :  in  aes  alienum :  in  honoris  contentionem : 
qui  inciderant  (sc.  in  morbum),  L. — To  fall  upon, 
be/all,  etrike^  affect,  visit,  occur :  sen  valetudo  inci- 
dent seu  senectus,  H. :  pestilentia  incidit  in  ur- 
bem,  L. :  0t  numquam  amon  incidere  possit  ca- 
laraitas,  T. :  terror  incidit  eius  exercitui,  Cs. :  ut 
nihil  incidisset  postea  civitati  mali,  quod,  etc.: 
fortes  quibus  belluro  incidit,  U. :  Animo  deus  in- 
cidit, y. — Of  the  mind,  etc.,  to  fall,  light,  be  led: 
casu  in  eorum  roentionem  incidi:  in  varios  ser- 
mones :  fortuito  ad  tuara  amplitudinem  meis  offi- 
ciis  aroplectendam  incidisse.  —  Of  a  subject  of 
thought,  to  come,  occur,  be  presented,  be  recalled, 
arise :  quodcnmque  in  mentem  incideret :  utinaro 
ne  Phormioni  id  suadere  in  mentem  incidisset,  T. : 
potantibus  his  apud  Tarquinium  incidit  de  uxori- 
bus  mentio,  L. — To  fall  out,  happen,  occur :  si  qua 
bella  inciderint,  break  out,  Cs. :  calamitas  incidisse 
videtur :  eorum,  quae  honesta  sunt,  potest  incide- 
re contentio :  forte  ita  inciderat,  ne,  etc.,  L. :  om- 
nia in  nostram  aetatem  incideruni:  in  eadem  rei 
p.  tempora :  in  Kalendas :  in  te  praetorero,  i.  e. 
your  term, — To  fall  in  with,  coincide,  agree  vrith : 
in  Diodorum. 

2.  incido,  cidl,  cisus,  ere  [1  in+caedo],to  aU 
into,  cut  through,  cut  open,  cut  away :  venas  homi- 
nis :  teneris  arboribus  incisis,  Cs. :  pinnas,  clip : 
rites  faloe,  V. :  pulrao  incisus,  divided:  linum, 
sever. —  To  cut  upon,  carve,  engrave  :  incisa  notis 
marmora  publicis,  H. :  tabula  his  incisa  litteris, 
L. —  To  make  by  cutting,  cut  in,  carve,  engrave,  in^ 
scribe:  ferro  dentes,  0.:  faces,  V.:  incidebantur 
domi  leges:  id  in  aere  incisum:  in  qu&  basi 
grandibus  litteris  nomen  erat  incisum:  carmen 
incisum  in  sepulcro:  leges  in  aes  incisae,  L. : 
▼erba  ceris,  0. :  amores  arbonbus.V . :  leges  ligno, 
H. :  alquid  titulis,  i.  e.  among  your  titles,  lu. — 
Fig.,  to  break  off,  interrupt,  stop, put  an  end  to  : 
pofima  ad  Caesarcm :  novas  lites,  V. :  ludum,  H. : 
Tocis  genus  crebro  incidens,  interrupting  (the 
speech) :  aequaliter  particulas,  i.  e.  s?u>rt  clauses. 
— To  cut  off,  cut  short,  take  away,  remove:  media : 
spe  omni  reditOs  incisa,  L. 

inolnctaB,  P.  of  incingo. 

in-oingo,  inxl,  Inctus,  ere,  to  gird,  gird  about, 
surround:  (aras)  verbenis,  0.:  nitid&que  ipcin- 
gere  lauro,  i.  e.  crown  thyself,  0. :  incinctus  cinctu 
Gabino,  L. :   (Furiae)  caeruleft  incinctae  angui : 


(  Nympbae )  Incinctae  peilibus,  V. :  Lares,  0. : 
(fons)  Margine  graraiiieo  patulos  incinctus  hiatiis, 
enclosed,  0.:  moenibus  urbes,  0. 

incino,  — ,  — ,  ere  [1  in-hcano], /o  cause  to 
sound,  strike  up  :  varios  ore  modos,  rr. 

Incipio,  c6pl,  ceptus,  ere  [1  in-hcapio],^o  iake 
hold,  take  in  hand,  begin:  ut  incipiendi  ratio  fue- 
rit,  ita  sit  desinendi  modus:  Incipe,  et  con^^ere 
dextram  (i.  e.  the  fight),  V. :  unde  incipiam  ? :  sic 
rex  incipit  (i.  e.  to  speak),  S. :  Incipe,  Mopse,  prior, 
V. :  sic  incipit  (with  direct  quotation),  H. :  Incipit 
huic,  in  answer  to,  0. :  sapere  aude,  Incipe,  H. : 
priusquam  incipias,  consulto  opus  est,  S. :  novi 
Negoti  (alqd),  T. :  tarn  prava,  S.:  belluro,  L.: 
Maeualios  versOs,  V. :  Nuptiarum  gratift  haec  sunt 
facta  atque  incepta,  T. :  duobus  iuceptis  verbis : 
ineepta  oppugnatio,  Cs. :  proelium  incipitur,  S. : 
iter  inceptum  celerant,  V.:  Inccptos  iambos  Ad 
umbilicum  adducere,  U. :  In  re  incipiundft,  T. :  a 
tantis  princeps  incipiendus  erat,  0.:  a  love  inci- 
piendum  putat:  ab  illis  incipit  uxor,  lu. :  unde 
potius  incipiam,  quam  ab  e&  civitate  ? :  ante  quam 
dicere  incipio :  rem  f rumentariara  expedire,  Cs. : 
cum  primum  pabuli  copia  esse  inciperet,  Cs. :  ef- 
fari,  V. :  dormire,/a//  asleep,  lu. — To  have  a  be- 
ginning, begin,  originate,  arise:  tum  incipere  ver 
arbitrabatur :  Narrationis  incipit  mihi  initium,  T. : 
iucipiente  febricula. 

incise,  adv.  [incisus],  in  short  clauses:  dicere. 

inclfliixi,  adv,  [incisus],  in  short  clauses :  haec 
incisim,  delude  membratiro :  tractata  oratio. 

inciflld,  Cnis,/.  [2  SAC-]. —  In  rhet,  a  divis- 
ion, member,  clause. 

inciflum,  I,  n.  [incisus],  a  section,  division, 
clause  (in  a  period) :  quae. 

inoIftiiB,  P.  of  2  incldo. 

incitamentnin,  I,  n.  [  incito  ],  an  incitement, 
inducement,  incentive,  stimulus:  periculorum,  i.  e. 
to  endure:  ad  se  tuendum  ingens,  Cu.:  iucitaroen- 
ta  victoriae,  Ta. 

( inoitate ),  adv.  [incitatus].  —  Only  comp.,  of 
speech,  vehemently,  rapidly  :  fluit  incitatius. 

inoitatio,  Onis,/.  [incito],  an  inciting,  incite- 
ment, rousing,  instigating :  languentis  populi : 
acris  et  vehemens.  —  Rapidiiy,  speed:  qui  (sol) 
tanta  incitatione  fertur,  ut,  etc — -Fig.,  vehcffnenee, 
ardor,  energy :  animi,  Cs. :  orationis. 

inoitatin%  see  incitate. 

incitatus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  in- 
cito], hurried,  rapid,  swift,  at  full  speed:  equo  in- 
citato  se  in  hostes  immittens :  cnrsu  incitato,  Cs. : 
ronndi  incitatissima  conversio.  —  Fig.,  vehanent, 
ardent,  rapid:  cursus  in  oratione  incitatior :  Thu- 
cydides  incitatior  fertur. 

in-cito,  ftvl,  fttus,  Are,  to  set  in  rapid  motion. 


Digitized  by 


^oogle 


Incitua 


898 


includo 


urge  on^  hurry ^  hoMten,  accelerate^  quicken:  vehe- 
mentius  equoB  incitare,  Cs. :  stellanim  mottU  in- 
citantur :  lintres  magno  sonitu  remorum  incitatae, 
Cs. :  ex  castris  sese,  tallv  outy  Cs. :  cum  ex  alto 
se  aestus  inoitayisset,  haa  rubied  tn,  Cs. — P  r  o  ▼ 
incitare  currentem,  epur  a  trilling  horee,  —  To 
irotiM,  augment :  hibernis  (amnis)  incitatus  plu- 
iis,  nooUen,  L. — F  i  g.,  to  incite^  encourage,  etimu- 
late,  rouee^  excite^  epur  on :  me  imitandi  cupiditate : 
ingenium  diligentia  ex  tarditate:  oculoa  incitat 
error,  0. :  suos  sensQfl  voluptuarioa :  Caesarem  ad 
id  b^um,  Cs. :  ad  bellum  incitari,  L. :  cuius  libi- 
dines  ad  potiundum  incitarentur :  incitabant  (ani- 
mura)  connipti  civitatis  mores,  S. —  To  inspire: 
nam  terrae  tis  Pythiam  incitabat  —  To  excite^ 
arouse^  ttir  up:  Catonero  inimicitiae  Caesaris  in- 
citant,  Cs. :  istos  in  me :  opifices  contra  vos  inci- 
tabuntur:  milites  nostri  pristini  diei  perfidift  in- 
citati,  Cs. — To  stimulate,  excite,  increase,  enhance  .- 
consuetudo  eloquendi  celeritatem  incitat 

in-dtUB,  a(y.  [P.  of  *  in-cieol,  in  rapid  motion^ 
rapH  swift :  Delphini :  basta,  V. 

In-olimo,  kti,  fttus,  &re,  to  give  a  erg,  make  a 
call,  appeal,  invoke :  nt,  si  inclamaro,  advoles,  call 
out:  nemo  inclamavit  patronorum:  volui  inda- 
mare,  sed,  eta,  0. :  Curiatiis,  uti  opem  ferant  f ra- 
tri,  L.:  comitem  suum:  FuMum  nomine,  L. — To 
exclaim  against,  erg  in  remonstrance,  rebuke  :  *  quo 
tu  turpissime,*  magna  Indamat  voce,  H. :  alios, 
quid  ceesarent,  L. 

in-olareaoo,  rul,  ere,  to  grow  splendid,  become 
famous :  nee  tua  gloria  indaruisset,  Ta. 

in-olemen^  entis,  adj,  with  comp^  unmerciful, 
rigorous,  harsh,  rough,  severe  :  dictator,  L. :  non 
senatus  inclementior  fuit 

inclementer,  adv.  with  comix  [inclemens], 
rigorously,  harshly,  roughly,  severely:  increpantes, 
L. :  dictum  in  se  inclementius,  T. :  inclementius 
in  te  invehi,  L. 

Inclementla,  ae,  /.  [  inclemens  ],  unmereiftU- 
ness,  harshness,  unkindness :  divtIm,V. :  mortis,  V. 

inolinatid,  Onis,/.  [inclino],  a  leaning,  bending, 
inclining :  corporis.  —  Fig.,  inclination,  tendency, 
bias, favor:  ad  meliorem  spem:  voluntatum:  ani- 
morum,  L. — An  alteration,  change:  temporum. — 
Inrhet.:  w(MnB,play. 

inolinatua,  tufj,  with  comp.  [P,  of  inclino],  tn- 
clined, disposed, prone:  plebs  inctinatior  ad  Poenos, 
L. :  animus  ad  paoem  inclinatior,  L. :  inclinatis  ad 
suspicionem  mentibus,  Ta. — Depressed,  sunken: 
vox,  low.  —  Fig.,  sunken,  fallen,  broketi,  deterio- 
rated: ab  excitata  fortuna  ad  inclinatam:  do- 
mus,  y. :  oppida,  0. :  copiae,  K. :  acies,  Ta. 

inoUno,  &vl,  fttus,  ftre  [CLI-I.  I.  IVans,,  to 
coMte  to  lean,  bend,  incline,  turn,  aivert:  vela  oon- 


trahit  malosque  inclinat,  L. :  genua  harenis,  0. : 
super  arces  cursQs,  0. :  sol  meridie  se  inclinavit, 
i.  e.  turned  back,  L. :  inclinato  iam  in  postmeridia- 
uum  tempus  die:  Saxa  inclinatis  per  bumum 
quaesita  lacertis,  lu. —  To  turn  back,  repttlse,  drive 
back:  Roraana  inclinatur  acies,  L. :  quasdam  acies 
inclinatas  iam  et  labantes,  Ta. :  inclinatum  stag- 
num,  receding,  L.  —  Fig.,  to  turn,  iticline,  divert, 
transfer :  ut  me  paululum  indinari  timore  vide- 
runt,  yi^ :  se  ad  Stoicos :  culpam  in  oonlegam, 
lay,  L. :  haec  animum  inclinant,  ut  credam,  etc., 
L. :  indinari  opes  ad  Sabinos  videbantur,  le.the 
Sabines  would  be  dominant,  L. — To  change,  cdter^ 
abase,  cause  to  decline:  se  fortana  iftUnaverat, 
Cs. :  omnia  simul  inclinante  fortunft,  L. — H.  /n- 
trans.,  to  bend,  turn,  incUne,  decline,  sink :  sol 
inclinat,  lu.:  inclinare  meridiem  sentis,  H.:  in 
vesperam  inclinabat  dies,  Cu. — To  yield,  give  way, 
retreat :  ut  in  neutram  partem  indinarent  acies, 
L. — F  i  g.,  to  incline,  be  inclined,  be  favorably  dU- 
posed:  quocumque  vestrae  mentes  inclinant:  in 
stirpem  regiam  studiis,  Cu. :  amicus  dulcis  pluri- 
bus  bisce  .  .  .  inclinet,  H. :  cum  sententia  seuatta 
inclinaret  ad  pacem:  eo  inclinabant  sententiae, 
ut,  etc.,  L. :  inclinavit  sententia,  suum  agmen  de- 
mittere,  L. — To  change,  turn:  si  fortuna  belli  in- 
clinet, L.:  omnia  repente  ad  Romanos  inclinave- 
runt,  favored,  L. 

inoUtns,  see  inclutua 

inolndo,  si,  sus,  ere  [1  in+claudo],  to  shut  up, 
shut  in,  confine,  enclose,  imprison,  keep  in :  indu- 
sum  atque  abditum  latere  m  occulto :  Fila  nume- 
rata  porri,  lu. :  Heradeae  sese,  L^ :  alios  secnm, 
V. :  Teucri  densft  inclusere  corona,  dosed  their 
ranks  around  (bim),  V. :  habemus  SC  inclusum 
in  tabulis :  dum  sumus  inclusi  in  his  compagibus 
corporis :  Inclusae  in  pumice  apes,  V. :  (animus) 
inclusus  in  corpore :  includuntur  in  caroerem 
condemnati:  inclusi  parietibus:  duces  carcere, 
L. :  minora  castra  inclusa  maioribus,  Cs. :  indusa 
tda  pharetra,  0. :  suras  auro,  sheathe,  V. :  inclu- 
sus carcere  nassae,  caught,  lu. :  corpora  furtlm 
Includunt  caeoo  lateri,  V. :  hue  aliena  ex  arbore 
germen  Includent,  ingraft,  V.  —  To  shut  off,  ob- 
struct, hinder,  stop  up:  limina  portis,  0. :  Pars  in. 
clusa  caloribus  Mundi,  H. :  dolor  includit  vocem  : 
spiritum,  li.  —  To  interweave :  Inclusae  auro  ve- 
stes,  inwrougfU,  V. :  Inclusum  buxo  ebur,  V.-^ 
Fig.,  to  include,  enclose,  insert^  embrace,  compre- 
hend:  illud,  quod  in  iuris  consultorura  induditur 
forroulis:  animonim  salus  inclusa  in  ipsft  est: 
in  huius  me  consill  societatem:  eos  in  cam  for- 
mam:  odium  inclusum  sensibus:  oratio  libro  in- 
clusa,  L. :  (tempora)  fastis,  chronicle,  H. :  quaeria 
antique  me  includere  ludo,  H.:  alqd  oration!: 
intus  inclusum  periculum  est — To  restrain,  cot^ 
trol:  voluptates  inclusae  diutius:  imperator  nol. 


Digitized  by  V^OOQIC 


Inolnalo  81 

lis  inrifl  inclusas  angustiis,  L. — 7b  ofoiM,  end:  for- 
■Han  includet  crastina  fata  dies,  Pr. 

inoloaio,  6nifl,/.  [1  in+CLAV-],  a  thutting 
up^  confinement :  cuius  (Bibuli)ii 

inoluatiii  F.  of  includo. 

inolutua  and  inolitua  (not  incljtus),  a(ff,  [1 
iD+CLV-]t  edebrated^  renownied^  famouBy  illuUri- 
cutj  glariom :  Ulixes,  H. :  familiae  maxime,  L.: 
factis,  0. :  moeoia  Dardauidum  bello,  V. :  magni- 
tudine  mons,  L. :  gloria  Palamedis  famft,  V. 

inoootOB,  P.  of  inooquo. 

in-o5gitan%  antis,  a€(j.y  thaughUetSf  inoormder- 
ate:  m  f uissem  incogitaus,  T. 

in-odgitOb  — ,  — t  ire,  to  contrive,  deaign: 
fraudem  socio,  H. 

In-cognitnai  a<(/.,  not  examined^  untried^  not 
inveeliffcUed:  de  absente  inoognitft  causft  statuere, 
Sw :  de  incognitA  re  iudicare :  sagitta  incognita 
transilit  umbras,  untraced^  V.  —  Not  knowif  un- 
known: incognita  pro  cognitis  habere:  consilium: 
quae  omnia  fere  Gk&Ilis  erant  incognita,  Cs. :  ter- 
tio  (die)  incognita  sub  hastft  veniere,  the  unclaimed 
property,  L. :  palus  oculis  incognita  nostris,  i.  e. 
unaeeny  O. :  res  animos  incognita  turbat,  atrange- 
Maw,  V. — Unknown,  unpanuleUd,  enormous:  ser- 
pens, O. :  longi  mensura  incognita  nerri,  lu. 

inoohatns,  adj.  [  P.  of  incoho  ],  begun,  unfin- 
ithed,  ineomplete,  imperfect:  Veneris  partem,  quam 
Apelles  incohatam  reliquisset,  absolvere :  rem  tam 
praeclaram  incohatam  relinquere. 

inooho  or  (less  correctly)  inohoo,  &vl,  atus, 
are,  to  begin,  commence:  signum  ab  alio  incohatum 
absolvere:  initium  sedis  ab  saltu,  Ta. :  Stygio  regi 
aras,  L  e.  begim  to  aacrifice,  V. :  spem  longam,  en- 
tertain, H.---Of  a  writer  or  speaker,  to  eaaay  to  treat, 
open,  begin  to  diacuaa,propoae :  res  attigit  hie  versi- 
bus  atque  incohavit:  alqd  mihi  nuper  de  oratori- 
btts :  nil  altum,  V. :  incohante  Gaesare  de,  etc..  Ta. 

inoola,  ae,  m.  and  /.  [1  in  +  CX)L-],  an  inhabi- 
tant,  resident  (opp.  advena) :  de  Af ricA  et  eius  in- 
colis,  S. :  ut  hue  novus  incola  venit,  H. :  incolae 
paene  nostri,  cdmost  our  countrymen:  Idumaeae 
Syrophoenix  portae,  lu. :  Cameren  incola  turba 
Tocant,  the  natives,  O. — An  inhabitant :  aquarum 
incolae :  rana  stagni,  Ph. :  me  obicere  incolis  aqui- 
lonibus,  native,  H. — A  foreign  resident,  sojourner, 
immigrant:  peregrin!  autem  atque  incolae  ofl9- 
cinra :  incola  a  Tarquiniis,  L. 

iiFCOlo,  lul,  — ,  ere,  to  be  cU  home,  abide,  dwell : 
trans  Rhenum,  Gs. :  inter  mare  Alplsque,  L. :  ubi 
iocolere  consueverant,  S. — To  inhabit,  dwell  in: 
urbem :  lacOs  lucosque :  terras :  finis,  H. :  partem 
Galliae,  Cs. :  patriam,  L. :  (insularum)  pars  a  fens 
nationibus  incolitur,  Gs. :  incolitur  urbis  sedes, 
V. :  qui  (loci)  a  quibusque  incolebantur. 


1^  inoompertua 

inoolumiS)  e,  a<fj.  [SGAL-],  unimpaired,  vnm- 
jnred,  unharmed,  safe,  sound,  entire,  whole  :  inco- 
lumera  sat  scio  fore  me,  si,  etc.,  T. :  civls  incolumis. 
servavi :  incolumem  exereitum  transducere,  Cs. : 
incolumes  omnes  perveniunt,  Gs. :  rem  p.  tradere 
incolumem :  Dum  stabat  regno  incolumis,  in  quiet 
possession,  V. :  incolumes  non  redeunt  genae,  H. : 
nulla  incolumi  relicta  re,  L. :  a  calamitate  iudici. 

inoolomltaB,  fttis,/.  [inoolumisl,yrMe{om/rom 
harm,  safety,  security:  incolumitati  cirium  consu- 
lere :  incolumitatem  deditis  pollicebatur,  Cs. : 
eorum,  quibus  salutem  dedisti. 

in-oomitatUB,  a((/.,  unaccompanied,  unattend- 
ed, alofie :  Andromache,  V . :  virtus  incomitata  bo- 
nis, 0. 

in  -  oommendatna,  aifj.,  not  commended  ; 
hence,  given  up,  abandoned:  tell  us  (sc.  ventis),  O. 

inoommode,  adv.  with  comp.  and  sup.  [incom- 
roodusj,  inconveniently,  unamUMy,  un/orhtnately, 
unaeasomMy :  venire :  accidit,  Gs. :  adversari,  L. : 
cum  illo  actum  optime  est,  mecum  inoommodius : 
incommodissime  navigare. 

inconiinoditaa,  atis,  /.  [incommodus],  incon- 
venience, unsuitableness,  £sadvantage,  damage,  in- 
jury :  incoramoditas  denique  hue  omnis  redit,  T. : 
alienati  animi :  temporis,  unseasonalAeness,  L. : 
Quot  incommoditates  accipies !  T. 

Inoommodd,  ftvl,  fttus,  ftre  [incommodus],  to 
occasion  inconvenience,  be  inconvenient,  trouble,  oti- 
noy:  scientift,  etiam  si  incommodatura  sit,  gau- 
deant :  mihi,  T. :  nihil  alteri. 

inoommodnm,  l,  n.  [incommodus],  inconveni- 
ence, trouble,  disadvantage,  detriment,  tt^ry,  mtt- 
fortune,  loss :  ex  incommodis  Alterius  sua  ut  oon- 
parent  commoda,  T. :  incommodi  nihil  capere :  ex 
his  incommodis  pecunift  se  liberare :  propter  mm- 
iorum  inoommodorum  metum:  miseraiis  inoom- 
moda  nostra,  V. :  Multa  senem  cireumveniunt  in- 
commoda,  H. :  f erre  incommoda  vitae,  lu. :  aooidit 
incommodum,  tanta  enim  tempestas  oooritur,  ut, 
etc.,  Gs. :  id  incommode  tuo  (facere) :  quid  iniqui- 
tas  loci  habeat  incommodi,  Gs. :  sine  magno  in- 
commode civitatis:  valetudinis. 

in-oommodna,  adj.  with  comp.  and  aup.,  m- 
oonvenient,  unsuitable,  unfit,  unaeaaonable,  troitbia- 
some, disagreeable:  iter,  T. :  non  incommoda aestate 
static,  Cs. :  valetudo:  non  incommodiore  loco, 
quam,  etc. :  severitas  morum,  L. :  navigare  in- 
commodumst,  T. :  aestimatio  aratori :  naves  pro- 
pugnatoribus,  L. :  in  rebus  eius  incommodissimis : 
patrem  incommodum  esse  filio,  troublesome. 

in-oommutabilia^  e,  a€{j.,  unchangeable,  tm- 
miUable:  status  rei  p. 

iii-oompertaa»  a^.,  unascertained,  unknown: 
inter  cetera  vetustate  incomperta,  L^:  id  utrum 
.  . .  an  . .  .  incompertum  est,  L 


Digitized  by 


Google 


incomposite 


400 


inorementom 


'v.  [  incompositus J, 
liens,  L. :  f  ugere,  Cu. 


lOUfUMt 


inoompoBlte.  adv, 
Qrder^  dMorderly :  Temeni, 

in-GompoflitUB  (incon-),  adj.,  unformed^  out 
of  order,  diaordered,  ditarranged,  irregular  :  ag- 
raen,  L. :  iDCompositi  adveraud  equestrem  procel- 
1am,  L.:  mot^s,  uncouth^  Y . — Of  style:  inoompo- 
sito  dixi  pede  currere  versQs  Lucili,  irregular,  U. 

in-comptus  (inoomt-),  acfj.,  disordered,  dis- 
hevelled,  unkempt,  unadorned:  capilli,  H. :  caput, 
PI. :  nuda,  nudU  incompta  capillis,  0. :  apparatfls, 
Ta.  —  F  i  g.,  of  speech,  artleta^  rude,  unadorned  : 
oratio :  are :  (verstls),  V.,  H. 

in-ooncessos,  o^/.,  not  allowed,  unlawful,  for- 
hidden:  hymenaei,  V. :  ignes,  0. :  spes,  0. 

in-ooncinnuB,  at^j.,  indegant,  ungraceful,  awk- 
ward: alquis :  asperitas,  H. 

in-ooncu88U%  adj,^  unshaken,firm,  unchanged: 
proximorum  certaminibus,  Ta. :  pax,  Ta. 

incondite,  adv.  [inconditus],  confuaedly,  with- 
out order  :  incondite  f  undit  quantum  potest 

in*Conditu%  adj.,  without  order,  irregular,  dis- 
ordered: acies,  L.  —  Fig.,  confused,  unformed, 
rude,  disordered:  ius  civile:  genus  dioendi:  car- 
niina,  L.:  haec  incondita  Montibus  iactabat,  V. : 
libertas,  L. — Sing,  n.  as  subst. :  alicuius  inconditi 
sententia. 

inodnsiderantia,  ae,  /.  [incon siderans],  want 
of  reflection,  inconsiderateness  :  alcuius. 

inconsiderate,  adv.  [  inconsideratus  ],  incon- 
siderately, rashly  :  agere !  dicere. 

in-cdnuderatufli  acK,  with  comp,  and  sup,,  not 
considered,  headstrong,  thoughtless :  cupiditas :  in- 
cou.t^ideratissiroa  temeritas. — Of  persons,  thougfU- 
less,  heedless,  inconsiderate  :  aXquis:  inconsideratior, 
quam,  etc.,  N. 

in-con8dlabili%  e,  atifj.t  inconsolable:  vein  us 
(mentis),  0. 

in-o5n8tan%  antis,  adj.  with  eomp^  changeable, 
fickle,  capricious,  inconsistent:  ridicule:  quid  in- 
constantius  Deo  ? :  litterae. 

inconstanter,  adv.  with  sup.  [  inconstans  ], 
capriciously,  inconsistently:  iactantibus  se  opinio- 
nibus:  negare,  L. :  haec  dicuntur  inconstantissime. 

incdnstantia,  ae, /l  [inconstans],  inconsistency, 
inconstancy,  changeaoleness,  fickleness :  hominis  : 
levitate  implicata:  inconstantiae  famara  vereri: 
rerum,  0. 

inconsolte,  adv.  with  comp.  [  inoonsultus  ], 
unadvisedly,  inconsiderately:  dicere:  commissum 
proelium,  L.:  inconsultius  procedere,  Cs. :  paulo 
inconsultius  adgredi,  S. 

in-oonsnltoa,  a€(j.y  not  considted,  unasked:  in- 
eoDSulto  senatu,  L. :    Incousulti  abeunt,  without. 


advice,  V.  —  Unadvised,  inconsiderate,  inducreeU 
homo:  inoonsultus  haberi,  H.:  ratio:  pugna,  L. 

in-oonsumptaa,  adj.,  unconsumed,  undimit^ 
ished:  turis  pars,  0. :  iuventa,  i.  e.  eternal,  0, 

in  -  contaminatUB,  adj.,  undefiled,  pure:  ne 
quid  inconiaminati  sit,  L. 

in-contentnSi  adj.,  unstretched,  relaxed:  fides, 
out  of  tune. 

in-continena,  tis,  adj.,  incontinent,  immoder- 
ate, intemperate :  Tityos,  H. :  manus,  H. 

incontinenter,  adv.  [  incontinens  ],  immoder- 
ately, intemperately :  nihil  esse  faciendum. 

incontinentia,  ae,/.  [incontinens],  greediness, 
incontinence :  de  incontinentia  disserere. 

in-conveniena,  entis,  adj.,  not  accordant,  un- 
suitable, dissimilar :  corpus,  Fh. 

in-ooqn5,  coxl,  coctus,  ere,  to  boil  dovon,  boil, 
seethe:  iuulas,  H. :  radices  Baccho,  in  wine,  V. : 
Illic  sucofl,  0.  —  To  dye:  vellera  Tyrios  inoocta 
rubores,  V. 

in  -  correctafli  o^*.,  uncorrected,  not  revised: 
opus,  0. 

incorrupte,  adv,  with  comp.  [incorruptus],  un- 
corruptly, justly:  iudicare:  incorruptius  iudicare. 

in-cormptna  ( inoonr- ),  adj.  with  sup.,  uii- 
spoiledj  uninjured,  uncorrupted:  sucus:  templa, 
L. :  litterae,  not  tampered  with. — F  i  g.,  unspoiled, 
uncorrupted,  unctduUerated,  genuine,  pure  :  sensds ; 
ludiciuin,  uprigfU:  fides,  H. :  genus  disciplinae, 
L. —  Unbribed,  unseduced,  incorruptible:  testes: 
amici,  S. :  custos  incomiptissimus,  H. 

in-orebreaco  (-beaco),  brul,  — » ere,  to  quick' 
en,  grow,  increase,  rise,  spread:  ventus :  auster  in- 
crebrult,  Cs. :  increbrescente  vento,  rising,  L. : 
nemorum  murmur,  V.:  si  increbruit  aura,  H. :  nu- 
merus:  rem  ad  triarios  redisse,  proverbio  incre- 
bruit, grew  into  a  proverb,  L. :  quae  (disciplina) 
increbruit :  late  Latio  increbrescere  nomen,  V. 

in-oredibilia,  e,  ac(j.,  not  to  be  believed,  incredi- 
ble, beyond  belief  extraordinary,  unparalleled:  leni- 
tas,  Cs. :  res :  rerum  fama,  V. :  incredibile  hoc  mi 
obtigit,  T. :  incredibile  est,  quam  multa  fuerint : 
incredibili  modo,  H. :  incredibile  memoratu  est, 
quam,  etc.,  S. 

incredibiliter,  adv,  [incredibilis],  incredibly^ 
extraordinarily:  delector:  pertimuit. 

in-credulua,  unbelieving,  incredulous :  odi,  H. 

inorementom, I,  n.  [\  in  +  1  CER-], growth, 
increase,  augmentation :  vltium  incrementa:  mul- 
titudinis,  L. — F i  g.,  growth,  increase:  iniuriae,  qua- 
rum  incremento  bellum  exarsit,  L. — An  addition, 
increment:  summo  bono  adferre  incrementum: 
res  tantis  augesccre  incrcmentis,  L. :  incremento 
renovari,  reif^oreement,  Cu. :  magnum  lovis,  addi' 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


increpito 


401 


incorloftuft 


(ion  to  Uu  family  (i.  e./oater-chil(I),Y, :  domOs,  to 
an  estate^  lu. — A  trairdng-tchooly  discipline:  du- 
curo  incrementa,  Cu. 

increpito,  — ,  — ,  ftre,  freq,  [increpo],  to  keep 
chiding^  nrge^ scoldy  nag,  harass  with  words:  quid 
increpitas?  V.:  vocibus,  Ca. :  verbis,  L. :  Belgas, 
Cd. :  acstatera  seram,  mock  at,  V. —  7\>  urge^  en- 
courage:  turn  Bitiae  dedit  increpitans,  V. 

in-crepd,  ul,  itus,  ftre,  to  sounds  resound^  rustle^ 
patter^  rattle,  whiz:  discus  iucrepuit:  Corvorutn  in- 
jrepuit  exercitus  alls,  V. :  Increpuit  malis  (canis), 
mapped^  V. :  tuba  terribilem  sonitiim  Increpuit,  V. 
—  To  transpire,  be  noised  abroad:  increpuit  suspi- 
tio  turaultds:  s\  quid  increparet  terroris,  L. —  To 
cause  to  resound,  make  crash  :  cum  luppiter  atras 
Increpuit  nubls,  0. :  ut  credam  pectus  increpare 
carmina,  disturb,  H.— To  npbraid,  chide,  scold,  re- 
buke, reprove:  gravioribus  probris,  L. :  Gaesarem : 
maledictis  omnia  bono?,  S. :  equos  ictu  Verberis, 
0. :  me  lyrft,  Ne,  etc.,  H.  i  cunctantfs  arma  capere, 
urged,  L. :  ad  contionem,  to  speak  angrily,  L. : 
praefectt  graviter  increpiti,  rebuked,  L.^/o  cen- 
sure, inveigh  against:  viri  discessum :  fugam. 

in  -  cresoo,  evi,  — ,  ere,  to  grow  upon :  cuti 
squamas  increscere,  0. :  saxum  increscere  ligno, 
ffrow  over  (i.  e.  encroach  upon),  0. — To  grow,  swell, 
be  swollen:  lacrimis  quoque  flumina  dicunt  Incre- 
vLs-^e  suis,  0. —  To  grow  into:  seges  iaculis  incre- 
vit  acutis,  V. — F  i  g.,  to  increase,  grow,  be  augment- 
ed: audacia,  L. :  animis  discordibus  irae,  V. 

inoretus,  P.  of  incerno. 

In  -  cruentatUB,  adj.,  not  made  bloody,  un^ 
wounded:  Inque  cruentatus  Caeneus,  0. 

in-cmentUfli  adj.,  bloodless,  without  bloodshed: 
victoria,  S. :  exercitu  incruento,  tnthout  loss,  S, : 
Darium  incruentua  devicit,  L. :  pax,  Ta. 

in-orosto,  — ,  — ,  ftre,  to  coat,  incrust:  vas,  H. 

in-oubo,  ul,  itus,  ire,  to  lie  upon,  rest  on :  Pel- 
libus  stratiB,  V. :  umero  incubat  haata,  rests  up<m 
her  shoulder,  0. :  caetria  auperpoaitia  incubantes 
flumen  tranavere,  L.:  aper  Erymantho  Incubat, 
lies  dead,  0.— F  i  g.,  to  brood  over,  watch  jealously 
over:  pecuniae  ape  atque  animo:  divitiis,  V. ;  pu- 
blicia  thcnaauria,  L.  —  7b  settle  on,  brood  over : 
ponto  nox  incubat  atra,  V. 

(in-oudo),  — ,  8U8,  ere,  to  forge  with  the  ham- 
WW-.— Only  P.  perf  :  lapia,  an  indented  stone  (of 
a  handmill),  V. 

inoolco,  ivl,  Stns,  are  [in+calco],  to  tread  in, 
*^^ead  domi ;  hence,  in  discourse,  to  force  in,  drag 
n::  Graeca  verba:  inculcata  invenias  inania  ver- 
ba, i.  e.  superfluous.— To  force  upon,  impress  o% 
inculeate,  insist:  id  quod  inculcetur,  pcroipere: 
oculis  imagines :  ae  auribua  nostris,  intrude:  in- 
calcatum  est  Metello,  te  aratorea  evertiaae:  ut 
nominaret,  etc 


in-oiilpatn%  adj.,  blame/ess :  vita  fidesque,  O. 

inculte,  adv.  with  cotnp.,  without  refinement, 
coarsely:  vivere:  incultius  agitare,  S. — Of  speech, 
roughly,  rudely  :  dicere. 

1.  in-cultofl,  adj.  with  comp.,  uniilled,  unculti- 
vated '  ager :  solum :  loca,  S. — Plur.  n.  as  subst.  : 
culta  ab  incultis  notare,  L. —  Wild,  uncultivated: 
aentes,  V, — Neglected.,  unpeopled,  abandoned  :  via : 
quid  incultius  oppidis  ?  —  utidressed,  unadorned^ 
disordered,  unpolished,  neglected,  rude:  corpus: 
canities,  V. :  genae,  disfigured,  0. :  homo  vita :  in- 
docti  incultique,  without  education,  S. :  homines, 
L. :  versOs,  rude,  H. :  ingenium,  H. 

2.  in-cultUB,  Qh,  m.,  want  of  cultivation,  neg- 
lect:  incultu  foeda  eius  (loci)  faciea,  S. :  honorea 
desertoa  per  incultum,  L. 

incumbo,  cubul,  cubitus,  ere  [CVB-],  to  lay 
one.'ielf  lean,  press,  support  oneself:  in  acuta,  L. : 
in  gladium, /aW  on;  toro, v.:  validia  incurabere 
reniis,  beiui  to,  V. :  tecto  incubuit  bubo,  perched 
on,  0. :  ferro,  fall  on,(X—  To  lean,  incline,  over- 
hang:  ailex  incumbebat  ad  aranem,  V.;  ad  vos, 
0. :  laurua  Incumbena  arae,  V. — In  war,  to  press 
upon,  throw  oneself :  in  hostem,  L. :  Unum  in  locum 
totam  periculi  molem  incubuisse,  L.  —  Fig.,  to 
press  upon,  settle  on,  burden,  oppress,  weigh  upon: 
Incubuere  (venti)  mari,  V. :  tempesus  silvis  Incu- 
buit, v.:  febrium  Terria  incubuit  cohors,  H.— 7b 
make  an  effort,  apply  oneself,  exert  oneself,  take 
pains  with,  pay  attention  to  :  Tum  Teucri  incum- 
bunt,  V. :  nunc,  nunc  incumbere  tempus,  0. :  hue 
incumbe,  attend  to  this:  et  animo  et  opibua  in  id 
bellum,  Cs. :  omni  studio  ad  bellum :  acriua  ad 
uldacendaa  rei  p.  iniurias:  ut  inclinato  (iudici) 
incumbat  oratio,  influence  t  fato  urguenti,  i.  e.  ac- 
celerate, V. :  aarcire  ruinas,  V. :  suia  viribua  incu- 
buit, ut,  etc.,  L.— 7b  incline,  choose,  be  inclined  to, 
lean  towards:  eoa,  quocumque  incubuerit,  impel- 
lere,  whithersoever  he  may  tty:  eodem  incumbunt 
rauin'cipia,  are  inclined:  inclinatio  incubuit  ad 
▼irum  bonum :  in  cupiditatem. 

in-otinabnla,  drum,  n.,  a  cradle:  pueronim: 
Bacchi,  0. :  ab  incunabulis  imbutus  odio,  i.  e.from 
childhood,  L. — A  birthplace:  nostra,  Enn.  ap.  C. : 
deorum :  lovis,  0.— F  i  g.,  the  elements,  beginnings: 
oratoris:  doctrinae. 

in-ouratns,  adj.,  uncured:  ulcera,  H. 
^  incurla,  ae,/.  [2  in+cura],  want  of  care,  nsg» 
ligence,  n^lect :  militea  populi  R.  incuria  fame 
conaumpti :  vel  tolerantia,  Ta. :  maculae  quaa  in- 
curia fudit,  H. :  rei  maxime  necesaariae. 

inouridae,  adv,  with  comp.  [inourioaua],  ear^ 
lessly,  negligently:  caatra  poaita,  L,:  incurioaiua 
agere,  Ta. 

in-cnri5aii8,  a^,,  careless,  negligent:  auonim 
aetaa,  Ta. :  aerendis  f  rugibua,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQIC 


InotuTO 


402 


ind«bitiis 


in  -  onxTO,  curri  and  cucurri,  curaQrus,  ere,  to 
run  tnto,  run  v/xm,  rush  at^  make  an  attack :  Go- 
nixi  incurrunt  hastis,  V. :  aniens  in  columnas :  in 
hostis,  S. :  in  Maoedoniam,  invade,  L. :  in  me,  run 
against :  armentis  incurrere  fortibus,  0. :  levi  ar- 
maturae  tiostium,  L. :  Mauris,  S. :  Romano  (i.  e. 
Roraanis),  H. — To  extend  to^  border  on:  agri,  qui 
in  publicum  Campanum  incurrebant.  —  Fig.,  to 
run  against,  fall  into,  incur,  meet :  in  maximam 
fraudem,  fall  into :  in  diffieultatem :  non  solum 
in  oculos,  sed  etiam  in  voculas  maleYolorum. — To 
run  <igainst,  strike  against,  offend,  stumble :  qui  in 
tantis  tenebris  nusquam  inoarrat  ? :  in  eum. —  To 
befall,  happen,  occur  to:  casus,  qui  in  sapientem 
potest  incurrere :  in  ipsos  etesias. 

inonrflio,  Onis, /.  [in+1  CEL-],  a  running 
against,  onset,  assault,  attack:  atomorum:  sedi- 
tion is,  outbreak:  armpttorum.  —  A  hostile  inroad, 
incursion:  in  finis  Romanoe  incursionem  facit, 
L.:  Suebos  ab  Cherusois  incursionibus  prohibere, 
on  the  side  of,  Cs. 

inoQiftO,  ftvl,  atus,  hTe,freq.  [incurro],  to  run 
into,  run  against,  strike  against,  assaiUt,  attack: 
agros,  L. :  in  agmen  Roman  um,  L. :  agmen  incur- 
satum  ab  equitibus  hostium,  L. :  delphines  altis 
Inoursant  ramis,  0. :  Rupibus,  run  upon,  0. :  in- 
cursabit  in  te  dolor  mens,  I  e.  will  vent  itself. 

inoursoB,  Qs,  m.  [in  +  1  OEL-],  a  running  to, 
hurried  approach,  rush,  dash:  ad  defendendum, 
Gs. :  aquarum,  0. :  Ventorum,  0.  —  An  assault, 
attack,  onset:  equitum  incursQs  sustinere,  Cs. : 
primo  statim  incursu,  at  the  very  first  onset,  L. : 
luponim,  V. — ^F  i  g.,  an  impulse,  effort :  IncursOa 
animus  varios  habet,  0. 

inourvatufl,  a<ff.  [F.  of  incurro],  bent,  crooked, 
bowed:  bacillum:  membra  dolore,  O. 

inourreaod  (-viaoo),  — ,  — ,  ere  [incurvus], 
to  begin  to  bend:  bacarum  ubertate,  Enn.  ap.  C. 

inourro,  ftvl,  fttus,  ftre  [incurvus],  to  bend,  bow, 
curve :  flexos  arcQs,  V. :  remos,  Ct. 

in-ciinnifli  a<fj.,  bent,  bowed,  crooked,  curved: 
adcurrit  Incurvos  tremulus,  T.:  statua  senilis: 
lateres,  S. :  bacillum :  aratrum,  V. 

liion%  Qdis,/.  [in+GVD-],  an  anvil:  sine  folli- 
bus  et  incudibus :  Impositos  incudibus  ensis,  V. : 
poflitis  ineudibus,  i.  e.  having  eKtablished  smithies, 
V. :  novi  Incude  diflBngere  ferrum,  H. — ^P  r  o  v. : 
eandem  incudem  tundere,  hammer  away  at  the 
same  thing.  —  Fig.:  incudi  reddere  TersOs,  re- 
(oucA,  H. :  in  ipsa  studiorum  incude  positi,  i.  e. 
still  occupied  with  t?ieir  education,  Ta. 

iaouaatio^  5nis,/.  [incuso],  a  blaming,  denun' 
datum:  vitiorum. 

inooso^  ftvl,  &tu8,  ftre  [1  in+causa],  to  accuse, 
complain  offindfatUt  with,  blame:  te  absentem, 


T. :  Belgas,  qui  se  dedidissent,  Gs. :  alqro  gniTi- 
ter,  L. :  alqm  luxOs,  Ta.:  Multa  se,  qui  non  acce- 
perit,  etc.,  V. :  foedus  viouiti  hospiti,  L. :  iniurims 
Romanorum,  L. :  angustias  stipendii,  Ta. :  se  pro- 
ditos,  L. :  in  Blaesum  multa,  Ta. 

1.  inousam,  F.  of  incutio. 

2.  (inouBStii,  Qs),  m.  [incutio],  a  shock,  dash- 
ing against  (only  cU>l.  sing!) :  armorum,  Ta. 

in-ouattdditaB,  not  wiUched,  unguarded:  ovile, 
0.— Neglected :  dienun  observatio,  Ta. — Not  oom» 
cealed:  amor,  Ta. 

incosoB,  F.  of  incudo. 

inoutid,  cussi,  cussus,  ere  [in+quado],  (o  wMtl 
against,  cause  to  strike:  imber  grandinem  incu-. 
tiens,  Gu. :  colaphum  servo,  box  the  ear,  lu. :  Gallo 
scipione  in  caput  incusso,  L. — ^F  i  g.,  to  strike  into, 
inspire  with,  inflict,  excite, produce:  timor  incutitur 
ex  ipsorum  periculis :  terrorem  rationis  expertibos : 
tibi  pudorem,  make  blush,  H. :  consuli  foedum  nun- 
tium,  bring  bad  news,  L. :  vim  ventis,  V. :  animis 
formidinem,  Gu. :  negoti  tibi  quid,  make  trouble,  H. 

indagatio,  dnis,/.  [1  indago],  a  tracking  out, 
investigation:  initiorum:  veri. 

indagatrix,  Icis,/.  [1  indago],  she  who  investi- 
gates, a  searcher :  philosophia  virtutis. 

1.  Indagd,  fivl,  fttus,  ftre  [lndu+1  AG-],  to 
trace  out,  track :  canis  natus  ad  indagandum. — 
F  i  g.,  to  investigate,  explore,  hunt  for,  trail:  quod 
in  causft  quaerendum  est :  indicia  exiti :  de  re  p. 

2.  indago,  inis, /*.  [indu  + 1  AG-],  an  encircling 
with  toils,  surrounding  :  saltQs  indagine  cingunt, 
v.:  indaginis  roodo  silvas  persultare,  Ta. :  velut 
indagine  Samnites  agere,  hunt  like  gam/e,  L. 

inde,  adv. — Of  place, /rom  thaJL  place,  thenes: 
si  te  inde  exemerim  (i.  e.  ex  pistrino],  T. :  mansi 
Galibus,  inde  has  litteras  dedi :  in  provinciam 
exire,  atque  inde  contendere,  Gs. :  baud  procul 
inde  ubi  est,  etc.,  L. :  sese  recipere  inde  quo,  etc, 
Gs. :  nihil  inde  Obstabit,  etc.  (i.  e.  ab  Ausonia),  V. 
inde  degustare  (i.  e.  de  sanguine),  S. — Of  persons 
nati  filii  Duo ;  inde  hunc  adoptavi,  of  them,  T. 
rege  inde  sumpto  (i.  e.  ex  Sabinis),  L — Of  source 
or  cause,  thence,  therefrom,  therefore:  ex  avariti& 
.  .  .  inde  omnia  scelera  gignuntur :  Inde  fit  ut, 
etc.,  H. :  Inde  genus  durum  sumus,  O. — Of  time, 
from  that  time,  thenceforward,  since:  inde  usque 
repetens,  etc. :  haec  nuper  notitia  est,  Inde  adeo 
quern,  etc.,  T. :  sue  iam  inde  vivere  ingenio  coepit, 
L. :  iam  inde  a  pueritift,  from  our  very  boyhood, 
T. :  iam  inde  ab  ortu,  ever  since. — After  that,  there- 
after, thereupon,  then:  victi  Rutuh,  inde  Tumos, 
etc.,  L :  altera  castra  sunt  adorti,  inde  tertia,  dmn- 
ceps  reliqua,  Gs. :  inde  loci,  next. 

in-debituB,  acfj.,  not  owed,  not  due:  non  inde- 
bita  posco,  only  my  rights,  V. :  praemia,  0. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


IndeoUnatns 


408 


in-daolinatOB,  atfj.^  tmchang^  eomtaiU:  ami- 
00,  0. :  amicitia,  0. 

indeodre,  adv.  [indeoonis],  unbecomingly^  in- 
decently: facere:  baud  indecore,  Ta. 

indeoorlSy  e,  tuf?.  [2  in+decus],  unseemly^  in- 
yloriou$y ignoble^  dishonorable^  cowardly:  non  inde- 
oorera  te  reliquit,  V. :  Non  erimus  regno  indecores, 
no  dishonor^  V. :  aliae  Kec  genus  indecores,  V. 

indeooro,  — ^  — ,  are  [2  in +decuB],  to  diagraee^ 
dufigure  :  Indeoorant  bene  nata  culpae,  H. 

In-deodrua,  a^j.^  unbecoming ^  unaeemly^  un- 
tightly:  motQs,  L. :  Non  indecoro  pulvere  sordid!, 
I  e.  honorable^  H.  —  Hur,  f.  as  wbet.^  ill-favored 
women, — F  i  g.,  without  fame,  of  no  repute :  Tre- 
bellius,  Ta. — Unbecoming^  diagraceful :  indecorum 
est  locis  uti  communibus. 

in  -  defeiunis,  a<ff.,  unprotected^  undefended: 
Capua,  L. :  inauditus  et  indefensus,  Ta. 

in  - defessos,  a^'.,  unwearieel,  indefatigable: 
dextra,  V. :  agendo,  0. :  Germaui  ob  prospera,  Ta. 

in-defletn%  adj.^  unlamented:  animae,  O. 

in-deieota%  <kj)'.,  not  thrown  down :  domus,  0. 

in-delebillB,  e,  atfj.^  imperishable :  noroen,  O. 

in-delibattui,  o^^*.,  untouched^  intact:  opes,  O. 

indemnatufli  aeU,  [2  in+damnatus],  uncon- 
demned,  unsentencea:  indemnatum  necare,  S. : 
cives :  boc  indemnato  indictft  causa,  L. :  matbe- 
maticus,  lu. 

in-deploratnai  a(fj.^  unwept:  me,  0. 

in-deprensns,  adj.,  undetected:  error,  V. 

indeptos,  P.  of  indipiscor. 

in-desertns,  aefj.,  not  deserted:  regna,  0. 

in«destiictua,  adj.^  untouched,  unhurt :  abibo, 
O. 

in-detonsuB,  atff.,  with  unshorn  hair,  0. 

in-devitatns,  a<fj.,  unavoided,  sure:  telum,  0. 

index;  dicis«  m.  and  /.  [  in + DIG-  ],  one  who 
points  out,  a  disposer,  discoverer,  inform/er^  wit- 
ness :  falsuB,  S. :  baec  omnia  indices  detulerunt — 
An  informer,  betrayer,  spy:  vallatus  indicibus: 
saeptus  armatis  indicibus :  silex,  qui  nunc  dicitur 
index,  traitor's  stone^  0.  —  An  index,  sign,  mark, 
indication,  proof:  complex^,  benevolentiae  in- 
dices :  vox  stultitiae :  auctoris  anulus,  0. :  lanum 
indicem  pacis  bellique  fecit,  L.  — A  title,  super- 
scription, inscription:  deceptus  indicibus  libro- 
nim :  tabula  in  aedem  cum  indice  hoc  posita  est, 
L. — A  forefinger,  index  finger :  pol  lex,  non  index : 
indice  monstrare  digito,  H. 

in-dioen%  entis,  ac(;.,  that  does  not  sav:  Non 
me  indicente  haec  fiunt,  not  without  my  telling,  T. : 
me  indicente,  L. 

indSoitim,  I,  n.  [  l  in+DIC-l,  <>  notice,  infer- 


fiM^iofi,  diMcmeiry,  disclosure,  charge^  emdsmee:  id 
anus  inihi  indicium  fecit,  T.:  falsum,  S.:  crimen 
indicio  Ayilli  comprobabatur :  res  per  indicium 
enuntiata,  Cs. :  indicii  poena,  0. :  sed  ipse  depre- 
hensus  indicium  profitetur,  turns  state's  evidmos, 
S. :  indicio  permisso,  qui  ager . . .  indici  praemium 
constitutum,  L. :  infandum,  calumnious,  V.  —  A 
permission  to  give  evidence,  immunity  as  informer : 
reus  erat  indicium  postulaturus :  tibi  mdicium 
postulas  dan.  —  A  sign,  indication,  mark,  token, 
proof,  evidence :  certissima  sceleris :  oorrupti  in- 
dici :  insigne  meae  erga  te  benevolentiae :  Indicio 
de  se  ipse  erit,  serve  as  proof,  T. :  ei  rei  sunt  in- 
dicio sedecim  volumina,  N. :  Terais  viarum  indiciis, 
tracks,  y. :  Indicia  reoentia,  novel  words,  H. :  mihi, 
quale  ingenium  haberes,  indicio  fuit  oratio,  T. : 
quam  vere  foret  indicatum,  oratio  indicio  f uit^  N. 

1.  indioo,  &vl,  fttus,  ftre  [index],  to  point  out, 
indicate,  inform,  show,  declare,  disclose,  make  known, 
reveal,  betray :  de  ooniuratione,  S. :  causam  pestis, 
L. :  indicatis  deprehensisque  intemuntiis,  Os. :  ali- 
quid  in  volgus,  make  known :  rem  dominae :  scu- 
torum  multitude  deprehendi  posse  indioabatur: 
ut  libelli  indicant:  lacrimis  dolorem,  N. :  boo  ret 
ipsa  indicat,  T. :  me  tabula  indicat  Suspendisse, 
eta,  H. :  Id  esse  venim  parva  haec  fabella  indicat, 
Ph. — 7b  betray,  accuse,  inform  against:  se:  oon- 
scios  delendae  tyrannidis :  me  vobis. — To  appraiss, 
value, put  a  price  on:  ut  sibi  fundus  indicaretur. 

2.  in-^oo,  dixl,  dictus,  ere,  to  declare  publicly, 
prodaim,  publish,  announce,  appoint:  concilium 
m  diem  certam,  Cs. :  forum,  V. :  ieiunia,  H. :  dies 
indicta  pugnae,L.:  funus  ut  indicatur,  <Aa/  invita- 
tions be  issued:  divOm  templis  honorem,a  thanks- 
givina,  V. :  dis  bellum  indictum :  Aeneadis  bella, 
V . :  in  diem  certam  ut  ad  lucum  conveniant,  L. : 
qui  ipsi  sibi  bellum  indixissent,  are  their  own  ene- 
mies.— Of  an  assembly  or  march,  to  summon,  con- 
voke, order:  Galliae  concilium  Bibracte  indicitur, 
Ob.  :  exercitus  omnis  Aquiloniam  est  indictus,  L. 
— To  impose,  enjoin, inflict:  tribute  populo  indio- 
to,  L. :  pondus  argenti  alcui,  Ta. :  iter  ad  regem 
Latinum  primis  iuvenum,  V. 

1.  indiotnai  P,  of  2  indico. 

2.  in-diotnSi  adj.,  not  said,  unsaid:  Quod  die- 1 
tum,  indictumst,  T. :  ea  ut  indicta  sint,  revocare 
L. :  carminibus  nostris  indictus,  unsung,  V. :  in^ 
signe,  adhuc  Indictum  ore  alio,  H. :  indicti  causi 
interfecti,  without  a  hearina,  Cs. :  indicti  causi 
damnati.  —  Plur.  n.  as  suost. :  proferre  indicta 
prius,  novel  themes,  H. 

Indionii  adj.,  of  India,  Indian,  T.,  H.,  O.,  lo. 

indidem,  adv,  [  inde  ],  from  the  same  place . 
quos  homines  ?  indidemne  Ameria  an  ex  urbe  ? : 
Thebis,  likewise  from  Thebes,  N.:  additi  erant 
Bruttiorum  indidem  perfugae,  also  from  Sicily,  L. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


indiflerens 


404 


indiaertua 


^^From  the  tame  thing,  f  mm  the  same  eouree,  unde 
simile  dud  potest  indidem  verbum:  venena,  L. 

in  -  differens,  entis,  adj.,  not  to  be  aottgfU  or 
thttnned,  indifferefit,  neither  good  nor  evil. 

indigena,  ae,  a^,  [indu+GEN-l,  sprung  from 
the  land,  native,  indtgenoue:  miles,  L. :  Fauni 
Nymphaeque,  V. :  apri,  0. — As  eubet,  m.,  a  native, 
ton  of  the  soilt  maiores  eorum,  L. :  hoc  indigenae 
yivebant  more,  aborigines,  lu. 

indigena,  ntis,  adj.  [  P.  of  indigeo  ],  in  want 
of,  needing  :  mei :  alienarum  opum,  N. — Plur.  as 
subst,:  indigentibus  benigne  iAoeve,  the  poor, 

indigentla,  ae,  /.  [indigens],  need,  want,  indi- 
gence.' ab  indigenti&  orta  amicitia. — Insatiable- 
ness,  insatiable  desire:  est  libido  inexplebilis. 

indigeo,  ul, — ,  Sre  [indu+egeo],  to  need,  want, 
stand  in  need  of,  demand,  require:  bona  existima- 
tione:  pecuniu,  X. :  rebus,  quae  ad  oppugnationem 
sunt  Usui,  Cs. :  huius  patris,  T. :  bellum  indiget 
celerltatis:  quorum  indiget  usus,  V. — To  long  fir, 
desire  :  auri :  tui  consili. 

1.  Indiges,  etis,  m.  [indu+GEN-],  a  deified 
hero,  patron  deity  (of  a  country) :  Indigetem  Ae- 
neam  .  .  .  Deberi  caelo,  V. :  Indigctes  di  ( old 
prayer),  L. 

2.  indiges,  is,  adj.  [indu+EG-],  needy,  indi- 
gent, Pac.  ap.  C. 

in-digestus,  adj.,  unorganized,  without  order, 
confused:  moles,  0. 

indignabondoB,  adj.  [indignor],/ti27  of  indig- 
nation,  enragedt  muliebriter,  L. 

indignandua,  acfj,  [P,  of  indignor],  to  be  de- 
spised, dntei-ving  contempt :  (vestis)  lecto,  0, 

indignana,  antis,  acfj.  [P.  of  indignor  J,  impa- 
tient, rSuctant,  indignant :  venti,  V. :  ursi,  0. 

indignatid,  onis,/.  [indignor],  displeasure,  in- 
dignation, disdain  :  Uberrima,  H. :  indignationem 
movere,  L. :  publicae,  expressions  of  indignation, 
L. — I  n  r  h  e  t.,  an  appeal  exciting  indignation. — 
A  provocation,  occasion  for  indignation :  ne  qua 
indignatio  desit,  lu. 

indignatoa,  cuij,  [P,  of  indignor],  angered,  re- 
luctant t  Vita  f  ugit  sub  umbras,  V. 

indigpe,  adv,  with  comp,  and  sup.  findignus], 
unworthily,  undeservedly,  dishonorably,  shamefuUy: 
Facis  iniuriam  illi,T.:  indignius  obtrectatum  esse, 
ne,  etc :  indignissirae  interire,  Cs. — Angrily,  in- 
dignantly :  neque  indigne  fero,  quod  speravit, 
etc. :  eum  sibi  anteponi,  indigne  ferebant,  took  it 
ill,  N. :  Tobis  quid  hoc  indignius  ferendura  ? 

indignitaa,  atis,  /.  [  indignus  1,  unworthiness, 
witness,  shamefufness :  propter  indignitatem  repu- 
diatus:  rei,  Cs. — Unworthy  conduct,  insult,  indig- 
nity, outrage,  baseness:  Omuls   indiguitates   per- 


ferre,  Cs. :  inpensius  ib  indignitas  crescere,  si, 
etc.,  L. — Indignation,  resentment:  tacita:  indigni* 
tate  angere  auimum,  L. 

in-dignor,  atus.  Id,  dep.  [indignus],  to  deem 
unworthy,  be  indignant,  deipise,  resent,  be  offended 
ea,  quae  indignentur  adversarii :  suam  vicein,  L. 
pontem  indignatus  Araxes,  disdaining  to  bear,  V. 
indignantes  milites,  quod,  etc.,  Cs.:  quod  sola  ca- 
reret  Munere,  V. :  vinci,  0. :  parere  client!,  lu. 
Indignatur  narrari  cena,  etc.,  \.  e.  is  not  fit,  H. 
regem  ad  causam  dicendam  evocari,  Cs. 

in-dignua,  adj.  with  comp.  and  sup.,  unworthy, 
wuUserving,  unfit  :  senator  Toluerat  fieri,  quamvis 
indignus :  indignissirai  candidati,  L. :  poeta,  in- 
competent, H. :  te  omni  honore  indignissimum  iudi- 
cat :  magnorum  avorum,  V. :  indigui  erant  qui 
irapetrarent  ? :  indignus  quem  mors  tam  saera 
maneret,  lu. :  ut  a  vobis  redimererour,  L. :  indigni 
fratemum  rumpere  foedus  (i.  e.  quos  non  decet), 
H. — Not  deserving,  undeserving:  calamitates  ho- 
minum  indignorum,  undeservedly  suffering:  Cur 
eget  indignus  quisquam  ?  H. :  indignus  iniuria 
hac,  T. :  indigna  laedi  Crura,  0. — Of  things,  un- 
worthy, unbecoming,  shameful,  intolerable,  severe, 
cruel,  harsh :  iniuria,  T. :  lictoribus  indignum  in 
raodum  mulcatis,  L. :  indienis  modis  acceptus,  T. : 
indignissima  mors:  aliquid  pro  indignissimo  ha- 
bere, L.:  hoc  uno  sol  quicqnam  non  vidit  indignius : 
amor,  not  returned,  V, :  nulla  vox  populi  R.  ma- 
iestate  indigna, Cs.:  nihil  facere  fide  sua  indignum, 
N. :  studiis  labor,  lu. :  digna  atque  indigna  relatu 
Vodferans,  V. :  id  auditu  dicere  indignum,  L. : 
indignum  est  a  pari  vinci,  indignius  ab  inferiore : 
Nee  fuit  indignum  superis,  bis,  etc,  I  e.  deemed 
too  severe,  V. :  indignum !  shame  I  0. — Plur»  n.  as 
subst. :  indigna  pati,  outrage,  L. 

indigna,  ac(j.  [1  in+EG-],  needing,  in  wantt 
nullius,  S. :  nostrae  opis,  V. 

in-diligena,  tis,  adj,  with  comp.,  careless,  heed- 
less, negligent:  nimium,  T. :  pater  familias,  N. : 
si  indiligentiores  fuerint,  Cs. 

indHigenter,  adv,  with  comp.  [  indiligens  ], 
carelessly,  heedlessly,  negligently :  nihil  ab  eo  (fac- 
tum) :  praesidia  indiligentius  servare,  Cs. 

indiligentia,  ae,/.  [indiligens],  carelessness, 
heedlessness,  negligence :  litterarum  missarum :  Ae- 
duorniii,  Cs. 

indipiacor,  eptus,  I,  dep,  [indu-f-apiscor],  to 
obtain,  attain,  reach,  seize .  navem,  L. 

in-direptna,  adj.,  unplundered:  Capitolium, 
Ta. 

in-diaoretua,  adL  undistinguishable,  not  hunm 
apart :  proles  suis,  V. :  voces,  confused,  Ta. 

indiaerte,  not  eloquently:  conlaudare. 

in-diaertna,  cuJfj.,  not  eloquent:  Academicus.* 
prudentia,  at  a  loss  for  words. 


Digitized  by 


Google 


indlapositaft 

ln-di8po8ita%  tufj.f  without  order ^  confused: 
Apud  Vitellium  omnia,  Ta. 

in-dissolnbilis,  e,  adj.,  indesiruetible, 

in-distincttis,  (idj.,  ^mdUtinguuhed,  eon/used: 
coroUaef  Ct. :  defeiisio,  Ta. 

indittiB,  adj.  [P.  of  indo],  put  on,  laid  on,  im- 
posed,  viiiciila,  Ta. :  custodes,  Ta. 

individnum,  I,  n.  [individuus],  an  atom,  indi- 
visible  particie. 

in-^vidnns,  acfj.,  indivisible:  corpora. 

Indo,  didi,  ditus,  ere  [1  in+do],  to  put  into,  in- 
sert: digltos  (in  the  thongs  of  the  javelin),  0. : 
venenam  potioni,  Cu. :  novos  rit&!«,  to  introduce^  Ta. 
— Fig.,  of  a  name,  to  give,  apply,  confer:  artifici- 
bus . . .  nomen  histrionibus  inditum,  L. :  ab  inopia 
Egerio,  L. :  quibus  nomen  ex  re  inditum,  S. 

in-docilio,  e,  adj,,  not  teachable,  not  to  be  taught, 
indocile:  niiuis:  cullura  (tigriura),  tameless,  H. : 
pauperiem  pati,  H.  —  Untaught,  unlearned,  igno- 
rant: genus,  v.:  viae,  Pr. —  Unpolished, rude :  In- 
docili  numero  moUit  opus,  0. — Not  to  be  taughf., 
incommunicable:  usQs  disciplina. 

in-docte,  adv.  [indoctus],  unleamedlg,  unskiU 
fully:  facere. 

In-dootUB,  adj.  with  comp.,  untarqht,  un- 
learned, uninMructed,  ignorant,  unskilful:  multi- 
tudo:  habitus  indoctior:  Cantabrum  indoctum 
inga  ferre  nostra,  H. :  pilae  discive  trochive,  H. — 
Neut.  adverb :  canet  indoctum,  toithout  skill,  H. — 
As  subsi.  m. :  non  apud  indoctos  loquor :  Non  tu, 
indocte,  solebas,  etc.,  V. 

indolentia,  ae,  /.  [in-dolens  (2  in-)],  freedom 
from  pain,  insensibility. 

indole%  is,/,  [indu  +  1  0L-],  an  inborn  qual- 
ity, natural  quality,  nature:  in  frugibus  pecu- 
dibuaque,  L.  —  Native  quality,  nature,  character, 
genius,  disposition:  adulescentes  bona  indole  prae- 
diti :  virtutum  atque  vitiorum,  L. :  tanta,  V. 

indoleaco,  lul,  — ,  ere  [*  in-doleo],  to  feel  pain, 
smart,  ache,  be  grieved,  be  distressed:  indolui,  0. : 
qui  non  indoluerit :  successurumque  Minervae  in- 
doluit,  0. :  malis,  0. :  id  ipsum  indoluit  luno,  O. 

in-doxnitua,  adj.,  untamed,  ungovernable,  wild: 
equus,  H. :  indomitH  cervice  feri,  H. —  Unsubdued, 
unrestrained,  indomitable :  pastores,  Cs. :  agrico- 
ke,  V. :  dextra,  unconquered,  0.  —  F  i  g.,  unre- 
strained, unbridled,  indomitable:  undae,  H. :  licen- 
tia,  unbridled,  II. :  cupiditates  animi :  irae,  V. 

in-donuio,  IvI,  Itu^,  ire,  to  fall  asleep  on,  sleep 
upon:  congestis  undique  saccis  Indorrais,  H. :  In- 
dorroit  unctis  cubiiibus,  H. — F  i  g.,  to  sleep  over,  do 
negligently,  be  careless  about :  in  ist  o  homine  colen- 
do:  tantae  cau.^ae :  malis  suis,  Cu. 

in-dotatua, adj., unportioned, portionless:  (vir- 


405  Inductio 

go),  T. :  sorer,  H. — F  i  g.,  unadorned,  poor  :  ar.s.-« 
Poet:  corpora,  without  funeral  /ionorSf  0. 

indu,  old  for  1  in ;  see  indipiscor,  indoles,  in> 
duperator,  industrius,  indutiae. 

in-dnbito,  — ,  — ,  ftre,  to  throw  doubt  upon,  ex- 
press distrust  of:  Viribus  tuis,  V. 

in-dubiu%  adj.,  not  doubtful,  certain:  inno- 
centia,  Ta. 

(induciaeX  see  indutiae. 

in-duc5,  daxi  (indQxtl  for  indllxisti,  T.),  duc- 
tus, ere,  to  lead  in,  bring  in,  introduce,  conduct,  lead 
up,  bring  forward :  metuens  induceris  (i.  e.  in  do- 
mum),  H. :  legionis  principea  (sc.  in  urbem),  L. : 
turnias  inducit  Asilas,  heads,  V. :  hostis  in  curiam : 
cohortem  in  medics  hostis,  S. :  principes  in  cornua, 
lead  against,  L. :  mensorem  arvis  (i.  e.  in  arva),  V. 
—  To  bring  forward,  exJiibit,  represent:  a  me  gla- 
diatorum  par  inducitur:  fubula  quern  miserum 
vixisse  Inducit,  H. — To  put  on,  clothe:  tunicam  in 
lacertos :  manibus  caestQs,  V. :  tunicaque  induci- 
tur artQs,  V. — To  draw  over,  spread  over,  overlay, 
overspread :  super  lateres  coria,  Cs. :  ubi  suos 
Aurora  induxerat  ortiis,  V. :  pontem,  Cu. :  pulvis 
velut  nube  inducta,  etc,  L. :  Inducto  pallore,  i.  e. 
turning  pale,  0. :  varias  plumaa,  H. :  terris  Um- 
bras, H. :  humanam  membris  formam,  0. :  scuta 
pellibus,  cover,  Cs. :  fontls  umbrft,  V. :  fontibua 
umbras,  V. :  (victima)  inducta  comibus  aurum,  O. 
— Of  words  in  a  wax  tablet,  to  smooth  over,  strike 
out,  erase:  nomina:  senatQs  consultum,  repeal: 
ut  induceretur  locatio,  be  cancelled. — Fig.,  to  bring 
in,  introduce :  tbiasos  Bacchi,  V. :  morem  iudicio- 
rum  in  rem  p. :  pecuniam  in  rationem,  set  down 
in  the  account:  ager  ingenti  pecunia  vobis  indu- 
ceiur,  will  be  charged — In  speaking,  to  introduce, 
represent,  describe:  Gyges  inducitur  a  Platone: 
Tircsiam :  consuetudiuem.  —  To  move,  excite,  per- 
suade,  induce,  mislead,  seduce:  emptorem,  H. :  ani- 
mum  in  speni :  animum  ad  meretricera,  T. :  pretio 
inductus,  V. :  promissis  aliquem :  CarthaginiensTs 
ad  bellum,  N. :  quem,  ut  mentiatur,  inducere  pos- 
sum.— In  the  phrase,  in  animum  inducere,  to  per- 
suade oneself,  reeolve,  determine,  conclude:  nemo 
alteri  concedere  in  animum  inducebat,  L. :  po- 
stremo  Caesar  in  animum  induxerat,  laborare, 
had  determined,  S. :  consules  ut  pronuntiarent,  in 
animum  inducere,  L. — In  the  phrase,  animum  in- 
ducere, to  bring  one's  mind,  resolve,  conclude,  sup- 
pose, imagine  :  id  quod  -aiiiiimm  induxerat  pau- 
lisper  non  tenuit:  animum  inducere,  contra  ea 
dicere :  cantare,  H. :  qui  huic  adsentari  animum 
induxeris,  T. :  induceri'  animum,  ut  oblivisceretur, 
etc. — To  entrap,  ensnare,  delude:  socios. 

inductid,  Onis, /.  [1  iu+DVC-],  a  bringing 
in,  introducing,  production,  admutsion:  aqnanun 
inductiones:  borum  (iuvenum  in  circum),yof  ea^ 

Digitized  by  V^OOQIC 


indnotos 


406 


ineleganter 


hiinttofiy  h, — F  i  g.,  a  purpose^  resofution^  determi- 
nation :  animi. — An  inclination^  leaning :  animi. 
— I  n  p  h  i  1  o  B.,  inductiony  reasoning  from  instances, 
generalization^  C. — I  u  r  h  e  t.,  in  the  phrase,  perso- 
Danim  ficta  inductio,  personificaiion^  speaking  in 
an  assumed  character:  erroris  inductio,  a  mis- 
guiding, persuatixm  to  error, 

indnotua,  P.  of  induco. 

indulgens,  entis,  adj,  with  comp,  [P.  of  indul- 
geoj,  indulgent^  kindy  tender^  fond :  nomen  indul- 
gentiusmaternum:  ministriirarum,  L.:  obsequiiim 
peccatis  indulgeDs:  sibi  hydrops,  H.:  civitas  in 
captives,  L. 

indulgenter,  adv,  [indulgensl,  indulgently, 
kindly,  tenderly :  loqui :  bestiae  roulta  faciuoL 

indulgentla,  ae,/.  [iDduIgens],  a  yielding,  in- 
dutgence,  forbearance :  Caesaris  in  se,  Cs. :  mea  in 
ilium  (conlegam) :  corporis.  —  Tenderness,  fond- 
ness, affection,  favor  :  patria:  in  huius  (matris) 
induigentia  educatus,  Ta. :  Capua  luxurians  indiil- 
genti&  fortunae,  L.:  materiam  sibi  duels  indul- 
g«>ntia  quaerit,  lu. :  caeli,  mildness,  V. :  qui  indul- 
gentia  filiarum  commovemiui,  etc. 

indulged,  ulsl,  ultus,  ere,  to  be  complaisant,  be 
kind,  be  tender,  exercise  forbearance,  incline,  yield, 
indulge,  concede,  grant,  aUow:  Hactenus  indulsisse 
vacat,  thuf  far  then  I  can  yield,  V. :  Aeduorum 
civitati,  Cs. :  sic  sibi  indulsit,  ut,  etc.,  took  such 
liberties,  N. :  irae,  L. :  sibi,  lu. :  ipsa  sibi  imbecil- 
litas  indulget :  legionum  ardori,  give  scope,  L. : 
Philippi  odio,  encourage,  L. :  ordinibus,  give  room, 
V. :  cuius  annis  fata  indulgent, /avor,  V. :  te,  T. : 
nimis  me,  T. — To  give  oneidf  up,  be  addicted,  inr 
dulge :  Vestitu  nimio,  T. ;  novis  (amicitiis) ;  yino, 
y. :  lacrimis,  0. :  animo,  anger,  0. :  Indulge  ho- 
spitio,  give  full  course,  V. :  si  aviditati  indulgere- 
tur,  L. — To  concede,  allow,  grant,  permit,  give  up, 
bestow,  confer:  soporem,  lu. :  nil  aniniis  in  corpo- 
ra iuris  Natura  indulget,  grants  no  power,  lu. : 
basia  plectro,  In. :  veniam  pueris,  make  allowance, 
lu. :  sese  tribune,  give  up,  lu. :  sanguinem  meum 
sibi  indulgeri  aequum  censet,  L. 

induo,  ul,  Qtus,  ere  [indu+4  AV-],  to  put  on, 
assume,  dress  in :  Meam  (vestem),  T. :  vestes  In- 
dutae,  V. :  lugubria,  0. :  Herculi  tunicam :  galeas, 
Cs. :  albos  crinis,  V. ;  seal  as,  shouldered,  0. :  raptae 
insignia  Bacchi,  0. :  sibi  torquein :  unara  ( ve- 
etera)  iuveni,  V. —  To  dothe,  dress,  cover,  vrrap,  deck, 
array  .•  se  in  florem,  V. :  quos  Induerat  Circe  in 
voltiis  ferarura,  V. :  cum  venti  se  in  nubem  indue- 
rint:  toris  lacertos,  0.:  pomis  se  arbos  Induerat, 
v.:  eamst  indutus  (vestem)?  T.:  galeam  Indui- 
tur,  v. :  Quidlibet  indutus,  dressed  as  it  happens, 
H. :  Indutus  capiti,  V. :  indutus  Troas  agebat, 
wearing  (the  helmet),  V.  —  To  entangle,  impale, 
pierce:  se  etimulis  inopinantes  induebant,  Cs.: 


se  hastis,  L.:  An  sese  mucrone  Induat,  L  e.  pierce, 
V. — Fig.,  to  put  on,  assume:  personam  iudicis: 
cuius  simulationem  induerat,  L. :  tellus  Induit  bo- 
minum  figuras,  0. —  To  entangle,  involve:  se  ao- 
tione:  sua  oonfessione  induatur  neoesse  est,  «fi- 
tangle  himself:  se  in  captiones :  non  86  purgavit, 
sed  induit. 

indnperator,  Oris,  m.  [indupero,  old  for  im- 
pero],  a  commander-in-chief,  emperor:  barbanis, 
lu. 

induratOB,  cidj,  [P,  of  induro],  hardened, — 
Fig.:  induratuB  resistendo  hostium  timor,  L. 

in-dureacd,  ul,  — ,  ere,  inch.,  to  grow  hard  on, 
stiffen  upon :  Stiria  inpexis  induruit  barbis,  V. : 
saxo  induruit  tumor,  to  stone,  0. — Fig. :  miles  indu- 
ruerat  pro  Vitellio,  had  become  firmy  atteu^ied,  Ta. 

in-duro,  — ,  — ,  are,  to  make  hard,  harden: 
ui?is,  0. :  ora  comu  Indurata,  0. 

indnstria,  ae,/.  [industrius],  diligence,  activity, 
assiduity,  industry,  zeal:  po^tae  ad  scnbendum, 
T. :  ingeiiium  industria  alitur:  naturam  industria 
vincere,  S. :  in  scribendo  tantum  industriae  po« 
ntLva,  pains:  magna,  K. :  illi  numquam  super  in- 
dustriam  fortuna  fuit,  surpassed  his  astidtniy,  8. : 
maxima,  the  noblest  employment,  S.:  novis  iAdu- 
strius  honores  mandare,  i.  e.  services  rendered  by 
men  of  obscure  origin. — £  s  p.  a6/.,  usu.  with  de  or 
ez,  diligently,  assiduously,  deliberately,  on  purpose, 
purposely,  intentionally:  de  industria  in  odium 
inruere :  ex  industrift,  L. :  onus  ferre  industria. 

indnstile,  adv.  [Industrius],  diligently,  Cs. 

indostriuB,  adj.  [  indu +STRy- 1  active,  dili- 
gent, cusiduous,  industriotu :  primo  industrios  esse, 
deinde,  etc.,  S. :  homo :  in  rebus  gerundis :  armis^ 
lu. 

indntiae  (not  -Qciae),  ftrum,/.  (^indu+l  I-],  a 
suspension  of  hostilities,  truce,  armtstiee :  dies  in- 
dutiis  petitus,  Cs. :  triginta  dierum  cum  host^ 
pactae :  indutias  faoere :  toUere,  put  an  end  to, 
L. :  agitare,  S. :  per  indutias,  during  the  truce,  L. : 
indutiae,  Bellum,  pax  rursum  (of  a  lovers*  quai^ 
rel),  T. 

1.  indutoa,  P.  of  induo. 

2.  (indntnai  dsX  m.,  a  putting  on, — Only  dot, : 
quam  (vestem)  indutui  gerebat,  Ta. 

in-ebrio,  — ,  — ,  are,  to  make  drunk,  intooBieate  : 
miseram  aurem,  drench,  lu. 

inedia,  ae,/  [2  in+ED-],  an  abstaining  from 
food,  fasting  :  inediae  patiens,  S. :  f essus  inedift. 

in-editua,  adj.,  not  made  known,  unknown: 
cura,  0. 

in-elegans,  antis,  acfj.,  not  choice,  indegant: 
orationis  copia. 

ineleganter,  adv,  [inelegans],  not  choicely, 
inelegantly:  scrib^re:  dividere,  t/^o^rfcaZ^. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ineluoUbilis 


407 


Inezhaastas 


In^notibUii,  e,  atff.,  not  to  be  mogped^  tnm- 
tabU:  tempua,  V. :  fatum,  V. 

In-emorlor,  — yl^to  die  vpon .-  dapis  specta- 
culo,  to  tUMTve  m  tight  of  afeast^  H. 

in-emptus  (inemtas),  ok^*.,  unbought,  unpur- 
chuued:  dapes,  V. :  corpus  inempturo  Reddito, 
%oith(nU  a  ranaom^  0.:  consulatus,  Ta. 

in-enarrabillfl^  e,  a^j-^  mdeBeribable :  labor,  L. 

in-enddabilis,  q^oc^j.^  inexplicable:  res. 

In-eo,  Ivl  and  il,  itus,  ire,  to  go  into,  enter: 
illias  domum :  urbem,  L. :  viam,  begin  a  journey : 
ineunt  proscaenia  ludi,  come  on  the  atage^  V. :  ne- 
mos nullia  illod  initur  equis,  0. :  in  urbem,  L. — 
F  i  g^  to  eome  tn,  make  a  beginning^  begin :  ineunte 
Tere:  ineunte  adulescentia. — To  enter  vpon,begin^ 
undertake,  engage  in :  magistratum :  consulatum, 
L. :  proelium,  S. :  somnum,  V. :  beneficium  verbis 
initum,  T. :  bellum  cum  rege  Philippo  initum  est, 
L. :  initft  aestate,  tn  the  thinning  of,  Gs. :  som- 
num, to  fall  aaleep^Y. :  tua  munera,  undertake,  V. : 
decus  hoc  aevi,  te  consule  (puer),  inibit,  toill  enter 
on  this  golden  age,  V. — With  numerue,  to  go  into, 
enumerate:  numerus  interfectorum  baud  facile 
iniri  potuit,  L. :  numerua  inibatur,  Cs. — With  ra- 
tio, to  enter  into,  form,  devise :  initft  subductaque 
ratione,  an  estimate :  quom  rationem  ineas,  quam, 
etc,  consider,  T. :  mibi  ineunda  ratio,  qua  possim, 
/  miusi  contrive :  rationem  de  re :  ad  hunc  inter- 
ficieudum  talem  iniit  rationem,  plan,  N.  —  With 
consilium,  to  engage  in,  devise,  meditate :  de  summis 
rebus  consilia,  Cs. :  consilium,  form  a  plan,  0. : 
oonsilia  inibat,  quem  ad  modum,  etc,  deliberated, 
Cs. :  contra  cuius  vitam  consilium  facinoris  inisse. 
— ^With  gratiam,  to  get  into,  acquire,  obtain:  sum- 
mam  ab  Caesare  gratiam,  Cs. :  phires  ineuntur 
gratiae,  si,  etc,  the  favor  of  many  is  gained :  apud 
regcm  initam  gratiam  Tolebant,  L. — With  viam, 
to  find  out,  devise:  ineamus  viam  aliquam,  quft  de- 
cerni  possit,  etc,  L. 

inepte,  edv.  [ineptus],  improperly,  impertinent- 
ly, absurdly:  disserere:  dicere:  nil  molitur  inepte, 
U. :  fautor  (i.  c  favens),  H. 

ineptla,  ae,/.  [ineptus],  silliness,  foUy,  absurd- 
ity: tua,  T.  —  Plur.,  silliness,  fooleries,  trifles,  ab- 
surdities: omnium  ineptiarum  an  ulla  sit  maior, 
quam,  elo. :  paene  aniles:  mearum  ineptiarum 
lectores,  Ct 

inaptlo,  — ,  — ,  Ire  [ineptia],  to  be  absurd,  trifle, 
play  the  fool:  ineptis,  T.:  desinas  ineptire,  Ct. 

ineptus,  adj.  with  comp.  [2  in+aptus].  —  Of 
persons,  absurd,  awkward,  silly,  inept,  impertinent : 
Quid  est,  inepta,  quid  vis  ?  T. :  ineptus  £t  iactan- 
tior  hie  paulo  est,  without  tact,  H.--Of  things,  ab- 
turd,  unsuitcMe,  vn^,  impertinent :  ilia  conccdis 
iuepta  esse :  causa,  T. :  ioca :  chartae,  waste-paper, 


H. :  risu  inepto  res  ineptior  nulla  est,  Ct. :  quid 
est  ineptius  quam,  etc. 

in-equitabillB,  e,  adj.,  unfit  for  riding  over, 
impasscMe  to  horsemen :  campi,  Cu. 

inermis,  e,  adj.  [2  in+arma],  unarmed,  with- 
out weapons,  defewiless :  tribunus :  milites,  Cs. : 
latrones,  S. :  inermis  Constitit,  V. :  ex  agro  inermi 
ac  nudo  praesidiis,  L. :  me  lupus  Fugit  inerraem, 
H. :  bracchia,  0. :  gingiva,  toothless,  lu. — ^F  i  g. :  in 
altera  philosophiae  parte,  unversed:  iustitia,  un- 
armed,  lu. :  carmen,  without  a  sting,  0. 

inermuBi  adj.  [2  iu+arma],  unarmed,  without 
weapons :  alquos  inermos  timere,  Cs. :  pectus,  V . : 
cum  paucis  inermis. 

in-erranfl»  tis,  adj.,  not  wandering,  fixed :  stel- 
lae. 

in-erro,  — ,  — ,  are,  to  wander,  err  :  si  versus 
noster  summo  inerret  in  ore,  i.  e.  is  repeated  inac- 
curately, Tb, 

iners,  ertis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [2  in+ars], 
without  skill,  unskilful,  incompetent :  artes,  quibus 
qui  carebant,  inertes  nominabantur :  scriptor,  H. : 
superando  inertis,  0. :  homo  non  inertissimus. — 
Helpless,  weak,  inactive,  indolent,  sluggish,  woi-th- 
less :  gerro,  iners,  etc.,  T. :  exercitus,  S. :  senectus : 
homo  inertior :  Corpora,  non-combatants,  V. :  in- 
ertissimum  otium:  inertissima  segnitia:  genus  in- 
terrogation is,  idle :  uroor,  stagnant,  Y. :  pondus, 
dead,  0. :  passus,  sluggish,  0. :  glebae,  vfithout  cul- 
tivation, V. :  terra,  motionless,  H. :  horae,  leisure, 
H. :  palmae,  unarmed,  V. :  oculi,  expressionless^  V. : 
versQs,  dull,  H. :  querellae,  L. :  neque  quicquam 
inertias  habetiir,  effeminate,  Cs. :  caro,  insipid,  H. : 
frigus,  benumbing,  0, 

inertia,  ae,  /.  [  iners  ],  want  of  art,  unskifful- 
ness,  ignorance,  rudeness  :  adfecti  artibus,  inertiii. 
— Inactivity,  idleness,  laziness :  auimi,  S. :  turpis : 
hominum :  laboris,  aversion  to :  operis,  L. :  stre- 
nua,  H. 

in-eruditus,  adj.,  unlearned,  illiterate :  Epicu- 
rus. — Crude,  inconsiderate  :  illud  tam  ineruditum 
respondere. 

inesod,  avi,  atus,  are  [  1  in-Hesca  J,  to  allure 
mth  bait,  entice:  velut  inescatam  tementatem  con- 
sulis,  L.  —  F  i  g.,  to  entice,  deceive :  homines,  T. : 
specie  benefici  inescamur,  L. 

in-evitabilia,  e,  adj.,  wuivoidabie,  inevitable: 
fulmen,  0. :  fatum,  Cu. :  crimen,  Ta. 

in-ezoitofl,  adj.,  unmoved,  calm :  Ausonia,  V. 

in-ezousablliB,  e,  adj.,  without  excuse :  (tu), 
H. :  tempua,  affording  no  excuse,  0. 

in  -  ezercitatua  adj.,  untrained,  unskilful, 
without  experience :  miles:  copiae,  N. 

in-ezhauBtUB,  adj.,  not  wasted  :  pubertas^  not 
enfeebled,  Ta. :  metal  la,  inexhaustible,  V. 


Digitized  by 


google 


inezorabilifl 


408 


infatuo 


In-ezorabiliB,  e,  adj.^  not  to  be  moved  by  en- 
treaty, unyieUUng,  inexorable :  ingenium,T. :  iudi- 
ces :  Achilles,  H. :  in  ceteros  :  advereus  te,  L. : 
leges  rem  inexorabilem  esse,  L. :  odium,  0. :  fa- 
turn,  V. 

inexpeotatua,  see  inexspectatus. 

(in-expeditna),  adj.^  not  free^  entangled,  con- 
fused.— Only  eomp. :  pugna  inexpeditior,  L. 

in-experreotU8,  adj.,  tmawakened,  0. 

in-expertU8p  adj.,  without  experience,  unprac- 
tised: exercitus  bonis  inexpertus,  L. :  animus  ad 
contumeliam,  L. :  Dulcis  inexpertis,  H. —  Untried, 
unproved,  untested:  fides,  L.:  l^ones,  Ta. :  Ne 
quid  inexpertum  relinquat,  V. :  Si  quid  scaenae 
committis,  novel,  H. 

in-expiabilifl^  e,  adj.,  not  to  be  atoned  for,  in- 
expiable: religiones;  scelus. — Implacable,  irrecon- 
cUable,  obstinate :  se  mihi  inexpiabilem  praebere: 
odium,  L. :  bellum. 

in-explebilia,  e,  ac(j.,  not  to  be  satisfied,  insati- 
iible:  popiili  fauces :  cupiditas:  vir  virtutis,  L. 

in-expletUB,  adj.,  not  filled,  unsatisfied:  lu- 
men, eye,  0. :  inexpletus  lacrimans,  incessantly,  V. 

in-explicabiliBi  e,  adj.,  not  to  be  loosened,  in- 
extricable, intricate:  vinculum,  Cu. —  Obstructed, 
not  to  be  traversed:  viae  imbribus,  L. — F  i  g.,  inex^ 
plicable:  o  rem  iiiexplicabilem ! :  facilitas,  i.  e. 
with  no  result,  L. 

inexplorato,  adv.  [abl.  of  inexploratus],  with- 
out previous  examination :  profectus,  L. :  angustiis 
superatis,  L. 

in  -  expl5ratU8,  adj.,  unexplored,  unknown: 
vada,  L. 

in-ezpugnabilia,  e,  adj.,  not  to  be  stormed, 
impregnable :  arx,  L. :  graineii,  not  to  be  rooted 
out,  0. :  pectus  Araori,  invincible,  0. :  via,  impas- 
sable, L. — Fig.,  unassailable  :  alqs. 

in-ezapeotatua  (inexp-),  adj.,  unlooked/or: 
ill  armia  liostis  adest,  0. :  vis. 

in-ezatinctua,  adj.,  unextinguished,  unextin- 
guishable :  ignis,  0. :  nomen,  imperishable,  0. : 
libido,  insatiable,  0. 

in  -  ezauperabilia  (inezup-),  e,  adj.  with 
comp,  not  to  be  crossed,  insurmountable:  Alpes, 
L. :  ripa,  L. :  inexsuperabilior  saltus,  L, — F  i  g. : 
vis  fati,  invincible,  L.—Plur.  n.  as  tubst. :  inex- 
superabilibus  vim  adferre,  overcon^e  impossibilities, 
L. 

in-eztrioabilia,  e,  aclj.,  not  to  be  unravelled, 
inextricable :  error  (of  the  labyrinth),  V. 

in-fabre,  adv.,  unskilfully,  rudely  :  vasa  non 
infubre  facta,  L. :  sculptum,  H. 

in-fabrioatua,  adj.,  unwrought,  unfashioned: 
robora,  V. 


infaoetiae  (infio-),  arum,/.,  coarse  jokes,  taste, 
less  attempts  at  wit,  Ct. 

in-faoetna  ( infic- ),  adj.  with  eomp.,  without 
wit,  duU,  stupid :  nee  infacetus:  non  inficetum 
mctidacium:  Ideui  infaceto  est  inracetior  rure,Ct. 

in-facundua,  adj.  with  comp.,  not  eloquent : 
vir,  L. :  infacuudior,  slow  of  speech,  L. 

infamatna,  adj.  [P.  of  iufanio],  of  ill  repute  : 
de&,  0. 

Infamia,  ae,  /.  [  infamis  ],  ill  fame,  ill  report, 
bad  repute,  dishonor,  disgrace,  infamy  :  rei,  Cs. : 
ne  iuraiiiiae  Ea  res  sibi  esset,  T. :  indicia  operta 
infamia:  raendax,  ca/umny,  H. :  infamiam  ferre: 
infami&  aspergi,  N. :  se  eripere  ex  infamift:  latro- 
cinia  nuUam  habent  infamiam,  Cs. :  movere,  L. : 
sarcire,  repair,  Cs. :  quid  eniin  sal  vis  infamia  num- 
mis?  lu. — A  reproach,  disgrace:  Cacus  silvae, 
reproach,  0. :  nostri  saecli,  0. 

infamia,  e,  adj.  [  2  in  +  fama  ],  of  ill  repute, 
disreputable,  notorious,  infamous:  mulier:  auctor 
deserendae  Italiae,  L. :  scopuli,  H. :  flagitiis  in- 
famem  fieri,  T.:  homines  omni  dedecore:  capta- 
rum  pecuniarum  suspicione,  L. :  mensa  acipensere, 
H. :  terrae  caede  virorum,  0. — Bringing  reproach, 
disgraceful:  vita:  nuptiae,  L. 

inlamo,  avi,  atus,  are  [infamis],  to  bring  into 
ill  repute,  disgrace,  dishonor,  defame :  aliorum  in- 
iuriam:  hunc  infamatum,6ran<£^,  N.:  infamandae 
rei  Ciiusa,  of  making  notorious,  L. 

in-fandua,  adj,,  unspeakable,  unutterable,  un- 
heard of,  unnatural,  shocking,  abominable:  f aci- 
nus, T. :  res :  epulae,  i.  e.  of  human  fiesh,  L, :  amor, 
V. :  bellum,  V. :  stuprum,  L. — Plur.  n,  as  subst.  : 
infanda  f urens,  V. — Sing.  n.  as  exclamation :  navi- 
bus,  infaudum !  amissis,  oh,  woe  unutterable,  V. 

inlana,  fantis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [2  in 
+  for  J,  that  cannot  speak,  without  speech,  mute, 
speechless:  statuae,  H. :  filium,  cum  infans  esset, 
locutum. — Poor  of  speech,  not  eloquent :  homines : 
pudor,  i.  e.  embarroMment,  H. :  nihil  accusatore 
infantius:  ne  infantissimus  existimarer,  tneaDa620 
of  speaking^ — Not  able  to  speak,  young,  little,  in- 
fant pueri :  pupilla :  puella,  H. :  oy&,  fresh,  O. — 
As  sttbst.  m.  and  /.,  a  little  child,  infant,  babe  :  na- 
tura  movet  infantem:  infantibus  parcere,  Cs.: 
rusticus,  lu. :  infantumque  animae  flentes,  V. : 
formosissimus,  0. :  in  utero  matris,  L, — Of  em  in- 
fant, infantine:  Pectora,  0.:  os,  0.:  umbrae,  of 
departed  infants,  0. — Childish,  silly:  ilia  omnia 
fuere  infantia. 

infantia,  ae,/.  [infans],  inability  to  speak,  want 
of  eloquence:  incredibilis. — Childhood:  nostra,  I u. 
— Secona  childhood,  childishness:  madidi  nasi,  lu. 

infatud,  — ,  — ,  are  [•in-faluus],  to  make  a 
fool  of ,  infatuate :  homiueiu  mercede:  neminem. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


infauflttui 


409 


Infero 


iil-&ii8ta%  adj.^  of  ill  omen^  unfortunate^  un- 
propttium:  puppes,  V.:  gnidus,  0.*  dies,  Ta. — 
Of  persons,  unfortunate:  bellis,  Ta. 

infeotor,  Sris,  m.  [2  FAC-],  a  dyer. 

1.  infeotUB,  adj.  [2  in +  f actus],  not  done,  un- 
wrought,  untnade,  ututone,  unaccomplished,  unfin- 
ished: pro  infecto  haberi :  omnia  pro  infecto  sint, 
be  regarded,  L. :  infectum  reddet  quod,  etc.,  undo, 
H. :  infectft  pace  dimissi,  without  obtaining,  L. : 
satis  det  damni  infecti  ei,  qui,  etc.,  anticipated: 
infectis  iis,  quae  agere  destinaverat,  Cs. :  infectft 
re  abire,  their  work  undone,  L.:  infecto  negotio 
revorti,  disappointed,  S. :  argenturo,  uncoined,  L. : 
facta  atque  infecta,  t.  e.  true  and  false,  V. :  infecta 
pensa  reponunt,  unfinished,  0. — Impossible:  niliil 
iam  infectum  Metello  credens,  S. 

2.  infeotns,  P.  of  inficio. 
inieoanditaB,  fttis,/.  [infecandus],  unfruitful 

ness  :  terrarum,  Ta. 

m-feoundaB,  adj.,  unfruitful:  ager  arbore, 
S. :  Sponte  sua  quae  se  tollunt  .  .  .  Infecunda,  V. 

infelioitaB,  fttis,  /.  [  infelix  ],  ill-luck,  misfor- 
tune :  quid  hoc  infelicitatis  ?  T. :  tua :  gravior,  L. 

inleliciter,  adv.  [infelix],  unhappily,  wnfortu- 
nately:  fit  mihi  obviam,  T. :  tentata  res,  L. 

in-fellx,  Icis,  adj,  with  comp.  and  sup,  unfruit- 
ful, not  fertile,  barren :  lolium,  V. :  tellus  frugi- 
buB,  v. :  foliis  oleaster,  V. :  arbori  infelici  suspen- 
dere,  hang  on  the  accursed  tree,  hang,  crucify,  L. — 
Unfortunate,  ill-fated,  unhappy,  miserable:  adu- 
lescentulus,  T. :  ego,  S. :  crux  infelici  coraparaba- 
tur:  homo  infelicissimus :  animi  Phoenissa,  V. : 
faber  operis  surama,  H. :  Infelix,  <iui  non  Audierit, 
etc.,  y. :  infeiicior  domi  quam  militiae,  L. — Caus- 
ing misfortune,  unlucky,  calamitous :  Erinys,  0. : 
iKXAS,  prophetess  of  ill,  V. :  erga  plebem  studium, 
L. :  panpertas,  lu. :  alqs  rei  p. 

(infenae),  adv,  [infensus],  with  hostility,  bitter- 
ly: inveotus,  Ta. :  Isocrati  adversatus  infensius: 
infensius  pugnare,  L. 

infenBO,  — ,  — ,  are  [  infensus  ],  to  treat  in  a 
hostile  manner,  ravage:  bello  Anneniam,  Ta. — To 
be  hostile:  quasi  infensantibus  Dis,  Ta. 

InfeiiatiB,  acU,  with  comp.  [FEN^-],  hostile,  inim- 
ical, enraged:  Me  infensus  servat,  T. :  infenso 
animo  venire :  ignis,  V. :  mentes  mihi :  Drances 
Tamo,  V. :  infensioribus  in  se  quam  in  ilium  iudi- 
cibus,  L. :  ad  infensius  servitium,  Ta. 

iDieroio,  — ,  — ,  Ire  [1  in+farcio],  to  stuff  in, 
force  in  .*  inferciens  verba, 

inferi,  omm,  see  inferus. 

inlaxlae,  ftruro,  /.  plur.  [inferus],  sacrifices  in 
honor  of  the  dead:  Inferiae  cadunt  cineri,  0. :  cui 
uiferias  adferunt :  Absenti  ferat  inferias,  V. :  ne- 


potes  Rettulit  inferias  lugurthae,  H. :  minibus 
dare,  0. 

inferior,  ius,  adj.  [comp.  of  inferus],  lower,  fur- 
ther down :  spatium,  Cs. :  locus  (opp.  superior) :  in 
inferius  ferri,  downwards,  0. :  Africae  pars,  i.  e. 
nearer  the  sea,  S. :  caelum  sidet  inferius  marl,  H. : 
eflBgies,  smaller,  H. — F  i  g.,  subsequent,  later,  latter : 
aeute  inferiores  paulo  quam  lulius:  inferiorid 
aetatis  esse. — Inferior,  lower:  genus  hominum: 
ordines,  Cs. :  dignitate,  gmtia  non  inferior,  quam 
qui,  etc. :  navium  numero,  Cs. :  hoc  ipso  inferius 
esse  suum  foedus  quam  ceterorum :  in  iure  civili. 
— AAsubst.:  inferiores  extollere:  supplices  infe- 
rioresque :  non  inferiora  secutus,  naught  inferior, 
V. :  his  non  inferiora  loqui,  /ess />roiM/  (words),  0. 

inferius,  adj.  [neut.  of  inferior],  lower,  further 
down:  Inferius  terras  (cremabis),  too  low,  0. :  in- 
ferius suis  fratemos  currere  equos,  0.  —  With 
quam,  0. 

infemus,  adj.  [inferus],  lower,  under :  sese  in. 
femis  de  partibus  erigit  Hydra :  stagna,  L. —  Un- 
derground, of  the  lower  regions,  infernal :  superi 
infemique  di,  L. :  rex,  Ftuto,  V. :  gurges,  0. : 
aspectus,  revolting,  Ta. 

in-ferd,  intuit,  inlfttus  (ill>),  Inferre,  to  bring  in, 
introduce,  bring  to,  carry  in :  nihil  pati  vini  inferri, 
be  imported,  Cs. :  peregrinos  pecunia  mores  Intu- 
lit,  introduced,  lu. :  pedem,  make  an  entrance:  hue 
pedem,  H. :  gressHs,  V. :  ilium  in  equum,  set  upon, 
Cs. :  Scipio  lecticula  in  aciem  inlatus,  L. :  deos 
Latio,  V. :  rates  arvis,  V. :  Ignem  gentibus,  H. : 
scalas  ad  moenia,  set  against,  L. —  To  bring  for 
burial,  bury,  inter:  alienum. — To  bring  against, 
direct,  wage,  throw  upon :  hostibus  inlatus,  Ta. : 
se  stupentibus  RomaniR,  L. :  an  manu  stipata  In- 
ferar?  V. — Freq.  in  phrases,  with  signa,  arma,  bet- 
lum,gradum,  ot  pedem,  to  make  an  attack  :  con  ver- 
sa signa  in  hostls  inferre,  wfieel  about  and  attack, 
Cs. :  trepidantibus  inferunt  si^a  Romani,  L. : 
signa  patriae  urbi :  signa  in  fern  iubet,  N. :  arma 
in  Italiam,  invade,  N. :  pedem,  advance,  L. :  bel> 
lum,  make  war  upon :  bellum  inferre  .  .  .  inlatum 
defendere,  invade  .  .  .  repd  invasion,  Cs. :  bellum 
contra  patriam :  arma,  begin  hostilities,  L. — With 
se,  to  betake  oneself,  repair,  go  into,  enter,  present 
onesdf:  se  ipse  inferebat :  Talis  se  infert,  marches, 
V. :  hostem  regi  se,  V. :  mediam  se  matribus,  V. : 
se  in  pericalum  capitis,  expose  oneself:  se  in  me- 
diam contionem,  L. — Of  fire,  to  throw  upon,  apply, 
set :  aggeri  ignem,  Cs. :  tectis  et  templis  ignis  in- 
ferre conati  sunt. — 7b  offer,  sacrifice,  render:  An- 
cbisae  honores,  V.  —  In  an  account,  to  give  in, 
enter:  sumptum  civibus:  rationes  falsas. — Fig., 
to  bring  forward,  adduce,  introduce,  produce^  make, 
excite,  occasion,  cause,  inflict :  iniuriam,  Cs. :  in  re 
severft  sermonem :  mentionem,  mention,  L. :  aliua 
alia  causa  inlatft,  alleging  various  pretexts,  Cs.  : 

Digitized  by  V^OOQIC' 


inferos 


410 


inflnittui 


Ininriifl  in  socios  inferendis:  perioulum  ciribus: 
sibt  dedecus,  0. :  mors  inlata  per  scelus  Isdem : 
pefltilentiam  agris,  L. :  impeditis  volnera,  vxmndy 
Os. :  aliis  proditionis  crimen. — To  conclude^  infer, 
draw  an  inference, 

mfera%  a^,  with  eomp,  (see  Inferior)  and  tup. 
(see  Infimus  and  Imus)  [cf.  infra],  below,  beneath, 
undemealh,  lower:  ut  omnia  supera,  infera,  vide- 
remus :  mare,  the  7\t8ean  Sea, — As  eubtt.  n. :  nayi- 
gatio  infero,  upon  the  7\ucan  Sea  (opp.  superura, 
the  Adriatic). —  Underground,  of  the  lower  world: 
di,  T. :  ad  inferos  (deos)  pervenisse. — Plur.  m.  as 
tiuhit.,  the  dead,  ahadea,  inhabitants  of  the  lower 
world:  apud  inferos :  ab  inferis  exsistere,  to  rise 
from  the  dead,  L. :  ab  inferis  excitandus,  to  be 
raised  from  the  dead:  ad  inferos  poenas  luere,  in 
the  infernal  regions :  nee  ab  inferis  mortuos  exci- 
tabit,  1.  e.  speak  in  the  persons  of  the  dead. 

in-ferveaod,  ferbul,  ere,  inch,  [  in-fer?eo  ],  to 
boil,  stew,  simmer  :  Hoc  ubi  inferbuit,  H. 

Infeste,  adv.  with  comp.  and  sup.  [  infestus  ], 
inimically,  violently,  outrageously :  quae  in  nos  fe- 
cerint,  L. :  infestius  circumscindere,  L. :  infestis- 
sime  contendere. 

infesto,  — ,  — ,  are  [  infestus  ],  to  annoy,  dis- 
turb, infest :  latus  dextrura,  0. 

infeBtas,  adj.  with  comp.  and  sup,  [P.  of  *  in- 
fendo],  made  unsafe,  disturbed,  molested,  infested, 
unquiet,  unsafe:  yia  excursionibus  barbarorum: 
omnia  serpentibus,  S. :  sua  tuta  omnia,  infesta 
hostium,  L. :  vita :  infestura  agrum  reddere,  make 
unsafe,  L. :  sibi  Teucri,  V. :  infestior  salus :  in- 
festior  Tulli  senectus,  L. :  infestissima  pars  Cili- 
ciae. — Plur.  n.  as  subst. :  infestis  (i.  e.  infestis  re- 
bus), when  in  affliction,  H. —  That  renders  unsafe, 
hostile,  inimical,  troublesome,  dangerous:  infestis 
signis  ad  se  ire,  Cs. :  ante  vallum  infestis  signis 
oonstitere,  L^ :  infestis  pilis  procurrere,  threaten- 
ing, Os. :  infesta  tela  ferre,  V. :  infestis  oculis 
conspioi:  te  animo  infestissimo  intuetur:  numen, 
lu. :  regi  plebes,  S. :  provincia  victoriae :  gens  in- 
festissima nomini  Romano,  S. :  nautis  Orion,  H. : 
virtutibus  tempora,  Ta. 

infioio,  fsci,  fectus,  ere  [1  in+facio],  to  stain, 
tinge,  dye,  color :  (vestis)  quarum  grarainis  ipsum 
Infecit  nature  pecus,  i.  e.  whose  wool  hcu  taken 
color  from  the  pasture,  lu. :  diem,  <iarken,  0. :  ore 
pallor  inficit,  overspreads,  H. :  se  vitro,  Cs. :  humus 
infecta  sanguine,  S. :  infectus  sanguine  villos,  0. 
—  To  infect,  stain,  spoil  :  hoc  (diotarano)  amnem, 
V. :  Pocula,  poison,  V. :  pabula  tabo,  V. :  AUecto 
infecta  venenis,  inUfued,  V.  —  F  i  g.,  to  imbue,  in- 
struct :  infici  iis  artibus :  animos  teneros.  —  To 
spoil,  corrupt,  infect :  desidift  animum :  inficimur 
opinionum  pravitate:  principum  vitiis  infici  solet 
civitas :  Infectum  eluitur  scelus  (i.  e.  quo  se  infe- 
cerunt),  V. :  blandimcntis  infectae  epistulae,  Ta. 


in-fidellfl,  e,  acff.  with  sup.,  not  to  be  tnuted^ 
unfaithful,  faithless:  fides  infideli  data:  qui  ante 
erent  per  se  infideles,  Cs. :  arbitrae,  H. :  infidelis- 
simi  (  socii ) :  Novis  rebus  Allobrox,  in  times  of 
change,  H. 

infidelitafl,  atis,  /.  [infidelis],  unfaithfulness, 
faithlessness,  infidelity :  mfidelitatis  suspicio,  Cs. : 
quantac  infidelitates  in  amicis. 

infideliter,  adv.,  faithlessly,  perfidiaudy:  neo 
aliquid  senatui  suadere. 

in-fidua^  a4j.,  not  to  be  trusted,  unsafe,  fatth- 
less,  treacherous,  false:  amici:  nihil  stabile  quod 
infidum  est :  genus  Numidarum,  S. :  scurra,  H. : 
pax,  L. :  gens  ad  occasiones,  Ta. 

in-figd,  fixl,  flxus,  ere,  to  fasten,  implant,  drive 
in,  affix :  ferreis  hamis  infixis,  Cs. :  portae  infigi- 
tur  hasta,  V. :  signum :  infixum  volnus,  i.  e.  deep, 
Y. :  laevo  infixa  est  lateri  manus,  was  nailed  to, 
V. :  sagitta  infigitur  arbore,  V. :  Haerent  infixi 
pectore  voltOs,  seated,  V. — ^F  i  g.,  to  infix,  impress, 
impriiU:  cure  infixa  ^nimo,  SMted :  religio  infixa 
animo,  L. :  Vologesi  vetus  infixum  eret  vitandi, 
etc.,  had  a  settled  purpose,  Ta. 

infimus  or  infiimus»  adj,  sup.  [  cf.  infenis  ], 
lowest,  last  (cf.  Imus,  but  of  the  lowest  of  several 
objects,  infimus  is  used ) :  radices  montis,  Cs. : 
cum  scripsissem  haec  infima :  arft,  lovoest  part : 
sub  infimo  coUe, /oo/,  Cs. :  collis  passOs  cirdter 
CC  infimus  apertus,  al  the  bottom,  Cs. — As  seubtA. 
n.,  the  lowest  part,  bottom :  collis  leniter  ab  infimo 
acclivis,a//A^/oo/,  Cs. :  ad  infimum,  a<  M«  6o<tom, 
Cs. — F  i  g.,  lowest,  meanest,  basest :  esse  infre  iuf  u- 
mos  Homines,  T. :  quisquam :  faex  populi :  Infimo 
loco  natus :  summos  cum  infimis  pari  iure  retine- 
bat :  preces,  most  humble,  L. 

in-findd,  fidi,  fissus,  ere,  to  cut  into,  cleave 9 
telluri  sulcos,  v. :  sulcos  (in  sailing),  V. 

inHnltas,  Atis,/.  [2  in + finis],  boundlessnesM^ 
endlessness,  infinity:  in  infinitatem  oronem  pere- 
grinari  (sc.  animo) :  loooruro :  naturae. 

infinite,  adv.  [infinitus],  without  bounds,  without 
end,  infinitely:  ne  infinite  feretur  ut  fiumen  oni^ 
tio:  quod  faciendum  est  in  perorendo,  without 
restraint.— Without  exception,  universally:  res  in- 
finite posita. 

infinitio,  dnis,  /.  [infinitus],  boundlessness^  m- 
finiiy  :  ipsa. 

in-finitu%  adj.  with  comp.,  not  limited,  infiniU^ 
endless,  boundless,  unlimited:  altitudo:  imperium  : 
domini  infinitft  potcstate,  L. :  sin  cuipiam  nimia 
infinitum  videtur,  too  vast:  quos  erat  infinitum 
nominare,  an  endless  task. — Innumerable,  countless  : 
occupationes,  numberless  engagements,  N. :  multi- 
tudo  librorum :  hominum  multitude,  Cs. — Jfutef- 
inite:  res  est  infinitior:  conexa,  indtfinite  con- 
cUtional  sentences. 


Digitized  by 


Google 


tnflo 


411 


tnflo 


(in-fio),  see  infit. 

infirmatlo,  dnis,  /.  [  infirmo  ],  a  weakening^ 
invalidating :  Rerum  iudicatanim :  rationis,  refu- 
tation. 

infirme,  ad».  [in^nnuBJy faintly^ lightly:  ani- 
matus. 

infirmltaa,  fttis,/.  [infirmus],  toant  of  strength^ 
weakness^  feebUnesa  :  valetudinis :  corporis. — The 
weaker  $ex :  patiendum  huio  infirmitati  est,  quod- 
curoque,  etc.,  L. — F  i  g.^/eebleneee^  infirmity :  Quid 
liabeut  inurmitatis  nuptiae  ?  defect,  T. :  naturae, 
S. :  animi,  want  of  epirit :  Oaflorum,  quod,  etc, 
inconstancy^  C9. 

infinno»  avl,  atus,  are  [infirmua],  to  weaken^  in- 
validate^  disprove,  refute^  tm/xitr,  anntU:  legiones, 
Ta. :  rea  tarn  levls :  ad  iudioem  fidem  testis :  cete- 
ras  (leges),  L. 

in-nrmua,  adj.  with  eomp,  and  gup.^  not  ttrong, 
weak,/eebfe^  infirm :  vires :  corpus  annis,  S. :  clas- 
sis:  oves,  H. :  ex  gravi  morbo,  ill:  infirmi  ad 
resistendum,  Cs. — F  i  g.,  veak^  superstitious,  pusH- 
lanimous,  inconstant,  light-minded:  animus,  Gs. : 
sum  pauIo  infirmior,  H.:  quorum  concursu  ter- 
reniur  infirmiores,  Cs. — Of  no  weight,weak,  trivial, 
inconclusive,  invalid:  nuptiae,  T. :  ad  probandum 
res :  cautiones :  infirmiore  vinculo  (amicitiae)  con- 
trahi,  L. :  de  causis  condemnatus  infirmissimis. 

in-fit^  defect.,  begins :  ita  f arier,  Y. — Begins  to 
speak  ;  his  vocibus  infit,  V. :  ita  Tullus  infit :  Ro- 
luaui,  etc.,  L. :  ibi  infit,  se  agere,  etc.,  L. :  causam 
acitantibus  infit,  0. 

(infitiae,  arum),/.  [2  in+1  FA-],  denial— 
Only  €ux.,  in  the  phrase,  infitias  ire,  to  deny: 
quod  nemo  it  infitias,  N. :  neque  infitias  eo,  nos 
dedisse,  etc.,  L. :  ille  infitias  ibit,  T. :  infitias  eunt 
roercedem  se  pactos,  L. 

infitlaliB,  e,  adj.  [infitiae],  negative,  consisting 
in  denial :  quaestio. 

Infitiatio,  dnis,  /.  [infitior],  a  denial 

infltiator,  oris,  m.  [infitior],  a  denier,  repudia- 
tor,  shuffler :  ille :  lentus,  a  had  debtor. 

infitior,  itus,  an,  dep.  [infitiae],  not  to  confess, 
to  contradict,  deny,  disown :  non  infitiando  connteri 
videbantur :  cum  id  posset  infitiari,  repente  con- 
fessus  est :  in  qui  me  non  infitior  esse  versatum. 
— Pass. :  Progenies  baud  infitianda  parent!,  0. — 
Of  a  debt  or  deposit,  to  deny,  repudiate :  quid  si 
infitiatur?:  depositum,  lu. :  pretium,  0. 

infuraa.  P.  of  infigo. 

inflammatlo,  5nis,  /.  [inflammo],  a  kindling, 
firing:  infiammationem  agris  inferre. — Fig.:  ani- 
monim. 

m-flamxno,  &vl,  fttus,  ftre,  to  set  on  fire,  light 
up,  kindle:  taedas  ignibus:  urbem:  dassem: 
tecta,  L.  —  F  i  g.,  to  infiame,  kindle,  rouse,  excite  : 


contionibus  invidiam  senattls:  inflammari  cupidi- 
tate  honorum  :  animum  amore,  V.  —  P.  perf : 
inflammatus  ad  gloriam :  libidinibus. 

inflate),  adv.  [1  inflatus]. — Only  comp.,  haugh- 
tily ^  proudly y  pompoudy  :  inflatius  commemonire, 
Cs. :  haec  perscribebat,  with  exaggeration,  Cs. 

inflatio,  Onis,/.  [inflo],  a  puffing  up,  flatulence : 
habet  inflationem  (ttA}9i),  produces  fiatulenee. 

1.  inflatus,  cu^j.  with  comp.  [P.  of  infiol,  stoellea 
up,  swoUen, puffed  up:  serpens  infiato  collo:  am- 
nes,  L. — F  i  g.,  puffed  up,  inflated,  haughty,  proud : 
animus:  regis  pollicitationibus,  Cs. :  proroissis: 
iactatione,  L. :  his  opinionibus  animus,  L. :  iuvenis 
inflatior,  L. 

2.  inflatus,  Us,  m.  [inflo],  a  blowing  in,  blast: 
(tibiae)  si  inflatum  non  recipiunt:  primo  inflatu 
tibicinis.  —  Fig.,  a  breathing  into,  inspiration  : 
divinus. 

in-flecto,  Sxl,  exus,  ere,  to  bend,  bow,  curve,  turn 
aside :  cum  ferrum  se  infiexisset,  Cs. :  inflexura 
aratrum,  V. :  sinus  ad  urbem  inflectitur,  curves  : 
suo  squalore  vestros  oculos,  turn  aside. — F  i  g.,  to 
chanoe,  alter,  inflect:  dicere  inflexft  (voce),  modt^ 
lated. — To  change,  influence,  affect,  alter,  pervert  : 
corrigendus  potius  quam  leviter  inflectendus :  hie 
Ben8tls,y.:  orationem,  «fy/« ;  magnitudinem  animi, 
lessen :  precibus  inflectere,  be  moved,  V. 

in-fletuo,  adj.,  unwept,  unlamented :  turba,  Y. 

inflezio,  onis,/.  [1  iu+FALC-],  a  bending: 
helicis :  laterum  fortis,  vigorous  attitude. 

1.  inflexuB,  P.  of  infiecto. 

2.  inflezua,  Os,  m.  [1  in+FALC-],  a  bending, 
curving :  vicorum,  lu. 

inflictua,  P.  of  infligo. 

infligo, Xxl, Ictus, ere  [1  in+*fligo;  1  FLAG], 
to  dash  upon,  strike  againht :  rei  p.  securim  :  cra- 
tera  viro,  0. :  puppis  inflicta  vadis.  V. — F  i  g. :  cum 
ex  eo  fverbo)  in  ipsum  aliquid  infiigitur,  is  hurled 
at — To  inflict:  mortiferam  plagam:  tibi  turpi- 
tudinem. 

In-flo,  ftvT,  &tus,  &re,  to  blow  into,  blow,  inflate, 
swdl:  simul  inflavit  tibicen:  paulo  inflavit  vehe- 
mentius,  i.  e.  wrote  in  a  loftier  style :  oalamos  levls, 
y. :  (bucina)  cecinit  indata  recepttls,  0. :  pellem, 
Ph. :  illis  ambas  Iratus  hMCOSLS,  puff  out  his  cheeks 
at  them,  H. :  tumidoque  inflatur  carbasus  Austro, 
is  swelled,  V. :  Inflatus  venas  laccho,  V. —  To  pro- 
duce by  blowing,  blow:  sonuro. — To  make  loud  by 
blowing :  verba  inflata,  uttered  with  violent  breath : 
a  quibus  (modis)  aliquid  extenuatur,  inflatur,  is 
pitched  low  or  high, — F  i  g.,  to  inspire,  encourage, 
elate  :  poetam  divino  spiritu  inflari :  spectator  se- 
dulus  inflat  (poetam),  H. :  mendaciis  spero  regis, 
L.  —  To  puff  up,  inflate :  animos  ad  superbiam, 
L. :  Oresoentem  tumidis  sermonibus  utrem,  H. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


influo 


412 


infucatuB 


in-fluo,  uxl,  uxus,  ere,  to  flow  tn,  r^tn  in :  ut 
influat  in  urbis  sinurn  portus :  locus  qui  in  flumen 
influit,  Cs.:  mare,  quo  Rheiius  influit,  Cs.:  hue 
Siigaris  influit,  0.  —  To  stream  in,  throng  im,  in- 
vade: influentes  in  Italiani  Galloruui  copiae. —  To 
make  way  gently^  pour  in :  in  universoruiu  animos, 
steal:  orutio  in  sensas  eorum  influat 

in-fodio,  f odi,  fo88U8,  ere,  to  bury,  inter :  squa- 
lentis  conchae,  V. :  taleae  in  terram  infodiebantur, 
Cri. :  corpus  procul  ab  eo  loco,  N. :  infossus  puer, 
H. 

in-fonnatio,  onis,/.  [  inform©  ],  a  representa- 
tion, idea,  conception :  antecepta  animo  rei :  dei. 

infonnatos,  P.  of  informo. 

informiB,  e,  adj,  [2  in  +  forma],  without  form, 
unformed,  shapeless:  alveus,  L. :  materia,  Ta. — 
Urushapely,  misshapen,  deformed,  distorted,  hideous, 
horrible:  monstrum,  V. :  hiemes,  H. :  letum,  rf«- 
figuring,Y, :  aggeribus  Terra,  V. :  ossibus  ager,  H. 

in-fonno,  avi,  atus,  are,  to  shape,  movid,  fash- 
ion: clipeum,  V. :  His  informatum  manibus  Ful- 
men  evtii,  forged,  V.— F  i  g.,  to  constitute,  organize : 
animus  a  natura  bene  inforraatus. —  To  inform, 
instruct,  educate:  ad  indicium  Mum, puts  up  to: 
ad  huraanitatera.— In  the  mind,  to  conceive,  form : 
in  animis  liominum  informatae  deorum  notiones : 
quod  ita  sit  informatum  mentibus  nostris,  ut,  etc., 
t/ie  preconception  is  such,  etc. — To  represent^  de- 
lineate, desaibe  :  in  summo  oratore  fingendo. 

in-fortunatus,  adj.  with  comp.,  unfortunate, 
ill-starred:  senex,  T.:  nihil  me  infortunatius. 

infortunium,  I,  n.  [2  in  +  fortuna],  a  misfort- 
une, calamity:  ferres  infortunium,  wouidsi  come 
badly  off,  T. :  liabiturus  infortunium,  L. — Plur, : 
tua  me  laedent,  H. 

infossus,  P.  of  infodio. 

1.  infra,  adv,  [for  infera,  sc.  parte],  on  the  under 
side,  below,  underneath:  infra  nihil  est  nisi  mor- 
tale:  partes  eae,  quae  sunt  infra  quam  id  quod 
devoratur :  infra  Quam  solet  esse,  0. :  exemplum 
infra  scriptum  est,  S. :  onerariae  duae  .  .  .  paulo 
infra  delatae  sunt,  further  along,  Cs. :  mare  quod 
adiuit  infra,  i.  e.  on  the  South,  V. :  prope  me  Viscus 
et  infra  Varius,  below  (at  table),  H. 

2.  infra, />rflkfp.  with  ace.  [1  infra],  below,  under, 
beneath:  infra  oppidum :  infra  caelum  uox  cadit, 
Ta.  —  Of  time,  later  than :  Homerus  non  infra 
Buperiorem  Lycurgum  fuit. — Of  size,  smaller  than : 
magnitudine  paulo  infra elephantos, Cs. — Fig., be- 
low, beneath,  inferior  to  :  infra  esse  infiroos  omnia 
Homines,  T. :  omnia  infra  se  esse  iudicare:  Lucili 
ingcnium,  H. 

infractio,  5nis,/.  [1  in+FRAC-],  a  breaking, 
weakening :  animi,  de^ndency. 
iufractus,  adj.  [P.  of  infringo],  broken,  cz- 


hausted,  weakened,  subdued  :  iiif  ractos  animos  ge- 
rere,  L. :  oratio,  L. :  fama,  injured,  V. :  Latini, 
broken,  V. — Of  speech :  infracta  et  amputata  lo- 
qui,  disconnectedly. 

in-fragilis,  e,  adj.,  strong,  unwearied  :  vox,  O. 

^n-fremo),  ul,  — ,  ere,  to  make  a  noise,  growl, 
beUow  (ou\y  perf):  infremuitque  ferox,  V,:  quo- 
liens  Lucilitis  Infremuit,  raged,  lu. 

1.  in-frenatus,  cuij.,  without  a  bridle  :  equites 
infrenati,  on  unbridled  horses,  L. 

2.  infrenatus,  P.  of  infreno. 

( in-frendo,  — ,  — ,  ere ),  to  gnash,  —  Only  P. 
praes. :  dentibus  infrendens  gemitu,  V. 

infrenis,  — ,  adj.  [2  in+frenum],  without  a 
bridle,  unbridled  :  equus,  V. 

in-freno,  — ,  Wus,  ftre,  to  put  on  a  bridle,  fur- 
nish with  a  bridle,  bridle,  harness,  curb  :  non  in- 
freiiatos  equos  habere,  L. :  currQs,  to  harness  the 
horses  to,  V. — Fi  g.,  to  curb,  restrain  :  infrenatus 
eonscientia  scelerum. 

infrenus,  adj.  [2  in+frenum],  unbridled :  Nu- 
raidae,  riding  witfiout  bridles,  V. 

in-frequens,  tis,  adj.  with  comp,  and  sup.,  not 
crowded,  in  small  niimbers :  oopiae  hoc  infrequen- 
tiores  imponuntur,  tn  smaller  numbers,  Cs. :  sena- 
tus,  with  no  quorum  :  causa,  thinly  attended  :  in- 
f  requentissima  urbis,  the  hast  populous  parts,  L. : 
8igna,  with  few  followers,  L. :  Sabini  inf requentes 
arraati,/«o  of  them  armed,  L. :  sum  et  Romae  et 
in  praedio,  with  feto  attendants :  pars  (urbis)  in- 
frequens  aedificiis,  L. — In  time,  rare,  infrequent: 
deorum  cultor,  H. 

in-frequentia,  ae,/.,  a  small  number,  thinness, 
scantiness  :  nee  ngi  quicquam  per  infrequentiam 
poterat  senatQs,  want  of  a  quorum,  L. :  summa 
infrequentia  (sc.  senatQs) :  locorum,  loneliness,  Ta. 

infringo,  freer,  frftctus,  ere  [in+frango],  to 
break  off,  break,  bruise :  infractis  omnibus  hastis, 
L. :  infracta  tela,  V. :  violas  Liliaque,  0. :  quibus 
(Hminibus)  latus,  bruise  on  the  threshold,  H. :  in- 
fractus  remus  (broken,  to  the  eye). — To  inflict : 
Homini  oolaphos,  T. — F  i  g.,  to  brecik,  subdue,  over- 
come, check,  weaken,  mitigate,  assuage  :  ut  vis  mill- 
turn  infringeretur,  Cs. :  florem  dignitatis :  animos 
eorum,  L.:  infractae  vires*,  V. :  fortia  facta  suis 
modis,  weaken,  0. :  nee  fatis  infracta  (luno),  ap-^ 
peased,  V. :  inf ringitur  ille  quasi  verborum  am- 
bitus, is  broken  off, 

infrdns,  ondis,  adj.  [2  in  +  frons],  without  fo- 
liage, destitute  of  trees  :  agri,  0. 

in  -  fructuoBUS,  adj.,  fruitless,  unprofitable  : 
militia,  Ta. 

in-fucatus,  adj.,  paitUed  over,  varnished  :  vitia, 
faults  (of  style)  hidden  by  ornament. 


Digitized  by 


^oogle 


inlula 


418 


ingero 


ifiiyi|i^^  ae,/.  [2  FAL-],  a  baruly  bandage  :  in  in- 
fuUs  rem  depingere.  —  A  sacred  JUlet  {a  woollen 
band,  white  and  red,  worn  upon  the  forehead  by 
priests,  Tictims,  and  suppliants,  as  a  badge  of  con- 
secration) :  sacerdotes  Cereris  cum  inf ulis :  sacer- 
doe  Infula  cui  redimibat  tempora,  V. :  cum  inf  ulis 
Bupplioes  mantis  tendunt,  Cs. :  velata  inf  ulis  na- 
▼is,  L. — A  mark  of  diatinctionj  badge  of  honor  : 
his  infulis  imperi  venditis  (state  lands). 

in  -  fundo,  f tldl,  f ilsus,  ere,  to  pour  tn,  pour 
upon  :  in  aliquod  vas  ea :  oleum  extis,  V. :  ani- 
mas  formatae  terrae,  i.  e.  people^  O. — To  pour  out^ 
adminvUer^  present :  filio  venenum:  tibi  poculum, 
H.:  iumentis  hordea,Iu.— Tb/wwr  ou/,c«uf,  throw  : 
Nix  infusa,  V. :  Ooniugis  inf usus  gremio,  V. :  ob- 
niebatur  (  navis )  infuso  ignt,  Fj.  :  umeris  infusa 
capillos,  upread  over^  0. — To  press  tn,  crowd  in  : 
Inf  usus  populus,  y. :  Agmina  infusa  Graecis,  Gu. 
— To  mix^  mingle:  in  alienum  infundi  genus. — 
F  i  g.,  to  pour  intOy  spread  over^  communicate,  im- 
part: orationem  in  auris  tuas:  vitia  in  civitatem. 

in-fliBOd,  avi,  atus,  ftre,  to  make  dark,  darken^ 
obscure :  vellera,  V.  —  F  i  g.,  to  obscure^  nUlg^  cor- 
rupty  stain:  nee  eos  aliqua  barbaries  infuscaverat, 
corrupted  their  speech :  sanie  inf  uscatur  harena,  V . 

in-fasns,  P.  of  infundo. 

In-gemino,  avi,  fttus,  &re,  to  redouble,  repeat^ 
reiterate:  dextrA  ictQs,  V. :  vox  adsensu  nemorum 
ingeminata  remugit,  V. :  Me  miserum  I  ingeminat, 
0. — 2b  redouble,  muUiplv,  be  redoubled,  increase: 
ingeminant  austri,  V. :  clamor,  V. :  curae,  V. 

ingamiaoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [ingemo],  to  utter 
a  groan,  heave  a  sigh,  groan  over :  pueri  non  inge- 
miscunt:  quantum  ingemiscant  patres  nostri,  si, 
etc.,  L. :  in  quo  tu  ingemiscis :  ulli  malo :  (luce) 
repertft,  V. :  Dolabellam :  ingemisoendum  est,  it  is 
deplorable  (with  ace,  and  in/in.). 

in-gemo,  ul,  — ,  ere,  to  groan  over,  sigh  at, 
mourn  over,  lament,  bewail,  mourn,  groan,  wail: 
tuum  interitum,  V. :  in  aliqu&  re :  genitoris  amo- 
re,  y. :  cuius  morte  ingemuit  rex,  Cu. :  cuius  (ur- 
bis)  minis,  L. :  aratro,  V. :  laboribus,  H. :  agris, 
JUid'Work,  Ta. :  ingemuit  solum,  0. 

in-cenero,  &vl,  fttus.  Are,  to  implant,  engender, 
produce:  amorem  in  eos  qui,  eta  :  haeo  astro  in- 
generata,  i.  e.  bg  destiny:  non  ingenerantur  homi- 
nibos  mores.  —  7b  generate,  create:  animum  esse 
Ingeneratum  a  Deo. 

ingeniOM,  adv,  [  ingeniosus  1,  acutely,  wittily, 
ingeniously:  nihil  (exoogitat):  eiectas  res  conlo- 
care,Iu. 

ingeniosas  ( ingenu- ),  acff.  with  comp.  and 
mp.  Qngeniuml/ti//  of  intellect,  superior  in  mind, 
able,  intdUetucU,  dever,  ingenious :  adulescens :  quo 
qoiaque  est  ingeniosior :  homo  iugeniosissimus :  in 


poenas,  0. — Adapted,  apt.  Jit :  defensio :  vox  mu- 
tandis inguniosa  sonis,  O. :  ad  segetes  ager,  0. 

ingenittiB,  adj,  [P.  of  ingigno],  innate,  inborn. 

ingenium, !,  n.  [1  in+GEN-J,  innate  quality, 
nature,  temperament,  constitution:  locorum  homi- 
numque  ingenia,  L. :  arvorum,  V. :  ferae  bestiae, 
praecipitia  ingenia  sortitae,  Gu. — Natural  disposi- 
tion, temper,  character,  bent,  inclination :  est  inge- 
nio  bono,  T. :  in  liberos  lene,  T. :  inverecundum 
animi :  vera  loqui  etsi  meum  ingeniuin  non  mone- 
ret,  L. :  redire  ad  ingenium,  natural  bent,  T. :  Vol- 
scis  levatis  metu  suum  rediit  ingenium,  L. :  virile, 
S. :  mitis  ingeni  iuvenem,  L. :  temperare  suum, 
temper,  L. :  eiusdem  mgeni  est,  traderc,  etc. — Nat- 
ural capacity,  talents,  parts^  abilities,  genius :  quid 
abest  homini  ?  an  ingenium  f :  ingenio  abundare : 
excellens  ac  singulare :  praestantissimum :  durum, 
H. :  in  promptu  habere,  S. :  celeres  ingeni  motOs : 
vigor,  0. :  docilitas,  N. :  qui  ingenio  parura  pos- 
sum: ingeni  acuendi  causa:  ea  vestris  ingeniis 
committo:  ingenia  ad  intellegendum  aptiora. — A 
mUure,  character:  ut  magistratus  mansueto  per- 
mitteretur  ingenio,  L.  —  A  genius,  man  of  genius, 
clever  person :  excellens :  id  in  magnis  ingeniis 
plerumque  contingit:  idem  ad  res  diversissimas 
habilius,  L. :  Praemia  ingeniis  posuere,  i.  e.  poets, 
V. 

iugens,  tis,  adj.  with  comp,  [2  in+GEN-],  not 
natural,  immoderate,  vast,  huge,  prodigious,  enor- 
mous, great,  remarkable:  agere  gratias  mihi  In- 
gentls,  T. :  magnitude  corporum,  Cs. :  praeda : 
pecuuia,  exorbitafit :  aes  alienum,  S. :  pinus,  H. : 
telum,  y. :  gloria,  L. :  flagitia,  T. :  vir  famft  in- 
gens,  ingentior  armis,  extraordinary,  V.  —  F  i  g., 
great,  strong,  powerful:  virtus,  S. :  ingentis  spiri- 
tils  vir,  L. :  Qui  genus  a  proavis  ingens,  Y. 

ingenue,  adv.  [ingenuus],  as  becomes  his  birth, 
liberally,  frankly :  educatus:  confiteri. 

ingenuitas,  fttis,/.  [ingenuus], /tm  birth:  ius 
ingenuitatis.  —  Fig.,  generosity,  ingenuousness, 
frankness:  prae  se  probitatem  quandam  et  inge- 
nuitatem  ferre :  praestare  ingenuitatem. 

Ingenuus,  adj,  [1  in  +  GEN-],  native,  indige- 
nous: tophus,  lu.— Jvo/ura/.*  color,  Fr.—Free-born, 
of  free  parents:  mulieres:  duobus  ingenuis  ortus, 
L. :  parentes,  H.  —  Subst. :  quid  est  turpius  inge- 
nue, quam,  etc. :  ingenuam  nactus  es  (sc.  uxoremX 
T.—Like  a  freeman,  noble,  upright,  frank,  candid, 
open,  ingenuous:  nihil  apparet  in  eo  ingenuum: 
vita :  Ingenui  voltds  puer,  lu. :  aperte  odisse  raa- 
gis  ingenui  est,  quam,  etc. :  ingenuum  volpes  imi- 
tata  leonem,  H. :  vires,  tender,  0. 

in-gero  {imper.  inger,  Ct),  gessl,  gestus,  ere,  to 
throw  in,  pour  tn,  heap  upon :  quicquid  vinei  olei- 
que  erat,  oribus  ingerebatur,  Cu. :  ingesta  est  in- 
sula membris,  O. :  alcui  calices  amariores,  Ct. — 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ingigiio 


414 


inhaereaoo 


To  injlicty  hurl^  ecut^  throw  upofiy  €U$ail  with :  pug- 
no8  iu  ventrem,  deal>,  T. :  lapides,  tela,  S. :  hastas 
in  tergum  f ugientibus,  V. :  saxa  in  subeuntis,  L. 
—  Fig.,  to  pour  forth,  utter  lavithly^  load  with : 
mala  multa,  T. :  pueris  convicia,  H. :  Terborum 
quantum  voletis,  L,  —  To  force  upon^  load  withy 
lavish :  huiusinodi  recuperatores  (Agyrinensibus) : 
his  se  Ingerlt  (Fortuna),  Iu. 

(In-e^gno),  geuul,  geuitus,  ere,  to  implant^  e»i- 
gender:  cupiditatem  bumini:  animantibua  conser- 
vandi  sui  custodiam. 

IngloriuSi  adj.  [2  in + gloria],  without  fame^ 
unhonored^  inglorious:  qui  sunt  inslorii:  vita: 
parniH  alba,  ineonapicuoue^  V. :  militiae,  Ta. :  re- 
meabo  inglorius,  toithout  trophies^  V. :  inglorium 
arbitrabatur  (with  tn/fn.),  Ta. 

ingluvies,  — ,  ace  em,  abL  6,/.  [GVOR-],  the 
cropf  maw :  hio  piscibus  atram  iugluviem  explet, 
V. :  parentis  stringere  ingluvie  rem,  gluttony^  H. 

ingrate,  adv.  [ingratus],  unpleoBantly :  Sunt 
quibus  ingrate  indulgentia  servit,  0.  —  Unthank- 
fuUy^  ungratefully:  neoessitudinia  nomen  repu- 
diare. 

ingratlfloaa,  a^j.  [  ingratus  +  2  FAC-  ],  un- 
thankful^  imgrateful :  Argivi. 

In-gratiis  (T.,  C.)  or  in-gralia  (C,  N.),  adv., 
without  thanks,  unmUingly,  involuntarily^  on  com- 
pulsion :  ooacta  ingratiis,  T. :  ingratiis  ut  dor- 
miam,  T. :  nisi  plane  oogit  ingratiis :  dicent  quae 
necesse  erit,  ingratis :  ad  depugnandum  cogi,  N. 

in-gratua,  adj,  with  comp.  and  sup.,  unpleasant, 
disagreeable,  unacceptable :  litterae;  labor,  S. :  io- 
cus,  O. :  oratio  Gall  is,  Cs. :  Veneri  superbia,  H. — 
Unthankful,  ungrateful:  in  te:  in  deserendo:  in 
referenda  gratia,  Cs. :  quid  esset  ingratius  quam, 
etc.:  ingratissimi  cives,  Cu. :  %^\m\as,  for  preserva- 
tion, V. :  ingluvies,  i.  e.  insatiable,  H. — Thankless, 
bringing  no  thanks,  unprofitable,  unacknowledged: 
ignosces  tamen  Post,  et  id  ingratum,  wUl  get  no 
thanks,  T. :  ad  volgus  indicium,  L. :  pericla,  V. 

in-graveBCO,  — ,  — ,  ere,  inch,  [ingravo],  to 
grow  burdensome,  be  wearied:  corpora  exercitatio- 
num  defatigatiooe  ingravescunt. —  To  increase,  be 
aggravated, grow  worse:  morbus  ingravescens :  in- 
gravescens  aetas:  in  dies,  becomes  oppressive:  an- 
nona  ingravescere  consuevit,  to  grow  dearer,  Cs. — 
To  grow  in  importance:  hoc  studium  cottidie  in- 
gravescit,  becomes  more  engrossing. 

in-gravo^  avi,  fttus,  &re,  to  weigh  down,  oppress, 
molest :  annis  ingravantibus.  Ph.  —  To  render 
worse, aggravate:  ingravat  haec  Drances^V. :  meos 
casQs,  0. 

ingredior,  essus,  I,  dep,  [1  in  4-gradior],  to  ad- 
vance, go  forward,  march,  proceed:  si  stas,  ingre- 
dere ;  si  ingrederis,  curre :  Ingredere,  o  duotor,  v . : 
pedes  per  mvea  et  glaciem  ingredi  coepit,  Cu. :  | 


tardius :  qu&cumque,  0. :  solo,  L. :  vestigiis  patris : 
per  titulos  tuos,  0.  —  To  go  into,  enter :  in  tern- 
plum  :  in  castra,  L. :  mare,  T. :  Numidiam,  S. :  iter 
pedibus :  curiam,  L. :  lucum,  V. :  intra  finem  eius 
loci :  castris  ingressus  Etruscis,  V. — F  i  g.,  to  enter 
upon,  engage  in,  begin,  undertake,  apply  onesdfto: 
in  Titam  tamquam  in  viaro :  in  sermonem,  Cs. : 
viam  Vivendi :  disputationem  mecum :  magistra- 
tum,  S. :  vestigia  patris,/o/2oio,  L. :  ad  discendum : 
ad  ea  quae  voltis :  eas  res  mandare  monumentis : 
aliquid  describere :  versare  dolos,  V. :  Sic  contra 
est  ingressa  Venus,  began  (to  speak),  V. :  tibi  res 
antiquae  laudis  Ingredior,  V. 

ingressio,  onis,/.  [1  in  +  GRAD-],  a^'nu^  inio, 
entering :  fori,  entrance. — Of  speech,  a  beginning, 
exordium :  in  oratione  moderata. 

1.  ingressus,  P.  of  ingredior. 

2.  ingressus,  Os,  m.  [1  in+GRAD-],  an  ad- 
vancing, walking,  gait:  ingressus,  cursus,  accubi- 
tio :  prohiberi  ingressu,  eould  not  stir,  Cs. :  insta- 
bilis,  L.  —  Fig.:  ingressQs  capere,  begins,  V.  —  A 
going  in,  entering :  m  forum :  ingressOs  bostiles, 
inroads,  Ta. 

ingruo,  ul,  — ,  ere  [GAL-],  to  break  in,  come 
violently,  assault  itiforce,  fall  upon:  fert  Ingruere 
hosti8,  V. :  Italis,  V. :  si  bellum  ingrueret,  V. :  fer- 
reus  ingruit  imber,  V. :  ingruere  morbi  in  remiges 
coeperunt,  L. :  ab  cuniculo  ingruens  periculum,  L. 

inguen,  inis,  n.  [ANG-],  tlu  groin :  destitlat  ab 
inguine  virus,  V. :  Candida  succincta  inguina  (Scyl- 
la),  V. :  ventrem  atque  inguina  hausit,  L. — A  sweU- 
ing,  tumor. —  The  privy  parts,  H.,  0.,  Iu. 

ingurgito,  avi,  fttus,  ftre  [  1  in  +  gurges  1  to 
gorge,  stuff:  se. — F  i  g.,  with  se,  to  be  absorbed  in, 
addict  oneself  to :  se  in  flagitia. 

in-gustatus,  a^j.,  not  tasted  before:  ilia  rhom- 
bi,  H. 

in-habilis,  e,  adj.,  unmanageable,  unwieldy: 
navis  inhabilis  prope  magnitudinis,  L. :  multitude 
ad  oonsensum,  L  :  hostibus,  awkward,  Ta. 

in  -  habitabilis,  e,  culj.,  uninhabitable  :  regio- 
nes. 

in  -  haereo,  haesi,  haesus,  ere,  to  stick  fast, 
ding,  cleave,  adhere,  inhere:  quorum  linguae  inhae- 
rerent :  iuhaesuro  similis  ( canis ),  as  if  about  to 
fasten  on  her,  0. :  dextram  amplexus  inhaesit,  V. : 
animi,  qui  corporibus  non  inhaerent:  constantior 
quam  nova  collibus  arbor,  H. :  ad  saxa  inhaeren- 
tes:  in  visceribus:  in  rei  naturA:  quod  (telum) 
inhaeserat  illi,  0. :  umeris  abeuntis,  0. — Fig.,  to 
ding,  adhere,  engage  deeply,  be  inherent,  be  dosefy 
connected:  opinatio  inhaerens :  inhaeret  in  menti- 
bus  quoddam  augurium :  virtutes  semper  volupta- 
tibus  inhaerent :  Voltibus  tuis,  gaxe  upon,  O. 

inhaeresoo,  — ,  — ,  ere,  inch.  [  inhaereo  ],  to 
stick  fast,  deave,  adhere:  in  sordxbos:  emiiiwe 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


inhalo 


415 


inieotoa 


abi  ignis  hostium  inhaeresceret,  Cs. — ^F  i  g. :  poe- 
tae  inhaerescunt  penitus  in  mentibus. 

in-halo,  ftvl,  — ^  are,  to  breathe  upon  :  nobis 
popinam,  the  andl  of  food  that  hat  been  eaten. 

InhibeO,  ul,  Itus,  §re  [1  in+habeo],  to  hold  tn, 
hM  backy  keep  baek^  restrain,  curby  check :  tela,  V . : 
frenos,  L. :  cruorem,  0. — To  row  baekvoarde:  euro 
inhiberent  Rhodii,  L. :  remis,  Gu. :  retro  navem, 
L. —  To  ttop  rowing:  cum  remiges  iuhibuerunt, 
retinet  navis  motum. — To  rettrain,  hinder ^  pre- 
vent: te:  impetum  victoris,  L. — To  exerotse^  prac- 
tiatf  perform^  tue^  apply,  inflict :  imperium,  L. : 
damnum,  L. :  ooercitionem,  ll :  imperiuro  in  dedi- 
tos,  L. :  eadem  supplicia  nobis :  inhibito  modo 
potestati,  L. 

Inhibitlo,  dnis,/.  [inhibeo],  a  reverting:  re- 
migum,  rowing  backwards, 

Inhibitiia,  P.  of  inhibea 

in-hio,  avi,  &tus,  are,  to  stand  open,  gape,  gate, 
be  amazed:  inhians  Cerberus,  Y. :  attonitis  inbians 
animis,  Y. :  uberibus  lupinis  inhians :  postis,  gape 
at,Y.  —  To  gage  eagerly ^  regard  longingly :  con- 
gestis  undique  saods  Indormis  inhians,  H. 

inlioneste,  adv.  [  inbonestus  ],  dishonorably, 
disgracefully :  parere  divitias,  T. :  accusare. 

inhonestOp  — ,  — ,  &re  [inbonestus],  to  dishon- 
or, disgrace  :  palroas  adeptas,  0. 

In-honestus,  a^.  with  sup.,  dishonorable,  dis- 
graceful, shameful:  ignot&  matre,  H. :  vita,  S. : 
mors,  L. :  Tolnus,  Y. :  lubido,  S. :  homo  inhone- 
Btissimas. —  Unseemly,  repulsive :  meretrices,  T. 

In-lionoratna,  €ufj.  with  eomp.  and  sup.,  un- 
honored,  disregarded:  vita:  inhonoratior  trium- 
phus,  L. :  dea,  0. —  Without  reward,  unrewarded: 
regem  inhonoratum  dimittere,  L. :  gentium  inho- 
noratissimi  post  victoriam,  L. :  nos,  O. 

in-honoms,  adj.,  unsightly:  signa,  defaced, 
Ta. 

in-honreo,  — ,  — ,  Sre,  to  stand  erect,  bristle: 
band  secns  quam  vallo  saepta  inhorreret  acies,  L. 

in-hoiresoo,  uT,  — ,  ere,  inch,,  to  stand  erect, 
bristle  up,  rise  in  points,  roughen,  r\Ma:  inhorre- 
Bcit  mare :  inhorruit  unda  tenebris,  v. :  mobilibus 
vepris  inhorruit  Ad  ventos  foliis,  H. :  aper  inhor- 
ruit armos,  bristled  iw,  Y. — To  move  tremulously, 
^ruiver,  shake,  shudaer,  tremble:  pennis  agitatus 
inhorruit  aer,  O. :  domus  principis  inhorruerat, 
Ta. :  horum  severitatem. 

In-hospltalia,  e,  acfj,,  inhospitable:  Caucasus, 
fl. 

inhospitalitaa,  atis,  /.  [inhoepitalis],  inhospi- 
tality. 

in  - hoepitaa,   adj.,  inhospitable:   tecta,   0. 
aaxa,  Y. :  tesqua,  H. 


fiihiiniane,  adv.  with  eomp»  [inhumaDus],  cruel- 
ly, inhumanly :  cruciat  aduleaoentulum,  T. :  inhu- 
manius  dicere. 

inhumanit&s,  fltis,/.  [inhumanus],  inhuman 
conduct,  barbarity :  iinraoderata. — Incivility,  rude- 
ness, brutality:  quod  ego  non  superbi&  neque 
inhumanitate  faclebam :  omni  aetati  roolesta. — 
Unkindness,  disobligingness:  nulla  inhuraanitatis 
culpa. — Niggardliness  (opp.  profusae  epulae). 

Inhnmaniter,  adv.  [inhumanus],  uncivilly, 
discourteously:  fecisse:  respondit. 

in-humanns,  atfj.  with  eomp.  and  sup.,  rude, 
savage,  barbarous,  brutal,  inhuman:  quis  tam  in- 
humanus, qui,  etc. :  vox :  scelus,  L.:  testamentum, 
unjust. —  Unpolished,  unsocial,  uncivil,  without  cult- 
ure, unmannerly,  itl-bred,  coarse,  brutal:  quis  con- 
tumacior,  quis  inhumauior:  nee  inhuman!  scnes: 
neglegentia :  Caraeua,  H. :  homo  inbumanissimus, 
T. :  aures,  uncultivated:  locus,  uncivilized. 

in-humatua,  unburied:  nee  inhumati  nee  de- 
serti :  Coniunx,  Y. 

In-ibi,  adv,,  therein,  in  that  place,  there:  su. 
perbia  nata  inibi  esse  videtur  (i.  e.  Capuae). — 
Fig.:  aut  inibi  esse,  aut  iam  esse  confectum,/ttt^ 
at  hand. 

inioio  (iniicid),  ied,  iectus,  ere  [1  in+iacio], 
to  th'ow  in,  put  in,  hurl  upon,  put  on,  cast  on,  set 
into:  domus  ardebat  ignibus  iniectis:  eo  militi- 
bus  iniectis  (i.  e.  in  navis),  Cs. :  dextram  accenso 
foculo,  L. :  iniecto  ter  pulvere,  H. :  ignis  tectis, 
L. :  mihi  terram,  bury,  Y. :  se  in  medios  hostfs : 
seee  medium  in  agmen,  Y. —  To  form  by  throwing, 
heap  up,  build:  velut  aggere  aut  ponte  iniecto, 
L. — To  insert,  build  in:  eo  super  tigna  sesquipe- 
dalia  iniciunt,  Cs. — To  put  on,  throw  over,  impose, 
apply:  inici  catenas  imperat:  eique  laueum  pal- 
lium iniecit :  bracchia  eaelo,  i.  e.  cUtack,  0. :  ipsis 
ex  vincula  sertis,  Y. :  iniecti  umeris  capilli,/a/Jtny 
over,  O.  —  In  the  phrase,  manum  inicere,  with 
dat.,  to  lay  hands  on,  seize,  take  possession  of: 
virgini,  L. :  ipsa  mihi  Veritas  manum  inicit,  i.  e. 
checks :  Iniecere  manum  Parcae  (sc.  iuveni),  V. — 
F  i  g.,  to  bring  into,  inspire,  sitggest,  impress,  infuse, 
occasion,  cause :  terrorera  mortis :  cunctationem, 
L. :  stimulis  iras,  Y. :  scrupulum  homini,  T. :  tu- 
multum  civitati:  studiura  pugnandi  exercitui,  Cs.: 
vobis  causam  deliberandi,  yV^mtsA  .*  plaga  iniecta 
petitioni,  given :  puellis  curam,  H. :  in  alqd  se  ini- 
ciens  animus,  dwelling  on. —  To  throw  out  a  hint, 
mention,  suggest :  Bruto  cnm  saepe  iniecissem  de, 
etc:  meum  nomen  imperitis:  mentio  de  furtis 
iniecta,  H. 

iniotia,  see  inlquus. 

iniectua,  P.  of  inicio.      (iniicioX  see  inido. 

(inieotuaX  tls,  m.  [inicio],  a  casting  on,  throw- 
ing over. — Only  abl. :  multae  vestis,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQIC 


inimice 


416 


iniungo 


Inimloe,  adv.  with  comp,  and  sup,  [inlmicusj, 
as  an  enemy^  inimicaUy :  tecain  agere :  insectan : 
inimicius  cousulere,  L. :  inimicissime  contendere. 

Inlmioitla,  ae,  /.  [initQicus],  enmity,  hostility  : 
inimicitia  (est)  ira  ulciscendi,  etc.  —  U8U.^Mr.  : 
inimicitias  capere  in  familiam,  T. :  erant  ei  vete- 
res  inimicitiae  cum  Rosciis :  iniroicitias  mihi  de- 
nuntiare:  inimicitias  rei  p.  condonayit:  inimici- 
tias  temporibus  rei  p.  permittere :  nobiles  inter 
eos,  weU  known^  L. :  nobilisaimae,  L. :  inimicitias 
habebat  ex  aedilitate  conceptas,  Gs. :  cum  illo  ini- 
micitias exercere,  S. :  raortales,  trantientf  L. :  vete- 
res  Caesaris,  Cs. 

inimioo,  — ,  — ,  &re  [iuimicus],  to  make  hostile^ 
set  at  variance :  miseras  urbls,  H. 

Inlmious,  adj.  with  comp.  and  sup,  [2  in + ami- 
cus], unfriendly^  hostile,  inimical:  capere  inimicos 
homines,  inntr  the  emnity  o/,  T. :  inimicior  eram 
huic  quam  Caesari :  animo  inimico  venisse :  Pom- 
peio,  S. :  sibi  omnis  esse  inimicos,  Gs. :  Hannibal 
nomini  Romano,  N. :  Dis  inimice  senex,  hateful,  H. 
— As  stAst.f  an  enemy ^  foe :  populi  R.  inimicii  Gs. : 
quis  plenior  inimicorum  f uit  Mario :  tamquam  ini- 
micum  insectari,  L. :  cuiusquam:  inimicissimus 
suus,  hi*  yreatest  enemy :  animorum  mottls  inimi- 
cissimi  mentis  tranquillae. —  Of  an  enemy ^  hos- 
tile: nomina,  V.:  insigne,  ^aoils  of  a  vanquished 
foe,  V. :  inter  omnia  inimioa  infestaque,  L. — Hurt- 
fid,  injurious,  damaging :  (naves)  accipiunt  inimi- 
cum  imbrem,  V. :  lux  propinquat,  unfavorable,  V . : 
odor  nerris,  H. :  nee  quidquam  inimicius  quam 
ilia  (oratio)  versibus. 

inique,  adv.  with  eomp.  and  sup.  [iniquus],  un- 
equally :  Quam  inique  comparatum  est,  T. :  ini- 
quius  Gertatio  comparata,  more  unequally  matched, 
T. :  iniquissime  comparatum  est.— F  i  g.,  unfairly, 
unjustly:  danmati:  oocidere,  L. :  pacisci:  locum 
immeritum  causari,  H. 

iniquitas,  fttis,/.  [iniquus],  inequality,  uneven- 
ness  :  loci,  Gs. :  in  talibus  iniquitatibus  locoruro, 
L.  —  Fig.,  unfavorableness,  difficulty,  hardness  : 
loci,  L. :  rerum,  Cs. :  temporum. —  Unfairness,  in- 
justice, unreasonableness:  praetoris,  S.:  iudici: 
iiiiquitatis  oondemnari,  Cs. :  vestram  iniquitatem 
accusatote,  unreasonable  demands:  deQm,  L. :  ad 
obtinendas  iniquitates,  enforcing  unjust  measures, 
Ta. 

imquus,  adj,  with  comp.  and  sup.  [  2  in  + 
aequus],  uneven,  slanting,  steep :  puppis  dorso  dum 
pendetmiquo,  v.:  subire  iniquo ascensu,  L. :  locus 
iniquor,  Cs. :  mons,  0. —  Unequal,  ill -matched: 
pugna,  V. — Excessive:  onus,  L. :  iniquo  pondere  ra- 
stri,  V. :  sol,  oppressive,  V. — Deficient,  inadequate : 
spatiuro,  too  narrow,  V. :  ventres  modio  castigare 
iniquo,  toith  short  measure,  lu. —  Unfavorable,  dis- 
advaniageous,  dangerous :  iniquissimus  locus,  Gs. : 


litus,  H. :  tempus,  L. — Hurtful,  iiyurious,  unforh^ 
nate:  consilia  cum  patriae  tum  sibi  capere,  N.: 
casus,  misfortune,  V. —  Unfair,  unjust:  patres  in 
adiilesoentis  iudioes,  T. :  quid  hoc  iniquius  dici  po- 
test :  pax,  y. :  lex,  H. :  quis  iniquae  Tam  patiens 
urbis,  ut,  etc.,  lu. — As  subst.  n.  .*  num  iniquom  po- 
stulo  ?  T. :  iusto  seoemere  iniquum,  H. — Inimieal^ 
hostile,  adverse,  unkind  f  quae  nunc  in  me  iniquast, 
T. :  caelestes,  O. :  te  animo  iniquissiroo  intueri : 
iniquissimis  verbis  oonflictari :  fata  dettm,  V. :  se 
fati  dixit  iniqui,  child  of  misfortune,  0. :  homines 
omnibus:  vitiis,  H. — As  sumL  m.,  an  enemy,  foe: 
nonnuUi  nostri  iniqui :  omnibus  iniquissimis  meis. 
—  Unwilling,  impatient',  discontented:  istuo  tam 
iniquo  pati  animo,  T. :  iniquissimo  animo  moii : 
iniquae  mentis  asellus,  H. 

initio,  ftv!,  &tu8,  &re  [initium],  to  begin,  initiate, 
consecrate,  admit:  Ubi  initiabunt  fpuerum),  T. : 
initiari  eo  ritu  Gereri :  Initiari  Baccbis,  L. — ^F  i  g. : 
quae  (sica)  abe  te  initiata  sacris. 

initiiim,  l,  n.  fl  in+ 1  I-],  a  going  in,  entranee: 
Remorum,  i.e.  of  the  country,  Gs. — F  i  g.,  a  begins 
ning,  commencement :  Narrationis,  T. :  annorum, 
Gs. :  bonis  initiis  orsus  tribunatus,  tristis  exitus 
habuit  oonsulatus :  belli,  S. :  dicendi  initium  so- 
mere :  initium  fugae  factum  a  Dumnorige,  was  the 
first  tofiee,  Gs. :  caedis  initium  faoere  a  me :  quod 
ab  initio  petivi :  querellae  ab  initio  tantae  ordien- 
dae  rei  absint,  L. — Abl.  sing,  abverh.,  in  the  begin- 
ning, at  first :  tametsi  initio  laetns,  tamen  post- 
quam,  etc.,  at  first,  S. :  initio  locum  tenere,  Gs. : 
dixi  initio,  indices.  —  Plur.,  constituent  parti,  ele- 
ments :  initia,  et  tainquam  semina,  unde  essent 
omnia  orta. — First  principles,  elements :  ilia  initia 
mathematioorum :  operum  initia  tradere,  Gs. — 
Au^uices:  novis  initiis  et  ominibus  opus  est,  Le. 
a  new  reign,  Gu. — Secret  sacred  rites,  sacred  mys- 
teries :  initia  Gereris,  L. :  mysteria  initiaque  ut 
appellantur :  tua,  mater,  initia,  L  e.  instruments 
used  in  celebrating  the  rites,  Gt 

1.  initos,  P.  of  ineo. 

2.  initua,  OS,  m.  [1  in+1  I-],  an  entrance,  0. 
(iniuotuideX  adv.  [iniucundus],  w^deasantly. 

— Only  comp.  :  res  iniucundius  actae. 

iniuotuiditM,  &ti8,  f.  [  iniucundus  ],  tM^^faas- 
antness:  ne  quid  habeat  inracunditatis  oratio. 

in  -  iuoandofl,  adj.,  unpleasant,  disagreeable  : 
minime  nobis  labor :  adversus  malos,  harsh,  Ta. 

in-iongo,  Qnxl,  Qnctus,  ere,  to  join,  fasten,  at- 
tach :  tignos  in  asseres,  L. :  vineas  moenibus. — 
F  i  g.,  to  infiict,  impose,  enjoin,  occasion,  bring  i^xm.* 
civitatibus  servitutem,  Gs. :  privatis  onus,  L. :  in- 
iuriam  a  nobis  repulsam  aliis,  L. :  deleotHs,  Ta. : 
iniuncta  militia,  L. :  quorum  ( inimioorum  )  ipse 
maximam  partem  iniunxerat  Caesari,  i.  e.  who  had 
become  Caesar's  enemies  on  hie  aeeoiuint,  Gs. 


Digitized  by 


^oogle 


inluratOA 


417 


Inlibatus 


in-iaratnflk  adj.^  unsworn ^  not  under  oath :  cum 
dicit  iuiuratus :  iurati  iniuratique  f  ugiunt,  L. 

iniurla,  ae,  /.  [  itiiurius  1,  an  injutticfj  tn^ong, 
outrage^  injury y  iMult :  (films)  carens  patrii  ob 
meas  iniurias,  harah  treatment^  T. :  patcrna,  T. : 
iniuriam  sibi  imponere:  privatas  Iniurias  ultus 
est,  Cs. :  in  populum  R.,  L. :  a  praetore  iuiurias 
accipere :  imperatoris  iniuriaa  defendere,  Cs. : 
Suebos  ab  Cheruscis  iniuriis  proiiibere,  protect 
from  outrage  on  the  aide  o/^  etc.,  Cs. :  neque  cui- 
qaam  iniuriae  suae  parvae  videntur,  Ma  wrongs, 
8. :  Tumi,  threatened  by,  V. :  vos  nostrae  iniuria 
caediB  subigat,  etc^  i.  e.  as  its  ptmishment,  V. : 
tantine  iniuria  oenae  ?  the  insult  of  a  dinner,  lu. : 
flelretiorum  iniuriae  populi  R.,  to  Borne,  Cs. :  qua- 
rum  (muliemm),  L. :  spretae  formae,  V. :  thalami 
nostri,  O. — In  law,  unlawful  violence,  eusatUt,  tres- 
pass: iniuriamm  mihi  scripta  dica,  T. :  iniuriarum 
damnatus. — In  language,  an  insult,  affront,  abuse: 
meonerare  iniuriis,  T. — With  per:  servos  abduce- 
bat  per  iniuriam,  UMustly,  outrageously:  per  sum- 
mam  iniuriam. — Abl.,  unjustly,  undeservedly,  cause- 
Usdy,  wrongfully:  me  meis  civibus  iuiuria  suspec- 
tum  videre :  non  iniuriS  (gaudebas),  T. — An  unjust 
acquisition  :  ad  obtinendam  iniuriam,  L. — A  dam- 
age, harm,  injury :  Curandum  ne  magna  iniuria 
flat  Fortibus,  lu. 

inittxiose,  adv.  with  comp,  [iniuriosus],  unjust- 
ly, unlawfully :  in  alqo  decemere :  tractati. 

inittxioBOfl,  atf;.  [iniuria],  unjust,  wrongful, 
harmful :  in  proximos :  ab  invito  emere  iniurio- 
Bum  esse :  pes,  H. 

inittxiofl,  adj.  [2  in+iusj,  unlawfid,  irpurious, 
wrongful,  uiijust :  sibi  esse  miurius  videri,  T. :  Id 
possum  ferre  quamquam  iniuriumst,  T. :  quia  sit 
iniurium:  indict&  causa  damnari  absentem  iniu- 
rium  esse,  L. 

1.  In-iuBSOS,  ae^.,  unbidden,  voluntary,  ofonis 
wm  accord:  cantare  Iniussi  numquam  desistant, 
H. :  iniussae  veniunt  ad  mulctra  oapellae,  H. :  in- 
iuBsa  yirescunt  Gramina,  spontaneous,  V. — Plur.  n. 
as  subst. :  Non  iniussa  osLno,  forbidden  themes,  V. 

2.  (In-iflBSiifl,  Qs),  m.,  without  command.— Only 
abl.:  iniussu  suo  et  civitatis,  Cs. :  iniusau  prae- 
tons  :  signa  referunt,  without  orders,  L. 

iniuate,  adv.  with  «vp.  [iniustus],  without  right, 
unjustly  :  facere :  totum  dudt  poema,  H. :  iniu- 
Btisstme,  S. 

initiBtitia,  ae,  /.  [  iniustus  ],  injustice,  unfair- 
ness:  iniustitiae  duo  genera  sunt. — Severity,  harsh- 
ness: Eum  ego  hinc  eieci  iniustitia  me&,  T. 

Iii4ustiui,  a^.  with  comp.  and  sup.,  unreason- 
aide,  unsuitable,  oppressive,  excessive,  improper, 
severe,  burdensome:  iusta  iniusta  omnia  obsequi, 
humor  you  in  everything,  T. :  onus :  fascis,  V. : 
supplicia,  S. :  faenus,  L.: — Unjust,  wrongful:  iu»li. 


tam  esse  iniustus :  novcrca,  V . :  arma,  L. :  iniusto 
carpere  dente,  envious,  0. :  quid  autem  hoc  iniu- 
stius  quam,  etc. :  rogatio  iniustissima  :  iniustaque 
regna  tenebat,  usurped,  0. — As  subst.  n. :  lura  in- 
venti  metu  iniustt,  injustice,  H. 

in-labefactUB  ( ill- ),  adj.,  unbroken,  uninter- 
rupted :  adfinia  vinculo,  O. :  concordia,  0. 

in-labor  (ill-),  lapsus,  I,  dep,,  to  flow  in,  glide 
in,  fall,  sink:  Si  fractus  inlabatur  orbiR,/aW  to 
ruins,  H. :  quo  (in  stomachum)  primo  inlabuntur 
ea,  etc. :  mediae  urbi,  V.— Fig.,  to  fiow  in, pene- 
trate :  ad  eos  (sensQa) :  animis  nostris,  V. 

in-laboro  (ill-),  — ,  — ,  are,  to  work  upon,  work 
at:  domibus  (i.  e.  aedificandis),  Ta. 

in-lacesaatu8  (ill-),  <«{;.,  unprovoked,  unat- 
tacked:  pacem  inlacessiti  nutrierunt,  Ta. :  Britan- 
niae  pars,  undisturbed,  Ta. 

in-lacrlmabiliB  ( ill- ),  e,  a^j.,  unwept,  unla- 
mented:  omnea  inlacrimabiies  Urgeotur  Nocte,  H. 
— Not  moved  by  tears,  pitiless :  Pluto,  H. 

inlacrlmo  (ill-),  ftvi,  atus,  Sre  [1  in+lacrima], 
dep^  to  weep  over,  sorrow  for,  bewail,  lament  .•  qui 
dicitur  inlacrimans  dixisae:  Sic  ait  inlacrimans, 
V. :  gaudio,  L. :  inlacrima  patris  pestibus :  casu, 
N. :  maestum  inlacrimat  templis  ebur,  i.  e.  the 
ivory  statues  drop  tears  thereat,  V. 

inlaorimor,  SLUis,  arl,  dep.  [1  in+lacrima],  to 
weep  over,  lament:  iulacrimare,  H. :  cuius  morti. 

in-laesua  (ill-),  adj.,  unhurt,  unharmed,  un- 
mutilated:  inlaeso  corpore,  0. :  partes,  0. 

in-laetabilis  (ill-),  e,  acfj.,  cheerless,  joyless, 
gloomy,  sad:  ora,  V. :  murmur,  V. 

in-laqneo  (ill-),  — ,  atus,  are  [1  in+laqueus], 
to  ensnare,  entrM),  entangle:  rounera  navium  inla- 
queant  duces,  H. :  inlaqueatus  legum  periculis. 

iiilataa»  P.  of  infero. 

in-laudatUS  (ill-),  a^fj.,  unpraised,  infamous: 
Busiris,  V. 

in-lautna,  see  inlotus. 

inleoebra  (ill-),  ae,/.  [1  in  +  1  LAO],  an  en- 
ticement, inducemeTit,  attraction,  charm,  aUurement, 
bait,  lure :  ad  quam  inlecebram  cum  commovere- 
tur  nemo,  etc.,  L. :  suis  te  oportet  inlecebris  virtus 
trahat :  inlecebris  erat  morandus  Spectator,  H.  : 
dulces,  V. :  voluptas  turpitudinis:  vitiorum. 

1.  inlectus,  P.  of  inlicia 

2.  ia-\hoXxLB,ac{j.,  unread:  scriptum,  0. 
inlepide  ( ill- ),  adv.  [  inlepidus  ],  impolitely, 

1-udely,  inelegantly :  (poema)  Compositum,  H. 

in-lepidos  (ill-),  acfj.,  unmannerly,  rude,  dis- 
agreeable: parens,  Caecil.  ap.  C. :  deliciae,  Ct. 

in-libatU8  (ill-),  adj ,  undiminished,  unim- 
paired: divitiae:  vires,  L. :  imperium.  L. 

Digitized  by  V^OOQIC 


izdibendis 


418 


inlmtro 


in-liberills  (ill-),  e,  adj,,  igwMe,  ungenerous, 
vulgavy  aardid,  mean^  diiobliffing :  quaestQs:  f aci- 
nus, T.:  iocandi  geDUs:  Servos,  T. :  in  me,  dia- 
•bliging. — NiggarcUy,  petty  :  adiectio,L. 

inliberalltas  (ill-),  fttis,/  [inliberalis],  mean- 
neia,  stinginess:  inliberalitatis  suspicio. 

inliberallter  (iU-),  tuiv.  [inliberalis],  ignobly, 
ungenerously,  meamy:  factum  a  Tobis,  T. :  aesti- 
mare,  i.  e.  stingily. 

inlicio  (lll-)f  lo^^  lectus,  ere  (inlSxe  for  in- 
ISxisse,  Att.  ap.  C.)  [1  in+lacio],  to  allure,  entice, 
attract,  seduce,  inveigle,  decoy:  coniugem  in  stu- 
pnim :  Imperitos  rerum  in  fraudem,  T. :  inlecti 
ad  proditionem,  S. :  ab  eisdem  inlecti  sumus,  mis- 
led: mercatorem,  ut  sequatur,  L. :  inlectus  ducere 
uxorem,  Ta. 

inlicitator  (ill-),  oris,  m.  [•  inlicitor},  a  sham- 
bidder,  bidder-in,  mock-purchaser:  non  mlicitato- 
rem  apponet :  ponere. 

in  -  lioitua  ( ill-  ),  adj.,  not  allowed,  unlawful, 
illicit:  amor,  Ta. :  exactiones,  Ta. 

iulidd  (ill-),  8l,  BUS,  ere  [1  in-Maedo],  to  dash 
against,  push  against :  caestOs  effracto  in  ossa 
cerebro,  V. :  ad  Tolnus  roands :  pila  vadis  inlisa, 
V. :  repagula  ossibus,  0. :  dentem  fragill  (corpori), 
H. —  To  crush:  serpens  inlisa  morietur. 

in-ligd  (ill-),  ftvl,  Stus,  ftre,  to  bind  on,  tie  on, 
fasten,  attach:  tauris  iuga,  H. :  inligata  tigna  te- 
tiere,  Cs. :  manibus  post  tergum  inligatis,  L. :  em- 
blcmata  in  poculis:  litterae  in  iaculo  inligatae, 
Cs. :  lunae  motCts  in  sphaeram,  add  to  the  caestial 
globe:  iuvencis  inligata  aratra,  U. — To  fetter,  en- 
cumber, entangle,  impede:  inutilis  inque  ligatus 
Cedebat,  V. :  Vix  inligatum  te  triformi  Pegasus 
expediet  Chiraaera,  H. :  se  locis  impeditis,  Ta. — 
Fig.,  in  speech,  to  weave  in,  intersperse:  orationis 
genus,  in  quo  omnes  verborum  inligantur  lepores : 
sermonibus  personas  gravis. — To  comiect,  associ- 
ate, bifid,  limit,  entangle,  fetter:  non  iis  condicioni- 
bus  inligabitur  pax,  ut,  etc.,  L. :  multis  pignoribus 
Lepidum  res  p.  inligatum  tenet :  sociali  foedere  se 
cum  Roraanis,  L. :  angustis  et  concisis  disputatio- 
nibus  inligati. 

inlimis  (ill-),  e,  adj.  [2  in+limus],  without 
mud:  fons,  i.  e.  dear,  0. 

in -lino  (ill-),  Ifivl,  litus,  ere,  to  smear  over, 
spread  upon,  lay  on :  oculis  collvria,  H. :  nivis 
agris,  spreads,  H. :  alqd  chartis,  has  written,  H. — 
To  bexmear,  bedard),  anoint:  malleolos  stuppae 
pice,  L. :  texta  Nesseo  veneno,  0. — Fig.:  venu- 
statis  non  fuco  in  litus  (i.  e.  infucatus). 

in-Uque&otas  (ill-X  a<(/*t  melted^  liquid:  vo- 
luptnt'f. 

inlisus  (ill-),  P.  of  inUdo. 

inlitteratos  (ill-),  odj,,  unlettered^  unlearned^ 


without  culture,  inelegant:  molti:  In  sennont 
multa :  nervi,  H. 

inUtoa  (ill-),  P.  of  inlino. 

in-lotoa  (ill-),  or  in-lautua,  aef}.,  unioashei, 
unclean,  dirty:  toralia,  H.  —  Not  washed  away: 
sudor,  V. 

in-luoesoo  (ill-),  iQxI,  — ,  ere,  inch.,  to  grow 
light,  begin  to  shine,  break,  dawn :  Inlucescet  ali- 
quando  ille  dies,  cum,  etc. :  cum  tertio  die  sol  iu- 
luxisset :  alios  Inluxisse  dies,  V. — Perf  impers.,  it 
was  light,  day  had  dawned:  ubi  inluxit,  L. — F  i  g. : 
cum  populo  R.  auctoritas  consulis  inluxerit 

in-liidd  ( ill- ),  si  ( inlOsseris,  C. ),  sus,  ere,  to 
play  at,  sport  with:  haec  Inludo  chartis,  sportive^ 
ty  throw  on  paper,  H. :  Inlusae  auro  vestes,  gayly 
inwrought,  V.  (al.  inclusae). — To  make  sport,  make 
game  of,  mock,  jeer  at,  ridicule:  quod  dixeram 
controversiam  esse,  etc. :  me,  T. :  miseros :  artem, 
in  qu&  excellis :  verbis  virtutem  superbis,  V.  : 
artem  inlusus  omittas,  baffled^  H. :  Inlusi  pedes, 
i.  e.  staggering,  H. :  horum  virorum  dignitati :  re- 
bus Humanis,  H. :  capto,  V. :  impune  in  nos,  T. : 
dicere  in  Albucium  inludens:  idonei.  In  qUibus 
sic  inludatis,  T. —  To  fool  away,  waste,  ruin,  abuse : 
tum  variae  inludant  pestes,  V. :  vitam  filiae,  T. : 
cui  (frondi)  uri  adsidue  Inludunt,  V. 

Inluminate  (ill-),  adv.,  clearly,  luminously: 
dicere. 

in  -  Imnino  ( ill- ),  avi,  Stus,  ftre,  to  light  up, 
make  light,  illuminate:  luna  inluminata  a  sole. — 
F  i  g.,  in  rhet.,  to  set  off ,  illustrate :  tamquam  stel- 
lis  orationem :  illuminata  sapientia. 

inlnaio  (ill-),  onis,/.  [LVD-],  a  mocking,  jeer' 
ing. 

Jinltistre),  adv.  [inlustris],  clearly,  manifestly. 
)nly  comp. :  inlustrius  (vidi  me  amari). 

inlustriB  (ill-),  e,  adj.  with  comp.  [LVC-], 
lighted,  bright,  light,  lustrous,  brilliant:  domicilia : 
caput,  0. :  solis  candor  inlustrior  est  quam  ullius 
ignis.  —  Fig.,  dear,  plain,  distinct,  evident,  mani- 
fest :  ad  cognoscendum  omnia,  S. :  factum  inlu- 
stre  notumque  omnibus :  inlustriora  f urta,  more 
conspiewms.  —  Distinguished,  renowned,  famous^ 
honorable,  noble,  illustrious :  homines  roaxime  in- 
lustres :  adulescens,  Cs. :  fama  fatisque,  Y. :  inlii- 
striore  loco  natus,  Cs. :  nomen  quam  Solonis  inlu. 
strius :  vitae  ratio  inlustrior.  —  Memorable,  note- 
worthy :  maior  atque  inlustrior  res,  Ob. 

inlustrius,  see  inlustre. 

in-liistrd  (ill-),  avi,  &tus,  ftre,  to  light  up,  make 
light,  illuminate:  qua  sol  Inlustrat  oras,  H. — Fig^ 
to  make  dear,  clear  up,  ducidate,  illustrate,  disclose^ 
explain :  ut  ea  consilia  inlustrarentur :  si  modo  id 
patefactum  et  inlustratum  est :  signa,  quibus  Veri- 
tas inlustrari  solet — Of  stjle,  to  brighten,  adorn. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


kdusos 


419 


inoblitoB 


embeSiah:  iulustrant  earn  (orationem)  translata 
ferba. — To  render  famofm^  dMtingydihy  illustrate  : 
populi  R.  nomen :  Quid  prius  inlustrem  satiriB  ?  H. 

iDltUitui  (ill-X  P'  o^  inludo. 

inluvles  (1U-),  — ,  oW.  S,/  [1  in+8  LV-l,  an 
overflow^  inundatum:  gravesque  currQs  inluvie 
haerebant,  in  the  mudj  Gu. — A  vnuhy  offecouring^ 
dirt^fiUK,  uncleanneaa :  iDmunda  inluvie,  T. :  pec- 
tus inluvie  scabrum :  inluvie  peresa  vellera,  V. 

ln-in->  see  imm-. 

InnablliB,  e,  a<^*.  [2  in+NA-],  tn  which  <me 
cannot  tmm:  unda,  0. 

In-naaoor,  n&tus,  l,  dep.^  to  be  bom  tn,  ffrow 
upon^  spring  up  in :  filix  innascitur  agris,  H. :  in- 
Data  rupibus  altis  Robora,  0. — F  i  g.,  to  arise  tn, 
originate  in,  be  produced  in  :  cupiditas  belli  ge- 
rendi  innata  est,  Cs. :  in  hac  elatione  animi  cupi- 
ditas principatQs  innascitur. 

In-nato,  ftvl,  atus,  are,  to  swim  in, float  upon: 
lactuca  iunatat  acri  stomacho,  H. :  undam  innatat 
alnus,  sunms  the  stream,  V. :  innatat  unda  freto, 
flows  over,  0. — To  swim  into  :  in  concham. 

innatUB,  adj.  [P.  of  innascor],  native,  inborn, 
imtaie,  inherent,  natural:  cupiditas  scientiae: 
amor,  V. :  raurex,  native,  O. :  vecordia  quoiquam, 
T. :  ingeniis  semina  virtutum :  alacritas  naturali- 
ter  omnibus,  Cs. :  in  nobis  oognitionis  amor. 

in-navigabillB,  e,  adj.,  not  navigable:  Tiberis, 
L. 

in-necto,  nfixul,  nexus,  ere,  to  twist,  entangle, 
bind  up,  weave  in,  gather  together,  weave :  comas, 
v.-  ramum  olivae  (in  crinis),  V. — To  join,  bind, 
attach,  connect, fasten  to,  weave  about:  palmas  ar- 
mis,  V. :  tempora  sertis,  deck,  0. :  fauces  laqueo, 
encircle,  0.:  vincula  rupit,  Queis  innexa  pedem, 
etc.,  V. — ^F  i  g.,  to  ioeave  together,  frame,  contrive: 
causaa  morandi,  V. :  fraudem  clienti,  V. 

In-nitor,  nTxus  (-nisus,  Ta. ),  i,  dep.,  to  lean 
upon,  support  oneself  by :  innititur  hastae,  0. : 
moli,  O. :  scutis  innixi,  Os. :  hastft  innixus,  L. 

in  -  no,  ftvl,  fttus,  &re,  to  swim  in,  float  upon : 
Partim  submersae,  partim  innantes  beluae :  inna- 
bant  pariter  fluctflsque  secabant,  V. :  aquae,  L. : 
rapacis  fluvioe,  Y. :  fluvium,  V. — To  flow  against, 
wash:  innantem  Maricae  Httoribus  Lirim,H. — To 
sail  upon,  navigate:  Stjgios  lacQs,  V. 

in-nooens,  entis,  a<fj.  with  comp,  and  sup., 
harmless,  inoffensive,  innoxious:  epistula:  inno- 
centis  pocula  Lesbii,  H. — Blameless,  guiltless,  in- 
nocent :  innocens  si  accusatus  sit :  tu  innocentior 
quam  Metellus?:  innocentissimo  patre  privatus 
est :  sanguis,  Ta. :  factorum,  Ta. — As  subsf. :  ne 
ionocentes  pro  uocentibus  poenas  pendant,  Cs. : 
vita  innocentis  dofenditur.  —  Es  p.,  disinteiested, 
upright:  praetores. 


innooenter,  adv,  with  comp,  [innocens],  blame- 
lessly, innocently:  opes  paratae,  Ta.:  innocentina 
agere,  Ta. 

in-nooentia,  ae,  /.  [  innocens  ],  blamelessness, 
innocence:  eius  innocentiam  ostendere:  solA  in- 
nocentift  vivere,  i.  e.  toith  no  other  support,  L. — 
Uprightness,  integrity,  disinterestedness:  quantft 
innocentift  debent  esse  imperatores:  suam  inno- 
centiam perpetu&  vit&  esse  perspectam,  Cs.  — 
Innocent  persons  :  innocentiam  liberare. 

innoone,  adv.,  innocently :  vivere,  O. 

In-noouns,  adj.,  harmless,  innocuous:  herba, 
0. :  litus,  safe,  V. :  iter,  undisputed,  Ta.  —  Un- 
harmed, uninjured:  sedere  carinae  Omnes  inno- 
cuae,V. — Inoffensive,  innocent:  viximus  innocuae, 
0. :  agere  causas  innocuas,  defend  the  innocent,  O. 

in-ndtesco,  tul,  — ,  ere,  inch.,  to  become  known, 
be  made  conspicuous  :  quod  ubi  innotuit,  L. :  f  raude, 
Ph. :  nostris  innotuit  ilia  libellis,  0. 

(in-novo),  &vl,  — ,  are,  to  renew,  restore:  te  ad 
tuam  intemperantiam,  i.  e.  return, 

in-nozliia,  adj.,  harmless,  innoxious:  anguis, 
V. — Not  guilty,  blamdess,  innocent :  nominat  mul- 
tos  innoxios,  S. :  ilium  innoxium  plecti,  N.:  verba, 
V. :  tactu  flamma,  V. :  criminis  iimoxia,  L. :  initi 
consili  in  caput  regis  innoxius,  Cu. —  Unharmed, 
unhurt,  uninjured:  ipsi  innoxii  florentes,  S. :  (na- 
vigia)  in  ripam  innoxia  expulsa,  Cu. 

In-nubo,  nQpsI,  nOptus,  ere,  to  marry  into  :  ea, 
quo  innupsisset  ( the  rank ),  into  which  she  had 
married,  L. :  thaUmis  nostris,  I  e.  ttike  m^  place 
as  wife,  0. 

innubua,  adj.  [NEB-l  unmarried,  single,  vir- 
gin :  vivere,  0. :  laurus  (into  which  Daphne  was 
changed),  0. 

In-nnmerabUiB,  e,  acfj,,  countless,  innumerable, 
immeasurable,  immense :  copiae:  pondusauri:  fni- 
menti  numerus :  annorum  series,  H. 

InnumerabllitaB,  fttis,  /.  [  innumerabilis], 
countlessness,  infinitude:  mundonim:  atomorum. 

innomerabiliter,  tidv,  [innumerabilis],  in- 
numerably. 

in-numems,  adj.,  countless,  innumerable,  num- 
berless: gentes,  V. :  pjrae,  V. :  sagittae,  0. 

innuo,  ul,  — ^,  ere  [2  NV-],  to  nod,  give  a  sign, 
intimate,  hint :  Ne  mora  sit,  si  innuerim,  T. :  ubi 
innuerint,  L. :  coram  licet  innuat,  lu. :  mi,  T. 

in-nuptna,  adj.,  unmarried,  unwedded,  single: 
puellae,  V.:  Minerva,  virgin,  V,  —  As  subst.f.,  a 
virgin,  V.,  Ct.,  Pr.  —  Poet.:  innuptae  nuptiae, 
i.  e.  unhappy. 

in-nutritus,  P.,  nourished  in,  educated  to: 
Caesar  pcpsimis,  in  all  vices,  Ta. 

l9-Ql?UtU9,  adj.,  not  forgetful,  mindful,  0. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Inobmttia 


420 


Inqulro 


in-obmtus,  adj.^  not  overwhelmed^  O. 

in-observabilio,  e,  adj.^  unavoidtU>lef  undis- 
coverable  :  error,  CL 

in-observatUB,  adj.,  unob»erved,  unperceived : 
ille  in  hcrbis,  0. :  sidera,  0. 

in-offenBUSi  adj.^  unobttrucUd,  unhindered^  un- 
inierrtipted:  mare,  V. :  yiiAy  placid^  O, 

in-offloiosns,  adj.,  tmduti/tU:  testamenturo, 
i.  e.  violating  natural  affection, — DiMohliging :  in 
bos. 

In  -  olesco,  — ,  — ,  ere,  to  grow,  grow  upon  : 
germen  udo  inolescere  libro,  V. — F  i  g.,  to  tink  in, 
become  inveterate :  Multa  inolescere,  V. 

in-omlnatos,  adj,,  iU-omened:  cubilia,  H. 

inopia,  ae,  /.  [  inops J,  want,  lack,  scarcity  : 
summa  omnium  reniro,  Cs. :  loci,  L. :  argumen- 
torum.  —  Want,  need,  indigence,  poverty,  scarcity, 
famine  :  Inopift  Coacta,  T. :  propter  inopiam  in 
egestate  esse:  amicitia  ex  inopia  nata:  inopiam 
▼itandae  causa,  Cs. :  manuum  mercede  inopiam 
tolerare,  S. :  illius  animum  inopia  incendere,  i.  e. 
by  keeping  unsatitfied,  T. — A  scant  supply,  scarcity : 
bonorum,  S. :  loci,  L. :  dispeusatio  iuopiae,  L. — 
Want,  helplessness :  inopi&  coactus,  embarrassment  : 
praesidio  esse  solitudini  atque  inopiae,  t?ie  unpro- 
tected,— Of  mind  or  style,  poverty,  barrenness :  ino- 
pia et  ieiunitas :  sermonis. 

in-opinans,  antis,  ady.,  not  expecting,  taken  by 
surprise:  inopinantes  nostri  re  nov&  perturbantur, 
Cs. :  inopinante  Gurione,  Cs. :  rex  in  potestatem 
inopinanti  (ei)  venerat,  N. :  suis  inopinantibus,  L. 

inopinato,  adv.  [inopinatus],  unexpectedly:  in 
castra  innimpere,  L. 

In-opinatua,  adj.,  not  expected,  unexpected,  sur- 
prising: tibi  haec  inopinata:  neque  inopinatum 
mihi  sit,  L. — As  subst,  n. :  nihil  inopinati  aocidit : 
ex  inopinato,  unexpectedly. 

inopinns,  adj.  [2  AP-],  unexpected:  quies,  Y. : 
fors,  v. :  visus,  0. 

inopa,  opis,  acfj.  [2  in  +  ops],  without  resources, 
helpless,  weak :  inopes  relicti  a  duce :  nihil  iuris 
human!  relinquitur  inopi,  L. :  solare  inopem,  V. : 
ab  amicis:  laudis  conscendere  CAvmen,  unskilled, 
Pr. —  Without  possessions,  poor,  destitute,  needy,  in- 
digent :  coloni,  H. :  aerarium,  empty :  cupido,  un- 
sated,  H. :  domus  cuiusvis  inopis,  N. :  turba,  V. : 
humanitatis,  without :  amicorum,  destitute  of:  men- 
tis, 0. :  consili,  L. :  paterni  laris,  stripped^  H. — 
F  i  g.,  mean,  wretched,  contemptible,  pitif id :  inopis 
animi  esse,  U. :  nostras  inopes  noluit  esse  yias, 
0. — Of  speech, /)oor,  meagre:  non  erat  abundans, 
non  inops  :  lingua :  versils  rerum,  H. :  verbis. 

In-oratns,  adj.,  not  pleaded:  re  inoratft  rever- 
terunt,  without  presenting  their  case. 

IO-0]:cUnatua,  adj.,  not  arranged,  disordered. 


irregular:  milites,  L. :  inordinati  in  proelimii 
ruunt,  L.  —  As  stibst.  n. ;  idque  ex  inordinato  in 
orditiem  adduxit,  disorder. 

in-omatua,  a^.,  unadorned,  without  omameni : 
mulieres :  capilli,  O. :  nomina  et  verba,  plain,  H. : 
Non  meis  Chartis  inornatus,  uncdebratea,  H. 

inp-,  see  imp-. 

inquam,  defect,  (only  praes. :  inquam,  inquis, 
inquit,  inquimus,  inquiunt;  imperf  inquiebat; 
j9fr/.inquil,inqul8tl;  /u^inquie8,inquiet;  imper, 
inque),  to  say  (after  one  or  more  wonds  of  a  quo- 
tation) :  8y.  eccum  me  inque.  CI.  eccum  bio  tibi, 
T.:  desilite,  inquit,  milites,  Cs.:  te  ipso,  inquam, 
teste:  qui  ubi  me  viderunt,  ubi  sunt,  inquiunt, 
scypbi?:  Romulus,  luppiter,  inquit,  tuis  iussus 
avibus,  eta,  L. :  macte  . .  .  inquit  sententia  Cato- 
uis,  H. :  ne  faciam,  inquis,  Omnino  versils  ?  (i.  e. 
facias),  H. :  tum  Quinctius,  en,  inquit  mihi,  haec 
ego  patior  cottidie. — In  emphatic  repetition,  I  say, 
J  insist :  in  foro,  ne  quia ...  in  f oro,  inquam,  Syra- 
cusis :  tuas,  tuas,  inquam,  suspiciones ;  cf.  ad  te, 
inquam,  H. — Plur.,  they  aay,  it  is  said:  noluit,  in- 
quiunt, hodie  agere  Roscius. — Sing.,  introducing 
an  objection,  it  is  said,  one  says,  reply  is  made  : 
nondum  gustaverat,  inquit,  vitae  suavitatem  (so. 
aliquis ) :  ut  purpurft  fulgeamus,  inquit,  L. :  non 
nosti  quid,  inquit,  Chrysippus  dicat,  H. — Repeated, 
or  with  other  verbs  of  saying :  hoc  adiunxit :  Pa- 
ter, inquit,  mens,  N. :  dicam  equidem,  Caesar  in- 
quit,  quid  intellegam ;  vos  inquit,  mementote. 

in-quies,  §tis,  adj.,  restless,  unquiet :  Genna- 
nus,  Ta.:  animo,Ta. 

Inquieto,  — ,  — ,  ftre  [  inquietus  ],  to  disturb : 
victoriara,  Ta. 

In-quietus,  acfj.,  restless,  unmaet,  disturbed: 
animus,  L. :  nox,  L. :  praecordia,  H. 

inquJlinus,  adj.  [  for  *  incollnus,  inoola  ],  of 
foreign  birth  :  civis  urbis  Romae,  S. — As  subst.^ 
a  sojourner,  lodger,  immigrant :  te  inquilino. 

inquinate,  adv.  [inquinatus], /2^i/y,  impure- 
ly: loqul 

inquinatiia,  acfj.  with  eomp.  and  sup,  [P,  of 
inquino J, /of4^  be  fouled,  polluted :  aqua  cadaveri- 
bus.  —  Fig.,  4^Jiled,  contaminated,  impure,  filthy, 
base:  versus:  nihil  hoc  homine  inquinatius :  ratio 
inquinatissima:  quia  in  voluptatibus  inquinatior  ? : 
sermo  inquinatissiraus :  dextra  inquinatior,  Ct. 

inqnino,  ftvl,  atus,  ftre,  to  befoul,  etain,  pollute, 
defile:  inerdis  caput  inquiner  albis  Corvorum,  H.: 
inquinet  arma  situs,  0.  —  Fig.,  to  pollute,  defile, 
corrupt,  contaminate,  debase:  amicitiam  nomine 
criminoso:  splendorem  honestatis:  senatum,  L.: 
fama'n  alterius,  L. :  se  vitiis :  nuptlas  et  genus  et 
domos,  H. :  aere  tempus  aureum,  H. 

inqruirok  sivi  (-slsse,  -sfsscnt,  L.),  situs,  ere  [1 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


inqaisitio 


421 


inritatio 


in+quaero],  to  seek  after ^  search  for :  corpus  fu- 
nerifl  causa  inquisitum,  L. — To  search  tn/o,  exam- 
tfM,  investigaUy  scruHniu:  honestas,  quam  natura 
maxime  inquirit :  omnia  ordiue,  L. :  vitia  tua,  H. : 
rem  inquisitam  ad  consulem  detulit,  a/ler  investi- 
gating  Uy  L. :  inquire  in  ea  quae,  etc. :  patrios  in 
aonoe,  how  long  the  father  will  live^  0. :  obstitit 
ooeanus  in  se  simul  et  in  Herculem  inquiri,  Ta. : 
quid  sit  furere,  H. :  Cui  placeas,  0. :  in  eum  quid 
agat  inquiritur,  etc. — In  law,  to  make  an  inveatiga- 
tion^  seek  growub  of  accusation :  diem  inquirendi 
poBtulare :  de  rebus  capitalibus,  Gu. :  iuquisitum 
missi  de  iis,  quorum,  etc,  L. 

inquiutio,  Onis,/  [QYAE^]^  a  seeking^  search- 

ing^  examination,  investigation  :  veri :  adempto  per 

'  inquisitiones  loquendi  commercio,  espionage^  Ta. 

— In  law,  an  investigation,  legal  inquisition :  accu- 

satoris:  annua,  Ta. 

inquisitor,  5ris,  m.  [  inquire  J,  a  searcher,  an 
inspector,  examiner :  algae,  lu. — In  law,  an  investi- 
gator, collector  of  evidence :  Achaicus. 

Inquisitaa,  P.  of  inquire. 

inranoeaoo  (irr-),  rausi,  — ,  ere,  inch,  [1  in+ 
raucus],  to  become  hoarse :  paulum. 

in-religatoB  (irr-),  adj.,  unbound:  comas,  0. 

inreligidse  (irr-),  adv.  [inreligioeus],  impious- 
ly :  discere,  Ta. 

in-religiosas  (irr-),  adj.,  irreligious,  impious : 
irreligiosum  ratus  ire,  etc.,  L. 

in-remeabilis  (irr-),  e,  ac(j.,  not  to  be  retraced, 
from  which  there  is  no  return :  error,  V. :  unda, 
\.e.the8tyx,Y. 

in-reparabilifl  (irr-),  a€(;.,  irreparable,  irre- 
trievable: tempus,  y.  • 

in-repertus  (irr-),  at(j.,  undiscovered:  aurum, 
H. 

in-repjo  (irr-),  rSpel,  — ,  ere,  to  creep  in,  slip  in, 
be  stealUulg  inserted,  steal  in:  eloquentia  inrepit 
in  sensfts :  in  tabulas  municipiorum :  animos,  Ta. 

in-reprehenaua  (irr-),  adj.,  blameless,  withoiU 
blame :  probitas,  0. :  responsa,  true,  0. 

in-requietus  (irr-),  acf;.,  unquiet,  restless,  with- 
out repose:  Enipeus,  0. :  Charybdis,  O. — Disquiet- 
ing, causing  unrest :  sore  roea,  0. :  bella,  0. 

in-reseotus  (irr-),  ae(f.,  uncut,  unpared:  pol- 
ler, H. 

In-reaoluttia  (irr-),  adj.,  not  loosened:  yincula, 
0. 

inretio  (irr-),  Ivl,  Itus,  ire  [1  in  -1-  rete],  to  catch 
in  a  net,  ensnare,  entangle:  beluaro  inretitam  te- 
nere.  —  Fig.,  to  entrap,  catch,  entangle,  ensnare ^ 
involve:  tacentem  te:  alquem  corruptelarura  in- 
lecebris :  disputationuin  laqueis  inretitus. 

In-retortiia  (irr-),  adj.,  not  turned  back :  oculo 
inretorto,  without  looking  back,  H. 


in-reverentia  (irr-),  ae,  /.,  irreverence,  dure- 
sped :  iuventutis,  Ta. :  adversus  fas  nefasque,  Ta. 

in-revooabilis  (irr-),  e,  adj.  with  comp.,  not 
to  be  recalled,  irrevocable,  unalterable:  in  casum 
iurevocdbilem  sts  dare,  I/. :  semel  emissum  Tolat 
inrevocabile  verbum,  H. :  quo  obscurior  eo  inrevo- 
cabilior,  implacable,  Ta. 

in-revooatua  (irr-X  <^-i  not  called  back,  with- 
out an  encore,  H. 

in-rided  (irr-),  rlsl,  rtsus,  Sre,  to  laugh  at,  joke, 
jeer,  mock,  rtdicuie :  in  re  tantft,  T. :  ex  muro,  Ce, : 
mihi:  inridentes  responderunt,  N. :  periocumdeos: 
vatem,  V. :  inrideor,  T. :  procos  inrisa  experiar, 
V. :  quae  inrideri  ab  imperitis  solent :  Inrisa  sine 
honore  ratis :  semel  inrisus,  made  a  fool  of,  H. 

in-ridioide  (irr-),  adv.,  without  tni,  Gt. 

inrigatio  (irr-),  onis,  /.  [  inrigo  ],  a  watering, 
irrigation  :  agrorum. 

in-rig5  (irr-),  ftvl,  &tus,  ftre,  to  water,  irrigate, 
flood:  Aegrptum  Nilus  iurirat:  Circus  Tiberi 
superfuso  inrigatus,  overflowed,  L. :  fontibus  hor- 
tulos :  inrigat  eulta  auro,  V. :  inrigatus  yenas  nec- 
tare.  Ph.  —  To  pour  out,  shed  upon,  water  with : 
amicos  imbils,  V.  —  Fig.,  to  dijfuse,  shed  ujpon: 
Ascanio  per  membra  quietem,  V. —  To  refresh: 
fessos  sopor  inrigat  arttks,  V. 

in-rigaos  (irr-),  adj.,  watering,  supplying  water, 
living:  fon8,V. :  aqua,  0.  —  Supplied  with  water, 
well-watered:  hortus,  H. :  mero  corpus,  soaked,  U. 

inrisid  (irr-),  onis,/.  [RID-],  a  deriding,  mock- 
ing, mockery :  ci vitas  subiecta  inrisioni  tuae,  scoffs : 
omnium. 

inrioor  (irr-),  Sris,  m.  [RID-],  a  derider,  mocker, 
scoffer  :  orationis,  C,  Pr. 

1.  inriaua,  P.  of  inrideo. 

2.  inrisuB  ( irr- ),  iks,  m.  [  RID-  ],  a  scoffing, 
mocking,  mockery,  derision:  inrisui  fore,  "be  a 
laughing-stock,  Cs.,  Ta. :  linguam  ab  inrisu  exse- 
rens,  out  of  mockery,  L. 

inritabilia  (irr-),  e,  adj.  [inrito],  exdtahle, 
irritable:  aniroi:  genus  vatum,  H. 

inritamen  ( irr- ),  inis,  n.  [inrito],  an  incite- 
ment, incentive,  provocation :  opes,  animi  inrita- 
men avari,  0. :  sua  (tauri)  inritamina  Poeniceae 
vestes,  0. 

inrltamentom  (irr-),  T,  n.  [inrito],  an  incite- 
ment, incentive,  provocation,  inducemetit,  stimulus : 
inritamentis  iras  militum  aciicre,  L. :  gulae,  S. : 
pads,  Ta. :  opes,  inritamenta  maloruin,  O. :  posita 
veno  inritamenta  luxui,  inducements  to  indtUgence, 
Ta. 

inritatio  (irr-),  onis,/.  [inrito],  an  incitement, 
stimulus :  conviviorum,  Ta. —  Wrath,  anger,  irriia^ 
tion :  animorum,  L. 

Digitized  by  V^OOQIC 


inrito 


423 


insatiabiUs 


inritd  (irr-),  &vl,  itus,  ftre,  to  ineUe^  excite^ 
itimnlate^  iuBtigate^  provoke^  exatperate^  irritate: 
magis  inritatus,  T. :  vi  yirum :  Terra,  irft  inritata 
<ieorum,  V. :  tribunos  ad  oertamen,  L. :  pectus 
inaiiiter,  H. :  cum  fera  diluyies  quietos  Inritat 
amnl9,  enragety  H.  —  To  stir  vp^  excite,  produce  : 
sibi  simultates,  L. :  flammas,  kifidte^  0. 

Inritus  (irr-),  a^j-  [2  in+ratua],  undecided, 
wuettled,  invalid,  void,  of  «o  effect:  quod  modo 
erat  ratum,  inritum  est,  T. :  testaraentum :  quae- 
que  augur  dira  defixerit,  inrita  infectaque  sunto. — 
Vain,  usdeae,  without  effect,  ineffectual:  omissa  iu- 
rit&  re,  abandoning  the  wdeu  effort,  L. :  tela,  V. : 
labor  anni,  0. :  oblivio,  L. :  inntum  Quodcumque 
retro  est  efBciet,  worthless,  H. — As  siUmI.  n.,  noth- 
ingness, vanity,  wortMessness :  spes  ad  inritum  re- 
dacta,  L. :  cadere  iu  inritum,  Ta. :  inrita  dicere, 
useless  words,  0. — Of  persons,  asking  in  vain,  ac- 
complishing nothing,  baffled,  failing:  variis  ad- 
Bultibus  inritus  urget,  V. :  venit  inrita  turba,  Tb. : 
inritis  hostibus,  Ta. :  spei,  vainly  hoping,  Cu. 

Inrogatid  (irr-),  dnis,/.  [inrogo],  an  imponng, 
adjudicating:  multae. 

in-rogo  (irr-),  &tI  (inrogassit  for  inrogaverit, 
0.),  atus,  ftre. — In  lavr,  to  propose  in  opposition : 
privilegium:  leges  privatis  hominibus. — To  im- 
pose, appoint,  ordain,  inflict:  maltam:  centum 
milium  roulta  inrogata  erat,  L. :  peccatis  poenas, 
H. :  sibimet  mortem,  Ta. 

In-roro  (irr-),  ftvl,  fttus,  are,  to  bedew :  terras, 
V. —  To  moisten,  besprinkle,  wet :  extreme  inrorat 
Aquarius  anno,  brings  rain,  V. :  caput,  0. :  crinem 
aquis,  0.:  lacrimae  misero  de  corpore  Inrorant 
foliis,  0. —  To  sprinkle  upon  :  liquores  capiti,  0. 

inrumatlo  (irr-),  Onis,/.,  beastly  obscenity,  CU 

Izinimo  (irr-),  ftvl,  fttus,  are  [1  in+ruma 
(breast)],  to  give  suck,  abuse  obscenely,  Ct 

in-mmpo  (irr-),  rfipl,  ruptus,  ere,  to  break  in, 
press  in,  force  a  way  in,  burst  into,  rush  at,  fall 
upon:  inrumpere  conari,  Cs. :  dixit  et  inrupit,  0. : 
hostes  pluribus  agminibus  inrupturi,  Ta. :  quo- 
cunque,  0. :  in  caatra,  Cs. :  in  adem  boetium : 
cum  tells  ad  seae,  S. :  oppidum,  Cs. :  domtls  limi- 
na,  V. :  thalamo,  V. — F  i  g.,  to  break  in,  enter,  in- 
trude, invade,  interrupt :  imagines  in  animos  per 
corpus  inrumpunt:  luxuries  in  domum  inrupit: 
in  aevum  nefas,  0. 

in-ruo  (irr-),  nil,  — ,  ere,  to  rush  in,  invade, 
press  into,  make  an  attack :  quam  roox  inruimus  ? 
T. :  ferro,  V. :  in  aedls,  T. :  vi  in  tectum :  ne  ille 
hue  prorsus  se  inruat,  T. — F  i  g.,  to  force  a  way 
in,  rush  into,  enter  eagerly  upon,  seixe:  in  alienas 
possessionee :  in  odium  populi  R.,  incur. — Of  a 
speaker :  ne  quo  inruas,  i.  e.  trip  through  haste. 

inniptio  (irr-)»  Onis,/.  [RVP-],  a  breaking] 


in,  invasion,  incursion:   armatorum  in  domnm: 
etiamsi  inruptio  facta  nulla  sit 

1.  Inruptna  (irr-),  P.  of  inrumpo. 

2.  in-ruptns  (irr-),  €ufi.,  unbroken,  unsevered: 
copula,  H. 

in-salftbrls,  e,  aef;.,  unwholesome:  cibi,  Cu.: 
fluvius  potui,  Cu. 

in-aalutatua,  aeff.,  wrested,  unsaUUed  (in 
tmesis) :  Inque  salutatam  linquo,  V. 

in  -  aanabilis,  e,  adj.  with  eomp.,  not  to  be 
healed,  incurable:  morbus.  —  Fig.,  irretrievable, 
without  remedy,  hopeless :  oontumeUae:  nihil  in- 
sanabilius,  L.:  caput  tribus  Anticyris,  H.:  aori- 
bendi  caooethea,  lu. 

insane,  adv.  with  eomp.  finsanus],  madly,  in- 
sanely :  in  silvam  non  ligna  feras  insanius,  H. 

insania,  ae,/.  [insanus],  unsoundness  of  mind, 
madness,  frenzy,  folly,  sens^essness :  haec  ad  insa- 
niam  concupiverat,  madly:  adigis  me  ad  insa- 
niam,  T. :  quae  tanta  insania,  cives  ?  V. :  summa, 
H.:  nudus  agas,  minus  est  insania  turpis,  lu. : 
hominum  pugnandi  cupidorum  inaaniae.  —  Per- 
son.: trepido  toUu,  O. — F  i  g.,  madness,  excess,  ez- 
travaganee:  libidinum:  qdam  ab  sano  initio  res 
in  banc  insaniam  venerit,  L.:  mota  vino,  0. — 
I\)etic  enthusiasm,  in^ration :  amabilis,  H. 

insanifini,  ntis,  adjj.  [P.  of  insanio],/oo/t0A, 
unreasonable :  sapientia,  the  foolishness  of  wisdom, 
H. 

inaanio  (imperf :  insftnTbat,  T.),  Ivl,  Itus,  Ire 
[insanus],  to  be  of  unsound  mind,  be  senseless,  be 
without  reason,  be  mad,  ra»e :  homo  insanibat,  T. : 
jnsanire  omnibus  videri :  ex  iniurift  insaniens  ex- 
ercitus,  L. :  cum  ratione,  with  method,  T. :  cert& 
ratione,  H. — To  be  violent,  be  absurd,  be  extrava- 
gant, be  wild:  Insanire  libet  quoniam  tibi,  V. : 
Insaniens  Bosporus,  H. :  errorem,  H. :  in  liberti- 
nas,  H. :  qu&  me  stultitift  insanire  putas  ?  H. : 
sollemnia, /otAiono^/y,  H. :  seros  amorea,  Pr. 

insanitaa,  fttis,/.  [insanus],  unsoundness,  dis- 
ease: mentis:  animi. 

in-sanufl^  aefj.  with  eomp,  and  sup.,  of  unsound 
mind,  mad,  insane :  quod  idem  contigit  insanis: 
maritus,  lu.  —  Violent,  absurd,  raging,  foolish, 
frantic:  homines  ex  stultis  insanoe  taoere,  T.: 
homo  insanissimus :  uter  est  insanior  horum  ? 
H. :  insanior  cupiditas :  insanissima  contio :  amor 
Martis,  V. :  sidera,  H.  —  Outrageous,  monstrous, 
extravagant,  excessive:  substructiones :  montes, 
L. :  labor,  V. :  trepidatio,  L. — Rapt,  isupired:  ra- 
tes, V. — ifaddening :  aqua,  0, 

in-satiabilis,  e,  adj.  with  eomp.,  not  to  be  sat- 
isfied, insatiable :  avaritia,  S. :  crudelitas :  huma- 
uus  animus,  L. :  acquirendi  votom,  lu. —  Unsating, 
not  cloying :  varietaa :  inaatiabilior  speoiea. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


insaUabUitar 


428 


iusero 


insatiabiliter,  adv.,  insatiably,  Ta. 

in>8atiirabilla,  e,  adj,,  inaaUtMe :  abdom^^. 

insatorabiliter,  adv.  [itisaturabilis],  iriMtia- 
hfy. 

insoendo,  — ,  — ,  ere  [1  in+scando]  *o  dimb 
up,  mount,  ascend :  in  rogum. 

in-BClens,  cntis,  adj.,  unknowing^  without 
knowledge,  unaware :  Insciens  feci,  T. :  inscienti- 
bus  ipsis,  Ca. :  utrum  inscienteiii  .  .  .  fecisse,  an 
scientem  ? :  nbi  sis,  insciens,  simpleton,  T. 

inBcienter,  adv,  [insciens],  ignoranily,  inad- 
pertenily :  facere :  tuba  inflata,  L. 

in-BOientia,  ae, /.,  want  of  knowledge,  igno- 
rance, inexperience:  implicata:  yolgifCs.:  ducum, 
L  :  locorum,  Cs. :  belli,  N. :  philosopbiae. 

Inscitei  adv,  [  inscitus  ],  unskilfully,  clumsily, 
awkwardly:  comparari:  facta  navis,  L.:  turpem 
putat  lituram,  H. 

inaoitia,  ae,  /.  [  inscitus  ],  ignorasice,  inexperi- 
ence, unskiifidness,  awkwardness:  vos  non  facere 
inscitiast,  T. :  id  inscitia  est :  inscitift  exercitum 
perducere,  etc.,  L. :  temporis :  veri,  H. :  aedifican- 
di,  Ta. :  inscitia,  qui  aut  unde  advenissent,  L. 

in-BOitOB,  adj.  with  comp.,  ignorant,  foolish, 
blundering:  Inscitum  offerre  iniuiiam  iniquomst, 
T. :  quid  est  inscitius  quam,  etc 

in-aoiua,  adj.  [2  SAC-],  not  knowing, ignorant: 
quem  vos  inscii  ad  mortem  misistis,  ignorantly : 
inscios  inopinantlsque  Menapios  oppresserunt, 
Cs. :  stupet  inscius  pastor,  V. :  omnium  rerum : 
Uborura,  H. :  esse  utilitatem  in  historia :  quid  in 
Aeduia  gereretur,  Gs. :  unde  vitam  sumeret,  H. 

in-aoxibo,  IpsI,  Iptus,  ere,  to  write  upon,  in- 
scribe: in  basi  tropaeorum  inscribi:  sit  inscrip- 
turn  in  fronte  quid  de  re  p.  sentiat:  si  quae 
essent  inscriptae  litterae:  in  illis  libellis:  eum 
Botera  inscriptura  esse  vidi,  his  name :  Littera  In- 
Bcripta  est  foliis,  0. :  monumentis  nomen :  in- 
scripti  nomina  regum  flores,  V.  —  To  inscribe, 
furnish  with  an  Uiseription :  inscripsi  ilico  Aedls, 
placarded,  T. :  (Bbellos)  rhetoricos,  give  the  title 
to:  liber,  qui  Oeoonomicus  inscribitur,  is  entitled: 
inscripta  lintea,  i.  e.  curtains  used  as  signs,  lu. — 
Ffg.,  to  assign,  attribute,  appropriate:  sibi  hoc 
Domen :  deos  sceleri,  ascribe  crimes  to  the  gods,  0. : 
mea  dextera  leto  Inscribenda  tuo  est,  thv  death  is 
to  be  ascribed  to  my  hand,  0. — To  make  known, 
mark :  sua  quemque  deorum  Inscribit  fades,  0. : 
▼ersA  pulvis  inscribitur  bast&,  V.  —  To  brand, 
place  a  brand  upon :  inscripta  ergastula,  lu. 

inaoriptio,  onis,/.  [SCARP-],  an  inscribing: 
nominis. — An  inscription,  legend,  tide :  stataa  cum 
inscriptione :  plenior. 
inaoriptaa,  P.  of  inscribo. 
in-aoulpo  (inaoalp-),  psi,  ptos,  ere,  to  cut  in. 


carve  upon,  engrave:  titulus  Gracuis  litteris  in- 
sculptus,  L. :  summam  patrirooni  saxo,  H. :  Cor- 
nua  Postibus,  O. :  columns  acuea  iusculptum,  L. 
— F  i  g.,  to  engrave,  imprint :  natura  insculpt^it  in 
mentibus,  ut,  etc. :  in  animo  quasi  insculptum. 

in-aeod,  cul,  ctus,  are,  to  aU  into,  cut  up :  gur- 
gulionibus  insectis :  cutera,  L. :  insecti  pectine 
dentes,  notched,  0. 

inaeotatid,  onis,/.  [insector],  a  pursuing^ 
pursuit :  hostis,  L. — F  i  g.,  a  railing  at,  deriding, 
abuse:  principum,  L. :  insectationibus  peUtus,  Ta. 

inaeotator,  oris,  m.  [  insector  ],  a  persecutor : 
plebis,  L. 

Inaeotor,  fttus,  arl,  dep,freq.  [insequor],  to  pur- 
sue, follow  up :  exercitum :  herbam  rastris,  i.  e. 
extirpate,  V. — F  i  g.,  of  speech,  to  pursue,  aUaek, 
rail  at,  inveigh  against :  ultro  Insectere  velut  me- 
tier ?  lecture,  H. :  etiam  et  etiam :  nullius  calami- 
tatem :  carmina  Livi,  H. 

inaeottia,  P.  of  inseco. 

in-aeneaoo,  nul,  — ,  ere,  inch.,  to  grow  old  in, 
spend  a  life  upon :  libris,  H. :  roalis,  0. 

m-aepultaa»  a^.,  unburied:  aoenri  civium: 
membra,  H. :  insepultos  proiecit,  L. :  sepultura, 
without  funeral  rites. 

inaequena,  entis,  atfj,  [P.  of  insequor], /o/^io- 
ing,next:  annus,  Cs. :  dies,  L. 

in-aequor,  catus  (qufltus),  l,  dep.,  to  follow, 
follow  after,  come  next :  huic,  V. :  Orphea,  H. : 
fugientem  lumine  pinum,  keep  in  view,  0.  —  In 
time,  to  follow,  succeed:  hunc  proximo  saeculo: 
mea  quem  aetas  Insequitur,  approaches,  Y. —  To 
pursue,  follow  up, press  upon:  in  abditas  regiones 
sese,  S. :  cedentes,  Cs. :  ad  hostem  insequendum, 
L. :  Reliquias  Troiae  cineres,  V. :  ilium  gladio : 
iacto  semine  arva,  traverse,  V. :  ora  manibus,  keeps 
striking,  0.  —  Fig.,  to  follow  up :  improborum 
facta  suspicio  insequitur.  —  To  strive  after,  en- 
deavor: te  rhetoricis  libris,  ut  erudiam. — Th  pro- 
ceed, go  on:  pergam  atque  insequar  longius: 
hunc,  pro»«rM^,  H. :  lentum  convellere  vimen  In- 
sequor, V.  —  To  overtake :  at  mors  insecuta  est 
Gracchum. — Of  speech,  to  pursue,  censure,  re- 
proach :  accusatorem  :  turpitudinem  vitae.  —  In 
order,  to  follow,  come  next:  nisi  vocalis  inseque- 
batur. 

1.  in-aero,  sfivl,  situs,  ere,  to  implant,  ingraft : 
piros,  v. :  fissa  modo  cortice  virgam  Inserit,  0. : 
ramofl,  H. :  videmns  insita  mala  Ferre  pirum,  V. — 
Fig.,  to  implant,  ingraft,  fix:  num  qua  tibi  vitio- 
rum  inseverit  olim  Katura,  H. :  animos  corpori- 
bns :  ex  Qari  horreo  in  Calatinos  insitus,  trams- 

2.  in-aero,  serul,  sertus,  ere,  to  put  in,  intro- 
duce, insert,  thrust:  caput  in  lecticam:  inaertae 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


inserto 


424 


insignitar 


fencfltrae,  V. :  trecentos  (in  navem),  H. :  oculos 
in  pectora,  O. :  caput  in  tentoria,  L. :  falces  inser- 
tae  longuriis,  Cs. :  subtegraen  radiis,  O. :  mare 
montibus  inseri,/otM  among^  Ta. — Fig.,  to  bring 
in^  introduce^  associate^  joifi,  enroll :  iua  est,  quod 
quaedam  innata  vis  inseruit:  minimis  rebus  re- 
ligio  inserit  dcos,  L. :  me  vatibus,  II. 

inserto,  — ,  — ,  are,  freq.  [2  insero],  to  put  tn, 
insert :  clipeo  sinistrara  Insertabam  aptans,  V. 

insertus,  P,  of  2  insero. 

in-servld,  — ,  Itus,  ere,  to  be  ierviceable^  be  de- 
voted^ be  wubtnissive,  serve :  filium  amico  Video  in- 
aervirc,  T. :  plebi,  cui  inservitum  erat,  the  utmost 
deference  had  been  shown^  L. :  suis  commodis,  at- 
tend: temporibus  callidissime,  accommodate  him- 
self N. :  honoribus:  nihil  est  a  me  inservitum 
temporis  causft,  yielded:  reges  inservientes,  Ta. 

iiiBeasiiSt  P.  of  insideo. 

in-ubilo,  — ,  — ,  are,  to  whistle  within  :  ubi  in- 
sibilat  Eurus,  0. 

insideo,  sedl,  — ,  6re  [1  in  +8edeo],  to  sit  t#p(m, 
settle  on:  equo,  L.:  ubi  Gens  iugis  insedit  Etru- 
scis,  V. — F  i  g.,  to  take  place^  settle,  befiied^  adhere : 
cum  in  locis  semen  insedit:  ut  in  animo  crimen 
insideret:  nunc  insidet  in  optimo  quoque  virtus. 
— To  take  possession  of  occupy:  locum,  L. :  ea 
loca,  inhabit^  Ta. 

insidiae,  arum,/.  [SED-],  a  snare,  trap:  non 
lupus  insidias  explorat,  V. :  caprum  Excipere  in- 
sidiis,  V. — In  war,  an  ambush,  ambuscade:  signa 
aenea  in  insidiis  ponere :  insidias  intravisse,  Cs. : 
eius  vitae  a  me  insidiae  positae :  insidiae  tendun- 
tur  alcui:  Mi loni.  insidias  oonlocare:  ex  insidiis 
pctere,  L. :  locum  insidiis  conspeximus,  for  a  se- 
cret attack,  V.  —  F  i  g.,  aHifice,  crafty  deiice,  plot, 
snare :  Insidias  nostrae  fecit  adulescentiae,  T. : 
nimis  insidiarum  ad  capiendas  aurls  adhiberi  vi- 
detur :  noctis,  V. — In  abl.  or  in  phrases  with  per 
or  ex,  by  artifice,  by  stratagem,  craftily,  insidiously : 
insidiis  circumventi,  S. :  Marcellus  insidiis  inter- 
fectus  est:  fraude  et  insidiis  circumventus,  L. : 
per  insidias  circumveniri,  Cs. :  ex  insidiis. 

(inBidiana,  ntis),  w.  [P.  of  insidior],  a  waylay- 
er,  man  in  ambitsh.— Only  plur.,  S. 

inaidiator,  Oris,  m.  [insidior],  one  who  lies  in 
wait,  a  lurker,  waylayer :  in  foro  conlocatur :  eius 
(imperi),  N. :  insidiatores  Massivae  parare,  S. 

insidior,  atus,  &rl,  dep.  [insidiae],  to  lie  in  am- 
bush, lie  in  wait  for :  ex  occulto,  Cs. :  mihi :  dolls 
yitae  suae,  S. :  lupus  insidiatus  ovili,  V. :  in  lega- 
tis  insidiandis.--F  i  g.,  to  watch  for,  plot  against, 
seize  stealthily :  Hiscine  contra,  T. :  somno  marl- 
torum :  tempori,  L. 

Insidiose,  adv.  with  sup,  [insidiosus],  cunning- 


ly,  deceitfully,  insidiously  :  redire :  me  insidiosiflsl 
mc  tractavit. 

ilsidiosna,  adj.  with  comp.  [insidiae],  cun- 
ning, deceitful,  treacherous,  dangerous:  leuo,  EL: 
quis  in^idiosior  (est)  ? :  sermo. 

in-uc'^,  sedl,  sessus,  ere,  to  sit  in,  settle  on: 
apes  floribus  insidunt,  V. :  insedit  vapor  Apuliae, 
H. :  credit  digitus  iusidere  membris,  sink  into,  O. 
—  To  occupy,  keep  possession  of:  silvis,  V. :  inscim 
Insidat  quantus  mi.serae  deus,  possesses,  V. :  cine- 
res  patriae,  V. :  tumulos,  L. :  militibus :  arcem, 
L. :  ut  viae  hostium  praesidiis  insiderentur,  L. : 
saltus  ab  hoste  insessus,  L. — Fig.,  to  be  fixed,  re- 
main, be  rooted  in,  adhere  to :  in  memorift :  in  ani- 
mo insedit  oratio. 

Inugne,  is,  n.  [insignis],  a  mark,  indication^ 
proof  sign,  token,  signal:  quod  erat  insigne,  eum 
lacere,  etc. :  Minerva  singulare  est  insigne  eius 
gymnasi :  clipei  insigne  decorum,  i.  e.  conspicuous 
shidd,  v. :  maeroris,  mourning  :  morbi,  H.  —  A 
badge,  garb,  decoration :  regis,  V. :  quo  (vestita) 
insigni  uti  consuerat,  Cs. :  fortunae :  nee  vestis 
habitu  nee  alio  uUo  insigni  differentes,  etc,  L. — 
Usu.  plur,,  attire,  uniform,  costume,  regalia :  cum 
insiguibus  regiis :  inperi,  S. :  imperatoris,  Cs. :  sa- 
cerdotes,  suis  insignibus  velati,  L. :  tectis  insigni- 
bus  suorum,  ornaments  of  the  hdmets,  Cs. :  vocis, 
costume  of  a  sinaer,  lu. :  patemum,  coat  of  arms, . 
V. — A  standard:  navem  Bruti,  quae  ex  insigni 
facile  agnosci  poterat,  i.  e.  the  flag  (of  the  admi- 
raPs  ship),  Cs. — A  signal :  quod  erat  insigne,  cum 
oporteret,  etc,  Cs. :  noctumum  trium  luminum,  L. 
— Fig.,  an  honor,  distinction:  insignia  virtutis 
adsequi.  —  A  gem,  brilliant  passage,  fine  saying : 
orationis:  verborum  et  sententiarum ;  cf.  dicam 
insigne,  a  glorious  song,  H. 

inugnid  (imperf  Inslgnlbat,  V.),  IvI,  Itus,  Ire 
[insignis],  to  mark,  make  conspicuous,  distinguish  : 
clipeum  Auro,  V. :  tropaeis  agros,  V. :  cum  annua 
funeribus  insigniretur,  was  remarkable  for,  Ta. 

inugnia»  e,  adj,  with  eomp.  [I  in+signum],  dis- 
tinguished by  a  mark,  remarkabfe,  noted,  eminent^ 
distinguished,  prominent,  extraordinary :  alae,  V.  : 
vestis,  L. :  insigniora  monumenta,  L. :  virtus :  via : 
studium  erga  me :  insignis  tota  cantabitur  urbe, 
notorious,  H. :  calamitaa,  Cs. :  honorum  pagina, 
glorious,  lu. :  insigne  aliquid  facere  eis,  i.  e.  mak* 
an  example  of  T. :  maculus  insignis  et  albo  (i.  e. 
maculis  albis),  V.:  notis  turpitudinia :  praeclaro 
nomine,  lu. 

Ineigmte,  adv.  with  comp,  pusignitus],  remarJb- 
ably,  extraordinarily,  notably:  iroprobua:  inaigni- 
tius  probari,  L. 

ineigniter,  adv.  with  comp.  [insignia],  remark- 
ably, extraordinarily,  notably :  amicos  diUgere :  ii>' 
signius  omari,  N. 


Digitized  by 


Google 


insignitus 


425 


inaolentla 


inngnitiia,  tuff,  with  eomp.  [P.  of  insignibl, 
markedy  clear ^  plain  :  utendum  imaginibus  insifjiii- 
tis :  notae  TeriUtiB.  —  Distinffuiahed^  striking^  re- 
markabUf  notable :  ignoroinia  insignitior,  L. :  TacOs 
Domen  insignitius,  L. :  insignitius  flagitium,  7a. 

insillo,  ul  (Insillvl,  L.),  — ,  Ire  [1  in+sa'io],  to 
leap  iny  spring  up^  throw  onet^fupon^  bound,  mount  : 
hoc,  0: :  in  equum,  L. :  in  phalangas,  Cs. :  undas, 
0. :  AetDam,  H. :  prorae,  0. :  tergo  centauri,  0. 

insiiniilatid  (inBimil-),  Snis,/.  [insimulo],  a 
charge^  aceuaation  :  probrorum :  crimmis. 

in-aimuld,  avi,  fttus,  are,  to  make  mtpected^ 
ehargCf  accuse^  blarney  impeach :  tu  me  iDsimulas, 
bring  a  charge  against :  Criminibus  viruro,  0. :  vi- 
licuB  cum  impulso  tuo  insimulatus  esset :  insimu- 
latos  falso  crimine  senatus,  L. :  Verrem  avaritiao : 
proditionis  insimulatus^  Cs. :  insiroulant  hominem 
f  raudandi  causa  discessisse. — To  bring  as  a  charge : 
id  quod  ego  iniuratus  insimulo :  neque  aliud  quam 
paUentia  insimulari  posset,  be  laid  to  his  charge^  L. 

in-Biiloenia,  a<y.y  spoiledy  corrupted:  cnior,  V. 
inslnuatlo,  5nis, /.  [insinuo].  —  In  rhet.,a 
conciliation  of  favor  y  insinuating  style. 

in-ainad,  &vi,  fttus,  ftrc,  to  thrust  in,  push  in, 
make  a  way :  potestas  in  forum  insinuandi :  qua- 
cumque  data  intervalla  essent,  insinuabant  ordines 
8U06,  pushed  forward  their  fUeSy  L.  —  With  pron. 
reflet,  y  to  find  a  way  in,  creep  in,  steal  in,  intrude y 
insinuate  onttdfy  make  a  toay:  se  inter  equitum 
turmas,  Gb.  :  quA  te  insinuaveris,  L. :  quft  se  inter 
▼allls  flumen  insinuat,  winds  along,  L.  —  F  i  g.,  to 
penetraUy  enter,  steal  tn,  win  one^s  way,  become  fa- 
imUar :  in  ipsius  oonsuetudinem :  in  causam :  no- 
ma per  pectora  cunctis  Insinuat  pavor,  V. :  subti- 
liter  eis,  curry  favor  withy  etc.  —  With  sCy  to  win 
on£s  way,  enter,  steal  in :  se  in  familiaritatem  Me- 
telli :  se  in  familiarem  usum,  L. :  callidus  ille  ne 
se  insinuet,  curry  favor:  plebi  se,  L. 

inalpiena,  entis,  cufj.  with  comp,  [2  in  +  sa- 
piens], unwise,  foolish  :  fortunatus :  ego  insipieu- 
tior  quam  illi  ipsl 

inaipienter,  adv.  [insipiens],  unwisefyy  foolish- 
ly: sperare. 

inalpientia,  ae,/.  [insipiens],  «nt9tM{bm,/o//y.' 
animi. 

in-aiatd^  stiti,  — ,  ere,  to  aetfooty  take  a  stand, 
atand  on,  step  on,  tread  on:  nrmiter,  hold  their 
ground,  Cs. :  ut  prozimi  iacentibus  insisterent, 
atepped  upony  Cs. :  vestigiis  abeuntium,  L. :  huic 
(sazo)  institerat  frustra,  O. :  clamoso  circo,  occupy 
a  place  tn,  lu. :  insistebat  in  manu  Ccreris  dextra 
simulacrum :  cingulus  australis,  in  quo  qui  insi- 
stunt:  digitis,  on  tiptoe,  0.:  limcn,  step  upon,  V. : 
▼estigia  plan  tis  Institerat,  V. :  cineres,  H.  —  To 
make  a  atandy  halt,  pause,  stop,  stand  stiU  :  stella- 


rum  motds  insistunt:  ut  aut  oitius  insistendun 
8it,  aut  longius  procedendum:  ille  non  poterif 
eodem  modo  insistere?  hesitate:  insistit,  secum* 
que  corde  Tolutat,  V. — To  enter  on, pursue,  follow: 
quam  insistam  viam,  T. :  qua  quaerere  insistaro 
viara  ?  where  shall  I  go  to  find  (him)  ?  T. :  iter, 
quod  insistis,  approbo,  L. — To  foUow,  pursue,  oreaa 
on :  acrius  hostis  institit,  N. :  f ugientibus,  L.  —  ' 
F  i  gi  to  follow,  pursue  :  viam  domandi,  V. :  ratio- 
nem  pugnae,  plan,  Cs. :  vestigiis  laudum  suamm, 
L. — To  follow  up,  pursue,  persist,  inaiat,preaa  vig- 
orously, apply  onadf,  be  busy  cUnnU:  sic  institit 
ore,  V. :  importune :  ad  spolia  legenda,  L. :  rou- 
nus :  viventi,  H. :  obsidioni,  Cu. :  orare  dictatorem, 
ut,  etc.,  L. :  flagitare  senatus  institit  Comutum,  ut, 
etc. :  lulium  tueri,  N. — To  press  upon,  urge:  dila^ 
taque  tempora  taedae  Institerant,  were  at  hand, 
0. :  id  bellum  ipsis  institit  moenibus,  was  aty  L. : 
singulis,  dwell  upon, 

inaitid,  onis,/.  [1  in -1-1  SA-l,  an  ingrafting, 
grafting :  delectant  msitiones. — The  time  of  graft- 
ingy  0. 

inaitivtia^  acfj.  [  insitus  ],  ingrafledy  grafted  : 
pira,  H. — Fig.:  Gracchus, />r0^«ruie(^.>  disciplinae, 
imported:  liberi,  spurious.  Ph. 

Inaltor,  5ris,  m.  [I  SA-],  an  ingrafler,  Pr. 

inaitua,  adj.  {P.  of  1  insero],  ingrafted,  graft- 
ed: mala,  V.  —  Fig.,  implanted,  inborn,  innatCy 
fixed:  deorum  cognitiones:  pcnitus  opinio:  vis, 
H. :  menti  cognition  is  amor:  feritas,  L. 

in-aooiabilia,  e,  o^'.,  without  social  tiesy  not  to 
be  bound  in  friendship,  unsociable :  gens,  L. :  ho- 
mines omui  generi  humano,  L. 

inaolablliter,  adv.  [solor],  inconaolably :  do- 
lens,  H. 

in-aolena,  ntis,  acfj.,  unaccustomed,  unusual,  not 
usedy  contrary  to  atstom:  Quid  tu  Athenas  inso- 
lens?  T. :  aspera  aequom  Emirabitur  insolens, 
H. :  in  dicendo,  inexperienced:  infamiae :  belli,  Cs. 
— EzcessivCy  immoderate,  haughty,  arrogant,  inso- 
lent: insolenti  alacritate  gestire:  exercitus,  H. : 
in  re  not& :  victoria  factus,  S. :  victoria  natura : 
ludus,  H.  —  JSktravaganty prodigal :  in  aliena  re: 
in  pecunia. 

inaolenter,  adv.  with  eomp.  [insolens],  unusu- 
ally, contrary  to  custom :  evenire. — Immoderately, 
haughtily,  insolently:  laete  atque  insolenter  ferre, 
with  insolent  exidtatum :  hostis  nostros  insequens, 
Cs. :  se  insolentius  iactare :  nostros  premere,  Cs. 

inaolentia,  ae,  /.  [  insolens  ],  unusualneas, 
strangeness,  novelty :  fori  iudiciorumque  :  itincris, 
S. :  vohiptatum. — Of  language,  novelty,  strangeness, 
affectedness :  omtionis :  verborum. —  Want  of  mod 
eration,  haughtiness,  arrogance,  insolence,  extrava- 
gance: tuasingularis:  insolentiam  suam  oontinere* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


insolesoo 


426 


instauratio 


ex  secundia  rebus,  S. :  gloriae,  N. :  in  circumscri- 
buiidis  tribuiiis,  Cs. :  uoxiorum  insolentiae,  Ph. 

in-solesoo,  — ,  — ,  ere,  inch,,  to  grow  haughty, 
become  dated:  per  licentiam  auimua  iDSolescit,  S. : 
rebus  secuudis,  Ta. 

in-BOliduB,  adj.,  not  solid,  tender :  herba,  0. 

in-80lltus,  adj.,  unaccustomed,  untued,  unfa- 
miliar, fttrange :  ferainae  in  virorum  conventum : 
insolitae  fugiunt  in  flumina  phocae,  i.  e.  contrary 
to  their  custom,  V. :  ad  laborem,  Cs. :  rerum  belli- 
carura,  S.:  eius  tumultOs  equi,  L. — Unusual,  un- 
common, strange :  verbum :  tumultus,  S. :  motus, 
V. :  mihi  loquacitas :  talibus  labor,  S. :  novum  et 
moribus  veterura  insolitum,  something  unhiown, 
Ta. :  machinae,  insolitum  sibi,  a  strange  thing,  Ta. 

inaomnia,  ae,  /.  [insomnia],  sleeplessness,  want 
of  sleep,  wattJdng:  te  adiget  horaum  insomnia,  T. : 
insomniis  fatigari,  S. :  insomniia  carere. 

inBonmla,  e,  o^;'.  [  2  in  +  aomnua  ],  tleqjlessj 
wakeful:  ille  noctea  insomnia  agit,  H. :  draco,  0. : 
noi,  V. 

1.  insomnium,  I,  n.  [1  in  +somnua],  a  dream, 
—Sing.,  T&.—Flur.,  T.,  V.,  Tb. 

2.  insomnium,  I,  n.  [2  in+aomnus],  slee^ess- 
ness. — Only  plur. :  insomnia  portare  ocellia,  Pr. 

in-Bono,  ul,  — ,  ftre,  to  resound:  Boreae  cum 
spiritus  Insonat  Aegaeo,  roars  over,  V. :  caeli  de- 
lapsa  per  auras  Insonuit,  resounded,  V. :  peunia, 
rustle  with,  0. :  calamia,  make  music  with,  0. :  in- 
Bonuitque  flagdlo,  cracked  his  whipf  V. :  Verbera, 
cracked,  V. 

in-soiiB,  ntis,  adj,,  guiUlesSy  innocent :  amicus, 
v.:  public!  consili,  L. :  ai  regni  crimine  inaons 
fuerit,  L. — As  subst.  m. :  insontea  aicuti  aontes  cir- 
cumvenire,  S. — Harmless  :  Cerberus,  H. :  casa,  0. 

in-Bopitus,  adj.,  sleepless,  wakeful:  draco,  0. 

(inspecto,  — ,  — ,  ftre),/rey.  [inspicio],  to  look 
at,  observe,  view. — Only  F.praes.:  ipsia  inapectan 
tiburi,  before  their  very  eyes:  inspectante  exercitu 
iuspectante  ipso,  Ca. 

inapectuB,  P.  of  inapicia 

^naperana,  ntia),  adl,  not  hoping,  not  expect- 
ing.— Only  dat.  and  abl. :  aalutem  inaperantibus 
reddere,  beyond  their  hope :  insperante  hoc  atque 
invito  Pamphilo,  against  (he  hope  and  wish,  T. 

in-aperatna,  adj.,  unhoped  for,  unlooked  for, 
unexpected,  unforeseen:  gaudium,  T. :  praeaidium: 
tellus,  V. :  pluma,  unwelcome,  H. :  omnibus  consi- 
lium: nihil  tam  insperatum  accidere  potuit,  L. — 
As  subst.  n. :  ex  inaperato,  unexpectedly,  L. 

inapergo,  apersl,  apersua,  ere  [1  in+apargo], 
to  sprinkle  over,  scatter :  molam  ac  vinum :  inaper- 
aoa  reprehendas  corpore  naevoa,  H. 

inapioio,  spexl,  spectua,  ere  [1  in+apecio],  to 


look  into,  look  upon,  inspect,  consider,  contemplate, 
examine,  survey :  in  vitas  omnium,  T.:  cupiditaa 
insoiciendi :  cum  Romam  inspexerit  Eos,  0. :  ur. 
bis,  R. :  ranarum  viscera,  lu. :  leges :  Unde  quod 
eat  asquam  Inspicitur,  0. — To  look  at,  inspect,  ap- 
pratv :  candelabrum :  ludorum  sumptHs,  0. —  To 
inspect .  examine:  arraa  militis:  arroa  viros  equos 
cum  cura,  L. —  To  examine,  spy  out:  domos,  V. — 
To  consult,  inspect:  libros,  L.:  dc  ludis,  etc.  (sc. 
libros),  L. — Fig.,  to  consider,  examine,  investigate, 
inspect:  res  aociorum,  L. :  te  a  puero :  aea  alienum, 
L. :  fidem,  0. :  Inspici  ai  posaum,  eta,  H. 

inapioo,  — ,  — ,  ere  [spica],  to  cut  in  the  form 
of  an  ear  of  com,  sharpen  :  f erro  faces,  V. 

in  -  apiro,  &vl,  fttus,  are,  to  blow  upon,  breathe 
into,  inspire:  conchae,  0. :  Se  (Fames)  viro  inspi- 
rat,  0. — F  i  g.,  to  inspire,  excite,  inflame:  occultum 
ignem,  V:  animas,  0. — To  instil,  implant:  vene- 
num  Morsibus,  V. :  virus,  0. :  fortitudinem,  Cu. 

in  -  apoliatua,  adj.,  not  plundered,  not  mads 
spoil:  arma,  V. 

in-atabilia,  e,  aefj.,  not  steadfast,  unsteady,  un- 
stable, tottering,  not  Jirm :  ingresaua,  L. :  cymbae, 
V. :  naves,  Cu. :  acies,  shaken,  L.  —  Giving  no 
support :  tellus,  0.  —  F  i  g.,  unstable,  inconstant, 
changeable, fickle:  instabilem  motum  habere,  Cs.: 
coniugium,  lu. :  animus,  V. 

inatana,  antis,  atfj.  with  eomp.  [P.  of  insto], 
present,  immediate:  quae  venientia  metuuntur, 
eadem  eflBciunt  aegritudinem  instantia:  bellum. 
— Pressing,  urgent:  periculum,  N. :  species  instan- 
tior,  Ta. 

(inatanter),  adv.,  earnestly,  pressingly.-—On\j 
comp. :  instantius  ooncurrere,  Ta. 

inatantia,  ae,  /.  [  insto  ],  an  impendence,  ap- 
proach :  f  utura  quorum  vera  erit  instantia. 

inatar,  n.  indecl.,  an  image,  likeness,  resemblance, 
af^pearance:  terra  quasi  puncti  instar  obtinet, 
looks  almost  like :  parvuro  instar  eorum,  quae  oon- 
cepisset,  a  small  specimen,  L. :  omnia  vix  minimi 
momenti  instar  habent,  the  semblance  of  arw  im- 
portance whatever:  quantum  instar  in  ipso !  What 
a  presence!  V.— With  gen.,  like,  in  the  form  of, 
equal  to,  as  large  as,  worth :  Erana,  non  vici  instar, 
Sfd  urbis :  ut  instar  rouri  hae  saepes  munimentum 
praebeant,  Cs. :  instar  mentis  equus,  as  large  as, 
V. :  nomina  ea  partium  urbis  et  instar  urbium 
sunt,  L. :  unus  ille  dies  mihi  immortalitatis  instar 
f uit,  as  good  as :  Plato  mihi  unus  instar  est  odq- 
nium,  worth  them  all — About,  nearly:  oohortea 
quaedam,  quod  instar  legionis  videretur,  Cs. :  mili- 
tes  dati  duarum  instar  legionum,  L. 

inatauratlo,  5nis,/.  [instauro],  a  renewing^ 
repetition:  ludorum:  ludi  ex  instauratione  parao' 
tur,  L. 


Digitized  by 


Google 


laataurativua 


427 


inatitutum 


instaurStivnfly  adj.  [instauro],  instituted  anew, 
Uffvn  afresh :  ludi. 

inatauro,  avi,  &tus,  are,  to  establish,  ordain: 
choro0,  V. — To  renew,  repeat,  resume:  instauran- 
dae  caedis  potestas:  novum  de  integro  bellum, 
L. :  infestis  pugnam  sagittis,  lu. :  diero  douU, 
celebrates  with  repeated  offerings,  V. :  ludia  biduum 
instauratum,  added  by  repetitions,  L. :  pervigiles 
popinas,  frequent  anew,  lu. :  Instaurati  animi,  re- 
freshed, V. :  di,  talia  Grais  Instaurate,  repay,  V. 

In-atemd,  strftvl,  strfttuSf  ere,  to  cover,  cover 
over,  spread  upon :  insternor  pelle  leonis,  V. :  pon- 
tls  ii\lo^,  Jloored  (L  e.  constructed),  V. :  pulpita  tig- 
nis,  laid  the  stage  over  a  scaffolding,  H. 

inatigator,  dris,  m.  [iiistigo],  a  stimulator,  in- 
stigator :  sibi  quisque,  T a. 

inatisatzix,  Icis,  /.  [  instigo  ],  she  that  insti- 
gates: advereum  alqm,  Ta. 

inatigo,  ftvl,  atus,  &re  [STIG-],  to  goad  on,  urge, 
stimiUate,  stir,  set  on,  incite,  insttgeUe  .*  si  bic  non 
insanit  satis  suft  sponte,  instiga,  T. :  instigante  te, 
at  your  instigation :  sequeotem  studiis,  V. :  Roma- 
D06  in  Hannibalem,  L. :  agmen,  0. :  conscientia 
facinoris  instigari,  Gs. 

In-atillo,  &VI,  &tu8,  are,  to  pour  in  by  drops, 
drop  in,  instil:  lumiDi  oleum:  (oleum)  cau}ibus, 
H. —  To  drop  upon,  fall  on :  guttae  saxa  instillant 
— Fig.,  to  intiil,  infuse:  tuae  litterae  mihi  quid- 
dam  quasi  animulae  instillarunt :  praeceptum 
auriculis,  H. 

inatimtilator,  dris,  m.  [instimulo],  a  stimula- 
tor: seditionis. 

in-atimald,  — ,  — ,  Rre,  to  goad,  urge  on,  stimu- 
late :  Baccbas  sonis,  O. :  VeDerem  verbis,  0. 

inatlnctor,  oris,  m,  [  STIG-  ],  an  instigator : 
■celeris,  Ta. 

1.  inatinotiia,  P.  of  instinguo. 

2.  Qnatinctaa»  tls),  m.  [instineuojl,  instigation 
(odIj  abl.  sing.):  instinctu  diviDo,  6^  inspiration. 

(uipatlnguo),  — y  stinctus,  ere,  to  instigate,  in- 
cite, impel  (only  P.  pass.) :  furore  et  audacift,  im- 
pdUd:  vocibus,  anifnated,  L. :  funis,  ifupired,  L. 

inatita,  ae,  /,,  a  border,  flounce  of  a  lady's 
tunic:  Quanim  subsutft  talos  tegit  instita  veste, 
H. :  longa,  0. :  nulla,  i.  e.  no  lady,  0. 

inatiti.  I.  Perf  of  insist©.— II.  Perf,  of  in- 
•to. 

inatltio,  dnis,/.  [STA-],  a  landing  still:  stel- 
larum. 

inatitor,  dris,  m.  [STA-],  a  factor,  broker,  huck- 
ster, hawker,  peddler:  chirographorum :  amata 
multum  institoribas,  H. :  ipse  mercis,  peddler  of 
his  own  vfares,  L. :  hibeniae  tegetis,  lu. 

inatltao,  ul,  iitus,  ere  [1  in+statuo],  to  put  in 


flact,  plant, fix,  set:  vestigia  uuda  siuistri  pedis, 
y. :  hominem  in  animum,  i.  e.  to  set  on^s  heart  on, 
T. — Of  troops,  to  draw  up,  arrange:  duplici  acie 
institutft,  Cs. :  quam  (aciero)  sex  oohortium,  Cs. — 
To  set  up,  erect,  plant,  found,  establish,  arrange: 
ubi  institui  vineae  possunt :  officinam  Syracusis : 
Amphora  f umum  bibere  instituta,  set,  H.  —  To 
make,  build,  fabricate,  construct :  navis,  Cs.:  tur- 
rXs,  Cs. :  amphora  coepit  Institui,  H. :  delectum, 
Cs.  —  To  make  ready,  prepare,  furnish,  provide : 
pilorum  nuraenis  instituitur,  Cs.:  dapes,  V. — 
F  i  g.,  to  institute,  found,  establish,  organise,  set  up : 
alii  illis  domi  honores  instituti,  S. :  instituta  sacri- 
ficia,  Cs. :  magistratum :  nostro  more  institutus 
exercitus,  organised:  Saturnalia  institutus  festus 
dies,  L. :  sacros  ludos,  0. —  To  constitute,  appoint, 
designate,  single  out :  eum  testamento  heredero,  S. : 
ut  ille  filius  instituatur,  be  adopted:  tutorem  libe- 
ris.  —  To  ordain :  Arcesilas  instituit,  ut  ii,  qui, 
etc. :  institutum  est,  ut  fierent  (quaestores),  L. : 
antiquitus  institutum  videtur,  ne  quis,  etc.,  Cs. — 
To  undertake,  begin,  commence:  ut  instituimus. 
pergamus :  pontem  instituit,  biduo  perfecit,  Cs. : 
bistoria  neo  institui  potest  sine,  etc. :  iter,  H. : 
cum  populo  R  amicitiam,  S. :  mutare  res  inter  se 
instituerant,  had  opened  commerce,  S. :  institui  To- 
pica  conscribere :  si  quae  mulier  conviviis  uti  in- 
stituerit,  mads  it  a  practice. — To  purpose,  deter- 
mine, resolve  upon :  decernite,  ut  instituistis :  ut 
instituerat,  ctccording  to  his  custom,  Cs. :  ab  insti- 
tuto  cnran,  purposed :  quos  habere  secum  institue- 
rat, Cs.  —  To  order,  govern,  administer,  regulate, 
control,  direct:  Sapienter  vitam,  T. :  libri  de  civi- 
tatibus  instituendis. — To  teach,  instruct,  train  up, 
educate :  sic  tu  instituis  adulescentis  ? :  ita  Helve- 
tios  a  maioribus  institutes  esse,  uti,  etc.,  Cs. :  cala- 
mos  cera  coniungere,  V. :  artibus  hunc,  lu. :  de 
isto  genere,  to  give  instruction:  eos  ad  maiorum 
instituta :  alquem  sic  ut,  etc. :  nos,  ne  quern  cole- 
remus,  S. 

inatitutlo,  dnis,  /.  [  instituo  ],  disposition,  ar- 
rangement: rerum:  institutionem  suam  oonser- 
vare,  custom.  —  Instruction,  education:  doctoris: 
de  aliqua  re :  Graecis  institutionibus  eruditi,  learn- 
ing. 

inatltatimi,  l,  n.  [  P.  of  instituo  ],  a  purpose, 
intention,  design :  consulatfls  tui:  pauca  de  insti- 
tuto  meo  dicere :  huius  libri. — A  practice,  custom, 
usage,  habit :  hi  lingua,  institutis  differunt,  Cs. : 
meretricium :  utor  institute  meo :  abduci  ab  insti- 
tutis suis,  principles :  aliorum  institute  fecisse, 
precedent :  contra  omnium  instituta,  precedents : 
institute  sue  copias  eduxit,  Cs. :  militem  ex  insti- 
tute dare,  according  to  usage,  L. — An  institution^ 
ordinafice,  decree,  regulation  :  praeteris :  instituta 
maiorum  domi  militiaeque,  S. :  omnia  traditis  in- 
stitutis acta :  patriae,  N. :  duarum  vitarum  insti* 


Digitized  by 


^oogle 


institutus 


428 


insula 


tvitAf  plana. — Plur.^  principles^  elemenU:  philoso- 
pbiae. 

institiitus,  P.  of  instituo. 

in-std,  BtitI,  statQrus,  &re,  (o  stand  upon^  take  a 
position :  iu^is,  V. — To  draw  niffh^  approach^  be  at 
Kand^  impend:  partus  instabat  prope,  T. :  nox  in- 
Btabat,  S. :  ea  quae  videutur  instare :  ioBtant  ludi : 
cum  illi  iter  instaret :  quidquid  subiti  instat,  lu. : 
illud  quod  instet  agi  oportere,  the  subject  in  hand: 
quod  iustat,  i.  e.  our  purpose^  V. :  cum  legionibus 
instare  Varum,  Cs. :  quantae  caedes  Laurentibus 
instant,  V. — To  press  upon^  harass^  molest ^  menace^ 
threaten :  comminus  acriter,  S. :  rursus,  Cs. :  ferro : 
hinc  Pallas  instat,  Hinc  contra  Lausus,  V. :  hosti- 
bus  dubiis,  S. :  noli  mihi  instare :  praecedentibus, 
H. :  oedenti  instaturus,  L. :  instantem  regi  oome- 
ten  videre,  lu. — F  i  g.,  to  urge,  press,  insist,  pursue : 
qaam  ob  rem  urge,  insta,  perfioe :  addit  et  instat, 
H. :  ille  instat  factum  (esse),  insists  upon  thefact^ 
T. :  accusatori. — To  follow  up  eagerly,  pursue,  be 
intent  upon^  urge  forward,  drive :  vox  domini  In- 
stantis,  lu. :  Instant  ardentes  Tjrii,  V. :  instant 
operi,  y. :  talibus  instans  monitis  ( parens  ),  lu. : 
non  ignarus  instandum  famae,  Ta. :  Marti  currum, 
to  work  hard  at,  V. — To  demand  earnestly,  solicit, 
insist  upon  :  num  ego  insto  ?  T. :  unum  de  indu- 
tiis,  make  one  demand,  Cs. :  quod  te  instante  faciet, 
at  your  instance:  instat  Scandilius  poscere  recu- 
peratores :  tibi  instat  Hortensius,  ut  eas  in  consi- 
lium: profecto,  si  instetur,  suo  milite  yinci  Ro- 
mam  posse,  L. 

1.  instratUB,  P.  of  instemo. 

2.  in-BtratUB,  a<i(j,,  not  covered:  oubile,  un- 
spread,  V. 

inBtravi,  perf  of  instemo. 

in-BtrenuuB,  cufj.,  sluggish,  spiritless  :  animus, 
T. 

in-8trepo,  u!,  itus,  ere,  to  resound,  rattle,  creak  : 
sub  pondere  f  agin  us  axis  Instrepat,  V. 

(in-Btxlngo),  — ,  ictus,  ere,  to  bind,  fasten. — 
— Only  P.  pass. :  Instricta  fides  geromis,  inlaid,  0. 

(inBtructe),  adv.,  with  great  preparation. — 
Only  comp. :  ludos  instructius  facere,  L. 

ioBtructio,  6nis,/.  [STRV-],  an  array:  in- 
structione  aspectuque  signorum  pulsus. 

inBtruotor,  oris,  m.  [  instruo  ],  a  preparer: 
convivi. 

1.  inBtruotuB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
\nBiT}x6\,  furnished,  provided,  suppili^ :  domicilia 
rebus  iis, etc:  instruotae  ornataeque  naves:  de- 
cem  vitiis  instructior,  H.  —  Fig.,  arranged,  pre- 
pared, ready :  in  corde  oonsilia,  T. :  res  satis  scite 
mstructae:  ad  dicendum  instructissimus.  —  In- 
structed,  taught,  versed:  in  iure  civili :  a  iure  civili, 
ab  hiBtoria  instructior. 


2.  (inBtruotUB,  Qs),  m.  [STRV-],  arrangemmt^ 
preparation. — Only  ciU.  sing,:  oratio  eodem  in- 
structu  comitata. 

inBtrumentum,  l,  n.  [STRV-],  an  implement, 
utennl,  tool,  instrument :  tela  et  cetera  instrumenta 
roilitiae,  S. :  crudelia  instrumenta  necis,  0. —  Col- 
lect, in  sing.,  itistruments,  apparatus,  material,  stocky 
furniture:  instrumentum  ac  omamenta  villae: 
militare,  Cs. :  aratorum :  nauticum,  L. :  artis,  fl. 
— Store^  provision,  supply,  means:  quid  viatici, 
quid  instrumenti  satis  sit,  i.  e.  for  a  journey :  in- 
strumenta ad  obtinendam  sapientiam :  virtutis. — 
Ornament,  embellishment:  felices  ornent  haec  in- 
strumenta libellos,  0. :  anilia,  attire,  0. — A  com- 
mission, authorization :  tribunatus. 

in-Btmo,  tlxl,  actus,  ere,  to  build  in,  insert: 
Earn  (contabulationem)  in  pariete8,C8. — Of  troops, 
to  form,  set  in  order,  draw  up,  array:  ad  instruen- 
dum  spatium,  L. :  hosce,  T. :  exercitum,  S. :  adem: 
aciem  instnictum  habere,  ut,  etc.,  Cs. :  Instruct! 
acie  Teucri,  V. :  in  quo  (loco)  insidias,  lay  an  am- 
bush :  acies  circa  vallum,  L. :  ad  hunc  modum 
acies  instructa,  Cs. —  To  prepare,  make  ready,  fur- 
nish, provide,  equip.  Jit  out  (freq.  in  P.  perf) :  au- 
dierunt  muros  instrui,  N. :  parato  atque  instructo 
exercitu,  Cs. :  domum :  mensas,  V. :  agrum,  stock, 
L. :  instruit  focum  provincia,  lu.  —  F  i  g.,  to  pro- 
cure^ provide  for,  prepare :  accusationem :  in  in- 
struendo  (orationem)  dissipatus,  arranging :  sine 
viribus  illis  Bella  instructa,  0. :  instruendae  fraud! 
intentior,  devising,  L. — To  inform,  teach,  instruct: 
testis :  orientia  tempora  Exemplis,  H. 

in-BuavlB|  e,  adj.  with  comp.  and  sup.,  unpleas- 
ant, disagreeable  :  vita :  haberi,  H. :  insuavissima 
littera. 

in  -  Budo,  — ,  — ,  are,  to  sweat  on,  stain  with 
sweat :  quis  (libellis)  manus  insudet  volgi,  H. 

inBuefoctOBy  adU.  [  Insuesco  +  facio  ],  accus- 
tomed, habituated  (adsuetus) :  equi,  Cs. 

in-Bueaod,  suSvI  (-suSrat,  Ta.),  suStus,  ere,  to 
habituate  onesdf,  become  accustomed,  be  inured: 
meutiri,  T. :  amare,  S. :  militem  victorift  frui,  L. — 
To  accustom,  habituate  :  hoc  me  Ut  f ugerem,  H. : 
ita  se  a  pueris  insuetos,  L. 

in-Buetna,  adj.  [P.  of  insuesco],  unaeeustomed, 
unused,  inexperienced:  contumeliae:  huius  generia 
pugnae,  Cs. :  navigandi,  Cs. :  male  audiendi,  N. : 
vei*a  audire,  L. :  acies  inferre  pedestrls,  V. :  mira- 
tur  nemus  insuetum  Scuta,  V. :  moribus  Romania, 
L.:  ad  tale  spectaculum,  L.:  corpora  ad  onera 
portanda,  Cs. —  Unusual,  strange :  insueta  liberae 
civitaii  species,  L. :  limeii  Olympi,  V. :  insuetos 
foetQs  animalia  ederc,  monsters,  L.  —  Plur.  n.  as 
adv. :  insueta  rudentem  (i.  e.  insolito  more),  V. 

inatila,  ae,/.  [1  SAL-],  an  island,  isle:  Deles : 
Rbeni  amnis,  Ta. — A  part  of  Rome  eneircUd  b^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Insulauus 


429 


integer 


tk$  TUer,  0. — A  part  of  Syracuse  cut  off  by  an 
arm  of  the  ««i,  L.,  C. — An  endoaed  courts  tmmnent 
for  poor  famiiiea :  Clodi. 

insulairaa,  I,  m.  [insula],  an  ialanckr. 

inaulse,  adv.  [  insulsus  ],  taatelesdy,  intipidly^ 
foolUfUy,  ahs*irdly:  omnia  fieri:  Don  insulse  in- 
terpretari,  not  without  wit, 

inBuleitas,  fttis,  /.  [insulsus],  tasteiaanew^  in- 
npidity^  nUineM^  want  of  wit :  eorum  :  harum  re- 
rum  :  oration  is. 

insalBUB,  adj.  with  mp,  [2  in+salsusj,  untalt- 
ed^  withovt  tatUty  coarse :  gula.  —  Fig.,  iungling^ 
awkward:  bipennis,  lu. —  Tastdess^  insipid^  silly ^ 
absurd :  Fatuos  est,  insulsus,  T. :  in  verbo  non  in- 
sulsum  genus  (  ridiculi  ^ :  adulescens :  Insulsissi- 
mus  homo,  Ct. — Plur.  /.  as  subsi,  ( sc.  mulieres ), 
silly  creatures. 

inmilto,  a?I,  atus,  &re,  freq.  [insilio],  to  mring 
at^  leap  upon^  leap^  boundy  jump^  spring :  /remit 
aequore  toto  Insultans  sonipes,  Y. :  busto,  H. : 
Fluctibus  insultavere  carinae,  0. :  istas  (forts)  cal- 
dbus,  T. :  nemora  avia  matres  Insultant  thiasis, 
V. — F I  g.,  to  be  insolenty  scoff  at^  revile^  abuse^  taunt y 
intuit:  Tehementius:  tibi  in  calamitate :  impune, 
L. :  Gernis  ut  Insultent  Rutuli,  exulty  V. :  multos : 
sibi  per  oontumelias,  L. :  Huic  capiti,  V. :  in  rem 
p. :  in  omnis :  morte  mea,  Pr. 

in-snm,  Inful,  inesse,  to  be  tn,  be  upon:  ibi  ine- 
rat  picture  (i.  e.  in  eonclavi),T. :  Hie  .  .  .  minotau- 
rus  inest,  v.:  in  urbe:  quae  (fercula)  inerant 
canistris,  H. :  inerent  lunaria  fronti  Cornua,  0. — 
F  i  g.,  to  be  contained  in,  be  tn,  belong  tOy  appertain 
to  :  inest  tamen  aliquid :  praecipue  pedum  perni- 
dtas  ineret,  L. :  inerat  contemptor  animus,  S. : 
inerat  oonscientia,  derisui  f  uisse  triumphum,  Ta. : 
Id  amore  haec  insunt  vitia,  T. :  in  voltu  vecordia 
inerat,  S. :  quibus  autem  in  artibus  prudentia  in- 
est :  huic  homini  non  minor  vanitas  ineret,  S. : 
mihi  cure  inest,  H. :  inest  hoc  tempore  odium. 

in  -  sumo.  sQmpsI,  sflmptus,  ere,  to  take  for, 
^PP^y^  ocpentf ;  ut  null  us  teruncius  insumatur  in 
quemquam :  non  est  melius  quo  insumere  possis, 
H. :  Nullum  ultra  verbum,  quin  amares,  etc.,  waste 
no  wordy  to  hindtVy  etc.,  H. — F  i  g.,  to  apply,  employy 
bestow :  null&  operft  insumptft,  without  effort :  fru- 
Btre  operam,  L. — To  take  to  oneself  assume:  in- 
terficiendi  domini  animum,  Ta. 

in-eno,  u1,  Qtus,  ere,  to  sew  in,  sew  into,  sew  up: 
insutus  in  culeum:  terga  boum  plumbo  insuto, 
i.  e.  the  cestusy  V. :  patrio  (infans)  Insuitur  femori, 
0. :  insutum  Tcstlbus  aurum,  embrojfleredy  0. 

in-eaper,  adv.y  abovCy  on  the  topy  overhead:  in- 
super  bipedalibus  trebibus  immissis,  Gs. :  moiitis 
insuper  altos  Imposuit,  V. :  cumulatis  Id  aquas 
•arcinis,  insuper  incumbebant,  L. :  circumyelari, 
0. — From  move:  iugum  insuper  imminens,  L.: 


(spectls)  insuper  firmo  onerent,  Ta.  —  Over  and 
above,  moreover,  besides:  insuper  scelus  Vestem 
discidit,  T. :  si  id  panim  est,  insuper  poenas  ex- 
petite,  L.:  ilia  insuper  quam  quae  pacta  erant 
facinora,  L. :  haec  Insuper  addidit,  V. :  Insuper 
his,  quod,  etc.  (i.  e.  bis  addam  insuper,  etc.),  V. 

in-Buperabilie,  e,  adj.y  that  cannot  be  passed 
overy  insurmountable:  Alpium  transitus,  L. — In- 
vincible: genus  bello,  V. — Inevitable:  fatum,  0. 

in-enrgo,  surreil,  surrectus,  ere,  to  rise  up, 
riscy  lift  oneself:  attolli  et  insurgere,  Ta. :  (serpens) 
arduus  insurgens,  V. :  Altior  insurgens  heroe,  V. : 
Ostendit  dextrara  insurgens  Entellus  ( for  the 
blow),  V. ;  insurgite  remis,  rise  ow  your  oars,  V. : 
suis  insurgere  regnis,  i.  e.  to  seize,  0. —  To  rise, 
tower,  star3l  high,  be  lifted  :  inde  colles  insurgunt, 
L. :  acuta  silex  Speluncae  dorso  insurgens,  v. — 
Fig.,  to  rise,  increase,  gather  force:  Insurgat 
Aquilo,  H. :  Vastius  insurgens  impetus  undae,  0. : 
Caesar  paulatim  insurgere,  rose  to  power,  Ta. 

in-BVurairo,  &vl,  fttus,  Are,  to  whisper  to,  insin* 
uate,  suggest:  alteri:  ad  aurem  familiariter :  in 
aurem :  mihi  cantilenam :  navigandi  nobis  tempus 
esse. 

inBUtiM,  P.  of  insuo. 

in-tabeB05,  bul,  — ,  ere,  inch.,  to  waste  away, 
pine  away:  cum  semel  fixae  cibo  Intabuissent 
pupulae,  H. :  videndo,  to  pine  with  envy,  0. — To 
mdt  away,  dissolve:  ut  intabesoere  Igne  ceree 
Solent,  0. 

in-tftotUB,  atifj.  with  comp.,  untouched,  unin- 
jured,  ifitact :  cervix  iuvencae,  not  broken  to  the 
yoke,  V. :  boves,  H. :  nix,  L. :  exercitus,  L. :  in- 
tactis  adsidere  muris,  L. :  nemo  intactus  profugit, 
S. :  Britannus,  unsubdued,  H. :  religione  animus, 
L. :  vires,  unimpaired,  Gu. :  caput  buxo,  lu. :  in- 
tactae  segetis  per  summa  volare  ( u  e.  quae  vix 
videatur  tangi),  V.  —  Untried,  unattempted:  hel- 
ium, without  combat,  S. :  saltfis,  V. :  carmen,  H. : 
admovere  manOs  intactis  thensauris,  L. :  intactis 
opulentior  thesauris  Arabum,  U. :  esurit  (Statius) 
intactam  Paridi  nisi  vendat  Agaven,  not  yet  put 
on  the  stage,  lu.  —  Untouched,  undefiled,  chaste: 
Pallas,  H. :  cui  pater  intactam  dederet,  T. :  virgo, 
Ct :  intactior  omni  Sabina,  lu. 

Intaminatns,  adj.  [TAG-],  unsullied,  undefUed; 
honores,  H. 

1.  inteotUB,  P.  of  intego. 

2.  in-teotOB,  adj.,  uncovered,  unclad:  cetera 
intecti,  t£^  no  other  covering,  Ta. —  Unconcealed, 
franky  Ta. 

integelloB,  adj.  dim.  [integer],  pretty  safe,  tn 
fair  condition :  alqm  praestare :  alqd,  Ct 

integer,  tegra,  tegrum,  <xdj.  with  comp.  integrior 
and  sup.  integerrimus  [2  in-+TAG^],  untoi^hed, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Intego 


430 


intemperaiiB 


unkurtf  entire^  vohole^  cotnplete :  annus :  integro 
die,  i.  e.  with  the  day  before  im,  H.  :  quarum  (su- 
blicarum)  pare  inferior  Integra  remanebat,  Cs. : 
signa  ( litterarum  ),  unbroken.  —  Unimpaired^  un- 
injured, unhurt,  unwoundedy  unmutUated,  unex- 
hausted, sound,  fresh,  vigorous:  aetate  integrft,  in 
her  flower,  T.:  cum  integri  defessis  sucoederent, 
Cs. :  florentes  atque  integri :  integros  pro  sauciis 
arcessere,  8. :  Pelops,  entire,  0. :  cecidit  Cethegus 
Integer,  unmuiilated,  lu. :  opes  (opp.  accisae),  H. : 
integer  aevi  sanguis,  the  vigor  of  t/outh,  V. :  gens 
a  cladibus  belli,  L. — Not  worn,  fresh,  new,  unused: 
ad  integrum  belluro  cuncta  parare,  S. :  pugnam 
edere,  L. :  uti  causft  hac  integrft,  this  pretext  as  a 
fresh  one,  T. :  eum  Plautus  locum  reliquit  inte- 
grum, not  imitated,  T. — In  the  phrase,  de  integro 
or  ab  integro,  anew,  afresh:  potius  quam  redeat 
de  integro  haec  oratio,  he  told  over  again,  T. :  re- 
lata  de  integro  res  ad  senatum,  L. :  columnam 
efficere  ab  integro  novam :  Magnus  ab  integro 
saeclorum  nascitur  ordo,  V.  —  Untainted,  fresh, 
sweet:  ut  anteponanturintegra  oontaminatis:  fon- 
tes,  H. — In  the  phrase,  in  integrum  restituere,  to 
restore  to  a  former  condition,  pardon,  forgive: 
quod  te  absente  hie  filius  Egit  restitui  in  integrum 
aequomst,  i.  e.  be  undone,  T. :  in  integrum  restituti, 
pardoned:  nonnullos  ambitiis  damnatos  in  inte- 
grum restituit,  Cs.  —  Fig.,  new,  open,  undecided, 
undetermined:  rem  integram  ad  reditum  suum 
iussit  esse :  ut  quam  integerrima  essent  ad  pacem 
omnia,  Cs. :  quid  hac  quaestione  dici  potest  inte- 
g^rius  ?  :  quoad  erit  integrum,  stiU  in  my  power  : 
non  est  integrum  Pompeio  consilio  iam  uti  tuo, 
open:  si  integrum  daretur,  i.  e.  if  he  be  unfettered. 
—  Inexperienced,  ignorant:  me  discipulum  inte- 
grum accipe. — Healthy,  sound,  sane,  unimpaired: 
animi,  H. :  mens,  H. :  integrius  indicium  a  favore, 
L. —  Unbiassed,  impartial:  integrum  se  servare, 
neutral:  arbiter,  lu. :  scopulis  surdior  Icari  Voces 
audit,  adhuc  integer,  heart-whole,  H.  —  Blameless, 
irreproachable^  spotless, pure,  honest,  virtuous:  illo 
nemo  integrior:  integerrima  vita:  testes:  vitae, 
in  life,  H. :  virgo  ab  se,  T. :  a  coniuratione,  not 
implicated  in,  Ta. 

in-tego,  tSxI,  tfictus,  ere,  to  cover  over :  reliqua 
pare  scrobis  virgultis  integebatur,  Cs. :  cum  prim& 
luce  densa  nebula  saltum  intexit,  L. —  To  protect: 
ridit  vallo  etiam  integi  Romanos,  L. 

integrasoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [integro],  to  begin 
anew,  break  out  afresh :  hoc  malum  integrascit,  T. 

Integiratio,  dnis,  /.  [  integro  1,  a  renewing,  re- 
storing :  Amantium  irae  amoris  mtegratio,  T. 

Integre,  adv.  [  integer  ],  purely,  correctly :  di- 
oere. — F  i  g.,  irreproachably,  nonestly,  withotU  prej- 
udice :  iudicare :  avaritiam  alcuis  mutare,  Ta. :  ubi 
integre  egit,  disinterestedly,  Ta. 

tQtogritafl,  &tis,  /.   [  integer  ],  eompUtenea, 


soundness:  corporis :  valetudinis.  —  Fig., purity^ 
correctness:  Latini  sermonis.  —  Blamelatnms,  m- 
nocence,  integrity :  Wtae,  S. :  integritas  atque  in- 
nocentia :  vitae,  N. :  mulierem  summft  integritate 
existimari,  chastity. 

integro,  &vl,  fttus,  ire  [integer],  to  make  whole: 
artfis  in  pravum  elapsoe,  i.  e.  set,  Ta. —  To  renew, 
begin  again :  lacrimas,  L. :  carmen,  V. — F  i  g.,  to 
recreate,  refresh :  animus  admiratione  integratur. 

Integumentiim,  f,  n.  [intego],  a  covering: 
4anx  cum  integumentis,  li€ls,  L. — That  which  con- 
ceals, a  covering :  f rontis :  flagitiorum :  nequitia 
frontis  involuta  integumentis. 

1.  intelleotos,  P.  of  intellego. 

2.  inteUeotns,  as,  m.  [1  LEG-],  a  perapium, 
discernment :  hiems  et  ver  intellectom  ac  Tocabula 
habcnt,  i.  e.  are  recognized,  Ta. 

intellegenB,  entis,  aeff.  [  F.  of  intellego  ],  tW 
telligent,  discerning,  appreciative:  vir:  iudiaum: 
dicendi  exlstimator:  cuiusvis  generia:  in  hisce 
rebus,  versed. 

intellegenter,  ath.  [intellegens],  inteUigently, 
appreciatively:  audiri. 

intellegentia  (intellig-),  ae,/.  [intellegens], 
discernment,  understanding,  intelligence :  para  am- 
mi,  intellegentiae  particeps :  in  quibus  (gustu  et 
odoratu)  est  intellegentia. —  Understanding,  knowl- 
edge :  iuris :  Eam  calamitatem  veetra  intellegentia 
Sedabit,  discrimiMition,  T.  —  Art,  skill,  taste,  con- 
noisseurship :  in  rusticis  rebus:  in  homine  intelle- 
gentiam  esse,  non  avaritiam. — A  conception,  ap- 
prehension, notion :  capere  intellegentiam :  rerum 
intellegentias  mente  concipere. 

Intellegd  (not  intelligd),  Sxl  (intellfixtl,  T.,  G. ; 
intellegit,  S.),  Sctus  [inter -H lego],  to  come  to  know, 
see  into,  perceive,  understand,  discern,  comprehend, 
gather :  quod  ubi  intellexi :  id  quod  omnea  intelle- 
gunt:  cum  sententia  interdict!  intellegatur :  non 
intellecta  vox,  0. :  magna  ex  parvis :  ut  quid  agam 
intellegas,  T.:  utrum  apud  nos  officium  an  timer 
▼aleret,  Cs. :  Quanti  me  facias,  H. :  corpus  quid 
sit:  ferre  me  posse  intellego:  facile  intellecta 
est,  N. :  intellegi  neceese  est,  esse  deos. — CoUoq. : 
intellego,  /  urSerstand,  take,  T. — 7b  understand, 
be  master  of:  Faciuntne  intellegendo  ut  nihil  iiv> 
tellegant?  i.  e.  criticise  so  keenly,  T.:  non  multum 
in  istis  rebus:  linguam  avium:  quantum  ego 
Graece  scripta  intellegere  possum. — To  see,  per- 
ceive, discern:  qua  re  hostis  adesse  intellegitur, 
S. :  ubi  neque  cohortationes  suas  neque  precea 
audiri  intellegit,  Cs. :  intellego,  quid  loquar. 

(intelligd),  see  intellego. 

in  -  temeratus,  adj.,  inviolate,  chaste,  purs: 
Camilla,  V. :  munera,  of  pure  wine,  V. 

in-temperans,  antis,  €u{j.  with  comp.  and  «i^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


Intemperanter 


481 


Intepeo 


nHthma  ulf-ccmtroL,  unreatrainedy  extrcmagatU^  im- 
moderate^  trUemperate :  intemperantis  esse  arbitror 
scribere,  etc. :  fui  in  te  intemperantior,  quam  de- 
bni:  in  augendo  eo  intemperantior,  L. :  intempe- 
rantissimae  perpotationes :  jririy  projliffate:  adu- 
lesoentia:  intemperantissima  pecus. 

intexnperanter,  adv,  with  comp,  [intemperans], 
unmoderatelyt  ertravaganUy,  irUarnperaUly :  abuti 
otio:  intemperantiuB  opibus  suis  uti:  aviditate 
oaedis  intemperantius  secuti,  too  rashly,  Cs. 

intemperantia,  ae,  /.  [  intemperans  ],  toa4t 
of  moderation^  exceta,  extravagancty  inUmperance  : 
menti  inimica:  vini,  immoderate  use,  L.  —  Arro- 
^ancey  imolence,  insubordination :  Pausaniae,  N. : 
SUA  intemperantift,  nimiftque  licentio,  N. 

Intemperate,  ado.  [  intemperatus  ],  tntemper- 
atdy:  vivere. 

in-temperatns,  adj.^  excessive :  benevolentia. 

( In-texnperieB ),  —  ( only  ace.  and  abl. ),  /., 
want  of  moderation^  irregfularity,  exeesSy  indemen- 
Mf  .•  caeli,  L. :  aquanim,  immoderate  rains^  L. — 
Fig.,  of  conduct,  exceaa,  outrage,  fury:  amici: 
nnins:  cohortium,  Ta. 

In-tempestive,  €idv.  [  imtempestivus  ],  unsea- 
mmably,  inappropriately:  accedere:  agere,  L.: 
fovere  volnera  mentis,  0. 

in-tempestiyas,  acfj.y  untimely^  unseasonable^ 
inopportune:  amicitia  numquam  est:  Minerva, 
L  e.  unseasonable  spinning^  0. :  honos,  Ta. 

Intempestas,  a^.  [2  in+tempus],  unseason- 
able,  unpropitious,  dark :  nox,  the  dead  of  night. — 
Person.:  intempesta  silet  Not,  dismal  Night 
^mother  of  the  Furies ),  V.  —  Unwholesome,  un- 
healthy :  Oraviscae,  V. 

1.  Intemptatus  (Intent-),  P.  of  intempto. 

2.  in-temptatna  ( intent- ),  a^j.,  untouched, 
untried^  unattempted :  miseri,  quibus  Intemptata 
nites,  fl. :  nil  intemptatum  linquere,  H. :  sors  re- 
rum,  V.:  iter,  Ta. 

In-tendo,  dl,  tus,  ere,  to  stretch  out,  reach  forth, 
extend:  dextram  ad  statuaro:  manfis,  0.:  iubet 
intendi  braochia  yelis,  V. — To  stretch,  spread  out, 
lay,  fasten,  extend:  intendentibus  tenebris,  spread- 
tn^,L. :  tabemacula  carbaseis  intenta  7e\i%,  pitched: 
ooronas  Poetibus,  0. :  duro  intendere  bracchia  ter- 
go,  hind,  V. :  locum  sertis,  encircled,  V. :  vela  se- 
cundi  Intendunt  zephyri,  swell,  V. :  numeros  nenris, 
y. — To  bend, aim,  direct:  arcum :  anna  temptare, 
intendere,  S. :  tela  in  patriam.  —  F  i  g.,  to  strain, 
extend,  direct,  bend,  turn,  aim :  officia,  to  be  zealous 
in,  S. :  aciem  acrem  in  oranis  partes,  turns  keen 
looks :  digna  res  est  ubi  tu  nerros  intendas  tuos, 
your  energies,  T. :  quonam  hostes  iter  intendissent, 
direct  their  march,  L. :  coeptum  iter  in  Italiam, 
L. :  quo  nunc  primum  intendam,  whither  shall  I 


turn  f  T.— To  turn,  direct,  assail  with,  aim  :  inten* 
denda  in  senemst  fallacia,  T. :  ubi  Hannibal  est, 
60  bellum  intendis?  L. :  mihi  actionem  perduel- 
lionis:  litem  tibi. — To  urge,  incite:  eum  ad  ca- 

vendi  omnia  curam,  L. :  se  ad  firmitatem,  brace. 

To  direct,  turn,  give,  lend  (often  with  animus) :  in- 
tentum  animum  tamquam  arcum  habebat,  kept  on 
the  stretch:  quo  animum  intendat,  facile  perspicio: 
ad  bellum  animum  intendit,  S. :  animum  studiis, 
H. :  ubi  ingenium  intenderis,  valet,  S.  —  To  in- 
crease, magnify,  intensify :  vocem,  raise,  y.:  spiri- 
tum,  Cu. :  formidinem,  quod,  etc.,  Ta. :  huic  nega- 
tus  honor  gloriam  intendit,  Ta. :  vera,  exaggerate, 
Ta. — To  give  attention  to,  purpose,  endeavor,  in- 
tend: quod  consilium  primum  intenderam,  T. :  in- 
fecto  quod  intenderat  negotio,  S. :  quod  animo  in- 
tenderat,  perficere :  quo  ire  intenderant,  & :  altum 
petere  intendit,  L. :  ut  eo  quo  intendit^  perveniat 
(sc.  ire) :  quocumque  intenderat,  S. — To  maintain, 
assert:  £am  sese  esse,  T.:  quo  modo  nunc  in« 
tendit. 

intentatoa,  see  intemptatus. 

(Intente),  adv.  with  comp.  [intentus],  with 
earnestness,  attentively,  intently. — Only  comp. :  cum 
delectus  intentius  haberetur,  L. :  intentius  premere 
obsessos,  Ta. :  alqm  admovere  ut,  etc.,  L. 

intentio,  Onis,/.  [2  TA-],  a  stretching,  strain- 
ittg,  tension  :  corp^oris.— F  i  g.,  an  exertion,  effort, 
application,  attention :  animi :  lusOs,  to  play,  L. — 
A  purpose,  intention :  adversariorum. 

intento,  ftvl,  &tu8,  ftre,  intens.  [intendo],  to  aim, 
direct,  wield  in  hostility,  stretch  threateningly:  do- 
lor ardentls  faces  intentat:  pauci  Romanum  im- 
pedum  inteiitantes,  i.  e.  holding  up  as  a  threat,  L.: 
haec  sica  intentata  nobis  est :  Praesentemque  viria 
intentant  omnia  mortem,  threaten,  V. :  anna  Lati- 
nis :  in  Appium  manOs,  L. 

1.  intentna,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
intendo],  attentive,  intent,  waiting,  eager :  Romani 
intenti  festinare,  8. :  milites  pugnae  proventum 
exspectabant,  Cs. :  intenti  ora  tenebant,  V. :  in- 
tentis  oculis  contemplari:  in  e&  re  intentis  ani- 
mis,  Cs. :  aliis  negotiis,  8. :  dimicationi  ultimae, 
L. :  celerandae  victoriae  intentior,  Ta. :  quempueri 
intenti  ludo  exercent,  V. :  aliquo  negotio  intentus, 
S. :  intenti  quam  mox  signum  daretur,  eagerly 
awaiting,  L.:  intenti  paratique  si  laoesserentur, 
i.  e.  to  see  whether,  etc.,  L. :  intentus,  sive  .  .  .  sive, 
etc.,  watchftU,  L. :  eo  intentior  ad  victoriam  niti, 
S. :  intentiore  eum  custodift  observare,  L. :  inten- 
tior disciplina,  stricter,  Ta. :  intentissima  conqui- 
sitio,  L. :  omnia  intentissim&  cura  acta,  L. — Of 
style,  vigorous,  nervous :  sermo :  pars  orationis. 

2.  intentua,  tis,  m.  [2  TA-],  a  stretching  out : 
palmarum  intentQs. 

in-tepeo,— ,  — ,  fire,  to  be  lukewarm:  koua,  Pfc 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


intepeBCo 


482 


intercedo 


in-tepesco,  pul,  — ,  ere,  »n^A.,  to  become  luke- 
UKtrm^  be  warjned :  strata  membris  tuis,  0.  — 
Poet.:  Ut  eemel  intepuit  mucro,/ctt  blood,  Y. 

inter,  praep.  with  aec,  [ANA-],  between,  betwikt  : 
(moDs)  inter  Sequanos  et  HeWetios,  Cs.:  inter 
me  et  Brundisium  esse. — With  more  than  two 
objects,  amonff^  amid,  in  the  midst  of,  surrounded 
by:  inter  hostium  tela  versari:  inter  multos 
saudos  relictus,  L. :  inter  ingentls  solitudines,  S. : 
inter  Tanas  columnas,  H. — With  an  extended  ob- 
ject, in  the  midst  of,  surrounded  by :  erat  inter  ce- 
teram  planitiera  mons,  S. :  inter  purpuram  atque 
aurum,  L. — Amon^,  into  the  midst  of:  inter  den- 
sas  fagos  veniebat,  V. :  te  venisse  inter  falcarios, 
into  the  street  of  the  scythe-makers. — Of  time,  in 
relation  to  two  dates,  between:  dies  zly  inter 
binos  ludos :  inter  Laviniam  et  Albam  deductam 
coloniam  xxz  interfuere  anni,  L. — With  a  period, 
during,  in  the  course  of,  within,  for,  by,  at :  inter 
haec  negotia,  S. :  inter  annos  ziiu  tectum  non 
subissent,  Os. :  omnia  inter  decem  annos  facta : 
inter  noctem  lux  orta,  L. — In  phrases,  inter  haec, 
meanwhile,  during  this  time,  L. :  Inter  cuncta,  at 
aU  times,  H. :  inter  quae,  Cu. — In  the  course  of, 
while,  during :  inter  vias  cogitare,  on  the  way,  T. : 
inter  f  ulmina  et  tonitrua :  inter  agendum,  V. : 
media  inter  carmina,  during  the  play,  H. — Dur- 
ing, in  spite  of  notwithstanding :  inter  eas  moras, 
S. :  nobis  inter  has  turbas  senatus  tamen  frequens 
flagitavit  triumphum.  —  Fig.,  in  discrimination, 
between,  among:  inter  bonos  et  malos  discrimen, 
S.:  indicium  inter  deas  tres:  inter  Marcellos  et 
CHaudios  patricios  iudicare:  inter  has  sententias 
diiudicare :  inter  fugae  pugnaeque  consilium,  L. : 
quid  intersit  inter  popularem  civem  et  inter  con- 
stantem. — Of  reciprocal  relations,  between,  among : 
regnum  inter  lugurtham  et  Adherbalera  dividere, 
S. :  quoB  inter  magna  f  uit  oontentio,  N. :  compo- 
nere  lites  Inter  Peliden  et  inter  Atriden,  H. :  cer- 
tamen  iniectum  inter  primores  civitates,  L. — In 
phrases  with  pronouns:  noyisse  nos  inter  nos, 
one  another,  T. :  res  inter  eos  agi  ooeptae,  mutual- 
ly, Cs. :  oonloqui  inter  nos,  wUh  one  another :  inter 
se  fidi,  S.:  pueri  aroant  inter  se,  one  another: 
f urtim  hater  se  aspicere :  complecti  inter  se,  L. : 
haec  inter  se  cum  repugnent,  are  inconsistent: 
disoonvenit  inter  Meque  et  te,  H. :  complexiones 
atomorum  inter  se,  mutucU:  collls  duos  inter  se 
propinquos  occupat,  near  one  another,  S.  —  Of  a 
class  or  number,  among,  in,  with  :  summA  gratia 
inter  suos,  Cs. :  inter  hostis  variae  f uere  senten- 
tiae,  L. :  homines  inter  suos  nobiles :  inter  ama- 
bills  ponere  me  choros,  H.  —  After  a  sup. :  ho- 
nestissimus  inter  suos  numerabatur:  plurimum 
inter  eos  valere,  Cs. :  maximum  imperium  inter 
finitimos,  L. — Praegn.  with  ;>ronottn« ;  oonsula- 
tum  nobilitas  inter  se  per  mantis  tradebat,  within 
their  own  order,  S. :  quod  inter  nos  lioeat  dicere, 


i.  e.  confidentially. — In  phrases,  inter  manOs,  see 
manus:  quaestio  Flamini  inter  sicarios,  on  a 
charge  of  assastination :  cum  praetor  questionem 
inter  sicarios  exerouisset,  sat  to  try  assassins  :  eos 
inter  sicarios  defendere:  inter  exempla  esse,  to 
serve  as  an  example,  Ta. :  inter  paucas  memorata 
clades,  i.  e.  eminently,  extremely,  L:  secuti  inter 
cetera  auctoritatem  Pausistrati,  eminently,  espe- 
cially, L. :  inter  cetera  etiam  vigiliis  confecti,  i.  e. 
fnoi'e  than  by  all  else,  L. 

In  composition  inter  is  unchanged,  except  that 
r  is  assimilated  in  intellego  and  its  derivatives. — 
Between:  intercedo,  interpono. — At  intervals,  from 
time  to  time:  interaestuo,  intermitto,  interviso. — 
Under,  doion,  to  the  bottom:  intereo,  interficio. 

Interamenta,  orum,  n.  [inter],  the  interior 
woodwork  (of  a  ship  of  war) :  navium,  L. 

inter-are805,  — ,  — ,  ere,  inch.,  to  become  dry, 
dry  up,  decay:  nihil  interarescere  debet 

IntercalariB,  e,  adj.  [intercalo],  of  insertion, 
to  be  inserted,  intercalary :  Ealendae,  of  an  inter- 
calary month:  Ealendae  priores,  of  the  first  inter- 
calary  month  (Caesar  introduced  two). 

IntercalariOB,  adj.  [  intercalaris], /or  inser- 
tion, intercalary :  mensis,  L. :  Ealendae,  of  an  in- 
tercalary month,  L. — As  subst.  (sc.  mensis). 

inter-oalo,  &vl,  &tus,  ftre,  to  proclaim  an  inser- 
tion in  the  calendar,  insert,  intercalate  (a  preroga- 
tive of  the  pontifices) :  ut  pugnes,  ne  intercaletur. 
—  To  put  off, postpone:  intercalata  poena,  L. 

interoapedo,  mis,/.  [ intercapio ],  an  inter^ 
ruption,  interval,  respite  :  scribendi. 

Inter-oedd,  oessi,  cessus,  ere,  to  come  between, 
intervene,  be  between:  pal  us,  quae  intercedebat, 
Cs. :  inter  singulas  legiones  impedimentorum  nu- 
merum  intercedere,  Cs. — To  occur,  happen,  come 
to  pass:  neque  ullam  rem  intercessisse  me  in- 
dignam,  T. :  saepe  in  bello  parvis  momentis  mag- 
ni  casils  intercedunt,  Cs. :  inter  bellonim  curas 
interoessit  res  parva,  L. :  nullum  dictum  interoes- 
sit:  huio  continentia  bella  intercesserant,  Cs. — 
Of  time,  to  intervene,  pass  :  ut  spatium  interoede- 
ret,  dum,  etc.,  an  interval,  Cs. :  nox  nulla  interoes- 
sit.— In  order  or  rank,  to  come  between :  etsi  nemo 
intercedebat,  etc. — F  i  g.,  of  personal  relations,  to 
intervene,  come  between,  be  reciprocal:  ira  inter  eas 
interoessit,  T. :  ut  ei  cum  genere  humane  quasi 
civile  ius  intercederet :  inter  nos  officia  paria  in- 
tercedunt :  inter  quos  aemulatio  intercedebat,  N. : 
huic  cum  reliquis  civitatibus  bella  intercesserant, 
Cs. — To  interpose  on^s  a'edit,  become  surety  :  pro- 
misit,  interoessit,  dedit :  pro  aliquo  magnam  pe- 
cuniam,  guaranty. — To  interpose,  intercede,  bring 
about  as  mediator:  cum  vestra  auctoritas  inter- 
cessisset,  ut  ego  regem  tuerer. — To  oppose,  with- 
stand, protest  against  (esp.  of  the  tribunes,  against 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


interceptio 


438 


interdiotam 


a  decree  of  the  senate) :  intercedit  Antonius,  Gs. : 
rogation! :  ea  auctoritas,  cui  scis  intercessum  esse : 
penatOs  consulto,  L.  —  To  obstruct,  hinder,  inter- 
nipt:  huic  gaudio,  T. :  non  quia  intercedendiim 
putem  iniaginibus,  Ta. 

interceptid,  diiis,  /.  [CAP-],  a  taking  away  : 
poculi. 

interceptor,  Sris,  m.  [CAP-],  an  intercepter, 
wurper,  embezzler :  praedae,  L. :  donativi,  Ta. 

interceptus,  P.  of  intercipio. 

intercesBio,  5nis,  /.  [  1  CAD-  ],  a  mediation, 
mretythip:  mea  intercessio  parata  est — An  in- 
terventiofi,  interposition,  protest,  veto:  tribunicia, 
Cs. :  empta :  reraittere  intercessionem,  L. 

intercesBor,  aris, m.  [1  CAD],  one  who  inter- 
poses, a  mediator,  surety :  intercessorem  quaerere : 
ieto  ititercesBore  legati  non  adierunt,  through  his 
interference  :  rei  malae. — An  interferer,  protester, 
adversary,  preventer :  stultitia  intercessoris  (of  a 
tribune  who  exercises  his  veto) :  legis,  L. 

1.  intercido,  Idl,  Isus,  ere  [inter +caedo],  to 
cut  asunder,  divide,  aU  through,  cut  down  :  lacus, 
interciso  monte,  defluit :  pontem,  L. 

2.  intercidd,  idl,  — ,  ere  [inter +cado],  to  fall 
between  :  inter  arma  corporaque  intercidente  telo, 
L. —  To  occur  meanwhile,  happen:  si  quae  inter- 
ciderunt,  etc. — F  i  g.,  to  fall  to  the  ground,  perish : 
pereant  aniici,  dum  una  inimici  intercidant,  Poet, 
ap.  C. — To  drop  out,  be  lost,  be  forgotten:  memo- 
rift,  L. :  nomen  longis  intercidit  annis,  0. :  Quod 
81  interciderit  tibi  nunc  aliquid,  escapes  you  (i.  e. 
your  memory),  H. :  intercidere  nomina,  Ta. 

interclno,  — ,  — ,  ere  [inter +cano],  to  sing  be- 
tween :  neu  quid  medios  intercinat  actOs,  H. 

Interoipid,  c^pl,  ceptus,  ere  [inter +capio],  to 
seize  in  passing,  intercept:  quod  nos  capere  opor- 
tet,  T. :  pila  intercepta  reroittere,  Cs. :  venenum, 
take  the  poison  intended  for  another:  numerura 
iumentoruro,  Cs. :  ab  suis  interceptus,  cut  off,  h,: 
Terga  caput  tangunt,  colla  intercepta  videntur,  to 
be  wanting,  0. :  Quam  (haatam)  Rhoeteus  inter- 
cipit,  V. —  To  interrupt,  hinder,  cut  off,  preoccupy, 
preclude:  itrnere  intercepto,  L.:  opportuna  loca, 
L :  spem  anni,  0.  —  To  take  away,  snatch,  rob : 
eum  a  populo  R.,  L. :  Myrrha  Intercepta  neci  est, 
0. :  interceptus  veneno,  carried  off,  Ta. 

interciBe,  adv.  [1  intercido],  piecemeal,  inter' 
ruptedly :  dictum  (opp.  directe). 

interoludd,  tlsl,  Qsus,  ere  [inter +claudo],  to 
shut  out,  shut  off,  cut  off  hinder,  stop,  block  up, 
intercept:  virtus  voluptatis  aditas  intercludat  ne- 
cesse  est:  interclusis  itineribns,  Cs. :  illos  ponti 
Interclusit  hiemps,  V.:  viam,  L. :  cum  Pontum 
cervicibus  interclupum  suis  sustinerent:  multitu- 
dinis  fugam,  Cs. :  hisce  omnis  aditOs :  his  reditu 


interclu^,  Cs. :  interclusus  itinere  Caesar,  Cs. — 
To  shut  off  cut  off,  stop,  hinder,  prevent :  commea- 
tfls  hostibus,  L. :  spiritum,  Cu. :  dolor  intercludit 
vocem :  aestu  anima  interclusa,  stifed,  L. — With 
person,  obj.,  to  aU  off,  separate,  divide,  shut  off,  in- 
tercept: ne  viros  intercluaos  opprimeret  hostis, 
L. :  Pompeium  ab  eo,  Cs. :  interclusi  ab  hu'is,  L.  : 
tribunes  a  plebe,  L. :  hostem  Hibero,  Ck.  :  com- 
meatibus  nostros,  Cs. :  ille  reliquis  copiis  inter- 
cludendus. —  To  shut  in,  blockade,  hem  in :  ne  iam 
intercludemur,  ut  cum  velitis  exire,  non  liceat: 
veriti,  ne  angustiis  intercluderentur,  Cs. —  To  hin- 
der,  prevent :  intercludor  dolore,  quo  minus,  etc. 

interoluaid,  dnis,/.  [intercludoj,  a  stopping, 
entire  suspension :  animae  (in  speakmg). 

intercluaoa,  P.  of  intercludo. 

interoolumninm,  I,  n.  [inter +oolumna],  a 
space  between  two  columns,  intercolumniation. 

inter-curro,  cuni,  cursus,  ere,  to  run  between, 
intervene,  mediate:  qui  intercurrerent,  misimus 
tris  principes  civitatis, — Of  time,  to  hasten  mean- 
while :  ipse  interim  Veios  intercurrit,  L. — Fig.,  ts 
mingle,  be  associated:  his  laboriosis  exercitationi- 
bus  dolor  intercurrit. 

inter-onrso,  — ,  — ,  are,  freq.  [intercurro],  to 
run  in,  intervene:  intercursantibus  barbaris,  L. 

( intercurBUB,  lis),  m.  [1  CEL-].  — Only  abl. 
sing.,  a  running  between,  intervention,  interposi- 
tion: periculum  intercursu  filii  propulsatum,  L. : 
consul um  intercursu  rixa  sedata  est,  L. 

intercuB,  cutis,  adj.  [inter + cutis],  under  the 
skin,  intercutaneous :  aqua,  dropsy. 

inter-dloo,  dixl,  dictus,  ere,  to  interpose  by 
speaking,  forbid, prohibit,  interdict:  praetor  inter- 
dict: non  tulit  ut  interdicatur :  quae  interdicta 
sunt:  interdicta  voluptas,  H. :  Cassivellauno  ne 
noceat,  Cs. :  praecipit  atque  interdicit,  omues  pe- 
terent,  etc,  Cs. :  neque  enim  est  interdictum  .  .  . 
ut  ne,  etc :  interdixit  hariolus  incipere,  etc.,  T. : 
interdictum  mare  Antiati  populo  est,  ll:  si  qui 
decreto  non  stetit,  sacrificiis  interdicunt,  Cs. :  pa- 
tribus  commercio  plebis,  L. :  Gallift  Romania,  Cs. : 
feminis  purpurae  usu,  L.:  male  rem  gerentibus 
patribus  bonis  interdici  solet  —  In  the  phrase, 
interdicere  alicui  aqu&  et  igni,  to  forbid  one  fre 
and  water,  i.  e.  banish :  tanquam  si  illi  aquft  et 
igni  interdictum  sit. — Pass.,  with  abl,  and  dat. : 
moribus  eorum  interdici  non  poterat  socero  genero, 
N. —  To  enjoin,  command  (implying  also  a  prohi- 
bition) :  te  familiae  valde  interdicere  ut  uni  dicto 
audiens  esset. — Of  the  praetor,  to  make  a  provi- 
sional decree :  praetor  interdixit,  eo  restitueretur. 

Interdictio,  6nis,/.  [DIC-],  a  prohibiting,  for- 
bidding:  aquae  et  ignis,  baniJtment:  finium,  L. 

interdictum,  T,  n.  [P.  of  interdioo],  a  forbid- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


Interdiu 


484 


interior 


den  thing:  si  interdicU  petes,  H. — A  prohibition: 
deorum.  —  Of  the  praetor,  a  provitional  decree, 
interlocutory  order ,  prohibition,  interdict :  praeto- 
rum  interdicta  toUentur:  tyrannica  interdicta  tua: 
interdicto  huic  omne  adimat  ius  Praetor,  i.  e.  sttb- 
ject  to  a  guardian,  H. 

interdiu,  adtf.  [DIV-],  during  the  day,  in  the 
daytime,  by  day :  nee  nocte  nee  interdiu,  L 

(interduotos,  lis),  m.  [  DVC-  ],  interpunctuor 
Hon  ;  only  oW. 

inter-dnm,  adv.,  wmetimee,  oeeationally,  now 
and  then:  Pecuniam  neglegere  est  interdum  lu- 
crum, T. :  saepe  gratift  interdum  iurgiis  trabendo 
tempus,  S. :  lacrimas  tenere,  Cs. :  dicere :  inter- 
dum .  .  .  interdum,  now  .  .  .  now,  at  one  time  .  .  . 
at  another,  0. :  modo  .  . .  interdum,  S. :  interdum 
.  .  .  alias. 

inter-ea,  adv.,  meanwhile,  in  the  meantime,  in 
the  interim:  saepe  interea  mihi  senex  Narrabat, 
T. :  dies  advenit :  quietus  erat,  S. :  interea  loci,  in 
th9  meantime,  T.  —  Meanwhile,  neverihdees,  how- 
ever: tu  interea  non  cessabis:  nee  nulla  interea 
est  gratia,  V. :  cum  interea :  tamen  interea,  Ct. 

inter-emo,  see  interimo. 

interemptus  (-emt-),  P.  of  interimo. 

inter-eo,  il,  itiirus,  ire  (perf.  interisse,  C),  to 
go  among,  be  lott :  ut  interit  magnitudine  roans 
Btilla  muriae. — F  i  g.,  to  perish,  go  to  ruin,  decay, 
die:  pauci  interiere,  S. :  statuae  intereunt  tem- 
pestate :  tormentorum  usum  spatio  propinquitatis 
lute  lire,  be  dettroyed,  Cs. :  fame,  Cs. :  omnia  fato 
Interitura,  0. :  pecunia,  N. :  Ne  genus  intereat,  be- 
come extinct,  0. :  Novaeque  pergunt  interire  lunae, 
U. :  Interiil  cur  id  non  dixti?  lam  ruined  I  T. 

inter-equito,  — ,  — ,  fti"e,  to  ride  between :  ipse 
interequitans,  L. :  ordines,  L. :  agmina,  Cn. 

interest,  see  intersum. 

interfatio,  5ni8,  /.  [interfor],  a  speaking  be- 
tween, interruption, 

interfeotor,  Sris,  m.  [inter +2  FAO-],  a  slayer, 
murderer,  assassin :  eorum,  C,  L. 

interfeotrix,  Icis,/.  [interfector],  a  murderess: 
nepotis,  Ta. 

interfeotns,  F.  of  interficio. 

interfioio,  fScI,  fectus,  ere  [  inter +facio],  to 
put  out  of  the  way,  destroy,  bring  to  naught: 
messis,  V. — 7b  kill,  slay,  murder:  interfici  quom 
perpeti  me  possum,  i.  e.  die  willingly,  T. :  insidiis 
interfectus  est :  virum  dolis,  S. :  consulum  inter- 
ficiendorum  causft :  se,  commit  suicide,  Cs. 

inter-flno,  — ,  — ,  ere,  to  flow  between :  quan- 
tum interfluit  fretum,  L. :  media  moenia,  Cu. :  Ro- 
manos  Cheruscosque,  Ta. 

inter-for,  fttus,  ftrl,  dep.,  to  intern^  in  speak- 


ing :  Venus  sic  interfata  est,  T. :  priusqoam  po- 
stulatum  perageret  Appius  interfatur,  L.:  Phae* 
neas  interfatus,  interrupting,  L. 

inter  -  ftdgena,  P.,  gleaming  amidst.  —  With 
dcU.  :  cumulo  rerum,  L.  dub. 

inter-fuaos,  adj., poured  between,  interposed: 
Dido  mauulis  trementis  interfusa  genaa,  stained, 
V. :  Styx  coercet  (animas),  V. :  interfusa  nitentli 
aequora  Cycladas,  H. 

interfaturuB,  P.  of  intersum. 

inter-iaceo,  ul,  — ,  ere,  to  lie  between:  spatio 
quod  yacui  interiacebat  campi,  L. :  castra  Punica 
ac  Romana  interiacebat  campus,  L. :  campus  in- 
teriacens  Tiberi  ac  moenibus  Romania,  L. 

intericio,  iecl,  iectus,  ere  [inter +iacio],  to 
throw  between,  set  between,  intersperse,  join,  inters 
mix :  legionarias  intericiunt  cohortes,  Cs. :  id  in* 
teriecit  inter  indiriduum  atque  id,  quod,  etc. :  his 
maestis  laetitia  intericitur,  Ta. :  preces  et  minas, 
to  intervene  with,  Ta. — Mostly  P.  pass.,  placed  be- 
tioeen,  interposed,  interspersed,  inserted,  intervening, 
intermingled,  intermediate :  longo  intervallo  inter- 
iecto:  brevi  spatio  interiecto,  after  a  short  iti- 
tervtU,  Cs. :  quo  (anno)  interiecto,  after  a  year : 
paucis  interiectis  diebus,  after  a  few  days,  L. :  in- 
terim, hac  mor&  interiectA,  during  this  delay,  Cs. : 
nasus  oculis  interiectus:  aer  inter  mare  et  cae- 
lum: inter  has  personas  me  interiectum. — Plur. 
n.  as  eubst. :  interiecta  inter  Romam  et  Arpoa,  L. 

(interieotna,  as),  m.  [inter -hIA-]. — Only  aec 
and  abl.  sing.,  a  coming  between,  intervention :  luna 
interiectu  terrae  repente  deficit  —  An  interval: 
iemponB,  meanwhile,  Ta.  :  dierum,  Ta. 

interim,  culv.  [inter + old  aec.  from  2 1-1,  mean* 
while,  in  the  meantime  :  interim  Roma  subito  pro* 
fectus  est :  interim  cotidie  Caesar  Aeduos  f rumen- 
tum  flagitare,  Cs. :  interim  dum,  etc.,  T. :  et  tamen 
interim,  S. — However,  nevertheless  :  interim  velim 
mihi  ignoscas :  in  agmine  multis  adesse,  neque  in- 
terim laedere,  etc.,  & 

interimo  or  interemo,  emi,  fimptus,  or  emtna 
[inter +emol,  to  take  from  the  midst,  take  away, 
do  away  with,  abolish  .*  interimendorum  sacrorum 
causft. — 7b  destroy,  slay,  kiU:  interemptam  opor- 
tuit,  T. :  plures  eo  proelio  interempti,  S. :  Aban- 
tem,  v. :  gladio  civem :  Hasdrubale  interempto^ 
H. :  se. — 7b  distress  intolerably,  afflict :  me  inte- 
rimunt  hae  voces  Milonis. 

interior,  ius,  gen.  Oris  [inter],  inner,  interior, 
middle  .*  aedium  pars :  spatium,  0. :  In  interiore 
parte  ut  maneam,  L  e.  in  the  women^s  apartment,, 
T. :  domus,  inner  part,  V . :  epistula,  body  :  motu 
cietur  interiore  et  suo :  nationes,/arfA«r  inland. — ' 
Flur.  ft.  as  subst.,  the  inner  parts,  middle  :  aedium : 
regni,  L.  —  Plur.  m.  as  ttubst. :  plerique,  of  those 
farther  from  the  sea,  Cs. :  interiores  fossas  ex- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Inteiltio 


4S5 


plent,  the  fforriaony  Os.— In  the  race^^une,  nearer 
Ihtgwd,  on  the  left:  rota,  0. :  gyrus,  H. :  Ille  . . . 
Badit  iter  laevum  interior  (to  shorten  the  course), 
V. — Nearer:  toto  corpora  interior  perioulo  volne- 
ria  factoB,  i.  e.  too  near  to  be  wounded^  L. :  iotibus, 
withm  reach  of,  L.— Inner:  nota  Falemi, I  e. fcn^. 
eetinthe  cellar^  H.  —  Fig.,  deeper,  more  piercing : 
timor.  —  More  hidden^  more  reeondUcy  more  pro- 
found: nunc  interiora  Tideamus:  oonsilia,  N. : 
haec  interiora,  more  pereonal  (opp.  ilia  externa). — • 
peeper,  more  intimatCj  doeer  :  vicini :  amidtia,  L. : 
litterae,  more  confidentiaL 

interltlo,  dnis,/.  [inter +I-],  deetruction,  mm  .• 
aratorum. 

interltuo,  lis,  m.  [inter+I-],  overthrow,  faU, 
mtft,  deetruction,  anmhilation :  interitum  rei  p. 
lugere :  familiam  ab  interitu  vindicare :  omnium 
rerum  interitOs :  exercitas. — Death  :  Sabini,  Cs. : 
Toluntarius :  tuum  ingerauisse  interitum,  V. 

inter-iungo,  — ,  tinctus,  ere,  to  join  together, 
eUup  :  dextrae  interiunctae,  L. 

1.  interloa,  adj.,  neut,  of  interior. 

2.  intexiaa,  adv.  [netU.  of  interior],  in  the  in- 
ner part,  on  the  intide,  in  the  middle,  within:  ora- 
tio  ne  insistat  interius,  L  e.  hati  too  eoon  :  recon- 
dere,  V.— F  i  g. :  attendere,  to  look  closely,  lu, 

inter-labor,  —,  I,  dip.,  to  flow  between.^ln 
tmesis :  inter  enim  labentur  aquae,  percolate,  V. 

inter-lego,  — ,  — ,  ere^  to  pluck  here  and  there, 
euiL — In  tmesis :  Oarpendae  frondes,  interque  le- 
gendae,  V. 

inter -lino,  l6vl,  litus,  ere,  to  emear  between, 
epread  between,  join  with:  caementa  luto,  L. :  mu- 
rus  bitumine  interlitus,  Cu. — To  make  erasures  in, 
alter  by  erasing:  testamentum. 

inter-loquor,  locatus,  l,  dq).,  to  interrupt  in 
speaking:  mihi,  T. 

inter-lnce5,  lOxI,  ~,  dre,  to  shine  in  the  midst 
quaedam  animalia  interiucent  (in  amber),  Ta. — To 
tighten  at  intervals,  shine  irregularlg.  —  Impers.  : 
noctu  interiuxisse,  L.  — Fig.,  to  6«  manifest,  be 
plainly  visible:  ordines,  quibus  inter  gradiis  dig- 
nitatis aliquid  interluoet,  by  which  distinctions  are 
fnade,  L.  —  To  be  transparent:  interlucet  corona 
(militumX  V. 

interluninm,  l,  n,  [interiunis],  the  time  of  new 
moon. — Plur,,  H. 

inter-luo^  — ,  — ,  ere.— Of  streams,  to  wash 
tmder,flow  between:  pontus  arva  et  urbis  interiuit, 
V. ;  quosque  secans  interiuit  Allia,  V. :  saxa  in- 
terlnens  nnda,  Cu. 

inter-menstmaa,  ad{j.,  between  months  .*  tern- 
pus,  the  change  of  moon, 

in-teiminatoo,  adj.,  unbounded,  endUm:  in 
oisnls  partis  magnitude  i^onnm. 


intemeoivua 


inter-minor,  itus,  in,  dep.,  to  threaten,  forbid 
with  threats :  Istucine  tibi,  T. :  interminatus  d- 
hM%,  forbidden,  H. 

inter -miBoed,  miscul,  mixtus,  Sre,  to  mix 
among,  intermix,  mingle:  turbabant  equos  pedites 
intermixti,  L. :  tibi  undam,  V. :  patriis  petita  Ver- 
ba foris,  H. :  intermixti  hostibus  cognoscunt,  L. 

intermiaaio,  onis,/.  [intermitto],  a  breaking 
off,  intermission,  interruption,  discontinuance  :  f  o- 
rensis  operae :  sine  ulla  intermissione :  per  inter- 
misfiiones  hasjL. :  epistularum,  of  correspondence : 
verborum,  i.  e.  abruptness. 

inter-mittd,  misi,  missus,  ere,  to  leave  off,  in- 
termit, omit,  suspend,  interrupt,  neglect :  iter,  proe- 
hum,  Cs. :  hoc  intermisi,  quoad  non  licuit :  labo- 
rem,  0. :  Intermissa  diu  bella,  H. :  litteras  raitte- 

re:   non  intermittit  caelum  mitescere,  etc. P. 

pass. :  ludi,  interrupted:  ventus,  intermittent,  Cs. : 
bella,  H. :  pars  oppidi,  quae,  intermissa  a  flumine 
et  a  paludibus,  etc^  where  an  interval  was  left,  Cs. : 
per  intermissa  moenia,  a  gap  in,  L. :  verba  ab  usu 
cotidiani  sennonis  iamdiu  intermissa,  i.  e.  disused. 
—Of  space,  to  leave  unoccupied,  leave  vacant:  me- 
diocribus  iutermissis  spatiis,  Cs. :  oustodiis  looa, 
L.— 7b  leave  an  interval,  pause  :  spatium,  qua  flu- 
men  intermittit,  does  not  flow,  Cs.— Of  time,  to  let 
pass,  suffer  to  elapse,  omit,  leave  unimproved:  unum 
diem,  Quin  veniat,  T. :  plurls  dies,  Cs. :  dies  inter- 
missus  perturbat  omnia :  nocte  intermissa,  having 
intervened,  Cs. :  nulla  pars  noctumi  temporis  ad 
laborem  intermittitur,  Cs. :  diem.  —  To  leave  off, 
cease, pause:  hostis  neque  subeuntes  intermitterej 
Cs. :  sic  adsidue  canere,  ut  nihil  intermitterent 

intermiztua^  P.  of  intermisceo. 

inter-morlor,  mortuus,  l,  dep.,  to  die  off ,  die 
out:  intermoriuntur  reliquiae  coniurationis :  ignis, 
Cu, :  intermori  civitatem  sinere,  L. :  officium  apud 
me  intermoriturum,  i.  e.  to  be  forgotten, 

intermortntia,  aefj.  [P.  of  intermorior],  dead, 
lifdess,  faint:  intermortuus  exspiravit, /atn/^  L. 
— ^F  i  g. :  contiones :  memoria  generis  sul 

intermondia,  drum,  n.plur,  [inter +mundusl, 
spaces  between  worlds. 

inter-muralia»  e,  aefj.,  between  the  waUs:  am- 
ms,  1.  e  ditch,  L. 

(inter-naaoor),  nfttus,  I,  dep„  to  grow  between, 
spring  up  %n  the  way :  intemata  virgulta,  L. :  inter- 
natae  saxis  herbae,  Ta. 

intemecid  (•nicio),  onis,/.  [inter +1  NEC-], 
a  massacre,  slaughter,  carnage,  extermination,  de- 
struction :  intemicione  civls  liberare :  bella  ad  in- 
temecionem  gesta,  N. :  ad  intemecionem  caesi,  all 
put  to  the  sword,  L. :  ad  intemecionem  redigi,  Cs. 

intemeoivna,  a^j.  [intemedo],  murderous 
destructive :  bellum,  of  extermination,  C,  L. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


intemeoto 


486 


interpretor 


Inter-aeotd,  — ,  — ,  ere,  to  hind  together^  bind 
up:  ut  fibula  crinem  Auro  internectat,  V. 

inter-niteS,  — ,  — ,  §re,  to  thine  through,  shine 
at  intervale :  si  qua  sidera  internitebaDt,  Ca. 

Inter-noditun,  I,  n.  [inter  +  nodus],  the  tpace 
between  two  joints:  qua  facit  internodia  poples,  0. 

inter-noftoo,  novi,  ndtus,  ere,  to  know  apart^ 
distinguish^  discern:  fures:  blandus  amicus  a  vero 
internosci  potest:  mendacem  verumque  amicum, 
H. :  visa  vera  sint,  anne  falsa. 

inter  -  nuntia,  ae,  /.,  a  mediator^  messenger : 
aves  internuntiae  lovis :  ludaea :  caeli,  lu. 

inter-nuntio,  — , :— ,  ftre,  to  exchange  messages^ 
negotiate:  utri  transgrederentur,  L. 

inter  -  nuntioa,  l,  a  meduttor^  messenger^  go- 
between:  Nequis  internuntius  ad  istam  curset,  T. : 
internuntiis  ultro  citroque  missis,  Cs. :  totius  rei, 
L. :  lovis  interpretes  internuntiique,  i.  e.  the  au- 
gurs. 

intemua,  a<y.  [inter],  inward,  internal:  arae, 
0. — F  i  g. :  mala,  domesttc,  S. :  disoordiae,  Ta. 

in-tero,  trTvI,  ti-Itus,  ere,  to  rub  tn,  crtwible  in. 
— Pro  v.:  Tute  hoc  intrlsti,  tibi  omnest  exeden- 
dum,  you  have  your  own  mess  to  swallow,  T. 

interpellatid,  onis,/.  [interpello],  a  speaking 
between,  interruption. 

intexpellator,  oris,  m.  [interpello],  an  inter- 
rupter, disturber :  se  oblectare  sine  intcrpellatori- 
bus. 

interpello,  avi,  atus,  are  [1  PAL-],  to  inter- 
rupt, break  in  upon :  interpellando  trahere  tern- 
pus,  S. :  Interpellandi  locus  erat,  H. :  alqm  ingres- 
sum  in  serroonem,  Os. :  nihil  te  interpellabo :  ab 
alqo  interpellari,  Cu.  —  To  urge  as  an  objection  : 
quod  priore  actione  interpellavit,  —  To  disturb, 
hinder,  obstruct,  molest :  in  suo  iure  se,  Cs.  —  To 
hinder,  prevent,  obstruct :  alveolum,  Cu. :  partara 
iam  victoriam,  Cs. :  poenam,  L. :  haec  res  inter- 
pellata  bello  refrixerat:  Pransus  quantum  inter- 
pellet  inani  Ventre  diem  durare,  H. :  tribunis  in- 
terregem  interpellantibus,  ne,  etc,  interpose  their 
veto,!,. 

interpolo,  avI,  atus,  Are  [interpolus  (old),  fur- 
bished], to  polish,  furbish,  dress  up :  togain  prae- 
textam,  dye  anew. — Of  writings,  to  interpolate,  alter, 
falsify:  aliquid. 

inter-p5nd»  posul,  posltus,  ere,  to  put  between, 
place  among,  interpose,  insert,  intersperse :  ubi  spa- 
tium  . .  .  pilae  interponuutur,  Cs. :  ne  inter|>ositi 
quidem  elephant!  militem  deterrebant,  L. :  lateri 
vinculum  lapides  sunt,  quos  interposuere,  ut,  etc., 
Cu. — In  time,  to  insert,  interpose,  introduce:  inter- 
iMliirTH  mcnsibus  interf)osiiis,  L  — In  speech, /o 
iufroduce,  insert:  hoc  loco  H»K't  interponere  .  .  . 
quantae,  etc,  N.  t   paucis  interpositis  versibus : 


Terbum  ullum.  —  Of  time,  to  let  pass,  permit  to 
elapse,  leave,  itUerpose:  spatium  ad  recreandos  ani- 
mos,  Cs. :  tridui  mora  interposita,  after  a  delay  of, 
Cs. :  spatio  interposito,  some  time  after:  hac  in- 
terpositft  nocte,  L. — With  personal  objects,  to  in- 
troduce, make  an  associate  of:  quam  sancta  sit 
societas  civium,  dis  inmortalibus  interpositis,  etc 
— Of  writings,  to  make  insertions  in,  falsify,  alter  : 
rationibus  populorum  noii  interpositis.  —  F  i  g.,  to 
introduce,  interpose,  put  forward,  adduce,  allege,  km 
as  a  pretext,  urge  as  an  objection :  decreta :  indi- 
cium suum :  neque  ulla  belli  suspicione  interposita, 
Cs. :  accusatorem,  make  a  pretext  for  delay  :  oau- 
sam  interponens  conlegas  exspectare,  K. :  operam, 
studium,  laborem,  apply.  —  To  pledge,  give^  inter- 
pose: sponsio  interponereter,  L. :  interposita  fide 
publicft,  S. :  in  eam  rem  se  suam  fidera  interpone- 
re, ^at>«  his  word,  Cs. — With  se,  to  interfere,  inter- 
meddle, intrude,  engage  in,  come  in  the  way:  ni  se 
tribuni  plebis  interposuissent,  L. :  semper  se  inter- 
posuit,  lent  his  aid,  N. :  te  invitissimis  his :  se  quo 
minus,  etc.,  C,  L. :  te  in  istam  pacificationem :  me 
audaciae  tuae. 

interpoeitid,  onis,/.  [interpositus],  an  inser- 
tiony  introduction:  per^onarum :.  una  (of  words). 

1.  interpositUB,  P.  of  int«rpono. 

2.  (interpositn^  Qs),  m.  [interpono],  a  rmt- 
ting  between,  interposUiou,  —  Only  abl,  sing. :  luiia 
interpositu  terrae  deficit 

interpres,  etis,  m.  and  /.  [PRAT-],  a  middle- 
man^ mediator,  broker,  factor,  negotiator:  interpre- 
tes corrumpendi  iudici :  pacis,  L. :  divum,  mes- 
senger (i.  e.  Mercury),  V. :  harum  curarum  luno, 
i.  e.  of  the  anxieties  of  love,  V. — An  explainer,  ex- 
pounder, translator,  interpreter:  iuris :  caeli,  as- 
tronotner:  mentis  oratio:  interprete  linguft,  H. : 
metus  interpres  semper  in  deteriora  inclinatus,  L. : 
comitiorum,  i.  e.  the  Haruspices  (who  tell  whether 
the  comitia  are  properly  held) :  portentorum,  a 
soothsayer:  nee  converti,  ut  interpres,  sed  ut  ora- 
tor, translator:  fidus,  literal.  H. :  veridica  de&m, 
L.  —  An  ifderpreter,  dragoman:  fidi  interpretes 
adhibentur,  S. :  isti  nobis  cum  interprete  audiendi 
sunt. 

interpretatiOi  6iiis,/.  [interpretor],  an  expla- 
nation, exposition^  interpretation:  egere  interpreta- 
tione :  facilis,  L. :  foederis,  meaning:  sinistra  erga 
eminentfs,  Ta. 

interpretatns,  adj.  [  P.  of  interpretor  ],  ex- 
plained, tratuUated:  nomen :  haec  ex  Graeco  car- 
mine, L. 

interpretor,  fttus,  in,  dep.  [interpres],  to  ex- 
plain, expoufid,  interpret,  understand,  conclude^  in- 
fer, comprehend:  si  interpretari  veils :  religiones, 
Ci«. :  somnia :  sententiam  tuam :  ad  voluntatem, 
li. :  ut  plerique  quaererent  famam,  pauci  intcrpre- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Interpunotlo 


487 


interBum 


torentar,  understood^  Ta. :  liberatum  se  esse  iure 
iaimndo,  interpretabaturf  inferred:  consilium  ex 
necessitate,  voluntatem  ex  vl — Paa». :  ex  quo  ita 
illud  somnium  esse  interpretatum,  ut,  etc.  —  To 
decide^  determine :  recte  an  perperam,  L.  —  To 
translate:  recte  sen  ten  tiam.  —  Pass,  impert. :  uti 
ex  libris  Punicis  interpretatum  nobis  est,  S. 

intexpunctiOi  onis,/.  [interpunctus],  a  punc- 
tuatum^  division  by  points:  interpunctiones  verbo- 
rum. 

inter-ptmotaa,  adj.^  weU  divided:  narratio  in- 
terpuncta  sermonibus.  —  Plur.  n.  as  svbst. :  inter- 
puncta  verborum,  pauses, 

inter-qulesod,  qufivl,  — ,  ere,  to  rest  awhile^ 
pause:  paululum. 

inter  -  regnnm,  I,  n.,  an  interval  betvfeen  two 
reigns^  interregnum:  interregni  ineundi  ratio:  id 
ab  re  interregnum  appellatum,  L. — In  the  repub- 
lic, a  vacancy  in  the  consulate  (between  the  death 
or  departure  of  the  consuls  and  the  choice  of  their 
successors):  res  ad  interegnum  venit:  interreg- 
num inire,  to  become  interrez,  L. 

inter -rex,  rSgis,  m.,  a  temporary  Idng^  vice- 
roy^ regent^  interrex^  L. — In  the  republic,  a  tempo- 
rary misf  magistraiey  vice-consul^  regent  (during  a 
Tacancy  of  the  consulship):  L.  Flaccus  interrex 
legem  de  SuUft  tulit :  interregem  prodere,  appoint. 

in-territUB,  a<(;.,  undaunted^  undismayed^  un- 
ierrified:  Bracchia  interritus  extulit,  V. :  classis, 
fearless,  V. :  mens  leti,  not  a/raid^  0. :  voltus,  Cu. 

interrogatio,  Snis,  /.  [interrogo],  a  qitestion- 
ing^  interrogation^  question:  mea:  stultissimae. — 
A  judicial  inquiry,  examination^  C. :  tribuni,  L. : 
testium,  Ta. — in  logic,  a  conclusion  from  questions, 
syllogism :  genus  interrogation  is  ignavum. 

interrogatiiinonla,  ae,/.  dim.  [int4>rrogatio], 
a  short  argument,  syllogism  :  minutae. 

inter -rogo,  &v!,  atus,  ft  re,  to  ask,  question,  in- 
quire, interrogate  :  recte,  T. :  interrogandi  facul- 
tas :  testem :  Whid,  put  this  questiofi,  L. :  nil  plus, 
have  no  more  to  ask,  lu. :  quendam  quaedam  geo- 
metrica :  interrogans,  solerentne,  etc.,  Gs. :  inter- 
rogas  me,  num,  etc. :  interrogatus,  quid  sentires : 
tunc  sententiae  interrogari  coeptae,  L. — To  inter- 
rogate judicially,  examine,  go  to  law  with,  sue :  bene 
testem,  croM-ezamtn^;  legibus  interrogari,  L. :  con- 
Bules  legibus  ambitOs  interrogati,  S. :  Capitonem 
repetundarum  (i.  e.  reum  facere),  Ta.  —  P.  n.  as 
sid>st.  :  ad  interrogata  respondere,  to  inquiries. 

inter-mmpo,  rflpT,  ruptus,  ere,  to  break  apart, 
break  off,  interrupt,  break  to  pieces,  break  np:  pon- 
tem  flurainis,  destroy,  Ca.  :  pontem  ferro,  igni,  L. — 
To  break  through,  divide,  scatter :  interrupta  acies, 
L. :  extremum  agmen,  Os. :  Interrupti  ignes,  scat- 
tered, V.  —  Fig.,  to  break  off,  interrupt :  oratio- 
nem,  Gs. :  iter  amoris :  tenorem  rerum,  L. 


intermpte,  adv.  [intemiptus],  interruptedly: 

non  interrupte  narrare,  continuously, 

intermptus,  adj.  [P.  of  Interrumpo],  broken, 
interrupted:  ofBcium  :  voces :  opera,  V. 

inter -saepio,  saepsi,  saeptus,  ere,  to  fence 
about,  hedge  in,  stop  up,  enclose,  secure :  foramina 
intersaepta:  operibus  quaedam,  L. — To  shut  off, 
cut  off,  obstruct :  iter :  vallo  urbem  ab  arce,  L. 

inter-80ind5,  scidi,  scissus,  ere,  to  tear  asun- 
der, break  down,  divide,  interrupt :  pontem  :  agge- 
rem,  Gs. —  To  cut  off,  separate,  part :  Ghalcis  arto 
interscinditur  freto,  L. 

inter-sero,  — ,  — ,  ere,  to  place  between,  inter- 
pose, add:  oscula  mediis  verbis,  0. — Fig.:  causam, 
se  esse,  etc.,  cUlege  as  a  pretext,  N. 

interspiratio,  6n\s,  f  [interspiro],  a  catching 
of  breath,  pause  for  breathing. — Sing,  and  plur. 

interstinctus,  P.  [STIG],  chequered, spoUed : 
f acies  raedicaminibus,  Ta. 

inter-Bom,  ful,  futQrus,  esse,  to  be  between,  lie 
between:  quas  (scgetes)  inter  et  castra  unus  collis 
intererat,  Gs. :  ut  Tiberis  inter  eos  et  pons  inte- 
resset:  via  interest  perangusta,  L. — To  itUervene, 
elapse:  inter  primum  et  sextum  consulatum  sex 
anni  interfuerunt :  inter  Laviniam  et  Albam  Lon- 
gam  coloniam  deductam  interfuere,  etc.,  L. —  To 
be  different,  differ:  ut  inter  eos  ne  minimum  qui- 
dem  intersit,  there  is  not  the  slightest  difference: 
inter  hominem  et  beluam  hoc  maxime  interest, 
quod,  etc.,  differ  chiefly  in  this :  in  his  rebus  nihil 
omnino  interest,  there  is  no  difference  whatever: 
Hoc  pater  ac  dominus  interest,  there  is  this  differ- 
ence, T. :  tantum  id  interest,  veneritne  an,  etc.,  L.: 
negant  (ea)  quidquam  a  falsis  interessc :  quod  ab 
eo  nihil  intersit,  etc. :  stulto  intellegens  Quid  in- 
terest ?  T. :  ut  matrona  Intercrit  Satyris  paulum, 
H. —  To  be  present,  take  part,  attend,  assist,  inter- 
vene: Hudierunt  alii,  qui  interfuerant:  Nee  deus 
intersit,  nisi,  etc.,  H. :  epulis :  lacrimis  patris,  V. : 
populo  Quirini,  live  with,  H. :  proelio,  Gs. :  in  con- 
vivio:  in  testamento  faciendo. — Sd  pers.  impers., 
it  snakes  a  difference,  it  interests,  it  concerns,  it  is 
of  interest:  quasi  paulum  intersiet,  T. :  Paulum 
interesse  censes,  ex  animo  facias,  an,  etc.,  T. :  ne- 
que  interesse  .  .  .  -ne  .  .  .  -ne,  makes  no  differ- 
ence, Gs. :  novis  coniunctionibus  interest,  qualis 
primus  aditus  sit:  Divesne  natus  Nil  interest  an 
pauper,  H. :  quid  interfuit  utrura  hoc  decerneres, 
an,  etc.,  what  mattered  it  f  nihil  interest  nunc,  an 
violaverim,  etc.,  L..:  quantum  interesset  Glodii,  se 
perire:  quid  eius  interenit?:  meft  video  quid  in- 
tersit: quod  ego  et  mea  et  rci  p.  interesse  athi- 
tror:  illud  mea  magni  interest,  te  ut  videam: 
utriusque  nostrum  magni  interest  ut  te  videam: 
ad  honorem  interesse :  ad  beate  vivendum ;  cf. 
with  defin.  subj,:  non  quo  mea  interest  natur4 
loci,  is  of  interest  to  m/S, 


Digitized  by 


Google 


Intertexo 


488 


intoleranter 


(inter-tex5),  — ,  textus,  ere,  to  inUriwine^  in- 
Urweavt. — Only  P. per/.:  florae bederis  intertexti, 
0. :  chlaroys  auro  intertexU,  V. 

intertrimentum,  lyn.[l  TER-],  Iosm  by  attri- 
tion^ wa$U :  in  auro,  L.— F  i  g.,  Zom,  damage  :  sine 
magno  intertrimento,  T. :  nullam  intertrimenti 
veatigium. 

inter-turbo,  — ,  — ,  are,  to  make  diitwrbance^  T. 

inter- valluxa,  I,  n. — P  ro  p.,  the  tpaee  between 
palisades^  an  intermediate  tpace^  interval^  distance: 
pari  intervallo,  at  an  equal  distance^  Cs. :  quo  con- 
Buerat  intervallo,  at  toe  usual  distance,  Cs. :  videt 
magnis  interrallis  sequentes,  L.:  imius  signi:  ex 
intervallo,  /r(»n  a  <Ustance,  L. :  longo  proximus 
intervallo,  V. :  ab  Capsa  duflm  milium  intervallo, 
S.  —  In  time,  an  interval,  intermission,  respite: 
annuum  regni,  interregnum,  L.:  sine  intervallo 
loquacitas,  tncessant:  dolor  dat  intervalla,  relaxes 
sometimes:  ex  tanto  intervallo,  L. — A  pause: 
trocbaeus  temporibus  et  intervallis  est  par  iambo : 
intervallo  dicere,  after  a  pause:  in  cantibus  inter- 
valla, musical  pauses,  —  Fig.,  difference,  dissimili 
tude:  quantum  sit  interiectum  inter,  etc 

inter-venio,  vCnl,  ventus,  Ire,  to  come  bettoeen, 
come  upon,  come  m4,  intervene,  interrupt :  dum  se- 
demus,  intervenit,  T. :  casu  equites  interveniunt, 
Cs. :  ex  occulto :  quotiens  lascivum  intervenit 
illud,  etc.,  is  introduced,  lu. :  sponsae  pater  inter- 
venit, T. :  orationi,  L. :  nonnnllorum  querelis.  — 
Fass,  impers. :  si  interventum  est  casu :  Ubi  est 
interventum  mulieri,  was  taken  by  surprise,  T. — 
To  inter/ere,  interrupt, put  a  stop  to:  ni  nox  proe- 
lio  intervenisset,  L. :  verbo  intervenit  omni  plan- 
gor,  0. :  dies  ludorum  qui  cognitionem  intervene- 
rant,  Ta. —  To  take  place,  happen,  occur:  Nulla 
mibi  res  posthao  potest  iam  intervenire  tanta, 
quae,  etc.,  T. :  casus  mirificus  quidam  intervenit, 
?uu  taken  place :  sapienti :  intervenit  his  cogita- 
tion! bus  r^ni  cupido,  L. — To  stand  in  the  way, 
oppose,  hin£r,  prevent,  disturb  :  res  negitare ;  foe- 
dus  intervenisse,  S.:  bellum  coeptis  intervenit,  L. 

interventor,  5ris,  m.  [BA-],  a  visitor,  intruder: 
vacuus  ab  interventoribus  dies. 

interventUB,  as,  m.  [  BA-  ],  a  coming  in,  in- 
tervention :  alicuius :  hominum,  L. — An  interven- 
tion, occurrence:  noctis,  Cs.:  malorum. 

inter- verto  (-vorto),  il,  sus,  ere,  to  turn  aside, 
divert,  intercept,  embezzle,  squander:  receptum  (con- 
sulatum):  interversa  aedilitate,  i.e. /xwrin^  over: 
interverso  regali  hoc  dono. 

inter  -  viso,  — ,  — ,  ere,  to  look  after,  inspect 
secretly:  ipse  crebro  interviso. — To  visit  at  times: 
nos:  manipulos,  Ta. 

intervolito,  — ,  —,  ire,  freq.  [intervolo],  to 
Mutter  around:  imbrem  (camis)  interyoUtando 
rapoiBse  (of  birds),  U 


in-teatabi]i%  e,  aefj.  with  eomp.,  infamom^ 
execrable,  detestable,  abominable:  homo,  S. :  saefi- 
tia,  Ta. :  intesUbilior  et  saevior,  Ta. 

inteatato,  adv.  [abL  of  intestatns],  without  m 
will,  intestate:  mortuus. 

in-teatatua,  adj.,  who  has  made  no  wiU,  intes- 
tote :  8l  iutestata  esset  mortua :  ad  cenam  ire,  la. 

inteatinua^  adj,  [intus],  inward,  iniemal,  intes- 
tine :  malum :  bella,  civil,  S. :  caedes,  of  kindred, 
L. — F  i  g.,  in  the  mind,  subjective  (opp.  oblatus). 

inteatinam,  T,  n.  [intestinus],  a  gut :  loto  ter- 
ram  ferit  intestine,  lu. :  medixim,  mesentery :  imum, 
rectum,  N. — Usu.  plur.,  the  intestines,  entrails,  bow- 
els: laborare  ex  intestinis :  intestina  poetae,  lu. 

in-texo,  texuX,  textus,  ere,  to  weave  in,  inweave, 
interweave,  plaity  join  together,  interlace,  surround, 
envelop:  scutis  viminibus  intextis,  Cs. :  abiete  co- 
stas,  v.:  Vestibus  intexto  Phrygiis  spectabilis 
auro,  0. :  pyra,  cui  f rondibus  Intexunt  latera,  V. : 
intextus  puer  regius,  embroidered,  V. — To  weave, 
make  by  weaving  :  tribus  mtextum  tauris  opus,  of 
hides,  V. — Fig.,  of  speech,  to  inteneeave:  parva 
magnis:  fabulas:  Varronem. 

intibum,  I,  n.,  endive,  succory. — Hur.,  V.,  0. 

intime,  aeh.  [  intimus  ],  inwardly,  intimately, 
cordially:  uti  intime  Horteoaio,  N. :  commendari. 

intimus  or  intumua,  acff.  sup,  [  ANA-  ],  in- 
most, innermost,  deepest,  profound :  in  eo  sacrario 
intimo :  abdidit  se  in  intimam  Macedoniam :  angu- 
lus,  H.:  Tartara,V.:  praeoordia,  0. — Ansubst.n.: 
se  in  intimum  oonicere  fbalnearum):  finium,  L. 
— F  i  g.,  profound,  inwara,  deepest,  inmost :  sensfU 
civitatis :  cogitationes :  sermo,  i.  e.  soliloquy :  ars : 
amicitia,  N.  —  Of  persons,  intimate,  near,  dose  : 
familiares:  scis  quam  intumum  Habeam  te,  T.: 
eorum  consiliis,  T. :  Catilinae. — Plur.  m.  as  subst.^ 
intimate  friends:  unus  ex  meis  intimis:  regis,  N. 

(in-tingo  or  in-tinguo),  — ,  inctus,  ere,  to  dip, 
soak.— Omy  P.  perf :  intinctae  (faces  sanguine), 
0. 

in-tolerabilia»  e,  oc^'.  with  eomp,,  irresistible: 
vis  Romanomm,  L. — JnsupportaMe,  intolerable: 
frigus:  potentia:  regium  nomen  Romae,  L.:  vi- 
tium,Iu. :  multo  intolerabilior :  Intolerabilius  nihil 
est  quam,  etc.,  lu. 

in-tolerandua,  adj.,  insupportable,  intolerable: 
audacia,  S. :  exeroplum :  licentia  rerum :  hiempi, 
L. 

in-tolerana,  antis,  a€fj.  with  eon^.  and  «ii^., 
not  enduring,  impatient,  isUolerant :  vir  aequalium, 
Ta. :  secundamm  rerum  intolerantior,  L. :  corpora 
intolerantissima  laboris,  L. — Intolerable:  quanto 
intolerantior  servitus  victus,  Ta. 

intoleranter,  adv.  with  eomp.  and  tup.  [in* 
tolerans],   intolerably,  immoderately,  excmiody: 

Digitized  by  V.jOOQ  IC 


intoleraotia 


4» 


introitus 


dolere:   intolenDtios    inseqai,  Cs.:   intolentntiB- 
dme  gloriarl 

intolerantia,  ae,  /.  [  intolerans  ],  intufferable- 
ntm,  inaoUnce :  superbia  atque  intolerantia :  regis. 

ixi-ton5, ul,  fttuSf  ftre,  to  thunder:  Intonat (lup- 
piter),  0. :  pater  ter  intonuit,  V. :  intonuit  laevum, 
V. :  Eois  intonata  flucUbus  hiemp8,/a//!fn  in  thun- 
der «9N>n,  H. — To  rewound,  rattte:  clipeum  super 
intonat  ingens,  T. — F  i  g.,  to  cry  out  vehemently ^ 
ihunder  forth  t  intonuit  vox  tribuni:  intonet  bor- 
rendum,  lu. :  silvae  intonuere,  V. :  cum  haeo  in- 
tonuisset  plenus  irae,  L. :  minaa,  0. 

In-tonBua,  adjj.^  unahomy  unMhttven,  with  long 
Aatr,  bearded:  coma,  Att  ap.  C. :  capilli,  H.:  caput, 
O. :  ora,  L  e.  not  yet  ehaved,  T. :  Oato,  bearded,  H. : 
comaB  HeliZf  0.  —  Leafy ^  wetfred  with  foliage: 
montes,  V. :  capita  (arborum),  V.  —  F  i  g.\  unpoU 
iehedf  rude:  homines,  L.:  Oetae,  0. 

In-torqueo,  torsi,  tortus,  Sre,  to  twist,  wind 
tdtout^  fold,  wreneK,  distort:  paludamento  circa 
bracchium  intorto,  L. :  mentum  in  dicendo :  ocu- 
los,  v. :  intorti  capillis  angues,  entwined,  H. :  in- 
iorti  funee,  twitted^  0. — Fig. :  verbo  ao  litterft  ius 
omne  intorqueri. — To  hurly  launck,  east,  aim:  te- 
lum  in  hostem,  T. :  tergo  hastam,  at  the  back,  V. 
— F  i  g. :  altemis  versibus  intorquentur  inter  fra- 
tres  oontumeliae. 

1.  intra,  adv.  [*  interns ;  ANA-],  on  the  ineide, 
within:  Nil  intra  eet  oleft  duri,  H.  (al.  oleam). — 
For  eomp.  and  tup.^  see  interius,  intime. 

2.  intra, />rii7>.  with  ace.  [1  intra],  within:  intra 
silvas  sese  continere,  Os. :  intra  parietes  meos : 
iactum  teli,  within  a  javdin^e  throw^  V. :  Apenni- 
num,  L. :  intra  oceanum  magis,  eloeer  to,  S. :  intra 
moenia,  wt^'n  the  city:  intra  parietes,  in  the  fam- 
ily :  intra  me  deus  est,  0. —  Within,  in,  into :  intra 
quae  (regiones)  venere :  qui  intra  finis  suos  Ario- 
Tistum  reoepissent,  Cs. :  oompulso  intra  moenia 
boete,  L. — Of  time,  within,  during,  in  the  course 
of,  in  less  than :  intra  annoe  quatuordecim,  Cs. : 
intra  dies  paucos,  L. :  intra  morae  breve  tempus, 
0. :  intra  decimum  diem  quam,  etc.,  L  e.  within 
tm  days  after,  L. :  Incem  intra,  Ta. —  F  i  g.,  less 
than,  fewer  than,  within  the  limits  .of :  intra  oen- 
tiim,  L. :  epulari  intra  legem,  \.  e.  less  eiqmmvejy 
than  the  law  allows :  intra  Naturae  finis  vivere,  H. 

Intrabilia,  e,  a^j.  [  2  intro  ],  inaeeessiUet  Oe 
amnis,  L. 

In-traotabilia,  e,  adj.,  uwmanaaeable,  hUraeta- 
hie :  genus  bello,  V. :  brumae,  wild,  Y, 

in  -  tritotatoa,  adj.,  ttot  managed,  untamed, 
wild:  eqnuB,  unbroken. —  Untried:  ne  quid  in- 
tnctatum  sceleria  fuisset,  V. 

in-trvmo,  m  — ,  ere,  to  tremble,  shake  within, 
ijmike  to  ths  centre:  intremere  iDurmuro  Trinn- 


criam,  V. :  intremuit  roalus,  T. :  tellus,  0. :  genua 
intremuere,  0. :  (clamore)  intremuere  undae,  V. 

intrepide,  adv.  [intrepidus],  undauntedly,  in- 
trepidly,  L. 

in  •  trepidua,  adj.,  uns/iaken,  undaunted,  tn- 
trepid:  dux,  L. :  pro  se,  0. :  altaria  tangere,  lu. : 
voItQs,  0. :  hiemps,  i.  e.  without  disturbatiee,  Ta. 

in*tritaa,  culj.,  not  worn  out,  not  exhanstsdt 
cohortes  ab  labore,  Cs. 

1.  intro,  adv.  [♦  interns ;  ANA-],  to  the  mnde, 
within,  in :  intro  ad  nos  venit,  T. :  intro  est  itum, 
Cs. :  vocari :  vocata  centuria,  L. 

2.  intr5,  avi,  &tus,  are  [* interns;  ANA-],  to 
go  into,  enter:  limen :  olearum  ordinem :  domum, 
N. :  portas,  L. :  id  (fluroen),  S. :  fluminis  ripas,  to 
come  between,  V. :  ut  domus  est  intrata,  0. :  ante 
quam  (animus)  in  corpus  intra visset:  in  porttls, 
0. :  in  Capitolium :  intra  praesidia,  Cs. :  protinus 
ad  Alexandrum,  Cu. — To  penetrate,  pierce,  enter, 
force  a  way  in  :  alquo,  Cs. :  alqm  locum,  Cs. :  ad 
munimenta,  L.  —  Fig.,  to  penetrate, pierce,  enter, 
reach,  attain  :  Si  intravit  dolor,  intrude,  H. :  pro- 
plus  accede  .  .  .  intrabo  etiam  maps:  quam  (do- 
mum), L. :  intravit  animos  pavor,  Cu. :  in  posses- 
sionem bonorum :  in  tuaro  familiaritatem  penitus, 
become  your  intimate  friend 

intro-dac5,  dax!,  ductus,  ere,  to  lead  in,  bring 
in,  introduce,  conduct  within,  admit :  Chremem,  T.: 
noctu  milites,  S. :  praesidium,  Cs. :  suas  copias  in 
finis,  Cs. :  in  cubictilum  introductus:  ad  regem, 
Cu. :  eo  navis.Cs. — ^Fig.,  to  bring  in,  introduce: 
philosophiam  in  domOs :  ambitionem  in  senatum. 
— In  speaking,  to  introdtice,  represent,  bring  for- 
ward: Catoneni  senem  disputantem:  introducta 
rei  similitudo. —  To  bring  forward  as  an  assertion, 
insist,  maintain:  natum  mundum. —  To  institute, 
found,  establish :  hac  introducta  consuetudine : 
novum  in  re  p.  exemplum,  set,  Cs. :  exemplum  a 
patricio  homine  introductum,  L. 

introductio,  on  is,  /.  [introductus],  a  leading 
in,  introduction :  adulescentulomm. 

introductua,  P.  of  introduco. 

intro-ed,  M,  — ,  ire,  to  go  in,  enter:  introire 
neminem  Video,  T. :  locum  hostibus  introciindt 
dare,  S. :  hostis,  si  introire  vellent,  vocare,  Cs. :  in 
domum :  in  tabiemaculum,  S. :  ad  amicam,  T. :  ad 
Ciceronem,  & :  domum  tuam :  Syracusas,  N. :  filius 
introiit  videre,  quid  agat,  went  in  to  see,  T. — Fig. : 
ut  prius  introieram,  sic  prius  exire  de  vit&. 

intro-fero  or  intro  fer5,  — ,  l&tus,  ferre,  to 
carry  in,  bring  in :  liberis  suis  cibum :  lectioi  est 
introlatus,  L. 

introgredior,  essus,  I,  dep.  [intro +gradior],  to 
step  in,  enter :  introgressi,  V. 

introitua,  Qs,  m.  [intro +I-],  a  going  in,  enter 

Digitized  by  V^OOQIC 


Introlatua 


4A0 


iiiiiro 


ing,  erUranee:  militum,  Ca.:  non  introitu  quem- 
piam  proliibere. — An  entrance, paaaage:  ad  omnes 
ititroitQs,  qua  adiri  poterat :  omnes  introitas  erant 
praeclusi,  Os. :  aedis,  N. :  macelH,  lu. — A  begin- 
ning, introduction,  prelude :  f abulae :  defensioDis. 

IntrdlatnSf  P.  of  introfero. 

Intro-mitto,  mlsl,  missus,  ere,  to  eend  in,  let  in, 
admit:  heri  intromissus  non  est,  T. :  ut  intromis- 
9US  me  trucidaret :  legiones  ( in  oppidum ),  Cs. : 
sex  milia  peditum  Nolam,  L. :  ad  Senecam  alqm, 
Ta. — With  mpine  ace  :  Phaedriam  oomissatum,  T. 

intrdrBum,  adv.  [intro+versum],  towards  the 
inside,  inwards,  within :  hostem  introrsum  in  media 
castra  accipiunt,  L. — Inwardly,  within,  on  the  in- 
tide :  turpis,  H. 

introrsuB^  adv.  [Intro +ver8U8],  inwards,  with- 
in :  non  facile  introrsus  perspici,  Cs. — Inwardly, 
within :  nihil  introrsus  roboris  esse,  L. :  lacriroae 
obortae,  0. 

Intro  -  mmpo,  rllpl,  ruptus,  ere,  to  break  in, 
enter  bg  force :  hue,  T. :  ea,  Cs. 

intrdspicid,  spSxI,  spcctus,  ere  [intro+spe- 
cio],  to  look  into,  look  at :  tuam  domura :  casas 
omnium. — F  i  g.,  to  inspect,  examine,  observe  atten- 
tivelg:  penitus  in  omnis  rei  p.  partes:  penitus 
ceteroruin  mentis :  fortunam  suam,  Ta. 

in-trudo,  — ,  — ,  ere,  to  thrust  in,  force  in:  se. 

in-tueor,  itus,  6rl,  dep.,  to  look  upon,  look  close- 
ly at,  gaze  at :  imagines,  S. :  capite  demisso  ter- 
ram,  Cs. :  solem :  ornamenta  rei  p. :  hue  atque 
illuc :  ora  omnium  atque  oculos :  me,  H. :  faciem 
alicuius,  N. :  nutura  illius  diligenter,  wo/cA :  in  te 
intuens.  —  Fig.,  to  regard,  observe,  contemplate, 
oonMder,give  attention  to:  tota  mente  Crassura : 
voluntatem  eorura :  potius,  quid  se  facere  par 
esset,  intuebatur,  quam,  etc.,  had  more  regard  for, 
N. :  tempestatem  irapendentem :  quo  intuens :  tu 
in  ea  intuens  te  continebis :  ad  finiendum  bellum, 
L. — Pass. :  non  tarn  veteranos  intuendos  nobis. — 
To  regard  with  admiration,  admire,  iconder  at :  te : 
sicut  aliquem  de  caelo  delapsum. 

in  -  tumesoo,  mul,  — ,  ere,  inch.,  to  swell  up, 
rise:  Amnis  .  .  .  inquit '  Intumui,'  0. — To  rise,  be 
elevated :  nee  intumescit  viperis  humus,  H. — Fig., 
to  swell  up,  grow  louder :  quo  plenior  vox  reper- 
cussu  intumescat,  Ta. —  To  become  angry:  Intu- 
muit  luno,  0.:  vati,  O. — 7'o  be  inflated,  swell  in 
pride :  Intumuit  numero  turba,  0. 

in-tumulatiiB,  adj.,  unburied,  0. 

Intnor,  — » I  [  1  in+tuor,  rare  for  tueor],  to 
gaze  upon:  qui  intuitur  nos,  T. 

in-torbiduB,  adj.,  undisturbed:  extemis  rebus 
annus,  Ta. :  iuventa,  Ta. — Not  turbulent:  vir,  T. 

IntOB,  adv.,  on  the  inside,  within :  intus  est  ho- 
Btis*  estne  frater  intus?  T. :  Format  natura  nos 


intns,  H. :  in  animis :  in  nede,  L. :  extra  et  Intus 
hostem  habere,  Cs. :  clausi  (tauri),  in  the  stalls,  V.: 
intus  Digna  geri,  i.  c.  in  private,  H. :  adductos  in- 
tus agere  equos,  closer  to  the  goal,  0. :  tali  intus 
templo,  V, — ^Prov. :  omnia  intus  canere,  on  the 
inner  side  (of  the  citliara),  i.  e.  to  oneself:  hoc  car- 
men non  vobis  sed  sibi  iutus  canit,  i.  e.  seeks  his 
own  interest. —  To  the  inside,  into,  within,  in:  duci- 
tur  intus,  0.  —  I*Vom  within :  obsera  ostium,  T. : 
unde  nisi  intus  Monstratum  f  i.e.by  instinct,  H. 

in-tutUB,  adj.,  unguarded,  unsafe,  dangerous  : 
castra  Gallorum,  L. :  intuta  moenium,  insecure 
parts,  Ta. —  Untrustworthy :  amicitia,  Ta. 

inula,  ae,/.,  elecampane,  H. 

in-ultU8,  adj,,  without  satisfaction,  unavenged, 
unrevenged,  not  vindicated:  perire,  S. :  Marius  ne 
inultus  esset!  ne  inultos  imperatores  sues  iacere 
siucrent,  L. :  numquam  moriemur  inulti,  V. :  ne 
coropellarer  inultus,  H. :  dolores,  0. :  preces,  un- 
availing, H. :  mortem  suam  ne  inultam  pateretur : 
iniuriae.  —  Giving  tio  satisfaction^  unpunished: 
cur  Asellium  esse  inultum  tarn  diu  siuia  ? :  hosils 
inultos  abire  sinere,  S. :  scelus,  S.  —  Unharmed, 
unhurt,  safe,  with  impunity:  inulto  Dicere  quod 
sentit  permitto,  H. :  At  ne  illud  baud  iiiultum,  si 
vivo,  ferent,  T. :  et  catulos  ferae  Celent  inultae,  H. 
— F  i  g.,  unsated,  unappeased,  insati<ible :  odium,  H. 

in-umbr5,  ftvX,  atus,  are,  to  overshadow,  dark- 
en: vestibulum,  V. :  toros  obtentu  frondis,  V. 

inunctuB,  P.  of  inunguo. 

in-undo,  ftvl,  &tus,  &re,  to  overflow,  inundate: 
qua  fluvius  solito  magis  inundaverat,  L. :  hanc 
(terram)  inundet  aqua:  agros,  L.:  cuius  mihi  san- 
guis inundet  Guttur,  0. :  sanguine  fossas,  V. — Of 
a  throng,  to  spread,  overrun :  inundant  Troes, 
cover  (the  plain),  V. :  multitudo  inundaverat  cam- 
pos,  Cu. 

in-onguo  (-ungo),  — ,  anctus,  ere,  to  anoint: 
Non  contemuas  lippus  inungui,  H. :  oculis  inunc- 
tis,  H. 

inurbane,  adv.  [inurbanus],  inelegantly,  with- 
out wit:  non  inurbane. 

in-orbanUB,  adj.,  rustic,  ungraceful,  unman- 
nerly :  habitus  orationis. — Of  stjle,  inelegant  :  in- 
urbanum  lepido  seponere  dicto,  H. 

in-ur5,  ilssi,  ilstus,  ere,  to  bum  in,  bum :  notas 
et  nomina  gentis,  V. :  volnere  sanguis  inustus,  0. : 
inustis  barbararum  litterarura  notis,  Cu. — Fig., 
of  persons,  to  brandy  mark:  censoriae  severitatis 
nota  inuri. — To  brand  upon,  brand,  imprint,  affix, 
attach  indelibly:  ne  qua  nomini  suo  nota  turpitu- 
dinis  inuratur:  acerbissimum  alcui  dolorem:  mihi 
superbiae  infamiam :  alqd  istuc,  L. :  nota  turpitu* 
dinis  inusta  vitae  tuae. — To  curl  by  heat ;  hence, 
of  style:  ilia  calamistris  inurere, />o/mA  off  with 
curling-irons. 


Digitized  by 


Google 


Inoaitate 


441 


inventum 


inoflitate,  adv.  with  comp.  [  inusitatus  ],  im- 
wmtedly^  unusually^  strangely  :  epiBtulae  scriptae : 
iousitatius  contruhere. 

in-usitatus,  a^.  with  c(mip.y  untMuol,  uneom- 
moHy  extraordinary^  very  rare:  belli  ratio:  nostris 
oratoribus  lepos :  ezit  inusitatum  regem  reum  esse: 
quid  Uim  inusitatum,  quam  ut,  etc. :  species  (na- 
▼ium)  bai-baris  inusitatior,  Cs. 

inuatua,  F,  of  inuro. 

in-Utilia,  e,  adj,  with  comp.^  tueUsSj  unservice- 
able^ unprofitable :  homo:  ille,  V. :  dum  meliorem 
ex  ducibus  inutilem  volnus  faceret,  L.:  ad  rem 
gerendam,  Cd. :  rei  p. :  rami,  H. :  non  inutilis  ad 
capiendum  consilium  tempestas,  a  Jit  occasion^  Cs.: 
impedimenta,  L. :  ferrum,  V. :  lingua,  0. :  alga,  H. 
— Hurt/iil,  injurious:  civis:  Sed  sibi  inutilior,  0. 
— Inesqtedienty  nnprofitable^  unavailing^  hurtful: 
haec  inutile  est  subire,  etc. :  orado  sibi,  L. :  arbi- 
trium,  0. — With  supine  abl :  hoc  inutile  factu,  H. 

inutilitaa,  atis,  /  [inutilis],  hurt/tUness,  inju- 
rioumess:  facti. 

inutillter,  adv.  [inutilis],  to  no  purpose^  useless- 
ly: responsum  non  inutiliter  esse,  L. — Disadoan- 
tageotmy^  injuriously:  alqd  senatui  suadere. 

Inuna,  l,  m.,  an  old  name  of  Lupereus  (Pan),  L. 

In-Tadd,  vasi,  v&sus,  ere,  to  go  into^  enter  :  ig- 
nis, quocumque  invasit :  urbem,  L. :  viam,  enter 
upoHy  V. :  tria  millia  stadiorum,  to  accomplishy  Ta. 
— To  enter  violently ^  move  against^  rush  upan^  fall 
upoti,  assail^  assault^  attack^  invade :  in  transversa 
latera  invaserant  cohortes,  L. :  in  coUum  (mulie- 
ris)  invasit,/^  u/xm  her  neck:  in  Caecinam  cum 
ferro:  Romanos,  S. :  aciem,  L. :  Pompei  copias, 
N. :  portQs,  V. :  in  lecto  cubantem,  N. :  madida 
cum  Teste  gravatum,  V. :  sperans,  hostis  invadi 
posse,  S. :  undique  simul  invaditur,  S. — Fig.,  to 
fall  upon^  seize^  take  possession  of  us^trp  :  in  mul- 
tas  pecunias :  in  eius  viri  fortunas :  in  arcem  illius 
causae:  regnum  animo,  S. — To  make  an  attack 
on,  seizCy  lay  hold  of  attack^  befall:  contagio  inva- 
siti  ci vitas  immutata,  S. :  tantus  repente  terror 
invasit,  ut,  Cs. :  cupido  Marium,  S. :  Me  tremor 
invasit,  0. :  in  philosophiam  :  in  corpus  meum  vis 
morbi,  L. :  furor  invaserat  improbis.  —  7b  take 
hold  of  undertake^  attempt :  Martem  clipeis,  V. — 
To  assail  with  words,  accost:  continuo  invadit,  V. : 
alqm  minaciter,  Ta. :  consules,  cur,  etc.,  Ta. 

in-valeaco,  valul,  — ,  ere,  inch.^  to  become 
strong,  grow  powerful :  haec  defensurus,  prout  in- 
valuissent,  Ta. 

in-validua,  adj.,  not  strong,  infirm,  impotent, 
weak,  feeble:  ad  miinera  corporis  senectA,  L. :  vol- 
nere,  Ta. :  senes,  V. :  quidquid  tecum  invalidum, 
v.:  corpus,  0. —  Weak,  inadequate,  wmiitable: 
Btationes  pro  castris,  L. :  ignes,  low^  Ta. 

invaaua,  P.  of  invado. 


inveotio,  dins,  f  [  VAQ-  ],  an  importing,  <m- 
portation:  (rerum)  quibus  egeremus. — A  sailing 
in,  arrived:  eodem  flumine. 

in-Teho,  veil,  vectus,  ere,  to  carry  in,  bring  to, 
introduce:  tantum  in  aerarium  pecuniae:  quae 
(opes)  mare  litoribus  invehit,  Cu.  —  Pass.,  to  be 
carried  in,  ride  into,  drive  to,  be  borne  in,  enter : 
dictator  urbem  invehitur,  L. :  mare  invecta  (lyra), 
carried  into  the  sea,  0. :  in  portum  ex  alto  invehi : 
classls  invectas  Tibridis  undam,  V. — To  ride  on^ 
drive  upon,  be  carried  by,  drive  over:  equo  invec- 
tus,  L. :  Quattuor  est  in  vectus  equis,  V. ;  domitis 
invecta  leonibus,  0. — To  fall  upon,  assail,  make 
an  assault:  equitum  acins  invecta  in  dissipatos, 
L. :  cum  utrimque  invehi  hostem  nuntiaretur,  L. : 
ordines  .  .  .  mult&  caede  hostium  invehitur,  Cu. — 
With  se,  to  assault,  assail,  fall  upon :  invehebant 
se  hostes,  L. :  quantum  se  invexit  acies,  L. — Fig., 
to  introduce,  bring  in,  bring  upon:  quae  (mala) 
tibi  casus  invexerat :  ut  quemcumque  casum  for- 
tuna  invexerit,  ftrtw^a  with  it:  divitiae  avaritiam 
invexere,  L. — Pass.,  to  attack  with  words,  inveigh 
against:  invectus  est  copiosius  in  istum:  vehe- 
mentius  in  causam  principum:  multa  in  Theba- 
nos,  N. :  aperte  in  te  invehens. 

In-venid,  veul,  ventus,  ire,  to  come  upon,  find, 
meet  with,  light  upon :  in  agro  populabuudum  ho- 
stem, L.  ( navis )  paratas  ad  navigandum,  Cs. : 
oratores. — Pass.:  rex  Inventus  focis, /ouni, V. : 
Scis,  Pampbilam  meam  inventam  civem?  turns 
out  to  be,  T. :  ipsis  durior  inventus  est,  proved  to 
be,  Cs. :  Primus  invenior  circumposuisse,  etc.,  H. : 
unus  inventus  qui  id  auderet — F  i  g.,  to  find  out, 
invent,  effect,  discover,  devise,  contrive:  quandam 
(fallaciam),  T. :  dolis  casum  victoriae,  S. :  Inventae 
artes,  V. :  neque  quid  ponis  dicere  invenio,  make 
out:  quo  modo  crimen  confirmaret:  quid  agat, 
non  invenit,  is  at  a  hss,  0. :  animis  inventum  poe- 
ma  iuvandis,  H. — To  find  out,  discover,  ascertain, 
learn:  ex  captivis,  flumen  abesse,  etc.,  Cs.:  inve- 
nitur  ea  serrula  pervenisse,  etc,  it  is  ascertained 
that, — To  acMiire,  get,  earn,  reach:  Sine  invidift 
laudem,  T. :  hoc  cognomen :  ex  quo  illi  gloria 
opesque  inventae,  S. :  manu  mortem  (i.  e.  puiman- 
do),V. 

inveiitio,  ftnis,/  [BA-J,  the  faculty  of  inven- 
tion :  ilia  vis  quae  investigat  occulta,  etc.  —  In 
r  h  e  t,  invention :  excogitatio  rerum,  etc. 

inventor,  oris,  m.  [in+BA-],  a  contriver,  au- 
thor,  discoverer,  inventor:  voluptatum,  T. :  olei: 
omnium  artium,  Cs. :  scelerum,  V. :  legis  Volero, 
proposer,  L. :  Stoicorum,/oM»kfcr. 

inventriz,  Icis,/.  [inventor],  she  that  finds  out, 
a  discoverer:  omnium  doctrinarum  inventrices 
Athenae :  legum :  oleae  Minerva,  V. 

inTontam,  I,  n.  [P.  n.  of  invenio],  an  aequitir 
Digitized  by  V^OOQ  IC 


inventos 


442 


In'vldeo 


Hont  InventU  abstinet,  H. — A  device^  contrivance^ 
invention :  te  omnes  di  cum  istoo  invento  perduint, 
T. :  inventa  Zenonis :  medicina  meum  est,  0. 

inveiitua,  P.  of  invenio. 

in-venuatas,  adj^  without  eharm^  unpractful^ 
unattractive  :  actor :  res,  Ct —  Without  vinvut^  un- 
forttmate  in  love :  homo,  T. 

in  -  TrerecunduSi  adj.^  ioithout  shame^  unre- 
tervedj  shametesa^  immodat :  deus,  i.  e.  Baeekus^  H. : 
aniroi  ingenium,  Poet.  ap.  C. 

in-vergo,  — ,  — ,  ere,  to  indine^pour  upon :  in- 
▼ergens  charchesia  mellis,  0. :  front!  vina,  V. 

InTersio,  Onis,/.  [VERT-],  an  invasion :  ver- 
borum,  i.  e.  irony, 

InTersuB,  P.  of  inverto. 

In-vertd  (-▼orto),  veiH,  Tereus,  ere,  to  turn 
uptide  doton^  turn  abouty  uptetj  invert^  revene :  so- 
lum, plough  up^  V. :  Allifanis  vinaria,  empty^  H. : 
alveos  navium  invorsos  pro  tuguriis  habere,  S. : 
submovere  Euros  Pellibus  inversis,  turned  inaide 
outj  lu. :  ioversum  contristat  Aquarius  annum,  re- 
curring cycle  (of  the  sun),  H. :  cum  in  locum  anu- 
lum  inverterat :  loca  satis  deiitibus  (i.  e.  ad  dentes 
serendos),  V.  —  Fig.,  to  invert^  transpone^  change^ 
reverse:  ut  invertatur  ordo. — To  pervert^  abiue: 
inversi  mores,  corrupt^  H. :  virtutes,  mitrepretent^ 
H. :  quae  invertere  supersedeo,  i.  e.  to  paraphraae, 
Ta. — Of  words,  to  misapply^  use  ironically  :  inver- 
tuntur  verba,  ut,  etc. :  Inversa  verba,  ambiguout^ 
T. 

in-TesperaBClt,  — ,  ere,  tmpere.,  it  heeomee 
evening^  evening  is  approaching :  cum  invespera- 
sceret :  iam  invesperascebat,  L. 

inTestigatid,  On  is,  /.  [investigo],  a  searching 
into,  investigation  :  rerura :  veri. 

investigator,  5ris,  m.  [  investigo  ],  he  that 
searches  intOy  an  investigator:  rerum :  antiquitatis. 

in*Testig5,  Svl,  atus,  ftre,  to  track,  trace  outy 
search  after  :  ad  investigandum  sagacitas  narium. 
— F  i  g.,  to  trace  outy  find  outy  discovery  investigatCy 
search  into:  neque  ille  investigatur.  Qui  est  eius 
pater,  T. :  canes  investigabant  omnia :  de  Lentulo 
diligentius :  ubi  Lentulus  sit :  illorum  conatQs. 

in-veterascd,  rftvl,  — ,  ere,  inchy  to  grow  oW, 
become  Jixedy  be  establishedy  continue  long:  quibus 
quisque  in  locis  miles  inveteraverit,  Gs. :  exercitum 
inveterascere  in  Gallift  moleste  ferebant,  establish 
themselves,  Cs. :  (fabulas)  feci  ut  inveterascerent, 
had  a  long  nmy  T. :  aes  alienum  inveterascit. —  To 
become  /ucedy  grow  inveieratey  be  rooted :  ut  banc 
inveterascere  consuetudinem  nolint,  Cs. :  invetera- 
vit  opinio  perniciosa  rei  p. :  spes  est  in  primis 
diebus,  nam  si  inveterarit,  actum  est :  intellego  in 
nostra  civitate  inveterasse,  ut,  etc.,  has  become  a 
sustom :  inveterascet  hoc  quoque,  Ta. 


inveteratio^  onis,  /.  [invetero],  an  kwetermte 
diseasCy  chronic  evii 

inveteratua,  adj.  [P,  of  inveteror],  vweleraUf 
oldy  of  long  standing :  odium :  invidia :  licentia,  N. 

invetero^  ftvl,  atus,  are  [in+vetus],  to  make 
oldy  give  age  to:  peregrinam  novitatem,  Cu. — 
Pcus.y  to  grow  old,  become  rooted:  una  cum  saeclit 
hominum  inveterari :  inveteratA  gloriA,  N. 

in-vioem  or  in  vicem,  adv.y  by  tumsy  in  tum^ 
one  after  another y  alternately :  hi  nirsus  in  vieem 
anno  post  in  armis  sunt,  Cs. :  cum  timor  atque  ira 
invicem  sententias  variassent,  L. :  nos  oantabimus 
invicem,  in  my  turn,  H. — One  another y  each  oiher^ 
mutuallyy  reciprocally:  Aricini  atque  Ardeatea 
multis  invicem  dadibus  feasi,  L. :  multum  Bangui- 
nem  invicem  hausimus,  Cu. :  se  anteponendo,  Ta. : 
inter  se  gratantes,  L. 

in-victua,  acf;,  with  sup.y  uneonqueredy  untub^ 
duedy  uneonquerabUy  invincible :  Germani,  Cs. :  ex. 
ercitus :  gentes,  V. :  invictus  morior,  N. :  invictis* 
simus  civis :  res  p. :  adamas,  impenetrabUy  0. : 
Medea,  inexorabUy  H. :  invictum  se  a  labore  prae- 
stare :  a  civibus  animus,  L. :  ab  hostibus,  S. :  cor- 
pus a  volnere,  0. :  advorsus  divitias  animus,  S. : 
armis :  viribus,  V. :  caestibus,  0. :  nihil  invictum 
sic  ad  bellum  venientibus,  Ta. — Plur.  n.  as  aubst. : 
invicta  sibi  quaedam  civitas  fecerat,  inviolable 
limitSy  lu 

invidendoa,  acfj.  [P.  of  invideo],  enmabU: 
aula,  H. 

invidena,  entis,  a^.  [P.  of  invideo],  rnvtont.* 
nocere  invidenti. 

invidentia,  ae,/.  [invideo],  envyyjealouiy. 

in-video,  vidl,  visus,  ere,  to  look  askeuiee  at^ 
cast  an  evil  eye  upon :  florem  liberUm  medm  ?  Attw 
ap.  C. — F  ig.y  to  be  pr^udieed  against,  be  injlueneed 
by  prejudice:  index,  qui  invidet:  cui  nisi  invidia- 
set  is,  etc. —  To  envyy grudge:  mihi :  Non  equidem 
invideo,  V. :  invidit  Clytie,  0. :  Caesari :  bonis,  S. : 
invidet  ipsa  sibi,  0. :  suae  virtuti,  Cs. :  huic  meae 
gloriae :  Arabum  Gazis,  H. :  honori,  V. :  Omnia 
tunc  quibus  invideas  si  lividulus  sis,  lu. :  in  qua 
(purpur&)  tibi  invideo,  quod,  etc. :  neque  ille  Se- 
positi  ciceris  invidit,  H.~:  non  inviderunt  laude 
SU&  mulieribuB  viri  Romani,  L. :  spectaculo  proe- 
lii,  Ta. :  id  quod  multi  invideant :  usum  lignomm 
tibi,  H. :  filiam  f ratri,  L. :  mihi  senectus  Invidet 
imperium,  V. :  id  quod  multi  invideant,  feel  envy 
on  account  of  N. :  Liber  invidit  ooUibus  umbras, 
is  niggardly  of  V. :  ego  cur,  acquirere  pauca  S 
possum,  invideor  ?  (i.  e.  cur  mihi  invidetur),  am  I 
envied f  H. :  in  eo,  cui  invidetur:  Liburnis  ^uavi* 
bus)  invidens  deduct  triumpho,  refusing  with  die- 
dainy  H. — To  hindery preventy  refusCy  deny:  Pluri* 
ma,  quae  invideant  pure  apparere  tibi  rem,  H.: 
tene  invidit  fortuna  mihi,  ne,  etc,  V. 

Digitized  by  V^OOQIC 


in^ldla 


4i8 


InTltiiB 


loTldla,  ae,/.  [inyiduB],  envy.grudgt^^ealauiy, 
ill'WiU^  prejudice :  inTidi&  abducti,  Cs.:  invidiam 
sequi,  S. :  Tirtua  imitatione  digna,  non  invidia : 
Sine  invidift  laudem  invenire,  ungTrudgingly^  T. : 
invidift  ducuro  perfidiique  militum  Antigono  est 
deditus,  N. :  nobilium,  L. :  invidia  atque  obtrecta- 
tio  laudis  suae,  Cs. —  Person^  Envy^  0. — Envy^ 
ill-will,  odium^  unpopularity :  glorift  invidiam  vi- 
dati,  Sb :  ull&  esse  invidiA,  to  incur:  mortis  illius : 
res  in  invidia  erat,  S.:  habere,  to  be  hated:  in 
Bummam  invidiam  adducere:  in  eum  .  .  .  invidia 
quaesita  est:  Non  erit  invidiae  victoria  nostra 
fereodae,  i.  e.  vill  bring  me  intolerable  hate,  0. : 
venire  in  invidiam,  N. :  cumulare  invidiam,  L. : 
invidiae  nobis  esse :  pati,  0. :  intacta  invidia  me- 
dia sunt,  L. :  Gioeronis  invidiam  leniri,  unpopu- 
larity, S. :  absit  invidia  verbo,  be  it  eaul  without 
hoaating,  L. :  vita  remota  a  procellis  invidiarum. 
— Fig.,  envy,  an  envioiu  man:  Invidia  infelix 
metuet,  etc.,  V. :  invita  fatebitur  usque  Invidia, 
etc,  will  reluctantly  eonfeee,  H. — A  cause  of  envy: 
aut  invidiae  aut  pestilentiae  possessores,  I  e.  of 
landi  whether  desirable  or  pestilential :  summa  in- 
vidiae eiuB,  L. :  Quae  tandem  Teucros  considere 
. . .  Invidiae  est  ?  i.  e.  why  is  it  odious,  etc,  V. 

iawidiSme,  adv.  [  invidiosus  ],  enviously,  hate- 
fully: criminarL 

inTididsus,  a^.  with  comp,  and  sup,  Rnvidia], 
fiiU  of  envy,  invianous :  vetustas,  0. — Piur.  m.  as 
smbst.:  omnium  invidiosorum  animos  frangere. 
— Ekeitinp  envy,  envi4Mble,  envied,  causing  odium  : 
poesessiones :  nee  caris  erat  (Pactolus)  invidiosus 
harenis,  envied  for,  0. :  invidiosior  mors,  0. :  spes 
prooomm,  lonaod  for,  0. :  solacia,  lu. —  Exciting 
\tUred,  hated,  hateful,  odious :  damnatio :  lex :  no- 
mina,  L. :  laudatrix  Venus  mihi,  0. :  neque  id 
dico,  ut  invidiosum  sit  in  eos,  etc,  to  excite  preju- 
dice against:  quod  fuit  in  iudicio  invidiosissimum. 

invidoB,  <idj.  [in+VID-],  envious,  envying: 
imperator :  invida  me  spatio  nature  coercuit,  0. : 
populus,  N. :  aegris,  H. :  laudis  inviduH.  —  As 
suost,,  an  envious  person,  hater :  Invidus  alterius 
macrescit  rebus  opimis,  H.:  istos  invidos  di  per- 
dant,  T. :  ea  agere  inter  invidos,  S. :  mei :  nox 
eoeptiB,  unfavorabUy  O.:  fatum,  Ph.:  St  iam 
dente  minus  mordeor  invido,  H. 

in-vigUo,  ftvl,  atus,  ftre,  to  watch  over,  be  de- 
wcied,  be  intent :  rei  p. :  mails,  0. :  Namque  aliae 
▼ietn  invigilant,  Y. :  nostris  pro  casibus,  O. 

in-vioIabOia^  cu^.^  inviolable:  pads  pignus, 
Y, ^Invulnerable:  alqs,Ta. 

imrlolata^  adv,  [inviolatus],  inviolably:  memo- 
nam  noatri  senrare. 

tn-'ytolitn%  a^.,  unhiurt,  inviolate:  involne- 
imti  inTiolAtique :  amidtia :  Yisam  inviolatus  am- 
BMiiy  H. :  fama,  without  reproach^  S. — Inviolable: 


legati,  nomen  ad  omnis  inviolatum :  templum,  U : 
fides  publica,  S. 

in-visitatua,  adj,,  unseen,  unknown:  forma: 
acies,  L. :  alienigenis,  L. — Extraordinary,  uncom- 
mon, new,  strange :  supplicia :  formae  hominum, 
L. :  simulacra,  Cu. 

in-viad,  si,  — ,  ere,  to  look  after,  go  to  see,  visit : 
sacrificium :  res  rusticas :  urbis,  V. :  simul  haeo 
invisent  lumina  colics,  ^e^  sight  of,  Ct 

1.  inToaua,  o^;.  with  comp,  [P.  of  invideo], 
hated, hateful, detested:  persona:  alios  in visos  em- 
cere,  L. :  penates,  0. :  (Helena)  aris  invisa  sede- 
bat,  V. :  invisos  nos  esse  illis,  T. :  omnibus,  S. : 
hominibus  in visius  animal :  Minervae,V.:  invisum 
plebei  Claudium  facere,  L. :  quo  quis  versutior 
est,  hoc  invisior :  vobis  mea  vita,  T. :  cupressua 
(i.  e.  funebris),  H. :  dis  oratio :  regna  dis,  V. :  filix 
aratris,  trouliesome,  V. — Hostile,  malicious:  invi- 
sum quem  tu  tibi  fingis,  V. 

2.  in-Toaua,  aafj.,  unseen :  res,  Cs. :  sacra  ma- 
ribus  in  visa. 

invitamentam,  l,  n.  Hnvito],  an  invitation, 
allurement,  incitement,  inaucement :  invitamenta 
urbis,  attractions:  (honos)  non  invitamentum  ad 
tempus  est :  ad  luxuriam,  L. :  temeritatis,  L. 

invitatio,  onis,  /.  [  invito  ],  an  invitation,  in- 
citement, challenge:  fit  invitatio,  ut  biberetur:  ad 
dolendum :  benigna,  i.  e.  to  a  banquet,  L. :  invita- 
tiones  adventilsque  nostrorum  hominum. 

(invitataa,  Us),  m.  [invito],  an  inviting,  timto- 
tion. — Only  abL :  invitatu  tuo. 

(invite),  adv.  with  comp,,  against  on^s  will^ 
unwillingly  :  cepi  Gapuam :  invitius  accedere. 

invito,  ftvl,  &tus,  ftre  [for  ♦invodto,/re9.  of 
invoco],  to  invite,  treat,  feast,  entertain :  hominem, 
T. :  suos  in  castra  invitandi  causa  adducunt, /or 
entertainment,  Cs. :  te  domum  suam :  alius  ahum 
domos  suas  invitant,  S. :  senatorem  tecto  ac  domo : 
moenibus  hostem,  V. :  aliquem  ad  prandium :  ad 
consulem,  L.:  utrumque  in  hospitium,  L.:  eum, 
ut  apud  me  dlversetur. —  To  invite,  summon,  chal- 
lenge: a  Caesare  liberaliter  invitor  in  legationem 
illam:  praemiis. — To  ask,  request,  urge:  Germa- 
nos,  uti,  etc.,  Gs. :  eum  per  litteras,  ut,  etc. — F  i  g., 
to  incite,  allure,  attract :  quibus  rebus  invitati,  Gs. : 
ad  te  improbos :  invitat  hierops  curasque  resolvit, 
V. :  ipsaro  (  adsentationem  ),  encourage  flattery : 
somnos,  court,  0. :  culpam,  allure  to  transgression, 
0. :  pretiis  animos,  arouse,  V. :  cum  te  fortuna  ad 
dignitatem  invitet:  Vicina  invitet  deoedere  ripa 
calori,  V. 

invitua,  a<fj,  with  sup.,  against  the  will,  unwill- 
ing, reluctant,  perforce,  on  compulsion :  Invitus 
feci,  lex  coegit,  T. :  neque  senatus  provindam  in- 
vitus dederat,  S. :  invitus  feci,  ut,  etc  :  ut  viatores 
invHos  oonsistere  oogant,  Gs. :  eum  ego  a  me  in- 


Digitized  by  V^OOQIC 


invlua 


444 


ipse 


▼itissimas  dimisi,  much  against  my  tnitt:  nihil  in- 
Titis  fidere  divis,  i.  e.  against  their  wUl^  V. :  invito 
patre,  in  spite  of,  T. :  se  invito  transire,  against 
his  wi7/,  Cs. :  invitissimis  eis:  invila  Minerva, 
against  one's  natural  bent,  C.  H. :  quod  et  illo  et 
ine  invitisaimo  fiet,  altoaether  against  his  inclina- 
tion and  mine, — As  siwst.  m.  :  elicere  verara  vo- 
cem  ab  invito.  —  Beluctant,  untoilling:  invita  in 
hoc  loco  vereatur  oratio :  Invitae  anni  apein  cre- 
dere terrae,  V. :  verbaque  provisam  rem  non  in- 
vita sequentur,  H. :  ignes,  0. :  ope,  i.  e.  furnished 
involuntarUg,  0. 

inviuB,  adj,  [2  in -f- via],  without  a  road,  im- 
passable, not  to  be  traverwd,  insuperable:  lustra, 
Y. :  saltas,  L. :  maria  Teucris,  V. :  virtuti  nulla 
est  via,  0.:  nil  virtuti  inviura,  Ta.  —  Plur.  ti.  as 
subst.,  impassable  places :  per  in  via  iter,  L. — Inae- 
eessible,  impenetrable:  regna  vivis,V.:  templa,  0. 

1.  invocatuB,  P.  of  invoco. 

2.  iii'VOOatUB,  adj.,  uncalled,  without  a  turn- 
motis:  ad  dormientem  veniunt  (imagines)  invoca- 
tae. —  Uninvited,  without  an  invitation:  ut  mihi 
.  .  .  invocato  sit  locus,  T. :  ut  quos  invocatos  vi- 
disset  in  foro,  omnes  devocaret,  N. 

in-vood,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  call  upon,  invoke, 
appeal  to:  in  pariendo  lunonem  Lucinam:  deos 
testis,  L. :  agmina  matrum,  summon,  0. —  To  call, 
name,  address:  quem  invocant  omnes  lovem:  ali- 
quern  dominum,  Cu. 

(Involatas,  Os),  m.,  a  flging,  flight ;  only  oW.  / 
ex  alitis  involatu  auguror. 

Involitd,  — ,  — ,  ikre,freq.  [involol,  to  fly  over, 
float  over :  umeris  involitant  comae,  H. 

in-volneratuB  (Invnl-),  adj.,  unwounded. 

in-vol5,  avi,  itus,  ftre,  to  fly  at,  rush  upon:  in 
capillum, /y  at  his  hair,  T. :  in  possessionem, 
make  a  forcible  entry, 

involucrom,  I,  n.  [8  VOL-],  a  wrapper,  cov- 
ering, case,  envelope:  candelabn. — Fig^  a  cover, 
mask:  simulationum. 

involutus,  adj.  [P.  of  involve],  involved,  intri- 
cate, obscure:  res. 

in- volv5,  VI,  Qtus,  ere,  to  roll,  roll  upon :  Ossae 
involvere  Olympum,  V.:  montes,  0. :  armenta  se- 
cum,  sweep  away,  V. —  To  roll  about,  wrap  up,  en- 
velop, involve :  Involvfire  diem  nimbi,  V. :  prodire 
involute  capite :  sinistras  sagis,  Cs. :  involvi  fumo, 
0. —  To  cover,  overwhelm:  aquft  navem,  V. — ^Fig., 
to  inwrap,  wrap,  infold,  envdop,  surround:  se  lit- 
teris,  devote :  pacis  nomine  bellum  involutum :  Ob- 
scuris  vera,  V. :  meft  Virtute  me,  H. :  fraudibus  in- 
voluti,  Ta. 

invozto,  see  inverto. 

In-vulneratoB,  see  invol-. 

16,  tn/«7.— Expressing  joy,  ho  I  hwaa  I  hurra  I 


10  triumpbe!  H. — In  a  sudden  call,  hoXla!  looki 
quick  I  succurrete,  io !  cives,  H. :  io !  matres,  au- 
dite,  V. 

iooatid,  6nis,/.  \\ocoT],a  joking,  joke,  jest, 

locor,  atus,  art,  dep.  [iocus],  to  jest,  joke :  tu 
banc  iocari  credis  ?  T. :  duplex  iocandi  genus ; 
voluit  Fortuna  iocari,  lu. — To  say  in  jest:  haeo: 
in  faciem  permulta,  H. :  nescio  quid,  Ct. 

loooBO,  adv,  with  comp.,  jestingly,  jocosely: 
eumque  lusi  iocose  satis:  iocosius  scribere. 

looosns,  adi.  [  iocus  ],  fuU  of  jesting,  jocose, 
humorous,  droll,  facetious,  sportive :  Maecenas,  H. : 
Musa,  0. :  res :  verba,  0. :  f urtum,  H. :  Nilus  (i.  e. 
of  the  merry  Egyptians),  0. 

looularis,  e,  adj.  \\oq\i\vls],  faeetious,  jocular, 
laughable,  droll?  audacia,  T,—Plur.  n.  as  subst., 
jests,  jokes,  H. 

ioonlarliis,  acfj.  [ioculus],  ludicrous,  droll: 
malum,  T. 

looulator,  6ris,  m.  [ioculor],  a  jester,  joker : 
senex. 

(iooulor),  — ,  art  [ioculus],  to  jest,  joke  ;  only 
P.  praes. :  quaedam  militariter  ioculantes,  L. 

looond-,  see  iacund-.        loour,  see  iecur. 

looUB,  I  (plur.  also  ioca,  iocorum,  n.),  m,  [lA-l, 
a  jest,  joke :  iocum  movere,  S. :  ioci  causa, /or  the 
sake  of  the  joke:  ioca  atque  seria  cum  humillimis 
agere,  S. :  seria  ac  iocos  celebrare,  L. :  conviva 
ioco  mordente  facetus,  lu. :  agitare  iocos  cum  ali- 
quo,  0. :  Seu  tu  querelas  sive  geris  iocos,  H. :  ne 
ioco  qnidem  mentiretur,  N. :  ioco  seriove,  L. :  neu 
sis  iocus,  a  laughing-stock,  EL :  extra  iocum,  bellus 
est,  joking  aside. — Person.:  quam  locus  circum- 
volat  et  Oupido,  the  god  of  jests,  H. — A  trifle  Jest : 
Ludum  iocumque  dicet  fuisse  ilium,  child's  play, 
T. :  ne  tibi  ludus  et  iocus  fuisse  Hispaniae  tuae 
videbunturl  L. 

iota,  n.  indee.,  =  l&ra,  the  name  of  the  Oreek «, 
iota  :  ut  iota  litteram  tollas. 

ipse  (old  ipBUS,  T.),  a,  um,  gen.  ipslus  (rarely 
ipsius,  v.,  disyl.  T.),  dat.  ipsi,  pron.  demonstr.  I. 
In  gen.,  to  express  eminence  or  emphasis.  A. 
Self  in  person  (often  rendered  by  an  emphatic  he, 
or  by  very,  just,  precisdv):  adest  optume  ipse  f ra- 
ter, T. :  ille  ipse  MarceUus :  ipsa  virtus :  rex  ipse 
Aeneas,  V. :  in  ipsa  arce  habitare,  L. :  naturas 
quas  luppiter  ipse  Addidit,  V.:  AudenUs  deus 
ipse  iuvat,  0. :  ego  enim  ipse  cum  eodem  isto  non 
invitus  erraverim:  eaque  ipsa  causa  belli  fuit, 
the  very  cause,  L, :  cui  tutor  is  f uerat  ipse,  L. : 
iam  id  ipsum  absurdum:  Tullius  eos  ipsos  de- 
duxit,  L. :  eorum  ipsorum  facta :  quid  iuvat  quod 
...  si  ipsum,  quod  veni,  nihil  iuvat?  the  mare 
fad. — As  whfA. :  atque  ipsis,  ad  quorum  oommo- 
dum  pertinebat,  durior  inventus  est  Caelios,  Ob.  : 


Digitized  by  V^OOQIC 


ipse 


445 


iratus 


ex  ipsft  quaeram :  agrum  dare  ipsi,  qui  accepissct, 
L. :  ipsi  omfiia,  quorum  neg6tium  est,  ad  nos  de- 
ferunt. — B.  To  emphasize  one  of  the  subjects  of  a 
common  predicate.  —  With  e<,  he  too^  himadf  in 
person^  even  he:  deseret  eos,  cum  habeat  praeser- 
tim  et  ipse  cohortis  triginta  ? :  credo  ego  vos,  so- 
cii,  et  ipsos  cernere,  L. — With  neque  (cf.  ne  .  .  . 
quidem) :  pauca,  neque  ea  ipsa  enucleate  dicta : 
primis  repulsis  Maharbal  missus  nee  ipse  erup- 
tionem  cohortium  sustinuit,  L. — With  etiam:  ipse 
etijira  Fufidius  in  numero  fuit.  —  With  quoqne: 
quia  plebs  SC  solvit,  ipsi  quoque  solutiim  voltis, 
L. — He  for  his  part,  he  too,  also^  cu  well :  litterae 
adlatae  sunt  a  Clodi&,  quae  ipsa  transiit,  also  in 
person :  tris  ipse  excitavit  recitatores,  he  too :  Hoc 
Rhipeus,  hoc  ipse  Dymas  omnisque  inventus  Laeta 
facit,  V. — II.  Es  p.  A.  As  siAet.,  of  an  eminent 
person :  ipsus  tristis,  the  mastery  T. :  Pythagorei 
respondere  solebant,  ipse  dixit,  i.  e.  Pytluigoras: 
lectica  Mathonis  plena  ipso,  the  areat  tnan,  lu. : 
anseris  ante  ipsum  iecur,  before  the  host,  lu. — B. 
Of  oneself  sjxmtaneousli/ :  de  manibus  delapsa 
arma  ipsa  ceciderunt :  Ipsae  lacte  domum  referent 
distenta  capellae  Ubera,V. — C.  Excluding  others, 
by  oneself  alone^  mere,  very :  haeo  ipse  suo  tristi 
cum  corde  volutat,  V. :  ipso  terrore  ordines  per- 
turbant,  Cs. :  qui  ipso  nomine  ac  rumore  defende- 
rit:  aestimando  ipse  secum,  L. :  ipsam  aequitatem 
et  ius  ipsum  amare,/ar  its  own  sake:  nunc  ipsum, 
jttst  now :  turn  ipsum,  just  then. — D.  With  numer- 
als, jim^,  exactly,  precisely :  triginta  dies  erant  ipsi, 
cum,  etc. :  ipsas  undecim  esse  legiones :  ipso  vi- 
gesimo  anno. — ^B.  In  a  reflexive  clause. — With  the 
subject  emphat  opposed  to  other  agents:  non 
egeo  medicin&,  me  ipse  consolor:  Artaxerxes  se 
ipse  reprehendit,  X. :  ipsa  se  virtus  satis  ostendit, 
S. :  ut  non  modo  populo  K.,  sed  etiam  sibi  ipse 
condemnatus  videretur:  qui  ipsi  sibi  bellum  in- 
dixissent.  —  With  the  object :  omne  animal  se 
ipsum  diligit:  Lentulum,  quem  mihi  ipsi  antepo- 
no. — In  place  of  se  or  suus. — For  emphatic  dis- 
tinction :  cum  omnes  se  expetendos  putent,  nee 
id  ob  aliam  rem,  sed  propter  ipsos :  quos,  quid- 
quid  ipsis  expediat,  facturos  arbitrabimur :  pra- 
▼itas  consulum  disoordiaque  inter  ipsos,  L. — To 
avoid  ambiguity  in  the  use  of  8e  or  suus :  ne  aut 
suae  magnopere  virtuti  tribueret  aut  ipsos  despi- 
ceret,  Cs. :  legatos  mittit,  qui  tantum  modo  ipsi 
liberisque  vitam  peterent,  S. :  nihil  uroquam  au- 
divi  .  .  .  nihil  de  re  p.  gravius,  nihil  de  ipso  mo- 
destius. — For  ae  or  sibi :  inexperta  remedia  baud 
iniuria  ipsis  esse  suspecta,  Gu. :  rox  propius  ipsum 
considere  amicos  iubet,  Cu.  —  With  abL  absol.: 
cum  dies  venit,  causa  ipse  pro  se  dicta,  damnatur 
(i.e.  cum  causam  ipse  pro  se  dixisset), L. :  amisso 
et  ipse  Pacoro,  Ta. — With  abl.  of  gerund:  depo- 
nendo  tutelam  ipse,  in  se  unum  virls  convertit, 
L. :  agendo  ipse,  L. 


ipsemet,  see  -met        lp8a»,  old  for  ip9e. 

ira,  ae,/.,  anger,  wrath,  rage,  i'e,  passion,  itidig 
nation :  ira  infiammatus :  Ira  furor  brcvis  est. 
H. :  irae  suae  parore,  N. :  ir&  <.onmotus,  S. :  iram 
in  eos  evomere,  T. :  in  hostilla  domos  Iram  verti- 
te,  H. :  quorum  non  sufficit  irae  Occidisse  aliquem, 
lu. :  irae  indulgere,  L. :  iram  j)onere,  H. :  dum  de- 
fervescat  ira :  ira  inter  eas  intercessit,  T. :  in  Ro- 
manos,  propter  obsides  nuper  interfectos,  L. :  ira 
deorum,  0. :  victoriae,/Mry:  diremptae  pacis,  L. : 
ereptae  virginis,  V. :  dicti  sibi  criminis,  0. :  Aman- 
tium,  quarrels,  T. :  pro  levibus  noxiis  iras  gerunt, 
T. :  veterea  in  populum  R.,  L.  :  horribills  exerce- 
re  iras,  Y. :  inde  irae  et  lacrimae,  lu. :  irae  impe- 
ratorum,  against,  L. — An  indignant  desire  :  subit 
ira  cadentem  Ulcisci  patriam,  V. — A  cause  of  an- 
ger, provocation :  Quibus  iris  inpulsus  ?  T. :  die  ali- 
quam,  quae  te  mutaverit,  iram,  0.  —  An  oMect  of 
anger :  iustae  quibus  est  Mezentius  irae,  V . — An 
expression  of  anger :  Pestis  et  ira  deum  (Harpyiae), 
V. — Person.:  Iraeque  Insidiaeque,  dei  (Mavor- 
tis)  comitatus,  V. 

iracande,  adv.  with  comp.  [iracundus],  angrily^ 
passionately  :  agere  cum  aliquo:  iracunaius  expo- 
stulare. 

iracundla,  ae,/.  [iracundus],  a  proneness  to 
anger,  hasty  temper,  irascibility:  permitto  aliquid 
iracundiae  tuae. — Anger,  wrath,  rage,  passion,  vio- 
lence: prae  iracundia  non  sura  apud  me,  T. :  ooti- 
die  aliquid  iracundiae  remittebat:  suam  rei  p. 
dimittere,  sacrifice  to  the  state,  Cs. :  iracundi&  exar- 
descere :  indiligentiae  suae  ac  doloris,  excited  by, 
Cs. :  sine  iracundift  dico  omnia,  dispassionately : 
iracundiae  inplacabiles. 

iracundus,  adj.  with  comp.  [ira],  irascible,  ir- 
ritable, passionate,  choleric,  angry,  ireful,  easUy 
provoked:  proterve,  T. ;  homo,  Cs. :  senes:  leo- 
nes,  0. :  iracundior  est  paulo,  H. — Of  things :  vic- 
toria: Iracunda  lovem  ponere  fulmina,  the  thun- 
ders of  his  wrath,  H. 

irascor,  Iratus,  I,  dep,  [ira],  to  be  angry,  be  in  a 
rage:  minume  decet,S.:  numquam  sapiens  irasci- 
tur :  Irasci  celer,  U. :  irascens,  quod,  etc.,  0. :  qui 
nesciat  irasci,  lu. :  taurus  irasci  in  cornua  discit, 
gather  his  rage  into  his  horns,  V. :  nostram  vicem, 
on  our  account,  L. :  tibi  iure,  T. :  huic :  graviter 
inimicis,  Cs. :  patriae,  N. 

irate,  adv.  [iratus],  angrily.  Ph. 

iratas,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  irascor], 
angered,  enraged,  angry,  violent,  furious:  animus, 
T. :  nihil  feci  iratus,  in  anger:  quid  iiati  sentire 
possunt  ?  in  their  wrath,  Cs. :  tibi  graviter,  T. :  ad- 
versario  index  :  Grals  Achilles,  H. :  vilico  iratior: 
in  ilium,  T. :  Cuesar  illis  fuenit  iratissiraus:  mare, 
raging,  II. :  venter,  ravening,  H. :  preces,  i.  e.  curses, 
H. :  sistrum,  lu. 


Digitized  by 


Google 


ire 


446 


Utdnc 


ire,  in,  in/in.  af  eO. 

Irla,  idia  {ace,  Irim,  V.,  voc  Iri,  0.),  /.,  ='If>ic» 
t/ie  godd&is  of  the  rainbow^  metunger  of  the  goda^ 
V.,0. 

irdzua,  ae,/.,  =  tipiaviia,  irony  :  sine  ull&  iro- 
nift  loquor. 

irr-,  see  inr-. 

ia,  ea,  id,  geti,  eius  (sometimes  monosyl.  in  poe- 
try), dot,  61  (rarely  el  or  monosyl.  ei), /won.  de- 
mofutr.  [2  I-].  I.  As  a  weak  demonstr.  in  simple 
reference. — As  subat.,  he^  she^  it^  the  one  mentioned 
(without  emphasis) :  f uit  quidam  senex  Mercator : 
navem  is  f regit,  T. :  veuit  mihi  obviam  tuus  puer ; 
is  mihi  litteras  abs  te  reddidit :  sine  eius  offensio- 
ne  animi,  hurting  his  feelings^  Cs.  —  As  adj.,  this, 
that,  the:  ea  res  est  Helvetiis  enuntiata,  Cs. :  flu- 
men  est  Arar  .  .  .  id  flumen,  etc.,  Cs. :  ante  eam 
diem. — II.  Special  use s. — Attracted  to  the  fol- 
lowing mbst. :  exsistit  ea  quae  gemma  dicitur  (i.  e. 
id,  quod) :  quae  pars  maior  erit,  eo  stabitur  consi- 
lio  (1.  e.  eius),  L.  —  Pleonast,  —  After  an  obj. 
tuhti. :  urbem  novam,  conditam  vi  et  armis,  iure 
eam  condere  parat,  L.  —  In  the  phrase,  id  quod, 
referring  to  a  fact,  thought,  or  clause :  ratus,  id 
quod  negotium  poscebat,  cu  the  sUtiation  required, 
S. :  id  quod  necesse  erat  accidere,ytiB<  a<  toaa  un- 
avoidable, Cs. :  si  nos,  id  quod  debet,  nostra  patria 
delectat,  and  it  niutt  be  the  case  ;  cf.  id  de  quo,  L. 
— With  tt,  que,  atque,  neque,  in  explanation  or  cli- 
max, and  that  too,  and  in  fact :  inquit  •  .  •  et  id 
clariore  voce,  and  tJiat,  Cs. :  cum  un&  legione 
eftque  vacillante :  vincula  et  ea  sempitema :  legio, 
neque  ea  plenissima,  and  not  even,  Cs.  —  In  place 
of  the  reflexive  pronoun:  persuadent  Rauracis,  uti 
un&  cum  iis  proficiscantur  (i.  e.  secum),  Cs. — With 
emphasis,  as  correlative  to  qui,  he,  the,  it,  that,  the 
one,  theU  one :  is,  qui  erit  adductus :  haec  omnia 
is  feci,  qui  sodalis  Dolabellae  eram :  qui  magister 
equitum  fuisse  tibi  viderere,  is  cucurristi,  etc. — 
Neut.  as  eubet.,  that :  idne  estis  auctores  mihi  ?  do 
you  advise  me  to  that  ?  T. :  quibus  id  consili  fuisse, 
ut,  etc.,  who  had  formed  the  plan,  Cs. :  quando 
verba  vana  ad  id  locorum  fuerint,  hitherto,  L. :  ad 
id  quod  natura  cogeret,  i.  e.  death,  N. :  id  temporis, 
at  that  time :  homo  id  aetatis,  of  that  age.  —  Abf. 
with  a  comparative,  eo  much,  by  so  much:  eo  plus, 
ijuo  minus,  etc.,  the  more. — Ace.  adverb.,  therefore, 
for  that  reason,  on  that  account :  id  ope  ram  do,  ut, 
etc,  T. :  id  ego  gaudeo. — In  phrases,  aliquid  id  ge- 
nus scribere  (i.  e.  eius  generis),  of  that  sort:  ad  id 
quod  sua  quemque  mala  cogebant,  evocati,/or  thcU 
purpose,  L. :  ad  id,  quod  .  .  .  erat,  accendebatur, 
etc.,  besides  the  fact,  that,  etc.,  L. :  in  id  fide  a  rege 
accepta,  to  that  end.  L. :  quod  ad  me  de  Lentulo 
Bcribis,  non  est  in  eo,  is  no*  come  to  (hat :  cum  iam 
in  eo  esset,  ut,  etc,^*t«/  on  the  point  of,  etc.,  L. :  to- 
tum  in  eo  est  tectorium,  ut  sit  concinnum,  depends 


on  that:  ex  eo,  quod,  etc., /rom  (he  fact  that :  ci- 
vitas  data,  cum  eo,  ut,£tc.,  with  the  stipulation  that, 
etc.,  L. — HL  Praegn.,  that,  such^  of  such  a  sort, 
of  the  character,  so  great :  in  id  redactus  sum  loci, 
ut,  etc.,  to  such  a  pass,  T. :  neque  is  sum,  qui  ter- 
rear,  Cs. :  itaque  ego  is  in  ilium  sum,  quem  tu  me 
esse  vis :  is  status  erat  rerum,  ut,  etc.,  L. :  quae 
causae  sunt  eius  modi,  ut,  etc. :  ea  mecum  consue- 
tudine  coniunctus  est,  quod,  etc.,  siich  intimacy. 

ifltao,  adv.  [abl.f.  of  istic,  sc  vift],  there,  thai 
way:  Abi  istac,  T.  — Fig.,  in  that  way,  in  such 
wise:  Nequaquam  istuo  istac  ibit;  magna  ineat 
certatio,  £nn.  ap.  0. 

istaeo,  see  istic. 

iate,  a,  ud,  gen.  istXas  (poet  istius,  V. ;  istius, 
disyl.,  T. ;  istl,  T.),  pron,  demonstr.  I.  Referring 
to  that  which  is  at  hand  or  present  to  the  person 
addressed,  this,  that,  he,  she:  At  tu  pol  tibi  istas 
comprimite  manQs,  those  ofyours,T. :  istae  minae, 
those  threats  of  yours,  L.:  de  istis  rebus  exspecto 
tuas  litteras,  th^e  affairs  of  yours:  ista  subaellia, 
those  seats  near  you :  quae  est  ista  praetura  ?  thai 
prcetorship  of  yours  .*  tuus  iste  Stoicus  sapiens. 
—  H.  In  g e n.,  as  a  strong  demonstr.,  thai,  this, 
the  very,  that  particular,  he,  she,  it :  erat  enim  ab 
isto  Aristotele,  a  cuius  inventis,  etc. :  ista  divina 
studia :  nee  enim  ab  isto  officio  abduci  debui :  cre- 
dis  quod  iste  dicat,  T. :  istius  ipsius  in  dicendo  fa- 
cultatis.  —  m.  Tr&egn.,  such,  of  such  a  kind: 
qua  re  cum  ist&  sis  auctoritate,  etc. :  animo  isto 
esse,  N. :  Egon  quicquam  cum  istis  factis  tibi  re- 
spondeam?  T. — That  (in  irony  or  soom):  non  erit 
ista  amicitia,  sed  mercatura :  animi  est  ista  molli- 
tia,  non  virtus,  Cs. :  iste  tuus  vates,  O. 

lathmia,  Orum,  n.,  =  rd  "la^fita,  the  Isthmian 
games  (every  five  years  near  Corinth),  L. 

lathmua  or  -oa,  I,  m.,  =  'la^fid^,  the  IsUtmus 
of  Corinth,  Cs.,  C,  L.,  0. 

iata,  old  for  2  istic,  there,  V.  (Ribb.). 

1.  iatic,  aec,  oc  and  uc  (with  -ne,  istucine), 
pron.  demonstr.  [iste+ce].  —  Referring  to  that 
which  is  at  hand  or  related  to  the  person  ad- 
dressed, that  of  yours,  that  mentioned  by  you: 
istaec  res,  T. :  circum  istaeo  loca  commorari. — As 
subst.  :  istuc  quidem  considerabo :  istoc  vilius,  T. : 
istuc  fractum:  Istucine  interminata  sum  hino 
abiens  tibi  ?  T. :  Ego  istuc  aetatis,  T. — As  a  strong 
demonstr.,  this  same,  this,  the  very :  quid  istic  nar- 
rat,  that  fellow,  T. 

2.  iatic,  adv.,  there,  in  that  place,  where  you  are: 
quid  istic  tibi  negotist  ?  T. :  quoniam  istic  sedes : 
quocumque  istic  loco  constitisti,  L. — Herein,  in  this 
affair,  on  this  occasion :  Neque  istic,  neque  alibi, 
T. :  Istic  sum, /am  with  you,  T. :  istic  sum,  inquit, 
lam  listening. 

iatlno,  <idv.  [i8te],/rom  there,  thence,from  whers 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ifitiua  modi 


447 


iter 


you  are:  istinc  excludeie,  T. :  qui  istinc  veniunt: 
Fare  age  iam  istinc,  i.  e.  wit?iout  moving^  V. :  si 
Utinc  fraus  et  audacia  est,  hinc  pudor,  en  the  other 
tide . .  .on  thie :  fortassis  et  istinc  Largiter  abstu- 
lerit  aetas  (i.  e.  de  his  vitiis),  H. 

ifltias  modi,  see  modus. 

iBt5,  adv,  [iste],  thUhery  to  yoik,  to  vhere  you 
are:  si  rniniroa  causa  est  properandi  isto  mihi. — 
ThereintOy  in  that  matter :  Trabatium  isto  admi- 
■cere. 

iitoo,  adv.  fistic],  thither ^  that  toayy  yonder  : 
accede  illuc ;  Nunium  istoo  abisti,  T. 

iitorsiim,  adv.  [isto+versum],  thithenoartbyT. 

istuo,  adv.  [istic],  thither^  to  you^  to  where  you 
ore,  in  that  direction :  Concede  istuc  paululum,  T. : 
ifltuc  sunt  delapsi:  istuc  mens  animusque  Fert, 
H. — To  that  thing,  to  that  subject:  istuc  ibam,  T. 

ita, <tdv.  [2  I-].  I.  In  gen.,  referring  to  what 
precedes,  in  this  manner,  in  this  wise,  in  such  a 
way,  90,  thus,  accordingly,  as  has  been  said:  des 
operam  ut  investiges  sitne  ita:  Ita  aiunt,  T. :  his 
rebus  ita  actis,  S. :  factum  est  ita :  ita  digerit  omi- 
na  Calchas,  such  is  his  interpretation,  V. :  quae 
cum  ita  sint,  and  since  this  is  so,  and  accordingly: 
quod  cum  ita  sit. — Referring  to  what  follows,  Mim, 
in  the  following  manner,  as  follows,  in  this  way: 
ita  censes ;  publicandas  pecunias,  etc.,  S. :  is  ita 
cum  Oaesare  egit ;  si,  etc.,  Gs. :  ita  constitui,  for- 
titer  esse  agendum.  —  In  affirmation,  yes,  it  is  so, 
Just  so,  true:  quid  istic  tibi  negotist?  Dav.  mi- 
hin*  ?  8i.  Ita,  T. :  an  laudationes  ?  ita,  inquit  An- 
tonius :  Davusne  ?  ita,  H. :  itast,  T. :  non  est  ita : 
ita  prorsus :  ita  plane. — In  interrogations,  expect- 
ing an  affirmative  answer:  itane?  really?  truly? 
is  it  90? :  Itan  credis  ?  T. :  itane  est  ? :  itane  tan- 
dem ? — In  the  phrase,  quid  ita  ?  implying  reproach 
or  surprise,  why  so?  how  is  that?  what  do  you 
mean? :  accusatis  Sex.  Roscium.  quid  ila  ? :  quid 
ita  passus  est  Eretriam  capi  ?  L.  —  H.  E  s  p.,  in 
comparisons,  so,  thus,  just,  in  the  same  way:  ita  ut 
res  sese  habet,  T.:  ita  vero,  Quirites,  ut  precaraini, 
eveniat:  ut  homo  est,  ita  morem  geras,  T. :  ita  lo- 
quor,  quasi  ego  fecerim,  etc. :  me  consulem  ita  fe- 
cistis,  quo  modo  pauci  fact!  sunt :  castra  ita  posita, 
tamquam  procul  abesset  hostis,  L. — C o  r  r e  1.  with 
ut,  in  parallel  clauses:  in  pace  ita  ut  in  bello, 
alike  in  peace,  etc.,  S. :  ut  Eurysthei  filios,  ita  suos 
configebat,  his  own,  as  well  cut,  etc.  —  In  oaths  or 
emphatic  wishes,  so,  if  it  be  true:  Ita  me  di  ament, 
non  nil  timeo,  i.  e.  so  help  me,  T. :  soUicitat,  ita  vi- 
yam,  me  tua  valetudo :  ita  roe  referat  tibi  luppiter, 
v.:  tecum  esse,  ita  mihi  omnia  quae  opto  contin- 
gant,  ut  vehementer  velim.  —  III.  P  r  a  e  g  n.,  of 
kind  or  quality,  so,  such,  of  this  nature,  of  this 
kind:  ita  sunt  res  nostrae:  ita  inquam  (i.  e.  hoc 
dioo). — Of  a  natural  consequence  or  inference,  so, 


thus,  accordingly,  under  these  eircumstaneeSy  in  this 
manner,  therrfore  :  ita  sine  periculo,  etc.,  Cs. :  ita 
praetorium  missum,  L. :  ita  lovis  illud  saoerdo- 
tium  per  banc  rationem  Theomnasto  datur :  ita  fit 
ut  animus  iudicet,  etc.,  thus  it  comes  to  pass:  ita  fit 
ut  deus  ille  nusquam  prorsus  appareat,  henee  it 
follows.  —  In  restriction,  on  the  condition,  on  the 
assumption,  in  so  far,  to  such  an  extent,  only  in  so 
far  :  haec  ita  administrabat,  ut,  etc.,  Gs. :  cuius 
ingenium  ita  laudo,  ut  non  pertimescam :  pax  ita 
convenerat,  ut  Etruscis  Latinisque  fluvius  finis  es- 
set,  L. :  ita  admissi  captivi,  ne  tamen  iis  senatus 
daretur,  L. — Of  degree,  so,  to  such  a  degree,  so  very, 
so  much:  ita  fugavit  Samnites,  ut,  etc,  L.  :«iudice8 
ita  fortes  tamen  fuerunt,  ut .  .  .  vel  perire  nuilue- 
rint,  quam,  etc. :  ita  acriter  .  .  .  itaque  repente,  Ob. 
— With  negatives,  not  very,  not  especially:  non  ita 
roagnus  numerus,  Os. :  non  ita  lato  interiecto 
man :  accessione  utuntur  non  ita  probabili :  post, 
neque  ita  multo,  N. 

Italions  (C,  a,  Cs.,  L.,  Ta.)  or  Italia,  idis,/. 
(V.,  0.),  or  Italua  (H.)  or  Italtia  (H.,  V.),  aeff., 
of  Italy,  Median. 

ita-que,  conj.,  and  so,  and  thus,  aand  according- 
ly: Si  cetera  ita  sunt  ut  vis,  itaque  ut  esse  ego 
ilia  existumo,  T. :  ita  constitui,  itaque  feci. — In 
inference,  and  so,  accordingly,  therefore,  for  that 
reason,  consequently:  falsa  existumans  .  .  .  itaque 
censuit,  etc.,  S. :  itaque  ipse  mea  legens,  sic  adfi- 
cior  interdum :  itaque  rem  suscipit  et  a  Sequanis 
impetrat,  Gs.:  versis  itaque  subito  voluntatibus, 
L. :  nunc  itaque,  H. :  itaque  ergo  amantur,  T. — 
In  resuming  an  interrupted  thought,  aeeordinglyy 
thus,  and  so :  itaque  tum  Scaevola,  etc. 

item,  adv.,  likewise,  besides,  also,  further^  more- 
over, too,  as  well :  Unus  et  item  alter,  T. :  Lentulus, 
itemque  ceteri,  S. :  Romulus  augur  cum  fratre 
item  augure :  Gontemplator  item,  cum,  etc.,  V. — 
In  the  phrase,  non  item,  but  not,  but  by  no  means: 
maxumas  Mihi  agebat  (gratias);  aliis  non  item, 
T. :  corporum  offensiones  sine  culpft  accidere  pos- 
sunt,  animorum  non  item.  —  In  comparison,  just 
so,  in  like  manner,  after  the  same  manner,  likiBwise, 
also:  si  sis  Natus  item  ut  aiunt  Minerram  esse, 
T. :  fecisti  item  uti  praedones  solent:  uti  optio 
item  esset,  quasi  dedisset,  etc.,  L. 

iter,  itineris,  n.  [I-],  a  going,  wcUk,  way:  dioam 
in  itinere,  on  the  way,  T.  —  A  going,  journey, 
passage,  march,  voyage:  cum  illi  iter  instaret  et 
subitum  et  longum :  ut  in  itinere  copia  frumenti 
8uppeteret,  Cs. :  in  ipso  itinere  confligere,  L. :  ex 
itinere  litteraa  mittere,  S.:  iter  ingressus:  tantum 
itineris  oontendere,  hasten:  in  Italiam  intendere 
iter,  L. :  iter,  quod  constitui,  determined  upon:  iter 
in  pronnciam  convertere,  direct,  Cs. :  agere  in  rec- 
tum, 0. :  flectere,  change  the  course,  V. :  iter  ad 
regem  comparare,  prepare  for,  K. :  snpprimera 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


iterati 


448 


iucimdns 


break  off^  Cs. :  chisse  tenerc,  V. :  die  ac  nocte 
oontinuato  itinere,  Cs.:  ruiitpere,  U. :  Boi  ex  iti- 
nere  nostros  adgresei,  Cs. :  terrestri  itinere  ducere 
legioues,  by  land^  L. :  Unde  iter  Italian),  V. — A 
journey^  march  (as  a'  measure  of  di^^tance) :  cum 
abessem  ab  Amano  iter  uiiius  dieif  a  day*t  jour- 
ney: quam  maximis  itineribus  contendere, /orcecf 
marchesy  Cs. :  confecto  iusto  itinere  cius  diei,/u// 
day* 8  march^  Cs. — A  toay^ passaffe^ pathy  road:  iti- 
neribus devils  proficisci  in  provinciam:  erant  iti- 
nera duo,  quibus  itineribus  donio  exire  possent, 
Cs. :  in  diversum  iter  equi  concitati,  L. :  ut  devii« 
itineribus  milites  duceret,  N. :  vocis,  pauage^  V. : 
neque  iter  praecluserat  unda,  aU  o/f,0. :  iter  pate- 
fieri  volebat,  opened,  Cs. — A  right  of  way:  aquae- 
ductus,  haustus,  iter,  actus  a  patre  sumitur :  iter 
alcui  per  provinciam  dare,  Cs.  —  F  i  g.,  a  road, 
pathj  way :  declive  senectae,  0. :  vitae  diversum, 
lu. — A  way,  course^  ctutoni,  method^  means :  patia- 
mur  ilium  ire  nostris  itineribus:  verum  gloriae: 
amoris  nostri':  salutis,  V. :  fecit  iter  sceleri,  0. 

Iteratio,  onis,/.  [itero],  a  repetition!  verbo- 
rum. 

iter5,  avi,  Atus,  ftre  [  iterum  ^to  do  a  second 
time,  repeat:  cum  duplicantur  iteranturque  verba: 
saepe  eadem,  L. :  iterata  pugna,  retiewed^  L. :  ubi 
Phoebus  iteravent  ortQs,  has  risen  a  second  time, 
0. :  cursQs  relictos,  H. :  aequor,  embark  again 
upon,  H. :  Muricibus  Tyriis  iteratae  vellera  lanae, 
dyed  twice,  H. :  nullis  iterata  pnorum  lanua,  reached 
again,  0. :  agro  arato  .  .  .  iterate,  ploughed  a  sec- 
ond time:  truncis  Lapsa  cavis  iterarc  mella,  cde- 
brate,H. 

iterum,  adv.,  again,  a  second  time,  once  more, 
anew:  hue  revorti  iterum,  T. :  duxit  iterum  uxo- 
rera :  Lepidus,  imperator  iterum :  Pennus,  iterum 
(consul),  L. :  bis  rem  p.  servavi,  semel  glori&,  ite- 
rum aerumnft  mea:  cum  his  semel  atque  iterum 
armis  contendisse,  Cs. :  iterum  atque  tertium  tri- 
buni,  L. :  iterum  et  saepius :  iterum  atque  iterum 
spectare,  again  and  again,  H. :  iterumque  iterum- 
que  vocavi,  V. — In  turn,  again,  on  the  other  hand: 
sinu  effuBo,  having  loosed  again  the  fold,  L. :  iterum 
accusandi  causae,  Ta. 

itidem,  adv,  [ita],  in  like  manner,  so,  just,  in 
the  same  way:  tibi  quae  dixi,  dicam  itidem  ilH, 
T. :  temperantia  in  suns  itidem  res,  et  in  communes 
distributa  est :  itidem  in  hac  re,  ut  in  aliis,  T. 

itio,  onis,/.  [I-],  a  going,  walking,  travelling: 
itiones  crcbrae,  T. :  reditum  ac  domuni  itionem 
dari. 

ItO,  — ,  — ,  kve.freg.  [eo],  to  go:  ad  cenas 

itUB,  ils,  m.  [I-],  a  going  away,  departure :  uo- 
8ter. 

iuba,  ae,/.  [DIV-],  a  mane,  flowing  hair  on  the 
neck :  equus  ille  iubam  quatiens,  C.  poSt. :   iubae 


equoruro,  Cs. :  luduntquc  iubae,  etc.,  V.:  equinae, 
0. — A  crest:  triplici  crinita  iuba  galea,  V. :  iubas 
Divini  adsimulat  capitis,  i.  e.  the  helmet,  V. — A 
beard:  mullorum,  lu. 

iubar,  arts,  n.  [DIV-],  rcuUanee,  light,  splendor, 
brightness,  sunshine :  iubare  exorto,  V. :  Quintus 
nitidum  iubar  extulit  Lucifer,  0.:  Hanc  animam, 
Fac  iubar,  i.  e.  make  into  a  constellation,  0. 

iubatUs,  adj.  [iuba],  crested:  anguis,  L. 

lubed,  iussi  ( iasti,  for  iussisti,  T. ;  iQssd,  for 
iusscro,  V. ;  iOsse,  for  iussisse,  T.),  iQssus,  ere,  to 
order,  give  an  order,  bid,  tell,  command:  iube-sne  ? 
iubeo,  cogo,  T. :  non  iubeo :  defessa  iubendo,  O. : 
sic  iiibeo,  stat  pro  ratione  voluntas,  lu. :  reverti 
iubet :  Flores  ferre  iube,  give  otders,  H. :  iubes 
renovare  dolorem,  V. :  hunc  iubet  sine  curi  esse : 
eos  suum  adrentum  exspectare,  Cs. :  alquem  ne- 
cari,  S. :  pontem  rescindi,  Cs. :  ut  haec  quoque 
referret,  etc. :  ut  classem  traiceret,  L. :  senatus 
decrevit  populusque  iussit,  ut,  etc.:  iube,  mihi 
denuo  Respondeat,  T. :  iubcntes  in  Af ricam  traice- 
ret, L. :  litterae  non  quae  te  aliquid  iuberent,  sed, 
etc. :  Nero  iussit  scelera,  Ta. :  Iliud  ad  haec  iubeo, 
H. :  lunoni  iussos  adolemus  honorcs,  V. :  uti  iussi 
erant,  S. :  quod  iussi  sunt  faciunt,  Cs. :  pcndere 
poenas  iussi,  V. :  Stellae  sponte  6u&  iussaene  va- 
gentur,  II. —  To  wish,  desire,  entreat,  bid:  sperare 
nos  amici  iubent:  Dionysium  iube  salvere,  salute 
him  for  me  :  iubeo  Chremetem  (ec.  salvere),  T. — 
Of  a  proposed  law,  to  order,  decree,  ratify,  approve, 
enact:  quae  scisceret  plebs  aut  quae  populus  iube- 
ret :  dicere  de  legibus  iubendis  aut  vetandis:  cives 
prava  iubentes,  H. :  rogationem  promulgavit, '  vel- 
lent,  iuberent  Philippo  regi  bellum  indici,*  etc., 
put  it  to  vote,  did  they  decree,  etc. —  To  dangyiate, 
appoint,  assign  :  Tullum  regem  populus  iu^^sit,  L. : 
alquem  imperatorem,  S. :  ci  provinciam  Numidiam, 
allot,  S. :  luFsa  mori,  as  a  sacrifice,  V. :  perirc  ius- 
sus,  fl. :  si  volucres  habuissem  regna  Iubentes,  0. 
— In  medicine,  to  prescribe,  order:  Quod  iussi  ei 
dari  bibere,  date,T. :  aegrotus,  qui  iussus  sit  vinum 
sumere. 

iucunde  (ido-),  adv.  with  comp,  and  sup.  [iu- 
cundus],  agreeably,  delightfully:  vivere:  cenam 
producere,  H. :  bibere  iucundius :  iucundissime 
vivere. 

iuciinditas  (ioo-),  atis, /".  [  iucundus  ],  agree- 
ablcness,  pleasantness,  delight,  enjoyment:  agri: 
epistula  plena  iucunditatis :  dare  sc  iucunditati, 
to  enjoyment  .•  ea  est  in  homine  iucunditas,  ut, 
c/ieerfulness :  plurimae  tuae  iucunditates,  good 
offices. 

iucundus  (ido-),  adj.  with  comp.  and  sup, 
[  D1V-],  pleasant,  agreeable,  ddightftU,  pleasing: 
est  mihi  iucunda  vestra  erga  roe  voluntas:  id 
vero  militibus  fuit  iucundum,  Cs. :  praemia,  H. : 
Crispi  iucunda  seuectus  (i.  e.  senex  iucundusX  lu.: 


Digitized  by  V^OOQIC 


ludaicus 


449 


iugulo 


epulis  iuoundiora,  S. :  officia  iucundiora :  bonum 
iucundius  viti,  lu. :  conspectus  vester  est  mihi 
multo  iucundissiraus.  —  Plur.  n.  as  subat. :  et  m- 
cunda  ct  idonea  diccre  vitae,  U. 

ludaicua  or  ludaelcus,  adj.,JewMh :  aurum : 
bellum,  Ta. :  ius,  lu. :  panis,  unleavened^  Tu. 

iudez,  icis,  m.  and/.  [ius+DIC],  a  judge, 
juror:  verisainius:  nequam  et  levis:  severisaimi 
atque  integerrimi:  te  ipsum  habebo  iudicem: 
quern  si  ferrera  iudicem, />ro;cxMe(/;  ferre  Volscio 
iudicem,  L. :  iudicem  dicere,  i.  e.  submit  to  trials 
L. :  dare  iudicem,  to  grant  a  judge  (of  the  prae- 
tor); optimum  quemque  in  selectos  iudices  re- 
ferre,  the  jury.  —  Fig.,  a  judge^  decider,  umpire : 
iniqui  sunt  patres  in  adulescentis  iudices,  T.: 
aequissimus  eorum  studiorum :  me  iudice,  in  my 
judgment^  0. :  Grammatici  certant  et  adbuc  sub 
iadice  lis  est,  H.  —  A  critic,  connoisseur,  scholar: 
Indicia  argutum  acumen,  H. :  subtilis  veterum, 
H. :  morum,  i.  e.  a  censor^  lu. 

iudlcatid,  dnis,  /.  [iudico],  a  judging^  investi- 
gating: Longi  subselli. — A  judicial  examination : 
ludicatio  est,  etc.  —  F  i  g**  a  judgment^  opinion : 
iudicatio  se  scire  quod  nesciat. 

ludioatuxn,  I,  n.  [  P.  n.  of  iudico  ],  a  decision, 
judgment,  decree:  iudicatum  facere,  to  carry  out. 
— An  award, fine:  solvere. 

1.  iudioatua,  adj.  [P.  of  iudico],  decided,  deter- 
mined: res  iudicata,  a  i7r«<;e(/6n^ ;  infirmatio  rerum 
iudicatarum.  —  As  subst.^  a  condemned  person  : 
iudicatum  duci. 

2.  iudicatUB,  Qs,  m.  [  iudico  ],  a  judgeship, 
office  of  judge:  isti  ordini  iudicatus  non  patebit. 

ludlclalls,  e,  adj.  [  indicium  ],  of  a  court  of 
justice,  judicial :  ius:  tabella:  genus  (dicendi), 
juridical  pleading. 

iudiciariuB,  adj.  [indicium],  of  the  courts^ 
judiciary:  lex:  quaestus:  controversia. 

ludioiuxn,  I,  n.  T  iudez  ],  a  judgment,  judicial 
investigation,  trial,  legal  process,  sentence:  omnia 
indicia  reperta  sunt,  etc. :  dignitatis  meae,  coiir 
eerrUng:  de  meft  fide:  inter  sicarios, /or  assassi- 
nation :  vocare  in  iudicium,  summon  into  court : 
in  Lurconis  libertum  iudicium  ex  edicto  dedit, 
granted  a  trial:  iudicium  accipere,  undertake  a 
trial :  pati,  submit  to :  iudicium  summum  habere, 
jurisdiction,  S. :  damnatus  inani  iudicio  Marius, 
lu. :  in  iudicium  yenit,  came  into  court,  X. — A 
judgment,  decision,  opinion,  conviction :  eius  iudi- 
cio permitto  omnia,  T. :  animi,  S. :  omnium  mor- 
talium:  de  alquo  optimum  facere,  Cs.:  iudicium 
facere,  quanti  quisque  sibi  faciendus  esset,  de- 
cide :  de  quo  bomine  tanta  et  tarn  praeclara  indi- 
cia fecistis,  i.  e.  have  conferred  so  great  honors: 
ut  iudiciis  fniar  Isdem,  prtndi;>/e»,  H. — TJu  power 
of  judging,  judgment,  discernment :  subtile,  H. :  si 


quid  mei  iudici  est,  if  I  can  judge  of  it :  meo 
iudicio,  in  my  judgment  .*  id  iudicio  facere,  1.  e. 
tpith  discretion :  copias  iudicio  conducere,  C^. 

iudico,  fivl,  atus,  ftre  [  iudex  J,  to  examine  ju- 
dicially, judge,  be  a  judge,  pass  judgment,  decide  : 
cum  magistiatus  iudicassit:  ordo  alius  ad  res  iu- 
dicandas  postulatur:  iudicandi  potesUis,  jurisdic- 
tion :  iudicantem  vidimus  Aeacum,  H. :  recte  et 
ordine:  causa  iudicata:  inclytum  iudicium. —  7o 
condemn  :  quoad  vel  capitis  vel  pecuniae  iudicas- 
set  privato,  L. :  iudicati  pecuniae,  L. :  Horatio 
perduellionem,  convict  of  treason,  L. —  To  judge, 
judge  of,  form  an  opinion  iwon,  pronounce  judg- 
ment .'  illos  ex  tuo  ingenio,  T. :  aliquid  oculoruiu 
fallacis^irao  sciisu:  ex  quo  iudicari  posse,  quan- 
tum, etc.,  be  inferred,  Cs. :  sibi  me  non  esse  inimi- 
cum :  eos  contra  rem  p.  fecisse,  S. :  love  aequo, 
i.  e.  sanely,  H. —  To  declare,  proclaim  :  te  fortuna- 
tam,  T. :  alquos  hostis,  S. :  indicetur  non  consul 
Antonius:  cuius  rei  exemplum  pulclierrimum  iu- 
dicarem,  Cs. —  To  determine,  resolve,  conclude:  de 
itinere,  Cs. :  mihi  iudicatum  est  deponere,  etc. 

iugalia,  e,  adj.  [  iugum J,  of  a  yoke,  yoked  to- 
gether :  equi  iumentaque,  Cu. — Plur.  m.  as  subst,, 
a  team:  gemini,  V.  —  Matrimonial,  nuptial:  ne 
cui  me  vinclo  sociare  iugali,  V. :  dona,  O. 

lugarius,  a^j.,  of  luno  luga  (goddess  of  mar- 
riage) :  vicus  (in  which  stood  her  altar),  L. 

ingatio,  dnis,/  [iugo],  a  binding. 

iugatUB,  adj.  [P.  of  iugo],  connected,  dependent : 
virtutes  inter  se :  verba,  kindred. 

iagenim,  l,  n. ;  gen.  plur.  iagerflm ;  dat.  and 
abl.  iQgeribus,  n.  [IV-],  an  acre,juger  (containing 
28,000  square  feet):  decumanum:  quatcma  in 
singulos  iugera,  Cs. :  nescio  quotenorum  iugerum : 
per  tota  novem  iugera  Porrigitur,  V. :  immetata 
quibus  iugera  Fruges  ferunt,  i.  e.  lands,  H. :  novem 
lugeribus  distentus,  0. 

1.  iuglB,  e,  adj.  [IV-],  joined  together:  auspi- 
cium.  I.e.  of  a  yoke  of  oxen. 

2.  iugia,  e,  adj.  [VIV-],  fresh,  limng, perennial : 
putei :  aqua,  S.,  H. 

iuglana,  glandis,  /.  [  lovis+glans  ],  a  valniU, 
wcUnut-tree :  iuglandium  putamina. 

iugo,  ftvl,  fttus,  are  [iugum],  to  bind,  marry : 
alcui  intactam,  V. :  decreta  super  iugandis  Femi- 
nis,  H. 

iugdaua,  <idj.  [iugum],  mountainous :  silvae,  0. 

iugulo,  ftvl,  atus,  are  [  iugulum  '\,  to  cut  the 
throat,  kill,  slay,  muider :  finis  iugulandi,  S. :  civis 
iugulari  iussit :  homines,  H. :  tum  rite  sacratas  In 
flammam  iugulant  pecudes,  slaughter  and  throw, 
V. — F/g.,  to  destroy,  overthrow:  Pompeianorum 
causa  toliens  iugulata :  Memnona,  murder  (in  bad 
verse),  H. — To  choke  off,  cotifute,  convict,  ailerue: 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


iugulum 


450 


lunouigena 


hominem,  T. :  iugulari  sua  confessione :  Suo  sibi 
gladio  huQC  iugulo,  foil  with  his  ovm  devices^  T. : 
gladio  plumbeo,  i.  e.  without  difficulty. 

iugulum,  I,  n.  ( iugulus,  I,  m.,  lu.),  dim.  [iu- 
gutn],  the  collar-bone^  hollow  part  of  the  neck :  iu- 
gula  coQcava  habere. — 7%^  throat,  neck  :  mucro- 
nes  a  iugulis  vestris  deiecimus :  recludere  stricto 
ense,  0. :  iugulos  aperire  susurro,  lu. :  dare  iugu- 
lum Clodio,  offer.  —  Fig.,  a  daughter,  murder: 
Electrae  iugulo  se  polluere,  lu. 

iugfum,  I,  n.  [IV-],  a  yoke,  collar:  in  iugo  in- 
Histere,  Cs. :  bestiis  iuga  imponirous :  (bos)  iuga 
detractans,  V. :  iuga  demere  Bobus,  H.  —A  yoke, 
pair,  team:  ut  minus  multis  iugis  ararent:  in- 
missa  iuga, /Mir  ofhorM»,N. :  curtum  temone  iu- 
*^um,  lu. — A  yoke  ( of  spears,  the  symbol  of  de- 
feat): legionibus  nostris  sub  iugum  missis:  sub 
iugum  abire,  L. :  Hesperiam  sub  iuga  mittant, 
n2jtigate,  V.  —  The  constellation  Libra :  in  iugo 
cum  esset  luna. — 77^  beam  of  a  weaver's  loom: 
tela  iugo  vincta  est,  0. — A  bench  in  a  nhip  (for 
passengers) :  per  iuga  longa  sedere,  V. — A  height, 
summit,  ridge,  chain  of  mountains:  in  inmensis 
iugis,  0. :  montis,  V. :  iugis  j)ervenire,  Cs. :  sepa- 
TAtAA  in  iugis,  H. :  suspectum  iugum  Gumis,  lu. — 
Fig.,  a  pair:  iugum  impiorum  nefarium. — A 
yoke,  bonds,  burden,  fetters :  cuius  a  cervicibus  iu- 
gum servile  deiecerant:  aSneum,  H. :  exuere, 
nhake  off,  Ta. :  ferre  iugum,  the  yoke  of  marriage^ 
II. :  iactare  iugum,  le.tobe  restive,  lu. 

luleUB,  a(fj.  I.  Named  from  Iidus  :  lulei  avi, 
0. — II.  yarned  from  Julius  Ccesar  ;  hence,  of  the 
month  of  July:  Ealendae,  0. 

luliua  (poet,  sometimes  quadrisyl.),  a<(^'.,  «/ti/t- 
an,  of  Julius :  domus,  V.,  0. :  lex,  (i.,  C. :  edicta, 
of  Augustus,  H. :  unda,  a  harbor  of  Campania, 
built  by  Augustus,  V. 

iumentum,  I,  n.  [IV-l,  a  beast  for  hauling, 
draught-animal,  beast  of  Burden,  horse,  mule,  ass: 
iumenta  onerat^  S. :  iumento  nihil  opus  est  (i.  e. 
equo) :  sarcinaria,  beasts  of  burden,  Cs. :  servi  ut 
taccant,  iumenta  loquentur,  lu. — Sing,  collect. :  iu- 
mento et  canibus  relictis,  lu. 

iunoeufl»  a^.  [iuncus],  made  of  rttshss :  vincu- 
la,  0. — F  i  g.,  Jim,  slender :  alquam  reddunt  iun- 
ceam,  T. 

iunc58U%  adj.  [iuncus],/ii// o/rus^.*  litora,  0. 

iunctid,  Onis,/.  [IV-],  a  joining,  vmting, 

lunctura,  ae,/.  \lV-'\,  a  joining,  uniting,  junc- 
ture, joint:  tignorum,  Cs. :  iuncturae  verticis,  sut- 
ures, 0.:  laterum  iuncturas  fibula  mordet,  the 
united  ends  of  the  girdle,  V. — Fig.,  a  connection: 
generis,  i.  e.  consanguinity,  0. — Of  words,  a  join- 
ing together:  callida,  i.  e.  a  happy  phrase,  B. 

lunctua,  adj.  with  comp.  and  sup.  [F.  of  iungo], 
united,  connected,  associated,  kindred:  iunciis  Fron- 


tibus,  in  a  line,  V. :  Per  dies  et  iunctas  noctia, 
following,  0. :  causa  cum  exitu  iuncti«r :  iunctis. 
si  m lis  illi  comes,  most  attached,  0. :  ad  iunctissimos 
pertinere,  the  nearest  of  kin,  Ta. 

iuncus,  I,  m.,  a  rush  :  Limosus,  V. :  acutA  cu- 
spide  iunci,  0. 

iungo,  unxl,  Gnctus,  ere  [IV-],  to  join  together, 
unite,  connect,  attach,  fasten,  yoke,  harness:  Narcis- 
sum  et  florem  anethi,  V. :  oatia,  shut,  lu. :  iunctas 
quatere  fenestras,  H.:  oscula,  exchange,  0.:  da  iun- 
gere  dextram,  clasp,  V. :  Ticinum  ponte,  span,  L. : 
ratibus  fiumen,  bridge,  L. :  iunctae  umbone  phalan- 
ges, lu. :  pontis  et  propugnacula,  i.  e.  connect  the 
bulwarks  by  bridges^  V. :  hoc  opus  ut  aedificio  iun- 
gatur,  Cs. :  Humano  capiti  cervioem  equinam,  H. : 
mortua  corpora  vivis,  V. :  se  Romania,  L. :  Ne  ca- 
stris  iungant  (i.  e.  se),  V. :  tigna  bina  inter  se,  Cs. : 
corpora  inter  se  iuncta :  erat  cum  pede  pes  iuno- 
tus,  0. :  digitis  medio  cum  pollice  iunctis,  0. — To 
harness,  yoke,  attach:  angues  ingentes  idites  iuncti 
iugo,  Pac.  ap.  C. :  iunge  pares,  i.  e.  in  pairs,  V. : 
grypes  equis,  V. :  curru  Equos,  to  the  car,  V. : 
raeda  equis  iuncta:  iuncta  vehicula  raille,  L. — In 
P.  pass.,  adjoining,  continuous  with :  iuncta  phare- 
tratis  Sarmatis  ora  Getis,  0. — Of  troops,  etc.,  to 
join,  unite:  cum  fratre  oopias,  L. :  agmina,  V. — 
To  add,  give  in  addition :  Gommoda  praeterea 
iungentur  multa  caducis,  lu. —  To  make  bv  join- 
ing :  camera  lapideis  fomicibus  iuncta,  buut  with^ 
S. — 7b  bring  together,  join,  unite:  cum  hominibus 
consuetudines :  an  virtus  et  voluptas  inter  se  iungi 
possint — Of  persons,  to  join,  unite,  bring  together, 
associate^  attach,  ally :  nos  sibi  amicos,  T. :  se  te- 
cum omni  scelere :  se  Romania,  make  an  alliance 
with,  L. :  (eam)  oonubio,  give  in  marriage,  V. :  me 
sibi,  marry,  V. :  variis  aibae  iungunturcolumbae, 
0. :  si  populus  R.  foedere  iungeretur  regi,  L. :  ho- 
spitio  cum  iungeret  absens  (i.  e.  se),  V. — To  make 
l»/ joining,  enter  into :  cum  hominibus  amicitiaa: 
societatem  cum  populo  R.,  L. — Of  words,  to  join, 
unite,  make  by  joining,  compound:  iuncta  verba : 
carmina,  compose,  V. 

iunior,  comp.  of  iuvenia. 

iunipema^  I,/.,  the  juniper-tree,  V. 

luno,  Onia,/.,  a  daughter  of  aatum,  sister  and 
wife  of  Jupiter,  goddess  of  marriage,  0.,  V.,  H.,  0. : 
luno  Lucina,  T. :  urbs  lunonis,  i.  e.  Argos,  0. — 
P  r  o  V. :  lunonis  sacra  ferre,  L  e.  to  walk  as  tn 
solemn  procession,  H. — luno  infema,  L  e.  Proser- 
pine, V. ;  called  Avema,  0. 

lunonalls,  e,  a^,,  of  Juno :  tempos,  L  e.  HAtf 
month  of  June,  0. 

lundnicola,  ae,  m.  [luno+COL-],  a  woraA^ 
per  of  Juno,  0. 

lundnlgena,  ae,  m.  [luno+GEN-],  bom  of 
Juno,  i.  e.  Vulcan,  0. 


Digitized  by 


Google 


lunonlus 


451 


liuMtim 


Kkndnlus,  cuff.y  of  Juno,  Jitrumian,  V.,  0. 

lupplter  (lupi-),  lovis,  m.  f  DIV- 1,  Jupiter, 
Jove^  son  of  Solum,  tnrother  and  htubana  of  Juno, 
chief  of  the  go<h,  god  of  the  sky,  Cs.,  C,  L.,*  H.,  V., 
0. :  lovis  Stella,  the  planet  Jupiter. — Heaven,  sky, 
air  :  sub  love  frigido,  H. :  metuendus  (i.  e.  plu. 
vius),  V. :  sub  love,  in  the  open  atr,  0. :  loci,  tern- 
perature^  0. :  luppiter  Stygius,  L  e.  Muto,  V. : 
lovis  auribus  ista  ftervas,  i.  e.  of  Augtutus,  H. 

iorator,  dris,  m.  [iurol,  a  swearer ^  assistant  of 
the  censor,  sworn  census-clerk,  L. 

luratua,  adj.  [F.  of  iuror],  swom^  under  oath, 
bound  by  an  oath:  qui  iuratus  apud  vos  dixit: 
homines,  ,/uror9;  testis,  lu. :  in  eadem  anna,  0. — 
As  subst,  m. .-  huiuB  iurati  testimonium,  untness. — 
As  sitbst.  ft. .'  iurata,  solemn  vows. 

lore,  see  2  ids. 

lore-oonsultaa,  see  consultus. 

iurgliini,  I,  ft.  [ius  + 1  AQ-],  a  guarrely  strife^ 
dispute,  altercatioti,  eofitention :  inde  ad  iurgium, 
T. :  iurgiis  trabendo  tempus,  S. :  benevolonim 
oonoertatio  iurgium  dicitur :  iurgia  iactare,  quar- 
rely  V. :  vicina  refusrere  iurgia,  H. :  pavidus  contra 
mea  iurgia,  reproameSy  V. :  altema  iurgia,  lu. 

largo,  avi,  atus,  are  [♦  iQrigus ;  IV-],  to  ^r- 
relj  brawl,  dispute,  scold:  Cedo,  quid  iurgabit  te- 
cum ?  T. :  iui^re  vicinos,  non  litigare :  haec  iur- 
gans  agebat,  with  esmostulationy  L. :  istis  lurgatur 
verbis,  is  reproachea,  H. 

ioridicialis,  e,  ac{j.  [  iuridicus  ],  relating  to 
right,  of  justice :  genus:  quaeetio. 

iuris  ooiuiiiltu%  a  lawyer  ;  see  oonsultus. 

luris  diotio,  see  dictio. 

luris  paritua,  learned  in  the  law  ;  see  peritus. 

lord,  &v!,  Stus,  are  [  2  ius  ],  to  swear^  take  an 
oath  :  si  aram  tenens  luraret :  ex  animi  tui  sen- 
tentia,  vnthout  reservation:  Boeotum  in  crasso 
iurares  aiSre  natum,  H. :  f alsum,  stoear  falsely : 
vere :  testari  deos  per  quos  iuravisset,  S. :  per  lo- 
vem,  by  Jupiter  :  aedilis,  qui  pro  se  iuraret,  in  his 
steady  L. :  idem  omnis  exercitus  in  se  quisque  iu- 
rat,  i.  e.  each  soldier  individually,  L. :  Numquam 
ducturum  uxorem,  T. :  se  eum  non  deserturum, 
Cs. :  verissimum  ius  iurandum. — With  in  and  ace., 
to  swear  to  observe,  swear  allegiance,  vow  obedience, 
adopt  under  oath :  in  legem :  in  leges,  L. :  in  haec 
verba  iurat  ipse,  takes  diis  form  of  oath,  Cs. :  cur 
in  certa  verba  iurent :  in  haec  verba  iures  postulo, 
tft  this  form  of  words,  L. :  in  verba  magistri,  echo 
the  sentiments,  H. — To  swear  by,  attest,  call  to  unt- 
ness:  Terram,  Mare,  Sidera,  V. :  lovem  lapidem : 
quaevis  tibi  nuroina,  0. :  Samothracum  aras,  lu. : 
lurandae  tuum  per  noraen  arac,  H. :  dis  iuranda 
palus,  the  8tyz^  by  which  the  gods  swear ^  0. — To 
$wear  to,  attest  by  an  oath :  morbum,  to  the  fact  of 


sickness:  id  (nomen)  iurare  in  litem,  swear  to  a 
debt, — With  person,  obj,,  to  swear,  bind  by  an  oath, 
cause  to  swear  ( only  perf  pass. ) :  iudici  demon- 
strandum est, quid  iuratus  sit:  lex,  in  quam  iurati 
sitis:  iuratus  se  eum  intereropturum,  L. —  To  con- 
spire :  In  me,  0. :  in  facinus,  0. — In  the  phrase : 
iurare  calumniam,  to  swear  that  an  accusation  is 
not  malicious,  L. 

(iuror,  atus,  arl,  dep.),  see  iuro  and  iuratus. 

1.  ius,  iflris,  ft.  [IV-  ],  broth,  soup,  sauce:  he- 
sternum,  T. :  fervens :  tepidum,  H.  —  In  a  pun : 
Verrinuin,  Jiog-broth  (the  justice  of  Verres). 

2.  ius,  iQris  (dot,  iflre,  L. ;  plur.  only  ftofn.  and 
ace),  n.  [IV-],  that  which  is  binding,  right,  justice, 
duty:  ius  horainum  situm  est  in  societate,  etc: 
obtinere,  maintain :  de  iure  alicui  respondere,  lay 
down  the  law :  clienti  promere  iura,  H. :  qui  Ro- 
mae  ius  dicit,  sits  as  judge:  iura  populis  dare,  V. : 
publicum,  common  right,  T. :  iura  communia,  eqwU 
rights :  gentium,  universal  law :  si  ab  iure  gentium 
sese  (populus  BL)  prohibuerit,  the  law  of  nations, 
S.:  civile,  civil  law:  coniugialia,  0.:  iuris  nodos 
solvere,  lu. :  hoc  iure  molesti  Quo  fortes,  i.  e.  oft 
the  same  principle  as,  etc.,  H.  —  Abl.  adverb.,  by 
right,  rightfully,  with  justice,  justly :  tibi  iure  ira- 
sci,  T. :  iure  ac  merito:  Optimo  iure:  iusto  iure, 
L. :  non  agam  suramo  iure  tecum,  i.  e.  with  the 
utmost  rigor:  *summum  ius,  summa  iniuria.* — A 
place  where  justice  is  administered,  cottrt  of  jus- 
tice :  in  ius  ambula,  before  a  magistrate,  T. :  in  ius 
ire,  N. :  ad  praetorem  in  ius  adire :  in  ius  acres 
procurrent,  H. :  raptus  in  ius  ad  regem,  L. :  de 
oontroversiis  iure  disceptare,  Cs. :  Iura  magistra- 
tOsque  l^nt,  judges,  V. — Jttstice,  justness  :  cau- 
sae, L. — £^al  right,  power,  authority,  permission, 
prerogative  :  omnia  Pro  meo  iure  agere,  exert  my 
authority  in,  T. :  scio  meum  ius  esse,  ut  te  cogam, 
/  have  the  right,  T. :  nullius  earum  rerum  consuli 
ius  est,  S. :  materiae  caedendae,  L. :  civitatis, 
citisenship  :  capiendi,  lu. :  testandi,  lu. :  patrium, 
the  power  of  life  atui  death  over  one's  children,  L. : 
(homo)  sui  iuris,  Am  otoit  mctster,  independent. — .^ft 
oath  :  iuris  peierati  poena,  H. 

ius  lurandmn  (often  as  one  word,  lusiur-), 
iuris  iurandi,  aft  oath  :  Dabo  ius  iurandum  nil 
esse,  T. :  ad  ius  iurandum  popularls  adigere,  S. : 
idem  ius  iurandum  adigit  Afranium,  made  him 
take,  Cs. :  iure  iurando  civitatem  obstringere,  bind 
under  oath,  Cs. :  iure  iurando  teneri,  be  bound  by 
an  oath, 

lusso,  for  inaserO  ;  see  iubeo. 

losBum,  1,  ft.  [  P.  neut.  of  iubeo  ],  aft  order, 
command,  ordinance,  law:  deonim  immortalium 
iussa :  iussis  vostris  oboediens,  S. :  horrida  iussa, 
V. :  iussis  carroina  coepta  tuis,  V. :  eflScere,  exe- 
cute^  S. :  capessere,  accept,  V. :  flectere,  divert,  V.  ; 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


iUBSUB 


452 


luvo 


minister  iussonim  meorum,  Q. :  populi  nostri  ius- 
Bum. — A  physician's  prescription  :  iossa  medico- 
rum  ministrare,  0. 

1.  iusBUS,  P.  of  lubeo. 

2.  (luBBUS,  tla),  m.,  an  order ^  command^  decree^ 
ordinance  (only  abl  sing.) :  vestro  iuflsu  coactus : 
lecti  iussu  populi,  L. :  sine  populi  iussu,  S. :  dei, 
V. :  Nerouia,  lu. 

luste,  adv.  with  oomp.  and  sup.  [iustus],  righi^ 
ly^  justly,  equitably y  duly :  accusare :  Ambo  miseri, 
sed  iustius  ilia,  vnih  better  cause,  0. :  oraare  hunc 
iustissime. 

lOstificus,  adj.  [iustu8+2  FAC-],  thai  acts 
justly :  mens  deorum,  (X 

luBtitia,  ae,/.  [lUBius],  justice,  equity,  righteous- 
ness, uprightness:  labore  atque  iuBtiti&  res  p.  cre- 
vit,S. :  surama  bominis:  erga  deos. — Person., 
v.:  potens,  H. — Clemency,  compassion:  pro  eius 
iustitift  impetrare,  Cs. :  tua,  T. 

Ifkatitium,  n.  [2  ius+STA-l  a  suspension  of 
the  courts,  judicial  vacation,  holiday :  iustitium 
edici  oportere :  quadriduum,  L. :  iustitium  remit- 
titur, L. — A  public  mourning,  Ta. 

luBtua,  adj,  with  comp.  and  sup.  [2  ius],  just, 
uprigfU,  righteous:  iudez:  insocios:  qui  omnium 
iustissimua  fuisse  traditur. — In  cuxordance  toith 
law,  right,  equitable,  just :  lex :  supplicia :  bella, 
0. :  iustissimos  triumphos  videre. — Lawful,  right- 
ful,  true, proper:  uxor:  hymenaei,V. :  iustft  ma- 
tre  familiae  ortus  (opp.  paelice),  L. :  iustissiroa 
(causa  transeundi),  Cs. :  iustissiroum  imperium,  Gs. 
— Plur.  n.  as  subsL,  rights,  privileges :  noscere  Tua 
iusta,  T. :  servis  iusta  praebere. — Due  ceremonies, 
formalities:  omnia  iusta  in  deditionem  perfecta, 
L. :  iuatis  omnibus  hospitalibus  fungi,  L. — Funeral 
rites,  obsequies:  illi  iusta  magnifice  facere,  S. : 
iustis  funebribus  confectis,  Cs. :  omnia  paterno 
funeri  iusta  solvere.  —  Proper,  perfect,  compile, 
reasonable,  suitable,  sufficient,  right:  excusatio: 
proelium,  fair,  L. :  iter,  a  regular  day's  mar(^ 
Cs. :  duo  iusti  exercitas,  complete,  L. :  eloquentia, 
true :  po6ma,  H. :  querellae  Haud  iustae,  unfound- 
ed, V. — Moderate,  mild, gentle,  easy:  ut  iustioribus 
utamur  iis,  qui,  etc. :  Apud  me  servitus,  T. — ^As 
subst.  n.,  that  which  is  right,  the  just,  justice :  sen- 
tentia  iusti  ac  veri  legendi :  plus  iusto,  more  than 
is  right,  too  much,  H. :  (tellus)  iusto  Laetior,  too 
exultant,  V. :  gravius  iusto  dolere,  0. :  iustorum 
iniustoruraque  distinctio. 

lutUB,  P.  of  iuvo. 

luvenalis,  e,  adj.  [iuvenis],  youthftd,  juvenile, 
suitable  for  young  people:  amor,  V. :  ludus,  L. : 
anni,  O.—Plur.  n.  as  siibst.,  youthful  games,  Ta. 

iuvenaliter,  adv.  [  iuvenalis  ],  in  a  youthful 
manner,  youthfully :  lecit  aurum,  0. — Bashly,  im- 
providently,  0. 


iuvenca,  ac,/.  [iuvencus],  a  young  cow,  heifer: 
formo8a,V.:  TotiTa,H. — A  girl:  Graia,  I  e.  ife^ 
0. :  tua,  H. 

iuToncus,  I,  m.  [iuvenis],  a  young  bullock: 
aratra  iugo  referunt  suspensa  iuvenci,  V. :  fessi 
iuvend,  0.:  Te  suis  matres  metuunt  iuvencis, 
young  men,  H. 

luvenesoo,  — ,  — ^  ere,  inch,  [iuvenis],  to  at- 
tain youth, grow  up:  vitulus  .  .  .  largis  iuvenescit 
herbis,  H. —  To  grow  young,  regain  youth  :  Pjliua 
iuvenescere  posset,  0. 

luvenilis,  e,  adj.  with  comp.  [^iuvenis],  of 
youth,  youthful,  juvenile :  dicendi  impunitas : 
membra,  lu. :  suis  semper  iuvenilior  annis,  0. : 
sidus  iuvenile  nepotes,  a  youthful  constellation,  0. 
— Plur.  n.  as  subst. :  iuvenilia  lusi,  0. 

invemliter,  adv.  [iuvenilis],  after  the  manner 
of  youth:  exsultare. 

iuvenis,  is,  adj.  with  comp,  iQnior  (once  iuve- 
nior,  Ta.)  [DIV-J,  young,  youthful:  filius,  Ta.: 
iuvenes  anni,  0. :  iuvenes  premere  Medos,  lu. : 
toto  iunior  anno,  H. :  dis  iunioribus  perraisit  ut, 
etc :  quamvis  iuvenior,  adligari  se  patitur,  Ta. — 
As  siibst.  m,  and  /.,  one  in  the  Jlower  of  age,  a 
young  person,  youth  (i.  e.  between  twenty  and 
forty  years):  infirmitas  puerorum,  et  ferocitas 
iuvenum :  simul  ac  iuvenes  esse  coeperunt :  iuve- 
nes fervidi,  H, :  Si  iuvenis  vetulo  non  adsurrexe- 
rat,  lu.:  Telluris  iuvenes,  sons,  H.:  iuvenes  ipsius 
consulis,  sonSf  lu. :  edicitur  delectus :  iuniores  ad 
nomina  respondent,  L. :  iuuiorura  centuriae  (under 
forty-six  years  of  age). — Fern.  •  pulchra,  Ph. 

iuvenor,  — ,  — ,  art,  dep,  [iuvenis],  to  act  with 
youthful  indiscretion,  wanton :  teueris  versibus,  H. 

iuventa,  ae,  /.  [iuvenis],  the  age  of  youth, 
youth :  membra  decora  iuventft,  V. :  prima  a  parte 
iuventae :  ita  se  a  iuventa  gessisse,  L. :  citra  iu- 
ventam,  in  boyhood,  0.—  Youth,  young  folk :  do- 
cilis,  H. — P  e  r  8  o  n.,  <A«  goddess  of  youth,  0. 

iuventaB,  atis,  /.  [iuvenis],  the  age  of  yofUh, 
youth,  V. ;  of  the  eagle,  youthful  vigor,  H. — Per- 
8  o  n.,  youth,  the  god&s  of  youth,  C. :  comis,  H. 

iuventuB,  utis,  /  [iuvenis],  the  age  of  youth, 
youth  (from  twenty  to  forty) :  quae  iuventute  ge- 
runtur  et  viribus :  iuventutem  suam  exercuit,  S. 
—  Young  persons,  youth  :  pleraque,  S. :  omnis ; 
Troiana,  V. :  Alcinoi,  i.  e.  Phaeacians,  H. :  alios 
caedit  sua  quemque  iuventus, /m/>t/«,  lu.:  fa  via 
emissa,  brood  (of  bees),  V. :  princeps  iuventutis, 
first  among  the  knights. 

iuvo,  iQvi,  iiitus  (iuvatarus,  S.),  are  [DIV-],  to 
help,  aid,  assist,  further,  serve,  support,  benefit:  aut 
couHilio  aut  re,  T. :  non  multum  ad  summam  vic- 
toriae,  Cs. :  alqucm  commeatu:  domum  atque 
liberos,  H. :  te  portuque  locoque,  by  affording 
harbor  and  house,  0. :  Audentls  Fortuua  iuvat,  V.' 


Digitized  by  V^OOQIC 


iuxta 


458 


labo 


nostros  commeatQ:)  periculo  suo,  further:  qui 
salutari  iuvat  arte  fessos,  H. :  deis  iuvaDtibus, 
}BiltK  the  help  of  S. :  me,  dis  iuvantibus,  exspecta : 
quid  te  iuvat  iudicium  ? :  Nos  aliquid,  a  lUtU,  V. : 
quorum  opibus  iuvantur,  Cs. :  viatico  a  me  iuva- 
bitur,  L. :  iuvat  Ismara  Baccho  Conserere,  it  is  of 
uttj  v.:  quid  docuisse  iuvabat?  0. — To  ddight-^ 
greUify^  pUase :  quod  iuvat,  id  faciant,  S.:  Non 
omnia  arbusta  iuvant,  V. :  neo  me  vita  iuvaret, 
L :  Multos  castra  iuvant,  H. :  iuvit  me,  tibi  tuas 
litteras  profuisse,  I  uxu  deligkui:  haec  dim  me- 
minisse  iuvabit,  wiU  be  a  pleasure^  V. :  thure  iuvat 
Placare  deos,  H. 

1.  iuxta,  adv.  Ffor  *  iQgista,  aU.  f.  gitp.  from 
iugis],  near  to^  nia\  near  at  handy  fwar,  near  6y, 
hard  by,  elose  to,  by  the  side  of:  legio,  quae  iuxta 
coDStlterat,  Cs. :  sellam  iuxta  ponere,  S. :  furianim 
maxima  iuxta  Accubat,  V. :  accedere  iuxta,  0. — 
In  like  manner,  equally,  alike  on  a  par:  eorum 
ego  vitam  mortemque  iuxta  aestimo,  S.:  ceteri 


iuxta  insontes,  L. :  res  parva  nc  iuxta  magnis  dif- 
ficilis,  L. :  iuxta  earn  rem  aegre  passi  patres,  quam 
cum  viderent,  etc.,  i.  e.  wa'ejust  as  indignant,  L. : 
iuxta  mecum  omnes  iutellegitis,  S.:  absentium 
bona  iuxta  atque  interemptorum  divisa  f uere,  L. : 
iuxta  ac  si  mens  f  rater  esset,  just  as  if:  iuxta  ac 
si  hostes  adessent,  S. :  •litteris  Qraecis  atque  La- 
tinis  iuxta  eruditus,  S. 

2.  iuzta, />ra«p.  with  aee.  [1  iuxta],  very  near, 
dose  to,  near  to,  hard  by:  iuxta  eum  castra  posuit, 
Cs. :  iuxta  focum  agunt,  Ta. :  banc  (aram)  iuxta, 
N. :  vicina  Ceraunia  iuxta,  V. — Next  to,  immediately 
aftery  beside,  on  a  par  with :  iuxta  divinas  religio- 
ncs.  bumana  fides  colitur,  L. — Near,  approaching 
to,  like,  almost  the  same  as :  velocitas  iuxta  formi- 
diiicm,  cunctatio  propior  constantiae  est,  Ta. — 
Along  with,  together  with :  inimicitiae  iuxta  liber- 
tatem,  among  a  free  people,  Ta. — In  consequence 
of  in  accordance  with:  buic  consuetude  iuxta  vi- 
cinitatem  cum  Aebutio  fuit,  L. 


Kalendae  (Cal- ;  often  written  K),  ftrum,  /. 
[1  CAL-J,  the  day  of  proclamation.  Calends,  first 
day  of  the  month  :  Kalendis  Decembribus,  ofi  De- 
cember 1 :  pridie  Kalendas  Maias,  the  last  day  of 
April:  tristes  Kalendae,  i,  q. pay-day,  H. :  celeres, 
0. — The  Kalends  were  sacred  to  Juno,  and  the 


first  day  of  the  year,  Kalendae  Martiae,  was  the 
festival  of  married  women,  the  Matronalia :  Mar- 
tiis  caelebs  quid  agam  Kalendis,  H. :  fcmineae, 
lu. :  Sextae,  die  Calends  of  June,  0. :  Neo  totidem 
veteres,  quot  nunc  habuere  Kalendas,  i.  e.  montlts, 
0. 


labaaoo^  — ,  — ,  ere,  inch,  [  labo  ],  to  waver, 
yield  :  Labascit  victus  uno  verbo,  T. 

labeoula,  ae,/.  dim.  [labes],  a  slight  stain,  re- 
proach  :  viro  labeculam  aspergere. 

labefaoid,  feci,  factus,  ere ;  pass.  labeflO,  fac- 
tus,  fieri  [labo  +  frtcio],  to  cause  to  totter,  shake, 
loosen,  make  ready  to  fall :  dentis  mihi,  T. :  par- 
tem muri,  Cs. :  Charta  a  vinclis  non  labefacta 
suis,  opened,  0. :  labefacta  iugera,  i.  e.  deeply 
plottghed,  V. :  calor  labefacta  per  ossa  cucurrit, 
relaxed,  V. — Fig.,  to  cause  to  waver,  shake:  al- 
quem:  animus  vario  labefactus  volnere,  0. :  pri- 
mores,  to  shake  in  allegiance,  Ta. :  magno  animuro 
labefactus  amore,  disquieted,  Y. — To  shake,  weak- 
en, overthrow,  ruin,  destroy:  (res  p.)  labefacta: 
quo  iura  plebir*  labefacta  essent,  L. 

labefaoto,  Svl,  atus,  (im,  freq.  [labefacio],  to 
cause  to  totter,  shake,  overthrow :  signum  vectibus. 
— F  i  g.,  to  sJiake,  throw  down,  overthrow,  destroy, 
ruin,  weaken :  illius  digiiitateui :  ad  iudicem  cau- 
sam  labefactari  animadvertunt :  labefactarat  ara- 
torcs  superior  annus:  fidem  pretio. — To  weaken 
tn  purpose,  move:  ab  eft  astute  labefaotarier,  T. 


labefactus,  labefid,  see  labefacio. 

1.  labellum,  i,  n.  dim.  [1  labrum],  a  little  lip: 
Platonl  cum  apes  iu  labellis  consedissent :  calamo 
trivisse  labellum,  V. :  extcndere,/x)ti/,  Iu. 

2.  labellum,  I,  n.  dim,  [  2  labrum  ],  a  small 
basin  (for  libations). 

labes,  is,  /.  [2  LAB-],  a  falling,  sinking  in, 
subsidence:  ut  inultia  locis  labes  factae  sint : 
tf  rrae,  L. — A  fall,  stroke,  ruin,  destruction  :  inno- 
centiac:  prima  maW,  first  stroke  of  misfortune,  V , 
— A  spot,  blot,  stain,  blemish,  defect  (poeU):  tractata 
notam  labemque  remittunt  Atratuenta,  H. :  Vic- 
tima  labe  carens,  spotless,  0. — Fig.,  a  stain,  blot, 
stigma,  disgrace,  discredit :  domestica :  labem  in- 
tegris  inferre:  domus  sine  labe,  Iu.:  vita  sine 
labe  peracta,  O. :  consciciitiae  lablg  in  animo  ha- 
bere. —  A  cause  of  ruin,  disgrace,  scandal,  re- 
proach: (Verrea)  provinciae,  scourge:  civitatis 
(of  a  bad  law):  labca  illu  at<iue  caeiium, filthy 
wretch, 

labium,  I,  n.  [I  LAB-],  a  lip:  treraulus  labiis 
demit»si8,  T. 

labo,  ftvl,  &tus,  ftre  [2  LAB-],  to  totter,  be  readt 


Digitized  by  V^OOQIC 


labor 


454 


laboro 


to  faJl,  begin  to  gink,  give  way,  be  loosened:  lllud 
(signura)  lababat :  labat  ariete  crebi-o  lanua,  V. : 
labant  naves,  roU^  0. :  littera  labat,  is  unsteady, 
0. :  tarda  trementi  Oenua  labant,  sink,  V. :  egress! 
labant  vestigia  prima,  V. — F  i  g.,  to  wavers  be  un- 
stabU^  be  undecided^  hesitate:  scito,  labare  meuro 
consilium :  labamus  mutamusque  sententiam :  ap- 
paruit  labare  plebis  animos,  L. :  labantes  consilio 
patres,  H. :  socii  labant,  waver  in  fidelity^  L. :  ex 
nimiS  mentem  pietate  labare  Sensit,  0. :  memoria 
labat,  becomn  weak,  L. :  acies  labantis  restituere, 
Ta. —  To  Unk^fali  to  pieeeiy  go  to  rtUn :  omnis  rei  p. 
partis  labantis  confirmare :  labante  egregi&  quon- 
dam disciplinft,  L. :  cum  ree  Troiana  labaret,  0. 

1.  labor,  lapsus,  I  (labier,  H.),  dep,  [2  LAB-], 
to  glide,  tlide^  move, dip, Jtoat^pass, flow :  Per  sintLs, 
infold*,  0.:  Ille  inter  vestis  et  levia  pectora  lap- 
sus Volvitur,  v.:  Ut  rate  feliti  |)icata  per  aequo- 
ra  labar,  0. :  sidera,  quae  varra  rutione  labuntur: 
Labere,  nyrapha,  polo, /rom  heaven^Vr.  e  mani- 
bus  custodientium  lapsus,  escaped,  Cu. — To  rink, 
fall:  Labitur  exsanguis,  V.:  super  terram,  0. : 
in  rivo:  levi  sanguine,  slip,  V.:  pede  lapsus, 
Btumbling,  H. :  umor  in  genas  Furtim  labitur,  H. : 
Perque  genas  lacrimae  labuntur,  0. :  multa  in 
silvis  Lapsa  cadunt  folia,  V.:  labentes  oculos 
condere,  falling,  0. — F  i  g.,  to  move  gently,  be  led 
insensibly,  glide,  pass,  elapse  :  sed  labor  longius,  ad 
propositum  revertar,  am  led:  ad  opinionem :  in 
vitium,  H. :  oratio  placide  labitur:  labi  soronum 
sensit  in  artOs,  0. :  nostro  illius  tabatur  pectore 
voltus,  be  lost,  V. :  Eheu  fugaces  Labuntur  anni, 
H. :  lostris  labentibus,  V. :  forte  lapsa  vox,  Ta. 
—  To  rink,  incline,  decline,  begin  to  fall,  go  to  ntin, 
perish,'  quibus  de  rebus  lapsa  fortuna  accidat, 
Rnu.ap.  G. :  equltem  Romanum  labentem  excepit: 
eo  citius  lapsa  res  est,  L. :  fides  lapsa,  0. :  lapsis 
quaesitum  oracula  rebus,/or  our  ruined  condition, 
V. :  hac  spe  lapsus,  decrived  in,  Cs.— 7b  fall  into 
error,  be  mistaken,  err,  mistake,  commit  a  fault : 
rex  lugurthae  scelere  lapsus,  S. :  in  aliqul  re : 
propter  inpnidentiam,  Cs. :  in  officio. 

2.  labor  (old  labos,  T.,  S.,  Gt),  Oris,  m.  [8 
LAB-],  kibor,  toil,  exertion:  ingenium  ab  labore 
proclive  ad  lubidinem,  T. :  quanto  labore  partum : 
non  interroissus  remigandi,  Gs. :  res  est  magni 
iaboris:  ad  incertum  casum  labor  impenditur: 
multum  operae  laborisque  consumere:  laborem 
exanclare:  se  in  magnis  laboribus  exercere:  pa- 
tieus  laborum,  S. :  summi  laboris  esse,  capable  of 
great  exertion,  Gs. :  magni  formica  laboris,  U. : 
Tiotus  suppeditabatur  sine  labore:  quantum  me- 
ruit labor,  lu. :  numerentur  labores,  be  vahied,  lu. : 
quae  (loca)  capere  labor  erat,  a  hard  task,  L. — 
Drudgery,  hardship,  fatig^te,  distress,  trouble,  pain, 
suffering  :  ex  eo  quern  capit  Laborem !  T. :  Mox  et 
fmineiitis  labor  additus,  V. :  secundis  laboribus 


pubes  crevit,  ttueetmful  battles,  H. :  castronim  labo- 
res, lu. :  Lucinae  labores,  V. :  iaoimdi  aoti  labores : 
labores  soils,  eclipses  of  the  wmn,  V. :  lonae  labores, 
V. — Of  plants :  hunc  perferre  laborem,  the  work 
of  growth,  V.  —  A  work,  product  of  labor  :  ita 
multorum  mensiam  labor  interiit,  Gs. :  Hie  labor 
ille  domtls,  V.:  Polvcliti  Multus,  lu.— Person.: 
Lab6s,  Toil,  the  genius  of  toil,  V. 

labdrlfer,  fera,  Ut\xm,a^.  [2  labor +1  FER-], 
labor-bearing,  toil-enduring :  iuveucus,  0. 

labdrioae,  adv.  with  eomp.  and  sup,  [laborio- 
sus],  laboriously,  with  fatigue:  est  alcm  laborioee, 
it  goes  hard  with,  Ot :  docere  laboriosius :  laborio- 
sissime  acousare. 

laboridsus,  <xdj.  with  eomp.  and  itq>,  [2  laborl, 
full  of  labor,  laborious,  toilsome,  wearisome,  dim- 
cult,  troublesome  :  deambulatio,  T. :  nihil  laborio- 
sius :  op>erum  laboriosissimum,  L. :  fabula,  hard 
to  enact,  T. — Inclined  to  labor,  laborious,  industri- 
ous :  aratores  laboriosissimi :  cohors  Ulixei,  H. — 
Troubled,  harassed  :  quid  enim  nobis  duobus  la- 
boriosius ? 

labord,  &vi,  fttus,  Sre  [2  laborj,  to  labor,  take 
pains,  endeavor,  exert  onesdf,  strtve:  ne  labora, 
T. :  sibi :  frustra  laboret  Ausus  idem,  H. :  in  spem, 
O. :  quid  est,  in  quo  se  laborasse  dicit  ?  in  durft 
humo,  0. :  in  omni  gente,  in  behalf  of,  lu. :  pro 
salute  meft :  laborabat,  ut  reliquas  civitates  adiun- 
geret,  Gs. :  id  laborare,  ut  deberent,  etc.,  S. :  at 
honore  dignus  essem,  laboravi :  te  ut  miretur  tur- 
ba,  H. :  et  sponsio  ilia  ne  fieret,  laborasti :  quern 
perspexisse  laborant,  H. :  si  sociis  fidelissimis  pro- 
spicere  non  laboratis :  brevis  esse,  H. :  ne  quae- 
rere  quidem  de  tantfi  re,  N.  —  With  ace.,  to  work 
out,  work  at,  produce  by  toil,  elaborate,  form,  make, 
prepare,  cultivate:  quale  non  perfeotius  Meae  la- 
borarint  mantis,  H. :  Arte  laboratae  vestes,  V. :  la- 
borata  Geres,  bread,  V. :  frumenta  oeterosque  f mo- 
tfls,  Ta.  —  To  suffer,  labor  under,  be  oppressed,  be 
afflicted,  be  troubled:  sine  febri :  e  dolore,  T. :  ex 
pedibus :  ex  renibus :  ex  inscientift :  ex  aere  alie- 
no  laborare,  be  oppressed  with  debt,  Gs. :  a  re  fm- 
mentaria,  Gs. :  laborantes  utero  puellae,  H. :  ho- 
rum  morborum  aliquo :  pestilentiA  laboratum  est, 
L. —  To  grieve,  be  in  trotMe,  be  vexed,  be  concerned, 
be  solicitous,  be  anxious:  nihil  laboro,  nisi  ut  salvut 
sis :  sponsio  ilia  ne  fieret  laborasti :  de  quibus  ego 
antea  laborabam,  ne,  etc. :  his  de  rebus  eo  magis 
laboro,  quod,  etc. :  tu&  causa :  Neglegens  ne  qui 
populus  laborat,  H. :  in  re  familiari :  in  nno,  I  e. 
love,  H. :  cuius  manu  sit  percussus,  non  laboro,  do 
not  concern  myself,  —  To  be  in  distress,  be  in  di^ 
culty,  undergo  clanger:  suis  laborantibus  snccur- 
rere,  Gs. :  laborantibus  suis  auxilio  fore,  S. :  at 
utraque  ( triremis  )  ex  concursu  laborarent,  Cs. : 
cum  luna  laboret,  is  eclipsed:  laboranti  sucoarrere 
lunae,  la. :  Silvae  laborantes,  groaning,  H. 


Digitized  by 


^oogle 


labos 


455 


lacrima 


Uboi^  Oris,  see  %  Ubor. 

1.  labnun,  l,  fi.  [1  LAB-],  a  Hp:  apes,  in  la- 
bris  PUtonis  oonsedisse :  discidit  labrum,  T. :  sa- 
perius,  the  upper  lip^  Cs. :  (poculis)  labra  admoTe- 
re,  V. :  Ubra  incana  situ,  0. :  CJompressig  labris, 
H. — Pro V. :  priinis  labris  gustasse  physiologiam, 
1o  have  got  a  amaUering  of,  —  An  edge^  margin^ 
brim :  summae  fossae  labra,  Cs. :  interiore  labro 
(fossae)  munim  obiecit,  L. 

2.  Iftbrum,  I,  n.  fS  LV-],  a  basin,  tub,  bathtub, 
9at:  labrum  si  in  balineo  non  est:  aSna,  V.:  mai^ 
morea  duo  labra  ante  fomicem  posuit,  L. :  spumat 
plenis  Tindemia  labris,  in  the  full  vats,  V. :  labra 
Dianae,  6aM,  0. 

lafarnsoBt  fte,/.,  the  wild  vine:  SiWestris,  V. 
labyiinthena,  a<^'^  labyrinthine,  intriccUe :  fle- 

ZU8,Ct. 

labyrlnthas,  f,  m.,  =  Xafivptv^oi,  a  labyrinth, 
building  with  winding  pasaages. — E  s  p.,  that  built 
by  Daedalus,  near  Onassus,  in  Crete,  V.,  0.,  lu. 

lao,  lactis,  n.,  milk:  nutricis :  lacte  vesci,  S.  : 
lacte  vivere,  Cs. :  lactis  Cantare  rivos,  H. :  lac 
pressum,  cheese,  V. :  coactum,  0. :  Qui  plus  lactis 
quam  sanguinis  habet,  of  tender  age,  lu. — A  milky 
juice,  milk  (  of  plants ) :  herbae  nigri  cum  lacte 
▼eneni,  Y. :  herlMirum,  0. :  cetera  lactis  erant,  i.  e. 
white,  0. 

Zaaoaena,  ae,/.,  ac^.,  Spartan,  Zaeedcumofiian: 
▼irgines,  Poet  ap.  C. ;  V.  —  As  md)st.,  a  Spartan 
woman,  C,  V. 

laoer,  era,  enim,  atff.  fS  LAC-],  mangled,  lacer- 
ated, torn :  corpus,  L. :  Deiphobum  lacerum  cru- 
deliter  ora,  mutilated,  V. :  funus,  mangled  corpse, 
V. :  laoerum  oomu  caput,  i.  e.  deprived  of  a  horn, 
0. — Rending,  lacerating:  morsus,  0. 

laoeratio,  dnis,/.  [laoero],  a  tearing,  rending^ 
mangling^  laceration,  mutHatum  :  corporum,  L. — 
Flur.:  genarum. 

laoema,  ae,/.  [S  LAG-],  a  cloak  worn  over  the 
toga,  hooded  shawl,  laeema,  travelling-cloak,  milita- 
ry doak:  cam  nullis  nee  Oallicis  nee  lacemft: 
caput  obecurante  laoemft,  EL :  scissa,  lu. :  nostra 
facta  mauu,  0. 

laoamatnSy  adj.  [laoema],  wearing  a  lacema, 
doaied:  arnica,  lu. 

laoero,  IvI,  Wus,  are  pacer],  to  tear  to  pieces, 
mangle,  rend,  mutilate,  Uuirate:  Quin  laceres  quem- 
quam  nacta  sis,  T. :  lacertum  Largi :  membra 
aUena,  lu  :  tergum  Tirgis,  L. :  Quid  roiserum  la- 
oeras  f  V. :  ferro,  H. :  Lacerari  morsibus  saevis 
canum,  Ph. — To  break  up,  wreck,  shatter:  navem 
Ulizis,  0. :  navts,  L. —  To  waste,  plunder :  orbem, 
lu.  —  F I  g.,  to  wound,  hurt,  distress,  torture,  pain, 
o^ltd.*  intolerabili  dolore  lacerari :  fame,  0. :  mens 
me  maeror  lacerat  —  To  ruin,  destroy,  dissipate, 


squander,  waste:  patriam  scelere:  pecuniam :  bona 
patria  manu,  ventre,  S. — To  ^sensure,  tear  to  pieces, 
dander,  asperse,  abuse,  rail  at:  invidia,  quae  solet 
lacerare  plerosque :  laceratus  probris  tribunus,  L. : 
me  vosque  male  dictis,  S. 

lacerta,  ae,/.,  a  lizard:  virides,  H.,  0.,  lu. — 
P  r  o  V. :  Unius  sese  dominum  fecisse  lacertae,  i.  e. 
of  the  smallest  home,  lu. — A  sea-fish 

lacertosUB,  adj,  [  1  laccrtus],  muMru^r,  brawny, 
powerful:  ceiituriones:  coloni,  0. 

1.  laoertUB,  I,  m.  [2  LAC-],  the  muscular  part 
of  the  arm  from  the  shoulder  to  the  elbow,  upper 
arm:  subiecta  lacertis  Bracchia  sunt,  0. — An 
arm  (esp.  as  brawny,  muscular) :  nam  scutum  in 
onere  non  plus  numerant  quam  lacertos :  lacertos 
Impouere  coUo,  0. :  adducto  lacerto,  V. :  secto  re- 
quiem sperare  lacerto,  lu. — Of  bees :  aptant  lacer- 
tos, i.  e.  make  trial  of,  V.—Fig.,  musde,  strength, 
vigor,  force :  in  Lysia  saepe  sunt  lacerti :  arma 
Caesaris  Augusti  non  reaponsura  lacertis,  H. 

2.  lacertaa,  I,  a  limrd,  Y.—A  sea-fish,  lu. 
laoesBO.  Ivi,  itus,  ere  [lacio  (obsol),  1  LAa], 

to  excite,  provoke,  challenge,  exasperate,  irritate: 
ferro  vinim :  virum  voce,  V. :  me  amabis  et  scripto 
aliquo  lacesses,  i.  e.  force  me  to  write  in  return:  si 
non  lacessisset  prior,  T. :  hostis  proelio,  i.  e.  assail, 
Cs. :  te  iniuria :  Saguntini  nee  lacessentes  nee  la- 
cessiti,  L. :  leonem,  H. :  aera  Sole  lacessita  (i.  e. 
percussa  radus  solis),  struck  with  the  sunbeams* 
glitter,  V. :  taurus  ventos  lacessit  ictibus,  tosses 
defiance,  V.  —  To  urge,  arouse,  excite,  stimulate, 
shake,  move:  ad  philosophas  scriptiones:  ad  pug- 
nam,  L. ;  aurigae  manibus  lacessunt  Pectora  plau- 
sa  cavis,  pat  their  breasts,  V. :  bella,  V. :  deos  (pre- 
cibus),  importune,  H. :  pelagus  carina,  defy,  H.— 
To  callfortJi,  arouse,  produce :  sermones:  ferrum, 
V. 

ZaacheaiBy  is,  /.,  =  KaxmQ,  one  of  the  three 
Fates,  0.,  lu. 

laoinia,  ae,  /  [  8  LAa  ],  a  lappet,  flap,  edge, 
hem:  illud  genus  obtinent,  atque  id  ipsum  laciuia, 
by  the  hem,  i.  e.  hardly  at  all. 

Laoo  or  Laoon,  Onis,  m.,  =  A4K«v,  a  Laco- 
rdan,  Lacedaemonian,  Spartan,  C,  H.,  0.,  N,,  L. : 
fulvus,  i.  e.  the  Spartan  dog,  H. 

Laoonicaa,  adj.,  =  Aokcui/ucoc,  ofLaeonia,  La- 

conian,  Lacedaemonian  :  ager,  L. :  purpurae,  H. 

As  subst.  n.  (sc.  balnium),  a  sweating-room,  sweat 
ing-bath. 

Iiaodnls,  idis,  /  adj.,  =  Aacwvcc,  Laconian, 
Lacedaemonian :  mater,  0. 

lacrima  (old,  laoruma),  ae,/.,  a  tear:  cito 
exarescit  lacrima :  lacrimam  dare  ignoto,  shed  a 
tear  for,  0. :  homini  lacriraae  cadunt  gaudio,  he 
sheds  tears  of  joy,  T. :  lacrimis  oculos  suflfusa  ni- 
tentls,  her  eyes  moistened  with  tears,  V. :    neque 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


lacrimabilis 


456 


laetltia 


prae  racrimis  iam  loqui  possum,  cannot  speak  for 
tears:  lacrimas  vix  ten  ere,  res/ratn ;  multis  cum 
lacrimis  obsecrare,  Gs. :  lacrimis  opplet  os  lotum 
sibi,  T. :  lacrimas  mitte,  away  toith  tearSj  T. :  lacri- 
mas profundere:  ciere,  to  catue  tojlow^  V. :  lacri- 
mas  excussit  m\h\^  forced  from  mc,  T. :  quis  talia 
fando  Teraperet  a  lacrimis,  V. :  his  lacrimis  vitam 
damus,  (moved)  by  this  lament^Y. — Pro  v.:  hinc 
illae  lacrimae,  T. :  inde  irae  et  lacrimae,  lu. — A 
tear^  gum-drop  (from  plants) :  Narcissi,  V.,  0. 

lacrimabilis,  e,  adj.  [lacrimal,  worthy  oftean^ 
lamentable^  moving y  mournful :  nil  lacrimabile  cer- 
nit,  0. :  gemitus,  V. 

laorimabundus,  adj.  [lacrimo],  bursting  into 
tearSy  L. 

lacrimo  (old,  lacmmo),  &vr,  fttus,  are  [lacri- 
ma],  to  shed  tearSy  weep:  nequco  quin  lacrumem, 
T. :  Quid  lacrumas?  T. :  lacrimans  mater,  in  tears: 
oculis  lacrimantibus :  Multa  super  natfi  lacrimans, 
V. — To  bewaily  lament:  Num  id  lacrumat  virgo? 
T. :  Lacrumo  quae  posthac  f  uturast  vita,  T.  —  Of 
plants,  to  weepy  dropy  distil:  mille  locis  lacrimavit 
cbur,  0. :  lacrimatae  cortice  myrrhae,  0. 

lacrimosuB,  adj.  [lacrima],  full  of  tearSy  tear- 
fuly  weeping  :  luraina  vino  (i.  e.  oculi),  0. — Caus- 
ing tearSy  moving  to  tearSy  lamenicibhy  doleful: 
fumus,  H.,  0. :  Troiae  funera,  H. :  po^mata,  H. : 
voces,  plaintivey  V. 

lacrimula,  ae,  dim.  pacrima],  a  little  tear,  tear- 
let  :  una  falsa,  T. :  lacrimulara  videre. 

lacruma,  see  lacrima.    lactana,  P.  of  1  lacto. 

lactens,  adj.  [P.  of  ♦  lacteo  from  lac],  taking 
milky  suckling :  Romulus:  vitulus,  0. :  hostiae,  L. 
— As  subst. :  lactentibus  rem  divinam  facere,  L. : 
viscera  lactentia,  i.  e.  sucklings,  0. —  Yielding  milk, 
full  of  milk:  uber,  L. — MUh/y  sappy ,  juicy :  sata 
teneris  lactentia  sucis,  O. :  (annus)  lactens  Vere 
novo,  i.  e.  tender y  juicy y  0. 

lacteolus,  adj.  [lac],  milk-white:  puellae,  Gt. 

lacteaco,  — ,  — ,  ere,  inch.  [♦  lacteo],  to  turn 
to  milk :  cibus  matrum  lactescere  incipit 

laoteus,  adj.  [lac],  of  milky  milky,  full  of  milk: 
umor,  0.:  ubera,  V.  —  MUk-whitCy  milk  -  colored, 
milky :  colla,  V. :  circus,  the  Milky  Way :  via,  0. 

1.  (laoto,  — ,  — ,  fire)  [lac],  to  give  milk,  give 
suck. — Only  P.praes,:  Ubera  lactantia,  0. 

2.  Iact5,  avi,  — ,  are,  freq,  [lacio;  1  LAG-],  to 
allurCy  wheedlcy  flatter,  dupe,  cajole  :  animos,  T. :  me 
amantem,  T. 

lactuca,  ae,/.  [lac],  lettuccy  H. 

lacuna,  ae,  /.  [lacus],  a  ditchy  pity  hoUy  pooly 
pond:  cavae,  V. :  tenet  ima  lacunae  salix,  0. :  cae- 
cas  lustravit  luce  lacunas. — F  i  g.,  a  gap,  void,  de- 
fect, want :  rei  familiaris :  in  auro. 

laconar,  Sris,  n.  [  lacuna  ],  a  wainscoted  and 


gilded  ceiling,  panel-ceiling,  ceiled  roof :  aureom 
Mea  in  domo,  H. :  gladium  e  lacunari  demitti  ius- 
sit. — P  r  o  V. :  spectare  lacunar,  i.  e.  be  unobservant, 
lu. 

laciino,  — ,  — ,  are  [lacuna],  to  panel,  chequer, 
0. 

lacunoBUS,  adj.  [\&cuu&]yfull  of  hollows:  nihil 
lacunosum,  no  gap. 

lacus,  Qs,  m.  [2  LAG-],  an  opening,  hoUoWy  lakcy 
pondy  pool  (of  living  wator) :  apud  ipsum  lacum 
Est  pistrilla,  T. :  Albanus :  ad  spurcos  lacQs,  lu. : 
lacu  Fluviua  se  condidit  alto,  in  the  watery  V. : 
Quo  te  cumque  lacus  Fonte  tenet,  thy  body  of 
water,  V.  —  A  reservoir,  tank,  cistern  (for  storing 
water) :  lacQs  sternendos  lapide  locare,  L. :  a  fur- 
no  redeuntes  lacuque,  H.  —  Pro  v.:  siccus  lacus, 
i.  e.  something  useless,  Pr. — A  bcuin,  tank,  tub,  vat, 
reservoir  :  de  lacubus  proxima  musta  tuis,  0. :  alii 
tingunt  Aera  lacu,  cooling-trough,  V.:  gelido  la- 
mina Tincta  lacu,  0.  —  Fig.:  quasi  de  musto  ac 
lacu  fervida  oratio,  i.  e.  still  in  its  fresh  fervor. 

laedo,  81,  BUS,  ere,  to  hurt,  wound,  injure,  dam- 
age :  f  rondes  laedit  hiemps,  0. :  bominem  vol- 
nere,  0. :  me  dente,  Ph. :  robigine  ferrum,  V. : 
collum,  i.  e.  hang  oneself,  H. — F  i  g.,  to  trouble,  an- 
noy, vex,  injure,  insult,  offendy  afflicty  grievCy  hurt : 
quia  laesit  prior,  T. :  verba  laedendi :  iniuste  ne- 
minem  laesit:  Gaecinam  periurio  suo, attack:  Pi- 
sonem,  rail  at:  nulli  os,  insult^  T. :  tua  me  infor- 
tunia  laedunt,  H. :  quo  numine  lacso,  V. :  numen 
deorum,  H. :  ego  la^or,  0. — To  break,  violate,  be- 
tray :  fidem :  Laesft  praenitere  fide,  H. :  laeei  te- 
status  foederis  aras,  V. :  laesus  pudor,  0. 

laena,  ae,/.,  =  xXaTva,  a  woollen  mantle,  shawl, 
cloaky  v.,  G.,  lu, 

laesio,  Onis,/.  [laedo],  a  hurting,  injuring,  per- 
sonal attack, 

laesus,  P.  of  laedo. 

laetabilis,  e,  adj.  [  laetor  ],  joyful,  glad,  glad- 
some: nihil:  factum,  0. 

laetans,  autis  [  P.  of  laetor  ],  joyful,  glad: 
animus. 

laetatio,  onis,/.  [laetor],  a  rejoicing,  exulta- 
tion, joy  :  diutina,  Gs. 

laetatus,  adj.  [7'.  of  laetor],  vnth  joy,  glad. 
mentem  laetata  retor:*it,  V. 

laete,  adv.  with  comp.  \\tiQt\ia],  joyfully,  gladly, 
cheerfully :  auctorem  exstinctum  laete  tulit :  quo 
faciant  id  laetius. 

laetifioo,  avI,  &tus,  &re  [  laetificus  ],  to  cheer, 
gladden,  delight :  sol  laetificat  terram :  Indus  agros 
iaetificat,  i.  e.  fertilizes. 

laetificus,  adj.  [laetus  +  2  ¥AC-\  gladdening, 
glad,  joyful,  joyous  :  vites,  Enn.  ap.  C. 

laetitda,  ae,/  [laetus],^©^,  exultation,  rejoicing, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


laetor 


457 


lamia 


s 


gladnenf  pUoiure^  delight :  magna  lactitia  nobis 
est,  quod,  etc.,  S. :  laetitia  f lui :  diem  in  lat'titi^ 
degere,  spend  joyfully^  T. :  laetitiae  dator,  i.  c. 
Bacchus^  V. :  comitia  me  laetitift  extulerunt,  have 
transported:  laetitiaro  capere  oculis,  en/oy ;  altera 
circensis  turbae,  outbreak  of  joy,  L. :  Ut  banc  lae- 
titiam  nee  opinanti  primus  obicerem  domi,  this 
cause  ofjoy,  T. :  omnibus  laetitiis  laetus,  Po6t.  a  p. 
C. :  torpor  expellit  ex  omni  pectore  laetitias,  Ct. 
— P  e  r  s  o  n. :  vana,  0. 

laetor,  atus,  irf,  dep.  [  laetus  ],  to  rejoice^  feel 
joy,  be  joyfvl^  be  glad :  nuptiia,  T. :  bonis  rebus : 
pueri  fato,  0.:  iuvenis  specie,  lu. :  in  omnium 
gemitu:  de  communi  salute:  ex  perfidia  laetati, 
S. :  etiam  quod  laetere  habeo :  illud  mibi  laetan- 
dum  video,  quod,  etc.,  because  that :  laetandum  puto 
casum  tuum,  S. :  Istuc  tibi  ex  sententia  tua  obti- 
gisse  laetor,  T. :  quae  perfecta  esse  laetor :  Alci- 
den  me  Acoepisse,  V. :  se  laetari,  quod  eftugissem, 
etc, :  incolumis  laetor  quod  vivit,  H. :  nee  veterum 
memini  laetorve  malorum,  V. 

laetoo,  adj,  with  comp.  and  «#/>.,  joyful^  cheer- 
W,  fflady  gay,  joyous^  rejoicing,  happy,  pleased,  de- 
lighted, full  of  joy :  Laetus  est  nescio  quid,  T. : 
alacres  laetique:  ludi  laetiores:  dies  laetissimi: 
servatam  ob  navem,  V, :  de  arnica,  T. :  laborum, 
V. :  f ratri  obtigisse  quod  volt,  T. — Cheerful,  ready, 
willing^  eager :  scnatus  subplementum  etiam  lae- 
tus decreverat,  S. :  Vela  dabant  laeti,  gladly,  V. : 
fatebere  laetus  Nee  surdum  esse,  etc.,  lu. — De- 
ligfUifig,  taking  pleasure  :  Et  laetum  ^quino  san- 
guine Concanum,  H. :  munere,  0. :  plantaribus 
horti,  lu. :  classis  pracdft,  satisfied,  L. :  Glande 
sues,  filled,  V.  —  Giving  joy,  conferring  delight, 
plecuing,  pleasant,  gratefiU,  prosperous,  beautiful, 
ehanning:  omnia  erant  facta  laetiora:  vitium 
laetissimi  fnictQs :  si  laeta  aderit  Venus,  propi- 
tious, H. :  saecula,  V. :  vite  quid  potest  esse  fructu 
laetius  ? :  pabulum,  L. :  colles  f rondibus  laeti,  Cu. : 
pascua,  fertile,  H. :  lucus  laetissimus  umbrae,  V. 
— Plur.  n.  as  subst. :  Sollicitum  aliquid  laetis  in- 
tervenit,  prosperity,  0.  —  Of  style,  rich,  copious, 
agreeable:  genus  verborum. 

laeva,  ae,/.  [laevus],  the  left  hand  {bc,  roanus) : 
petit  dextra  laevique  Serestum,  V. :  Cognovi  cli- 
peum  laevae  gestamina  nostrae,  0. —  7%«  left  side, 
left  (sc.  pars) :  Laevam  cohors  petivit,  V. :  laevam 
pete,  go  to  the  left,  O. — AbL  as  cuiv.,  on  the  left 
side,  on  the  left:  dextra  montibus,  laeva  amne 
saeptus,  on  the  left,  L. 

lae've,  adv,  [laevus],  left-handedly,  awkwardly: 
non  laeve,  cleverly,  H. 

laevlBk  laevitas,  Bce  2  levis,  2  IgviUls. 

laevus.  adj.,  =  Xoioc*  left,  on  the  left  side  : 
manus :  auris,  0. :  Pontus,  to  the  left,  0.  -.iter,  V.: 
habena,  11. :  laeva  parte,  on  the  left,  0. — As  subst. 


n.,  the  left :  fleximus  in  laevum  cursQs,  O. :  In 
laevum  conversus,  lu. :  in  laeva  Italiae  flexit  iter, 
L. :  Laeva  tenent  Thetis  et  Melite,  the  left,  V. — 
Xcut.  as  adv.,  on  the  left :  Intonuit  laevum,  i.  e. 
propitiously,  V. :  laevum  extendere  comas,  lu. — 
F i  g.,  awkward,  stupid,  foolish,  silly:  mens,  V.:  o 
ego  laevus,  H.  —  Of  ill  omen,  unfavorable,  incon- 
venient, unfortunate,  unlucky,  bad,  pernicious  :  Si- 
rius  laevo  contristat  lumine  caelum,  V. :  Teque  ncc 
laevus  vetat  ire  picus,  H. :  Numina,  unfavorable 
gods,  hostile  deities,  V. — In  the  language  of  augurs, 
fortunate,  lucky,  propitious  (because  the  augur 
faced  the  south,  and  the  east  or  propitious  side 
was  on  the  left ;  see  sinister) :  omina :  tonitru,  O. 

laganum,  I,  n.,  a  cake  of  flour  and  oil  (eaten 
by  the  poor),  H. 

lageos,  I|/-,  =  Xdycioc*  a  species  of  vine,  V. 

lagoena  and  lagona  (not  lagSna),  ae,  /.,  = 
\ayyvoQ,  a  vessel  of  earthenware  with  rounded 
body,  Iiandies,  and  narrow  neck,  flask,  flagon,  bot- 
tle: inanes:  fracta,  H.,  lu. 

lagois,  idis,/.,  =  Xaymg,  a  kind  of  bird,  heath- 
cock,  grouse  :  peregrina,  H. 

lagona,  see  lagoena. 

lama,  ae,/.  [2  LAO-],  a  slough,  bog,  fen:  Viri- 
bus  uteris  per  lamas,  H. 

lambo,  — ,  — ,  ere  [  1  LAB-],  to  lick,  lap,Xouch : 
hi  canes,  quos  tribunal  meum  vides  lambere :  la- 
gonae  coUum,  Ph. :  manQs,  0. :  crustula,  lu. :  vol- 
nera,  V. — To  flow  by,  wash,  bathe,  lick,  play  upon : 
quae  loca  Lambit  Hydaspes,  washes,  H. :  Aetna 
Attollit  globos  flammarum  et  sidera  lambit,  V. : 
Cluviam,/on(i/M,  lu. 

lamenta,  drum,  n.  [1  CAL-],  a  wailing,  moan- 
ing, weeping,  lamentation,  lament:  velle  mortem 
suam  lamentis  vacare:  lamentis  lacrimisque  ex- 
tinctos  prosequi,  L. :  lamenta  ac  lacrimas  ponunt, 
Ta. :  in  lamentis  luctuque  iacSre :  Lamentis  gemi- 
tuque  Tecta  fremunt,  V. 

lamentabilia,  e,  cuij.  [lamentor],  mournful, 
lamentable,  full  of  sorrow:  vox:  mulierum  com- 
ploratio,  L. :  regnum,  V. :  tributum,  deplorable,  0. 

lamentatio,  6nis,  /.  [  lamentor  ],  a  wailing, 
moaning,  weeping,  lamenting,  lamentation:  lugu- 
brls:  cotidianae  lamentationes  virginis:  multia 
cum  lamentationibus. 

lamentor,  Stus,  arl,  dep.  [lamenta],  to  wail, 
moan,  weep,  lament:  praetor  ceteras,  T.:  audic- 
bam  lamentari  uxorem.  —  To  bewail,  lament,  be- 
moan: matrem  mortuam,  T.:  vita,  quam  lamentari 
possem:  ad  lamentandam  tanti  imperi  calamita- 
tem :  non  apparere  labores  Nostros,  H. 

(lamentum,  l,  n,),  see  lamenta. 

lamia,  ae,/.,  =X4^ia,  a  witch,  sorceress,  vam- 
pire :  lamiae  vivum  puerum  extrahere  alvoi,  H. 


Digitized  by  V^OOQIC 


458 


lanlsta 


lamina  or  lammlna  or  lanma,  ae,/,  a  thin 
alice^  plcUty  leaf^  layer^  lamina :  cum  lamina  esset 
inventa :  tigna  laminis  clavisque  religant,  Gs. : 
aenea,  L. :  Laminae  ardentes,  red-hot  plcUes  (for 
torture) :  candens,  H. — A  blade  :  argutae  lamina 
serrae,  V.:  Lamina  dissiluit,  the  blade  of  the  mjoord^ 
0. — Money^coin:  argenti,  0. :  i\i\vA^  a  gold piece^ 
0. :  inimicus  lamnae,/o«  to  moneys  H. — The  tender 
shell  of  an  unripe  nut^  0. 

lampaa,  ftdis,/.,  =  Xa/iiract «  %^,  torch,  flam- 
beau: iulatae  lampades,  Att  ap.  G. :  argenteus 
Gupido  cum  lampade :  Salmoneus  lampada  quas- 
sans,  v. :  coruscae,  torches^  0. :  aenea,  lamp^  lu. : 
praecinctae  lampades  auro,  0. :  Phoebeae  lampa- 
dis  instar,  the  sun^  V. :  cum  prima  lustrabat  lam- 
pade terras  dies,  early  davon^  V. 

lamyruB,  I,  m.,  a  Bea-fith  (unknown),  0. 

lana,  ae,  /.,  wool :  quid  lanae  abstulerit  ? :  la- 
nam  trahere,  lu.:  Ian  as  ducere,  spin  wool^  0.:  lanas 
tingere  murioe,  dye^  0. :  lanam  f  ucare  veneno,  V. : 
medicata  f  uco,  H. :  aurea,  the  golden  fleece,  0. : 
Tenuia  lanae  vellera,  i.  ^.fleecy  chuda,  V. — P  r o  v. : 
rixari  de  lanft  caprinft,  i.  e.  dispute  about  trifles^  H. 
— A  working  in  wool^  winning  :  lanft  ac  telft  vio- 
tum  quaeritans,  T. :  Lucretia  lanae  dedita,  L. : 
lanam  facere,  0. :  Te  lanae  . .  .  non  citharae  de- 
cent, H. 

lanatUB,  adj.  [lana],  bearing  wooly  woolly:  anl- 
malia,  lu. — Plur.f.  as  subst.^  sheep,  lu. 

lanoea,  ae,  /.,  a  Spanish  lance,  ligfU  spear, 
lance,  spear:  lanceiis  portare,  S. :  lata,  i.  e.  with  a 
broad  head,  V. :  duas  lanceas  dextra  praeferens, 
Cu. :  miles  lanceis  adsultans,  Ta. 

lanoes,  see  lanx. 

lancino,  — ,  atus,  are,  to  squander,  dissipate: 
bona  lancinata  sunt,  Ct. 

laneus,  adj.  [lana],  wooUen,  of  wool:  pallium : 
inf ula,  V. :  effigies,  H. — F  i  g.,  soft  as  wool,  velvety  : 
latusculum,  Gt. 

languefaclo,  — ,  — ,  ere  [  langueo+facio],  to 
makefaifit,  weary:  excitatos. 

languens,  entis,  adj.  [  P.  of  langueo  ],  faint, 
weak,  feeble,  inert,  powerless,  inactive,  languid:  in- 
citare  languentis:  manus,  0.:  vox:  hyaciiithus, 
drooping,  V. :  cor,  heavy^  Ct. 

langueo,  — ,  — ,  ere  [  LAG-  ],  to  be  faint,  be 
weary,  be  languid:  nostns  languentibus,  Cs. :  e 
via,  to  be  fatigued:  per  adsiduos  motQs,  to  be 
wearied,  0. :  Inachia  minus  ac  me,  H. :  flos  lan- 
guet,  droops,  Pr. :  tristi  languebant  corpora  morbo, 
were  faint,  V.—F  \  g.,  to  be  languid,  be  dull,  sink, 
be  heavy,  be  listless:  languet  inventus:  nee  earn 
solitudinem  languere  patior,  pass  in  idleness : 
paulolum,  to  be  without  ^ergy,  S. :  recursus  Lan- 
guentis pelagi,  i.  e.  ebbing,  V. 


langaesoo,  gul,  — ,  ere,  inch  [langaeo],  to  be- 
come faint,  grow  weak,  sink,  be  enfsMed:  corpore 
languescit:  luna  languescit,  u  oMcurecf,  Ta.:  cam 
flos  Languescit  moriens,  droops,  V. :  Bacchus  in 
amphora  Languescit,  mellows,  H. :  Nee  mea  Ian- 
guescent  corpora,  languish,  0.  —  Fig.,  to  grow 
languid,  become  listless,  sink,  decline,  decrease  :  con- 
sensus populi,  si  nos  languescimus,  debilitetur 
necesse  est:  crescunt  ignisque  dolorque,  Langue- 
scunt  iteruro,  0. 

langulde,  adv.  [  Utnguidus  ],  faintly,  /eebly^ 
slowly,  spiritlessly.  —  Only  comp. :  languidius  m 
opere  versari,  Cs. :  dictum  languidius. 

languidulos,  adj.,  somewhat  feeble:  somnas, 
of  faintness,  Ct 

langoidus,  adj.  with  comp.  [LAQ-Xfaint,  weak, 
dull,  sluggish,  languid :  vino  languidi :  labore  et 
aestu,  S. :  uxor,  languishing,  lu. :  boves  Collo  tra- 
hentes  languido,  H. :  flumen,  sluggish,  H. :  aqua, 
L. :  aura  Noti,  gentle,  0. :  hostes  languidioribus 
nostris  vallum  scindere,  while  our  troops  grew 
weaker,  Cs. :  vina,  i.  e.  more  mellow,  H. — WecUceiu 
ing :  voluptates.  —  Fig.,  faint,  feeble,  powerless, 
inactivej  listless,  sluggish:  senectus:  languidiores 
facti  sumus:  animus,  Cs.:  languidiore  studio  in 
causft  esse :  nihil  languidi  neque  remissi  pati,  S. : 
quies,  V. 

languor,  oris,  m.  [LAQ-],  faintness,  feebleneea^ 
weariness,  sluggishness,  languor,  lassitude  :  me  de- 
ambulatio  ad  languorem  dedii,  has  fatigusd,  T. : 
corporis:  IfLnguore  mill  turn  periculum  augetur, 
Cs. :  ficto  languore,  feigned  illness,  0. :  aquosua, 
dropsy,  H. :  Languorem  peperit  cibus  imperfectus, 
lu. — ^F  i  g.,  dullness,  apathy,  inactivity,  Ustlessness  : 
exspectatio  quantum  adferat  languoris  animis: 
bonorum :  amantem  languor  Arguit,  melancholy, 
H. 

1.  laniatus,  P.  of  lanio. 

2.  lanlatUB,  Qs,  m.  Ranio],  a  tearing  in  pieces, 
lacerating :  ferarum. — F  i  g.,  anguish,  remorse,  Ta. 

(lanlcium),  see  lanitium. 
laniena,  ae,/.  [lanius],  a  butcher* s  staU,  L. 
lanificuB,  adj.  [lana +2  FAC-I,  that  works  m 
vDool,  spinning,  weaving :  ars,  0. :  rarcae,  lu. 

lanlger,  gera,  gerum,  adj.  [lana+GES-l,  looo^ 
bearing, fleecy:  pecus,  Att  ap.  C. :  greges,  V. — As 
subst.  m. :  effetus,  a  ram,  0. :  timens,  a  lamb.  Ph. 

lanlo,  ftvl,  fttus,  ftre  [lanius],  to  tear  in  pieces, 
rend,  mangle,  lacerate :  hominem :  oorpora  a  f eris 
laniata:  lanianda  viscera  praebere,  L. :  vestero, 
0. :  laniatus  corpore  toto,  V. :  Lavinia  roseas 
laniata  genas,  V. :  comas,  0. :  flamina  mundum 
laniant,  O. — F  i  g. :  laniarunt  carmina  linguae,  0. 

laniata,  ae,  m.,  a  trainer  of  gladiators,  fencing- 
matter:  clemens:  regia  verba  lanistae,  lu. — An 


Digitized  by  V^OOQIC 


lanitium 


459 


Lar 


meiieTf  tnMHgatar^  offiiator^  ringleader :  acieSf  lani- 
8ti  Cicerone,  dimicantes:  lanistis  Aetolis  dimi- 
care,  L. 

lanitium  (lanio-),  I,  n.  [lana],  1000/,  V. 

lanius,  I,  m.  [3  LAC-  J,  a  butcher :  ab  lanio 
cultro  adrepto,  L. 

lantama  ( not  l&terna  ),  ae,/,  =  XafAVTrip,  a 
lantern^  lamp,  torch  :  linea :  caulis  olere  Lanter- 
nam,  lu. 

lantemarlua,  I,  m.  [lanterna],  a  lantern-bearer, 
guide:  Catilinae. 

lanugo,  lois,/.  [lana],  1000%  finance,  dbum; 
flayens  prima  lanugine  malas,  V. :  dubia,  0. :  te- 
nera,  V. 

lanx,  lands,/.  [8  LAC-],  a  plate,  platter,  charger, 
dieh :  in  filicatis  lancibas :  caelata,  0. :  oneratae 
lances,  V. :  rotundae,  H. :  squilla  distendat  pectore 
laooem,  lu. — Of  a  balance,  a  ecale :  cum  in  alteram 
lancem  animi  bona  inponat,  in  alteram,  etc. :  duas 
aequato  examine  lances  Sustinet,  V. 

lapathum,  l,  n.  ( H. )  and  lapathus,  I,  m. 
(Lucil.  ap.  C),  =  Xaira^ov,  eorrd. 

lapicnda,  ae,  m.  [lapis + 2  SAC-],  a  quarryman, 
etofie-cutter,  L. 

lapicidinae,  arum,/  [lapicida],  etone-^ttarries. 

lapidat,  see  lapido. 

lapidatio,  dnis,  /.  [  lapido  ];  a  throwing  of 
ttonee,  atoning:  magna,  fall  of  atones:  lapida- 
tiones  persaepe  vidimas. 

lapidator,  dris,  m.  [lapido],  a  thrower  ofatonea, 

lapideus,  acfj.  [lapis],  of  atone,  conaiating  of 
atonea,  atone- :  fornices,  S. :  imber,  a  ahoioer  of 
atonea :  murus,  L. 

lapido,  avl,  fttus,  ftre  [lapis],  to  atone,  throw 
atonea;  class,  only  8d  pera.  tmpera.,  it  raina  atonea : 
de  caelo,  L. :  imbri,  L. :  quod  de  caelo  lapidatum 
eeset,  L. — F.  neut.  as  auhat.  :  propter  de  caelo  la- 
pidatum, L. 

lapiddaus,  adj.  [lapis], yWtf  of  atonea,  atony: 
montes,  O. — Hard  aa  atone,  atony:  panis,  H. : 
coma,  V. 

lapiUus,  I,  m.  dim,  [lapis],  a  little  atone,  pebble  : 
lapillos  Tollunt  (apes),  V.,  0. — A  voting  pebble, 
baUot  (white  for  acquittal,  black  for  condemna- 
tion) :  nivei  atrique  lapilli,  0. — A  precioua  atone, 
gem,  jewel:  inter  niveos  yiridesque  lapillos,  i.  e. 
pearla  and  emeralda,  H. :  Libyci,  biia  of  Nttmidian 
marble,  H. 

lapis,  idis,  m.,  a  atone:  undique  lapides  in 
murum  iaci  ooepti  sunt,  Cs. :  eminus  lapidibus 
pugnare,  S. :  lapides  omnis  flere  ac  lamentari 
ooegisses :  Ossa  lapis  fiunt,  0. :  bibulus,  ptimice- 
atoMj  V. :  Parius,  Parian  marble,  V. :  lapides  va- 
rios  radere,  moaaiCf  H. :  lapide  diem  candidiore 


notare,  to  mark  aa  a  lucky  day,  Ct.— As  a  term 
of  reproach :  i,  quid  stas,  lapis  ?  Quin  accipis  ?  T. 
— A  monument  to  mark  diatanee,  mile-atone  (at 
intervals  of  1000  paces):  sextus  ab  urbe  lapis, 
0.:  intra  vicensimum  lapidem,  L. —  The  auction- 
eer^a  atone  at  a  alave  sale,  platform  :  praeter  duoa 
de  lapide  emptos  tribunos. — A  landmark^  boun- 
dary-atone: sacer,  L. — A  grave-atone,  tomb-atone: 
his  scriptus  notis,  Tb. :  ultimus,  Pr. — A  precioua 
atone,  gem,  jewel,  pearl :  gemmas  et  lapides,  H. : 
clari  lapides,  U. — A  atatue:  lovem  lapidem  iura- 
re,  the  atatue  of  Jupiter:  albus,  a  marble  table, 
H. 
lappa,  ae,/^  a  bur,  V.,  0. 

lapaio,  onis,/  [2  LAB-].— Prop.,  a  eliding; 
hence,  f  i  g.,  readineaa  to  fall. 

lapao,  — ,  — ,  kve^freq.  [1  labor],  to  alip,  alide, 
fall:  in  sanguine,  V. :  lapsantibus  equis,  Ta. 

1.  lapsus,  P.  of  1  labor. 

2.  lapsus,  Qs,  m.  [2  LAB-],  a  falling,  fall,  alip- 
ping,  eliding,  gliding,  running,  flowing,  flight: 
equi  lapsu  iacens,  V. :  lapsQs  Teciorum  adsiduos, 
lu. :  locus  recenti  lapsu  terrae  abruptus,  a  land- 
alide,  L. :  (stellae)  certo  lapsu  spatioque  feruntur, 
eourae:  medio  volvuntur  sidera  lapsu,  V.:  volu- 
crium  lapsus,  flight :  celeri  per  aCra  lapsu,  O. : 
rotarum,  i.  e.  rolling  wheela,  V. :  morari  fluminum 
lapsOs,  H.— Fig.,  a  failing,  error,  fault:  ab  orani 
lapsu  continere  temeritatem,  i.  e.  refrain  from 
blundering  credulity:  populares  multi  variique 
lapsQs,  waya  of  loaing  popularity. 

laqueazia,  ium,  plur.  n.  [laqueus],  a  panelled 
ceiling,  fretted  roof:  aurea,  V. 

laqueatus,  adj.  [  laqueus  ],  panelled,  fretted, 
ceiled  in  panels  :  TecU,  H. :  tectum  pulcherrime : 
templum  auro,  with  gilded  panda,  L. 

laqueus,  I,  m.  [1  LAC],  a  noose,  anare  :  saxa 
laqueis  vinciebat,  S. :  laqueia  falces  avertebant, 
Cs. :  collum  in  laqueura  inserere :  inicere  laqueum, 
throw  upon,  L. :  laqueo  gulam  fregere,  strangled, 
S. :  Fortunae  Mandare  laqueum,  bid  go  and  be 
hanged,  lu. :  laquei,  quos  callidua  abdidit  auceps, 
0. :  laqueis  captare  feras,  snares,  V. :  raetuit  acci- 
piter  Suspectos  laqueos,  H. ;  dabit  in  laqueum 
vestigia,  step  into  a  anare,  lu.— Fig.,  a  snare, gin, 
trc^ :  Non  mortis  laqueis  expedies  caput,  H. :  iu- 
dici  laqueos  declinans :  laquei  Stoicorum,  aubtU- 
tiea:  verbi  laqueo  capere. 

Lar,  Laris,  m. ;  plur.  LarSs,  um,  rarely  ium  (L.) 
[LAS-].  I.  Plur.,  the  goda  of  placea,  protecting 
deitiea,  Larea  (local  tutelar  deities):  praestites, 
guardian  gods  of  the  city,  0. :  permarini,  tutdar 
deities  of  the  sea,  L.  — Es p.,  the  household  goda, 
guardiana  of  the  houae,  domeetie  deitiea,  Larea: 
aedes  Lamm :  immolet  porcum  Laribus,  H. :  La- 
ribus  tuum  miscet  numen,  H. — IL  Sing,  and  plur., 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


lardum 


460 


late 


a  hearth^  ?iouse^  dwelling^  houieholdy  family,  abode : 
ante  suos  Lares  familiarls,  cd  his  very  hearth: 
Lar  familiaris,  C,  S. :  mutare  Lares,  H. :  avitus 
apto  Cum  lare  fundus,  H. :  parvo  sub  larc,  H. : 
deserere  larem,  0. :  pelli  lare,  O. :  avis  in  ramo 
tecta  laremque  parat,  a  home^  0. 

lardum,  f,  n.  [old  Uridum ;  cf.  \apiv6g],  cured 
smne^s  flesh,  bacon,  lurd:  pingue,  U.,  lu. :  pinguia 
larda,  0. 

Larentalia,  ium,  n.,  a  festival  celebrated  Dec. 
2Zdy  in  honor  of  Larentia,  nurse  of  Jiomulfts 
and  Remus,  O. 

Lares,  see  Lar. 

large,  adv,  with  eomp.  [largus],  abundantly, 
plentifully,  bountifully,  liberally  :  large  dare :  par- 
tiri  praedam,  L. :  ligna  super  foco  Large  repo- 
nens,  H. :  dare  largius,  T. :  largius  suo  usi,  S. : 
potus  largius  aequo,  H. 

largifiouB,  adj.  [largu8  +  2  FAC-],  bountiful: 
Grando  mixta  imbri  largifico,  Pac.  ap.  C. 

la'^gior,  Itus,  Irl,  dep.  [largusl,  to  give  bounti- 
fully, lavisJi,  bestow,  dispense,  distribute,  impart: 
de  te  largitor,  be  generous  with  your  oion,  T. :  bona 
aliena,  S. :  alqd  aliis :  praedam  munifice,  L. :  utri- 
que  fortuna  regnum  est  largita:  quidquid  sola- 
men  bumandi  est,  Largior,  V. :  Gallis  multa  ad 
copiam,  Cs. — To  give  largesses,  bribe:  largiundo 
pollicitando  magis  incendere,  S. :  largiendo  de 
alieno  popularem  fieri,  L. — F  iQ.,to  grant,  concede, 
yield :  plusculum  amori :  mihi,  ut  repuerascam. 

largitas,  atis, /.  [largusl,  abundance,  bounty, 
liberality :  nimia,  lavuhness,  T. :  tui  muneris :  quae 
cum  maxim&  largitate  (terra)  fundit. 

largiter,  adv.  [  largus  ],  in  abundance,  much : 
apud  civitates  largiter  posse,  fiave  great  influence, 
Cs. :  auferre,  H. — For  comp.,  see  large. 

largitio,  onis, /.  pargior],  a  giving  freely, 
granting,  bestowing,  dispensing,  generosity,  largess : 
largitio,  quae  fit  ex  re  familiar! :  largitione  rede- 
roit  militum  voluntates,  Cs. :  maximas  largitiones 
fecit,  Cs. :  civitatis,  grant  of  citizenship  :  aequita- 
tis,  distribtttion:  largitiones  inde  praedaeque,  L. 
— P  r  o  V. :  largitio  fundum  non  habet,  there  is  no 
end  of  giving. — Bribery,  corruption:  per  largitio- 
nem  mugistratiis  adipisci :  pemiciosa. 

largitor,  Sris,  m.  [largior],  a  liberal  giver,  be- 
slower,  granter,  dispenser,  distributor:  pecuniae, 
S. :  minime  largitore  duce,  liberal,  L. — A  spend- 
thrift, prodigal :  Lentulum  largitorem  non  putat. 
— A  briber,  giver  of  bribes :  tribQs. 

largitus,  P.  of  largior. 

largUB,  adj.  with  comp.  and  sup.,  abundant, 
copious,  plentiful,  large,  much :  viaticum :  odores, 
0. :  largiore  vino  usus,  L. :  amicum  Largiora  fla- 
gito,  more,  H. :  fletus,  floods  of  tears,  V. :  opum. 


abounding  in,  V. — Giving  abundantly,  bountiful, 
profuse,  liberal:  duo  genera  largorum,  quorum 
alteri  prodigi,  alteri  liberales :  largissimus  esse : 
ingenii  fons,  lu. :  Spes  donare  novas  largus,  U. 

Lars,  Lftrtis  [LAS-],  the  Etruscan  title  of  the 
elder  son  (opp.  Aruns),  C.,  L. 

larva,  ac,/,  a  mask,  H. 

laaanum,  I,  n.,  =  \aaavov,  a  cooking-pot,  H. 

lasarpicifer  (laserp-).  fera,  ferum,  adj.  [la- 
serpicium  (assafoetida)H- 1  ¥^K-\,  producing  assa- 
foetida :  Cyreniae,  Ct. 

lascnvia,  ae,/.  [lascivus],  sportiveness,  playful- 
ness, frolicsomeness.  Jollity :  lascivift  Diffluit,  T. : 
hilaritas  et  lascivia:  per  lusum  atque  lasciviam 
currere,  L. —  Wantonness,  licentiousness:  quos  li- 
centia  atque  lascivia  corruperat,  S. :  lasciviam  a 
vobis  prohibetote,  impious  exultcUion,  L. 

lasoivio,  — ,  — ,  Tre  [lascivus],  to  be  wanton, 
sport,  frisk,  frolic :  licet  lascivire:  agnus  Lasci- 
vit  f ug&,  wantonly  frisks  away,  0. :  lascivieutes 
pisces,  L. 

lasoivuB,  adj.  with  comp.  [LAS-],  wanton,  pet- 
ulant, sportive,  playful,  frolicsome,  roguisli:  ca- 
•pella,  V. :  pueri,  H. :  tenero  lascivior  haedo,  O. : 
iiederae,  luxuriant,  H. :  verba,  sportive,  H. — Licen- 
tious, lewd,  lustful,  O.,  Ta.,  Cu.  —  Fig.,  of  style, 
licentious,  luxuriant:  illud  lascivum,  etc.,  lu. 

lassitudo,  inis,/.  [lassus],/atn/n«M,  weariness, 
heanness,  lassitude:  militum,  S. :  nulla  lassltudo 
inpedire  officium  debet:  nostros  vires  lassitudine 
deficiebant,  Cs. 

laaso,  fivT,  fttus,  are  [  lassns  ],  to  make  faint, 
tire,  weary,  fatigue,  exhaust:  laevam  lassaverat, 
Cu. :  in  molli  lassor  htLvenSi,  fatigue  myself,  0.: 
lassata  gravi  bracchia  massa,  lu. 

lassolaBi  ac(J.  dim.  [lassus],  worn  out,  weary^ 
Ct 

laBBUS,  culj.  [LAQ-],  faint,  languid,  weary,  tired, 
exhausted:  animus,  T. :  ab  equo  indomito,  H. : 
marris  ac  yomere,  lu. :  lassus  maris  et  viarum, 
H. :  FrucUbus  adsiduis  lassa  humus,  exhausted, 
0. :  verba  onerantia  lassas  aurls,  H. :  collum, 
drooping,  V. 

late,  adv.  with  comp.  and  sup.  [1  latiis],  broadly, 
widely,  extensively :  populus  late  rex,  V. :  victrix, 
H. :  latius  quam  caedebatur  ruebat  (murus),  L. : 
possidere  latius  (agros),  0. :  ager  latissime  conti- 
nuatus :  quam  latissime  possint,  ignes  faciant,  N. 
— In  phrases  with  longe,  on  all  sides,  far  and 
wide,  everywhere.'  late  longeque  diffusus:  omni- 
bus longe  lateque  aedificiis  incensis,  Cs. — Fig., 
widely,  extensively  :  ars  late  patet :  latius  loquun- 
tur  rhetores,  more  diffusely  :  latius  perscribere, 
laith  exaggeration,  Cs. :  latius  uti  opibus,  mon 
lavisMy,  H. :  sibi  indulgere  latius,  to  excess,  lu. : 
fidei  bonae  uomen  latissime  manat. 


Digitized  by  V^OOQIC 


latebra 


461 


latro 


latebra,  ae,/.  [LAT-],  a  hiding-place,  lurking- 
hole,  covert^  retreat :  non  invenio  quae  lat<'bra  esse 
possit,  etc. — Usu.  plur. :  latebris  aut  saltibus  se 
eripere,  Cs. :  te  in  latebraa  impellere:  latebras 
animae  recludit,  hidden  seat  of  life,  V. :  teli  late- 
braa Rescindant  penitus,  i.  e.  cut  out  the  arrow- 
head, V. — F  i  g.,  a  lurking-place^  hidden  recess^  re- 
treat: adhibuit  etiam  latebram  obscuritatis :  in 
tabellae  latebra:  latebras  suspitionum  peragrare. 
— A  subterfuge^  ihift,  doak,  pretence,  feigned  ex- 
ewe  :  latebram  haberes :  ne  quaeratur  latebra 
periurio :  latebras  dare  vitiis,  0. 

latebroens,  adj.  with  cmnp.  [latebra],  full  of 
lurking  -  holes,  hidden,  retired,  secret:  latebrosior 
via :  locus,  L. :  pumex,  i.  e.  porous,  V. 

latens,  entis,  adj.  [/*.  of  lateo],  lying  hid,  hid- 
den, concealed,  secret,  unknoum :  saxa,  V. :  arbuti, 
H. :  rem  latentem  explicare  definiendo:  causae, 
V. :  flamma,  0. 

latenter,  adv.  [latens],  in  secret,  secrdly,  pri- 
vately :  eflScere :  amare,  0. 

lateo,  ul,  — ,  6re  [LAT-],  to  lurk,  lie  hid,  be 
concealed,  escape  notice,  shdk :  in  occulto :  sub  no- 
mine pads  bellum  latet :  non  latuit  scintilla  inge- 
ni:  naves  latent  portu,  H. — Pro  v.:  latet  anguis 
in  herbft,  V. :  bene  qui  latuit,  bene  vixit,  remained 
in  obscurity,  0. — To  be  hidden,  be  in  safety,  seek 
shelter:  in  tutela  ac  praesidio  bellicae  virtutis: 
Bub  umbra  amicitiae  Roroanae,  L. :  tutft  arce,  V. 
— To  keep  out  of  siglU,  avoid  a  summons  :  frauda- 
tionis  causfi. — To  be  concealed,  retnain  unknovon, 
escape  notice:  aliae  (causae)  latent,  are  obscure: 
quae  tantum  accenderit  ignem  Causa  latet,  V. : 
ubi  nobis  haec  auctoritas  tamdiu  tanta  latuit?: 
Nee  latuere  doli  fratrem  lunonis,  escape^  V. :  nil 
ilium  latet,  0. 

later,  eris,  m.  [PLAT-],  a  brick,  tUe,  S.,  Cs.,  C. : 
simplex  laterum  ordo,  L.— Prov. :  laterem  lava- 
re,  wash  a  brick,  i.  e.  labor  in  vain,  T. 

laterouluB,  see  latericulus. 

laterioiua,  adj.  [later],  made  of  bricks:  turns, 
Cs. — As  subst,  n.,  brickwork,  Cs. 

latericulus  or  laterculus,  l,  m.  dim.  [later], 
a  tUe,  brick. — Sing,  collect. :  contignationem  late- 
riculo  adstruxerunt,  Cs. 

(latema),  see  lantema. 

latesoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [lateo],  to  hide  one- 
self, be  hidden :  Hie  Equus  latescit,  C.  poet. 

latex,  icis,  m.,  a  liquid,  fluid. — Rare  in  sing.  : 
Lyaeus,  wine,  V. :  men,  0. — Plur. :  latices  simu- 
latoe  fontis  Avemi,  toaters,  V. :  Desilit  in  latices, 
O. :  occulti,  hidden  springs,  L. :  laticum  honor,  a 
libation,  V. :  Palladii  latices,  oil,  0. 

laatialia.  e,  adj.,  of  Latium,  Latin,  0. 

laatiar,  iris,  n,,  thefestivcU  of  Jupiter  Latiarit. 


Latiarla,  e,  adj.  [for  Latialis],  of  Latiwn: 
luppittT. 

latibulum,  I,  n.  [LAT-],  a  hiding-place,  lurk- 
ing-hole, covert,  den:  ferae  latibulis  se  tegant: 
latibula  occultonim  looorum.  —  Fig.,  a  hiding- 
place,  refuge:  doloris  mei. 

Latinae,  ftrum,/  [Latinusi  (sc.  feriae),  the  fes- 
tival of  the  Latins,  Latin  holidays,  Cs.,  C,  L. 

Latine,  adv,  [Latinus],  in  Latin,  in  the  Latin 
language:  publice  loqui,  L. :  scire,  understand 
Latin:  reddere,  trantlaJte  into  Latin,  —  In  good 
Latin,  properly,  degandy:  pure  et  Latine  loqui. — 
In  plain  Latin,  plainly,  opetdy,  outtpokefdy  (cf. 
Romano  more):  plane  et  Latine  loqui:  poscere, 
lu. 

Latinitaa,  atis,/.  [Latinus],  imre  Latin  style, 
Latinity:  auctor  Latinitatis.  —  In  law,  the  civil 
nghts  of  Latins  (i.  e.  ius  Latii). 

LatinuB,  adj,  of  Latium,  Latin:  genus,  the 
Romans,  V. :  lingua  (opp.  Oraeca) :  (fabulae),  in 
Latin,  T. :  litterae,  S. :  nomen,  Latin  eitixenship, 
C,  S. :  res,  0. — As  subst.  n. ;  in  Latinum  ilia  con- 
vertere,  the  Latin  language. 

latio,  Onis,  /".  [TAL-],  a  bearing,  bringing: 
auxili,  a  rendering  of  assistance,  L. :  suffragi  latio, 
a  voting,  L. :  latio  \e^s,  proposal  of  a  law, 

latiBBlme,  adv.,  sup.  of  late. 

Iatit5,  avi,  fttus,  Are,freq.  [lateo],  to  be  hid,  be 
concealed,  lie  hid,  hide,  lurk :  latitans  Oppianicus : 
latitans  aper,  H.:  rupe,  0. — To  hide  from  legal 
process:  fraudationis  causft. 

latitudo,  inis,/  [1  latus],  breadth,  vfidth:  in 
hac  inmensitate  latitudinum,  longitudinum :  fos- 
sae, Cs. :  beluae,  L. :  declivis,  a  broad  slope,  S. — 
Breadth,  extent,  size,  compass:  possessionum. — A 
broad  pronunciation  :  verborum. 

1.  LatiuB,  adj.,  ofLatium^  Latin^  Roman,  0. 

2.  latiuB,  adv,,  comp.  of  late. 
latomiae,  see  lautumiae. 
Latonigena,  ae,  m.  and  /.  [Latona+OEN-], 

child  of  Latona,  0. 

lator,  oris,  m.  [TAL-],  a  bringer:  suffragi, 
voter :  legis  Semproniae,  proposer  :  rogationis,  L. 

latrana,  antis,  m.  patro],  a  barker,  dog,  0. 

latrator,  ons,  m.  [1  latro],  a  barker,  dog,  Y.,  O. 

latratUB,  Qs,  m.  [  1  latro],  a  barking:  apros 
Latratu  turbabis  agens,  V. :  latratils  edere,  0. : 
latratibus  Rumpuntur  somni,  lu. 

1.  latro,  avI,  atus,  &re,  to  bark:  si  canes  la- 
trent :  ne  latret  cania,  H. :  latrasse  Dymantida, 
i.  e.  has  beeti  changed  to  a  dog,  0. :  canino  rictu, 
lu. :  Scit  cui  latretur  cur  solus  obambulet  ipse,  0. 
— To  bark  at,  bay:  Senem,  H. —  To  rant,  roar, 
bluster:  latrant  quidam  orttores,  non  loquuntar: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


latro 


462 


lando 


Rumpei-is  et  latras,  H. :  multis  latrantibus  undis, 
v.:  Latrantem  stomachum  len i re, rojrin^,  H. — To 
hark  at :  Obprobriis  digi^uin,  H. 

2.  latro,  ouis,  m.  [2  LV-].— Orig.,  a  mercenary 
8oldia'  ;  beiice,  a  freebooter,  highwayman,  robber, 
footpad,  bandit,  brigand,  L. :  niultitudo  latronura, 
Ca. :  viator  a  lutroiie  occiditur :  Cantabit  vacuus 
coram  latrone  viator,  lu. :  leges  latronum  esse  di- 
cuntur,  etc. :  latroiiis  tehim,  the  hunter's  dart^  V. 
— Of  a  wolf.  Ph. — A  chessman,  pawn :  latronum 
proelia,  0. 

latrocinlum,  I,  n.  [  latrocinor  ],  freebooting, 
robbery,  highway  -  robbery,  piracy :  apertum :  do- 
mesticuiu :  latrociuium  potius  quam  bellum :  la- 
trocini  modo  caeca  militia,  etc.,  L. :  in  latrocinio 
comprehensi,  robbery,  Cs. :  latrocinii  imago,  i.  e. 
the  game  of  war  (chess  or  draughts),  0.—  Villany, 
rogtteryy  outrage :  furtim  et  per  latrociuia  ad  in- 
peria  niti,  S. :  latrocinium,  non  iudicium,  futurum. 
— A  band  of  robbers :  si  ex  tanto  latrocinio  iste 
unus  toUetur. 

latrdoinor,  — ,  ari,  dep.  [  2  latro],  to  practise 
freebooting,  plunder,  rob  on  the  highway  :  inpune : 
maritumi,  alteri  mercandi  causA,  alteri  latroci- 
u&mW,  piracy. 

latninoulUB,  I,  m.  dim,  [2  latro],  a  highway- 
man, brigand:  mastrucati  latruncuU :  Tbraces,  L. 

1.  latUB,  adj.  with  eomp.  and  sup.  [  STER-  ], 
broad,  wide,  extensive:  fossa:  via:  amnis  latior, 
L. :  latissiraura  flumeii,  Cs.:  rana  bove  latior,  Ph. : 
Moenia,  V. :  latos  finis  parare,  Cs. :  orbis,  H. :  ter- 
rae,  O. :  Polypherai  acies,  wide  eye,  lu. :  latus  ut 
ill  Circo  spa  tic  re,  spreading  t/ie  toga  wide,  H. — 
Broad,  in  breadth,  extending  (with  expressions  of 
disuince) :  fossae  xv  pedes,  Cs. :  palus  non  latior 
pedibus  quinquaginta,  Cs. — As  subst.  n.  :  crcscere 
in  latum,  in  width,  0. — F  i  g.,  of  utterance,  broad, 
— Plur.  n.  as  subst.:  cuius  tu  ilia  lata  imitaris, 
broad  pronunciation. — Of  style,  diffuse^  copious: 
oratio  latior. 

2.  latllBp  eris,  n.  [PLAT-],  the  side,fiank: 
cuius  latus  mucro  petebat:  lateri  adcommodat 
ensem,  V. :  si  tetigit  latus  acrior,  nudged,  lu.  :  la- 
teris  dolore  consumptus,  pleurisy:  lateris  vigili 
cum  febre  dolor,  lu. :  utiie  tegam  Damae  latus, 
walk  besidCy  H. :  servi  claudit  latus,  gives  the  wall 
to,  lu. :  negotia  circa  saliunt  latus,  encompass,  H. : 
a  senis  latere  numquam  discedere,  never  leave  his 
gidff^ — The  tide,  body,  person:  latere  tecto  absce- 
dere,  unharmed,  T. :  Penna  latus  vestit,  tenet,  0. : 
fessum  longft  militia,  H. — Of  speakers,  the  lungs : 
nobilitatus  ex  lateribus  et  lacertis  tnis :  legem 
bonis  lateribus  suadere.— Of  tilings,  the  side,  flank, 
lateral  surface:  terra  angusta  verticibns,  lateri- 
bus latior:  latus  unum  castrorurn,  Cs. :  Illyricum, 
coast,  lu. :  castelli,  S. :  turn  prora  avertit  et  undis 
Dat  latus,  the  ship's  side,  V. :  ubi  pulsarunt  acres 


latera  ardua  flucttls,  0. :  Nudum  remigio,  H. — Of 
an  army,  the  flank,  wing,  side:  equites  ad  latera 
disponit,  on  the  wings,  Cs. :  latere  tecto  abscedere, 
with  flank  protected,  i.  e.  safely,  T. :  latere  aperto, 
the  flank  exposed,  Cs.  :  ne  in  frontem  simul  et  la- 
tera pugnaretur,  Ta.:  latere  inde  sinistro  petit, 
farther  to  tJu  left,  0. :  a  tergo,  a  fronte,  a  lateri- 
bus tenebitur,  on  the  sides:  ab  utroque  latere,  Cs. : 
ah  latere  adgredi,  L. :  ex  lateribus  ceteros  adgre- 
ditur,  S. — F  i  e.,  the  person,  life :  regi  latus  cinge- 
bant,  attached  themselves  closely,  L. :  lateri  adhae- 
rere  gravem  dominum,  was  pressing  upon  them,  L. : 
addit  eos  ab  latere  tyranni,  the  intimates,  L. 

3.  latus,  P.  of  fero. 

latUBCOlum,  I,  n.  dim,  [2  latus],  a  little  side: 
luneum,  Ct. 

laudabilia,  e,  adj.  with  comp.  [laudo],  praise- 
worthy,  commendable,  estimable,  laudable :  hone- 
stura  natur&  est  laudabile :  oratores :  nomen,  lu. : 
vitae  ratio  laudabilior. 

landabillter,  adv.  [laudabilis],  praiaeworlhUy, 
laudably,  commendably :  vivere. 

laudandus,  cufj.  [  P.  of  laudo  ],  praiseworthy, 
glorious,  commendable :  (Miltiadis)  ratio,  N. :  (ver- 
sQs),  0. :  continenter  vixisse  laudandum  est 

laudatio,  onis,  /.  [laudo],  a  praising,  praise, 
commendation,  eulogy,  panegyric,  encomium:  tua, 
eulogy  from  you:  laudationes  eorum,  qui  sunt  ab 
Homero  laudati.  —  In  a  court,  a  favorable  testi- 
mony, eulogy:  gravissima  :  falsa.  —  A  funeral 
oration,  eulogy  :  est  in  raanibus  laudatio,  quam 
cum  legimus,  etc. :  mortuorum :  matronanim,  L. 
— A  laudatory  address  (from  a  province  to  the 
Roman  Senate,  in  praise  of  a  retiring  governor). 

laudator,  oris,  m.  [laudo],  a  praiser,  eulogizer, 
panegyrist:  integritatis :  laudatores  voluptatis: 
Derisor  vero  plus  laudatore  movetur,  H. — In  a 
court,  one  who  bears  favorable  testimony,  a  eiUa. 
gizer,  approving  witness:  ad  hoc  iudicium  missu 
— A  eulogist  of  the  dead,  funeral  orator :  idem  in 
utroque  laudator,  L. 

laudatriz,  Icis,/.  [laudator],  she  who  praises: 
vitiorum  fama :  Venus  est  mihi,  0. 

laudatUB,  adj.  with  sup.  [P.  of  laudo],  extolled, 
approved,  praiseworthy,  esteemed,  excellent :  laudari 
a  laudato  viro :  artes :  virgo  laudatissima  formae, 
Dote,  0. 

laudo,  ftvi,  atus,  are  [laus],  to  praise,  laud,  com- 
mend, honor,  extol,  eulogize,  approve:  coram  in  os 
te,  to  your  face,  T. :  rationem :  sententiam  elus, 
S. :  laudantur  exquisitissimis  verbis  legiones : 
Agricolara  laudat  iuris  peritus,  extols  his  happiness, 
H. :  volucrem  equum,  praise  for  swiftness,  lu. : 
laudataque  Ora  lovi,  0. :  depositum  pudorem,  ap- 
prove, H. :  Dumquam  praestantibus  viris  laudata 

Digitized  by  V^OOQIC 


Ifturea 


468 


laze 


mt  permansio,  etc. :  in  quo  tuum  oonsiliam  lau- 
dare:  Extinxisse  nefaa  Laudabor,  V. :  quod  viris 
fortibua  honos  habitus  est,  laudo:  lamne  igitur 
laudas,  quod  alter  Ridebat,  etc.,  lu. :  te,  cum  isto 
anirao  es,  laudare. — Colloq.:  Sy.  Nil  pepercit. 
De.  Laudo,  /  am  glad  of  it,  T.— '/b  eulogize,  pro- 
nounce a  funeral  oration  over :  alquein  supremo 
eius  die.  —  To  compliment^  dimuM  with  a  compli- 
ment, turn  from :  laudato  ingentia  rura,  Exiguura 
colito,  V. :  probitaa  laudatur  et  ulget,  lu.— ^  ckd- 
duce,  name,  quote,  cite,  refer  to:  alquera  rerum 
Romanarum  auctorem :  auctores. 

laurea,  ae, /.  [laureus],  the  laurel  •  tree :  in 
puppi  navis  enata,  L. :  spissa  ramis,  H. :  factis 
mode  laurea  ramis  Aduuit,  0. — A  laurel  garland, 
erovm  of  laurel,  laurel  branch,  bay  wreath  (a  sym- 
bol of  victory):  in  litteris,  in  fascibus  insignia 
laureae  praeferre,  Cs. :  Phoebi,  V.:  laureft  donan- 
dus  Apolliuari,  H. :  concedat  laurea  linguae:  ge- 
stata  est  laurea  nobis,  0. 

laureatus,  adj.  [laurea],  crowned  with  laurel, 
laureate,  laurelled.'  imago:  fasces:  litterae,  an- 
nouncing a  victory  (bound  up  with  bay -leaves), 
L. :  tabellae,  L.^Plur.f  as  tubtt.  (sc.  litterae),  Ta. 

laureola  (lor-),  ae,  /  dim.  [  laurea  ],  a  Hale 
triumph :  quod  esset  ad  laureolam  satis. — P  r  o  v. : 
loreolam  in  mustaoeo  quaerere,  i.  e.  to  seek  fame 
in  trijlea. 

lanrens,  adj.  [laurus],  of  laurel,  of  bay-leaves, 
laurel-:  corona:  in  nitidft  serta  comft,  0. 

laarlger,  gera,  gerum,  adj.  [  laurus  +  GES-  ], 
laurel  -  bearing,  decked  with  laurel:  Phoebus,  0.: 
man  us,  Pr. 

laums,  I  (abl.  laurtl  and  lauro,  H.,  O. ;  plur., 
nam.  and  ace.  laurus,  V.,  Ct.,  Tb. ;  voc.  laurus,  0.), 
/.,  a  bay-tree,  laurel-tree,  laurel {s&cred  to  Apollo): 
Phoebo  sua  Munera,  lauri,  etc,  V. ;  its  branches 
were  the  crown  of  poets :  Pindanis  Laurea  donan- 
duf»,  H. ;  of  the  flamens :  coronatus  laureS  corona, 
L. ;  and  of  ancestral  images  in  festivals ;  generals 
in  triumph  wore  laurel  crowns,  carried  laurel 
branches,  and  the  fasces  of  their  lictors  were 
bound  with  laurel,  C. :  nitida  incingere  lauru,  0. : 
incurrit  haec  nostra  laurus  non  solum  in  oculis. 
Bed,  etc.,  i.  e.  triumph:  ornari  lauro  secunda,  lu. 

lauB^  laudis,  gen.  plur.  laudum  (once  laudium, 
C.),/  [CLV-],  praise,  commendation,  glory,  fame, 
renown,  esteem  :  recte  factorum :  laudem  capere, 
T. :  te  snmmis  laudibus  ad  caelum  extulerunt : 
sibi  ipse  peperit  maximam  laudem  ex  ill&  accusa- 
tione:  neque  e^;o  hoc  in  tua  laiide  pono:  rei  mili- 
taris,  Cs. :  laudis  titulique  cupido,  lu. :  vitiata  me- 
moria  funebribus  laudibus,  L. — A  title  to  praise, 
merit,  superiority,  achievement,  excellence:  Fabio 
laudi  datum  est,  quod,  etc.,  regarded  as  a  merit  in, 
etc. :  magna  est  laus,  si  superiores  consilio  vicisti : 


sunt  hie  sua  praemia  laudi,  V. :  maxinam  putant 
esse  laudern,  vacare  agras,  etc.,  Cs.:  Conferre  no- 
stris  tu  potes  te  laudibus  ?  Ph. :  conscientia  laudis 
worth.  Ph. :  pedum,  i.  e.  swiftness,  0.  * 


laute,  adv.  with  confip.  and  sup.  flautus],  neatly, 
splendidly,  sumptuously,  %n  style:  dever- 


elegantly, 

sari:  accipi,  H. :  vivere,  N. :  res  donoMticaa  lau 
tius  tueri.  —Fig.,  excellenUy,  beauHfuUy,  findy : 
munus  administrasti  tuum,  T. :  me  inluseris  lau- 
tissime.  Poet.  ap.  C. 

lautla,  orum,  n.  [  lautus],  the  public  entertain- 
metit  of  eminettt  strangers  (  usually  of  ambassa- 
dors) :  locus  lautiaque  legatis  praeberi  iussa,  L. 

lautltla,  ae,  /.  [lautus],  elegance,  splendor,  mag- 
nificence, luxury:  mea  nova:  ilia  tua. 

lautumlae  or  latomlae,  anim, /.,  =  Xaro- 
fiiat,  a  quarry  (in  which  condemned  slaves  were 
yrorked), prison, place  for  convict  labor:  Syracu- 
sanae.  —  E  s  p.,  the  state  prison,  northeast  of  the 
capitol:  in  Lautumias  coniecti,  L. 

lautus,  adj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of  lavo], 
Tieat,  elegant,  splendid,  sumptuous,  fuxurious:  nihil 
apud  hunc  lautum :  praetor,  lu. :  patrimonium, 
splendid:  valde  iam  lautus  es,  qui,  etc.,  veiy  grand: 
homines:  lautiores  (liberti):  orborum  lautissiraus, 
lu. :  ilia  (liberalitas)  lautior,  more  glorioujt:  nego- 
tium,  honorable  r  lautus  habetur,  a  gentleman,  lu. 

lavatio,  6nis,/.  [lavo],  a  bathing,  bath,  bathing 
apparatus:  parata:  argon  tea,  Ph. 

Laverna,  ae,/  [2  LV-],  the  goddess  of  gain, 
patroness  of  rogues  and  thieves :  pulchra,  H. 

LaviniuB  (V.)  or  Lavinus  (Pr.),  acfj.,  of  La- 
vinium  (a  city  of  Latiiim). 

Iav5,  lavi,  lautus  or  lotus  (sup.  lavatum,  rarely 
lautum),  ere  or  u.e  [3  LV-],  to  wash,  bathe,  lave: 
ilia  si  iam  laverit,  unhl  nuntia,  -T. :  lavanti  regi 
nuntiatum,  L. :  lavatum  dum  it,  T. :  raaiifls:  bo- 
ves  in  flumine,  V. :  pedes  aero,  in  a  basin,  H. :  cum 
soceris  generi  non  lavnntur,  bathe:  lavantur  in 
fluminibus,  Cs. :  Lautis  manibus,  Ff, —  To  bathe, 
wash,  wet,  moisten,  bedew,  drench:  lacrimis  voltum] 
0. :  lavit  corpora  sanguis,  V. :  quam  (villam)  Ti- 
beris  lavit,  H. :  mare  lavit  harenas,  0.— Fig.,  to 
wash  away:  Venias  precibus  lautum  peccat'um 
tuom,  T. :  dulci  Mala  vino,  H. :  inde  cruorem,  V. 

lazamentum,  I,  n.  [laxo],  a  relaxation,  mitt- 
gation,  alleviation,  respite:  si  quid  laxamenti  a 
bello  Samnitium  esset,  L. :  dare  laxamentum  legi, 
tndrUgeTtre:  leges  nihil  laxamenti  habere,  L. 

lazatuB,  P.  of  laxo. 

laze,  adv.  with  comp.  paxus],  widely,  spacious- 
ly: hah'iiare.  —  Loosely  :  (manQs)  vincire,  F..— 
Fig.  of  time,  amply,  long:  laxius  proferre  diem  : 
volo  laxius  (sc.  rem  curari),  i.  e.  by  and  by, Free- 
ly, wiihoiU  restraint:  hostico  laxius  rapto  sueti 

Digitized  by  V^OOQIC 


laxitaa 


464 


legens 


viyere,  L. :  remoto  metu  Uxius  lioentiusque  futii- 
ri,  le88  viffilarUj  S. 

lazitaa,  fttis,/.  [laxus],  toidlh,  apaciouanen :  In 
domo  adliibeuda  cura  est  laxiuitis. 

lazo,  ftvl,  atus,  &re  [  laxus  ],  (o  extend,  make 
wicfa,  opeu,  expand  :  forum :  manipulos,  Cs. :  ubi 
laxataa  sensit  custodias,  L. —  To  open^undo,  un- 
looaef  release :  vincia  epistolae,  N. :  pedem  ab  nodo, 
L. :  claustra  portarum,  lu. —  To  slacken,  relax,  un- 
bend: arcura,  Ph. :  excussos  rudenti8,V. :  laxatis 
habenis  invehi,  Cu. :  se  cutis  arida  laxet,  lu. — 
F i  g.,  to  lighten,  relieve,  free,  unbend,  recreate:  iu- 
dicum  animos:  animum  ab  adsiduis  laboribus, 
L. :  Hbidinum  vinculis  laxati. —  To  relax,  mitigate, 
moderate,  weaken :  sibi  aliquid  laboris,  L. :  quies 
laxaverat  artOji,  V. :  laxata  pugna,  interrupted,  L. 
— To  lessen,  abate,  reduce:  annonam,  L.:  annona 
laxaverat  (sc.  ae),  L. 

laxus,  acfj.  with  corr^.  and  sup.  [LAG-],  wide, 
loose,  open,  spacious,  roomy :  casses,  V. :  In  pede 
calceus,  H. :  spatium,  L. :  conpages,  yielding,  V. : 
arcus,  unbent,  V. :  laxo  arcu  Cedere  cam  pis,  H. — 
F  i  g.,  loose,  free,  wide  :  laxissimas  habenas  habere 
annicitiae :  hostis,  in  quo  neglegentiae  laxior  locus 
ensei,  greater  .latitude,  L. :  laxius  imperium,  more 
indulgent,  S. :  laxior  annona,  i.  e.  low-priced,  L. : 
diem  statuo  satis  laxam,  sufficiently  distant. 

lea,  ae,/.  [cf.  leo],  a  lioness:  Pectus  leae,  0. 

leaena,  ae,/.,  =  Xeoivo,  a  lioness:  cum  prole, 
0.,  V  ,  H.,  Ct. 

lebea,  Stis,  m.,  =  XtfitjCi  a  copper  basin,  kettle, 
caldron  (to  wash  hands  or  feet,  or  boil  water; 
often  a  prize  in  the  Grecian  games) :  dona  facit 
geminos  ex  aere  lebetas,  V. :  curvi  lebetes,  0. 

lectica,  ae,/  [2  lectus],  a  litter,  sedan, portable 
couch,  palanquin,  so/a,  lounge :  octophoros :  lectica 
gestare  agnam,  H. :  lecticft  introferri,  L. :  facit 
somnum  clau8&  lectica  fenestra,  lu.  —  Sing,  col- 
lect. :  densissima,  a  throng  of  litters,  lu. 

leoticarlus,  I,  m.  [lectica], a  litter-bearer,  sedan- 
bearer. 

leotictila,  ae,  /.  dim.  [lectica],  a  small  litter, 
sedan  chair:  lecticulft  esse  delatum :  lecticulft  in 
aciem  inlatus,  L. — A  bier :  elatus  in  lecticulft,  N. 

lectio,  6nis,/  [1  LEG],  a  picking  ofit,  select- 
ing: iudicum:  Semproni  (as  princeps  senatus), 
L.—A  reading, perusal,  reading  out,  reading  aloud: 
librorum :  sine  uUft  delectatione. — In  the  phrase, 
lectio  senattis,  a  revision  of  the  roll  of  senators  (by 
the  censor) :  invidiosa  senatQs  lectio,  L. ;  lectio- 
nem  senates  tenere,  delcty,  L. 

Iecti8temium,l,n.  [2  lectus -fSTER-],  a  feast 
of  the  gods  (the  imases  of  the  gods  were  set  on 
couches,  with  food),  L. 

lectito.  avi,  fttus,  kre,freg.  [1  lectus],  to  read 


often,  read  eagerly,  peruse:  Pyrrhi  libros:  Plato- 
nem. 

lectinncula,  ae,  /  dim.  [lectio],  a  short  read- 
ing: tempora  lectinnculis  consumere. 

lector,  oris,  m.  [1  LEG],  a  reader:  aptius  ad 
delectationem  lectoris :  se  lectori  credere,  H. :  ad- 
siduus,  lu. 

lectuluB,  I,  m.  dim.  [2  lectus],  a  small  couch, 
bed :  in  suis  lectulis  luori :  liber,  single :  testis 
mihi  lectulus,  lu. — A  jmall  couch  at  table,  eating- 
couch:  lectulos  iube  stemi  nobis,  T. :  lectuli  Puni- 
caui. — A  funeral  bed,  Ta. 

1.  lectUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  2 
lego],  chosen,  picked,  selected,  choice,  exodlent :  Leo 
tumst  (argentura),  of  full  weight,  T. :  neque  lectior 
femina :  lectissimi  viri :  boves,  0. :  verbis  lectis- 
simis  dicere. — Plur.  as  subst.,  picked  men :  viginti 
lectis  equitum  comitatus,  Y. 

2.  lectua,  !,  m.  [3  LEG  ],  a  couch,  bed,  lounge, 
sofa  :  in  lecto  quiescebat,  S. :  lecto  teiieri,  be  con- 
fined: e  lecto  surgere,  T. :  lectus  Procula  minor, 
too  short,  lu. :  posito  lecto,  bier,  0. — A  bridal  bed: 
genialis ;  iugalis,  V. :  Nou  Hymenaeus  adest  illi 
lecto,  marriage,  0.  —  A  couch  at  meals,  dining- 
couch:  lectos  sternere,  T. :  lecto  recumbere,  H. 

legatio,  Onis,/  [1  lego],  the  office  of  ambassa- 
dor, mibassy,  legation:  cum  legatione  in  provinciam 
profectus :  legutionis  officium  conficere,  Gs. :  in 
legationem  proficisci,  L. :  legationem  renuntiare, 
report  an  anbassy :  obire:  negotiorum  SHorum 
causft  legatus  est  in  Africam  legatione  liberft,  i.  e. 
with  the  privileges,  without  the  duties,  of  an  ambas- 
sador :  legationes  sumere  liberas :  Legatio  votiva, 
a  free  en£assy,  undertaken  to  pay  a  vow  in  a  prov- 
ince.— A  lieutenant-generalship,  deputy-command: 
qu&  in  legatione  duxit  exercitura :  legionis,  Ta. — 
The  persons  of  an  embassy,  embassy,  legation  :  le- 
gationis  princeps,  Cs. :  legationes  ad  se  reverti 
iussit,  Cs. 

legatoiiU8,<M&*. [legatus],©/ a <i?pu/y:  provin- 
cia,  the  office  of  a  deputy. 

legatum,  I,  n.  [P.  of  1  lego],  a  bequest,  legacy: 
digito  legata  delevit :  Hortensi :  Cymbala  pulsan- 
tis  legatura  amici,  lu. 

legatUB,  I,  m.  [  P.  of  1  lego  ],  an  ambassador, 
legate  :  legatos  mittcre :  missitare  aupplicantis  le- 
gatos,  S. :  missi  magnis  de  rebus  uterque  Legati, 
IL  :  Legati  responsa  ferunt,  V. — A  depiUy,  lieuten- 
ajit,  lieutenant-general  (the  second  in  command) : 
qui  M.  Aemilio  legati  fuenint:  Caesaris,  Cs. :  hi- 
berna  cum  legato  praefectoque  tradidisses :  quae- 
storius :  magnitudo  et  splendor  legati,  L. :  in  mag- 
na legatum  quaere  popinft,  lu.  —  In  the  Empir*^ 
an  imperial  legate,  governor  of  a  province,  Ta. 

legena,  entis,  m.  f  P.  of  2  lego],  a  reader,  L.,  O. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Jeglfer 


465 


legifer,  fera,  ferum,  a((i.  [lex  +  1  FER-l,  law- 
giving:  Minos,  0. :  Ceres,  V. 

Iegi6,0ni8,/.  [1  LEG-],  a  body  of  soldiers,  le- 
gion (conUiiniug  10  cohorts  of  foot-soldiers  and 
800  cavalry,  in  all  between  4200  and  6000  men. 
These  were  Roman  citizens ;  only  on  pressing  ne- 
cessity were  slaves  admitted.  The  legions  were 
numbered  in  the  order  of  their  levy,  but  were  often 
known  by  particular  names) :  cum  legione  secundS 
ac  tenia,  L. :  Mania.  —  P/ur.,  legions,  soldiers: 
Bruttiae  Lucanaeque  legiones,  L. — An  army,  large 
body  of  troops:  Cetera  dum  legio  moratur,  V. :  de 
colle  videri  poterat  legio,  V. 

legionarluB,  adj,  [legio],  of  a  legion,  legionary : 
milites  legionis  deciiuae,  Cs. :  cohortes,  S. :  equi- 
tes,  L,—Plur.  as  snbat.  (sc.  milites),  Cs. 

legitime,  adv.  [  legitimus],  according  to  law, 
lawfidly,  legitimately,  regtUarly  :  imperare :  nube^ 
re,  lu. :  fixis  libelli.s/wopw/y,  lu. 

legitimUB,  adJ,  [\ex],^/ixed  by  law,  according  to 
law,  lair/nl,  legal,  legitimate:  dies  comitiis  haben- 
dis:  potestas:  ad  petondum  KetA^,  of  eligibility, 
L. :  hone,  allowed  by  law :  coniunx,  0. :  Legitimis 
pactara  iunctamque  tahellis  araare,  lu.  —  Plur.  n. 
as  subst,:  legitimis  quibusdam  confecti8,/^a//or- 
malities,  N. —  Of  the  law,  relating  to  law,  legal: 
controversiae  :  impedimentura.  —  Regular,  right, 
just,  proper,  appropriate :  numerus:  poema,  H.  : 
verba,  O. :  hostis,  regular  (opp.  pirates). 

legiuncula,  ae,/.  dim.  [legio],  a  small  legion : 
male  plena,  L. 

1.  lego,  avi  (Iggassit  for  iSgiverit,  XII  Tabb. 
ap.  C),  atus,  fire  [lex],  to  send  wit/i  a  commission, 
tend  as  ambassador,  depute,  commission,  despatch : 
ut  lepiti  ex  eius  ordinis  auctoritate  legarentur: 
eos  privatae  rei  causa  legari:  iuste  pieque  legatus 
venio,  L. :  in  Afdcam  legantur,  qui  reges  adeant, 
S. —  To  appoint  as  deputy,  commission  as  lieutenant : 
eum  (Mesaium)  Caesari  legarat  Appius:  me  lega- 
tum  iri  non  arbitror :  me  sibi  legavit,  chose  me  for 
his  lieutenant:  sibi  homines  nobills,  S.— 7b  be- 
queath,  leave  by  will:  Nuraitori  regnum,  L.:  usum 
et  frucium  omnium  bonorura  Caesenniae :  Nil  sibi 
legatum,  H. :  uxori  grandem  pecuniam  a  filio,  to  be 
paid  by  t/ie  soft. 

2.  lego,  legl,  Igctua,  ere  [1  LEG-],  to  bnng  to- 
gether, gather,  collect :  herbas  collibus,  0. :  mala, 
nuces,  V. :  spolia  caesorum,  L. :  quos  (asparagos), 
lu. :  horoini  monuo  ossa :  ficus  apta  legi,  to  be 
piucked,  0. :  Parcae  fila  legunt,  i.  e.  spin  out,  V. : 
Ore  legam  ( extremum  halitum ),  receive  the  last 
breath,  i.  e.  give  a  parting  kiss,  V. :  Umida  vela,  to 
furl,  V. :  tenera  vela  manu,  0— 7b  take,  carry  off, 
steal:  sacra  divum,  H. — 7b  go  over,  traverse, pass, 
wander  through :  salttts,  0. :  pontum  Pone  legit, 
ioc^t  through,  V. :  Aequora  Afra,  0. :  presso  vesti- 


lenlmen 


gia  gresflu,  track,  O. :  tortoe  orbis,  wander  through, 
v.— 7b  saU  by,  skirt,  coast  along:  Inarimen  Pro- 
chytenque,  0. :  navibus  oram  Italiae,  L. ;  cf.  primi 
htoris  Oram,  i.  e.  of  my  theme,  V.— 7b  choose,  pick 
out,  single  out,  select,  elect,  appoint:  indices :  condi- 
ciones :  civis  in  patres,  L. :  viros  ad  bella,  0.  •  ge- 
minas  de  clas86  biremis,  V. :  legit  virum  vir,  man 
singles  out  man  (in  battle),  V. :  omnis  longo  ordine 
Adversos  legere,  pass  in  review,  V.  —  E  s  p.,  of  the 
censors :  in  senatu  legendo,  making  up  the  roll 
of  the  senate.— ¥  i  g.,  to  read,  peruse,  scan :  legi  ipse 
animoque  notavi,  0. :  libros :  acta  maiorum,  S. : 
liber  tuus  et  lectus  est  et  legitur  a  me  diligenter  • 
Ore  legar  populi,  0. :  sepulcra,  epitaphs:  ut  scrip- 
turn  legimus,  find  written :  relatum  legere,  quis 
docuerit,  etc,  N. :  nee  Cynicos  nee  Stoica  dogmata, 
lu.  —  7b  read  o\U,  read  aloud,  reciU:  convocatis 
anditoribus  volumen :  Obturem  impune  legentibus 
aurls,  H. :  alqm  occidit  legendo,  toith  recitation, 
H. :  acta,  the  news  of  the  day,  lu. 

^®.f^®*^  ^'  '»•  [  *ex],  a  peUifogging  lawyer, 
P^"V^9^ '  cautus  et  acutus. 

legumen,  inis,  n.  [1  LEO-],  pulse,  a  leguminous 
plant:  varium  leguminum  genus:  ventri  indul- 
gere  omne  lemimen,  lu. :  laetum  siliqua  quassante 
\egnmen,  the  bean,  y. 

/u  ^fj^l^^"*  ^'  '"•'  =  ^Woc,  a  pinnace,  yacht,  euUer 
(built  for  speed);  lembi  biremea,  L. :  lembum  Re- 
migiis  subigit,  v.:  piratic!  lembi,  Cu. 

LemniaB,  ad  is,/.,  a  Lemnian  woman,  0. 

Lemnicola,  ae,  m.  [Lemnos+COL-l  a  dweller 
tn  Lemnos:  Lemnicolae  stirps,  son  of  Vulcan,  0. 

lemniacatUB,  adj.  [  lemniscus  ],  adorned  with 
pendent  ribbons  :  palma,  a  decorated  palm-branch 
(the  prize  of  a  victor) :  banc  primam  esse  lerani- 
scatam  (Vi^\mfim),  first  grand  triumph. 

lemniscuB,  I,  m.,  =  XimvioKOQ,  a  pendent  rib- 
bon :  turba  coronas  lemniscosque  iacieutium,  i.  e. 
crowns  decorated  toith  colored  ribbons,  L. 

Ifemnius,  a^.,  of  Lemnos,  Lemnian,  C,  0. : 
pater,  i.  e.  Vulcan,  V.— As  subst.  m.,  Vulcan,  0. 

lemureB,  um,  m.,  shades,  ghosts,  spectres :  lemu- 
res  animas  dixere  silentum,  0. :  noctumi,  H. 

Lemuria,  drum,  »i.,  the  festival  of  the  Lemures, 

lena,  ae,  /.  [LAG],  a  bated,  procuress,  0.,  Tb., 
lu. — She  that  allures,  a  seductress:  quasi  sui  lena 
natura. 

Lenaeus,  adj.,  =  Affvaioc,  Lenaean,  Bacchic: 
laticee,  i.  e.  wine,  V. :  pater,  i.  e.  Bacchus,  V.,  0.— 
As  subst.  m.,  Bacchus,  V  ,  H. 

line,  adv.  [lenis],  softly,  gently:  spirans,  0. 

lenimen,  inis,  n.  [lenio],  a  soothing  remedy,  al- 
leviation, mitigation,  solace:  testudo  laborum  Dulce 
lenimen,  H.:  senectae,  O. 


Digitized  by  VjOOQ IC 


lenlmentnm 


466 


lepus 


ISnXmontnm,  1,  ft.  [lenio],  an  aUeviatum^  Ta. 

leniS  {imperf,  ISnlbat,  iGnlbant,  Y. ;  fut.  leni- 
bunt,  Pr.),  M,  Itus,  Ire  [lenis],  to  ao/tm^  mollify, 
moderate,  aamtage,  soothe,  calm :  fluvium  tumentem, 
y. :  liatrantem  stomacbum,  H. :  inopiara  f rumenti, 
S. — Fig.,  to  render  mUd,  appease,  alleviate,  miti- 
gate, calm,p<icify:  mibi  miseriam,  T. :  ilium  ira- 
tum :  te  ipsum  dies  leniet :  tigrls,  tame,  H. :  um- 
bras, 0. :  seditionem,  L. :  saepius  f atigatus  lenitur, 
8. :  dolentem  Solando,  V. 

lenis,  e,  adj.  with  comp.  and  fnip.,  soft,  smooth, 
mild,  gentle,  earn/,  calm:  aliud  (vinuin)  lenius,  T. : 
lenissimus  ventus :  spiritus,  Tb. :  volatus,  0. :  som- 
nus,  H. — Oende,  gradual:  clivus,  L. :  iugum  paulo 
leniore  fastigio,  Cs. — F  i  g.,  gentle,  moderate,  mild, 
calm,  kind,  favorable :  animus,  T. :  populus  R.  in 
bostis  lenissimus:  lenissima  verba:  lenissimum 
ingenium :  lenior  sententia,  Cs. :  lene  consilium 
dare,  H. :  Non  lenis  predbus  fata  recludere  Mer- 
curius,  H. 

lenitas,  5tis,/  [lenis],  eoftneee,  smoothness,  gen- 
tleness, mildness:  Arar  in  Rhodanum  influit  incre- 
dibili  lenitate,  Cs. :  vocis. — F  i  g.,  mildness,  gentle- 
ness, tenderness,  lenity :  inepta  patris,  T. :  dare  se 
ad  lenitatem :  legum. — Of  style :  elaborant  alii  in 
lenitate :  genus  orationis  cum  lenitate  qu&dam 
aequabili  profluens. 

lenlter,  adv.  with  comp.  and  sup.  [lenis],  softly, 
mildly,  gently :  adridens  :  atterens  Caudam,  H. : 
lenius  equites  lacessere,  with  less  fury,  Cs. :  coUis 
leniter  acclivis,  gently,  Cs. :  editus  oollis,  L. :  tor- 
rens  lenius  decurrit,  0.  —  Fig.,  quietly,  calmly, 
gently,  moderately,  leniently:  id  ferre:  lenissime 
sentire:  multa  leniter  multa  aspere  dicta  sunt: 
consulto  lenius  agere,  S. :  dicis  lenius  quam  sole- 
bas.  —  Remissly,  indolently:  si  cunctetur  atque 
agat  lenius,  Cs. 

lenitudd,  inis,/.  [lenis],  softness,  mildness,  gen^ 
Heness,  calmness :  orationis,  Pac.  ap.  C. :  nimia  in 
istum. 

lend,  Onis,  m.  [LAG-]i  a  pimp, pander,  procurer : 
leno  sum,  fateor,  T. :  improbissimus :  Verba  facit 
leno,  H. — A  seducer,  allurer:  Lentuli. 

lenooinlnin,  I,  n.  [leno],  the  trade  of  pander, 
bawdry:  lenocinium  petere:  lenodniis  confectus. 
— An  allurement,  enticement,  charm:  se  cupidita* 
turn  lenociniis  dedere.  —  Adventitious  omatnent, 
finery:  corporum. — Flattery,  Ta. 

lenooinor,  fttus,  ftrl,  dep.  [leno],  to  pander,  flat- 
ter, humor,  wheedle :  tibi  *.  f eritati  arte,  i.  e.  stim*^- 
late,  Ta, 

lens,  tis,/.,  a  lentil:  Pelusiaca,  V. 

lente,  adv.  with  comp.  [tentus],  slowly,  without 
haste,  leiwrdy :  procedere,  Cs.:  corpora  augesount, 
Ta. :  ipse  lentius  siibsequitur,  Cs. — F  i  g.,  calmly, 
dispassionately,  indifferently  *  id  ferre :  haec  cum^ 


lentius  disputantar :  eum  (librum)  probare,  delib- 
erately. 

lente8o5,  — ,  — ,  ere,  itich.  [lentus],  to  become 
viscous,  grow  sticky ,  soften :  picis  in  morem  ad  di- 
gitos,  adJiere,  V. :  in  picem  resinamve,  Ta. — F  i  g., 
to  slacken,  relax :  Icntescunt  tempore  curae,  0. 

lentiocifer,  fera,  ferum,  cuij.  [  lentiscus  +  1 
FEE],  bearing  mastic-trees :  Liternura,  0. 

lentisouB,  I,/.,  the  mastic-tree:  viridis,  C.  poet 

lentitudo,  inis,/.  [lentus],  sluggishness,  dul- 
ness,  apathy,  insensibility :  vitiosum  nomen :  non 
irasci  est  lentitudinis. 

lento,  — ,  — ,  fire  [  lentus  ],  to  make  flexible, 
bend:  lentandus  remus  in  undft,  i.  e.  to  be  plied,  V. 

laentulitas,  fttis,/.  [Lentulus],  the  nobility  of 
a  Lentulus,  Lentulity  (a  word  coined  in  jest). 

lentulus,  adj.  dim.  [lentus],  rather  shw. 

lentus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [of.  lenis],  pli- 
ant, flexible,  tough,  tenacious,  sticky, viscous:  vibur- 
na,  V. :  flagellum,  Ph. :  pituita,  H. :  Lentior  salicis 
vii-gis,  0. :  gluten  visco  lentius,  V. :  Lentis  adhae- 
rens  bracchiis,  tenacious,  H. :  prensare  manu  len- 
tissima  bracchia,  senseless,  H. — At  rest,  slow,  slug- 
gish, immovable:  in  umbr&,  V. :  in  lento  luctantur 
marmore  tonsae,  motionless,  V. :  asinus.  Ph. :  re- 
media,  Cu. :  fori  harena,  lu. — F  i  g.,  ddayed,  linger- 
ing, slow :  f unus  niatris,  lu. :  Spes,  0. :  uteri  pon- 
dera,  Pr. :  amor,  H. :  iu  dicendo,  drawling :  ira 
deorum,  lu. :  risus,  indifferent,  H. :  lentos  Pone 
fastQs,  reluctant,  0. :  infitiatores,  bcuJcward:  nego- 
tiura,  tedious:  ubi  lentus  abes?  where  do  you 
loiter  /  0.  —  Easy,  calm,  indifferent,  unconcerned, 
phlegmatic:  genus  ridiculi  patientis  ac  lenti :  speo- 
totor,  U. :  lentissima  Pectora,  i$hsensible  (to  loveX 
0. :  in  dolore  suo,  Ta. 

lenunculus,  I,  m.  dim.  pembus],  a  small  sail- 
ing-vessel, bark,  skiff,  Cs.  - 

led,  dnis,  m.,  ^  Xiutv,  a  lion :  unus :  fulvus,  Y. : 
domitis  invicta  leonibus,  0. :  leo  alumnus,  lu. — 
The  constellation  Leo  :  momenta  Leonis,  U. :  yio- 
lentus,  0. 

lepide,  adv.  [  lepidus  ],  pleasantly,  agreeably, 
charmingly,  wittily,  T. :  furari. 

lepidus,  adj.  with  sup.  [LAF-],  pleasant,  agree- 
able, charming,  fine,  elegant,  neat :  Lepida  es,  T. : 
dictum,  witty,  H. :  Pater  lepidissume,  T. :  o  capi- 
tulum  lepidissumum,  T. — Nice,  effeminate :  pueri. 

lepos,  Sris,  m.  [LAP-],  pleasantness,  agreeable- 
ness,  charm, grace, politeness:  adfluens omni  lepore: 
specimen  leporis. — Pleasantry,  wit,  humor :  tantos 
in  iocando:  scurrilis:  inusitatus  nostris  oratori- 
bus :  verborum,  sententiarum  lepores. 

lepus,  oris,  m.  (  once  /.,  H. )  [  LAP-  ],  a  hare: 
leporem  gustare,  Cs. :  Auritosque  sequi  lepores, 
v.:  Semesus,  lu. :  Fecunda,  H. — Prov. :  Lepus 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


lepuBculus 


467 


leTitaa 


tute  es  et  pul  men  turn  quaeria  ?  a  Kare^  and  after 
game,  T. —  The  cofisteUation  Zepus. 

lepoBCulus,  m.  dim,  [  lepus  ],  a  young  hare, 
little  hare,  leveret. 

LesbiuB,  adj.,  =  AhPioCt  of  Zeibos,  Letbian: 
civis,  Alcaeuf,  H. :  plectrum,  Alcaic^  H. :  pes,  the 
Sapphic  meter,  H. :  vinum,  H. 

LesbduB,  adj.,  of  Lesbos,  Lesbian:  barbiton 
(i.  e.  of  Alcaeus  and  Sappho),  H. 

(lessus),  — ,  ace.  um,  m.  [cf.  1  latro],  a  voaUing, 
funeral  lamentation :  funeris,  XII  Tabb.  ap.  C. 

letalia,  e,  adj.  [  letura  ],  deadly,  fatal,  mortal: 
volnus,  V. :  ensis,  0. :  ferrum,  lu.  —  Flur.  n.  as 
tubst.,  means  of  death,  L. 

LethaeuB,  adj.,  =Afi^aioQ,  of  Lethe,  Letheati: 
ainnis,  V  :  vincula,  i.  e.  of  death,  H. :  8omnuB,/>ro- 
found,  V. :  ros,  sopoHfic,  V. :  sucus,  0. 

lethargiciis,  adj.,  =\rj^apyiK6g,  affected  with 
lethargy, — As  subst.  m.,  a  lethargic  person,  H. 

lethargUB,  I,  m.,  =  X^^apyoc,  drowsiness,  leth- 
argy: letliargo  grandi  opprcfesus^  H. 

Lethe,  es,  /..  =r  A^^iy,  a  river  in  the  lovoer 
world,  river  of  obliviofi :  aqua  Lethes,  O. 

letdfer,  fera,  fenim,  adj.  f  letum  +  1  FER-  ], 
death-bringing,  death-dealing,  deadly,  fatal:  arciis, 
V. :  ictus,  0. :  locus,  a  mortal  part,  0. 

^  leto,  fivl,  atiis,  are  [letum],  to  kill,  slay:  Lycur- 
giden,  0. :  letata  corpora,  0. 

letum,  r,  n.  [LI-J,  death,  annihilation:  Milia 
multa  dare  leto,  v. :  turpi  leto  perire:  leto  ster- 
nendus,  V. :  calcanda  semel  via  leti,  H. :  sine  san- 
guine, O. :  puellas  adimis  leto,  save  from  death, 
H. :  pari  leto  adfectus  est,  N. :  novo  genere  leti 
mergi,  L.— Person. :  consanguineus  Leti  Sopor, 
V. — Ruin :  tenuis  TeucrQm  res  eripe  leto,  V. 

leucaspis,  Mis,  adj.  f,  =  XevKaamc,  armed 
with  a  white  shield.-  phalanx,  L. 

levamen,  inis,  n.  [1  levo],  an  alleviation,  miti- 
gation, solace,  consolation:  in  te  uno:  eius  mali, 
L.-3-Of  a  person :  curae  casusque,  V. 

leTamentnm,  I,  n.  [  1  levo  ],  an  alleviation, 
mitigation,  consolation:  miseriarum:  mihi  illam 
rem  fore  levamento. 

levatio,  onis,  /  [  1  levo],  an  alleviation, 
mitigation,  relief:  tibi  levationi  esse:  ea,  quae 
levationem  habeant  aegritudinum,  may  alleviate: 
doloris. — A  lessening,  diminishing:  vitiorum. 

levatUB,  P.  of  1  levo.    levatus.  P.  of  2  levo. 

levictUuB,  adj.  dim,  [1  levis],  somewhat  light, 
«  little  vain :  Demosthenes. 

levidenais,  e,  adj.  [  1  levis  ],  lightly  wrought, 
slight, poor:  munusculura. 

levipeB,  ped\8,adj.  [1  levis+pes],  light-footed: 
lepus, 


1.  levlB,  e,  a<f;.  with  eomp.  and  sup.  [2  LEG-]. 
—Of  weight,  light,  not  heavy:  terra,  liglU  soil,  V. : 
levis  armaturae  Numidae,  light-armed,  Cs. :  miles, 
L. :  nudi,  aut  sagulo  leves,  lightly  clad,  Ta. :  Per 
levis  populos,  shades,  0. :  virgaque  levem  coerces 
Aurea  turbam,  H.  — Of  digestion,  light,  easy  to 
digest:  malvae,  H.— Of  motion,  light,  swift,  quick, 
fleet,  nimble,  rapid:  venti,  0.:  pollex,  0.:  ad 
motiSs  leviores,  N. :  Messapus  cursu,  V. :  Quaere 
raodos  leviore  pleutro,  gayer,  H. :  hora,  fleeting, 
0,— Slight,  trifling,  small:  Ignis,  0. :  tactus,  gen- 
tle, 0, :  querellae,  0.— F  i  g.,  itithout  weight,  of  no 
consequence,  light,  trifling,  unimportant,  inconsider- 
able,  trivial,  slight,  little,  petty:  labores,  T.:  haec 
leviora  fortasse:  verba:  auditio,  unfounded  re- 
port, Cs. :  cui  res  et  pecunia  levissima  fuit,  insig- 
nificant :  proelium,  skirmish,  Cs. :  leviore  de  causa, 
Cs. :  praecordia  levibus  flagrantia  causis,  lu. :  ver- 
stis,  H. :  Flebis  levis,  neglected,  H. :  rati,  leviorem 
futurum  apud  patres  reura,  lu— Easy,  light:  non 
est  leve  Observare,  no  easy  matter,  lu. :  quidquid 
levius  putaris,  easier,  lu. :  leviora  tolli  Pergama, 
H. — Of  character,  l^ht,  light-minded,  capricious, 
fickle,  inconstant,  untrustworthy,  false:  mulieres 
sunt  levi  sententift,  T. :  homo :  tu  levior  cortice, 
H. :  iudices :  quid  levius  aut  turpius,  Cs. :  auctor, 
L. :  spes,  empty,  E.— -Light,  not  severe,  mild,  gentle, 
pleasant:  alquos  leviore  nomine  appellare :  audire 
leviora,  milder  reproaches,  H. :  eo,  quod  levissimum 
videbatur,  decursum  est,  mildest,  L. :  Sithoniis  non 
levis  Euhius,  i.  e.  hostile,  H. 

2.  leviB,  e,  adj.,  smooth,  smoothed,  not  rough : 
corpuscula :  pocula,  V. :  amite  levi  tendit  retia, 
H. :  coma  pectine  levis,  0.:  Levior  adsiduo  detri- 
tis  aequore  conchis,  0.:  inimicus  pumice  levis, 
rubbed,  lu. :  argentum,  not  chased,  lu. :  levi  cum 
sanguine  Labitur,  slippery,  V.— As  subst.  n. :  Ex- 
tern i  ne  quid  valeat  per  leve  morari,  smoothness, 
H.  —  Without  hair,  smooth,  beardless  :  luventas, 
H. :  Crura,  lu. :  caput.  lu.  —  Youthful,  delicate, 
tender:  pectus,  V. :  colla,  0.  —  F i g.,  of  speech, 
smooth,  flowing :  oratio:  verborum  coucursus. — 
As  subst.  n. :  sectans  \Qy\%  polish,  fl. 

1.  levltaa,  itis,/.  [  l  levis],  lightness',  armo- 
nim,  Cs. :  sua,  0. — Poet.:  nimia  levitate  cadu- 
cus  (flos),  mobility,  0. :  libera,  power  to  move,  0. 
■;— ^  •  Sm  light-mindedness,  cJiangeableness,  fickleness, 
inconstancy,  levity :  Graecorum :  quid  est  incon- 
stantia,  mobilitate,  levitate  turpius?:  mobiiitas 
et  levitas  animi,  Cs. :  amatoriis  levitatibus  dediti, 
frivolities.  —  As  subst.  n. :  in  levi  habere,  i.  e.  to 
regard  as  trifling,  Ta.  — Of  speech,  shallowness, 
superfiinnlity :  opinionis. 

2.  levitaB,  atis,/.  [2  X^vxs],  smoothness  :  in 
tactu  cs.sc  modum  Icvitntis.  —  Fig.,  of  speech, 
smoothna^, fluency,  facility :  nihil  levitate  Aeschini 

J  c^dere, 


Digitized  by 


Google 


leviter 


4I» 


Ubenter 


leviter,  adv.  with  eomp.  levius  and  tiip.  levis- 
nme  [1  levis],  lightJy^  not  heavily:  armati,  liffhi- 
armea^  Cu. :  levius  casura  pila,  with  leaaforee^  Cs. 
— Fig.,  ilighily^  a  little^  not  miich^  tomewhat :  in- 
flexum  bacillum:  sauciu:*:  lucra  ligurriens:  velle, 
0. :  tanto  levius  miser,  so  much  7etf,  H. :  levius 
dolere,  0. :  levius  strepcrei  lew  loudlyy  S. :  ut  levis- 
sime  dicam,  wUh  extreme  moderation. — Easily^ 
lightly y  without  difficulty^  with  equanimity :  sed  le- 
vissime  feram,  si,  etc. :  nimis  leviter  lata  iuiuria, 
L. :  levius  torquetis  Arachiie,  more  nimbly^  lu. 

1.  levo,  avi  {o\d  fut.  per/.  levassS,  Eun.  ap.  C), 
&tu8,  &re  [1  levis],  to  lift  upy  raise,  elevate:  sese, 
y. :  Se  de  caespit^,  m«,  0. :  levat  aura  cycnum, 
H. :  cubito  levatus,  0. — To  make  lighter^  lighten, 
relieve,  ease  :  iumenta  sarcinis  levari  iubet,  S. :  te 
fasce,  V. :  scrpentum  coUa  levavit,  i.  e.  relieved  (of 
his  weight),  0.:  Fronde  nemxia,  strip,  V,:  sed  nee 
Damna  levant,  lighten  the  ship,  lu. —  To  take  away, 
take  :  furca  levat  ille  bicorni  Sordida  terga  suis, 
takes  down,  0. :  viro  manicas  levari  iubet,  V. — 
F  i  g.,  to  lighten,  relieve,  console,  refresh,  support : 
me  levant  tuae  litterae:  luctum  solacio:  Auxilio 
viros,  v. :  curam  animi  sermone :  fonte  sitim, 
slake,  0. —  To  lighten,  lessen,  alleviate,  mitigate: 
siimptum  Hibi,  T. :  inopiam,  Cs. :  sulutari  arte  fes- 
sos  Corporis  artds,  H. :  poenam  hooore,  0. :  vario 
viam  sermone,  V. :  calamitatem  innocentium :  vol- 
nerum  metura :  paupertatem  propinqui,  lu.  —  To 
lessen,  diminish,  weaken,  impair :  inconstantia  le- 
vatur  auctoritas:  Multa  fidem  promissa  levant, 
H. —  To  relieve,  release,  discharge,  free :  quod  hiber- 
Bis  (civitas)  levetur,  Cs. :  me  hoc  onere:  Volsci 
levati  metu,  L. :  qui  hac  opinione  opera  levandi 
sunt :  pectora  sollicitudinibus,  H. :  cura  levata,  0. 
—  To  avert:  omen,  V.:  ictum  dextra,  H. 

2.  Iev5,  &vl,  fttus,  are  [2 16 vis],  to  make  smooth, 
polish :  levato  ferro  Spicula,  V. — F  i  g.,  to  polish, 
smooths :  nimis  aspera  sano  cultu,  H. 

lez,  legis,/.  [8  LEQ'],  a  formal  proposition  for 
a  law,  motion,  bill  (offered  by  a  magistrate  to  the 
people):  legem  ferre:  antiquare:  rogare:  legem 
proraulgavit  pertulitque,  ut,  etc.,  L. :  a  dictatore 
comitiis  lata :  scivit  legem  de  publicanis :  populus 
R  iussit  legem  de  civitate  tribuend  i :  repudiare. — 
A  bill  adopted  by  the  people  in  the  comitia,  enact- 
ment, law :  civitati  legem  constituere :  leges  ac  iura 
labefactare :  legem  condere,  L. :  decern  tabularum 
leges,  the  ten  (afterwards  twelve)  tables,  composed 
by  the  decemvirs,  L. :  f raudem  legi  facere,  evade  the 
law,lt. :  omnia  lege  fticXA, legally :  ut  legibus  fieret 
iudicium,  according  to  law,S. :  lictorem  lege  agere 
iubere,  do  his  office,  L. :  Lege  agito,  bring  an  ac- 
tion, T. — A  law,  precept,  regulation,  principle,  rule, 
mode,  manner:  mea  lege  utar,  T. :  haec  lex  in 
amicitia  8anciatur :  veri  rectique:  prima  historiaci 
ne  quid  falsi  dicure  audeat :  lex  amicitiae,  ut  idem 


amid  semper  velint :  leges  Epicuri :  ultra  Legem 
tendere  opus,  H. :  lex  et  ratio  loquendi,  lu. :  equi 
sine  lege  ruunt,  in  disorder,  0. :  banc  dederat  Pro- 
serpina le^^em,  had  prescribed  this  order,  V.  —  A 
contract,  agreement,  covenant:  in  roancipi  lege,  a 
contract  of  sale:  Manilianas  venalium  vendendo- 
ruin  leges  ediscere,/«7a/ybnw«. — A  condition,  stip- 
ulation :  hac  lege  tibi  adstringo  meam  fidem,  T. : 
legibus  dictis,  L. :  fata  Quiritibus  Hac  lege  dico, 
ne,  etc.,  H. :  leges  captis  inponere,  conditions,  0. : 
sed  vos  saevas  imponite  leges,  lu. :  pax  data  Phi- 
lippo  in  has  leges  est,  terms,  L. :  se  sub  leges  pacis 
iniquae  Tradere,  V. 

leidfl,  eos  [ace.  plnr.  -eis],  /.,  =  XUtCi  «  word^ 
Lucil.  ap.  C. 

libamen,  inis,  n.  [libo],  a  portion  offered  to  the 
gods,first-fruits,  libation,0. :  libaraina  prima, Aat'rt 
offered  in  beginning  a  sacrifice,  V. — F  i  g. :  nova 
servatae  libamiua  famae,  i.  e.  tJie  first  delights,  0. 

Ubamenta,  drum,  n.  [libo],  a  portion  offered 
to  the  gods,  libation:  sacrificiorum  libamenta: 
praed  arum,  first  fruits. 

Ubitio,  Snip, /.  [libo],  a  drink-offering,  liba^ 
turn. — Plur.,  C. 

libella,  ae,/.  dim,  [libra],  an  as,  the  tenth  of  a 
denarius:  ecquis  Volcutio  unam  libellam  dedis- 
set?  a  single  cent:  ad  libellam,  to  a  farthing: 
fecit  te  (heredem)  ex  libella,  me  ex  teruncio,  i.  e. 
sole  heir,  on  condition  of  giving  me  one  fourth, 

libelluB,  1,  m.  dim.  [3  liber],  a  little  booh,pam- 
phUt,  manuscript,  meriting:  scripsi  illud  quodam 
in  libello :  libellis  operam  dare,  to  books,  L. :  comls 
garrire  libellos,  clever  comedies,  H. :  no!<tri  farrago 
libelli,  lu. :  te  quarere  in  libellis,  i.  e.  in  the  book- 
sellers' shops:  mens  (a  satire),  H. — A  memoran- 
dum-book, journal,  diary:  si  quid  memoriae  caus& 
retulit  in  libellum. — A  memorial,  petition:  libel- 
lam composuit :  vitem  pof^ce  libello,  lu. — A  notice, 
programme, placard,  handbill:  gladiatorum  libelli : 
libellos  deicit,  auction  handbills:  vcstitur  tota  li- 
bellis Porticus,  lu. — A  letter:  libellum  ipsius  ha- 
beo  in  quo,  etc. — A  written  accusation,  indictment, 
complaint:  SulciusAmbulatcum  libellis,  H. :  Com- 
ponunt  libellos,  lu.  —  A  lawyer's  brief:  magno 
in  fasce  libelli.  In. 

libens  or  lubens,  entis,  adj.  with  sup.  \P.  of 
libet],  willing,  with  readiness,  with  good  wilt,  with 
pleasure,  glad:  ego  illud  vero  item  feci  ac  lubens, 
T. :  utrum  libentes  an  inviti  dabant  ? :  tecum 
obeam  libens,  H. :  me  libeute  eripies  milii  huno 
errorem,  to  my  satisfaction  :  animo  gaudcnti  ac 
libenti :  libentissimis  aniniis  eum  recipiunt,  Cs. : 
fecit  animo  libentlssirao  populus  R, — Olad,  happy, 
joyful,  cheerful,  merry :  gnati  in  nuptiis,  T. 

Ubenter  or  lubenter,  adv.  with  comp,  and 
sup.   [  libens  ],  willingly,  cheerfully,  gladly,  with 


Digitized  by 


Google 


Libentina 


469 


Uberl 


jfUoiure:  cum  ilU  vivis,  T.:  Terentiano  verbo 
Gti^libentius  (cenuvisse),  wiiA  better  appetite:  W- 
bentiua  responsura,  O. :  libentisaime  dare. 

Libentina  (LnW,  ae,/.  [libens],  a  tumanu 
of  Venua  as  godden  of  jlwxwre. 
(Ubeo),  see  libet 

1.  liber,  era,  erum,  adj.  with  comp.  and  wp. 
FLIB-l/rw,  unrextrided,  unrestrained,  unwipeded, 
LenJarra^,  unshackled:   ad   scnbendi    hcen- 
tiara:  integro  animo  ac  libero  cauaam  defendere, 
unbiassed:  liberi  ad  causas  solutique  veniebantj 
under  no  obligations!  vox.L.:  libera  Verba  animi 
oroferre,  lu. :  tibi  uni  rexatio  direptioque  80Cio- 
ram  impunita  fuit  ao  libera:  liberum  est  alcm 
non  ad^>«/ree.-  libero,  quid  firmaret  (oW. 
absolX  i.  e.  wUhfidl power  to  ratify,  Ta. :  mandata, 
ufdifnUed  authority.  L.:  faenus,  unrest^-uUed,  L.: 
custodia,  i.  e.  surveiUanee  withotU  tmpruonmeni, 
L..  in  liberie  custodiis  baberi,a:  suflfragia,  t/i« 
right  ofvoHng  fredy,  lu. :  aedes./m  quarters  (for 
libaiadorT in  Rome),  L.:  lectulus,  i.  e.  «tu7&  .• 
toKa  i   e.  a  mun%  0.:  liberas  fruges  ferre,  >.e. 
^Ltaneous,  H. :  agri,  ii«W;  neque  Tumo jnoni 
Ubera  mortis,  i.  e.  nor  «  A«  free  to  dday  death, 
v.:  Yinfijreeing  from  care,  E.:  hoc  libenores  et 
Bolutiores  sumus,  quod,  etc:  poeta,  verborum  h- 
oentialiberior.  libenores  litterae:  amicitia,  fiior« 
unrestrained:  (flumina)  Liberioris  aquae,  less  im- 
veded,  0.:  (Tiberinus)  campo  liberiorenatat,  more 
inrn/o.:  liberrime  Lo\\\,  most  frank,  H.:  mdigna- 
tio^  most  outspoken,  H. :  ab  omni  sumptu,  exempt : 
(consul)  a  deliciis,  uninfluenced:  ab  ob^ervando 
homine  perverse,  i.  e. /rom  aU  regard  for,  etc, : 
animus  a  partibua  rei  p.,  S.:  an.mus  omni  curft, 
free:  animus  religione,  L.:  (equus)  liber  habenis, 
V  •  liber  laborum,  E.—Free,  not  subject,  not  slave: 
DMue  vendendam  censes  Quae  libera9t,T.:  dis 
habeo  gratiam  Quom  aliquot  adfuerunt  liberae  (as 
competent  to  testify),  T.:  populus:  (civitat^)  h- 
bera!e  atque  inmune8,/m/rom wrtm»,  ^-'-^^ 
lu.:  DevoU  morti  pectora  hbetn,  u  e.  dehvertng 
from  servitude,  H.-As  stM.  m. :  (adsentatio)  ne 
libero  quidem  digna,  a  /reeman.-As  ^^'/ 
libera  meliore  iure  sunt  quam  serva,  i.  e.  Ihe^^Jf 
on  the  side  of  freedom, -- UnbruUed,  «ncjec*^, 
free,  unrestrained,  lieentio^is:  adulescens,  T.:  sit 
idulescentia  Uberior,  wmewhat  freer :  hbero  men- 
dacio  abuti,  L.  ,    ,.       .  .      ^ 

.  2.  Uber,  eri,  m.  [LIQV-]»  «»»  ^^T  ^^  ?i 
plaguing  and  fr.^ificaHon(\MeA  with  the 
Greek  Bacchus),  T.,  C,  V,  E.-^Wxne,  T.,  C,  H 

3  liber,  bri,  m.— Of  a  tree,  the  inrur  bark: 
obducuntur  libro  aut  cortice  trunci :  udoque  do- 
cent  (germen)  inolescere  libro,  V. :  cum  alU  hber 
aret  in  ulmo,  i.  c  the  elm  ts  parchf  through,  V.-- 
Because  dried  bark  was  anciently  used  to  write 
on   a  book,  work,  treatise:   Platonm  de  raorte: 


caerimoniarum,  ritual,  Ta. :  quaa  (aententiaa)  hoc 
libro  exposui:  llbros  pervolutare:  libri  confectio: 
libri  carmlnum  valentiutn,  of  charms,  H. :  libroa 
adire  decemviri  iuasi,  i.  e.  Sibylline  book*,  L. :  libri 
Etruscorum,  religious  books,— A  division  of  a  work, 
hook  '  trea  libri  de  Naturft  Deorura :  dictum  est  iii 
libro  superiore:  legi  tuum  nuper  quartum  de  Fini- 
bus  (sc.  librum).— ^  list,  catalogue,  register:  littem- 
rura  adlataruiii  libri.— ^  letler,  epistle:  grandis,  N. 
Liberalia,  ium,  n.,  a  festival  of  Liber,  C,  0. 
Uberalis,  e,  adj.  with  comp.  and  sup.  [1  liber], 
of  freedom,  relating  to  freedom:  nam  ego  liberah 
illara  adaero  causa  mvinw,  formally  assert  that  she 
is  free-bom,  T. :  Coniugium,  of  free  persons,  T.— 
Befitting  a  freeman,  dignified,  honorabU,  ingenuous, 
gracious :  forma  praeter  ceteraa,  T. :  liberalissiina 
atudia :  spes  liberalioria  fortunae,  <f  a  higher  sta- 
tion, L.:  responsum,  gracious.— Bountiful,  gener- 
ous, munificent,  liberal:  libeiales  (sunt),  qui  aea 
alienum    suacipiunt   amicorun^:    libcralisaimi    et 
beneficentiaaimi :  ex  aocioruin  fortunia,  S. :  pecu- 
niae, 8.:  viaticum,  ampfe  .•  epulae,  Ta. 

liberalitaa,  atia,/.  [Uberalis],  a  characteristic 
of  a  freeman,  ingenuousness,  frankness,  affability  : 
liberalitate  liberoa  Retiiiere,  T. :  homo  non  libera- 
litate  popiilana.  —  Generosity,  liberality:  bona 
aliena  largiri  liberalitaa  vocatur,  S. :  benetieentia, 
quam  liberalitatem  appellari  licet:  in  aorores.— 
A  gift,  present,  Ta. 

liberaliter,  adv.  with  comp,  and  sup.  [libera- 
lia], like  a  freeman,  nobly,  ingenuously,  liberally, 
courteously, graciously:  edueatiis:  vivere  :  serviie, 
i.  e.  properly,  T. :  reapondere,  Cs.  —  Bountifully, 
profusely, generously,  liberally:  beiiigne  ac  libera- 
liter :  inatructua,  Ca. :  vivo  puulo  libemliua :  libe- 
ralissime  polliceri. 

llberitio.  Snis,  /.  [libero],  a  freeing,  releasing, 
release,  liberation :  omnia  molestiae :  libidinosis.-i- 
mae  liberationes,  acquittals. 

liberator,  Oria,  m.  [  libero  ],  a  freer,  deliverer, 
liberator:  patriae  Hberatores :  urbis,  L.:  liberator 
pupulus,  L. 

Ubere,  arfw.  with  comp.  [1  Whev],  freely,  unre- 
strictedly, without  hinderame:  animus  inovvtur: 
Liberius  vivendi  potesta*,  T.  —  Optnly,  boJdhj, 
frankly:  consilium  dare:  nt  insre«ii  libero  (ora- 
tio)  videatur:  liberiua  loqui:  liberius  hI  Dixeio 
quid,  H.:  tellua  Omnia  liberius  ferebat,  s;)o»<a«t'- 
oudy,  Y.— Like  a  freeman,  liberal ty :  edueti,  T. 

liberi,  erorum  or  erftm  [1  liber  ],/m  persou.s  ; 
hence,  the  children  of  a  family,  child  rat :  cum 
coniugibua  et  liberis:  ex  quibus  (uxunhus)  lil..  ros 
habere,  Ca. :  Per  liberoa  te  precor,  11. :  h:il)itiH  m 
liberum  loco:  Ingenio  esse  in  liberos  leni  (>>|-  "' 
filium),  T. :  a  praedonibus  sublati  (of  one  ehiM) : 
pax  per  eum  et  per  libeios  eos  confirmata. 


Digitized  by 


Google 


llbero 


470 


libra 


Cbero^  *vT,  Stus,  are  [1  liber],  to  ul  frte^  free^ 
liberate,  manumit :  servos,  Cs. :  sese.  —  To  free, 
releatey  extricate^  delivery  acquit :  vectigalls  multos 
ac  stipendiarios  libera v it,  exempted  from  taxes  : 
amotus  terror  animos  liberaverat  homiDum,  L. : 
ab  eo:  se  a  Venere, /rom  his  duty  to  Venus  :  me 
metu,  T. :  civitatem  aere  alieno,  S. :  servos  sup- 
plicio:  tenebris  Hippolytum,  H.:  liberandi  peri- 
culo,  Q9. :  se  aere  alieno,  to  pay  a  debt :  aliquera 
culpae,  L.:  voti  liberari,  Cs. :  multos  ex  iucommo- 
dis  pecunift :  eae  (liDguae)  scalpello  resectae  libe- 
rarentur,  vfould  be  set  free  :  fidem,  discharge  a 
promise:  promissa,  cancel:  nomina,  settle,  L. : 
templa  liberata,  cleared  of  buildings  obstructing 
the  view, — To  absolve,  acquit:  Sopatrum  illo  cri- 
mine:  liberatur  Milo,  non  eo  oonsilio  profectus 
esse,  of  having  started  with  the  design,  etc 

liberta,  ae,/.  [libertus],  afreedwoman:  Veoe- 
ris,  C^  H. 

libertaflt  fttis,/  [1  liber], /rwcfom,  liberty,  ab- 
sence of  restraint,* permission :  vitae,  Cs. :  dare 
populo  earn  libertatem,  ut,  etc.:  praecidere  sibi 
libertatem  rivendi :  fandi,  V. :  omnium  renim,  L. 
— CivU  freedom,  liberty :  aequa  omnibus,  T. :  ser- 
vo libertas  data  est :  omnes  homines  natura  liber- 
tati  studere,  Cs. — Political  freedom,  liberty,  inde- 
pendence :  adept&  libertate  quantum  civitas  creve- 
rit,  S. :  popull  R.  est  propria  libertas :  in  libertate 
permanere,  Cs. :  conditor  Romanae  libertatis,  L. 
— 77^  spirit  of  liberty,  consciousness  of  freedom: 
innata:  timefacta. — Freedom  of  speech,  frankness, 
boldness,  candor :  Hoc  mihi  libertas,  boo  pia  lingua 
dedit,  0. :  ingeni,  S. — License :  nimia. — ^P  e  r  s  o  n., 
the  goddess  of  Liberty,  C,  L.,  0. 

libertina,  ae,/.  [ libertinus ],  a  freedwoman: 
libertinam  ducere  uxorem :  merx  Libertinarum,  H. 

libertmuB,  a^.  [libertus],  of  the  condition  of 
afreedman:  ordo,  ll :  homo,  afreedman:  mulier, 
of  a  freedwoman,  L. :  libertino  patre  natus,  H. — 
As  siibtt,  m.,.a  freedman :  libertini  filius:  libertini 
centuriati,  L. 

libertna,  I,  m.  [liber],  afreedman,  emaneipated 
person:  feci,  ex  servo  ut  esses  libertus  mihi,  T. : 
Caesaris. 

libet  or  lubet,  libuit  or  libitum  est,  Sre,  im- 
pers.  [  LIB-  ],  U  pleases,  is  pleasing,  is  agreeable : 
*ge,  age,  ut  lubet,  T. :  Ut  lubet,  as  you  will,  T. : 
adde,  9\  libet,  velocitatem  1  faciat  quidlubet,  T. : 
siquid  lubet,  T. :  efficere,  ut  id  non  liberet  quod 
non  oporteret :  Scribendi,  quodcumque  animo  fla- 
grante liberet,  Simplicitas,  lu. :  cui  persuasi,  mihi 
id  non  libSre:  sin  poterit  id  quod  libet:  ipsam 
despoliare  non  lubet,  T. :  quid  exspectem  non  lu- 
bet augurari :  libet  expectare  quis  impendat,  etc., 
/  should  like  to  see  who,  etc.,  lu. :  non  libet  mihi 
deplorare  vitaro :  Insanire  libet  quoniam  tibi,  Y. 


Libethrls,  idis,  a<ifj,  f,,  =  Aitfii^pig,  of  Libs 
thrus  (on  Mt  Helicon):  Njmphae,  the  Muses,  ^. 

libidinose  (lub-),  adv.  [libidinosus],  at  pleas- 
ure,  by  caprice,  wilfully,  wantonly:  quae  iUe  fece* 
fit :  in  humiliores  consulebatur,  L. 

libidinosus  (Itib-),  adj.  with  comp.  and  sup, 
[libido],  full  of  desire,  passionate,  wilful,  licentious, 
sensual,  lustful,  voluptuous,  libidinous  :  homo  libi- 
dinosisHimus :  nihil  (isto^  libidinosius :  caper, 
lecherous,  R,:  voluptates:  libidiuosissimae  libera- 
tiones,  arbitrary:  adulescentia. — As  subst.:  libi- 
dinosis  servire. 

libido  or  lulndo^  inis,  /.  [LIB-I,  pleasure,  de- 
sire, eagerness,  longing,  fancy,  indination:  ulci- 
scendi :  delendi  urbem,  L. :  in  decOris  armis  libi- 
dinem  habere,  ddight,  S.:  tant&  libidine  volgi 
Auditur,  lu.  —  Inordinate  desire,  passion,  caprice, 
wilfulness,  wantonness :  ingenium  proclive  ad  lubi- 
dinem,  T. :  ad  libidinem  suam  nobilium  bona 
vexare :  fortuna  res  cunctas  ex  lubidine  celebrat, 
6^  caprice,  S. :  vitiosa,  H. :  instruitur  aciea  ad  libi- 
dinem militura,  L. — Sensuality,  lust:  vicit  pudo- 
rem  libido:  libidine  adcendi,  S. :  Lucretiae  per 
vim  stuprandae,  L. :  venas  inflavit  libido,  H. :  sal- 
tante  libidine,  1.  e.  passion  goading  on,  lu. — Plur.^ 
lavish  display,  voluptuous  representations  :  f  rangere 
eorum  libidines. 

Iiibitina,  ae,  /.,  the  goddess  of  corpses  (in  her 
temple  were  kept  the  funeral  apparatus  and  the 
registries  of  death):  acerba,  H. — TTie  apparatus 
of  funerals:  pestilentia  tanta  erat  ut  Libitina  vix 
sumceret,  \,e,the  dead  could  hardly  be  buried,  L. 
— Death:  vitare  Libitinam,  H.,  lu. 

libita,  drum,  n.  [P.  n.  of  \ibet], pleasure,  liking: 
sua  libita  exercebant,  Ta. 

libo,  ftvl,  &tus,  &re  [LIQV],  to  take  out  as  a 
sample,  take  a  little  of:  quodcunque  cibi  digitis, 
0. — To  take  a  taste  of,  taste,  sip:  iecur,  L. :  flumina 
summa,  V. :  vernas  Pasco  libatis  dapibus,  i.  e. 
remnants,  H. — 7b  pour  out,  offer  as  a  libation, 
spill,  sprinkle,  make  a  drink-offering  :  in  mensam 
laticum  honorem,  V. :  mero  libans  carchesia  Bac- 
cho,  of  pure  wine,  V. :  Ooeano  libemus,  V. :  Hoc 
auro  (i.  e.  hac  patera  aureft),  V. :  libato  (i.  e.  post- 
quam  libatum  est),  V. —  7b  besprinkle:  pateris 
altaria,  V. —  7b  offer,  dedicate,  consecrate  (esp.  of 
first-fruits):  certasque  fruges:  diis  dapes,  L. : 
tristia  dona  cineri,  V. :  Celso  lacriinas  adempto, 
0. — 7b  totUih  lightly,  graze  :  summam  celeri  pede 
harenam,  0. :  oscula  natae,  kissed  lightly,  V. —  7b 
impair:  virls,  L. :  virginitatera,  0. — F I  g.,  to  take 
oiU,  cull,  extract,  gather,  compile,  collect :  ex  van  is 
ingeniis  excellentissima  quaeque:  neque  ea,  ut 
sua,  possedisse,  sed  ut  aliena  libasse. 

libra,  ae,  /.  [CLI-1,  a  balance,  pair  of  scales : 
altera  librae  lanx:  tibrft  et  aere,  by  9cale  and 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


llDramentam 


471 


Uoet 


haUtnee^  ue.  in  due  form,  L. :  qtiod  quia  libr&  merca- 
tur  et  aere,  H. :  sine  libra  atque  tabulis,  i.  e.  wiih- 
oiu  iepal  formaiitiet. — Libra,  the  Balance  (a  con- 
stellation), v.,  H.,  O. — A  plummet^  level:  ad  librani 
fecerat  turrla,  by  the  level,  i.  e.  of  etpjuU  heighl^  Cs. 
— As  a  weight,  a  pound,  Roman  pound:  corona 
aurea  libra  pondo,  L :  una  Farris,  H 

libramentiun,  I,  n.  [libro],  a  weighty  load: 
plumbi,  L. — A  tneana  of  balancing :  tormentorura, 
Urap^  Ta. — A  geometrical  plane^  eur/ace, 

libraxla,  ae,/.  [libra],  she  who  weighs  out  tasks^ 
foreicoman^  lu. 

librailolas,  I,  m.  dim.  [2  librarius],  a  copyist^ 
transcriber,  scribe :  ex  librariolia  Latinis. 

libraxiua,  adj.  [3  liber],  of  books^  belonging  to 
books  :  scriba,  copgist :  taberiia,  bookseller's  shop : 
.<criptor,  transcriber  of  books^  H. — As  subst.  m.,  a 
ropyisty  scribe^ secretary:  librum  tuis  librariis  dare: 
librarii  mendum,  L.  —  As  subst.  n.,  a  book-case^ 
book-chest :  librarium  illud  legum  vestrarum. 

librator,  see  llbritor. 

libratua,  adj.  with  eomp,  [P.  of  Hbro],  bran- 
dished, vnth  impetus:  ictus,  Ta.:  pondere  ipso 
libratior  ictus,  with  more  impetus,  L. 

librilis,  e,  adj.  [librani,  of  a  pound:  fundae, 
throwing  stones  of  a  pound's  weigfU^  Cs. 

llbritor  ( -ator ),  Oris,  m.  [  libro  ],  a  hurler, 
thrower,  Ta. 

libro,  &vl,  atus,  ftre  [  libra  ],  to  poise,  balance, 
hold  in  equilibrium  :  terra  librata  ponderibus :  in 
alas  suum  corpus,  0.:  Vela  dubia  librantur  ab 
aura^  are  swayed,  0.:  imperi  corpus,  sway,  Ta, — 
To  swing,  sway,  brandish,  hurl,  dash,  cast,  launch, 
fling,  throw  :  telum,  V. :  caestQs,  V. :  dextra  libra- 
turn  fulmen  ab  aure  Misit,  0. :  librata  cum  sederit 
glans,  L. :  corpus  in  herbft,  stretch,  0. 

libom,  T,  n.,  a  cake,  pancake  (flour,  made  up 
with  milk  or  oil,  and  baked):  rustica  liba,  0. : 
adorea  liba  per  herbam  Subiciunt  epulis,  V. :  liba 
yenalia,  lu. :  patulum,  lu. 

Itlbumus,  adj.,  of  Libumia  (in  Illyria),  Pr. — 
As  subst,  m. :  Liburni,  the  Libumians,  L.,  V. :  Li- 
burnuM,  a  Libumian  slave,  lu. — As  subst.  f,  a  fast 
vessel,  Libumian  galley,  brigantine,  H.,  Cs.,  Ta. 

licena,  entis.  adj.  with  comp.  [P.  of  Ucet],/r«tf, 
unrestrained,  bold,  Pr. :  licentior  dithjrambus. — 
Phir.  n.  :i9  subxt. :  multa  licentia  Dicere,  0. 

lioenter,  adv.  with  comp.  [Iicen3],/r«!/y,  tnth- 
put  restraint,  boldly,  impudently,  licentiously:  at 
quan)  licenter  I :  id  facere,  L. :  scribere,  H. :  licen- 
tius  cum  dominft  yivere:  Romanos  laxius  licen- 
dusque  futuroe,  more  remiss  in  discipline,  S. 

Ilcantia,  ae,/  \\\cex\9\  freedom,  liberty,  license, 
^eave:  nobis  nostra  Academia  magnam  ficentiam 


dat,  ut,  etc. :  tantum  licentiae  dabat  gloria :  samp- 
ta  pudenter,  H.  —  Boldness,  presumption,  license : 
(militum)  licentiam  reprebendere,  Cs. :  a  Demo- 
crito  omnino  haec  licentia :  iuyenilis  quaedam  di- 
cendi. —  Unrestrained  liberty,  license,  dissoltUeness, 
licentiousness,  loantonness :  detcriores  sumus  licen- 
tift,  T. :  omnium  rerum :  malle  licentiam  soam 
quam  alionim  libertatem,  L. :  militum,  N. :  magna 
gladiorum  est  licentia,  i.  e.  murder  is  prevalent : 
inmensa  ponti,  0. — Person.,  the  goddess  of  Li- 
cense: templum  Licentiae:  lasciya,  H. 

1.  lioeo,  cu!,  — ,  fire  [LIC-J,  to  be  for  sale,  be 
priced,  be  valued:  quanti  licuisse  tu  scribis  (hor- 
tos).  —  Poet:  unius  assis  Non  umquam  pretio 
pluris  licuisse,  esteemed  a  whit  the  more,  H. 

2.  (lioaoX  see  Uoet 

lioeor,  licitus,  6rl,  dep.  [LIC-],  to  bid,  make  a 
bid:  licetur  Aebutius:  digito,  6y  raising  ajitiger: 
quod,  illo  licente,  contra  liceri  audeat  nemo,  Cs. : 
bortos,  bid  on:  hostium  capita,  Cu. 

licet,  cuit  and  citum  est,  §re,  impers.  [LIC-]. 
I.  //  is  lawful,  is  allowed,  is  permitted,  with  or 
without  dat.  of  person. — Without  subject  :  immo, 
aliis  si  licet,  tibi  non  licet,  T. :  Dum  licitumst  ei, 
T. :  si  per  yos  licitum  erit :  f mare,  dum  licet,  T. : 
sic  Ut  quimus,  aiunt,  quando,  ut  yolumus,  non 
licet,  T. :  ut  id,  quod  liceret,  daret. — With  neut, 
pron.  as  subject :  si  illud  non  licet.  Saltern  hoo 
licebit,  T. :  mihi  id  ne  licere  quidem :  quid  deceat 
vos,  non  quantum  liceat  yobis,  spectare :  id  quod 
non  licet :  Cui  tantum  de  te  licuit  ?  who  had  stich 
power  over  you  f  V. — With  inf.  :  inpune  optare 
istuc  licet,  T. :  Modo  liceat  yivere,  T. :  licet  hoo 
videre :  poscere  ut  perculsis  instare  liceat,  L. : 
hie  cognosci  licuit,  quantum,  etc,  Cs. :  cooptari 
sacerdotem  licebat:  licet  nemini  contra  patriam 
ducere  exeroitum,  no  man  is  at  liberty  to,  etc. : 
meamet  facta  mihi  dicere  licet,  S. — With  ace.  and 
inf. :  Non  licet  hominem  esse,  etc.  T. :  eodem  ut 
iure  uti  senem  Liceat,  T. :  cum  non  liceret  Romae 
quemquam  esse,  etc. :  liceat  esse  miseros :  medios 
ease  iam  non  licebit :  mihi  esse  piam,  0. :  is  erat 
annus,  quo  per  leges  ei  consulem  fieri  liceret,  Ca. 
— With  dat.  predic.  and  esse  (rarely  with  other 
verbs) :  liceat  his  ipsis  esse  aalvis :  ut  iis  ingratia 
esse  non  liceat:  quibus  otiosis  ne  in  communi 
quidem  otio  liceat  esse:  illis  timidis  et  ignavia 
licet  esse,  L. :  cui  tribuno  fieri  non  liceret :  cum 
postulasset  .  .  .  ut  sibi' triumphant!  urbem  invehi 
liceret,  U:  atqui  licet  esse  beatis  (sc.  iis),  H.:  licet 
eminus  esse  Fortibus,  0. :  Hannibal  precatur  decs 
ut  incolumi  cedere  atque  abire  liceat,  L.— With 
ut :  neque  iam  mihi  licet  neque  est  integrum,  ut, 
etc.  —  With  subjunct. :  ut  lubet,  ludas  licet,  you 
may,  T. :  f remant  omnes  licet,  dicam,  etc,  let  them 
all  rage:  studium  deponat  licebit:  cantantes  licet 
eamus,  V. :  licebit  curras,  H. — II.  Introducing  a 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Ucitatio 


472 


limen 


f  v'ucession,  be  it  that^  granted  that^  eoneecUnp  that^ 
rven  if,  although,  notwithstanding  (passing  into  a 
'•«»njunction):  licet  imdique  onnnes  niihi  terrores 
intundeant  succurram:  licet  me  desipere  dicatis: 
I/,  rt  sujioibiis  amhules,  H.,  V.:  isque,  licet  caeli 
I.  jioiie  rt'Miotos,  Mente  deos  adiit,  0.:  licet  tibi 
-  ^Miifioaiim,  lit  ad  me  venii-es,  tamen,  etc. :  licet 
ii  )(;  (luivis  nprehendat . . .  certe  levior  reprebensio 
t  St :  (juamvis  licet  insectemur  istos  (i.  e.  licet  in- 
^:ct<'Mnir,  quantum  vis,  etc.). 

Iicitati5,  onis, /.  [licitor;  freq.  of  liceor],  a 
hid'iliug,  'offering  of  a  price  :  palam  licitationibus 
faiti^/  ' 

licitator,  oris,  m.  [licitor ;  freq.  of  liceor],  a 
bidder:  licitrttoribus  defatigatis. 

licitus,  adj.  [P.  of  licet],  permitted^  allowable^ 
lawful :  Hermo,  V.  —  Plur.  n.  as  subtt,^  lawf\d 
thifffs,  T;i. 

licium,  I,  n.  [2  LAC], — In  weaving,  a  eron 
thread ;  plur.^  the  woof:  iicia  telae  Addere,  i.  e. 
wt?a/'e,  V. — In  gen.,  a  thread:  Licia  dependent, 
longa-  velantia  saepes,  0. — In  charms  and  spells: 
Tauc  cantata  li^^at  cum  fusco  licia  rhombo,  0. 

lictor,  oris,  m.  [2  LIG-],  a  lictor,  official  attend- 
ant upon  a  magiMrate .'  se  augustioiem  lictoribua 
duodt'cim  8umptis  fecit,  L. — Twenty-four  lictors, 
with  the  fasces,  walked  in  single  file  before  a  dic- 
tator, twelve  before  a  consul,  six  before  a  praetor: 
consularis,  H. ;  they  scourged  or  beheaded  con- 
demned criminals,  C.,  L. 

ligamen,  inis,  n.  [1  Hgo],  a  tie^  bandage^  Pr.,  0. 

ligamentum,  T,  n.  [1  ligo],  a  bandage^  Ta. 

lignarius,  I,  m.  [lignum],  a  voorker  in  v)Ood, 
joiner :  ititcr  liii^narios,  tJie  carpenters^  quarter^  L. 

lignatio.  oiiis,/.  [lignor],  a  procuring  of  wood : 
lignaiionis  causa  in  silvas  discedere,  Cs. 

lignator,  Oiis,  m.  [lignor],  a  wood- cutter^  one 
Kent  to  get  wood  :  oppressis  lignatoribus,  Cs.,  L. 

ligneolus,  adj.  dim.  [  ligneua  ],  wooiien^  of  a 
small  piece  of  wood:  lychnuchus. 

ligneuB,  adj.  [lignum],  of  loood^  wooden :  vasa, 
S. :  signum:  tuircj*,  Cs. — Vrg^  wit)iered :  coniunx, 
Ct. 

lignor,  fttu«,  arl,  dep.  [lignum],  to  fetch  wood, 
collect  wood:  li^nandi  causft  progredi,  Cs. — Supin. 
ace.  '  lignatnuj  pabulatumque  progressi,  L. 

lignum,  I,  n.  [  1  LEG- 1,  gathered  wood,  fire- 
wkk/ (only  ill  plur.) :  ligna  circumdare,  ignem  subi- 
cere :  i.nnnu  ex  lignis  viridibus  fieri  iussit :  ligna 
super  foco  reponeiii*,  H. — Pro  v. .  In  silvam  ligna 
ferre,  i.  e.  carrg  coals  to  Newcastle,  H. — 7\nd>er, 
wood:  hos  lignum  siabat  ad  usfis,  i.  e.  to  make 
tables^  lu. — A  piece  oj  wood,  something  made  of 
wood:  fisso  ligno,  sptarshaft^  V. :  leges  incidere 
ligno,  a  wooden  table^  H. :  mobile,  a  puppet^  H. : 


superracuum,  writing-tablet^  lu. :  dolato  Confisus 
ligno,  planky  lu. — A  tree :  nautis  venerabile,  V. : 
tri8te,H. 

1.  ligS,  avi,  fttuR,  ire  [2  LIG-l,  to  tie,  bind,  bind 
together,  bind  up,  bandage,  bind  fast  :  roands  post 
terga  ligatae,  O. :  crus  fascia.  Ph. :  laqueo  Guttu- 
ra,  0. :  veste  Volnera,  bandage,  0. :  dum  raula  li- 
gatur,  is  harnessed,  H. :  vinculo  ligatus,  in  bonds, 
Ta. :  ipsum  spiris,  enwind,  V. :  digitosque  ligat 
iunctura,  connects,  0. — Fig.,  to  bind  up,  bind  to- 
gether, unite:  Dissociata  locis  concordi  pace  liga- 
vit,  0. :  vinclo  tecum  propiore  ligari,  0. :  pacta, 
i.  e.  conclude,  Pr. 

2.  Iig5,  5niB,  m.,  a  mattock,  grub-axe,  hoe:  Li- 
gonibus  duris  humum  Exbaurire,  H. :  longi,  0.,* 
Tar :  aetas  patiens  ligonis,  i.  e.  of  husbandry,  lu. 

ligula,  ae,  /.  [2  LIG- ;  confounded  with  lin- 
gula],  a  shoe-strap,  shoe-latchet :  ligulas  dimittere, 
to  leave  untied,  lu. 

ligurrio  (ligiir-),  IvI,  Itus,  Ire  [1  LIG-],  to  lick 
up:  piscis  tepitlumque  ius,  H. — Fig.,  to  be  dainty, 
be  nice,  T. —  To  enjoy  by  stealth:  furta,  H. — To 
long  for,  desire  eagerly  :  lucra:  agrariam  curatio- 
nem. 

Hgurritid  (llgur)-,  Onis,  /  [ligurrio],  a  fond- 
ness for  dainties,  dainiihess,  niceness. 

liguatrum, !,  n.,  privet  (a  plant  bearing  grape- 
like cluster.-*  of  white  flowers),  V.,  0. 

iniwm  T,  n.,  a  lily:  Candida,  V. :  candens,  0. : 
breve,  short-lived,  H. — In  war,  a  series  of  ditches 
armed  with  low  stakes,  Cs. 

lima,  ae,/.  [1  LIG-],  a  file:  vipera  limam  mo- 
mordit.  Ph. — Fig.,  of  literary  work, polishing,  re- 
vision: Defuit  scriptis  ultima  lima,  0.:  limae 
labor,  H. 

limfitnlos,  adj.  dim.  [limatus],  somewhat  pol- 
ished: opus  est  hue  limatulo  tuo  iudicio. 

limatus,  adj.  with  comp.  [P.  of  limo], /»/ti»A«i, 
refined,  elegant,  fine,  accurate  .•  vir  oration e :  genus 
librorum  liraatius :  fuerit  limatior  idem,  H. 

limbna,  I,  m.,  a  border,  hem,  edge,  selvage, 
fringe:  pictus,  V.,  0. 

limen,  inis,  n.  [2  LAC-],  a  cross-piece,  threshold, 
head-piece,  lintel,  sill:  primo  Limine,  at  the  outer 
threshold,  lu. :  Ter  limen  tetigi  (an  omen),  0. : 
hacc  limina.  Intra  quae  puer  est,  lu. — A  door,  en- 
trance: limen  exire,  T. :  intrare:  marmoreum,  H. : 
fores  in  liminibus  aedium  ianiuie  nominantur: 
templi,  Ca. :  in  limine  portQs,  the  very  entrance, 
V. :  Ausoniae,  border,  V.  —  A  house,  dwelling, 
abode  :  contineri  limine,  a^  home,  L. :  limine  pelli, 
V. :  deorura  Limina,  temples,  V. —  The  barrier  fin 
a  race-course) :  limen  relinquunt,  V. — F  i  g.,  a  be- 
ginning: belli,  Ta. :  in  limine  Tictoriae,<m  the  eve, 
Cu.:  mortis,  Ct 


Digitized  by 


Google 


limes 


473 


linteatuB 


limes,  itis,  m.  [2  LAG-],  a  pathy  panage^  road, 
way y  track:  eo  liQiite  Digna  extuleruntf  L. :  lato  te 
limite  ducam,  v.:  acc1ivi8,0.:  IraDsversi, ^rocuii, 
L. :  Appiae,  the  line  of  the  Appian  way^  L. :  solito 
dum  flumina  currant  Liraite,  channel,  0. :  trahens 
spatioso  liniite  crinem  Stella,  tracks  0. :  Sectus  iu 
obliquo  est  lato  curyamine  limes,  the  zodiac^  0. — 
A  boundary^  limits  land-mark  (between  two  fields 
or  entates):  partiri  limitc  campum,  Y. :  effodit 
medio  de  limite  saxum,  Iu. :  certi,  H. — A  fortified 
boundary-Hne,  boundary-wall:  limite  acto,  Ta. — 
F  i  g.,  a  boundary,  limit :  angustus  mundi,  Iu. — A 
way,  path :  quasi  limes  ad  caeli  aditum :  idem 
limes  agendus  erit,  i.  e.  t?ie  same  means,  0. 

limo,  ftvl,  fltus.  Are  [lima],  to  file,  polunh,  finish : 
stilus  hoc  maxime  ornat  ac  liroat:  vir  urbanitate 
limatus. —  To  investigate  accurafe^y,  clear  up:  Ve- 
ritas limatur  in  di^putatione :  nv  ndaciun  Siibti- 
liter.  Ph. — To  file  off,  take  away  from,  diminisJi: 
tantum  alteri  adfinxit,  de  alieio  limavit:  mea 
commoda,  H. :  se  ad  minutarum  causarum  genera, 
i.  e.  limited  himself 

limosus,  adj.  [3  limus],  full  of  mud,  slimy, 
miry,  muddy  :  planities,  S. :  iuncus,  i.  e.  growing 
in  muddy  places,  V. :  flumina,  0. 

limpidus,  adj.,  limpid,  transparent  :  lacus,  Ct 

1.  limus,  adj.  [2  L.4G-],  sidelong,  askew,  aslant, 
askance  f  ocelli,  0.:  limis  specto  (sc.  oculis),  T.  : 
ut  limis  rapias  quid,  etc.  by  a  side  glance,  H. 

2.  limus,  T,  m,  [2  LAG-],  an  apron  crossed  with 
purple  (worn  by  attendants  at  sacrifices),  V. 

3.  limus,  T,  m.  [LI-],  slime,  mud,  mire:  limum 
saxa  trahunt,  S. :  frumenti  acervos  sedisse  inlitos 
limo,  L. :  limo  Turbata  aqua,  H. :  Limus  ut  hie 
durescit  igni,  day,  V. :  limumque  inducere  mon- 
strat,  O. — F  i  g.,  filth,  pollution  :  Pectora  limo  vi- 
tiata  malorum,  O. 

linea  (linia),  ae,  /.  [lineus],  a  linen  thread, 
string,  line,  plumb-line :  perpendiculo  et  linei  uti : 
ferri  suo  deorsum  pondere  ad  Wne&m,  perpendic- 
ularly: saxa,  quae  rectis  lineis  suos  ordines  ser- 
vant, in  horizontal  courses,  Gs. :  (ignis)  rectis  lineis 
Bubvolat,  vertically.  —  A  line,  mark,  bound,  limit, 
goal :  extrema  linea  A  mare  baud  nil  est,  i.  e.  to 
see  the  loved  one  at  a  distance,  T. :  cogit  nos  litiea 
iungi,  i.  e.  the  boundary  of  the  seats  (in  the  the- 
atre), O.  —  Fig.:  est  peccare  tamquam  transire 
lineas,  to  pass  the  mark :  mors  ultima  linea  rerum 
est,  H. 

lineamentum  (Unia-),  l,  n.  [  linea  ],  a  line, 
stroke,  mark :  in  geometria  lineamenta,  formae, 
etc. :  liniamentum,  longitudo  latitudine  carens. — 
A  feature,  lineament :  conformatio  liniamentorum : 
habitum  oris  lineamentaque  intueri,  L. :  animi 
liniaroenta  sunt  pulchriora  quam  corporis.— iYur., 
desigfis,  drawings,  delineatiotis:  adumbratonim  deo- 


rum. — Fig.,  a  feature,  Uneament :  nuroerus  quasi 
extrema  liniamenta  orationi  attuIit,^m«A.*  Gato- 
nis  liniamenta,  outlines. 

lineus,  a^.  [  linum  ],  of  fiaz,  of  lint,  flaxen, 
linen-  :  lantema :  vestis,  Gu. :  vincula,  V. :  terga, 
lining  (of  a  shield),  V. 

lingo,  — ,  — ,  ere,  to  lick :  crepidas  carbatinas, 
Ct. 

lingua,  ae, /.  [old  dingua,  cf.  Germ.  Zunge; 
Engl,  tongue],  the  tongue:  lingua  haerct  metu,  T. : 
exsectio  linguae:  lingua  titubante  loqui,  0.:  lin- 
guam  exserere  (in  derision  or  contempt),  L. — A 
tongue, utterance, speech, language:  ignara, S. :  ver- 
borum  copia  in  nostrft  lingua :  Largus  opum,  lin- 
gua melior,  V. :  Latium  beare  divite  lingua,  H. : 
ut  vitemus  linguas  hominuin :  Aetolorura  linguas 
retundere,  check,  L. :  Favete  Unguis,  i.  e.  give  at- 
tention, H. :  nam  lingua  maii  pars  pcssiraa  servi, 
Iu. :  mercedem  imponere  linguae,  i.  e.  speak  for 
pay,  Iu.  —  Tongue,  speech,  dialect,  lavguage  :  La- 
tins, Graeca:  qui  ipsorum  lingua  Celtae,  nostrft 
Galli,  appellantur,  Gs. :  dissimili  lingua,  S. :  lingua 
utrSquc,  i.  e.  Oreek  and  Latin,  H. — Of  animals,  the 
voice,  note,  song,  bark :  linguae  volucrum,  V. : 
linguam  praecludere  (of  a  dog),  Ph. — A  tongue  of 
land:  eminet  in  altum  lingua,  L. —  Tongue,  garru- 
lity, itisolence  :  lingua  promptus  hostis,  L. :  mag- 
na, H. :  materna,  boasting,  0. — Fluency,  eloquence, 
readiness  of  speech  :  quibus  lingua  prompia,  L. : 
Est  animus  tibi,  est  lingua,  H. 

lingula, /.  dim.  [lingua],  a  tongue  of  land: 
oppida  in  extremis  liugulis,  Gs. ;  see  ligula. 

linia,  liniamentum,  see  line-. 

liniger,  gera,  gerum,  adj.  [  linum  +  GES-  ], 
clothed  in  linen :   turba,  0. :   grex,  Iu. 

lino,  levl,  litus,  ere  [  LI-  ],  to  daub,  besmear, 
anoint,  spread,  rub  over:  ceia  Spiramenta,  V.: 
spicula  vipereo  felle,  0. :  Sabinum  quod  ogo  ipso 
tenta  Gonditum  levi  (sc.  pice),  sealed  with  pitch,  11. : 
dolia,  Iu. :  plurima  cerno,  digna  lini,  i.  e.  that  de- 
serve erasure,  0.:  paribus  lita  corpora  jiutiis, 
adorned  at  regular  intervals,  V. —  To  beduab,  be- 
mire:  ora  luto,  0. :  carmine  foedo  SplendiUa  facta, 
degrade,  H. 

linquo,  llqui,  — ,  ere  [LIG-],  to  go  away,  leave, 
quit,  firsake,  depart  from :  Linquebat  comite  an- 
cilla,  Iu. :  terrani:  Nil  intentatum  nostri  liquerc 
poetae,  H. :  nil  inausum,  i.  e.  try  everything,  V. : 
trepidantem  liquerunt  nervi,  stretigth  forsook  him, 
0. :  Linquor  et  cado,  siDOon  away,  O. :  Linqucbaiit 
dulcis  animas,  died,  V. :  Soolos,  abandon,  V. :  pro- 
missa  procellae,  i.  e.  not  to  keep,  Ct. :  alqueni  So- 
minecem,  V. — Fi  g.,  to  leave,  give  up,  resign,  aban- 
don, relinquish:  haec:  Linque  severa,  II. 

linteatUS,  a<(j.  [  linteum  ],  clothed  in  linen 
legio,  i.  e.  of  picked  men,  L. :  cohort e.**,  L. 


Digitized  by 


^oogle 


linter 


474 


Ub 


linter  (lanter),  tris,/.  (once  m.,  Tb. ),  = 
wXwrriPf  a  trough^  vat^  tub:  cavat  arbore  lintres, 
y. — A  iioat,  ikifft  uiherry:  luntribus  materiem  in 
insulam  convehere :  flumeD  lintribus  iunctis  tran- 
Bire,  Cs. :  Naviget  hiuc  alift  iam  mihi  linter  aqua, 
i.  e.  let  me  turn  to  tomebody  else,  0. :  in  liquidft  nat 
tibi  liuter  aqu&,  i.  e.you  have  a  favorable  oppor- 
tunity, Tb. 

lintemn,  i,  n.  [linteus]^  a  linen  doth :  linteis 
et  vitro  delatis :  inscripta  lintea,  i.  e.  curtains  (as 
a  sign),  lu. — Linen:  poUiceri  lintea  in  vela,  L. — 
A  sail:  dare  lintea  retro,  V. :  integra  lintea,  H. : 
inplere  lintea  ventis,  0. — A  kerchief,  Gt. 

linteos,  adj.  [  linum  ],  of  /tnm,  linen- :  lintea 
Testis :  tunica,  L. :  libri,  an  ancient  chronicle  on 
linen,  kept  in  the  temple  of  Juno  Moneta,  L. :  tho- 
rax, a  linen  breaetplate.  It. :  loricae,  N. 

lintrioulus  (lunt-), !,  m.  dim.  [linter],  a  small 
boat,  wherry. 

Hyiiim^  I,  n.  [  cf.  \ivov  \flax:  lini  inopit^,  Cs. : 
reticulum  tenuissimo  lino.  —  A  thread:  linum 
ostendit  non  una  cicatrix,  lu. :  linum  incidimus, 
legimus,  the  fcLstening  ( of  a  letter ). — A  fishing- 
line:  moderabar  barundine  linum,  0.  —  A  linen 
doth,  linen :  Massica  liuo  vitiata,  strained  through 
linen,  H. — A  rope,  cable :  subducere  carbasa  lino, 
0. — A  net,  hunter*s  net,  toils  f  positarum  lina  pla- 
garum,  0. :  umida,  a  fuher*s  net,  V. :  oymbae  lini- 
que  magister,  i.  e.  the  fisherman,  lu. 

lippio,  — ,  — ,  Ire  [lippus],  to  have  watery  eyes^ 
be  bUar-eyed:  leviter. 

lippittido,  inis,  /.  [lippus],  blearedness,  rheum^ 
inflammation  of  the  eyes  :  diuturna:  molestior. 

lippus,  adj.,  blear-eyed,  bleared,  inflamed:  Non 
conteranas  lippus  inungi,  H. :  fuligine,  blinded^ 
lu. — P  r  o  y. :  Omnibus  et  lippis  notum  et  tonso- 
ribus,  i.  e.  to  the  whole  world,  H. — Of  mental  blind- 
ness :  oculis  lippus  inunctis,  H. 

liquefaoio,  — ,  factus,  ere,  pass,  liquefld,  fac- 
tus,  fien  [  liqueo  4-  facio  ],  to  make  liquid,  melt, 
dissolve,  liquefy:  legem  aera  liquefacta:  flamm& 
tura,  0. :  saxa  (Aetnae),  i.  e.  lava,  V. :  caeca  me- 
dullae  Tabe  liquefactae,  putrid,  0.  i  liquefacta 
bourn  per  viscera,  V.:  liquefacta  rursus  unda, 
cleared,  0. — F  i  g.,  to  weaken,  enervate:  quos  nul- 
lae  laetitiae  liquefadunt  voluptatibus :  Uquefiunt 
pectora  curis,  0. 

1.  liqQona,  ntis,  <m&'.  [P.  of  liqueo ], ,/lbi(n9t^, 
fluid,  liquid:  campi,  I  e.  ocean,  V, :  fluvius,y/u/tn^, 
V. :  undae,  0. 

2.  liquens,  ntis,  adj.  [P.  of  liquor ], /owtw^, 
fluid,  liquid  :  mella,  V. :  fluroina,  V. 

liqueo,  licul,  — ,  ere  [LIQV-],  to  be  fluid;  see 
1  liquens. — F  i  g.,  to  be  dear,  be  manifest^  be  appar- 
ent,  be  evident  ( only  third  pers.  sing. ) :  de  deis 


habere,  quod  liqueat :  corpus  esse  liquebat,  0. : 
liquet  mihi  deierare  non  vidisse,  etc.,  I  am  free  to 
swear,  etc.,  T. — With  non,  it  does  not  appear^  is 
not  evident ^  is  doubtful:  non  liquere  dixerunt  (iudi- 
ces) :  cum  causam  non  audisset,  dixit  sibi  iiquere. 

liquoBCO,  — ,  — ,  ere,  inch.  [liqueo],  to  become 
fluid,  mdt,  liquefy:  tabes  nivis  liquescentis,  L. : 
haec  ut  cera  liquescit,  V.,  0. :  Corpora  dilapsa 
liquescunt,  i.  e.  putrefy^  0. —  To  grow  soft,  become 
effeminate:  voluptate. — To  meU,  waste  away:  tot- 
tuua  liquescit,  0. 

liquet,  pee  liqueo. 

liquido,  adv.  with  oomp,  [liquidus],  dearly, 
plainly,  evidently,  toith  certainty :  iurare,  i.  e.  truth" 
fuUy.  T. :  audire :  confirmare :  liquidius  iudicare. 

liquidus,  adj,  with  comp.  and  eup.  [  LIQV-  J, 
flowing,fluid,  liquid:  venenum,  0. :  odores,  liquid 
unguents,  R.i  sorores,  fountain  -  nymphs,  0, :  iter, 
a  voyage,  Pr.  —  As  subst.  n. :  liquidi  urna,  wcUer^ 
H. :  Cum  liquido  mixt&  polentft,  0. — Clear,  bright, 
transparent,  limpid,  pure:  fontes,  V. :  Faleriuim, 
H. :  aer,  V. :  liquidior  lux,  Cu. :  ros,  0. :  liquidis- 
simus  amnis,  0. :  nox,  V. :  iter,  serene  uray  (through 
the  air),  V.  —  Of  sounds,  dear,  pure :  voces,  V. : 
vox,  H. — F  i  g.,  flouring,  continuing  without  inter- 
ruption :  genus  sermonis.  —  Unmixed,  unadulter- 
ated: alqd  purum  liquidumque  haurire:  voluptas. 

liquo,  — ,  fttus,  ftre  [  LIQV- 1  to  make  liquid, 
mdt,  dissolve,  liquefy:  liquatae  (juttae,  C.  poet — 
To  strain,  filter,  clarify:  vina,  H. 

1.  liquor,  — ,  llqui,  dep.  [  LIQV- 1  to  be  fluid, 
be  liquid,  flow,  mdt,  dissolve :  huic  ( arbori )  atro 
liquuntur  sanguine  guttae,  V. :  Liquitur  in  lacn- 
mas,  0. ;  see  2  liquens. 

2.  liquor,  Sris,  m.  [LIQV-]^tt«toy ;  aquae. — 
A  fluid,  liquid:  de  paterft  Fundens  liquorem, 
wine,  H. :  spissus,  0. :  liquores  amnium :  fluidus 
(i.  e.  tabes),  V. :  quft  medius  liquor  Secemit,  etc., 
the  sea,  H. 

lis,  litis  (old  form  stlls,  stUtis),  /.,  a  strife,  die- 
pute,  quarrel,  altercation:  Lites  inter  eos  maxu- 
mae,  T. ;  aetatem  in  litibus  conterunt :  adhuc  sub 
iudice  lis  est,  H. :  inter  vos  componere  lites,  V.: 
de  terrae  nomine,  0. :  exemplum  litem  quod  lite 
reaolvit,  solves  a  difficulty  by  raising  another,  H. — 
In  law,  anu7,  action,  process,  litigation^  cotitroversy  : 
Litis  sequi,  T. :  in  inferendis  litibus:  litem  con- 
testari :  orare :  secare,  H. :  arbitri,  qui  litem  aestu- 
ment,  assess  damages,  Cs. :  aeslimatio  litium :  in 
litibus  aestimandis,  ffuito/or  damages:  lis  capitis, 
a  capital  charge  .•  litem  tuam  f  acere,  i.  e.  plead  for 
yoursdf. — T/ie  subject  of  an  action,  matter  in  dis- 
pute: quanta  surama  litinm  fuisset:  lites  severe 
aestimatae:  quo  minus  secundum  eas  tabulas  lis 
detur,  non  recusamus :  in  suam  rem  litem  vertere, 
L. :  interceptor  aliaenae  litis,  L. 


Digitized  by 


Google 


UtaUo 


475 


livens 


litatio,  6nis,/.  [lito],  a  propUiation,  tueceaa  in 
sacrifice:  maioribus  hostiis  usque  ad  litationem 
sacrificari,  Ij. 

(litera),  see  littera. 

litioexi,  inis,  m.  [lituua+1  CAN-],  a  player  on 
the  clarion. 

litigator,  Oris,  m.  [Htigo],  a  party  to  a  latosuit^ 
litigant,  C,  Ta. 

litigioaas,  ad^.  [  litigium  ],  full  of  disputes, 
quarrSsome:  fora,  0. :  dxsipntAiio, persistent:  homo 
mininie,  contentious,  —  In  controversy^  disputed: 
praediolum :  ager,  0. 

litigo,  ftvl,  atus,  are  His+l  AG-],  to  dispute, 
quarrS,  strive:  mecum,  T. :  cum  Quinto. —  To  sue^ 
go  to  law,  litigate:  aliquot  in  causis:  Respicit 
liaec  qui  litigat,  lu. 

lito,  avi,  atuB,  are,  to  make  an  acceptable  saeri- 
Jice,  obtain  favorable  omens  .*  nee  auspicato  nee 
litato,  mthciut  favorable  omens,  L. :  non  facile  li- 
tare,  L:  ut  litetur  (diis)  aliis,  aliis  non  litetur: 
prozuroa  hostia  litatur  saepe  pulcherrime:  hu- 
manis  hostiis,  Ta. :  exta  ovis,  Pr. :  sacra,  to  per- 
form acceptably,  0. :  sacris  litatis,  V. — Of  a  vic- 
tim, to  give  favorable  omens:  Victima  nulla  litat, 
0. —  To  make  atonement, propitiate,  appease,  satisfy: 
I^ntulo :  anima  litandum  Argolica,  V. 

litoralis,  e,  cuij,  [2  litus],  of  the  sea-shore :  dil, 
that  guard  the  shore,  Gt. 

litoreus,  adj.  [litus  \of  ^  sea-shore^  shore-, 
beach      barena,  0. :  aves,  V. 

Uttera  (Utera),  ae,/.  [LI-],  a  letter,  alphabet- 
iced  sign,  written  sign  of  a  sound:  (epistula) 
Graecis  conscripta  litteris,  Os. :  sus  rostro  si  humi 
A  litteram  inpresserit :  maximis  litteris  incisum : 
alqd  litteris  mandare,  commit  to  writing,  Gs. :  sa- 
lutaris,  tristis  ( i.  e.  A  and  0  on  the  ballots  of 
jurors,  for  absolvo,  condemno) :  provocatis  osten- 
tata  inanibus  litteris,  as  a  pretence,  L. :  ad  me. lit- 
teram numquam  misit,  not  a  line, — A  handwriting: 
accedebat  ad  similitudinem  tuae  litterae :  Arguit 
ipsorum  quos  littera,  lu.  —  A  writing,  document, 
record:  iunget  nos  littera,  inscription,  0. :  littera 
poscetur,  acknowledgment  in  writing,  0.  —  Usu. 
plur. :  litterae  publicae,  records,  C,  Gs. :  ratio 
omnls  et  omnes  litterae,  accounts :  praetoris,  edict. 
--Plur.,  a  letter,  epistle:  raittuntur  ad  Gaesarem 
ab  Cicerone  litterae,  Gs.:  meas  acceperat  litteras: 
uuUas  lis  praeterquam  ad  te  dedi  litteras :  per  lit- 
teras mandare,  ne,  etc.,  Gs. :  invitare  alqm  per  lit- 
teras :  liber  litterarum  roissarum  et  adlatarum,  a 
book  of  correspondence ;  cf.  sing. :  Quam  legis  a 
rapta  Briseide  littera  venit,  0.  —  Plur.,  written 
monuments,  literature,  books,  literary  works  :  litte- 
ras Graecas  discere,  S. :  abest  historia  litteris  no- 
stris,  is  wanting  in  our  literature:  Graecae  de 
philosophia  litterae, /)Ai^o«>p^'ca/  literature:  dam- 


num Hortensi  Interitu  Latinae  litterae  fecerunt: 
paryae  et  rarae  per  eadem  tempora  litterae  fuere, 
L. :  cupidissimus  litterarum,  N.  —  F  i  g.,  learning, 
the  sciences,  liberal  edtuMtion,  scholarMp,  letters : 
fac  periclum  in  litteris,  T. :  erant  in  eo  plurimae 
litterae :  scire  litteras,  to  be  educated:  homo  sine 
ingenio,  sine  litteris :  nesdre  litteras :  litterarum 
cognitio :  in  litteris  vivere. 

litterarina  (liter-),  ac^.  [  littera  ],  of  reading 
and  writing :  ludus,  an  elementary  school,  Ta. 

litterate  (liter-X  <^'  ^th  eomp,  [litteratus], 
learnedly,  intelligentlv :  scriptorum  yeterum  litte- 
rate peritus,  criticaUy  skUUd :  dicta,  clever  say- 
ings :  Latine  loqui  litteratius  quam,  etc,  accurate- 
ly.— To  the  letter,  literally:  respondere. 

litterator  (liter-),  Oris,  m.  [  littera],  a  gram- 
marian, philologist,  Gt. 

litteratura  (liter-),  ae,/.  [litterae],  a  writing, 
G. :  Graeca,  the  Greek  q^phabet,  Ta. 

litteratus  (liter-),  ac^.  with  sup.  [littera],  Ut- 
tered, learned,  liberally  educated:  Cinius  satis  lit- 
teratus: homines  litteratissimi :  otium,  learned 
leisure:  senectus. 

littemla  (liter-!  ae,  /.  dim.  [  littera  ],  a  little 
letter:  epistula  vacillantibus  iitterulis. — Plur.,  a 
short  letter,  note:  hoc  litterularum  exaravi. — Lit- 
erary  learning,  liberal  studies  :  meae,  mv  bit  of 
authorship:  Litterulis  Graecis  imbutus,  H. 

litora,  ae,  /.  [LI-],  a  smearing  on  a  writing- 
tablet,  blotting  out,  erasure,  correction:  unius  no- 
minis:  tabularum.  —  A  passage  erased,  ercLsure: 
pars  nominis  demersa  in  litura:  carmen  mult& 
liturft  co^rcere,  H.  —  A  blot^  blur:  Littera  quod 
habet  lituras,  0. 

1.  litus,  P.  of  lino. 

2.  litus,  Oris,  n.  [  LI-  ],  the  sea-shore,  sea-side, 
beach,  strand:  molle  atque  apertum,  Gs. :  esse  in 
litore:  praetervolare  litora,  H. :  Gircaeae  litora 
terrae,  V. :  petere,  0. :  Litus  arant,  V. :  iuncosa 
litora  Boebes,  0.  —  P  r  o  t.  :  litus  arare,  i.  e.  labor 
in  vain,  0. :  litus  sterili  yersamus  aratro,  lu. :  in 
litus  harenaa  fundere,  carry  coals  to  Newcastle,  0. 
— A  river-bank:  hostias  constituit  omnia  in  li- 
tore :  percussa  fluctu  litora,  V. 

lituus,  m.,  a  crooked  staff  borne  by  an  augur, 
augur's  crook,  crosier,  augural  wand:  baculus  sine 
nodo  aduncus,  quem  lituum  appellarunt,  L. :  lituus, 
insigne  auguratOs :  Quirinalis,  V. :  lituo  pulcher 
trabeaque  Quirinus,  0.  —  A  crooked  wind-instru- 
metit,  curved  trumpet,  comet,  clarion :  lituos  pati, 
v.:  lituus  pugnae  signa  daturus  erat,  0.:  lituo 
tubae  Permixtus  sonitus,  H.  —  A  signal:  meae 
profectionis. 

livens,  entis,  adj,  [  P.  of  liveo  1,  bluish,  lead- 
colored,  black  and  blue,  livid  :  plumbum,  V. :  pru- 
na,  0. :  crura  compedibus :  margarita,  Ta. 


Digitized  by  V^OOQ iC 


liveo 


476 


loons 


liveo,  — ,  — ,  ere  [LIV"-],  to  be  black  andblue^ 

/>■  !'n>i,l:  livoiit  nil>i.cine  dentes,  0. — To  envy:  iis, 
'I  ii  rU)  |ij.'iiti:ini  exercent,  Ta. 

lividulua,  adj.  dim.  [lividus],  inclined  to  envy^ 

lividus,  adj.  with  s>ip.  [  LIV-  \  of  a  leaden 
C'tfor,  btniith,  blue:  vada,  V.:  racemi,  H. :  lividis- 
-ii:iii  vorago,  Ct.  —  Black  and  blue,  livid,  bruised: 
unnis  Bracchia,  H.:  Ora  livida  facta,  0. — Making 
livid,  iieadly :  Livida  materno  fervent  adipata  ve- 
iicno,  III. — Fig.,  envious.,  invidioiin,  spiteful^  mali- 
cious: roalcvoli  et  lividi :  nos  lividus  odit,  H. : 
obliviones,  i.  e.  destructive  of  praise,  H. 

livor,  oris,  m.  [LIV-],  a  bluish  color^  black  and 
blue  spot,  bruise:  Uva  livoretu  ducit  ab  uva,  a 
taint,  lu. — Fig.,  envy,  spUe^  malice,  iU-wiU:  auro- 
motuin  patria  proscindere,  Livor,  Desine,  0. :  cu- 
pidtis,  Pr. :  obtrectatio  et  livor,  Ta. — P  e  r  s  o  n.,  0. 

lixa,  ae,  m.  [LIC-],  a  sutler^  camp-follower: 
lixae  permixti  cum  militil>us,  S. :  non  lixa  seqiie- 
batur,  L. :  lixne  ao  ne^otiatores,  Ta. 

locatio,  onis, /.  [  loco],  a  letting  outj  leasing: 
(porticus)  consulum  locatione  reficiebatur:  ope- 
rtiin:  loesitionea  prnedionira, /ar/n»M^  om<,  L. — A 
contract  of  letting,  hiring,  lease,  L. 

locator,  oris,  m.  [loco],  a  lessor:  fundi 

looatum,  T,  n.  [  loco  ],  the  subject  of  a  lease : 
iudicia,  quae  ex  locato  ^unt,  grow  out  of  leases. 

locito,  — ,  — ,  are,  freg.  [loco],  to  let,  hire  out : 
agelli  paulum,  T. 

looo,  avi  (lociissint,  for  locaverint,  C),  itus,  are 
[  locus  ],  to  place,  put,  lay,  set,  dispose,  arrange  : 
cohortes  in  fronte,  S.:  cadavera  in  arcft,  N. :  crates 
adversas  locari  iubet,  Cs. :  euro  sol  ita  locatus  fuia- 
set,  ut,  etc. :  Fundamenta  (urbis),  V. :  litore  Moe- 
nia,  V. :  vicos,  Ta. :  stipendium,  S. — F  i  g.,  to  place, 
put,  set,  lay,  fix,  establish,  constitute:  inter  recte 
factum  atque  peccatiim  media  locabat  quaedam: 
eo  loco  locati  sumus,  ut,  etc. :  prudentia  est  locata 
in  delectii  bonorum  et  malorum,  consists  in, — To 
place  in  marriage,  give  away,  give  in  marriage, 
marry :  filiam  suam,  T. :  nuptum  virginem  adule- 
scenti,  T. —  To  let,  lease,  hire,  farm  out:  vectigalia: 
agrum  frumento,  L. :  fundum :  vocem,  i.  e.  rant 
for  fxii/  (on  the  stage),  lu. :  disciplina  (histrionis) 
locabat  se  non  minus  HS  CCCIOOO,  yielded.^ To 
give  o^U  on  contract,  contract  for  making,  have  done 
by  contract :  statuara  faciendam  :  anseribus  ciba- 
ria  publice  locantur  (sc.  praebenda) :  lunoni  tem- 
plum  (ac.  exstruendum),  L. :  secanda  marmora,  H. 
—  7b  put  out,  place  profitably:  beneficia  apud 
gratos,  L. :  Bene  facta  male  locata  male  facta  ar- 
bitror,  Enn.  ap.  C. 

loouli,  orum,  m,  dim.  [locus],  a  receptacle  with 
compartments,  coffer,  casket,  satchel,  pocket :  num- 
mum  in  loculos  demittere,  H. :  ebumi,  0. :  inanie- 


simi :  neque  loculis  comitantibus  itur,  with  purses, 
lu. :  laevo  suspensi  loculos  lacerto,  H. 

locuples,  eiis  (abl.  -plgtl  or  -plStc;  plur.  gen. 
-pletium  and  -pletum),  adj.  with  comp,  and  sup. 
[locus +PLE-],  rich  in  lands,  substantial,  opUent: 
pecuniosi  et  locnpletes.  —  Rich,  wealthy,  opulent: 
egebat  ?  imnio  locuples  erat :  aquila,  i.  e.  the  lucres 
tive  post  of  centurion,  lu. :  locupletem  optare  po- 
dagram,  the  rich  man*s,  lu. :  praed&  locuples,  S. : 
frugibus  annus,  H. :  urbs  locupletissima.  —  As 
subst.  :  agros  locu pletium  plebi  colendos  dedit,  the 
rich :  proscriptiones  locupletium,  S. :  locuples 
quae  nupsit  avaro,  lu. — F  i  g.,  well  stored,  provided, 
richly  supplied,  rich:  doraus:  oratione:  Latina 
lingua  locupletior  quam  Graeca.  —  Bespottsible, 
trustworthy,  trusty,  safe,  sure  :  reus,  that  can  fulfill 
his  engagement,  L. :  locupletissimi  auctores :  tabel- 
larius. 

looupleto,  avl,  &tu8,  &re  [  locuples  ],  to  make 
rich,  enrich :  homines  fortunis :  Af ricam  equis, 
arrois,  N.  —  F  i  g. :  sapientem  locupletat  natura : 
templura  picturis,  i.  e.  adorn, 

loons,  I,  m.  (plur.  loci,  single  places  ;  loca,  n., 
places  connected,  a  region),  a  place,  spot :  coacto  in 
unum  locum  exercitu,  Gs. :  locoruro  situm  nosse, 
L. :  Romae  per  oronis  locos,  S. :  loci  communes, 
pubhe  olaces,  parks  :  de  loco  superiore  dicere,  i.  e. 
from  the  judicial  bench  :  Celsior  ipse  loco  (i.  e.  cel- 
siore  loco),  0. :  et  ex  superiore  et  ex  aequo  loco 
sermones  habiti,  i.  e.  orations  and  conversations  : 
ex  inferiore  looo,  i.  e.  before  a  judge :  primus 
aedium,  a  dwelling  on  the  ground-floor,  N.  —  An 
appointed  place,  station,post,  position :  loco  move- 
re,  dnve  from  a  post,  T. :  loco  deicere,  H. :  loco 
cedere,  give  way,  S. :  legio  locum  non  tenuit,  Cs. : 
loca  senatoria  secernere  a  populo,  L. :  loca  iussa 
tenere,  V. — Place,  room  :  ut  locus  in  foro  ^aretur 
amicis :  locum  sibi  fecit,  0. :  non  erat  liisN^^cus, 
right  place,  H.  —  A  lodging,  quarters:  locu^'nde 
lautiaquc  legatis  praeberi  iussa,  L. — A  place,  spot, 
locality,  region,  country:  non  hoc  ut  oppido  prae- 
posui,  sed  ut  loco:  e^t  locus,  Ucsperiam  dicuut, 
V. :  locos  tenere,  L. :  occupare,  S. :  venisse  in  ilia 
loca  :  ea  loca  incolere,  tluit  region,  Cs.  —  F  i  g., 
place,  position,  degree,  rank,  order,  office  :  summo 
loco  natuB,  Cb.  :  infimo  loco  natu.<) :  lei;:)tionis  prin- 
ceps  locus,  head,  Cs. :  tua  dignitas  suuu)  locum  ob- 
tinebit:  voluptatem  nullo  loco  numen\t:  qui  locum 
tenuit  virtute  secundum,  V. :  de  locis  contendere, 
i.  e.  precedence,  Cs. :  signiferos  loco  movit,  degraded, 
Cs. :  duo  consularia  loca,  L. :  omnia  loca  obtinue- 
re,  ne  cui  plebeio  aditus  esset,  L. — Place,  position, 
sittiotion,  condition,  relation,  stcUe :  in  eum  iam  res 
rediit  locum,  ut,  etc,  T. :  Peiore  res  loco  non  potis 
est  esse,  T. :  Quo  res  summa  loco?  In  what  state f 
v. :  missis  nuntii.s,  quo  loco  res  essent,  L. :  primo 
loco,  first  in  order,  lu. :  se  (eos)  eodem  loco  quo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


locuBta 


477 


longus 


HelTetioB  habiturum,  toauld  treat  aa^  etc.,  Cs. :  pa- 
rentis loco  esse:  reliquos  ohsidum  loco  ducere, 
Cs. :  crimiiiis  loco  esse,  quod  vivam,  Mrves /or; 
in  uxoris  loco  habere,  T. :  in  libcrQm  loco  esse :  se 
in  hostium  habiturum  loco,  qui,  etc.,  Cs. :  nescire 
quo  loci  esset,  in  what  condition :  erat  causa  in  eo 
iam  loci,  ut,  etc.,  in  such  a  condition.  —  A  topic^ 
matter^  mibject^  pointy  head,  division  :  tractat  locos 
ab  Aristotele  ante  tractates :  hie  locus,  de  naturfl 
usuque  verborum :  ex  quattuor  locis  in  quos  divi- 
simus,  etc. :  locos  quosdam  transferaro,  shall  make 
some  extracts :  speciosa  locis  Fabula,  quotable  pas- 
sages,  H. :  loca  iam  recitata,  H.  —  In  r h e t. :  loci 
communes,  passages  of  a  general  import  (see  com- 
munis).— Of  time :  interea  loci,  meanwhile,  T. :  po- 
stea  loci,  afterwards,  S. :  ad  id  locorum,  till  then, 
S. — In  alti,  at  the  right  time,  seasonably,  appropri- 
ately, suitably  •  posuisti  loco  versfis  :  et  properare 
loco  et  cessare,  H. :  Dulce  est  desiperc  in  loco,  H. — 
A  fitting  place,  room,  opportunity,  cause,  occasion, 
place,  time:  et  cognoscendi  et  ignoscendi  dabitur 
peccati  locus,  T. :  probandae  virtutis,  Cs. :  aliquid 
loci  ration!  dedisses :  Interpellandi  locus  hie  erat, 
H. :  nee  vero  hie  locus  est,  ut,  etc.,  the  proper  oc- 
casion: Est  locus  in  yolnus,  room  for  injury,  0. : 
meritis  vacat  hie  tibi  locus,  opportunity  for  ser- 
vices, y. :  in  poetis  non  Homero  soli  locus  est  aut 
Archilocho,  etc. :  vita  turpis  ne  morti  quidem  ho- 
nestae  locum  relinquit,  i.  e.  renders  impossible  :  re- 
secandae  libidinis :  si  est  nunc  ullus  gaudendi 
locus. 

looQSta,  see  lucusta. 

looutio  (loquu-),  onis,/.  [4  LAC-],  a  speaking, 
speech,  discourse :  ex  locutione,  ex  reticentiu :  unius 
oratoris. —  Way  of  speaking,  pronunciation :  eraen- 
data  et  Latina. 

loOQtua,  P.  of  loquor. 

15duc,  Icis,/.,  a  coverlety  counterpane,  lu. 

logeam,  I,  =  Xoydovy  archives,  C.  dub. 

logioa,  drum,  ».,  ^  rd  Xoyuco,  logic. 

logos  (-ub),  I,  m.,  =  \6yoc,  a  word.  —  Plur., 
mere  words,  empty  talk,  T.  —  A  witty  saying,  hon- 
mot,jest. 

151igo,  see  lolligo. 

loliiizn,  I,  n.,  darnel,  cockle,  tares:  Infelix,  V. : 
ador  loliumque,  H.,  0. 

lolligo  (151i-),  inis,  /,  a  cuttle-fish,  0. :  nigra, 
H. 

longaevns,  adj.  [longus+aevum],  of  great  age, 
aged,  ancient:  parens,  V.  —  As  suM.  m.,  the  old 
man,  V. — Fern,,  0. 

longe,  adv.  with  comp.  and  sup.  [longus],  a  long 
^'^y  <J^i /«*•> /<»»•  of,  at  a  distance:  ab  eo  oppido 
non  longe  fanum  est:  longe  absum:  longe  late- 
que  conlucere,  far  and  toUe :  longe  gradi,  take 
long  steps,  V. :  Rhenum  non  longe  a  man  transire. 


Cs. :  longius  prodire,  Cs. :  fontes  longius  a  praesi- 
diis  aberant,  Cs. :  a  cultu  provinciae  longissime 
absunt,  Cs.  —  Away,  distant :  tria  milia  passu um 
longe  ab  castris,  Cs. :  minus  V  et  XX  milibus  longe 
ab  Uticft,  Cs. — F  i  g.,far  away,  out  of  reach,  of  no 
avail:  longe  iis  fraternum  nomen  populi  R.  afu- 
turum,  Cs. :  Longe  illi  dea  mater  erit,  V. :  Quam 
tibi  nunc  longe  regnum  dotale  Creibae,  0. — Long, 
for  a  long  period:  longe  prospicere  futuros  ca- 
sQs :  stupet  Dares,  longeque  recusal,  V. :  Varro 
vitam  Naevi  producit  longius :  longius  anno  rema- 
nere,  Cs.:  longissime  respicere:  haec  dixi  longius 
quam,  etc.,  at  greater  length, —  Widely,  greatly, 
much,  very  much,  by  far :  errat,  T. :  nobilissimus, 
Cs. :  doctissimus,  H. :  longe  plurimum  ingenio  ya- 
luisse  videtur:  quod  longe  secus  est:  dissimilis 
oontentio :  longe  mihi  alia  mens  est,  S. :  longissi- 
me di versa  ratio  est :  longe  omnis  multumque  su- 
perare:  Sed  longe  cunctis  longeque  potentior  ilia, 
0. :  longe  melior,  V. :  minor,  L 

longinquitas,  &tis,/.  [longinquus],  distance, 
remoteness  :  locorum  :  regionum,  Ta.  —  Length, 
long  continuance,  duration :  aetatis,  T. :  temporis, 
Cs. :  bellorum,  L.:  (dolores)  longinquitate  pro- 
duct!. 

longinqutui  {-monB),aefj.with  comp.  [longus], 
far  removed,  far  off,  remote,  distant :  nationes,  Cb.  : 
hostis :  cura, /or  distant  things,  L. :  longinquiores 
loci,  Cs. — As  svbst.  n.  :  quid  ego  longinqua  com- 
memoro?  remote  events:  longinqua  imperii, remoto 
parts,  Ta. — living  far  off,  foreign,  strange:  homo: 
piscls,  0. — Long,  of  long  duration,  prolonged,  last- 
ing, continued,  tedious  :  dolor :  oppugnatio,  Cs. : 
consuetudo,  Cs.  :  longinquiore  tempore  bellum 
confecturum, N. — Remote, distant:  in  longinquum 
teropus  differre :  tempore  longinqua  victoria,  L. 

longittido,  inis,  /.  [longus],  length :  inraensi- 
tas  longitudinum :  pontis,  Cs. :  longitudinee  et  bre- 
vitates  in  sonis.  —  Length,  long  duration :  noctis : 
orationis:  consulere  m  longitudinem,  look  far 
ahead,  T. 

longius,  longissime,  eomp.  and  sup.  of  longe. 

longinsculns,  adj.  dim.  [longior,  -ius],  rather 
long:  versUs, 

longule,  adv.  [longulus],  rat?ierfar,  T. 

longulus,  adj.  dim.  [longus],  rather  long :  iter. 

longnm,  adv.  [longus],  long,  a  long  while  :  neo 
longum  laetabere,  V. :  Clamare,  H. 

longurios,  I,  m.  [longus],  a  long  pole,  Cs. 

longus,  adj,  with  comp.  and  sup.  [2  LEG-], 
long,  extended:  via :  longissima  epistula :  proficisci 
longissime  agmine,  Cs. :  navis  longa,  a  war-ship, 
man-of-war  (from  its  shape),  Cs. :  versus,  the  heroic 
hexameter :  honorum  Pagina,  lu. :  vestis,  V. :  lon- 
gioris  fugae  consilium, /ur/W,  Cs. :  mantis, /ar- 
reaching,  0. — In  length,  long:  musculus  pedes  LX 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


loquacitaa 


478 


luoeo 


longus,  Cs. :  ferrum  tres  longum  pedes,  in  Unffth^ 
L. — Oreat^  vcut^  spacious :  pontuB,  H. :  classemque 
ex  aethere  longo  prospexit,  V. :  caelum,  0. — Lonff^ 
of  long  duration,  lasting^  prolonged^  tedious:  in  tarn 
long&  actate :  vita  longior :  uno  die  longior  men- 
sis  :  longa  interiect&  mora,  Cs. :  spatium  (sc.  tern- 
poris),  L. :  roenioriam  nostri  longam  efficere,  S. : 
Ion  so  tempore,  after  a  long  interval^  V. :  anni,  a 
great  age,  V. :  dies,  length  of  days,  lu. :  syllaba : 
voces,  V. :  senectus,  lu. :  mors,  slow,  V. :  quam 
im probe  feoerit,  longum  est  dicere,  it  woiUd  be 
tedious :  ne  longum  sit,  to  speak  briefly:  Ne  lon- 
gum faciaro,  H.  :  exemplis  hoc  facere  longius,  to 
spin  out:  nolo  esse  longus,  tedious:  respondit,  ni- 
hil sibi  longius  fuisse,  quam  ut  me  videret,  i.  e.  that 
he  voas  impatient :  nee  mihi  longius  quicquam  est 
quam,  etc., nothing  is  more  tedious:  fatigat  edendi 
Ex  longo  rabies,  since  long  ago,  V. :  spem  incohare 
longam,  looking  far  ahead,  H. :  longus  spe,  slow  to 
hope,  H. — Distant,  remote,  long  delayed:  in  longio- 
rem  diem  conferre,  Cs. :  dies,  V. — As  subst.  n. ;  in 
longum  dilata  res,  long  postponed,  L. :  Causando 
nostros  in  longum  ducis  amores,  delay,  V. 

loquaoitas,  atis,/.  [loquax],  talkativeness,  lo- 
quacity :  Macri :  mea :  ministrorum,  L. 

loquaciter,  adv,  [loquax],  talkativdy,  loquaei- 
ouslt/ :  litigiosus :  Scribetur  tibi  forma,  l  e.  cU 
Unsith,U, 

loquax,  ftcis,  adfj.  with  comp,  and  sup.  [4  LAC-], 
talkative,  prating,  chattering,  loquacious,  full  of 
words :  orator :  senectus  est  naturft  loquacior  : 
homo  loquacissimus  obmutuit :  itinae,  croaking, 
V. :  nidus,  i.  e.  of  chirping  young,  V. :  stagna,  re- 
sounding with  croakings,  V. :  voltus,  L  e.  expressive, 
0. :  lymphae,  babbling,  H^ 

loquela  or  loquella,  ae,  /.  [loquor],  speech, 
wordu,  iliscourse :  funditque  has  ore  loquelas,  V. 
— A  lafignage:  Graia,  0. 

loquor,  cQtus  (quatus),  I,  <i*p.  [4  LAC-],  to  speak, 
talk,  say,  tell,  mention,  utter :  male,  T. :  mihi  sane 
bene  iuqiii  videtur  :  Latin e  :  ali&  Iingu&:  pro  al- 
quo:  apud  ira peri tos,  6e/bre;  advorsum  hunc,  be- 
fore him,  T. :  cum  prole,  0. :  horribile  est,  quae 
loquantur :  ne  singulas  loquar  urbis,  mention,  L. : 
pugnantia,  to  contradict  oneself:  proelia,  H. :  quem 
tuum  negotium  agere  loquebantur.  —  To  talk  of, 
speak  about,  have  ever  on  the  lips :  semper  Curios : 
nil  nisi  classTs :  reges  atque  tetrarchas.  Omnia 
magna,  H. :  de  magnis  maiora,  lu,  —  Plur.  with 
indef,  subj.,  they  say,  it  is  said,  they  talk  of  the  talk 
is  of:  hie  mera  scelera  loquuntur:  luppiter,  ho- 
spitibus  nam  te  dare  iura  loquuntur,  V. — F  i  g.,  to 
speak,  declare,  sliow,  indicate,  express  clearly:  oculi 
niimi,  quem  ad  modum  animo  adfecti  simus,  lo- 
quuntur: ut  consuetudo  loquitur,  as  is  usually 
said:  cum  chartft  dextra  locuta  est,  lias  written 
upon  it,  0. — To  rustle,  murmur :  pint  loquentes,  Y. 


lorica,  ae,/.  [lorum],  a  leather  cuirass,  corselet 
of  thongs:  lata  insignisque :  graves  loricis,  L. :  tri- 
lix,  v. :  serpens  Loricae  modo  squamis  defensus, 
0. :  Libros  Mutare  loricis,  i.  e.  exchange  studies  for 
arms,  H. — A  defence,  breastwork,  parapet :  pinnae 
loricaeque  ex  cratibus  attexuntur,  Cs. :  loricam 
strucre,  Ta. 

loricatua,  adj.  [lorica],  clothed  in  mail,  har- 
nessed: statua,  L. :  equites,  L. 

Idripea,  pedis,  adj.  [lorum  +  pes],  club-footed, 
crook-footed,  bandylegged:  iuvenis,  lu. 

lomm,  I,  n.  [8  VOL-],  a  thong,  strap,  strip  of 
leather :  quin  tu  adducis  lorum  ?  L. :  Qui  lora  re- 
strictis  lacertis  Sensit,  H. :  signum  de  paupere 
loro,  lecUher,  lu.  —  Plur.,  the  reins,  a  bridle  :  loris 
ducere  equos,  L. :  lora  dare,  slacken,  V. :  lora  re- 
misit,  0.  :  lora  tenere,  lu. — A  whip,  lash,  scourge: 
ad  necem  operiere  loris,  T. :  loris  uri,  H. :  euili 
servi  loris  ceciderunt — A  leathern  bulla,  lu. 

1.  lotua  and  lotoa,  I,/.,  =Xa»roc,  the  African 
lotus,  edible  nettle-tree,  V.,  O.—  The  fruit  of  the 
htus,  0. — A  flute  (of  lotus-wood),  0. 

2.  lotua,  P.  of  lavo. 

lubena,  lubenter,  lubet,  lubido,  see  lib-. 

lubilco,  — ,  — ,  are  [lubricus],  to  make  slippery, 
lubricate:  Lacedaemonium  orbem,  lu. 

lubrlcua,  a*fj.  [GLA-],  slippery  :  fastigium,  L. : 
terga  (colubri),  V. :  concnylia,  slimy,  H. — Plur.  n, 
as  subst. :  per  lubrica  surgens,  slippery  ground,  Y. 
— Easily  moved,  sliding,  gliding :  (natura)  lubricos 
oculos  fecit:  anguis,  V. :  amnis, gliding,  0. — F i  g., 
slippery,  uncertain,  hazardous,  dangerous,  critical: 
via  (vitae):  cupiditas  dominandi :  defensionis  ra- 
tio: Ai\nw9,  fleeting,  0.:  patrias  tentasti  lubricus 
artis,  tricky,  V. :  Voltus  nimium  lubricus  adspioi, 
seductive,  H. — As  subst.  n. :  in  lubrico  versari,  in 
danger. 

lucanica,  ae,/.  [Lucanus],  Lucanian  sausage, 
smoked  sausage :  delectari  lucanicis  tuis. 

Lucanua,  adj.,  of  Lucania  (a  district  of  Low- 
er Italy),  Cs.,  C,  H.,  L.,  lu. 

lucar,  aris,  n.  [  lucus  ],  money  paid  to  actors 
(orig.  proceeds  of  a  forest-tax),  Ta. 

lAca,  adv.,  by  daylight,  see  lux. 

luoellum,  1,  n.  dim.  [  lucrum  ],  a  small  gain, 
slight  profit :  Apron io  aliquid  lucelli  dare :  dulce, 
H. :  al(|d  refero  datum  lucello,  Ct 

lAoeo,  iQxi,  — ,  ere  [LVC-],  to  be  light,  be  dear, 
shine,  beam, glow,  glitter:  globus  lunae,  V. :  faoes, 
0. :  (Stella)  luce  lucebat  aliena:  luceat  igne  ro> 
gus,  0. :  Rara  per  occultos  lucebat  semita  calles, 
glimmered,  V. :  taeda  lucebis  in  illft,  i.  e.  shaU 
bum,  lu. :  lucens.  ad  imum  Usque  solum  lympha, 
transparent,  0. — Impers.,  it  is  light,  is  day,  da^ens: 
nondum  lucebat:  simul  atque  luceret. — Fig.,  to 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Luoeres 


479 


Inotufl 


tifunejarthy  he  conspiaunu^  he  apparent ^  be  clear ^  be 
evident:  imperi  splendor  illis  gentibus  luccm  ad- 
ferre  coepit:  mea  studia,  quae  parum  antea  luxe- 
runt  :  virtus  lucet  in  tenebris. 

LncereB,  ura,  m.,  one  of  three  tribes  of  free 
eUizem  in  the  old  Roman  state  (see  Ramnes,  Ti- 
lies),  C,  L.,  0.,  Pr. 

luoerna,  ae,/.  [LVC-],  a  lamp,  oil-lamp:  lu- 
cerna  me  deserit,  goes  out :  Vino  et  lucemis,  i.  e, 
evening  entertainments,  H. :  Accessit  numerus  lu- 
cemi**,  t?ie  lights  are  seen  double,  H. :  ante  lucer- 
naa,  before  candle-light,  lu. :  lucemam  accendere, 
Ph. :  Haec  ego  non  credam  Venusina  digna  lu- 
cerna  ?  lucubration,  lu. 

luoeaco  and  lticiac5,  iQxl,  — ,  ere,  inch,  [lu- 
ceo],  to  begin  to  shine  :  sol  lucescit,  V. :  eras  lu- 
oescere  nonas  Dicinaus,  dawn,  0. — Impers. :  Luci- 
Bcit  hoc  iara,'»^  grows  light  here,  T. :  ubi  luxit,  at 
datvn,  Cs. :  cum  lucisceret,  at  break  of  dag. 

lucet,  impers.,  see  luceo. 

Inoi,  adv.,  by  daylight,  see  lux. 

luoide,  adv,  [lucidus],  clearly,  distinctly:  ver- 
bum  definire. 

Itioidas,  adj.  with  oomp.  [LVC-],  full  of  light, 
dear,  bright,  shining,  brilliant :  sidera,  H. :  gemma, 
0. :  Lucidior  domus,  0. :  Lucidior  glacie,  0. :  se- 
des  deorum,  H. :  aethra  Siderea  polus,  liglUed,  V. 
— Neut.  as  adv. :  lucidum  Fulgentes  oculi,  H. — 
White :  ovis,  Tb. :  lilia,  Pr. — F  i  g.,  dear,  perspicu- 
ous, lucid:  ordo,  H. 

lucifer,  fera,  ferum,  a^.  Hux  +  l  FER-],  light, 
bringing:  Diana:  equi,  the  horses  gf  Luna,  0. — 
As  subst.  m.,  the  morning-star,  the  planet  Venus,  C. : 
prae  diem  yeniens,  V. —  The  son  of  Aurora  and 
Cephalus,  0. — Day:  omnis,  0. :  tot  Luciferi,  0. 

liioifagus,  adj.  [lux +2  FVG-],  light -shun- 
ning :  blattae,  V. :  (homines),  shy. 

Lucina,  ae,  /.  [lux ;  sc.  dea],  she  thcU  brings 
to  light,  goddess  of  childbirth,  T.,  H.,  0. :  Lucinam 
pati,  pains  of  childbirth,  V. :  Lucinae  labores,  V. 
— The  goddess  of  frightful  dreams :  (Hecate),  Tb. 

luoiaoo,  see  lucesco. 

lucratiTua,  acfj.  [lucror],  attended  with  gain, 
gainful:  sol. 

luorl  faoi5,  see  lucrum. 

LucrinensiB,  e,  adj.,  of  the  Lucrine  Lake: 
res,  i.  e.  oysters. 

lucror,  atus,  &rl,  dep.  [lucrum],  to  gain,  win, 
acquire,  get,  make :  auri  pondo  decem:  emuncto 
Simone  talentum,  H. :  lucrandi  perdendive  teme- 
ritas,  Ta.  —  Fig.,  to  acquire,  gain,  win  :  domita 
nomen  ab  Africft,  H. :  lucretur  indicia  veteris  in- 
famiae,  i.  e.  /  will  not  mention. 

lucrosus,  adj.  [  lucrum  ],  gainful,  profitable : 
Toluptas,  0. :  paucis  lucrosum  fieri,  Ta. 


lucniin,  I,  n.  [2  LV-],  gain,  profit,  advantage  i 
hoc  paulum  lucri  quantum  ei  dnmni  adportet,T. : 
unius  anni:  ex  publicis  Tectigalibtis  luera  facere: 
iroprobissima  lucra  liguriens:  Inori  bonus  est 
odor  ex  re  qualibet,  lu. :  omne  id  deputare  esse 
in  lucro,  count  as  gain,  T. :  alqd  lucro  apponere, 
H. :  lucri  fieri  tritici  modios  centum,  jnade  ( as 
profit) :  alqd  facere  lucri,  to  reap  the  benefit  of,  N. : 
in  lucro  est  quae  datur  hora  mihi,  0. :  de  lucro 
prope  iam  quadriennium  vivimus,  i.  e.  as  by  mira- 
cle: de  lucro  tibi  vivere  me  scito,  L. —  The  pursuit 
of  gain,  avarice :  te  demovere  lucro,  H.:  domus  ob 
lucram  Demersa  exitio,  i.  e.  avarice,  H. — Wealth, 
riches:  Ck>ntra  lucrum  nil  valere  ingenium,  H. : 
Omne  lucrum  tenebris  alta  premebat  humus,  0. 

luotamen,  inis,  n.  [  luctor  ],  a  wrestling,  toil, 
exertion :  remo  ut  luctamen  abesset,  V. 

luotaiiB,  antis,  adj.  [P.  of  luctor],  struggling, 
rductant :  luctantia  oscula  carpere,  0. 

luotatio,  5ni8, /.  [luctor],  a  wre^ing:  sine 
adversario  nulla  est.  —  A  struggle,  contest,  fight : 
taetra,  L. :  cum  Academicis  incerta. 

luctator,  oris,  m.  [luctor],  a  wrestler :  in  f ulva 
haren&,  0. 

luotifiotiB,  adj.  riuctu8  +  2  FAC-],  causing  sor- 
row, doleful,  bcUeful:  cladcs,  C.  poet. :  Alecto,  V. 

Itiotisonas,  acfj.  [luctus + SON-],  sad^sounding, 
doleful :  mugitus,  0. 

luotd,  — ,  — ,  ftre  [lucU,  a  wrestling],  to  wrestle, 
struggle :  dum  luctat,  T. 

luctor,  fttus,  &r!,  dep.  [  lucta,  a  wrestling  ],  to 
wrestle:  luctabitur  Olympiis  Milon:  fulva  luctan- 
tur  harena,  V. :  Achivis  doctius  unctis,  H. — To 
wrestle,  struggle,  strive,  contend :  in  pestilent!  solo, 
L. :  Luctandum  in  turba,  H. :  Inter  se  adversis 
cornibus,  V. :  de  nomine  temporis  huius,  0. :  te- 
lum  Eripere,  V. :  liberiore  frui  caelo,  0. :  in  lento 
luctantur  marmore  ton^ae,  V. :  Tristia  robustis 
luctantur  funera  plaustris,  H. :  luctantes  venti,  V. 
— Fig.,  to  struggle,  strive,  contend:  tecum:  cum 
ardore  regionis,  Cu. :  luctata  diu  ait,  after  a  (men- 
tal) struggle,  0. 

luotu6ae»  a<lv.  wkh  eomp.  [luctuosus],  h»nrnt- 
ably,  mournfully:  luctuosius  nobis  quam  vobin 
perierunt,  L. 

luctUOBUS,  adj.  with  comp.  and  sup.  [luctus], 
full  of  sorrow,  causing  sorrow,  sorrowful,  lament- 
able, mournful:  victoria,  S. :  nox  meis  omnibus: 
luctuosum  est  tradi  alteri,  luctuosius  inimico: 
luctuosissimnm  exitium  patriae :  arma,  H. — Feel- 
ing sorrow,  sorroipful,  sad :  Hesperia,  H. 

liictuB,  ft3,  m.  [LVG-],  sorrow,  mourning,  grief , 
affliction,  distress,  lamentation:  filio  luctum  paras, 
T. :  cum  niaerore  et  luctu  vitam  exigunt,  S. :  suuro 
luctum    patris    lacrimis    augere:    tantus    luctus 

Digitized  by  V^OOQIC 


lucubratio 


480 


Indus 


excepit  (muItitudinemX  ut,  etc,  Cs. :  lactuB  suub 
▼estis  mutatione  declarandus :  muliebris,  H. :  luo- 
turn  inportare  sibi,  Ph. :  dare  animum  in  lucttis, 
0.:  multia  in  luctibus  senescere,  lu. — Sufna  of 
aorroWf  mouminff^  mourning  appard^  toeeat:  erat 
in  laotu  senatus:  diebus  triginta  luotus  est  6ni- 
tu8,  L. — A  aource  of  griefs  t^fUdion :  levior,  0. : 
lucttls  8U08  tradit,  0. — Person.,  Orie/^  V. 

luoubratid,  onis,  /.  [luoubro],  a  working  by 
kunp-light^  nighiworky  nocturnal  ttudy :  luoubra- 
tiones  detraxi:  vix  digna  lucubratione  anicula- 
nim,  evening  gomjK — Something  eompoted  by  nigftt, 
a  luctibration :  mea. 

lucubro,  &vl,  fttus,  are  [  LVC-  ],  to  teork  by 
lamp-light^  work  at  night:  (Lucretia)  inter  lucu- 
brantes  ancillas,  L. :  opusculum  lucubratum,  com- 
poeed  by  night. 

Iftoulante,  adv.  [luculentus],  epUndiMy,  well : 
Bcripsenint :  alqm  calefacere,  i.  e^Jlog  well. 

luoulanter.  eulv.  [luculentus],  very  well :  sane 
luculenter,  very  well  said:  Qraece  scire. 

luonlentos,  adj.  with  eomp.  and  «i^.  [lux], 
full  of  light,  bright,  aplendid :  caminus,  burning 
brigluiy. — Fig.,  distinguished,  excellent,  superior: 
forma,  T. :  verba  luculentiora :  legio  luculentinsi- 
ma :  oratio,  perspicuous,  S. :  plaga,  severe.  —  Be- 
spectable^  considerable,  rich :  patrimonium.— C&ar, 
satisfactorily  proved-  res  indiciis. — Trustworthy, 
weighty:  auctores:  scriptor. 

Inouxno,  onis,  m.  [Etmsc  lauchme,  one  pos- 
sessed], an  Elntscan  priest;  hence,  as  a  proper 
name,  the  son  of  Demaraius  of  Corinth,  afterwards 
king  Tarquinius  Friseus,  L. 

1.  luooB.  I,  m.  [LVC-],  a  sacred  grove,  cotise- 
crated  wood,  park  surrounding  a  temple:  Albani 
luci :  frequenti  silva  saeptus,  L. :  virtutem  verba 
putas  et  Lucum  ligna,  H. :  laetissimus  umbrae, 
V. — A  wood,  grove,  V.,  0. 

2.  (luous,  Qs),  m.,  light  (old  for  lux):  cum 
primo  lucu,  ai  daybreak,  T.  (al.  luci). 

Inonsta  (loo-),  ae,/.  [4  LAC-],  a  grasshopper, 
locust:  lucustarum  nubes,  L. :  vis  locustaruro,  Ta. 

IQdia,  ae,/.  [ludius],  a  gladiator'* b  wife,  lu. 

Iftdlbrinm,  1,  n.  [ludus],  a  mockery,  derision, 
wantonness:  ne  per  ludibrium  interiret  regnuro, 
by  ioantonness,  L. :  fortunae :  casQs,  L. :  ad  ludi- 
brium stolidae  euperbiae,  L. :  fratris,  L. :  sive  lu- 
dibrium oculorum  sive  vera  species,  Cu. — An  ob- 
ject of  mockery,  laughing-stock,  butt,  jest,  sport: 
ludibrio  haberi,  T. :  ne  ludibrio  simus  inimicis : 
(Brutus)  ludibrium  verius  quam  comes,  L. :  nisi 
ventis  Debes  ludibrium,  H. :  nee  dubie  ludibrio 
esse  miserias  suas,  Cu. — A  dishonoring :  ludibria 
meonim,  Cu. 

ludibondus,  adj.  [ludo],  playful,  sportive,  frol- 


icsome, jMlant  :  milites  ita  ludibundi,  ut,  etc.,  1^. 
— Flaying,  easily,  without  effort,  without  danger, 
ad  Hydruntem  ludibundi  pervenimus:  omnia  la- 
dibundua  conficies. 

(IftdioerX  era,  crum,  adi.  [ludus],  belonging  to 
play,  serving  for  sport,  done  in  sport,  sportive: 
exercitatio :  Praemia,  awarded  in  the  games,  Y. : 
res,  the  drama,  H. 

ItLdiomm,  I,  n.  [ludicer],  a  sport,  toy,  means 
of  sport,  game:  iuvenes,  quibus  id  ludicrum  est, 
Ta. :  et  versQs  et  cetera  ludicra  pono,  trifles,  H. 
— A  show,  public  game,  scenic  show,  ^age-play: 
Olympiorum  solemne,  L.,  H. 

ludifioatio,  Onis,^.  [ludifico],  a  making  game, 
rallying,  jeering,  derision,  mocking :  cum  fudifica- 
tione  senattls  auctoritas  impediretur :  veri,  L. 

Iftdifioo,  avi,  Stus,  ftre  [ludus +2  FAC-],  to 
make  game  of,  delude,  cozen,  deceive,'  si  diutius 
ludificare  videatur :  ludificati  inoerto  proelio,  S. 

lAdifioor,  fttus,  ftrl,  dep.  [ludus +2  FAa],  to 
mock,  make  game  of,  make  sport  of,  turn  into  rid- 
icule, delude,  deceive :  aperte :  me,  T. :  inter  se,  L. 

—  To  thwart,  frustrate,  baffle:  morft  consulem, 
S. :  ea,  quae  hostes  agerent,  L. 

liidi  magister,  see  ludus. 

ludlo,  onis,  m.  [  ludus  ],  a  stage-player,  panto- 
mimist :  ludioues  ex  Etrurift  acciti,  u 

IfidiuB,  I,  m.  [ludusl  a  stage-player,  paniomim- 
ist:  si  ludius  constitit  (interrupting  the  play): 
Ludius  ter  pede  pulsat  humum,  0. — A  gladiator, 
lu. 

Iud5,  si,  BUS,  ere  [LVD-],  to  play,  play  at  a 
game:  tesseris,  T. :  aleft  ludere :  pilft  et  duodecim 
scriptis:  trocho,  H. :  posita  luditur  arcft,  with  his 
cash-box  staked,  lu. :  alea :  par  impar,  H. :  proelia 
latronum,  0. :  scriptae,  quibus  alea  luditur,  artes, 
0. —  To  play,  appear  in  a  public  game:  ludis  cir- 
oensibus  elephantos  lusisse,  L. —  To  play,  sport, 
frisk,  frolic  s  honesta  exempla  ludendi:  in  nu- 
merum,  dance,  V. :  in  exiguo  cymba  lacu,  0. — 
Fig.,  to  sport,  play,  practise  as  a  pastime,  do  for 
amusement:  ilia  ipsa  ludens  conieci  in  communis 
locos :  Syracosio  ludere  versu,  V. — To  play,  make 
music,  compose:  quae  vellem  calamo  agresti,  Y. : 
Talia  luduntur  roense  Decembri,  0. :  carmina,  Y. 

—  To  sport,  dally,  wanton:  Lusisti  satis,  H. —  To 
play,  mock,  mimic,  take  off:  opus,  imitate  serious 
business  in  sport,  H. —  To  make  game  of,  ridicule, 
rally,  banter :  eum  lusi  iocose  satis :  omnium  ki- 
risione  ludi :  an  prudens  ludis  me  ?  H. :  caput 
aselli,  Ad  quod  ludebant,  lu. — To  delude,  deceive 
me,  T. :  non  ludo,  am  in  earnest,  H. :  natum  falsis 
imaginibus,  V. :  hoc  civili  bello,  quam  multa  (ha> 
ruspicum  responsa)  luserunt,  i.  e.  gave  deceptive 
responses. — To  baffle,  elude:  (canes)  sequentis,  0. 

ludaa,  I,  m.  [LVD-],  a  play,  game,  diversion. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mea 


481 


lupatuB 


pastime:  novum  fiibi  excogitant  ludnm:  oampe- 
stria :  Nee  lusisse  pndet,  sed  non  incidere  ludum, 
H.  •.  pueri  Intent!  ludo,  Y.^-Flur.^  public  games, 
plays,  spectacles  J  sfiows,  exhibitions:  delectant  ho- 
mines ludi:  festi  dies  ludorum:  ludos  aspicere, 
0. :  ludi  Olympiae :  ludi  Gonsualia,  L. :  ludi  Ce- 
rialia,  L. — Rarely  sing. :  haec  ultra  quid  erit,  nisi 
ludus,  III. — A  place  for  exercise,  place  for  practice, 
school:  In  eodem  ludo  doctae,  T. :  litterarum  ludi, 
L. :  discendi :  Isocrates,  cuius  e  ludo  principes 
exierunt:  gladiatores  in  ludo  habebat,  in  train- 
ing, Gs. :  militaris,  L. :  quem  puerum  in  ludo 
cognorat,  N. :  sic  veniunt  ad  miscellanea  ludi,  lu. 
—-Play,  sport,  child s  play:  oratio  ludus  est  homini 
non  hebeti :  quibus  (Graecis)  ius  iurandum  iocus 
est,  testimonium  ludus.  —  Sport,  jest,  joke,  fun : 
ad  honores  per  ludum  pervenire:  amoto  quaera- 
mus  seria  ludo,  H. :  Nil  per  ludum  simulabitur, 
lu. :  narrare,  quos  ludos  praebueris,  how  you  made 
yourself  ridiculous,  T. :  mihi  ludos  reddere,  play 
tricks  on,  T. :  f  rui  ludo  aetatis,  L. — A  play,  enter- 
taining achibiiion, playf%U  writing,  satire:  veteres 
in^unt  proscaenia  ludi,  V. :  ut  est  in  Naevi  Ludo. 

lues,  is,/.  [1  LV-l,  a  plague,  pestilence,  infec- 
tion: dira,0.:  lues  et  letifer  annus,  V. — A  spread- 
ing evil,  calamity  ;  asperrima  in  Sardianos  (of  an 
earthquake),  Ta. :  belli  immensa,  Ta. — As  a  term 
of  abuse,  a  plague,  pest :  haec  lues  impura. 

lugeo,  iQxT  (iQxtl  for  laxistl,  Cu),  lactus,  6re 
[LVG-],  to  mourn,  lament,  betrail,  depiore:  melius, 
0. :  mortem  Treboni :  interitum  rei  p. :  annum, 
ut  parentero,  eum,  L. :  lugebere  nobis,  Lugebisque 
alios,  0. :  luget  non  sic  lugendae  fata  sororis,  i.  e. 
not  as  deady  0. :  Matronis  lugcndus,  lu. :  ad  rogum 
filii  lugetur,  Ct. :  urbem  e  suis  faucibus  ereptam 
esse. —  To  be  in  mourning,  wear  mourning  appar- 
el: luget  senatus:  te  arbos  Tonsa  comam  luxit, 
0. :  nee  lugentibus  id  facere  fas  est,  L. 

lAgubre,  adv.  [  lugubris  ],  mournfully,  porten- 
tously: eometae  mbent,  V. 

lugubris,  e,  adj.  [LVG-],  of  mourning,  mourn- 
ing-: lamentatio,  over  the  dead:  vestis,  mourning 
apparel,  T. :  cantus,  a  dirge,  H. :  domus,  a  house 
of  mourning,  L. :  gen  i  tor,  sorrowing,  0. — Plur.  n. 
as  subst, :  lugubria  indue,  p^U  on  mourning,  0. : 
mea  lugubria  ponam,  my  weeds,  0. — ThcU  causes 
mourning,  disastrous :  bellum,  H. :  seelus,  0. — 
Mournful,  doleful,  plaintive :  verbum,  expressive  of 
desolation  :  verba,  0. — Mean,  pitiable :  sagum,  H. 

Iambus,  I,  m.,  a  loin:  tener,  lu. — Usu.  plur. : 
Lumborum  tenus :  nautae  lumbos  Fuste  dolat,  H. 

lumen,  inis,  n.  [LVC-1  light :  Quasi  lumen  de 

suo  lumine  accendat :  solis :  Leucotho^n  ad  lumi- 

na  cerni,  by  lamp-light,  0. — Plur.,  of  a  building, 

>   the  outlook, prospect :  cum  aedls  venderet,  in  man- 

cipio  lumina  ita  recepit:  se  luminibus  eius  esse^ 


obstmetururo,  obstruct  the  light  by  building. — A 
light,  source  of  Ught,  lamp,  torch :  lumine  adposi- 
to :  insigne  nocturnum  trium  luminum,  L. :  sub 
lumina  prima,  at  early  candle-light,  H. — DayligfU, 
day :  Si  te  secundo  lumine  hie  o£fendero,  Moriere, 
Enn.  ap.  C. :  lumine  quarto,  V. — The  light  of  life, 
life :  quem  cassum  lumine  lugent,  V. :  quod  in 
tot  lumina  lumen  habebas,  which  served  so  many 
eyes  (of  Argus),  0,—The  light  of  the  eye,  eye,  look, 
glance:  luminibus  amissis :  torvum,  V. :  plaeidum, 
H. :  timidum,  0. :  Luminibus  tacitis,  V. :  Ad  cae- 
lum tendens  lumina,  Y. :  mentis  quasi  lumina. — 
Fig.,  a  light,  distinguished  person,  ornament, 
glory,  luminary,  beauty:  maiorum  gloria  posteris 
quasi  lumen  est,  S. :  praestantissimi  viri,  lumina 
rei  p. :  lumen  exercitas,  Gimber :  Lumina  tot  ceci- 
disse  ducum,  V. :  dicendi  lumina :  Gatonis  lumini- 
bus obstnixit  haec  oratio,  obscured  the  reputation. 
— lAghi,  clearness,  perspicuity:  ordo  memoriae 
lumen  adfert:  nisi  litterarum  lumen  aceederet, 
celebrity. 

luminosus,  adj.  [lumen],  full  of  light,  lumin- 
ous, conspicuous :  partes  orationis. 

liina,  ae,  /.  [LVG-],  t?ie  moon :  nova,  Gs. :  ple- 
na, Gs. :  cum  luna  laooret,  is  eclipsed:  lunae  de- 
fectus,  L. :  Siderum  regina  bicornis,  H. :  aurea, 
0. :  minor,  waning,  H. :  oblati  per  lunam,  by  moon- 
light, V. :  laborans,  an  eclipse  of  the  moon,  lu. :  sol 
lunaeque  sequentes,  phases  of  the  moon,  V. — A 
night:  roflcida,  V. — An  ivory  badge,  shaped  like  a 
half  moon,  worn  by  patrician  senators  on  the  shoes, 
lu. — P  QT%oii.,the  Moon  -  goddess,  identified  with 
Diana,  0.,  L.,  Ta. 

lunazls,»e,  adj.  [luna],  of  the  moon,  lunar: 
eursus :  currtis,  0. :  comua,  0. 

lunatUB,  adj.  [  P,  of  luno  ],  half-moon-shaped, 
crescent-shaped,  lunated,  falcated:  peltae,  V. 

Lunensis,  e,  a4j.,  of  Luna  (a  city  of  Etniria) : 
legati,  L. 

luno,  fivl,  &tus,  lire  [lunaj,  to  bend  like  a  half- 
moon,  crook:  arcum,  0.:  acies  geminos  in  arcQs, 
Pr. 

luo,  luT,  — ^ere  [1  LV-],  to  loose,  free,  pay  off: 
— Fig.,  of  punishment,  to  nijfe,'. 


oes  aliennm,  Gu, 

undergo :  poenas  parrieidi :  Supplicium,  V. :  Exsi 
lium  dira  poenam  pro  cacde  luebat,  wcu  undergo 
ing  banishment  as  a  punishment,  0. —  To  cUonefo.  \ 
expiate  :  morte,  V. :  noxam  pecunia,  L. :  Bangui ii<, 
periuria,  V. :  Delicta  maiorum,  H. :  perieula  pu- 
blica,  i.  e.  avert  by  expiation,  L. 

lupa,  ae, /.  [lupus],  a  she -wolf:  sitiens,  L.. 
Rava,  H. :  nutrix,  V. — A  prostitute,  G.,  L.,  lu. 

lupanar,  aris,  n.  [lupa],  a  house  of  ill-repute, 
lu.,  a. 

lupatua,  ac(j.  [  lupus  ],  furnished  with  wotr  » 
teeth:  Gallia  neo  lupatis  Teroperat  ora  frenj% 


Digitized  by  V^OOQIC 


Lnperoal 


482 


Intttni 


eturU  ttudded  with  lagged  poinU,  H.— i^ur.  ik  as 

iub$i,^  a  curb  armed  with  tharp  teeth :  duris  parere 
lupatis,  v.,  0. 

Lupercal,  alis,  n.  [Lupercus],  a  grotto  on  the 
Palatine  Hilt,  tacred  to  the  Lycean  Pan,  V.,  C,  0. 
^Thefettival  of  the  Lycean  Pan,  L.— U8u./>/wr.  ; 
ad  Lupercalia. 

Lupercus,  1,  m.  [  lupus  +  ARC- J,  protector 
against  wohea,  a  title  of  the  Lycean  ran ;  hence, 
a  priest  of  (he  Lycean  Pan,  C,  V.,  lu. 

lupinUB^  atfj.  [lupus],  of  a  wolf,  wolfs :  ubera; 
luba,  Pr. — As  subst.  m.  and  n.,  a  lupine,  wolf-bean, 
v.,  lu. :  quid  distent  aera  lupinis  (lupines  were 
used  for  money  on  the  stage),  H. 

lupus,  1,  m.,  a  wolf:  Totra  leaena  lupum  se- 
quitur,  lupus  ipse  capellam,  V. :  f  ulvus,  O. :  Mar- 
tialis,  sacred  to  Mars,  H. :  Ambigui,  l  e.  men  in  the 
form  of  wolves,  0. — It  was  said  that  a  man  seen 
by  a  wolf  before  he  saw  the  wolf  lost  his  speech : 
Tox  quoque  Moerim  lam  f ugit  ipsa ;  lupi  Moerim 
▼idere  priores,  V. — P  r  o  t.  :  lupus  in  fabul&,  talk 
of  the  devil,  and  he  appears,  T.,  G. :  auribus  teneo 
lupum,  i.  e.  am  in  great  difficulty,  T. :  Hac  urget 
lupus,  hac  canis,  between  two  fires,  H. :  ovem  lupo 
commisti,  intnist  a  sheep  to  a  wolf  T. :  tantum 
ouramus  frigora,  quantum  numerum  (ovium)  lu- 
pus, L  e.  care  not  at  all,  V. — A  voracious  fish,  wolf 
fish,  pike,  H.,  V. — A  bit  armed  with  points  like 
wolves^  teeth  (see  lupatus) :  (equus)  accipit  ore  lu- 
poa^  0. — A  hook,  grappling  iron :  lupi  ferrei,  L. 

lurldus,  adj.,  pale  yellow,  sallow,  wan,  ghastly, 
lurid:  Orcus,  H. :  lumina,  0. — Turning  pale,  mak- 
ing ghastly:  horror,  0. :  aconita,  0.     ^ 

luaoiuia,  ae,/.,  a  nightingale,  H. 

lusoinluB,  \,m.,a  nightingale.  Ph. 

luaoUB,  adj.  [LYC-],  with  closed  eye,  with  one 
eye  dosed:  sUtua,  i.  e.  aiming,  lu.  —  One-eyed: 
familiaris  mens :  dux,  lu. 

lusio,  6nis,/.  [LVD-],  a  piayinn,  iplay :  Indus 
discendi,  non  lusionis:  lusio  (pilae),  6a/^/>/aytn^; 
lusiones  deorum. 

lusor,  6ri8,  m.  [LVD-],  one  who  plays,  a  player : 
non  cessat  perdere  lusor,  0. — ^F  i  g.,  a  humorous 
writer :  araorum,  0. 

lustralla,  e,  adj.  [2  lustrum],  of  purification, 
lustral:  sacrificium,  a  propitiatory  offering,  L.: 
aqua,  lustral  water,  0. :  exta,  V. — Quinquennial, 
happening  every  five  years  :  certamen,  Ta. 

lustratio,  Snis,  /.  [  lustro  ],  a  purification  by 
sacrifice,  lustration :  lustrationis  sacro  peracto,  L. 
— A  going  ctbout,  wandering:  lustration es  (f era- 
rum):  municipionim. 

lu«tro»  &vT,  &tu8,  are  [2  lustrum],  to  light  up, 
illuminate,  make  bright :  lampade  terras  (Aurora), 
V. To  review,  survey,  obsante,  examine:   lumine 


corpus,  V. :  tua  vestigia,  search  for  thee,Y. :  omnia 
eundo,  0. :  exerciium  apu  1  Iconiuro.  —  To  go 
around,  encircle  :  Tt%('\ii  clioreis,  V. —  To  go  round, 
wander  ootr,  traverse :  ^lerrae)  tuid  victoriis  lustra 
tae  sunt:  latitudineni  oiiiis:  navibus  aequor,  V. : 
pede  barbaro  LustraU  Rhodope,  H. :  fuga  hare- 
naro,  lu. — F  i  g.,  in  religion,  to  make  bright^  p^^fg 
by  a  propitiatory  offering :  in  lustranda  colon  i&: 
exercitum  suovetaurilibus,  L. :  senem  flamm&,  O. : 
Lustramur,  purify  ourselves,  V. :  se  centum  ovis, 
lu. —  To  review,  consider:  omnia  ratione  animoque. 

1.  lustrum,  1,  n.  [8  LV-],  a  slough,  bog,  haunt, 
den  of  bcaxts :  ferarura  Lustra,  V. — A  wood,  for- 
est, wHdemess :  horrentia  lustra,  V. :  per  devia 
lustra,  0. — A  house  of  ill-repute :  tenebrae  lustro- 
rum. — ¥  i  g.,  tlebauchery :  vino  lustrisque  oonfeo- 
tus:  mala  lustra  Obiciet  mihi,  H. :  omnibus  lu- 
stris  confectos,  L. 

2.  ItLstrum,  i,  n.  [8  LV-],  a  purificatory  sacri- 
fice, expiatory  offering,  lustration  (for  the  whole 
people  by  the  censors  at  the  end  of  their  term  of 
five  years):  lustrum  condidit,  made  the  lustral 
sacrifice:  sub  lustrum  censeri,  at  the  dose  of  the 
census. — A  period  of  five  years,  lustrum :  octavum, 
H. :  hoc  ipso  lustro :  superioris  lustri  reliqua. — 
A  period  of  four  years  (of  the  Julian  calendar),  0. 

1.  lOsus,  P.  of  ludo. 

2.  lusuB,  as,  m.  [ludo],  a  playing,  play,  gamx: 
per  lusnm,  for  sport,  L. :  fugio  lusum  trigonem 
(i.  e.  trigonalem),  H. :  virgineis  exercent  lusibua 
undas  Naides,  O. — Dalliance,  0.,  Pr. 

Iftteolus,  adj.  dim.  [1  luteus],  yellowish :  cal- 
tha,  V. 

1.  IftteuSy  €uij.  [1  lutum],  colored  with  yellow- 
weed,  golden  -  yellow,  saffron  -  yellow,  orange-yellow  : 
pallor,  H. :  sulphura,  0. :  palla,  Tb. — Rose-colored, 
rosy,  rose-red  :  Aurora,  V.,  0. :  soccus,  CL 

2*  luteus,  adj,  [  2  lutum  ],  of  mud,  of  day : 
Rheui  caput,  H. :  opus,  of  a  swallow^s  nest,  O. — 
Besmeared,  bedaubed:  Volcanus,  lu.— F  i  g.,  dirty, 
vile,  worthless :  homo :  negotium,  a  poor  affair. 

lutulentUB,  adj,  [2  lutum],  muddy:  sus,  cov- 
ered with  mud,  H. :  diiuvio  tellus  lutulenta  recenti, 
0. — F  i  g.yfUthy,  dirty,  vile :  persona :  vitia :  turba, 
lu. — Of  style,  turbid,  impure :  (Lucilius)  cum  flue- 
ret  lutulentus,  H. 

1.  lAtum,  I,  n.,  a  plant  yielding  a  yellow  dye, 
yellow-weed,  dyer^s  weed,  weld:  croceum,  V. :  lute 
corpora  tingere,  i.  e.  with  yellow,  Tb. 

2.  lutum,  i,  n.  [8  LV-],  mud,  mire  :  volutari 
in  luto :  crates  luto  mteguntur,  Cs. :  imbre  lutoque 
Adspersus,  H. :  Pinguia  crura  luto,  lu. :  te  pervol- 
vam  in  luto,  T. — Pro  v.:  in  eodem  luto  haesitas, 
you  are  in  the  same  difficulty,  T. — In  reproach :  o 
lutum,  o  sordes,  offscouring  of  t/ie  earth, — Loam, 
clay,  jpotter's  day :  caemeuta   interlita    luto,  L. : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


lux 


483 


lyriotiB 


qnibus  roeliore  luto  finxit  praecordia  Titans  i.  e. 
of  better  material^  lu. 

libE,  lucis,  /.  [LVC-],  lights  brigJUnen :  solis  ac 
lychnoruiQ :  Stella  facem  ducens  multft  cum  luce, 
V. :  auctor  Lucis  (i.  e.  Sol),  0. :  siderea,  heavenly^ 
0.:  donee  lux  occidat,  tUl  ntuset^  lu. —  The  light 
o/dag^  daglighty  day:  usque  ad  luoem  vigilare, T. : 
lux  ubi  adventabat,  S. :  ante  lucem :  prima  luce, 
at  daton^  Cb.  :  luce  sub  ipsft,  at  the  point  of  day, 
v.:  Dormiet  in  lucem,  till  day  is  advanced,  H. : 
luce  reverse,  lu. :  luce  occidi,  m  open  day:  luci 
adgredi. — Plur.,  the  heavenly  bodies:  Illae,  quae 
fulgeut  luces. — A  day:  centesiroa  lux  est  haec 
ab  interitu  P.  Clodi :  longiore  luce  opus  est,  L. : 
anxia  nucte,  Anxia  luce  gemit,  0. :  Natali  die  mihi 
dulcior  haec  lux,  lu. :  vocat  lux  ultima  victos,  I  e. 
death,  V. :  aestiva,  summer,  V. :  bnimalis,  winter, 
0. — Life :  me  reducem  in  lucem  facere,  T. :  cor- 
pora luce  carentum,  i.  e.  of  t/ie  dead,  V. :  siraul 
atque  editi  in  lucem  sumus:  aeterna,  0. — An  eye, 
the  eyesight:  damnum  lucis  adcmptae,  0.  —  A 
light :  0  lux  Dardaniae,  i.  e.  Hector,  V. :  Luce  ni- 
hil gestum,  nihil  est  Diomede  remoto,  0. — Fig., 
the  sight  of  men,  public  view,  the  public,  the  world: 
in  luce  atque  in  oculis  civium  magnus:  forensi 
luce  carere :  res  oocultissimas  in  lucem  proferre. 
— Light,  encouragement,  help,  succor :  lux  quaedam 
videbatur  oblata,  regno  sublato:  lucem  adferre 
rei  p. :  Lucem  redde  patriae,  H. — A  light,  orna- 
ment: urbs,  lux  orbia  terrarum. — Light,  illustra- 
tion, elucidation :  historia  lux  veritatis.  —  That 
which  enlightens,  source  of  illumination:  ratio 
quasi  quaedam  lux  vitae. 

luxuiia,  ae,  and  luzoriea,  — ,  ace.  em,/,  [lu- 
xus],  rankness,  luxuriance:  segetum,  V  :  falx  Qua 
luxuriem  premit,  0. — F  i  g.,  riotous  living,  extrava- 
aanee,  profusion,  luxury,  excess:  animus,  qui  nunc 
luxuria  diffluit,  T. :  nimiam  luxuriam  designare, 
Cs. :  homo  tantae  luxuriae:  in  urbe  luxuries  crea- 
tur,  ex  luxuria  ex.sistat  avaritia :  Luxuriae  sordes, 
lu. :  luxuriem  addidit  arti  Tibicen,  delicacy^  H. — 
Of  style :  in  summa  ubertate  inest  luxuries. 

Ifbnirid,  avi,  Itus,  &re  [luxuria],  to  be  rank,  be 
luxuriant,  abound  to  excess:  Luxuriat  sanguine 
humus,  O. :  Ut  seges  in  pingui  luxuriabit  humo, 
0. —  To  wanton,  sport,  skip,  bound,  frisk :  (equus) 
Luxuriann,  V. :  serpens  Luxuriare  solet,  0. —  To 
abound  in:  luxuriat  toris  pectus,  V. :  Deliciis  no- 
vis,  O.  —  To  swell,  enlarge,  prow  rapidly  :  Membra 
luxuriant,  O. — Fig.,  of  style,  to  be  luxuriant,  rym 
riot:  Luxuriautia  eompesoet.  H. —  To  he  wanton, 
indulge  to  excess,  revel,  run  riot,  be  dissolute:  ne 
luxuriarent  otio  auimi,  L. :  libertato,  Cu. 

luxurior,  &tu8,  Sri,  d^p.^  to  wanton^  revel:  meo 
malo.  0. 


loxarioBe,  adv.  with  comp.  [luxuriosusl,  luxu- 
riously, voluptuously:  vivere:  exercitum  habere, 
S. :  luxuriosius  epulari,  N. 

luzorioBua,  adj,  with  eomp.  [  luxuria  ],  rank^ 
luxuriant,  ezi*berant :  f rumen ta:  seges,  0. — Fig., 
immoderate,  excessive  :  luxurioso  otio  esse,  S. :  lae- 
titia,  L. — Excessive,  profuse,  luxurious,  voluptuous  : 
reprehendere  luxuriosos :  nihil  luxuriosius :  cena, 
lu. :  non  luxuriosus  homo,  sed  abundans. 

lilzuB,  as  (  dot.  laxa,  S. )  [LIC-],  excess,  indul- 
genre,  luxury,  debauchery :  adulescens  luxu  perdi- 
tus,  T. :  in  vino  ao  luxu:  omnia  luxu  antecapere, 
S. :  per  luxum  aetatem  agere,  i.  e.  luxuriously,  S. : 
turpi  luxu,  lu.  —  Splendor,  pomp,  magnificence, 
state:  domus  regali  luxu  Instruitur,  V.:  erudite 
luxu,  Ta. 

LyaatlB,  I,  m.,  =  Avacoct  Lyaeus,  deliverer  from 
care,  a  surname  of  Bacchus :  pater,  V.,  H.,  0. — 
Wine,  H. — As  adj.,  of  Lyaeus:  latex,  i.  e.  vnne,  V. 

Lyceum,  I,  n.,  see  Lycium. 

lyohnuohua,  I,  m.,  =  Xv^vovxcc*  o  lamp-stand, 
candlestickf  chandelier :  ligneolus. 

lychnas,  I,  m.,  =  XvxvoQt  o  light,  lamp  .*  lux 
lychnorum  :  dependent  lychni  laqucaribus,  V. 

Lyciuxn  or  Lyoetim,  i,  n.,  =  Avkhov,  a  gym- 
nasium near  Athens,  C,  L.,  0. 

Lycius,  atfj.,  of  Lycia,  Lyeian,  V.,  H.,  0. 

lympha,  ae,  /.  [  LAP-  ],  water,  clear  wetter, 
mring  water .  fluvialis,  V. :  f  ugax,  H. :  liquidae, 
0. :  Lymphae,  i.  e.  Nymphae,  H. 

lymphaticus,  adj.  [lympha],  distracted,  fran- 
tic: pavor,  panic,  L. 

lymphataa  [  lympha  ],  distracted,  frantic,  be- 
side oneself:  exercitum  pavor  invasit:  lymphati 
et  attoniti,  L. :  furit  lymphata  per  urbem,  V. :  pec- 
tora,  0. :  mens,  H. 

Lynoeua,  adj,,  =  Avyxaoc^  of  Lynceus  ( one 
of  the  Argonauts) :  ensis,  0. — Sharp-sighted:  quia 
est  tarn  lynceus,  qui,  etc. 

lynourlon  or  -iuin,  T,  n.,  ^  Xvyicot/piov,  Ivnx- 
stone,  transparent  stone,  said  to  be  the  crystallized 
urine  of  the  lynx,  0. 

lynx,  lyncis,  m.  and  /.,  =  XwyC, «  lynx :  lynces 
Bacchi  variae  (Bacchus  was  drawn  by  a  team  of 
lynxes),  V. :  Colla  lyncum,  0. :  timidos  lyncas,  H. 

Ijrra,  ae,/.,  =Xvpa,  a  lute,  lyre,  a  stringed  in- 
strument invented  by  Mercury  and  presented  to 
Apollo :  curvae  lyrae  parens,  H. :  pulsa  manu,  0. 
— Lyric  poetry,  song:  imbellis,  H. :  opus  est  le- 
vioro  lyra,  0.  —  The  constellation,  the  Lyre:  exo- 
riento  l^  ra,  0. 

lyricuB,  adj.,  =  Xvpucdc*  of  the  lute,  of  the  lyre, 
lyric :  soni^  0.:  vates,  H. :  senex,  i.  e.  Anaermm^  0. 


Digitized  by 


Google 


macellum 


484 


maculosas 


M. 


maoelliiiiiY  I,  n.  [I  MAC-],  a  huleher's  ddU^ 
thanMet^  meeU-nujirket,  provinon- market :  porticus 
apud  macellum,  T. :  annona  in  macello  carior: 
barathrum  macelli,  H. :  oinne  macellum,  all  the 
hucksterSy  H. :  Fercula  nuUis  ornata  macelUs,  lu. 

maoer,  era,  crum,  €ufj.  [2  MAC-],  Uan^  meagre^ 
thin^  emaciated:  taurus,  V. :  turdos,  H. :  mustela, 
H. :  me  macrum  reducit,  m€LkeB  me  pine  away^  H. 
— 7*Atn,  pooTy  barren :  solum :  imago,  lu, 

maoerla,  ae,/.  [2  MAC-],  a  wall  of  toft  clay, 
enclosure,  wall :  in  horto,  T. :  nulla  maceria,  nulla 
casa :  sex  in  altitudinem  pedum,  Cs. :  paulum  ex- 
Btans  a  fundamento,  L. 

maoero,  avl,  atuB,  &re  [2  MAC-],  to  make  toft^ 
make  tender,  soften^  aoak^  ateep^  macerate:  salsa- 
menta,  T. — To  weaken,  waste,  enervate:  nos  fame, 
L. :  macerari  ignibus,  H. :  siti  maceratus,  Cn. — 
To  /ret,  vex,  torment,  distreae,  torture,  pain :  quor 
me  macero  ?  T. :  vos  desiderio,  L. :  Maceror  inter- 
dum,  quod,  etc.,  am  vexed,  0. 

machaerophoma,  l,  m.,  ^=  fiaxaipo^SpoQf  a 
Mword-bearer,  satellite:  centum. 

maohina,  ae,  /.,  =  firixaviit  a  machine,  engine : 
columnae  machina  apposite :  Torquet  lapidem  roa- 
cbina,  H. :  Trahunt  machinae  carinas,  H. — A  mil- 
itary machine,  warlike  engine:  oppidum  macbinis 
omnium  generum  ezpugnare,  S. :  in  nostros  fabri- 
cata  muroa,  V. — Fig.,  a  device,  contrivance,  trick, 
artifice,  stratagem:  legem  tamquam  macbinam 
comparari :  omnibus  macbinis  oppugnari. 

znachlnamentum,  I,  n.  j^macbinor],  a  ma- 
chine, engine :  quatiendis  muns,  L. :  nutans,  Ta. 

maohlnatio,  5uis, /.  [machinor],  a  con/rtvan^e, 
mechanism,  mechanical  artifice  :  macbinatione  qua- 
dam  moveri  aliquid. — A  machine,  engine:  tantae 
altitudinis  macbinationes,  Cs. :  navalis,  Cs. :  tale 
macblnationis  genus,  L. — F  i  g.,  a  trick,  device,  con- 
trivance: (iudex)  tamquam  macbinatione  aliquA 
contorquendus. 

znaohlnator,  dris,  m.  [macbinor],  a  contriver, 
designer,  engineer,  architect:  tormentorum,  L. — 
F  i  g.,  a  contriver,  inventor  :  rerum :  scelerum. 

maohlnor,  atus,  arl,  dep.  [macbina],  to  contrive 
skUfiUly,  devise,  design,  frame,  invent:  quanta  ope- 
ra macbinata  natura  sit:  baec  ad  voluptatem. — 
To  contrive  artfully,  scheme,  plot :  senatoribus  per-, 
nitiero,  S. :  mibi  insidius :  Turno  necem,  L. :  pe- 
stem  in  nos :  indicium  a  P.  Autronio  macbiuatum, 
devised,^ 

znacies,  — ,  ahl.  macie,  /.  [2  MAC-],  leanness, 
thi-^ness,  meagreness,  atrophy :  bomo  grandi  macio 
torr^dus:  sedet  in  curjjoie  loto,  O. :  conrupti  equi 


made,  Cs. :  macies  Occupet  malas,  H. :  made  te- 
nuant  armenta,  i.  e.  privation  of  food,  V. :  macies 
aegri  veteris,  lu. — Of  tbe  soil :  (seges)  neque  de- 
ficiat  mucie,  0. — Of  language, />ov«*/y,  Ta, 

macreso5,  — ,  — ,  ere,  inch,  [maoer],  to  grow 
lean,  pine  away :  rebus  opimis,  H. 

maorooolmn  and  maoroooUum,  1,  n.,  = 
fuucpSKuikoVf  large-sized  paper,  royal  paper, 

maote,  maoti,  see  mactus. 

znaoto,  avi,  atus,  are  [  mactus  ],  to  magnify, 
extol,  honor,  glorify,  devate:  puerorum  extis  deos 
manis :  lacte  Latinas,  make  splendid,  C.  po^t. :  eo8 
bonoribus,  hcul  with  Tumors. —  To  offer,  sacrifice, 
immolate,  devote :  bidentis  Cereri,  V. :  Lentulo  vie- 
timam :  Mactata  veniet  lenior  bostia,  H. :  bostium 
legiones  mactandas  Telluri  dabo,  L.  —  To  kiU, 
slaughter,put  to  death:  summo  supplicio  mactari: 
alqm,  V.,  0.  —  To  overthrow,  ruin,  destroy :  nisi 
cessissem,  mactatus  essem,  should  have  been  sacri- 
ficed: ius  civitatis  illo  supplicio  mactatum. — To 
afflict,  trouble,  punish :  tali  mactatus  atque  bic  est 
infortunio,  T. :  bostis  patriae  supp1icii8,/nir<Ke. 

maotus,  adj.  [  1  MAC-  ]. — Of  tbe  gods,  wor- 
shipped, honored:  bence,  in  tbe  pbrase,  macte 
virtute,  be  increased  in  your  merit  I  go  on  in  your 
excellence  f  good  luck  I  well  done  I  C. :  Macte  vir- 
tute esto,  H. :  Macte  nova  virtute,  puer,  V. :  macte 
virtute  diligentiaque  esto,  L. :  macte  virtute  mili- 
tes  Romani  este,  L. :  vos  macti  virtute  estote,  Cu. 
— Alone:  mticte,  well  done /  good / 

maoula,  ae,/.,  a  spot,  mark,  stain:  (bos)  ma- 
culis  insignis  et  albo,  i.  e.  white  spots,  V. :  in  ma- 
culis  (terra)  ubi  babitatur,  i.  e.  small  places :  parcit 
cognatis  maculis  similis  fera,  lu. :  Conbibit  os 
maculas,  contracts,  0. — A  mesh,  hole  (in  network) : 
reticulum  minutis  maculis :  retia  maculis  distincta, 
0. — A  spot,  stain,  blot,  blemish,  mole :  est  corporis 
macula  naevus :  maculas  de  vestibus  aufers,  0. — 
Fig.,  a  blot,  stain,  stigma,  blemish,  favU,  defect, 
disgrace:  banc  maculam  Effugere,  T.:  delenda 
est  vobis  ilia  macula:  vitae  splendorem  maculis 
aspergis?:  flagitiorum:  iudiciorum:  Claudiaegen- 
ti  inusta,  L. :  in  carmine  Offendar  maculis,  H. 

maoul5,  avI,  atus,  are  [macula],  to  spot,  stain, 
defile,  pollute :  terram  tabo,  V. :  sanguine  rupem, 
O. :  solum  sanguine,  Ct. — F  i  g.,  to  defile,  dishonor: 
rem  p. :  parricidio  partfis  sues,  L. :  neinora  stu- 
pro :  tuum  crimine  nomen,  V. 

maoaldaua,  adj.  [  maoula  ],  spotted,  speckled, 
dappled,  mottled,  variegated:  tegmine  lyncis,  V.: 
tigris,  0. — Spotted,  blotted,  stained,  defiled:  vestia: 
Littera,  0.  —  F  i  g.,  defiled,  polluted,  filthy  :  sena- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


madelaoio  485 

tores,  in  bad  repute :  aedes,  lu. :  nef  as,  abcminable^ 
H. :  omni  dedecore,  lu. 

madefooid,  feci,  factus,  ere;  pass,  madefid, 
factus,  fieri  [madeo+facio],  to  make  wet^  moisten^ 
$oak,  steepy  arench^  water:  sanguine  gladii  made- 
facti :  humum,  V. :  terram  suo  odore,  0. 

madeiiB,  entis,  adj.  [P.  of  madeo],  wet^  moist  : 

'  com&^Jhwinff :  crinis,  V.:  More  nivis  sole  madentis, 

i.  e.  melting^  0. :  Lamiarum  caede,  reeking  with^  lu. 

madad,  ul,  dre  [MAD-],  to  he  wet^  be  moiety 
drip^Jhw:  vino  madebant  parietes :  fuse  Sanguine 
terra  madet,  Y. :  TeDsis)  cniore  Phrygum  maduit, 
0. — To  be  boiledy  be  sodden:  igni  eziguo,  V. :  nati 
Sinciput  Pbario  madentis  aceto,  lu. — To  be  fuU^ 
overflow^  abound :  pocula  madent  Baccho,  Tb. : 
Socraticis  Sermonibus,  H. 

madeaoo,  dui,  — ,  ere,  inch,  [madeo],  to  become 
mcitt,  be  wet :  madesount  Robora,  V. :  oculi  lacri- 
mis  maduere,  0. 

madldua,  atf;.  [MAD-],  moist,  wet,  soaked, 
drenched:  fasciculum  epistularum  aquS:  Testis, 
V. :  genae,  i.  e.  bedewed  with  tears,  0. :  comas, 
moistened  with  unguents,  0. :  ver,  rainy,  lu. :  auro 
glaebae,  saturated,  0.  —  Drunk,  intoxicated:  Ta- 
rentum,  fuU  of  drunkenness,  lu.  —  Soft,  boiled, 
sodden,  soaked:  siligo,  lu. 

Maeander  or  Maeaudroa,  drl,  m.,  =  Mat- 
avdpo^,  a  river  of  Ionia  and  Phrygia,  famous  for 
its  winding  course,  C,  L.,  0. — A  crooked  wag,  vnnd- 
ing,  maze:  quos  tu  Maeandros  quaesisti?  —  In 
embroidery,  a  winding  border,  V. 

Maeoenaa,  atis,  m.,  an  Etruscan  family  name : 
G.  Cilnius  (a  knigbt,  friend  of  Augustus,  noted  as 
a  patron  of  letters,  and  as  luxurious),  H.,  V.,  lu. 

maena  (znena),  ae,/.,  ^zfiaivij,  a  small  sea- 
fish  (eaten  salted  by  the  poor). 

Maenaa,  ad  is,  /.,  =  fuuvdg,  a  priestess  of  Bac- 
chus, Bacchante,  Pr.,  0. — A  priestess  of  Cybde,  Ct. 

Maenaliua,  adj.,  —  yiaivakioq,  of  Maenalus, 
Maenalian,  0. — Arcadian :  versus,  V. 

Maenalua  (-oa),  l,  m.  (V.,  0.),  and  Maenala, 
drum,  n.  (V.),  ^  McuvaXov,  a  range  of  mountains 
in  Arcadia,  sacred  to  Pan. 

Maenianum,  l,  n.,  a  projecting  gallery,  bal- 
cony (devised  by  a  Maeuius). 

Maeonia,  ae,  /  P  r  o  p.,  a  district  of  Lydia  ; 
hence,  Etruria  (settled  by  Lydiana),  V. 

Maeonides,  ae,  m.,  ^=^^aioviZi\z,a  Maeonide, 
native  of  Maeonia  ;  hence.  Homer,  0. — Plur.,  the 
Etrurians,  V. 

Maeonius,  adj.,  of  Maeonia,  Lydian^  V.,  0. — 
Of  Homer,  Homeric,  epic:  carmen,  H.,  0. — Etru- 
ria$i:  nautae,  O. 

maerena,  entis  (gen.  plur.  maerentum,*V.  X 


magls 


a4j,  [P.  of  maereoj,  mourning,  lamenting,  moum* 
ful,  sad:  Sullam  maerentem  videre :  pectora,  V. : 
fletus,  mournful  lamentation :  domus,  in  mourn' 
ing:  femur  maerenti  plangere  dextra,  0. 

maered,  — ,  — ,  ere  [MIS-],  to  be  sad,  be  mourn- 
ful, mourn,  grieve,  lament :  cum  maereret  Mene- 
laus:  alienis  bonis:  genero,  Tb. :  nihil  profici 
maerendo:  domo  vacuft,  V. :  Quod  cadat,  0.:  talia 
maerentes,  thus  lamenting,  0. :  sono  tenui,  0. — To 
mourn  over,  benwan,  lament,  bewail:  fill  mortem: 
rei  p.  calamitatem:  illud:  penatis  iniquos,  H,: 
raptam  deam,  0. :  eam  (patriam)  concidere. 

maeror  (not  moer-),  oris,  m.  [MIS-],  a  mourn- 
ing, sadness,  grief,  sorrow,  lamentation:  maeror 
(est)  aegritudo  flebilis:  gravis,  H. :  funeris:  in 
maerorest,  T. :  iacet  in  maerore:  nee  loqui  praev 
maerore  posse :  deponere  maerorera :  perpetuo 
maerore  senescere,  lu. :  mihi  maerores  (dabo),  Enn. 
ap.  C:  maerores,  qui  exedunt  animos. 

maeatitia  (not  moest-),  ae,  /.  [maestus],  sad- 
ness, sorrow,  grief,  dejection,  melancholy:  domus 
adflicta  maestitia :  maestitiam  pellere  ex  animis : 
oralionis  quasi  maestitia,  a  gloomy  manner. 

maeatua  ( not  moest- ),  adj.  with  sup.  [  MIS-  ], 
full  of  sadness,  sad,  sorrowful,  dejected,  melancholy, 
gloomy,  despondent:  cum  maestus  errares:  senex: 
maestissimus  Hector,  V. :  morte  Tigelli,  H. :  mae- 
stam  videre  urbem,  lu. :  voltus,  V. :  maestae  ma- 
nus,  0. :  maestas  sacra  vim  us  aras,  V.  —  Gloomy, 
severe:  Hie  neci  maestum  mittit  Oniten,  V. :  vestis, 
a  mourning  garment,  Pr. :  avis,  of  ill  omen,  0. 

magalia,  ium,  n.  [Punic],  liUle  dwellings,  huts^ 
tents:  Miratur  molem,  magalia  quondam,  V. 

mage,  adv.  comp.  [for  magis],  more :  penetra- 
bile  telum,  V.,  0. 

ma^oua,  adj.,  =  uayiKd^,  of  magic,  tnagiccd: 
artes,  V. :  lingua,  aX-t/W  in  incantations,  0. :  chor- 
dae, mysterious,  lu. :  terroras,  superstitious,  H. 

1.  magia,  idis,/.,  a  plate,  dish  ;  disut  nil  hac 
magis  ilia,  thai  dish  differs  in  nothing  from  this^ 
H. ;  better  illam ;  see  2  magis. 

2.  magla,  adv.  comp.  [  1  MAC-  ],  more,  in  a 
higher  degree,  more  completely. ^With  adjj. :  ma- 
gis iuris  consultus  quam  iustitiae:  beatus,  H.: 
vis  magis  neoessaria  recte  ad  vivendum:  magis 
verum  atque  hoc  responsum,  T.  —  With  adw.: 
magis  aperte,  T. :  magis  inpense,  T.— With  verbs  .• 
magis  honorem  tribuere  quam  salutem  accipere, 
Cs. :  turn  magis  id  diceres,  Fanni,  si,  etc. :  quod 
magis  vellera  evenire  ( i.  e.  mallem ),  T. :  magis 
Pugnas  bibit  volgus,  is  more  eager  for,  II. :  magis 
aodilis  fieri  non  potuisset,  better.  — Vflth  abi.: 
videntur  omnes  errasse,  sed  alius  alio  magis,  in 
different  degrees:  alii  aliis  magis  recusare,  L. :  quid 
philosophfa  magis  colendum  ? :  qua  fluvius  solito 
magis  inundaverat,  L.:  hac  magis  illam  peter« 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


masister 


486 


magnificentla 


(i.  e.  quam  hanc\  H. :  magis  solito  Inoantf,  L. — In 
phrases,  with  negatives :  ius  apod  eos  non  Ie^ibu8 
magis  quam  Datur&  valebat,  as  much  by  natural 
tUtpoaitionj  etc.,  S. :  nee  magis  dolo  capi  quam  ar- 
mis  ▼inci  posse,  jti«/  cu  littUy  L.:  domus  erat  non 
domino  magis  oroamento  quam  dvitati,  i.  e.jutt  cu 
much  to  the  city  as  to  iU  owner:  animus  in  morbo 
non  magis  est  sanus  quam  corpus,  i.  e.  is  jmt  as 
far  from  being  sound:  hoc  non  pro  Lysone  magis 
quam  pro  omnibus  scribere,  i.  e.  less  than  :  hunc 
ego  me  Non  magis  esse  velim,  quam  vivere,  etc., 
H. — With  aU.  of  difference :  illud  ad  me,  ac  multo 
etiam  magis  ad  tos, /ar  more!  quanto  ille  plura 
miscebat,  tanto  hie  magis  convalescebat :  eoque 
magis,  quod,  etc. :  hoc  vero  magis  properare  Var- 
ro,  ut,  etc.,  Cs. :  aliud  (malum)  multo  tremendum 
magis,  v. :  deus  paulo  magis  adfabre  factus :  ni- 
hiio  magis  descendere,  Cs. — With  adv.  of  degree : 
nihilo  minus  .  .  .  baud  scio  an  magis  etiam,  even 
moi'e  :  Tam  magis  ilia  f  remens  .  . .  Quam  magis 
crudescunt  pugnae  (i.  e.  eo  magis  .  . .  quo  magis), 
y. :  magis  raagisque  in  dies,  more  and  more^  S. : 
cottidie  magis  magisque :  de  Graecift  cottidie  ma- 
gis et  magis  cogito. — P  o  e  t. :  magis  atque  magis, 
y . —  With  more  eause^  more  truly,  with  better  reason, 
rather,  in  preference:  magis  ratione  quam  virtute 
Ticisse,  Cs. :  timori  magis  quam  religion!  consule- 
re,  Cs. :  amoris  magis  quam  honoris  grati& :  cor- 
pora magna  magis  quam  6rma,  L. :  Quae  poscenti 
magis  gaudeat  eripi,  H. :  neque  uti  aetemi  forent 
optavit ;  magis  ut,  etc.,  but  rather,  S. :  forma  Aut 
f uit  aut  visa  est :  sed  fuit  ilia  magis,  O. :  Non 
equidem  invideo,  Miror  magis,  V. :  pem&  magis 
Flagitat  (stomachus)  refici,  H.— In  the  phrase, 
magis  est,  with  quod  or  ut,  there  is  better  reason 
to,  etc. :  magis  est  quod  gratuler  tibi,  quam  quod 
te  rogem,  /  have  more  reason  to,  etc. :  magis  est 
ut  ipse  moleste  ferat,  quam  ut,  etc.,  he  has  cause 
rather. 

maglBter,  trl,  m.  [  1  MAC-  ],  a  master,  chief, 
head,  superior,  director,  president,  leader,  command- 
er, conductor :  populi  (dictator),  chief  of  the  people  : 
dictatoris  magister  equitum,  master  of  the  horse  : 
equitum  cum  dictatore  magistri,  lu. :  (censor)  mo- 
rum,  master  of  morals  :  sacrorum,  duef  priest,  L. : 
scriptiirae,  comptroUor  of  revenues  from  farmed 
lands:  pro  raagistro  esse,  deputy  eomj^roUor:  in 
e&  societate,  manager  :  pecus  magistri  Perf undunt, 
herdjtmen,  V. :  cui  magistri  fiunt  et  domini  consti- 
tuuntur,  trustees  and  guardians, — A  captain,  mas- 
ter, pilot :  navium  onerarium  magistri,  captains, 
Cs. :  navis,  H. :  magistri  navium,  L. :  spoliata  ma- 
gistro  (  navis ),  piht,  V.  —  A  teacher,  instructor, 
master:  tuus:  pueri  apud  magistros  exercentur: 
te  uti  in  hac  re  magistro :  peragere  dictata  magi- 
stri, i.  0.  rules  for  carving,  lu. :  stilus  optimus  di- 
cendi  magister:  si  usus  magister  est  optimus. — 
A  tutor,  guardian,  pedagogtie  :  aenea  me  fiUis  Re- 


Hnquont  quasi  magistnim,  T. :  saevus,  H. :  Fingit 
equum  docilem  magister,  trainer,  H.  —  F  i  g.,  an 
adviser,  instigator,  author:  ad  cam  rem  inprobus, 
T. :  ad  despoliandum  Dianae  templum. 

magisteriiim,  I,  n.  [magister],  a  directorship, 
Kuperintendency :  morum,  i.  e.  censorship:  roe  roa- 
gisteria  delectant  (sc  conviviorum),  the  custom  of 
appointing  a  master, — Instruction  :  vana,  Tb. 

magifltra,  ae,/.  [magister],  a  mistress,  direct- 
ress: lu<io  magistram  esse,  school'mistress,  T. — 
F  i  g.,  a  directress,  conductress,  instructress  :  vita  ru- 
stica  parsimoniae  magistra  est:  historia  vitae: 
arte  magistri,  with  the  aid  of  art,  V. :  culpA  potare 
magistra,  U. :  artes  magistrae,  O. 

magistratUB,  tls,  m.  [magister],  the  office  o/ 
master,  magisterial  office,  civu  office,  magistracy: 
magistratds,  imperia:  in  magisiratibus  mandan- 
dis :  magistratum  habere :  ingredi,  enter  upon,  S. : 
magistratu  abire,  resign :  abdicate  magistratu,  S. : 
in  magistratu  manere,  remain  in  office,  L. — A  mag- 
istrcUe,  public  functionary  :  magistratas  adi.  Indi- 
cium ut  reddant  tibi,  T. :  cum  multitudinem  horai- 
num  magistrattls  cogerent,  Cs. :  legum  ministri 
magistratas  (sunt) :  seditiosi,  S. :  bis  magistrati- 
bus,  in  their  consulate,  N. :  lura  roagistratQsque 
legunt,  V. — C  o  1 1  e  c  t.,  ^A«  body  of  magistrates,  the 
municipal  administration:  potestas  magistratu! 
permittitur,  S. :  unum  magistratum  cum  ipsis  ha- 
here,  Cs. :  ad  mapiHtratura  seuatumque  Lacedae- 
moniorum,  N. — Military  command,  office:  in  classe 
qui  in  magistratu  erant,  N. 

magmentaxiuBt  adj.  [1  MAC-], /or  additional 
sacrifices, — As  subst.  n.  (sc  sacellum) :  Telluris. 

magnanimitas,  &tis,  /.  [magnanimus],  great- 
ness of  soul,  magnanimity. 

magnanimua,  adj.  [magnus+ animus],  great- 
souled,  highmindcd,  magnanimous:  homo:  yiri: 
equi,  high-spirited,  V. :  duces  (of  bees),  V. 

magnea,  etis,  adj.,  =  UdyvtiQ,  of  Magnesia  (in 
Thessaly) :  lapis,  a  magnet,  loadstone, 

magnifioe,  adv.  with  oomp.  magnificentius,  and 
sup.  m&gnificentissim6  [magnificus],  nobly,  mag- 
nificently, generously,  grandly,  sumptuously,  richly, 
splendidhf,  excellently:  te  tractare,  T. :  convivium 
apparat:  vinceve,  gloriously :  magnificentius  resii- 
tutum  (templum):  consulatum  roagnificentissima 
gerere.  —  Pompomly,  proudly,  haughtily,  boastful- 
ly :  alqd  dicere,  T. :  loqui,  L. :  iactare  se. 

magnlfioentia,  ae,  /.  [  magnificus  ],  loftiness, 
grandeur,  noblenesx^  hiah  -  mindedness  :  liberalita- 
tis.  —  Of  thing?,  grandeur,  magnificence,  splendor, 
sumptuousness :  liidorum :  extra  roodum  magnifi- 
centii  prodire:  publicomm  operum,  L. — Diiplay, 
pomposity, boastftdness:  vevhor\\m,bombast:  istaec, 
T. :  composita  in  magnificentiam  oratio,  Ta, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


magnifico 


487 


magna 


mignifioov  — ,  — ,  Are  [magnificus],  to  make 
much  o/,9d  a  high  value  on:  illam  .  .  .  se,  T. 

magnifloiUK  ^'*  ^i^  eomp,  magnificentior, 
and  auo,  maznificentissimus  rmagDUB+2  FAC-], 
arecU^Mvatei,  noble^  distinguished^  eminent^  august  : 
incedaiit  per  ora  vestra  roagnificif  S. :  factis  vir 
magiiificuB,  L. :  animus:  civis  in  suppliciis  deo- 
rum, /am/  of  disj^y^  S. :  elegane,  non  magnificus, 
fondof  show^  N.-^Splefididy  rich,  fine,  costly,  sump- 
tuouSy  magnificent  :  ci vitas,  S. :  aedilitas  inagiiifi- 
centissima :  ornatus :  fuuera,  Cs. :  res  gestae,  L. 
— Of  speech,  of  high  strain,  lofty,  sublime:  genuis 
(dicendi):  nmguiticentiu8  genus  dicendi. — Boast- 
ful, pompous :  verba,  T. :  edicta,  Ta. 

magniloquentia,  ae,/.  [magniloquusl  elevat- 
ed language,  lofty  style :  bcxametrorum  :  Homeri. 
—  Pompous  language,  magniloquence,  boasting  : 
alcuius,  L. :  magno  stat  mugniloquentia  nobis,  0. 

magniloquuB,  adj.  [magnus+4  LXC-],  vaunt- 
ing, boastful:  post  eventum,  Ta. :  os,  0. 

magnitiidd,  inis,  /.  [  roagnus  J,  greatness,  size, 
bulk,  magnitude :  raundi :  flurainis,  Cs. :  regionum 
magnitudines.  —  A  great  nwnber,  large  quantity, 
abundance :  aeris  alieni,  S. :  f ructuum.  —  Fig., 
greatness,  vastness,  extent :  sceleris  eorura,  S. :  amo- 
ris :  odi :  anirni,  greatness  of  soul. 

magnopere  (Os.,  L.)  or  magno  opere  (T., 
C),  culv.  with  sup.  maxima  opere  \abL  of  magnum 
opus],  very  much,  greatly,  exceedingly, particularly : 
nulla  magnopere  clade  accepts,  L. :  niagno  opere 
iucundum  (i.  e.  valde). — Earnestly,  zealously,  vehe- 
mently, heartily,  urgently:  magno  opere  velle: 
magnopere  cohortatus,  Cs. :  suadere,  L. :  quft  de 
re  magno  opere  vobis  providendum  est :  mihi  ma- 
xumo  opere  edicire,  T. :  a  te  maximo  opere  quaeso, 
ut,  etc.,  mo.Ht  partindarly. 

magnuB,  adj.  with  comp.  maior,  oris,  and  sup. 
maximus  [1  MAC-].  —  Of  size,  large,  great,  big, 
high,  tall,  long,  broad,  extensive,  spacious :  fons,  S. : 
aedificiurn  :  urbs :  solitudines,  S. :  simulacrum  fa- 
cere  mains :  oppidum  non  maximum  maximis  lo- 
cis  decora vit :  aquae  magnae  fuerunt,  inundations, 
L. :  Maior  (belua)  dimidio,  by  half,  H. :  maior  vi- 
deri  (.Scyila),  statelier,  V, :  Calceus  pede  maior,  too 
large  for,  H. :  onus  parvo  corpore  mains,  H.—Of 
number  or  quantity,  great,  large,  abundant,  con- 
siderable, much  :  numerus  f rumenti :  copia  pabuli, 
Cs. :  maiorem  pecuniam  poUioeri:  tibi  praeda  ce- 
dat  Maior  an  illi,  i.  e.  the  victor^ s  spoils,  H. :  popu- 
lus,  V. :  tribunorum  pars  maior,  the  majority,  L. : 
turba  clientium  maior,  more  numerous,  H. :  maxi- 
mum pondus  auri:  Si  maiorem  feci  rem,  increased 
my  estate,  H. — Of  yhIuc, great,  large,  considerable: 
magni  preti  servi :  ager  preti  maioris,  T. :  magna 
munera  et  maiora  promissa,  S. :  cuius  auctoritas 
magni   habebatar,  was  highly  esteemed,  Cs. :   qui  |  magorum,  of  magicians,  0.,  H.,  lu. 


auctoritatem  m^^m  ^\xiQi,  esteems  highly :  quem  tu 
Xon  magni  pendis,  H. :  multo  maioiis  venire, 
dearer.  Ph. :  quorum  longe  maximi  conailia  fue- 
runt, most  valuable :  haec  te  semper  fecit  maxumi, 
prized  most  highly,  T. :  conduxit  non  magno  do- 
mum,  at  no  high  price:  magno  illi  ea  cunctatio 
stetit,  cost  him  dear,  L. — Of  force,  strong,  powerful, 
vehement,  loinl:  rnanu  magna  euntcm  Inpulit,  V. : 
magna  voce  confiteri :  strepitus,  H.  —  Of  time, 
great,  long,  extended:  annum,  V. :  annum,  i.  e.  the 
Platonic  cycle  of  the  heavens.  —  Early,  high,  long 
past :  iam  magno  natu,  c^ed,  N. :  magno  natu  non 
sufficientibus  viribus,  through  old  age,  L. :  maximo 
natu  filius,  N. :  maior  patria,  original,  Cu. — Of  per- 
sons, aaed,  old,  advanced ;  only  in  comp.  and  sup., 
elder,  ddest :  omnes  maiores  natu,  elders,  Cs. :  maior 
natu  quam  Plautus :  frater  suus  maior  natu,  elder, 
L. :  maximus  natu  ex  iis,  the  oldest,  L. :  ex  duobus 
filiis  maior,  Cs. :  Maior  Neronum,  tJie  elder,  H. : 
(homo)  annos  natus  maior  quadragiuta,  more  than 
forty  years  old:  annos  natast  sedecim,  non  maior, 
T. :  non  maior  annis  quinquaginta,  L.  —  Plur.  m, 
as  suhst. :  maiores,  the  fathers,  ancestors,  ancients, 
men  of  old:  maiores  vestri:  nostri :  more  maio- 
rum.— Fi  g.,  great,  noble,  grand,  mighty,  important, 
weighty,  momentous :  rebus  maximis  gestis :  missi 
magnis  de  rebus,  important  business,  H. :  in  agro 
maiora  opera:  c&us&,  weighty :  omen,  significant, 
v.:  spectaculum, tm;>r«Mtw,'H. :  aliquid  invadere 
magnum,  enterprise,  V. :  hand  magna  memoratu 
res  est,  L. — As  std>st.  n. :  id  magnum  est,  a  great 
thing:  magna  di  curant,  parra  negleguut:  maiora 
audere,  V. :  ad  maiora  properat  oratio :  magnum 
loqui,  loftily,  H. :  Omnia  magna  loquens,  of  every- 
thing magnificent,  H.  —  Of  rank  or  station,  great, 
high,  eminent,  powerful:  potestas:  dignitas:  di, 
Enn.  ap.  C. :  rex  Olympi,  V. :  maximus  Ilioneus, 
V. :  maiorum  ne  quis  amicus,  one  of  your  great 
friends,  H. :  luppiter  optimus  maximus :  pontifex 
maximus,  chief:  maioribus  uti,  associate  with  supe- 
riors, H.  —  Of  mind  or  character,  great,  elevated, 
noble,  lofty:  vir  acris  animi  magnique :  magno 
animo  est :  vir  magnus :  Cato  magnus  habetur,  S. : 
magnus  hoc  bello  Themistocles  fuit,  N.:  invidii 
maior,  above,  H.  :  maior  reprensis,  greater  than 
tltose  criticised,  H. :  nebulo,  thorough-paced,  T. :  fur. 
— In  force  or  degree,  great,  severe,  strong,  intense  : 
morbi:  dolor,  Cs. ;  minae:  amor,  V.;  gemitus  luo- 
tusque :  quid  potuere  mains  ?  more  heinous,  H. : 
Mari  virtutem  in  mains  celebrare,  magnify,  S. : 
his  in  maius  etiam  acceptis,  L. :  incerta  in  mains 
vero  ferri  solent,  be  exaggerated^  L. — Proud,  boast- 
ful, lofty,  assuming  :  nobis  ut  res  (lant  sese,  ita 
magni  atque  humiles  sumus,  T. :  lingua,  H. :  verba, 
V. 

1.  magUB,  I,  m.,  =  payog,  a  Magian,  learned 
man  and  magician  (among  the  Persians),  C. :  artM 


Digitized  by  V^OOQIC 


maguB 


488 


maligziitas 


2.  magus,  adj.  [1  magus],  mo^,  nuiyfca/.*  ar- 
tes.  0. :  Venena  maga,  H.,  dub. 

maialia,  is,  m.,  a  barrow  hog  ;  as  a  term  of  re- 
proach, C. 

maiestas,  atis,/.  [maior],  ^«a/ness,^ran<2rur, 
diffnitj/f  majesty^  elevaiion:  nou  esse  suae  maiesta- 
tis,  etc.  (of  the  gods) :  regia,  Cs. :  tuorum,  V. : 
patria,  cMlhority^  L. :  sauctissima  divitiarum.  In. 
—  Of  the  state,  the  sovereign  power^  tovereignty  : 
populi  R. :  (crimen)  maiestatis,  highrtreaaon :  quae 
res  lege  maiestatis  tenetur,  against  treason.  — 
Honor ^  dignity^  ezcelUncef  splendor  :  singularum 
(mulierum),  L. :  tua,  H. :  temploruin,  lu. :  quanta 
in  oratione  maiestas  I 

maior,  eomp.  of  magnus. 

1.  MaiuB,  a({/.,  of  May,  of  the  month  of  May : 
Kalendae :  mensis.  —  As  »uj>st.  m.  ( sc  mensis ), 
May,  0. 

2.  mftiUB,  neut.  comp.  of  raagnus. 

maiuBOUlnB,  ae{J.  dim.  [maior],  somewhat  great- 
er, considerable :  cura :  Thais,  quam  ego  sum,  ma- 
iusculast,  a  little  older,  T. 

mala,  ae,  /.  [2  MAC-],  the  cheek-bone,  jaw: 
meos  malis  mandere  natos,  G.  po^t. :  malis  absu- 
mere  mensas,  V. :  ( Ganis )  Increpuit  malis,  V. : 
leonis  horribilis,  H. — A  cheek:  quin  pugnus  in 
mal&  haereat,  T. — Usu.  plur. :  decentes,  H. :  im- 
pubis,  V. :  sine  volnere,  lu. 

malaoia,  ae,/.,  =:fidKcucia,  a  calm  at  sea,  Cs. 

male,  adv.  with  comp,  peius,  and  sup.  pessi- 
me  [see  malus],  badly,  wrongly,  ill,  wretchedly: 
homines  male  vestiti:  animo  malest?  are  you 
vexed  f  T.:  hoc  male  habet  virum,  v«w«,  T. :  L. 
Antonio  male  sit,  iU  betide:  audire,  be  ill-spoken 
of. — Badly,  wickedly,  cruelly,  maliciously,  hurt/ul- 
ly,  injuriously:  quod  mihi  re  male  feceris,  T. : 
male  agendi  causfl :  loqui :  pessume  istuc  in  ilium 
consulis,  T. :  Garthagini  male  iam  diu  cogitanti 
bellum  denuntio :  agmen  adversariorum  male  ha- 
bere, harass,  Cs. — Badly,  awkwardly,  unskilfully, 
unsuccessfully,  unfortunately,  ruinously :  male  g*e- 
rendo  negotio :  res  suae  male  gestae :  pugnare, 
8. :  Nee  vixit  male,  qui,  etc.,  failed  in  life,  H. : 
quae  res  tibi  vortat  male,  turn  out  ill,  T.:  ven- 
dendum,  too  cheap:  empta,  too  dear:  cui  male  si 
palpere,  awkwardly,  H. :  defendit  pampinus  uvas, 
to  no  purpose,  V. :  salsus,  impertinetdly,  H. :  se- 
dula  nutrix,  unseasonably,  0. — Badly,  excessively, 
extremely,  greatly,  very  much:  male  metuo,  ne, 
etc,  T. :  quo  neminem  peius  oderunt :  cane  peius 
Yitabit  chlaraydem,  H. :  rauci,  miserably,  H. :  dis- 
par,  sadly,  H. — Badly,  imperfectly,  scarcely,  not  at 
all:  (domum)  male  tuetur:  sanus,  deranged:  pa- 
rens asellus,  refractory,  H. :  male  numen  amicum, 
hoatiie,  V. :  statio  male  fida  carinis,  unsafe,  V. : 
pi9nae  legiunculae,  L. :  male  viva  caro  est,  O. 


maledioe,  adv.  [maledicu.s],  slanderously,  a6tf- 
sivefy,  scurriloftsly  :  dici :  loqui,  L. 

maledioentissimuB,  sup.  of  maledicus. 

maledio5  or  male  died,  dixT,  dictus,  ere,  to 
speak  ill  of,  abuse,  revile,  slander,  asperse :  aliud 
est  male  dicere,  aliud  accusare:  alcui,  T.:  utrique, 
H. :  qui  nobis  male  dictum  velit,  T. 

malediotid,  onis,  /.  [maledico],  evU-speaking, 
reviling,  abuse. 

malediotumi,  I,  ti.  [maledico],  a  foul  saying, 
abusive  loord:  vemens,  T. :  maledictis  increpabat 
bonos,  S. :  coniecta  maledicta  in  eius  vitam :  ma- 
iedictorum  clamor. 

malediouB,  adj.  with  sup.  [maledico],  abusive, 
scurrilous,  slanderous:  oonviciator:  ci vitas:  in 
maledicentissim&  civitate. 

male  faoio,  see  male. 

malefaotum  or  male  faotmn,  I,  n.,  an  evil 
deed,  injury,  T.,  G. :  Bene  facta  male  locata  male 
facta  arbitror,  Enn.  ap.  C. 

malefiolmn,  I,  n.  [1  maleficus],  an  evil  deed, 
misdeed,  wickedness,  offence,  crime:  conscientia 
maleficiorum :  admittere,  commit  t  in  maleficio 
deprehensus :  convictus  malefici. — Mischief,  hurt, 
harm,  injury,  wrong:  Pro  maleficio  beneficium 
reddere,  T :  sine  uUo  maleficio,  Cs. :  malefici  oo- 
casione  amissft,  L. — Enchantment,  sorcery,  Ta. 

malefioos,  atfj.  [male +  2  FAC-],  nefarious, 
vicious,  wicked,  crimtnalt  homines. — Hurtful,  tn- 
jurious,  noxious:  malefici  generis  animalia,  &: 
natura,  unpropitious,  N. 

malesuadna,  a(fj.  [male+SVAD-],  iU-advis- 
ing,  seductive :  Fames,  V. 

(male-volens  or  malivolena,  entis),  atfj., 
Hi-disposed,  spiteful,  malevolent ;  only  sup.  :  male- 
▼olentissimae  obtrectationes :  quisque  malivolen- 
tissimus. 

malevolentia  (maliv-),  ae,  /.  [malerolens], 
ill '  will,  dislike,  hatred,  malevolence :  deprecandae 
malevolentiae  causa :  malivolentia  et  inridia,  S. 

malevoluB  (maliv-),  adi.  [male -1-1  VOL-], 
ill-disposed,  disaffected,  spiteful,  malevolent .  in  om- 
nia :  in  me  turpiter :  rumores,  T. — As  subsL  m., 
an  ill-disposed  person,  foe,  enemy:  omnes. 

malifer,  fera,  ferum,  adj,  [2  malum +  1  FER-], 
apple-bearing :  Abella,  V. 

malifiona,  see  maleficus. 

maligne,  adv,  with  comp.  [malignus],  ill-nat- 
uredly, HpUefuUy,  enviously,  malignantly:  loqui, 
L. :  Detrectare,  0. :  malignius  habitum  esse  ser- 
monem,  Gu.  —  Stiugily,  grudgingly:  ager  plebi 
divisus,  L. :  laudare,  H. :  non  mihi  tarn  fuit  m*- 
ligne,  /  was  not  so  badly  off,  Gt. 

malignitaa,  Stis,  /.  [  malignos  ],  ilUrill,  stpiii. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


mallgnus 


4dO 


MamertinuB 


malice^  envy^  malignity  :  maligoitus  et  livor,  Ta. — 
Stingineu,  niggardlinaa  :  patrum,  L. :  maliguitatis 
auctores,  the  niggardly  distribution^  L. 

malignnB,  atfj,  |^malus+GEX-],  ill- disposed^ 
wicked^  maliciotia^  spUefiU^  enviotu^  mcdignant^  ma- 
lign :  volgus,  H. :  numina,  unkind^  lu. :  hoc  ma- 
ligno  dente  carpunt :  leges,  0. :  oculi,  V. — Stingy, 
niggardly :  caupones,  H. :  Maligna  facta  ilico  e^t, 
L  e.  reaervedy  T. :  fama,  alanderoua^  O. :  colles, 
barren,  V. :  aditus,  narrow,  V, :  lux,  scanty,  V. 

maHtitt^  ae,  /.  [  malus  ],  ill-will,  spile,  malice  : 
iud  suiDinuni  saepe  summast  malitia,  T. :  malitiae 
illorum  occurrere:  consilia  malitiae:  virtute  nun 
roalitia  Sdpioni  placuisse,  S. :  everriculum  mali- 
tiarum  omnium:  a  maliti&  non  discedis, /rom 
your  roguery. 

malitiOBe,  adv.  with  comp.  [malitiosus],  wick- 
edly, knaviahly  :  nihil  facere :  rem  malitiosus  go- 
rere. 

malitiOBiiay  adj.  [malitia],  full  of  vnckedness, 
knavish,  crafty,  malicious :  malitiosum  (to  appel- 
lemus)  ? :  iuris  interpretatio :  Silva,  a  forest  in  the 
Sabine  territory,  L. 

malivol-,  see  malevol-. 

malleolua,  I,  m.  dim,  [malleus]. — In  garden- 
ing, a  short,  set. — In  war,  a  fire-dart,  fire-brand : 
ad  inflammandam  urbem:  malleoli  stupae  inliti 
pice,  L. 

malleiUK  1,  m.  [MAL-],  a  hammer^  maul:  Tem- 
pera discussit  maUeus,  0. 

malo,  mftlul,  m&Ue  (old  m&TolO  for  mftlO,  T.) 
[magis+voloj,  to  choose  rather,  prefer :  sicut  ego 
malo :  Quid  est  quod  mihi  malim  quam,  etc.,  T. : 
omnia  malle  quam  victi  abire,  S. :  pacem  quam 
bellum,  S. :  quin  omnia  malit,  H. :  accepta  iniuri& 
ignoscere  quam  persequi  malebant,  S. :  rem  obti- 
nere,  Cs. :  quae  cum  audire  mallem  quam  videre : 
nisi  mavis  Carpere  pensura,  H. :  Mori  me,  T. :  ho- 
mints  peccare  quam  deos:  esse  quam  vidcri  bo- 
nus malebat,  S. :  fraterculus  esse  gigantis,  lu. : 
Sis  licet  felix  ubicumque  mavis  (sc.  felix  esse), 
U. :  hos  mallem  secum  milites  eduxisset :  Bjblida 
mavult  Tooem  sororem,  etc.,  0. :  Nullos  his  mal- 
lem ludos  spectasse,  rather  than  these,  H. :  se  ab 
omnibus  descrtos  potius  quam  abs  te  defenses 
esse  malunt:  mature  vincere  quam  diu  imperare, 
L. :  de  flumine  Quam  ex  fonticulo  sumere,  H. : 
meo  iudicio  multo  stare  malo  quam  omnium  reli- 
querum,  much  rather. — To  incline,  prefer,  be  more 
favorable:  in  hac  re  male  universae  Asiae :  quam- 
quam  illi  omnia  malo  quam  mihi,  i.  e.  would 
rather  ?u  had  them, 

malobathron  (-tlinim),  i,  n.,  =  ftaXofia^pov^ 
a  costly  ointment,  betel,  malobathrum  (from  an 
Indian  plant) :  Syrium,  H. 

X.  malum,  t,  n.  [1  malus],  an  evd^  mischief 


misfortune,  calamity:  nescis  quantis  in  malls 
Terser,  T. :  in  tunta  mala  praecipitatus,  S. :  subi- 
tum, Cs. :  dolor  est  malum :  aurum,  Summi  ma- 
teries  mali,  H. :  ignari  ante  malorum,  misfortune 
past,  y. :  quod  nescire  malum  est,  H. :  nihil  mali 
acfidisse  Scipieni  puto :  externum,  i.  e.  bellum,  N. 
— Punishment,  hurt,  harm,  severity,  injury:  malo 
demandam  tribuniciam  potestatem,  L. :  male  excr- 
citum  coCrcere,  S. :  Sine  malo  fateri,  T. :  vi,  malo, 
plagis  adductus  est  ut,  etc.,  ill-usage:  clementiam 
illi  malo  f uisse,  tin/or/Mna/tf. —  Wrong^doing:  fama 
veterum  malorum,  V, — As  a  term  of  hhwse, plagvs, 
mischief,  torment:  qui,  malum,  alii?  T. :  quae, 
malum,  est  ista  tanta  audacia  ? 

2.  malum,  I,  n.,  =  /i^Xov,  an  apple:  (ura)  cum 
malis,  H. :  sapor  Felicis  mali,  lemon,  V. :  cana  te- 
nerA  lanugine  mala,  quinces,  V. — P  rev.:  ab  evo 
usque  ad  mala,  L  e.  from  beginning  to  end  (be- 
cause fruit  was  the  last  course  at  dinner),  H. 

3.  Twalum^  adv.,  see  1  malus. 

1.  inalUB,  cufj*  [MAL-] ;  it  adopts  as  comp.  and 
sup.  peior,  us,  gen.  dris,  and  peasimuB  [FED] ; 
bad,  not  good:  philosophi :  leges :  mores,  S. :  con- 
suetude, improper,  H. :  opinio  de  vobis,  unfavor^ 
able:  pugna,  unsuccessful,  S. :  pudor,  false,  H. : 
cms,  deformed,  H. :  Laurens  (aper),  unsavory,  H. : 
via  peior,  H. :  pessima  munerum  Ferre,  H. — Mor- 
ally bady  wicked,  criminal,  depraved,  mischievous^ 
malicious:  mater,  Quod  nil  praeter  pretium  dul- 
cest,  T. :  auctor :  f  ures,  H. :  repudiatus  malis  sua- 
soribus :  libido,  L. :  mala  vitis  incidere  falce,  V. 
— Flur,  m.  as  subst. :  regibus  beni  quam  mali  su- 
spectiores  sunt,  S. — Bad,  unfortunate,  injurious, 
destructive,  pernicious :  Peiore  rex  loco  non  potis 
est  esse,  T. :  pestis :  mala  cepia  soUicitat  stoma- 
chum,  overloadina,  H. :  virus,  V. :  cicuta,  H. :  lup- 
piter,  i.  e.  unwhwesome,  H. :  avis,  ill-boding,  H. — In 
imprecations:  Abin  hinc  in  malum  rem?  to  the 
mischief  T. :  in  malam  crucem,  T. :  raalarum  quas 
amor  curas  habet  oblivisci  (i.  e.  curarum,  quas, 
etc.),  H.  —  As  subst,  n.  :  peius  victoribus  quam 
victis  accidi8se,^«i/«*  evil,  Cs. ;  see  also  1  malum. 
— Neut.  sing,  as  adv. :  malum  responsare,  unac- 
ceptably,  U, 

2.  malus,  I,  /.,  =  /xijXia,  an  apple-tree,  V. 

3.  malus,  i,  m.  [  1  MAC-  ],  an  upright  pole, 
beam,  mast:  antemnus  ad  males  destinare,  Cs. : 
malum  erigi  imperavit:  altus,  V.:  saucius,  in- 
jured, H. :  summo  malo,  0.  —  A  standard,  prop, 
staff:  in  circo  instabilis,  L. :  turrium  mali,  Cs. 

malva,  ae, /^  ^:zfidKdxfii  mcUlows:  a  malvi 
deecptus:  salubriit,  U.,  0. 

MamertinuB,  adj.  [Mamers,  Oscan  name  of 
yLars],  of  Mars,  Mama-tine:  civitas,  i.  e.  Messana. 
— Plur.  as  subst.,  the  Mamertines,  sons  of  Mars  (a 
name  assumed  by  the  people  of  Messana),  C,  L. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


mamilla 


490 


maneo 


tnamnift,  ae,/.  dim.  [mamma],  a  breast,  pap, 
nipple,  teat,  lu. 

wiamma^  ae,  /.,  =  fi&fifia,  a  brecut,  pap :  filio 
maramam  dare,  T. :  puer  maramam  appetens : 
Tvri  mammae.— -Of  animals,  a  teat,  dug, 

manoepB,  ipis,  m.  [manua+CAP-],  one  who 
takes  formal  possession,  a  legal  purchaser  :  man-  j 
ceps  fit  (^hrysogonus.— ^  purchaser  by  lifting  the  ' 
hand,  buyer  at  auction :   pecuniam   mancipibus  | 
dedi. — A  public  contractor,  farmer  of  revenue:  I 
roancipes  a  civitetibus  pecuniam  exegerunt :  uul- 
lius  rei,  N. — A  contractor:  si  res  abiret  ab  eo 
mancipe,  contractor  for  building. 

manoipium  (mancnpium),  i,  n.  [manceps], 
a  taking  by  hand,  formal  acceptance,  taking  pos- 
session, seisin,  legal  purchase:  hoc  in  mancipio  non 
dixerat,  at  the  sale:  in  mancipi  lege,  in  the  con- 
tract of  sale.  —  A  possession,  property,  right  of 
ownership :  mancipio  dare  .  .  .  accipere,  give  .  . 
take  formal  possession. — In  the  phrase,  res  manci- 
pi (opp.  res  nee  mancipi),  property,  the  legal  title 
to  which  teas  only  transferred  by  formal  delivery 
before  witnesses  (see  mancipo):  quae  (res)  man- 
cipi sunt:  quaero  sintne  ista  praedia  necne  sint 
mancipi.  —  A  slave  obtained  by  legal  transfer: 
mancipia,  quae  dominorum  sunt  facta  nexo  ant 
aliquo  iure  civili :  mancipia  haec  ducam  ad  Tha!- 
dem,  T. :  pecoris  et  mancipionim  praedae,  S. : 
Mancipiis  locuples,  H. :  argento  parata  mancipia, 
purchased  slaves,  L. :  Se  fore  mancipio  tempus  in 
omne  tuum,  thy  servant,  0. 

mancipo  (manonpd),  ftvl,  &tus,  ftre  [man- 
ceps], to  make  over  by  a  formal  sale,  dispose  of, 
transfer,  alienate,  seU:  Quaedam  mancipat  usus, 
gives  title  to,  H. :  si  nemini  mancipata  est  (senec- 
tus),  i.  e.  enslaved. — F  i  g.,  to  surrender,  abandon  : 
luxu  et  saginae  mancipatus,  Ta. 

mancup^  see  mancip-. 

xnanouB,  adj,  [3  MAN-],  maimed,  infirm,  crip- 
pled^ lame-handed:  mancus  et  membris  omnibus 
captus :  mancorum  ao  debilium  dux,  L. :  irata 
Pallade  mancus  erit,  0. — F  i  g.,  if^rm,  defective, 
imperfect:  virtus:  fortuna,  H.:  Talibus  officiis 
prope  mancus,  H. 

mandatum,  I,  n.  [P.  n.  of  1  mando],  a  charge, 
commission^  injunction,  command,  order ;  manda- 
tum curasse,  nave  performed  the  commission :  a 
senatu  dantur  mandata  legatis,  ut,  etc. :  ad  eos 
Caesaris  mandata  deferre,  Cs. :  nostra  exhaurire : 
deferre,  deliver :  f rangere,  H. :  publicis  mandatis 
servire:  dare  alcui  mandata  ad  alqm:  occulta 
mandata,  Ta. :  dabit  mandata  reverti,  command 
him  to  return,  0.— In  law,  a  trust,  agreement  gra 
tuitously  to  transact  for  another :  mandati  consti- 
tutum  iiidiciiim,  i.  Q.for  breach  of  trust. 

1.  mandatUB,  P.  of  mando. 


2.  (mandatas,  fis),  m.  [1  mando],  a  command, 
mandate. — Only  abl.  sing. :  mandatu  Caesenniae : 
mandatu  meo. 

1.  mando,  &vl,  atus,  are  [manu8  +  2  DA-],  to 
put  in  hand,  deliver  over,  commit,  consign,  intrust, 
confide,  cotnmisnon :  Bona  nostra  tuae  fidei,  T. : 
Hunc  mandarat  alendum  rej;i,  V. :  his  magistrattls, 
Cs. :  novo  homini  consulatus  inandatur,  S. :  fugae 
sese,  betake  himself  to  flight,  Cs. :  vitam  istam 
fugae  solitudinique :  me  Immo,  Ai/ry,  V.:  Fortu- 
nae  cetera,  0. :  litteris,  commit  to  loriting  :  (f  ru- 
ges)  conditas  vetustati,  i.  e.  suffer  to  grow  old: 
senilis  iuveni  partis,  H. —  To  send  word,  pass  the 
word,  enjoin,  commission,  order,  command:  ita 
mandatum  est:  haec,  lu. :  siquid  velis,  Huic  man- 
des,  T. :  L.  Clodio  mandasse,  quae  ilium  mecum 
loqui  velles :  Fortunae  mandare  laqueum,  bid  go 
and  be  hanged,  lu. :  ut  exploratorea  in  Suebos 
mittant,  Cs. :  mandat,  quibus  rebus  possent,  opes 
confirment,  S. :  huic  mandat,  Remos  adeat,  Cs. : 
mandat  fieri  sibi  talia,  V. 

2.  mand5,  dl,  sus,  ere  [  MAD-  ],  to  chew,  mas- 
ticate: dentibus  manditur  cibus:  (eqni)  fulvum 
niandunt  sub  dentibus  aurum,  i.  e.  champ,  V. :  tri- 
stia  saevo  Volnera  dente,  i.  e.  the  flesh  of  slaugfUer- 
ed  animals,  0.  —  To  eat,  devour :  membra,  V. : 
humum,  to  bite  the  ground,  V.— F  i  g.,  to  gnaw,  lay 
waste:  rostra  ipsa. 

mandra,  ae,  /.,  ^  fiavSpa,  a  drove  of  cattle, 
cattle  train :  stautis  convicia  mandrae,  lu. 

1.  mane,  indecl.  n.,  the  morning,  mom :  noctes 
vigilabat  ad  ipsum  Mane,  H. :  mane  novum,  V. : 
multo  mane,  very  early  in  the  morning:  mane 
erat,  0. 

2.  mane,  adv.  [1  mane],  in  the  morning,  early 
in  the  morning :  poatridie  eius  diei  mane,  Cs. : 
hodie  mane,  this  morning:  eras  mane,  to-morrow 
morning,  T. :  mane  Kalendis  Dec:  bene  mane, 
very  early:  salutantes,  V. 

maneo,  mftnsi,  mftnsus,  6re  [1  MAN-],  to  stay, 
remain,  abide,  tarry:  mansum  oportuit,  T. :  in 
loco,  Cs. :  ad  urbem,  L. :  uno  loco,  N. :  omnia  ex- 
cogitantur,  qua  re  nee  sine  periculo  maneatur,  Cs. : 
fixus  manebat,  V. :  hie  maneri  diutius  non  potest 
— To  stay,  tarry,  stop,  abide, pass  the  night:  apud 
me :  in  tabernaculo :  sub  love  frigido,  H. :  extra 
domum  patris,  L. :  Casilini  eo  die  niansums,  L. : 
triduom  hoc,  T. —  To  remain,  last,  endure,  continue, 
abide,  persist :  boni  fidelesque  manaere,  S. :  Ma- 
nere  adfinitatem  banc  inter  nos  volo,  T. :  si  in  eo 
manerent,  quod  convenisset,  abide  by,  Cs. :  in  vita, 
remain  alive :  in  sententia,  adhere  to :  in  condi- 
cioue,ftUfll:  in  voluntate:  Tu  raodo  promisais 
maneas,  abide  by,  V. :  at  tu  dictis  maneres !  would 
thou  hadst  kept  thy  word,  V. :  te  vocanti  Duram 
diflScilis  manCjH. :  maneat  ergo,  quod  turpe  8it> 

Digitized  by  V^OOQIC 


491 


mazuito 


id  aumquam  esse  utile,  be  it  a  tettUd  principle  : 
mansura  urbs,  ubiding^  Y. :  quia  nihil  semper  suo 
statu  roaneat:  muiiitiones,  Cs.:  semper  laudes 
( tuae )  manebuDt,  V. :  Laudo  manentem  ( fortu- 
nam  ),  H. :  manent  ingenia  senibus  :  manere  iis 
bellum,  ffo  an^  L.  —  To  stay  for^  awaits  expect  .• 
mansurus  patniom  pater  est,  T. :  hostiura  adven- 
tum,  L. :  te  domi,  H. :  aulaea,  i.  e.  the  end  of  the 
play,  U. —  To  await^  be  abotU  to  befcdl^  be  destined 
to:  Sed  terrae  graviora  (pericla)  manent,  are  in 
reserve,  V. :  cuius  quidem  tibi  fatum  manet :  qui 
si  manet  exitus  urbem,  0.:  quae  (aoerba)  manent 
▼ictos,  L. :  inmatura  manebat  Mors  gnatum,  V. 

manoB,  ium,  m.,  a  departed  spirit,  ghost,  shade : 
patris  Anchisae,  V. :  Verginiae,  L.  inde  (i.  e.  ex 
fossa)  Manes  elicere,  H. :  quisque  suos  patimur 
ManL4,  i.  e.  each  his  own  character  as  formed  in 
life,  v.— With  di,  the  deified  souls  of  the  departed, 
thades  of  the  decid,  gods  of  the  Loieer  World,  in- 
femal  deities^  manes  (as  benevolent  spirits) :  deo- 
rum  maniura  iura:  ab  dis  manibus  Furiae. —  The 
Lower  World,  infernal  regions:  profundi,  V.:  Esse 
aliquos  Manis,  lu. :  fabulae  Manes,  H. — A  corpse, 
remains :  nudatos  manes,  L. :  accipiet  manes  testa 
meos,  ashes,  Pr. 

mang5,  onis,  m.  [  1  MAC-  ],  a  monger,  slave- 
dealer  :  Nemo  mangonum,  H. :  a  mangone  petitus, 
lu. 

manicae,  arum,/,  [manus],  long  sleeves,  tunic- 
tleeves,  gloves :  Et  tunicae  inanicas  (habent),  V. : 
purieni  vestitQs  in  manicas  extendere,  Ta. :  acci- 
pere  manicas  (an  effeminate  habit).  —  Armlets^ 
gauntlets  (  worn  in  battle  ),  lu. — Handcuffs,  man- 
acles :  in  manicis  et  Compedibus,  H.,  V. 

manioataa,  adj.  [  manicae  ],  ufilh  long  sleeves: 
tunica. 

manifested  adv.  with  eomp.,  palpably,  plainly, 
distinctly :  hac  re  coropert& :  manifestius  ipsi  ap- 
p«rere,  V. 

1.  manifestd,  adv.  [  manifestus  ],  palpably, 
openly,  evidently,  manifestly:  ut  res  a  vobis  de- 
prehenderetur :  facinus  compertum. 

2.  manifesto,  — ,  — ,  are  [manifestus],  to 
discover,  disclose,  betray :  (Ithacum)  latentem,  0. 

manifestos  ( manuf estus ),  adj.  [manus+ 
FEN-],  palpable,  clear,  plain,  apparent,  evident, 
manifest  :  causa :  scelus :  (Penates)  multo  mani- 
fe^^ti  lumine,  V. :  obsequium,  H. :  Nondum  mani- 
festa  sibi  est,  understood,  0. :  phrenesis,  lu. :  sapor 
indicium  faciet  manifestus  (i.  e.  indicium  manife- 
stum  faciet),  V. :  ne  manifestus  ofifensionis  esset, 
should  betray  his  resentment,  Ta. :  manifestus  dis- 
sentire,  evidently,  Ta. — Plur.  n.  as  svhst. :  vera  ao 
manifesta  canere,  palpable  things,  lu. :  manifesta 
videre,  clearly,  0. — Of  offences,  exposed,  brought  to 
Ughi, proved  by  direct  evidence:  scelus:  peccatum. 


— Of  offenders,  convicted,  anight,  exposed:  eos  (sc. 
coniuratos)  manufestos  habere,  i.  e.  expose,  S. :  rea, 
caught  in  the  act,  0. :  lugurtha  tanti  sceleris,  S. : 
doloris,  0. :  coniu  ration  is,  Ta. 

maniplaris,  manlplns,  see  manipul-. 

manipretinm,  see  manupretium. 

manlpularis  or  manupulaxis  (poet,  ma- 
nnpl-),  e,  adj.  [manipulus],  belonging  to  a  man- 
iple of  a  company,  maniputar:  miles,  0.:  iudices, 
i.  e.  selected  from  the  common  soldiers. — As  subst. 
m.,  a  soldier  of  a  maniple,  common  soldier :  tam- 
quam  unus  manlpularis :  tris  suos  nactus  manipu- 
lares,  comrades,  Gs. 

manlpulatim,  adv.  [manipulus],  by  maniples: 
dispersi  aliis  alia  manipulatim,  in  squads,  L. 

manipulas  (poet  manipl-),  I,  m.  [manus -f- 
PLE-],  a  handfiU,  bundle:  filicum  manipli,  V. : 
maniplos  solvere,  bundles  ofhay,Iu. — Of  soldiers, 
a  company,  maniple,  one  third  of  a  cohort  (its 
standard  originally  bore  a  wisp  of  haj) :  manipu- 
Ids  circumiens,  S. :  manipulos  laxare,  Gs. :  conti- 
nere  ad  signa  manipulos,  Gs. :  Volscorum  manipli, 
forces,  V. :  furum,  a  band,  T. 

Manlianns,  acfj.,  of  a  Manlius:  supplicium, 
L. — Severe  (because  of  the  proverbial  harshness 
of  L.  Manlius  Torquatus,  dictator) :  imperia,  L. : 
Manliana  vestra  (sc.  imperia). 

Manlins,  a,  a  gentile  name. 

mannas,  \,m.[  Geltic  ],  a  small  Oallic  horse, 
coach-horse,  cob:  ( serpens )  Terruit  mannos,  H. : 
Appiam  (viam)  mannis  terit,  H. 

mano,  ftvl,  — ,  Are  [MAD-],  to  flow,  run,  trickle, 
drop,  drip :  toto  manabat  corpore  sudor,  V. :  ma- 
nant  ex  arbore  guttae,  0. :  lacrima,  H.  —  To  be 
drenched,  flow,  drip,  overflow:  simulacrum  multo 
sudore  manavit:  signa  Lanuvi  cruore  manaver^, 
L. :  roanantia  labra  saliva,  lu. — To  give  out,  shed, 
pour  forth,  dittil:  lacrimas  marmora  manant,  0. : 
fidis  poetica  mella,  distil  poetic  honey,  H. — To  flow, 
extend,  be  diffused,  mreaa:  a^r,  qui  per  maria  ma- 
nat :  multa  ab  e&  (lunA)  manant — F  i  g.,  to  extend, 
be  diffused,  spread,  get  abroad:  cum  malum  mana- 
ret  in  dies  latius :  manat  tota  urbe  rumor,  L. : 
manat  per  compita  rumor,  H. — To  flow,  spring, 
arise,  proceed,  emanate,  take  origin,  originate:  ex 
uno  fonte  omnia  scelera  manare:  ab  Aristippo 
Gyrenaica  philosophia  manavit  —  To  escape,  be 
forgotten:  Omne  supervacuum  pleno  de  pectore 
manat,  H. 

mansid,  Onis,/.  [1  MAN-],  a  staying,  remain- 
ing, stay,  continuance  :  de  tua  mansione  commu- 
nicat:  Formiis:  cautior  certe  est  mansio:  man- 
siones  diutinae  LemnI,  T. 

mansito,  avi,  — ,  are,  freq.  [  maneo  ],  to  stay, 
tarry,  abide:  sub  eodem  tecto,  Ta. :  unft,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


maiiBuefaoio  4 

mansuefaoio,  feci,  factus,  ere ;  pats,  mansue- 
f!5,  factus,  fieri  [raaneuetus+facio],  to  make  tame, 
tame:  (uri)  roausuefieri  poss unt,  ^row  tame^  Cs. — 
F  i  g.,  to  make  gcfUU,  soften,  civilize,  pacify  :  a  qui- 
bus  (noa)  mansuefacti :  plebera,  L. 

xnanBuesoo,  suSvI,  suetus,  ere,  inch.  [manu8  + 
suescol,  to  be  used  to  the  hand,  grow  tame,  become 
genile,  be  softened :  Nescia  humanis  precibus  man- 
suescere  corda,  V. :  fera  mansuescere  iussa,  lu. 

mansnete^  adv.  [  mansuetus  ],  gently,  mildly, 
calmly,  quietly :  factum:  inaperio  oboediens,  L. 

mansuetudo,  inis,/.  [mansuetus],  tamenest, 
mildness,  gentleness,  clemency:  sua  mansuetudine 
in  eos  uti,  Ga. :  morum :  in  Testrft  mansuetudine 
causam  repono. 

xnansuetuBi  o^/.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
mansuesco],  tamed,  tame:  bus,  L. — Fig.,  mild, 
soft,  gentle,  quiet :  animus,  T. :  in  senatu :  malum, 
L. :  me  refero  ad  mansuetiores  Musas :  mansuetior 
ira,  0. :  ut  mansuetissimus  viderer. 

mansna.    L  P.  of  2  mando. — ^U.  P.  of  maneo. 

mantele  (-tile),  is,  n.  [manus+TEG-],  a  towd, 
napkin:  tonsis  mantelia  villis,  voith  clipped  nap, 
V.,0. 

mantica,  ae,  /.  [manus],  a  bag  for  the  hand, 
cloak-bag,  portmanteau,  H. — P  r  o  v. :'  non  videmus 
manticae  quod  in  tergo  est,  Ct. 

mannalia,  e,  adj.  [  manus  1,  for  the  hand: 
saza,  that  can  be  thrown  by  hand,  Ta. 

mannbiae  (manib-),  &rum,/.  [manus],  booty, 
money  obtained  by  the  sale  of  booty,  prize-money : 
ex  praeda  ac  ipanubiis  donatio:  (rostra)  censor 
imperatoriis  manubiis  ornarat :  aedem  Fortis  For- 
tunae  de  manubiis  iaciendam  locavit,  L. — Official 

StrquisUes,  booty :  qui  manubias  sibi  tantas  ex  L. 
etelli  manubiis  fecerit. 

mannbriiim,  \,  n.  \^  loanus  ],  a  handle,  hilt, 
haft:  aureum:  cultellorum,  Ju. 
manufeatuay  see  manifestu3. 
manumiasio,  Onia,/.  [manumitto],  a  setting 
free,  manumission  :  ista. 

manuxnisaua,  P.  of  manumitto. 

maniimittd  or  manii  mitto,  mlsl,  missus, 
ere  [manus -hmitto],  to  release,  set  at  liberty,  man- 
umit, enfranchise,  emancipate,  make  fre^:  servos: 
servi  de  cognatorum  sententia  manu  misy^i :  manu 
vero  cur  miserit?  :  manu  non  mittere,  L. 

mannpretium  (manipr-)  or  man^l  pre- 
tlum,  I,  ft.  [manus4-pretium],  a  workn^an^s  pay, 
artisan's  hire,  wages:  in  auro,  praete^  manupre- 
tium,  nihil  intertrimenti fit, L. — F i g.ypoyt reward: 
perditae  civitatis. — Hiref  rent :  manu  preti  machi- 
na  (quantum  tulit). 

mannH,  fls  {dat.  manu,  Pr.),/  ['2  MA-],  a  hand: 


12  manna 

puerum  in  manibus  gestare,  T. :  Vinxerat  post  ter. 
ga  mantis,  V. :  Gaelo  si  tuleris  manfls,  H. :  vas  in 
maiiiiis  sumere:  de  manibus  deponere,  lay  down : 
unde  roanum  continuit  ?  refrained,  U. :  hominem 
tibi  trado  de  manu,  ut  aiunt,  in  manum,  i.  e.  with 
great  care :  manum  ferulae  subduximus,  i.  e.  out- 
grew the  rod,  lu. :  plena  manu,  liberaUy:  (Sex tins) 
per  manOs  tractus  servatur,  i.  e.  by  careful  nursing, 
Gs. :  per  mands  senrulae,  bv  the  assistance:  tradi- 
tae  per  manQs  religiones, /rom  hand  to  hand,  L. : 
magna  lovis,  ^n^A/,  H. :  mihi  Veritas  manum  ini- 
cit,  arrests.  —  The  hand,  as  a  symbol  of  near- 
ness :  ut  iam  in  manibus  nostris  hostes  viderentur, 
dose  upon  us,  Gs. :  In  manibus  Mars  ipse,  cU  hand, 
V. :  proelium  in  manibus  facere,  at  dose  quarters, 
S. :  res  ad  manOs  vocabatur:  quod  Romanis  ad 
manum  domi  supplementum  esset,  %nthin  reach, 
L. :  seryum  habuit  ad  manum,  as  private  secre- 
tary: aliquid  paulum  prae  manu  Dare,  ready 
money,  T. :  est  in  manibus  oratio,  accessible:  inter 
manQs  sunt  omnia  vestras,  j^^tn  and  palpable,  V. : 
indicia  mortis  manu  tenere,  palpable  proofs :  ma- 
nils  inter  parentem  £cce,  etc.,  dose  to,  V. — As  a 
symbol  of  occupation:  habeo  opus  magnum  in 
manibus,  am  engaged  on:  Naevius  in  manibus  non 
est,  is  not  read,  H. :  sic  in  manibus  ( inimicum  ) 
habebant,^id  attentions  to:  agger  inter  mands 
proferebatur,  by  manual  laboTf  Gs. :  inter  mantis  e 
convivio  auferri,  i.  e.  bodily:  (eplstulae)  tu&  manu, 
by  your  hand:  manu  sata,  artiJiciaUy^  Gs. — ^As  a 
symbol  of  control :  Uxor  quid  f aciat^  In  manu  noa 
est  mea,  under  my  control,  T. :  id  frustra  an  ob 
rem  faciam,  in  manu  vostra  situm  est,  rests  with 
you,  S. :  neque  mihi  in  manu  fuit,  lugurtha  qualis 
foret,  /  could  not  determine,  S. :  (feminas)  in  manu 
esse  parentium,  virorum,  subject,  L. :  hostem  ex 
manibus  dimitti,  suffered  to  escape,  Ga. :  dum  occa- 
sio  in  manibus  esset,  while  they  had  the  opportu- 
nity, L. :  inimicorum  in  manibus  mortuus  est. — 
As  a  symbol  of  force :  manibus  pedibusque  omnia 
Facturus,  with  might  and  main,  T. :  per  mantis 
libertatem  retinere,/orct6/y,  S.:  aequa  manu  di- 
scedere,  a  drawn  battle,  S. :  Erymanta  manu  ster- 
nit,  a  blow,  V. :  ne  manum  quidem  versuri,  turn  a 
hand:  cum  hoste  mantis  conserere,  try  conduaions, 
L. :  manum  committere  Teucris,  Jight,  V. :  manu 
fortis,  brave  in  battle,  N. :  urbis  manu  ccperat,  by 
force,  S. :  oppida  capta  manu,  stormed,  Y. :  Ipse 
manu  mortem  inveniam,  by  suicide,  V. :  usu  ma- 
nuque  opinionem  fallere,  actual  Jight,  Gs. :  plura 
manu  agens,  compulsion,  Ta. :  dare  manOs,  give 
himsdf  up,  Gs. :  manfls  dedisse,  yielded:  neque 
ipse  manOs  f eritate  dedisset,  consented,  V. :  mantis 
ad  Gaesarem  tendere,  i.  e.  to  supplicate^  Gs. :  tendit 
ad  vos  virgo  mantis. — ^As  a  symbol  of  skill :  ma- 
nus extrema  non  accessit  operibus  eiuB,fiu8ht 
manus  ultima  ooeptis  Inposita,  0. :  Quale  manfls 
addunt  ebon  decus,  skiUed  hands,  V.  —  Pro  v.: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mapalia 


498 


inannor 


manum  de  tabulft,  i.  e.  the  work  is  Jiniihed. — A 
hand,  handwrUing,  $tyU,  work,  worhnanthip:  li- 
brarii :  manum  suam  cognovit :  Artifioum  mantis 
inter  se  WMHur,  the  comparative  ekiU,  V. — A  side 
(cf.  pars) :  Est  ad  banc  manum  sacellum,  T. :  a 
laevi  conspicienda  manu,  0. — Of  animals,  a  hand, 
trwik,  claw :  manus  etiam  data  elephanto :  uncae 
manOs,  claws  (of  the  Harpies),  V. — In  the  phrase, 
ferreae  manOs,  grappling-hooks,  grappling-irons: 
mantis  ferreas  atque  harpagones  paraverant,  Gs.  : 
in  hostium  navis  ferreas  manOs  inlcere,  L. — A 
body,  band,  company,  host,  eolUdion,  troop,  corps: 
nova,  Gs. :  panra,  S. :  cum  manu  haudquaquam 
oontemnendk,  force,  L. :  Dolopum,  V. :  manum 
facere,  oopias  parare:  coniuratorum :  bicorpor, 
le,the  Centaurs:  servilis,  E^—Plur.,  labor,  hands, 
workmen:  noe  aera,  manOs,  navalia  demus,  V. 

mapalia,  ium,  n.  [Punic],  huts,  cottages,  porta- 
ble dwellings  (of  nomads),  S.,  Ta. :  cum  mapalibus 
pecoribusque  suis  persecuti  sunt  regem,  L. :  raris 
habitata  mapalia  tectis,  V. 

mappa,  ae,/.  [Punic],  a  napkin,  table-napkin, 
towel:  mappa  compescere  risum,  H.:  rubra,  lu. — 
A  signal-doth,Jlag  (in  the  circus  as  a  signal  for 
the  racers):  Megalesiaca,  lu. 

marathraa  (-os),  I,  m.,  =  fidpa^poy,  fennel,  0. 

maroed,  — ,  — ,  6re  [1  MAR-],  to  be  faint, 
droop,  be  feeble,  be  languid:  luxurift,  L. — F,praet, : 
Potor,  H. :  pax,  Ta. :  guttura,  0. 

maroeaoo,  — ,  — ,  ere,  inch.  [  maroeo  ],  to  be- 
come weak,  grow  feeble,  pine  away,  waste,  languish : 
Tino,  O. :  desidia,  L. :  oti  situ,  L. 

Blarcianna,  acfj.,  of  a  Marcius  :  oarmina,  L. : 
fbedus. 

maroidns,  a^,  [marceo],  withered,  wilted: 
lilia,  0. — JBnervatedy  exhausted:  somno  aut  Ubidi- 
nosis  vigiliis,  Ta. 

mare,  is  {obL  mare,  0.),  n.  [1  MAR-],  the  sea: 
o  maria  Neptoni,  T. :  ut  adluantur  man  moenia : 
▼entoBum,  H. :  placidum,  V. :  angustum,  straits  : 
numquam  es  ingressus  mare,  T. :  remenso  ire 
mari,  V. :  eo  mari  uti,  navigate,  Gs. :  ros  maris 
(i.  e.  ros  marinus),  rosemary,  0. :  terrft  marique 
omnia  exquirere,  everywhere,  S. :  homines  terrft  et 
mari  missums,  in  all  Erections :  terrftque  marique 
acquirenda,  I  e.  at  all  hoMirds,  lu. :  in  reliquis 
maribus,  Gs. :  maris  pontus,  depths  of  the  sea,y.: 
maria  omnia  caelo  Miscuit,V. — ProvT. :  Omnia 
Tel  medium  fiant  mare,  le.let  the  world  be  over- 
whelmed, y. :  chimes  licet,  et  mare  caelo  Gonf  un- 
das,  L  e.  bluster,  lu. :  maria  montisque  polliceri, 
i.  e.  make  extravagant  promises,  S. :  in  mare  fun- 
dat  aquas,  u  e.  carry  coals  to  Newcastle,  0. — Of 
siogle  seas :  mare  nostrum,  i.  e.  the  Mediterranean, 
Ob.:  mare  superum,  the  Adriatic:  Africum,  S. : 
infemm,  the  Etruscan  Sea:  Aegeum,  lu.  — iS^ 


water,  stUt- water:  Ghium  maris  expers,  i.  e.  un- 
mixed, H. :  acceptum  mare  naribus  efSant,  0. 

Mareotioaa,  adj.,  of  Mareota,  Mareotic:  (vi- 
num),  B.— Egyptian:  ar?a,  0. 

Mareotis,  idis,  Mareotic,  of  Mareota :  palua. 
Lake  Mareotis  (in  Lower  Egypt),  Cu. :  vites,  V. 

/m°^^*"**' *®' •^* t^)*  '^^^  margaritmn, i, n. 
(Ta.),  =  lAopyap'iTtiQ,  a  pearl. 

margino.  — ,  — ,  are  [margo],  to  border,  en- 
dose:  vias  marginandas  locare,  i.  e.  with  kerb- 
stones,  L. 

margo,  inis,  to.  (late  also  /.),  an  edge,  bnnk, 
border,  margin:  Margine  grammeo  (sc.  fontis), 
O. :  terrarum,  shore,  0. :  viridis,  lu. :  scuti,  L. : 
imperii,  boundary,  0. ;  plenft  margine  libri,  lu. : 
partem  modioae  sumptam  de  mai^e  cenae,  L  e. 
the  side-dishes,  lu. 

marinua,  at^.  [mare],  of  the  sea,  sea^,  marine: 
umoree :  monstra,  V. :  Thetis,  H. :  di,  0. :  roe, 
rosemary,  H. :  vituli,  sea-calves,  lu. 

marlaoae,  ftrum,  /.  [mas ;  sc.  ficus],  the  piles  .• 
tumidae,  lu. 

marita,  ae,/.  [1  maritus],  a  married  woman, 
wife,  E.,  0.  ^ 

maritalla,  e,  aefj.  [1  maritus],  of  married  peo- 
ple, matrimonial,  nuptial:  vestis,  0.:  capistrum, 
the  marriage-halter,  lu. 

maritimna  or  marltomas,  adj.  [  mare  ],  of 
the  sea,  sea-,  marine,  maritime:  ora,  S. :  homines, 
mariners:  hostis :  urbes,  on  the  sea-coast:  civitas, 
Ca. :  agri,  L. :  cursQs,  voyages:  res,  maritime  af- 
fairs: n&vea,  sea-going,  L,:  helium,  with  pirates, 
S. :  silvae,  on  the  coast :  nuptiae,  i.  e.  of  Pdeus 
with  Thetis.^Flur.  n.  as  subst^  maritime  parts, 
places  on  the  sea:  in  maritimis  sum:  marituma 
Aetoliae  vastare,  L. 

marito,  — ,  — ,  8re  [1  maritus],  to  wed,  marry: 
maritandum  principem  suaderent,  Ta.-— Of  plants: 
Titium  propagine  pCpuloa,  i.  e.  binds  fast,  H. 

maritna,  a<y.  [mas],  of  marriage,  matrimoni- 
al, cor^ugal,  nuptial,  marriage- :  faces,  0. :  foedus, 
the  conjugal  tte,  0. :  Venus,  vtedded  love,  0. :  lex, 
marriage  -  law,  E. :  per  maritas  demos,  i.  e.  of 
married  people,  L. — ^As  subst.  to.,  a  married  man, 
husband  .•  noros  Fiam,  T. :  quam  optimae  (mulie- 
ris) :  iuvenis,  H. :  patrius,  V. :  Phrygio  servire 
marito,  V. :  Unico  gaudens  mulier  marito,  H. — A 
lover,  suitor  (poet) :  aegram  (Dido)  nuUi  quondam 
flexere  mariti,  V.— Of  animals,  the  male:  olens, 
i.  e.  he-goat,  H. :  Quem  peoori  dixere  maritum,  V. 

marmor,  oris,  n.,  =  fiapfiapoct  marble,  a  block 
of  marble:  mensae  e  marmore:  Parium,  H. :  tem- 
plum  de  marmore  ponam,  V. :  nomen  in  marmore 
lectum,  gravestone,  0. :  Marmoribus  rivi  properant, 
on  the  marble  floor,  lu. :  sub  eodem  marmore,  slab 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


marmorens 


494 


materia 


(of  a  table),  lu.— ^  piece  of  wrauffhi  marble,  mar- 
ble monument,  ttatue :  incisa  notis  marraora  pnbli- 
cis,  H. :  voltus  in  marmore  supplex,  0. :  lacrimiis 
marmora  manant  (of  one  statue),  0. — A  stone: 
marmor  erant  (corpora),  0. :  flumen  inducit  mar- 
mora rebus,  incrmta,  0. —  The  ahining  turf  ace  of 
the  sea,  sea,  ocean :  lento  luctantur  marmore  ton- 
sae,  V. :  marmora  pelagi,  Ct. 

marmoreoBy  ac{j.,  ^  ftapfidpioQt  made  of  tnar- 
hie,  marble-:  signum :  Bo\um,  Jloor :  te  marmo- 
reum  fecimus,  thy  statue,  V. :  te  Ponet  marmoream, 
E..—Be^mbling  marble,  marble-like,  marble-  :  cer- 
vix, white  as  marble,  V. :  poUex,  O. :  palmae,  0. : 
aequor,  V. — Abounding  in  marble :  Paros,  0. — 
Adorned  with  statues :  horti,  lu. 

marra,  ae,/,  a  hoe  for  rooting  out  weeds,  weed- 
ing-hook:  marrae  et  sarcula,  lu. 

Mara,  M&rtis,  m.  [  8  MAR-  ],  Mars,  father  of 
EomiUus  and  god  of  war,  with  whose  month.  Mar- 
tius,  the  Roman  year  began,  0.,  Cs. :  durus,  V. : 
cruentus,  H. :  ferox.  0.:  Stella  Martis,  th^  plawi 
Mars.— War,  battle,  conflict,  engagement :  Martem 
aocendere  cantu,  incite  to  battle,  V. :  apertus,  in 
the  open  field,  0. :  equitem  suo  alienoque  Marte 
pugnare,  i.  e.  both  on  hors^ack  and  on  foot,  L. : 
Mars  forensis,  a  legal  contest,  0. :  si  patrii  quid 
Martis  babes,  martial  spirit,  V. — In  the  phrase, 
suo  Marte,  ituiependently,  by  his  own  efforts :  rex 
ipse  suo  Marte  res  suas  recuperavit:  cum  vos 
vestro  Marte  his  rebus  omnibus  abundetis. — 7%e 
isfue  of  battle,  fortune  oftoar:  omnis  belli  Mars 
communis :  communis  adhuc  Mars  belli  erat,  L. : 
aequo  Marte,  indecisively,  Cs. :  verso  Marte  (i.  e. 
versa  fortuna),  L. 

Marsyas  (poet.  Marsya),  ae,  m.,  =  Mapfrvas, 
a  satyr,  fayed  by  Apollo,  h.,  0.,  lu.— ^  statue  of 
Marsyas  in  the  forum,  H. 

MarduB,  adj.,  of  Mars :  lupus,  sacred  to  Mars, 
V. :  legio,  named  for  Mars :  genus,  descended  from 
Mars,  L. :  gramen,  i.  e.  the  Field  of  Mars,  H. — 
WarlUe,  martial,  V.,  E.— Of  the  month  of  March 
(mensia  Martins):  Kalendae,  the  first  of  March, 
the  festival  of  the  matrons  in  honor  of  Juno  Lucina, 
H.:  Id^B,  of  March. 

maa»  maris,  adj.  [1  MAN-1,  male,  masculine,  of 
the  male  sex :  dii :  vitellus  (i.  e.  that  produces  a 
male  chick),  H.— Of  plants :  Ure  mares  oleas,  0. 
— As  mbst.  (opp.  femina) :  femiiiae  marisque  na- 
tura,  Cs. — Masculine,  matdy,  brave:  maribus  Cu- 
riis,  H. :  anirai,  H. — Choice,  superior:  olea,  0. 

maaoulinaa,  adj.  [masculus],  mo^,  masculine: 
membra.  Ph. 

uaaoulas,  adj.  dim.  [mas],  male,  masculine  : 
Inoertus  masculus  an  femina  esset,  L. :  genus,  Ph. 
—  Worthy  of  a  man,  manht,  vigorous :  prolea,  H. 
^^Choice,  superior :  iMT9^\ . 


massa,  ae,  /,  =  iiala^  kneaded  dough  ;  henoe^ 
a  lump,  mass :  picis,  V. :  lactis  coacti,  cheese,  O. : 
versantque  tenaci  forcipe  massam,  V.:  ardens, 
lu. :  contactu  glaeba  potenti  Massa  fit,  Icofgold, 
0.  —  A  heavy  weight,  mass,  load,  burden :  pressa 
massa  sub  ilia,  etc.  (of  Chaos),  0. :  gravis,  lu. 

MaasicnB,  adj.,  of  Mount  Massicus  in  Cam- 
pania, C,  L. :  vina,  H. :  Bacchi  umor,  V.  —  Ab 
subst. :  Massici  radices,  of  Mount  Massicus :  Mas- 
sica  (sc.  iuga),  V. :  veteris  pocula  Massici,  Mame 
mne,  H. 

xnastigla,  ae,  m.,  =  fiaeriyiag,  a  scoundrel, 
rascal,  rogue,  T. 

maatruoa,  ae,/.  [Sardinian],  a  sheep-skin,  coat 
of  skin  :  Sardorum. 

nia8truoata%  adj.  [maatruoa],  clothed  in 
skins:  latrunculi. 

matara,  ae,  /.  (Cs.),  or  matarla,  is,  /.  (L.) 
[Celtic],  a  javelin,  pike,  Celtic  lance. 

matella,  ae,/.  dim.  [matula,  pot],  a  chamber- 
pot, lu. 

matellio,  Onis,  m.  dim.  [matula],  a  pot,  vessel. 

mater,  tris,/.  [2  MA-],  a  mother:  pletas  in 
matrem :  quae  matre  Asteria  est,  daughter  of 
Asteria :  lambere  matrem,  foster-mother,  V. :  Pi- 
lentis  matres  in  mollibus,  matrons^  V. :  Matres 
atque  viri,  ladies,  V. :  mater  familias  or  familiae, 
lady  of  the  house  ;  see  familia. — A  nurse,  mother 
(as  a  title  of  honor) :  Vesta,  V. :  deftm,  Cybele,  0. : 
Matris  Magnae  sacerdos,  i.  e.  mother  of  the  gods, 
Gt^e :  terra,  quam  matrem  appellamus,  mother 
country,  L. :  Populonia,  mother  city,  V. :  petere 
antiquam  matrem,  0. :  cupidinum,  i.  e.  Venus,  H. 
—-Of  animals,  a  mother,  dam,  parent  :  prohibent 
a  matribus  haedos,  V. :  ova  adsunt  ipsis  cum  ma- 
tribus  (i.  e.  pllinis),  lu. :  simia,  lu.— Of  plants,  a 
parent,  stock:  plantas  abscindens  de  oorpore  ma- 
trum,  v.— F  i  g.,  a  mother,  parent,  producer,  nurae, 
cause,  origin,  source:  philosophia  mater  omnium 
bene  factorum :  avaritiae  mater,  luxuries. 

materonla,  ae,/  dim.  [mater],  a  little  mother : 
sua :  Dum  pueris  matercula  pallet,  H. 

mater  femiHait,  see  familia. 

materia  and  materlea,  ae,  aec.  am  and  em, 
/.  [mater],  stuff,  matter,  matisrial,  timber,  sub- 
stance: earum  (navium)  materia  ad  reliquas  refi- 
ciendas  uti,  Cs. :  rerum,  ex  qua  et  in  qua  sunt 
omnia:  materiam  superabat  opus,  0.:  si  nihil 
valet  materies:  consumpserat  omnem  Materiam, 
means  of  subsistence,  0.— Fig.,  a  subject,  matter, 
subject-maUer,  topic,  ground,  theme:  artis:  bdla 
ad  iocandum:  materies  crescit  mihi,  the  subjed 
grows  on  me:  aequa  Viribus,  stiited  to  your  powers, 
H. — A  cause,  oceoiion,  source,  opportunity :  gloriae 
suae :  seiiitionis :  ratio  cui  et  fortuna  ipsa  prae- 


Digitized  by  V^OOQIC 


materiatas 


4d5 


Matuta 


bait  materiam,  L. :  criminaodi»  L. :  materiam  in- 
vidiae  dare :  iooorum,  lu. — A  resource,  ttore  :  con- 
sumpserat  omnem  Materiam  ficti,  0.  —  NtUurai 
abilitiea^  capacity^  dispontum:  fac,  fuisse  in  isto 
Catonis  materiem:  ingentis  publico  privatimque 
deooris,  L. :  ad  oupiditatem,  L. :  materia  digna 
perire  tuS,  unfeeling  diapoeiHon^  0. 

materlatoa,  atfi-  [  materia  ],  built  of  wood: 
aedes  raale. 

materlor,  — ,  an,  dep,  [  materia  ],  to  procure 
wood:  erat  materiari  necesse,  Cb. 

matemos,  adj.  [mater],  of  a  mother,  mater- 
nal: auimuB,  T. :  aanguis :  genus,  S. :  mens,  ma- 
temal  affection^  0. :  tempora,  of  pregnaney,  0. : 
Caesar  cingens  i^aternA  tempora  myrto,  i.  e.  of 
Venue  (mother  of  Aeneas,  ancestor  of  the  Caesars), 
V. :  arma  (Aeneae),  i.  e.  obtained  for  him  by  Ve- 
ftitf,  V. :  aves,  i.  e.  eacred  to  Venue,  V. :  avus,  on 
the  mother'e  tide,  V. :  Delum  matemam  invisit 
Apollo,  i.  e.  native,  V. :  aequora,  i.  e.  from  which 
Venue  sprang,  0.:  rebus  matemis  absumptis, 
etiaie,  H. :  nobilitas,  on  the  mother's  tide,  V. 

matertera,  ae,/  [mater],  a  mother's  sitter, 
C.,0. 

mathematioas,  I,  m.,  =:  fio^fiarticSc,  a  math- 
ematician, C. — An  astrologer,  lu. 

matralia,  ium,  n.  [mater],  the  festival  of  Mater 
Matuta^  held  on  the  lUh  of  June,  0. 

matricnda,  ae,  m.  [mater +2  SAC-l  a  mother^s 
murderer,  matricide :  certissimus,  C,  N. 

matrloidinm,  I,  n.  [matricida],  the  murder  of 
a  mother,  matricide  :  accusari  matricidi. 

matrlmoniiim,  I,  n.  [  mater  ],  wedlock,  mar- 
riage, matrimony ;  si  ex  usu  esset  nostro  boo  ma- 
triraonium,  T. :  Metelli  raatrimonium  tenuisse,  had 
been  the  wife  of:  ei  filiam  suam  in  matrimonium 
dat,  gives  in  marriage,  Cs. :  Sarsiam  in  matrimo- 
nium duoere,  marry:  te  in  matrimonium  conlo- 
care,  to  give  in  marriage :  in  matrimonio  conloca- 
y\X,gaveinmarriage.^Wives:  matrimonia  praedae 
destinare,  Ta. 

matrimoB,  a^.  [mater],  with  a  living  mother : 
puer :  ingenui,  L. 

matrona,  ae,  /.  [  mater  1,  a  married  woman, 
wife,  matron :  nulla  in  aedibus,  T. :  convocatis 
plebis  matronis,  L.:  partOs  matronarum  tueri: 
tyranni,  wife,  H. — A  woman  of  rank^  woman  of 
character,  lady,  matron :  matronae  opulentae,  opti- 
mates,  Enn.  ap.  C. :  laris,  lady  of  the  house,  lu. : 
matronarum  sanctitas :  capitis  matrona  pudici,  lu. 

matrdnalia,  e,  <idj.  [  matrona  ],  of  a  married 
woman,  of  a  matron,  womanly,  matronly  :  decus, 
womanly  honor,  L. :  genae,  the  matron's  cheeks,  0. 

matflre,  adv,  with  comp.  roaturius,  and  sup. 
maturissime  and  maturrime  [matunis],  seasonajbiy. 


opportunely,  at  the  proper  time:  sentire:  satis 
mature  occurrit,  Cs. :  ubi  consulueris,  mature  fao- 
to  opus  est,  S. — Betimes,  early^  speedily,  quickly, 
soon :  mature  fieri  senem :  venire :  matunus  pro- 
fioiscitur,  Cs. :  maturius  pervenire :  tempus  quam 
res  maturius  me  deserat,  S. :  (res^  maturissime 
▼indicanda  est,  as  quickly  as  possible :  quibus  re- 
bus quam  maturrime  occurrendum  putabat,  Cs. — 
Prematurely,  untimely  :  pater  decessit,  N. 

maturesoo,  rul,  — ,  ere,  inch,  [maturua],  to  be- 
come ripe,  ripen,  come  to  maturity:  cum  mature- 
scere  frumenta  inciperent,  Cs. :  partus  mature- 
scunt :  nubilibus  annis,  0. :  maturescente  irirtute, 

matmltas,  &tis,/  [maturus],  ripeness,  maturi- 
ty :  f rugum :  f ruroentorum,  Cs.  —  F  i  g.,  the  fuU 
time,  perfection,  ripeness,  maturity  :  aetatis  ad  pru- 
dentiam :  temporuro,  the  proper  time,  L. :  habere 
maturitatem  suam:  temporum  maturitates, ,^i/{> 
ness  of  the  seasons, 

matord,  ivi,  atus,  &re  [maturus],  to  make  ripe, 
ripen,  bring  to  maturity:  omnia  raaturata,rt/)mM; 
uva  maturata  dulcescit,  ripe. — F  i  g.,  to  make  haste, 
hasten,  accelerate,  quicken,  despatch,  expedite:  at 
matura,  T. :  ita  maturare,  ut,  etc. :  legati  in  Afri. 
cam  maturantes  veniunt,  S. :  maturandum  sibi  exi- 
stimavit,  Cs. :  maturavit,  ne,  etc.,  L. :  quam  matu- 
rato  opus  erat,  L. :  nuptias,  T. :  ad  coepta  matu- 
randa  redire,  L. :  iter,  Cs. :  huic  mortem :  insidias 
consuli,  S. :  fugam,  V. :  flumen  Axonam  exerci- 
tum  traducere,  Cs. :  venire :  iter  pergere,  S. :  Multa 
quae  mox  caelo  properanda  sereno,  Maturare  da- 
tur,  i.  e.  do  deliberately,  V. — To  hurry,  precipitate  : 
sign  urn  dare,  i.  e.  give  too  soon,  S. 

maturua,  atfj.  with  comp.  matarior,  and  sup, 
matarissimus, or  mftttlrrimus, ripe,  mature:  poma: 
uva,  v. :  seges  messi,  ripe  for  harvesting,  L. — As 
subst.  n. ;  quod  maturi  erat,  all  the  ripe  (com),  L. 
—  Ripe,  mature,  of  age,  proper,  fit,  seasonable, 
timely:  virgo,  H. :  infans,  0. :  aetas,  of  manhood, 
V. :  omnia  matura  sunt,  ready  to  be  seized,  S. :  ani- 
mi,  of  ripe  judgment,  V. :  aevi,  of  mature  years,  V. : 
animo  et  aevo,  0. :  tempus,  seasonable  .*  scribendi 
tempus  maturius:  mihi  ad  Nonas  bene  maturum 
▼idctur  fore,  just  at  the  right  time:  filia  matura 
Tiro,  marriageable,  Y. :  (progenies)  militiae,  L. : 
▼itulus  templis  maturus  et  arae,  old  enough  for 
sacrifice,  lu. —  Of  mature  years,  advanced  in  Ixfe: 
se  maturum  oppetere  mortem :  senex,  H. — OffuU 
strength:  soles,  V.:  maturae  mala  nequitiae,yW^ 
grown  depravity,  lu. —  Tliat  takes  place  early,  early, 
speedy :  hieraes,  Cs. :  aetas  maturissiraa,  Her. :  ho- 
nores,  0. :  iudicium,  quick :  robur  roaturrimum, 
Ta. :  ego  sum  maturior  illo,  was  there  earlier,  0. : 
Maturior  vis,  i.  e.  prematura  death,  H. 

Matuta,  ae,/.  [1  MAJ,  the  goddess  of 
called  also  Mater  Matuta,  C.,  U,  0. 


Digitized  by 


Google 


matutiniis 


496 


medicamentum 


matutinuB,  adj.  [Matuta],  of  the  morning^ 
morning-^  early:  tempora,  Ou  morning  hxmrn:  fri- 
gopa,  H. :  equi,  i.  c  of  Aurora^  0. :  harena,  i.  e.  tha 
morning  hunt  in  the  Circus,  0. :  Aeneas  se  matu- 
tiniis agebat,  toas  up  early ^  V. :  pater,  i.  e.  Janut, 
the  early  god  o/  business^  H. :  Tiberis,  In. 

mavol5,  see  malo. 

Mavora,  vortis,  m.,  Mars,  the  god  of  war  (old) : 
urbs  Mavortis,  i.  e.  Borne,  V. :  Iliae  Mavortiaque 
puer,  i.  e.  Romulus,  H.,  C,  0. 

MavortiuB,  adj.f  of  Mavors^  of  Mars :  moenia, 
t  e.  Rwne,  V. :  tellua,  i.  e.  Thract,  V.  —  As  gvhst, 
m.,  son  of  MarSy  Meleager,  0. 

(maxilla,  ae),/  dim.  [2  MAC-],  the  jaw. 

maxime  (or  maxmne),  adv.  [maximus],  in 
the  highest  degree,  most  particularly,  espeeiaUy,  «- 
csedingly,  cUtogether,  very:  florere:  quid  laudem 
maxume  ?  T. :  egredi  non  poBsiro,  si  maxime  velim : 
huic  legioni  Caesar  confidebat  maxime,  Cb.  :  nata- 
rails  amieitia :  plebi  acceptus,  Cs. :  quae  maxime 
liberalissima :  ut  dicatis  quam  maxime  ad  verita- 
tem  accommodate.  —  In  phrases  with  unus,  omr 
mum,  multo,  vet,  quam :  qui  proelium  unus  maxime 
accenderat,  in  the  very  highest  degree,  Cu. :  unus 
omnium  maxime,  most  of  ally's,:  maxime  omnium 
belli  avida,  above  all  others,  L, :  multo  maxime,  by 
far  most  effectually^  T. :  ut  quam  maxime  perma- 
neant  diutuma  corpora. — With  qui  in  the  phrases, 
quam  qui  maxime,  and  ut  qui  maxime,  as  any  one 
whatever :  tam  enim  sum  amicus  rei  p.,  quam  qui 
maxime:  grata  ea  res,  ut  quae  maxime  senatui 
umquam  f uit,  L.  —  With  ut  quisque  .  ,  .  ita  :  ut 
quisque  animi  magnitudine  maxume  excel  lit,  ita 
maxume,  etc.,  the  more  .  .  .  so  much  the  more :  ut 
quisque  maxume  ad  suum  commodum  refert .  .  . 
ita  minime  est  vir  bonus,  the  more  .  .  .the  less, — 
In  gradations,/r«<  of  all,  in  the  first  place:  maxime 
quidem  .  . .  secundo  autem  loco :  maxime . . .  pro- 
ximo.—  With  non:  quibus  si  ingenium  non  ma- 
xime def  uit,  not  utterly. — Especially,  particularly, 
principally:  quae  ratio  po^tas  maxumeque  Ho- 
merum  inpulit,  ut,  etc. :  cognoscat  etiam  rerum 
gestaruro  ordinem,  maxume  scilicet  nostrae  civita< 
tis.  —  In  the  phrases,  cum  .  .  .  tum  maxime ;  turn 
.  .  .  turn  maxime ;  ut  .  .  .  tum  maxime,  but  more 
especially:  plena  exemplorum  est  nostra  res  p., 
cum  saepe,  turn  maxime  bello  Punico  secundo: 
longius  autem  procedens,  ut  in  ceteris  eloquentiae 
partibua,  tum  maxime,  etc.  —  With  tum  or  c?*m, 
just,  precisely,  exactly :  consulem  tum  maxime  res 
agentem  avocare,  L. :  tum  cum  maxime,  at  that 
precise  moment,  L. :  nunc  cum  maxime.  —  With 
modus,  just  cdMut,  very  mttch  :  hoc  maxime  modo 
in  Italiam  perventum  est,  L. :  ruinae  maxime 
modo,  L. :  in  hunc  maxime  modum  locutus  est, 
much  to  this  effect,  L.  —  To  emphasize  assent  or 
dissenti  certainly,  by  all  means,  very  well,  yes :  Or. 


doc  me  ad  cam.  My.  maxume,  T.  —  With  imimo, 
certainly  not,  by  no  means:  Immo  maxume,  T.: 
immo  vero  maxume,  S. 

maxlmd  opere,  see  magnopere. 

maxlmns  (maxom-),  sup.  of  magnus. 

masonomos,  \,  m^  z=fuilov6fioc,  a  dish,  charg- 
er, H. 

me,  ace.  and  abl.  of  ega 

mea-met,  mea-pte,  see  mens,  -met,  -pte. 

meatoa,  lis,  m.  [meo],  a  going,  passing,  moHon, 
course:  caeli,V. — A  tsay, path, passage:  Danuvius 
donee  in  Ponticum  mare  sex  meatibus  erumpat, 
by  six  channels,  Ta. 

me-caator,  interj.  [so.  adiuret],  so  help  me  Cas- 
tor, by  Castor  (old) :  SaWe  mecastor,  T. 

meoum,  L  e.  cum  me,  see  1.  cum. 

meddix  (medix),  ids,  m.  [Oscan] ;  among  the 
Oscans,  a  magistrate:  meddix  tuticus,  the  highest 
magistrate  (of  the  Oscans),  L. 

medena,  ntb,  m.  [  P.  of  medeor  ],  a  healer, 
physician:  in  medentes  Erumpit  clades,  0. :  artes 
medentum,  0. 

medeor,  — ,  Sn,  dep.  [8  MA-],  to  heal,  cure, 
remedy,  be  good  for:  cui  (morbo)  mederi  (volet): 
volneribus :  medendis  corporibus,  L. :  ars  meden- 
di,  the  liealing  art,  O.—F  i  g.,  to  remedy,  succor,  re- 
lieve, amend,  correct,  restore :  violentia  Tumi  aegre- 
scit  medendo,  I  e.  6y  opposition,  V. :  invidiae,  S. : 
capiti  Rosci,  i.  e.  defend  the  life  :  dies  stultis  quo- 
que  mederi  solet :  inopiae  f  rumentariae,  Cs. :  igno- 
rantiae  Iectorum,/7rovt<2e  against,  N.:  quas  (cupi- 
ditates)  mederi  possis,  T. 

medlaatinna,  I,  m.  [medius],  a  common  serv- 
ant, drudge,  ^ve  of  all  work,  menial,  H. 

medioa,  ae,  /.,  =  uriiuni.  Median  dover.  Bur- 
gundy-clover, lucem,  V. 

medioabilia,  e,  adj.  [medioor],  to  be  healed, 
curable :  amor  non  est  medicabilis  herbis,  0. 

medioamen,  inis,  n.  [medico],  a  drug,  medica- 
ment, remedy,  antidote,  medicine :  violenta  medica- 
menta  curari:  facies  medicaminibus  interstincta, 
plasters,  Ta. :  validum,  0. — A  drug,  poison:  me- 
dicamen  habendum  est,  lu. :  noxium,  Ta.  —  A 
paint,  wash,  cosmetic:  vestrae  medicamina  formae, 
0. — F  i  g.,  a  remedy,  antidote :  iratae  medicamina 
fortia  praebe,  0. 

medioamentum,  I,  n.  [medico],  a  drug,  rem- 
edy, antidote,  physic,  medicine,  medicament :  modi- 
camentum  alcui  dare  ad  aquam  intercutera :  sum& 
re,  Cu. :  raedicamenta  salubria,  L. :  raedicamcntis 
delibutus. — A  drug,  potion,  poison :  coquere  medi- 
camenta,  L. :  medicamentis  partum  abigere.  — 
Fig.,  a  remedy,  relief,  antidote :  multorum  medi- 
camentum  maerorum :  doloris :  panchrestum  (i.  & 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


medlcandns 


497 


medium 


pecunia). — An  emMluhment :  medioamenU  fucati 
candoris  et  ruboris. 

medioandiiB,  adj,  [P,  of  medico],  in  need  of 
heeding, — Ab  evbet^  H. 

1.  medioatii%  adj,  [  P,  of  medico  1  healing^ 
fnedicinal^  magic:  fruges,  V. :  virga,  0. :  potio, 
Gu. :  ingaen,  lu. 

2.  medioataa,  ds,  m.  [medico],  a  charm,  0. 
medloina,  ae,/.  [medicusl  the  healing  art, 

medicine,  surgery  (bc.  are) :  medioina  (are  est)  va- 
letudinis :  medicinae  exercendae  c9,uBSi,  premising : 
iDTentum  medicina  meum  est,  0. :  repertor  medi- 
cinae, V. — A  remedy,  medicine  (sc  res) :  accipere 
medidnam. — Fig.,  a  remedy,  relief,  antidote:  sin- 
gulis medicinam  consili  adferam :  laboris :  f uroris, 
V. :  ourae,  0. :  his  quattuor  causis  totidem  medi- 
cinae opponuntur :  tuae  figurae,  i.  e.  means  of  ren- 
dering beautiful,  Pr. 

medloo^  &?I,  &tus,  are  [1  medious],  to  imbue 
with  healing  power,  medicate,  drug :  hoc  amnem 
Inficit,  occulte  medicans,  V. :  semina,  steep,  V. : 
medicatae  sedes,  sprinkled  with  juices,  V. :  medi- 
catus  Bonmus,  drugged,  0,  —  To  color,  dye,  stain, 
tinge:  Lana  medicata  fuco,  H. :  capillos,  0. 

medloor,  atus,  an,  dep.  [1  medicus],  to  heal, 
cure:  senibus  anhelis,  V.:  cuspidis  ictum,  V. — 
Fig.,  to  curve,  relieve :  mihi,  T. 

1.  medicos,  adj.,  of  heeding,  healing,  medici- 
nal: manOa,  V. :  are,  0. 

2.  medious,  I,  m.  [1  medicus],  a  meduxd  man, 
physician,  surgeon:  nemon medicum  adduxit ?  T. : 
non  ignobilis:  quod  medicorum  est  Promittunt 
medici,  H. :  medico  ridente,  lu. 

medietas,  fttis,  /.  [  medius  ],  the  middle,  place 
in  the  middle,  midst. 

medlmnnin,  l,  n.  (C),  and  medimnos,  l,  m. 
(N.),  a  Greek  dry  measure,  Greek  bushel:  tritici: 
septem  milia  medimnQra. 

mediocria,  e,  adj.  [medius],  of  middling  size, 
medium,  middling,  moderate,  ordinary:  castellum, 
S. :  spatium,  Gs. :  lacum  mediocris  aquae  prospe- 
zit  (i.  e.  mediocrem),  0.  —  F  i  g.,  moderate,  mean, 
mediocre,  inferior,  inconsiderabU:  oratores:  homi- 
nes :  poSta,  H. :  amicitia :  artes :  ingenium :  ex- 
cusare  . . .  mediocris  est  animi,  narrow,  Gs. :  ut 
mediocris  lacturee  te  mergat  onus,  lu. :  primo 
mediocria  gerebat,  S. — With  nw.,  not  insignijicantf 
not  common,  superior,  extraordinary :  non  medio- 
cris animus,  I  e.  ardent,  S. :  baud  mediocris  vir : 
non  mediocris  diligentia,  Gs. 

medlooritas,  atis,  /.  [  mediocris  ],  a  middle 
state,  medium,  mean,  moderateness,  moderation  : 
quae  eat  inter  nimium  et  parum :  Aurea,  H. :  cum 
omnis  virtus  sit  mediocritas  (of  style) :  mediocri- 
tates  ilU  probabant,  moderate  passions. — Moderate 
mdowment,  mediocrity,'  in  dioendo :  mea  mgenl 


mediooriter,ac/t;.  with  con^.  [mediocris],  m#J* 
erately,  tolerably,  ordinarily,  not  very,  not  remark- 
ably, slightly,  somewhat :  ordo  annaUum  mediocri- 
ter  uoB  retinet :  res  mediocriter  utiles,  H. :  vestita, 
unostentatiously,  T. :  hoc  vellem  mediocrius :  non 
mediocriter,  in  no  moderate  degree,  Gs. :  ne  medio- 
criter quidem  disertus,  not  in  the  leasL  —  With 
moderation,  calndy,  tranquilly:  non  mediocriter 
fei-endum :  alqd  Telle. 

meditamentum,  l,  n.  [meditor],  a  thinking 
of,  preparation. — Plur, :  belli,  Ta. 

meditatid,  onis,/.  [meditor],  a  thinking  over, 
contemplation,  dwelling  upon :  futuri  mali. — Study, 
preparation,  rehearsal,  practice :  naturae  ritium 
meditatione  sustulerunt:  obeundt  muneris:  nulla 
meditationis  suspicio. 

meditatos,  P,  of  meditor. 

mediterranens,  o^/.  [medius + terra],  itUand, 
remote  from  the  sea,  mediterranean,  continentcU: 
regiones,  Gs.:  homines  maxime.  —  Plur.  n.  as 
subst. :  Galliae,  the  interior,  L. 

ineditor. Iltus, ftn, dep.  [8 MA], to  reflect, muse, 
consider,  meditate,  give  attention:  meditando  extun- 
dere  artis,  V. :  causam  tuam,  i.  e.  how  to  defend 
yourself  T. :  ea  para,  meditare,  quae,  etc. :  Medi- 
tata  mihi  sunt  omnia  mea  incommoda,  /  have 
thought  over,  T. :  ad  ea :  ad  huius  vitae  studium 
meditati  sunt  labores  tui,  i.  e.  have  prepared  you  : 
de  rei  p.  libertate.  —  To  meditate,  plan,  devise,  con- 
trive: iam  desi^atus  alio  Toltu  esse  meditabatur : 
animo  proficisci,  N. :  capere  dolis  Reginam  medi- 
tor, V. :  quo  modo  cum  illo  loquar :  quibus  verbis 
illius  cupiditatem  comprimas :  meditatum  et  cogi- 
tatum  scelus. — To  meditate,  study,  exercise,  practise, 
rehearse :  meditati  ad  dicendum  venimus,  pre- 
pared: Demosthenes  perfecit  meditando,  ut,  etc. : 
quid  Grassus  ageret  meditandi  causft:  medttans 
in  proelia  taurus,  V. :  ea,  quae  meditata  et  prae- 
parata  inferuntur:  meditatum  cogitatumque  ver- 
hum,  sttidied:  verba,  0.:  muTmun,rehearMd  mum- 
blings, lu. — To  sing,  celebrate  in  song :  omnia,  quae 
Phoebo  meditante  Audiit,  V. 

meditulliiui,  I,  n.  [medius +*tullus  for  tel- 
lus],  the  middle:  in  meditullio,  Serr.  ap.  G. 

medium,  I,  n.  [medius].— -In  space,  the  middle, 
midst,  centre,  interval,  intervening  space :  in  medio 
aedium  sedens,  L. :  in  agmine  in  medio  adesse,  S. : 
medio  viae  ponere,  L. :  medio  stans  hostia  ad  aram, 
V. :  medio  tutissimus  ibis,  0. :  in  medium  sarcinas 
coniciunt,  L. :  Horum  unum  ad  medium  Transadi- 
;it  (hasta),  through  the  middle,  V.— Of  time :  iam 
liei  medium  erat,  the  middle,  L. :  Nee  longum  in 
medio  tempus,  cum,  etc.,  interval,  Y.—The  midst, 
public,  community:  m  medio  omnibus  Palroa  est 
posita,  qui,  etc.,  open  to  all,  T.:  rem  totam  in  me- 
dio ponere,  pu6/u^y  .*  dicendi  ratio  in  medio  posita. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


§i: 


mediUB 


498 


mellifer 


opm  to  all:  Transvolat  in  medio  posita,  what  ia 
obviout,  H. :  rem  in  medium  proferre, /m6/t«A  .- 
rem  in  medium  vocare  coepenint,  be/ore  the  pub- 
lic :  in  medio  relinquere,  leave  undecuied :  cum  ia- 
centia  (verba)  Bustulimus  e  medio,  adopt  common 
words:  ex  medio  res  arcessit  eomoedia,  common 
life,  H. :  removendae  de  medio  litterae,  done  away 
with :  hominem  de  medio  tolli  posse,  be  put  out  of 
the  way:  e  medio  excessit,  is  dead^  T. :  toUite  lu- 
men E  medio,  lu. :  recede  de  medio, ^o  away:  in 
medio  esse,  be  present^  T. :  venient  in  medium,  come 
forward :  consulere  in  medium,  for  the  general 
goody  v.:  in  medium  quaerebant,  to  mpply  the 
wants  of  ally  \.:  laudem  in  medium  conferentes, 
ascribing  to  the  whole  bodu  (of  magistrates),  L. :  In 
medium  disoenda  dabat.^or  all  to  leamy  0. — Fijj., 
a  meany  middle  course .  medium  ferire,  i.  e.  strike 
out  a  middle  theory :  mediis  copulare  concordiam, 
by  a  compromisey  L. :  Virtus  est  medium  vitiorum, 
H. — Plur.y  a  moderate  fortunCy  middling  circum- 
stances :  intactu  inridift  media  sunt,  L. 

mediuB,  adj,  [MED-],  in  the  middUy  in  the 
midsty  midy  mean,  middle  :  mundi  locus :  tempus : 
solk)  medius  consedit,  in  the  middlcy  V. :  medius 
Polluce  et  Gastore  ponar,  betweeuy  0. :  medios  ig- 
nis testor,  i.  e.  on  tlu  altar  between  ttf,  V. :  medium 
iurba  Hunc  habet,  surrowtdsy  V. :  Discessere  om- 
nes  medii,  from  the  midsty  V. :  caelestes  medio 
love  sedent,0. :  medium  ostendere  unguem,  jMn'n/ 
with  the  middle  fngery  lu. :  cum  inter  bellum  et 
paoem  medium  nihil  sit,  no  middle  course:  locus 
medius  regionum  earum,  half-  way  betweeny  Cs. : 
locus  medius  iuguli  sumraique  lacerti,  betweeny  0. : 
medius  ex  tribus,  S. :  in  foro  medio,  in  the  middle 
of  the  forum:  in  mediis  aedibus:  de  media  nocte, 
midnigfUy Cs.:  medift  aestate,  a/ muinimm^ :  me- 
dios dilapsus  in  hostis,  V. :  Phoebus,  the  sun  at 
noony  0. :  (ilium)  medium  adripere,  by  the  middlcy 
T. :  iuvenem  medium  complectitur,  L — F  i  g.,  of 
the  mieldle,  middlingy  medialy  moderate:  aetatis 
mediae  vir,  of  middle  agCy  Ph. :  nihil  medium,  sed 
inmensa  omnia  volventes  animo,  L. :  gratia  non 
media,  extraordinarvy  L. :  ingenium,  Ta. :  sermo- 
nes,  commony  0.  —  undeterminedy  undecidedy  neu- 
tral :  medium  quendam  cursum  tenere :  medios 
esse :  responsum,  ambiguouSy  L.  —  Indifferenty  not 
imperative:  officium  (opp.  perfectum), — Interme- 
diate: medium  erat  in  Anco  ingenium,  et  Numae 
et  Romuli  memor,  like  each  some  respectSy  L. :  con- 
silium, avoidina  both  extremeSy  L. — Centraly  inti- 
matCy  profoundy  essential :  quae  sunt  ex  medift 
laude  iustitiae,  essential  claims  to  honor  :  in  medio 
maerore  et  dolore,  buried  in:  in  medio  ardore 
belli,  L. :  media  inter  pocula,  lu. :  Pacis  eras  me- 
diusque  belli,  equally  ready  foTy  H. — ^As  subsi,  m., 
a  medicUor:  paci  medium  se  offert,  V. 

medius  fidios,  see  fidius. 


medix,  see  meddix. 

medulla,  ae, /.  [MED-],  marrow:  medullaa 
Intravit  calor,  V. :  Exsucta,  H. :  albae,  0. :  hu- 
manae,  spinal  marroWy  0. — Of  plants,  pith :  bibula 
( virgae  ),  O.  —  F  i  g.,  the  marroWy  kernel,  centre, 
hearty  inmost  part :  in  medullis  populi  R.  haere- 
bant:  Haec  mihi  semper  erunt  imis  infixa  me- 
dullis, 0. :  qui  mihi  haeres  in  medullis,  in  my 
heart :  nondum  iraplevere  medullas  Maturae  mala 
nequitiae,  lu. :  damnum  propius  medullis,  the 
hearty  H. :  suadae,  the  marrow  of  doqueneCy  Enn. 
ap.  C. 

medullula,  ae,  /•  dim,  [  medulla  ],  marrow  : 
anseris,  Ct. 

Medusa,  ae,/.,  a  Oorgofty  0. ;  see  Ck>rgo. 

Medusaeus,  adj,y  of  Medusay  Meduseatiy  0. 

Megaera,  ae,  /.,  =  M^yaifm,  one  of  the  /W- 
rieSyY. 

Megalensia  (Ta.)  or  MegEdesia  (C,  L.,  0., 
lu.),  ium,  n.y  an  annual  festival  in  honor  of  Cybele. 

Megalesiaous,  acfj.y  of  the  Megalesia^  lu. 

megistajies,  um,  m.,  =  fuywravtc,  grandeeSy 
magnates :  Armenii,  Ta. 

meherole,  meheroule,  mehercnlea,  see 
hercle,  hercule,  Hercules. 

meio,  — ,  — ,  ere,  to  make  watery  Ct.,  H.,  lu. 

mel,  mellis,  n.  [MAL-],  honn/:  yilla  abundat 
caseo,  melle:  roscida  mella,  V. — Fig.,  honeyy 
sweetnesSy  pleasantness :  po^tica  mella,  H. :  Hoc 
iurat  et  melli  est,  is  pleasanty  H. — P  r  o  ▼. :  e  medio 
flumine  mella  petat,  i.  e.  where  there  is  nonCy  0. 

melanoholious,  a4;.,  =  fuKayxoXiKS^,  with 
black  bilcy  melancholy, 

melanurus,  i,  m.,  =/ieXdvov/}oc>  a  black -tail 
(a  sea-fish),  0. 

melious,  adj,y = /icXucoc,  musicaly  lyric :  poema. 

melUotos,  l,/.,  =  ficXtXwroc,  a  kifid  of  clover y 
melilot :  pars  meliloton  amant,  0. 

mellmela,  5rum,  n.  plur.y  =  fukifuiXa,  honey- 
appleSy  mtut-appleSy  H. 

melior,  a^'.  comp.y  see  bonus. 

melisphyllum,  !,  n.,  =  fukifvXKov,  balm-gen- 
tie,  balm :  Trita  melisphylla,  V. 

Melltensis,  e,  adj.  [Melita],  of  Malta,  Mal- 
tese: Testis:  rosa. — Plur.  n.  as  subst,  (sc.  vesti- 
menta),  Melitan  garments. 

melius,  adj.  and  adv.y  comp,  of  bonus,  bene. 

meliusoule,  adv.  [meliusculus],  rather  better, 
pretty  well:  cum  meliuscule  tibi  esset 

meliusculus,  adj.  dim.  [melius],  somewhat  bet* 
tery  rather  bettery  T. 

mellifer,  fera,  ferum,  a^.  [mel+1  FER-], 
honey-bearing,  melliferous:  apes,  0. 

Digitized  by  V^OOQIC 


mellitas 


499 


memoriola 


fi 


mellitas  a^j.  [mel],  of  honey,  t/wett  with 
honey:  placenta,  H.-— Fig.,  honey-sweet,  darling: 
Cicero :  oculi,  Ct. 

melo%  — ,  dot.  d,  n.,  s=  uiXoc,  a  fun^  air,  strain, 
eong,  lay:  melo  Gonsimilis  cantus,  Att.  ap.  C. : 
longum,  H. 

Melpomene,  ^,  /.,  ^  McXTo/i/yi|,  M^  miwe 
of  tragic  and  lyric  poetry,  H. 

membrana,  ae,/.  [mem  brum],  a  akin,  mem- 
brane: membranae  tenuissiroae :  chelydri,  «^at^A, 
O.  —  A  akin  prepared  for  writing,  parchment: 
Membranam  poscere,  H. :  oroceae  membrana  ta- 
bellae,  lu. 

membranula,  ae,/.  dim.  [membrana], /Nir<;^ 
ment, 

membratlm,  adv.  [memhmm],  piecemeal,  nn- 
'ly,  severally :  gestum  negotium.  — Of  speech,  tn 
little  clauses,  in  short  sentences :  dicere. 

membrtmi,  I,  n.  [3  MAN],  of  the  body,  a 
limb,  member:  Membra  metu  debilia  aunt,  T. : 
simulacra,  quorum  membra,  etc.,  Cs. :  membra, 
id  est  partes  corporis:  fractus  membra  labore, 
H. :  membra  toro  reponunt,  bodies,  V. — A  part, 
portion,  division :  membra  f racta  ratio,  0. :  phi- 
fosophiae,  branches  :  congeriem  in  membra  rede- 
git,  i.  e.  organized,  0. — Of  persons,  a  member,  part : 
Poiiticus,  Bassus  .  .  .  dulcia  convictfls  membra 
fuere  mei,  0. — An  apartment,  chamber:  cubicula 
et  eiusmodi  membra. — Of  a  sentence,  a  member, 
dattse, 

me-xnet,  see  ego  and  met. 

memini,  isse  (only  perf,  form)  [1  MAN-],  / 
remember,  recoiled,  think  of  am  mindftU  of,  bear 
in  mind:  cui  dolet  meminit:  Ipse  ego  (nam  me- 
mini), etc.,  0. :  ut  ego  meminisse  videor:  Ut  ver- 
beres  latus  memento  fluctibus  (I  e.  memento  yer- 
berare),  H. :  ut  sui  iuris  meminisset :  hoc :  patriae 
beneficia:  numeros,  V,:  de  exsulibus:  quanta 
esset  hominum  admiratio:  olim  ut  fuerit  vestra 
oratio,  T. :  cum  mihi  desipere  videbare :  virginem 
forma  bona  videre,  T. :  dextram  cohibere  memen- 
to, be  sure  to,  lu. :  decedere  nocti,  V. :  Non  aper 
irasci  meminil,  i.  e.  u  inclined^  0. :  Gatonem  me- 
cura  disserere:  Pamphylum  mihi  narrare:  fieri 
senatQs  consultum  referente  me :  mementote  hos 
esse  pertimesoendos :  roemineris  te  virum  esse, 
S. :  peto,  ut  memineris,  te  omnia  mihi  cumulate 
recepisse:  me  de  oratoris  facilitate  dixisse:  me 
vidisse  senem,  V. — To  make  mention  of,  mention  : 
meministi  ipse  de  exsulibus:  cuius  supra  raemi- 
nimus,  Cs. 

Menmon,  onis,  m.,  =Me/iV(tfv,«on  of  T\lhonus 
and  Aurora,  V.,  H.,  0. — His  broken  statue  gave  a 
musical  sound  at  sunrise,  Ta.,  lu. 

memor,  oris,  adj.  [1  SMAR-],  mindful,  reman- 
bering,  heedful :  Qiens :  apud  njemoree  stat  gratia 


f aoti,  v. :  ut  memor  esses  sui,  T. :  eorum  faoti, 
Cs. :  generis,  S. :  neo  aurae  Nee  sonitOs  memor, 
V. :  vale  nostri  memor,  lu. :  Vive  memor,  quam 
sis  aevi  brevis,  H. :  cadum  Marsi  memorem  duelli, 
I  e.  as  old  as,  E.:  aevum,  I  e.  fame,  V. :  tabellae, 
inscribed,  0. :  saevae  lunonis  ira,  relenUess,  V. : 
exemplum  parum  memor  legum  humanarum,  re- 
gardless, L. — TTuit  remembers,  of  a  good  memory: 
nomo.  —  Recalling,  bringing  to  mind,  suggestive, 
commemorative :  ingenium  Numae,  L. :  nostri  me- 
morem sepulcro  Scalpe  querelam,  H. :  indicii  me- 
mor poena,  0. :  versus,  0. 

xnemorabiliB,  e,  adi,  with  eomp.  [  memoro  ], 
that  may  be  told,  heard  of ,  credible:  Hocine  cre- 
dibile  aut  memorabile?  T.  —  Worth  repeating, 
memorable,  remarkable,  worthy  of  remembrance: 
vir  bellicis  quam  pacis  artibus  memorabilior,  L. : 
nomen,V. :  virtus:  facinus,S. — Plur. n.  as  subst. : 
multa  memorabilia  efiPecerat,  notable  achievements, 

memorandns,  €ulj.  [P.  of  memoro],  worthy 
of  remembrance,  memorable,  noteworthy:  proelium, 
v>orth  mentioning,  L. :  iuvenis,  V. :  acta,  0. 

memorator,  dris,  nu  [  memoro  ],  a  narrator, 
rdater :  Homerus,  Pr. 

memoratos,  adj.  [P,  of  memoro],  memorable, 
renowned,  celebrated:  pugna,  L.:  locus  Italiae 
fama,  V. — Flur.  n,  as  subst,:  deae  memorata,  say- 
ings, 0. 

memorla,  ae,  /.  [  memor  ],  memory,  remem- 
brance: oratio  memoria  digna:  memoriae  prode- 
re,  eum  liberatum  (esse),  hand  down  to  posterity  : 
memoriam  prodere,  transmit,  Cs. :  traditur  memo- 
riae prolapsum  cecidisse,  is  related,  L. :  quorum 
memoria  iucunda  fuit:  immortalis,  N. —  The  fac- 
ulty of  remembering,  memory,  recollection:  haec 
habui  in  memorift,  T. :  Hortensius  memoria  tantft 
fuit,  ut,  etc.:  in  memoriam  redigere,  recall  to 
mind:  memoria  comprehendere,  commit  to  mem- 
ory :  Q^usam  memorift  complecti :  memorift  cu- 
stodire :  habere  in  memorift,  remember,  T. :  hoc 
est  mihi  in  memoria,  tn  my  recollection :  ex  me- 
moria insidias  deponere, /on/e/ ;  iniuriarum  me- 
moriam deponere,  forget,  Cs. :  Carthaginem  exci- 
disse  de  memoria,  L. :  ut  mea  memoria  est :  ex 
memorift  exponam, /rom  memory. —  Tlie  time  of 
remembrance,  perioa  of  recollection,  time :  illimqu© 
ad  nostram  memoriam,  S. :  paulo  supra  banc  me- 
moriam, not  long  ago,  Cs. :  superiore  memorift,  tn 
earlier  times:  princeps  huius  memoriae  philoso- 
phorum,  of  our  time:  post  hominum  memoriam, 
since  the  memory  of  man. — An  historical  account, 
relation,  narration,  record:  liber,  quo  iste  omnem 
rerum  memoriam  breviter  complexus  est :  memo- 
ria ex  annalibus  rcpetita,  L. :  carmina,  unum  me- 
moriae et  annalium  genus,  Ta. 

memQilola,  ae,/.  dim.  [memoria],  the  memxir% 
Digitized  by  V^OOQ  IC 


memorlter 


500 


memoriter,  ain.  [memor],  from  memory^  hy 
penonal  recoUectian:  oratio  est  habita  memori- 
ter :  multa  narrare  de  Laelio. — With  a  good  mem- 
ory^  by  rtady  reeolUdion :  ista  ezpoeuisti  ut  tarn 
multa  memoriter.  —  J\Uly^  aecuriuely^  correctly: 
cognoscere,  T. :  respondere. 

memoro,  ftyl,  fttus,  ire  [memor],  to  bring  to 
remembrance^  mention^  recount^  relate^  epeak  of^  eay^ 
tell:  mihi  cauaas^V. :  patriam  rhombi,  lu. :  cuius 
oonditor  Hercules  memorabatur,  wu  taid  to  have 
been^  S. :  ut  quidam  memoratur  contemnere,  etc., 
H. :  nondum  memoratus  omnibus,  0. :  de  gloria 
bonorum,  S. :  de  naturi  nimis  obscure :  Herculem 
bovee  abegisse,  L. :  ubi  ea,  quae  dioo,  gesta  esse 
memorantur :  quo  patre  natus  uterque  Gontulerit 
lites,  H. :  sic  memorat,  V. :  incredibile  memoratu 
est,  quam,  etc,  S. :  parva  et  levia  memoratu,  Ta. — 
To  apeak,  utter,  make  u»e  of:  Tocabula  memorata 
Gatonibus,  H. — To  name,  eaU:  Carmentalem  no- 
mine portam,  V. 

men,  for  mSne,  see  2  ne. 

menda,  ae,/.  [8  MAN-],  a  fauU,  bUrmth:  in 
eorpore,  0. 

mendaoiuni,  I,  n.  [mendax],  a  He,  untruth, 
falsehood^  fiction:  nulla  mendad  religione  ob- 
strictus,  Gs. :  impudens:  mendacio  fauere:  in- 
mensa  spirant  mendacia,  lu. :  pi&  mendacia  fraude 
latebant,  0. :  po^tarum,  Gu. 

mendaolanoiilani,  I,  n.  dim.  [mendadum],  a 
little  untruth,  fib,  white  lie, 

mendax,  dftcis,  adj,  with  eomp.  [1  If  AN-],  of 
men,  given  to  lying,  false,  menaactoue :  homo : 
amicus,  pretended,  H. :  aretalogus,  lu. :  Parthis 
mendacior,  H. :  Saepe  f  ui  mendax  pro  te  mihi,  0. : 
in  parentera,  H. :  quidquid  Oraecia  mendax  Audet 
in  historia,  lu. — As  subat.  m.,  a  liar:  quid  interest 
inter  periurum  et  mendaoem? — Of  things, /a/«f, 
deceptive,  feigned,  fictUioua,  counterfeit,  not  real: 
▼isa :  fundus,  disappointing,  H. :  infamia,  slander, 
H. :  somnus,  Tb. :  pennae,  0. 

mendicitas,  fttis,/.  [mendicus],  beggary,  pau- 
perimi,  indigence:  in  summa  mendicitate  esse: 
consortes  mendicitatis. 

mendioo.  — ,  &tus,  &re  [mendicus],  to  be^,  ask 
alma,'  eiectis  mendicat  aiWa  Gamenis,  L  e.  ufuU 
of  beggars,  lu. :  mendicatus  panis,  lu. 

mendiona,  (ulj.  with  sup.,  beggarly,  needy,  in 
want,  indigent:  ex  mendicis  fieri  dtvites:  solos 
sapientis  esse,  si  mendicissimi  (sint),  divites. — As 
subst.  m.,  a  beggar,  mendicant,  T.,  G. :  mendici,  i.  e. 
the  priests  of  Cybele,  H. — Poor,  paltry,  sorry ^  pit- 
iful: instru  men  turn. 

mendose,  adv.  with  sup.  [mendosus],  fuU  of 
fcndts^  faultily,  wrongly:  libri  scribuntur:  ars 
mendosissime  scripta. 

mendoaoa,  adv,  with  comp.  [mendum],  full  of 


faults,  faulty,  blemished:  equ!  fades,  0. — ^F  i  g., 
erroneous,  incorrect,  defective,  wrong:  mendosum 
est,  etc :  vitiis  pauds  natura,  blemished,  H. :  mores, 
0. :  historia  mendosior. — In  writing,  that  commits 
faults,  blundering  :  semper  in  Verrud  nomine. 

mendnm,  I,  n.  [8  MAN-],  a  fatdt,  error,  blun- 
der: quod  mendum  ista  litura  conrexit  t :  librario- 
rum. — A  blemish,  defect :  Rara  mendo  fades  caret, 
0. — F  i  g.,  a  mistake,  omission :  Idfis  Martiae  mag- 
num mendum  continent 

mens,  mentis,  /.  [1  MAN-],  the  mind,  eUsposi' 
tion,  feeling,  character,  heart,  soul:  mala,  T. :  con- 
▼ersae  sunt  omnium  mentes,  Gs. :  mentis  ferox, 
0. :  mollis  ad  calamitates  perferendas,  Gs. — 7*he 
eonscienee:  adhibere  testem,  id  est  mentem  suam : 
diri  consda  facti,  lu. — The  intellectual  faculties, 
mind^  understanding,  intellect,  reason,  judgment, 
discernment,  considereUion,  refieetion:  animoe  vi- 
▼entls  mente  complecti,  comprehend:  mens  sana 
in  corpore  sano,  lu. :  mentis  suae  esse,  in  his  rigid 
mind:  captus  mente,  beside  himself:  mente  pau- 
lulum  inminuta,  S. :  mentem  amittere,  lose  one's 
mind:  male  tuta,  H. :  huic  ex  tempore  dioenti  effluit 
mens,  his  recollection  vanished:  quae  tanta  mente 
fiunt,  intelligence :  dictis  adioe  mentem,  attention, 
0. — In  the  phrase,  venire  in  mentem,  to  come  into 
mind,  be  thought  of,  occur:  quotienscumque  pa- 
tria  in  mentem  veniret,  L. :  numquam  ea  res  tibi 
tam  belle  in  mentem  venire  potuisset:  ubi  venit 
in  mentem  eius  adventi,  bethought  himself,  T. :  ei 
venit  in  mentem  potestatis:  fac  tibi  legis  veniat 
in  mentem :  in  mentem  tibi  non  venit  quid  negoti 
sit?:  veniat  in  mentem,  ut  defenderimus,  etc, 
L. :  quid  venit  in  mentem  Gallistheni,  dicere,  etc.  ? 
— Mind,  thought,  plan,  purpose,  intention,  design : 
senatus  un&  voce  ac  mente  restiterat:  nostram 
nunc  aodpe  mentem,  V. :  classem  eft  mente  oom- 
paravit,  ut,  etc :  mentes  deorum  scrutari  in  fibris, 
0. :  hac  mente  laborem  ferre,  H. — Spirit,  boldness, 
courage:  tua,quaarcem  recepisti,  L.:  addere  men- 
tem, otv^  courage,  H. :  demittunt  mentes,  lose  cour- 
age, y. — Passion,  impulse:  dolor  quod  suaserit  et 
mens,  H. :  Gompesce  mentem,  H. — P  e  r  s  o  n.,  (Ad 
goddess  of  thought,  L.,  G.,  0. 

menaa,  ae,/  [mensos,  P,  of  metior],  a  table: 
ad  mensam  consistere,  wait  at  table:  Qui  dapibus 
mensas  onerent,  V. :  acemft,  0. :  cari  piscis  aver- 
tere  meiiB^  fishnonger*s  board,  H. — A  tcAle,  meal, 
course:  Italicae  mensae :  lucis  pars  ultima  mensae 
Est  data,  supper,  0. :  un&  mensi,  at  a  single  meal, 
lu. :  secunda,  an  after-feast^  L  e.  thank-offering, 
V. :  secundas  nux  omabat  mensas,  dessert,  H. : 
secundamque  mensam  servis  dispertiit,  N. :  men* 
sae  tempore,  meal-time,  lu.  —  A  money-changer's 
counter:  mensam  poni  iubet,  H. :  publica,  a /n(6/M 
bank. — A  sacrificial  table,  altar:  mensae  deorum, 
y. :  super  tnmulum  mensam  statuem. 


Digitized  by 


^oogle 


menaarlua 


601 


merces 


mensarlns,  I,  m.  [  mensa  ],  a  monej^hanger^ 
hanker^  public  hanker^  G. :  quinque  viri,  quos  men- 
sarios  appellaruDt,  irecuurers^  L. 

mensio,  5iiis,/.  [metior],  a  measure:  vocum, 
quantity. 

menslB,  is  (gen.  plur.  mensium,  mensam  or 
mensuum),  m.  [  1  MA-],  a  month:  mensis  tris 
abest,  T. :  qointum  iam  mensem  obsessus,  S. :  lu- 
nae  curetis  qui  menses  nominantur :  Veneris  ma- 
rinae,  i.  e.  of  Vemu^s  WrtA,  Aoril^  H. :  primo  mense, 
at  the  beginning  of  the  month,  V . :  regnavit  paucos 
mensis :  magni  menses,  i.  e.  gtoHous,  Y. 

menaor,  5ris,  m,  [1  MA-],  a  measurer^  turvey- 
or:  maris  et  terrae,  H.,  0. 

menstmas,  oc^'.  [mensis],  of  a  month,  of  every 
months  monthly:  usura.  —  Of  a  month,  kuiing  a 
month,  monthly :  vita :  cibaria :  Luna,  i.  e.  in  her 
monthly  course^  V. — As  eitbet.  m, :  menstruum  se- 
cum  ferre,  a  month^e  provtsions,  L. 

menstbra,  ae,  /.  [metior],  a  meamring,  meas- 
urement :  mensurae  itinerum,  Cs. :  certae  ex  aquft 
mensurae,  \.  e,  by  the  water-clock,  Cs. :  quicquid 
sub  aurium  mensuram  aliquam  cadat,  numerus 
Tocatur. — A  measure,  standard  of  measurement : 
cumulatiore  mensurS  uti:  qui  modus  mensurae 
medimnus  appellatur,  N. :  de  mensura  ius  dicere, 
lu.  —  Measure,  extent :  roboris,  girth,  0. :  parvft 
minor  mensura  lacertft  est,  size,  0. :  sed  deerat 
pisci  patinae  mensura,  was  too  smaU,  lu. :  mensura 
censQs, /orhm*,  lu. — Fig.,  a  Umit,  capacity, power, 
extent,  degree  :  tibi  dabitur  mensura  bibendi,  0. : 
qui  tanti  mensuram  nominis  imples,  i.  e.  art  worthy 
of,  0. :  sui,  i.  e.  capacity.  In. 

mensns,  P.  of  metior. 

menta  (mentha),  ae,/.,  =fi/t^a,  mint,  0. 

mentieii%  entis,  m.  [P.  of  mentior],  a  fallacy, 
sophism. 

mentio,  5nis,  /.  [1  MAN-],  a  calling  to  mind, 
making  mention,  mentioning,  naming,  mention: 
Pbaedriae,  T. :  casu  in  eorum  mentionem  incidi, 
happened  to  mention  them:  tui:  eius  rei  facta: 
oratio  accusatorum  mentionem  habet,  mentions, 
L. :  mentio  incobata  adfinitatis,  the  subject  intro- 
duced, L. :  de  furtis,  H. :  caput  legis,  de  quo  ante 
feci  mentionem :  facere  mentionem,  placere  statui, 
si,  etc. :  secessionis  mentiones  ad  volgus  militum 
■erere,  suggestions,  L. 

mentior,  Itus,  Irl,  dep.  [  1  MAN-  ],  to  invent, 
assert  falsely,  lie,  clieat,  deceive,  pretend :  Si  quic- 
quam  invenies  me  mentitum,  T. :  Hoc  iuvat,  non 
mentior,  H. :  plurimis  de  rebus :  ne  ioco  quidem, 
N.  •  ille,  satum  quo  te  mentiris,  pretend,  V. :  cer- 
tam  me  sum  mentitus  habere  Horam,  quae,  etc., 
0.  —  Of  things,  to  deceive,  impose  upon:  frons, 
oculi,  voltus  persaepe  mentiuntur :  in  quibus  nihil 
ttmqoam  vetastas  mentita  sit — To  lie  about,  assert 


falsely,  make  a  false  promise  about,  feign,  counter* 
feit,  imitate:  tantam  rem,  devise  such  a  falsehood, 
S. :  auspicium,  L. :  titulum  Lyciscae,  assume  false- 
ly, lu. :  ita  mentitur  (  sc.  Homerus ),  fables,  H. — 
Fig.:  Spem  mentiu  seges,  disappointed,  H. :  Nee 
varies  discet  mentiri  lana  colores,  to  assume,  V. 

mentitaSy  adj.  [P,  of  mentior],  imitated,  coun- 
terfeit, fe^ed :  tela,  v.:  figurae,  0. :  nomen,  0. 

Mentor,  oris,  m.,  =  Mivrtap,  an  artist  in  em- 
bossed metalsy  C. — A  Mentor,  embossed  cup,  lu. 

mentnla,  ae./.  .•  membrum  virile,  Ct. 

mentum,  I,  n.  [2  MAN-1,  the  chin:  paulo  at- 
tritius :  incana,  beards,  V.,  H. 

med,  Svl,  — ,  &re,togo,pass:  quo  simul  me&ris, 
H. :  qu&  sidera  lege  mearent,  0. :  spiritus,  Gu. 

mephitis,  is,  /.,  a  noxioiu  exhalation,  mephitis, 
malaria :  saeva,  V.  —  Person.,  a  goddess  who 
averts  malaria:  templum,  Ta. 

meraoue,  a^.  with  comp.  [  merus  \pure,  un- 
mixed: vinum  meracius:  belleborum,  H.  —  Fig., 
pure,  unadulterated,  genuine  :  libertas. 

mercabilis,  e,  adj.  [mercor],  that  may  be 
bought,  purchasable :  meretrix,  0. 

mercana,  antis,  P.  of  mercor. 

meroator,  Cria,  m.  [  mercor  ],  a  trader,  mer- 
chant, wholesale  dealer :  ea  mutare  cum  mercato- 
ribus  vino,  S. :  venalicii  mercatoresque :  multi  ad 
eos  mercatores  ventitant,  Cs. :  Af ricum  metuens, 
H. — A  dealer,  speculator:  mercatores  provincia- 
rum :  sacci  olentis,  lu.  —  A  buyer,  purchaser : 
signorum:  veneni,  lu. 

mercatura,  ae,  /.  [mercor],  trade,  traffic,  com- 
merce: tenuis:  quaestOs  mercaturae,  Cs. :  merca- 
turas  fsiceve,  the  pursuits  of  trade:  Aversus  mer- 
caturis,  H. — F  i  g. :  bonarum  artium,  the  purchase. 

mercatuSy  fls,  m.  [mercor],  trade,  traffic, 
bargaining,  buying  and  selling:  eo  ad  mercatum 
venio, /or  a  market,^. :  domesticus. — A  place  for 
trade,  market-place,  market,  mart:  frequens,  L. : 
mercatu  indicto. — A  festival,  assemblage  for  games : 
is  qui  habetur  maxirao  ludorum  apparatu :  Asiae 
Graeciaeque  is  mercatus  erat,  L. 

mercednla,  ae,/.  dim.  [1  mQTces],smaU  wages, 
poor  pay:  mercedula  adducti:  constituere  mer- 
cedulas  praediorum,  paltry  revenues. 

mercennarius  (mercena-),  adj.  [1  merces], 
serving  for  pay,  hired,  earning  xoages,  paid,  mer- 
cenary :  comes :  mileS,  L. :  testes,  bribed :  arma, 
L. :  liberal itas :  vincla,  i.  e.  tniperative  business 
engagements,  H.  —  As  subst,  m.,  a  hireling,  hired 
servant:  a  villa,  T. :  quaestQs  mercennariorum. 

1.  meroes,  Sdis,/  [2  SMAR-],;5n><?,  hire,pay^ 
wages,  salary,  fee,  reward:  mercedem  Coegi,  T. 
manuum   mercede   inopium   tolerare,  of  manua 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


im 


merldianns 


labor,  S. :  operae :  ApoUonius  cum  mercede  doo6- 
ret :  meroede  diuma  Oonductua,  H. :  posoere  mer- 
oedes,  vfork/or  hire,  lu. :  pro  qua  meroede  pavere, 
etc.,  v. — An  vnrighteout  reward,  bribe:  Baebium 
roagni  meroede  parat,  S. :  paciscitur  roagn&  mer- 
cede cum  principibua,  ut,  etc,  L. :  a  quibus  mer- 
cedem  acoepisti:  lingua  adstricta  mercede,  tied 
toith  a  bribe. — A  price,  reward,  wages,  recompenae, 
puniahmerU,  cost,  injury,  detriment,  ttipulation^ 
condition:  mercedem  lacriroarum  oonstituere: 
mercedem  imponere  linguae,  set  a  price  on,  lu. : 
mercedem  soWere,  make  payment,  lu. :  non  alia 
bibam  Mercede,  condition,  H. :  temeritatis,  jDvnuA- 
ment,  L. :  non  sine  magna  meroede,  only  at  great 
cost :  Hac  coQant  mercede  suorum,  i.  e.  at  this  sac- 
rifice of  their  people,  V.  —  Pro?.:  unfi  mercede 
duas  res  adsequi,  kill  two  birds  with  one  stone. — 
Rent,  re9ent$e,  income,  interest:  praediorum:  ex 
fundo:  mercedes  habitationum  annuae,  house-rents, 
Gs. :  Quinas  hie  capiti  mercedes  exsecat,  takes  out 
as  discount,  H. 

2.  meroM,  plur.  of  merx. 

meroimoniuin,  l  [merx],  merchandise,  Ta. 

maroor,  atus,  &rl,  dep.  [merxl  to  trade,  tragic, 
deal  in,  buy,  purchase :  agrum,T. :  (eunuchum) 
Thaldi, /or  Tnais,  T. :  fundum  de  pupiUo:  hortos, 
H. :  banc  (segetem),  lu. — F  i  g. :  of&cia  meroanda 
vita,  to  be  purchased  with  life:  Hoc  magno  mer- 
centur  Atridae,  would  pay  Mghly/or,  V. 

Merourlalis,  e,  aclj.  [Mercurius],  of  Mercury, 
H. :  viri,  i.  e.  lyric  poets,  H. — Plur.  m.  as  subst.,  the 
tradesmen,  corporation  of  traders, 

MerouxiuB,  I,  m.  [merxl.  Mercury,  the  messen- 
ger of  the  gods,  the  god  of  dexterity  and  of  elo- 
quence, of  traders  and  thieves,  Cs.,  C,  V.,  H.,  0. — 
The  planet  Mercury,  0. 

merda,  ae,  /.,  dung,  ordure,  excrement :  corro- 
rum,  H. 

mereii%  entis,  adj.  [  P.  of  mereo  ],  deserving, 
meriting:  optime  merentes  socios  deserere,  Cs. : 
laudare  et  increpare  merentis,  S.:  rite  merenti 
Venit  laurea,  0. — As  subst.  m. :  sumpsisse  meren- 
tis poenas,  i.  e.  ptmished  the  guilty  one,  Y. :  Dignus 
pro  laude  merentis,  of  my  benefactor,  H. 

mereo,  ul,  itus,  ere,  dep.  [2  SMAR-],  to  deserve, 
merit,  be  entitled  to,  be  worthy  of:  nee  minimum 
decus,  H. :  supplicium,  0. :  cur  pereat,  0. :  Nil 
suave  meritum  est,  no  kindness  has  been  deserved, 
T. :  qualem  meruit,  Pallant^  remitto,  as  he  deserves, 
i.  6.  dead,\. :  ut  decoraretur :  DanaHro  ut  caderem 
manu,  V. :  Quae  merui  vitio  perdere  cuncta  meo, 
0. —  To  earn,  acquire^  gain,  obtain:  non  amplius 
duodecim  aeris :  stipendia  in  eo  bello,  i.  e.  served 
as  a  soldier :  diadema  Quirini,  lu. :  odium,  Cs.  : 
aera,  H. :  scelus,  incur,  V.  —  To  get  by  purchase, 
buy,  purchase:  <juid  arbitramini  Rheginos  merere 


velle,  at,  etc.,  what  price  do  you  think  they  would 
takef — 7\>  serve  for  pay,  serve  as  a  soldier:  com- 
plarls  annos,  Cs. :  triennio  sub  Hasdrubale,  L. : 
equo,  serve  in  the  cavalry:  pedibus,  serve  in  the 
infantry,  L, —  To  confer  a  favor,  render  service: 
de  re  p.  optime :  Si  bene  quid  de  te  merui,  V. 

mereor,  itus,  en,  dep,  [SMAR-],  to  deserve, 
merit,  be  entitled  to  :  dignitatem  meam,  si  mereor, 
tuearis,  if  1  deserve  it:  Pa,  quid  meritu's?  Da. 
cruoem,  T. :  stipendia,  serve  in  the  army:  laudem, 
Cs. :  gratiam  nullam,  L. :  sanctus  baberi,  lu. :  ut 
memor  esses  sui;  T. — To  deserve  well,  be  merito- 
rious: eane  meritos  bostis  sine  causft  factoef 
after  deserving  so  well,  L. :  Qui  sui  memores  alios 
fecere  merendo,  V. :  Hac  (arte)  te  merentem  Ve- 
xere,  etc.,  H. — To  deserve  a  return,  merit  recom- 
pense, b^ve:  erga  me  saepe  (illam)  meritam 
quod  vellem  solo,  treated  me  as  I  desired,  T. :  re- 
oepto  Supplice  sic  merito,  deserving  this  reception, 
v. :  optime  de  communi  libertate  meritus,  Cs. :  de 
re  p.  bene,  i.  e.  to  serve  well:  melius  de  quibusdam 
inimicos  mereri  quam  amioos,  have  treated  better : 
pemiciosius  de  re  p.  merentur  prinoipes,  i.  e.  act 
ruinously:  urbs  quoque  modo  erit  merita  de  me, 
has  treated  me  :  optime  eum  de  se  meritum  iudica- 
bat,Cs. 

meratrioias,  adj.  [  meretrix  ],  of  harlots,  of 
prostitutes, meretricious:  ar8,T. :  domus, T. :  quae- 
stus:  disciplina. 

maratrioula,  ae,  /.  dim.  [meretrix],  a  prosti- 
tute, courtesan,  C,  H.,  L. 

meratriz,  Icis,/.  [mereo],  a  prostitute,  courts- 
san,  T.,  C,  H. 

merges,  itis,  /.  [mergae ;  MERG-],  a  sheaf,  Y. 

mergo,  mersi,  mersus,  ere  [MERG-],  to  dip,  dip 
in,  immerse, plunge,  sink,  bury:  se  in  man:  pu- 
tealibus  undis,  0. :  mersa  nayis,  Cu. :  te  sub  aequo- 
re,  V. :  Ter  matutino  Tiberi  mergetur,  bathe.  In. 
— To  engulf,  swallow  up,  overwhelm:  te  mersu- 
rae  aquae,  0. :  mersft  rate,  lu. — To  plunge,  thrust^ 
drive,  bury:  mersisque  in  corpore  rostris,  0. — To 
cover, bury, hide:  suos  in  oortice  voltQs, 0. — Fig., 
to  plunge,  sink,  overwhelm,  cover,  bury,  immerse, 
rutn :  quae  forma  viros  fortunave  mersit,  V. : 
quern  funere  mersit  acerbo,  brouglU  to  a  painful 
death,  v. :  se  in  voluptates,  L. :  Quosdam  mergit 
longa  honorum  Fagina,  draos  doien,  lu. :  mersus 
secundis  rebus,  overwhdmea  with  prosperity,  L. : 
vino  somnoque  mersi,  buried  in  drunken  sleepy  L. : 
rebus  mersis  in  ventrem,  suxdlowed  up,  lu. :  mer- 
gentibus  Bortero  usuris,  sinking  his  capital^  L.: 
mersis  fer  opera  rebus,  to  utter  distress,  0. 

mergus,  I,  m.  [MERG*],  a  diver  (a  water-fowl): 
aprici,  v.,  0. 

meridianue,  adj.  [  meridies  ],  of  mid-day,  of 
noon  :  TempuB. — Southerly,  to  the  south :  vallis,  It, 


Digitized  by  V^OOQIC 


meridUtlo 


008 


in6tlor 


meridiatio,  Onis,/.  [meridio],  a  mid-dcnf  nap^ 
aietia, 

meridies,  — ,  aee.  em,  abl,  S,  m.  [for  *  medidies ; 
medius  +  dies  ],  mid-day,  noon:  Meridie  ipso,  <U 
high  noon,  T. :  ante  meridiem. — Themmth:  flumen 
oriens  a  meridie,  S. :  inflectens  oursum  ad  meri- 
diem. 

meridlo,  — t  atum,  are  [  meridies  ],  to  take  a 
mid-day  nap,  have  a  eieeta, — 8upin.  aec.,  Ct 

1.  meritd,  €uiv.  with  eup.  meritissimo  [abl.  of 
meritum],  according  to  daert,  deeervedty,  jutUy : 
ne  id  merito  mi  eveniret,  T. :  homines  necati,  SL  : 
pulsus,  v. :  iratus  Metello :  laudari :  alquem  amare 
meritissimo. 

2.  meritd,  ftvl,  — ,  fire,  freq.  [mereo],  to  earn, 
yield:  fundus,  qui  sestertia  dena  meritasset. 

meritoriua,  aefj.  [  meritum  ],  earning  money : 
pueri,  eamina  money  by  prostitution. — Plur.  n,  as 
tubet.,  hired  lodgings,  lu. 

meiitom,  l,  n.  [P.  n.  of  mero],  a  merit,  eervice, 
kindnete,  benefit,  favor :  pro  merito  ab  illo  tibi  re- 
ferri  gratia,  T. :  nobis  ob  merita  sua  cams,  S. : 
pro  singulari  eorum  merito:  merito  tuo  feci,  ae 
you  deserved:  ex  merito,  Ta. :  recordatio  ingentium 
meritorum,  L. :  meritis  pro  talibus,  V. :  magna  in 
me.  —  Demerit,  blctme,  fault,  offence:  merito  hoc 
meo  yidetur  factum  t  T. :  a  me  nullo  meo  merito 
alienus,6y  no  fault  of  mine:  nullo  meo  in  se  me- 
rito, no  offence  against  him,  L. :  Leniter,  ex  merito 
quicquid  patiare,  ferendum  est,  0. — Merit,  worth, 
value,  importance:  quo  sit  merito  quaeque  notata 
dies,  O. :  same  superbiam  Quaesitam  meritis,  H. 

meritiui,  a^.  [P.  of  mereor],  deserving:  merit! 
iuyenci,  V. :  lingua,  guilty,  0. :  nihil  meritum 
saxum,  unoffending,  0.  —  Due,  deserved,  fit,  just, 
proper,  right:  ignarus,  laus  an  poena  merita 
esset,  L. :  iracundia  merita  ac  debita:  honores, 
V. :  nomcn,  H. :  poenae,  0. 

merops,  opis,  m.,  :=  /Aipo^,  a  bee-eater  (a  bird), 
V. 

merso,  &▼!,  atus,  toe,  freq.  [mergo],  to  dip,  im- 
merse :  gregem  fluvio,  V. :  mersor  civilibuB  undis, 
plunge  into,  H. 

marstis,  P.  of  mergo. 

memla,  ae,  /.,  a  blackbird,  ousel,  merle,  0.,  H. 
— A  sea-carp,  0. 

memm,  I,  n.  [merus],  unmixed  wine,  wine  with- 
out water :  multf  Damalis  meri,  i.  e.  given  to,  H. : 
vis  meri,  0.,  V.,  lu. 

merus,  adj.  [3  MAR-],  pure,  unmixed,  unadul- 
tercUed:  vina,  0. :  lac,  0. — Bare,  naked,  uncovered: 
pes,  lu. — Bare,  nothing  but,  only,  mere:  nil  nisi 
spem  meram,  T. :  mere  roonstra  nuntiare :  pro- 
scriptiones :  nugae.— F  i  g.,  pure,  true,  real,  genu- 
ku:  prindpes :  aermo,  plain  prose,  H. :  Cecropis, 


a  rttd  Aihman,  In. — Undiluted,  strong, 
meram  haurientes  libertatem,  L. 

merx,  cis,/.  [2  SMAR-],  goods,  wares,  eommod- 
ities,  merchandise:  fallaces  eC  fucosae:  meroes 
commeatttsque,  Cs, :  femineae,/or  women,  O. :  neo 
nautioa  pinus  Mutabit  meroes,  V. :  nayem  merd- 
bus  implere,  lu. 

messlB,  is,  /.  [ MET-],  a  gathering  of  crops, 
harvest:  quid  sit  messfs  nescire:  triticea,  v.: 
seges  matura  messi,  L.  —  Of  honey,  Y.  —  Fig.: 
Sullani  temporis,  t  e.  slaughter. — Harvest,  harvest' 
ed  crops:  Illius  inmensae  ruperunt  horrea  mes- 
ses, v. —  The  standing  crops,  harvest :  Spioea  cam- 
pis  cum  messis  inhorruit,  V. — F  r  o  t.  :  adbuc  tua 
messis  in  berbi  est,  i.  e.  you  count  chickens  before 
they  are  hatched,  0. — 7^  time  of  harvest,  harvest" 
time:  poet  messem,  V. 

mesaor,  5ris,  m.  [MET-],  a  reaper,  C,  V. :  da- 
ms, 0. :  dura  messoram  ilia,  H. 

mesBorios,  atfj.  [messor],  of  a  reaper:  corbie 

meosos,  P,  of  2  meta 

-mat,  an  enclitic  suffix,  added  to  any  iubstan- 
tiye  personal  pronoun,  except  the  nom,  tu,  and  the 
gen.  plur.  of  ego  and  tu ;  rarely  to  the  adj.  forms 
mea,  sua,  and  iuis,  self,  own :  egomet :  mihimet : 
▼oemet:  vobismet:  meamet,  my  otofi,  S. :  suamet, 
L. :  suismet,  L. ;  see  also  ego,  tu,  mens. 

meta,  ae,/.,  a  cone, pyramid :  collis  in  modum 
metae  fastigatus,  L. :  petra  in  metae  modum  erec- 
ta,  i.  e.  in  the  shape  of  a  cone,  Gu. — A  conical  col- 
umn at  the  end  of  the  circus,  tuming-post,  goal: 
metaque  ferridis  Evitata  rotis,  H. :  strmgam  me- 
tas  interiore  roti,  O. — A  goal,  winning-post,  mark: 
optatam  cursu  oontingere  metam,  H. :  metam 
tenebant  (in  a  boat-race),  V.:  metas  lustrare 
Padiyni,  to  sail  around  the  turning-point  (prom- 
ontory), V. — An  end,  period,  extremity,  boundary, 
limit:  longamm  haec  meta  viarum,  V. :  His  me- 
tas remm  ponere,  of  dominion,  V. :  vitae,  O. : 
umbra  terrae,  quae  est  meta  noctis,  the  limit  of 
night:  sol  ex  aequo  meta  distabat  utrftque,  i.  e.  it 
was  noon,  0. — Fig.:  fama  adulescentis  paulum 
haesit  ad  metss,  failed  at  the  critical  point, 

metallum,  I,  n.,  =  fiirdXXov,  metal:  auri,  V. : 
potior  metallis  libertas,  I  e.  gold  and  silver,  H. : 
acris,  Y. — A  place  where  metals  are  dug,  mine: 
metalla  Tetera  et  nova,  L. :  inexhausta,  Y. 

metamoxphoala,  is,  /.,  =  iurafi6p^<iMnc, 
transformation,  metamorphosis,  —  Plur.,  a  pot 
of  Ovid. 

metator,  Cris,  m.  [metor],  one  who  marks  off, 
fixer  of  boundaries :  castromm  urbis. 

metatuSy  P.  of  metor. 

metlor,  mSnsus,  Irl,  dep.  [1  MA-],  to  measure, 
mete:  magnitadinem  mundi:  nommoib  Le.  have 

Digitized  by  V^OOQIC 


a 
poem 


meto  ' 


604 


mioana 


in  great  abundance^  I].:  pedes  syllabis,  meuuure 
by  tyUables  :  annum,  i.  e.  divtcU^  0. :  Hesperian) 
metire  iacens,  i.  e.  with  your  dead  body,  V. — To 
metuure  ovU^  deal  out^  distribute :  f  rumentum  mill- 
tibus,  Cs. :  exercitui  si  metiendum  esset :  Gaecu- 
bum,  H. — To  measure^ pass over^  traverse:  Sacram 
viam,  pace  off,  H. :  aequor  curru,  sail  throughy  V. : 
carin&  aquas,  0. — F  i  g.,  /o  measure,  estimate,  judge, 
value :  suo  metu  pencula,  S. :  sonantia  metin 
auribus:  oculo  latus,  H. :  omnia  quaestu,6ypro/{^. * 
homines  virtute,  non  fortuna,  N. :  se  suo  modulo 
ac  pede,  H. :  nee  se  metitur  ad  ilium  modum,  i.  e. 
accommodates  herself,  lu. :  quanto  Metiris  pretio, 
quod,  etc.,  lu. 

1.  (met5,  — ,  — ,  are),  see  metor. 

2.  met5,  messul,  roessus,  ere  [MET-],  to  reap, 
mow,  crop,  gather,  collect,  harvest :  in  roetendo  oc- 
cupatos,  Gb.  :  pabula  falce,  cut  down,  0. :  Falcibus 
messae  herbae,  V. — P  ro  v. :  ut  sementem  feceris, 
ita  metes,  as  you  sow,  so  shaU  you  reap. — Of  the 
YintHii^c,  to  gather :  Postremus  metito,V. :  purpu- 
reos  flores,  i.  e.  gather  the  pollen  (of  bees),  V. — To 
c*U  off,  pluck,  crop :  virgft  lilia  summa,  O. :  farra 
metebat  aper,  laid  waste,  0. :  barbam,  lu.  —  To 
mow  down,  cut  down,  destroy:  Proxuma  quaeque 
gladio,  V. :  metit  Orcus  Grandia  cum  parvis,  H. : 
▼ita  omnibus  metenda,  ut  f  ruges,  G.  po^t 

metor,  atus,  uri,  dep.  [meta],  to  measure,  mete, 
measure  off,  mark  out,  lay  out :  caelum,  0. :  castra, 
i.  e.  pitch  his  camp,  S.,  Gs. :  agrum,  L. :  metarique 
sub  ipso  templo . . .  iussit,  to  encamp,  L. — P. pass. : 
metata  castra,  L. :  agellus,  H. 

metreta,  ae,  /.,  =  ftirprirTic,  a  tun,  cask.  Jar 
(orig.  an  Athenian  liquid  measure,  about  9  gal- 
lons), lu. 

metuendus,  aifj,  [P.  of  metuo],  fearful,  terri- 
ble, dreadful:  metuens  magis  quam  metuendus, 
S. :  roetuendoB  vos  praebere,  L. :  maturis  metuen- 
dus luppiter  uvis,  V. :  belli,  in  battle,  0. — Plur. 
n.  as  subst. :  multa  ac  metuenda  minatur,  makes 
many  tej^rible  threats,  0. 

metuens,  entis,  adj.  with  comp.  [P.  of  metuo], 
fearing,  afraid,  fearful,  timid,  apprehensive,  anx- 
ious: homines  legum  metuentes:  futuri,  H. :  vir- 
gae,  lu. :  me  metuentem  expendere  casos,  anxious- 
ly, V. :  metuentius  ingenium,  0. :  metuentior  deo- 
rum,  more  god-fearing,  0. 

metuo,  ul,  — ,  ere  [metus],  to  fear,  be  afraid, 
stand  in  fear,  be  apprehensive:  de  suft  vitfi, /or 
his  life  :  metuens  ab  Hannibale,  afraid  of  Hanni- 
bal, L. :  inopi  metuens  formica  senectae,  anxious 
about,  V. :  suis  iiivencis,  H. :  ne  morbus  adgrave- 
scat,  T. :  metuit  ut  eam  (calamitatem)  ipse  posset 
sustinere,  that  he  cannot  bear:  ut  sis  vitalis,  H. : 
metuis  ue  non,  quom  velis,  convincas  esse  ilium 
tuom?  T. :    metui,  quid   futurum   denique  esseti 


awaited  with  fear,  T. :  quid  agam,  T. :  quem  me- 
tuunt  oderunt,  Enn.  ap.  G. :  metuebant  (senem) 
servi,  verebantur  liberi :  Deos,  T. :  nihil  nisi  tur- 
pem  famam,  S. :  nocentem  corporibus  Austrum, 
shun,  H. :  quis  Rex  metuatur,  H. :  a  me  insidias : 
supplicia  a  Tobis,  fear  from  you  :  pericalura  ex 
illis,  S. :  temptare  spem  certaminis,  shrink  from 
putting  to  the  test,  L. :  reddere  soldum,  be  averse, 
H. :  nil  iurare,  Gt :  aequore  tingui,  shrinkitig 
from,  V. :  tantam  molem  sibi  ac  posteris,  L. 

metuSy  ds  (old  gen,  metuis,  T.,  G. ;  dat.  metu, 
v.,  Ta, ),  m.,  fear,  dread,  apprehentum,  attxiety : 
animus  commotust  metu,  T. :  in  metu  esse,  be 
fearful :  mihi  unum  de  malis  in  metu  est,  a  sub- 
ject of  fear  :  metum  habere,  be  afraid :  concipere, 
O. :  in  futurum  metum  ceperunt,  L. :  facit  Oraecis 
turba  metum,  puts  in  fear,  0. :  Germanis  metum 
inicere,  Gs. :  metu  territare,  eUarm  greatly,  Os.: 
metus  omnis  invadit,  S. :  ademptus  tibi,  removed, 
T. :  hunc  remove  metum  .  .  .  exonera  civitatem 
metu,  take  away  .  .  .  relieve,  L. :  metum  Siciliae 
deioere :  metQs  Tradam  ventis,  H. :  Solve  metOa, 
away  with,  V. :  praesentis  exiti :  dictatoris :  ne 
popularls  metus  invaderet  parendi  sibi,  S. :  Gae- 
saris  rerum,/or  Caesar's  fortune,  H. :  quod  sena- 
tui  metum  iniecit,  ne,  eta,  L. :  Quantum  metuist 
mihi,  Yidere,  etc.,  T. :  metus  ab  oive,  L. :  poenae  a 
Romanii),  L. :  pro  universft  re  p.,  L. :  laurus  mul- 
tos  metu  servata  per  annos,  awe,  V. :  mens  trepi- 
dat  metu,  H. — A  terror,  alarm,  cause  of  fear:  loca 
plena  metus,  0. :  nihil  mettls  in  voltu,  Ta. :  nulli 
nocte  metOs,  lu. — P  er  son.,  the  god  of  fear,  V. 

meus,  pron.  possess,  [me],  of  me,  my,  mine,  be- 
longing to  mCf  my  own :  carnufex,  T. :  discriptio, 
made  by  me:  iniuria,  done  to  me,  S. :  non  mea  est 
simulatio,  not  my  way,  T. :  Tempestate  me&,  in  my 
day,  lu. :  (me)  vixque  meum  firmat  deus,  hardfy 
myself,  0. :  facerem,  nisi  plane  esse  vellem  meus, 
quite  independent :  Vicimus',  et  meus  est,  0. :  Nero 
meus,  dear :  homo  meus,  i.  e.  the  fellow  J  n>eak  of, 
Ph. :  mea  tu,  my  darling,  T. :  o  mi  Aeschme,  o  mi 
germane!  my  dear  I  my  beloved  I  T. — Plur.  m.  as 
subst^  my  friends,  my  relatives,  my  adherents,  my 
followers:  ego  meorum  solus  sum  meus,  T. — 
With  gen.  in  apposition :  noroen  meum  absentis : 
cum  mea  nemo  Scripta  legat  timentis,  etc.,  H. — 
As  subst.  n.,  mine :  quid  vobis  istic  negoU  in  meo 
est?  ofi  my  land:  non  est  mentiri  meum,  my  cus- 
tom, T. :  puto  esse  meum,  quid  sentiam,  exponere, 
my  duty:  Non  est  meum  Decurrere,  etc.,  my  way, 
H. :  aut  quicquam  mihi  dulce  meorum  Te  sine 
erit  ?  V. — For  me&  with  interest,  refert,  see  inter- 
sum,  refert. 

mL    I.  For  mihi,  see  ega — IL  Voe.  of  meua. 

nuca,  ae,  /.  [  2  MAG- 1,  a  crumb,  bit,  morsel, 
grain:  saliens  mica  (sc  sails),  H. 

micans,  antis,  adj.  [P.  of  mice],  twinkling. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mioo 


606 


miluinns 


tparkiinff,  glittering^  gUaming^  Jlathing,  glowing : 
Stella  radiia,  C.  po^t :  stellae,  0. :  voltus,  L. 

mioo,  ul,  — ,  &re,  to  move  quickly  to  and  fro^ 
vibrate^  quiver ^  Mhake^  tremble^  beat^  pcUpitate:  ve- 
nae et  arteriae  mioare  noD  desinunt :  linguis  micat 
ore  trisalciB,  V. :  corque  timore  micat,  palpitcUeSy 
0. :  micant  digiti,  twitch^  Y. — In  the  finger  game 
( Ital.  mora ),  tuddenly  to  stretch  out  Angers,  the 
number  to  be  instantly  guessed  by  the  other  player : 
quasi  sorte,  aut  micando.  —  P  r  o  v. :  dignua  est, 
qiiicum  in  tenebris  m ices,  i.e. /Mr/dc//yAona/. — 
To  flask,  gleam^  glitter^  beam,  shine^  be  briaht :  f  ul- 
mina  etiam  sic  undique  micabant, /{<uA«a  in  every 
direction,  L. :  turn  micent  gladii,  L. :  micat  inter 
orones  lulium  sidus,  H. :  oculis  micat  ignis,  ^r0 
flctshesfrom  his  eyes,  V. :  nubila  flamraft,  0. 

miotiirlo,  — ,  — ,  Ire,  detid  [cf.  mingo],  to^o  to 
make  water,  with  to  make  water,  lu. 

migratio,  Onis,  /.  [  migro  ],  a  removal,  change 
of  abode,  migration :  nobis  misera,  L. :  in  eas 
oras,  quas,  etc. — Fig.:  cai  verbo  migrationes  in 
alienum  multae,  i.  e.  metaphorical  uses. 

migro,  &▼!  (migrassit  for  migraTerit,  C),  fttus, 
ftre,  to  remove,  depart,  flit,  migrate :  ^  ex  urbe  riis 
habitatum,  T. :  ad  generum :  in  tabefnas,  H. :  mu- 
res migraverunt :  migrate,  coloni,  be  off,  V. :  cum 
tota  Earthagine  migra,  lu. :  in  alium  quendam 
locum  ex  bis  locis  morte  migretur :  relicta  quae 
migratu  difficilia  essent,  of  transport,  L. — F  i  g.,  to 
go  away,  depart,  pass  over,  change,  turn :  ex  hac 
TitA,  i.  e.  die:  equitis  migravit  ab  aure  voluptas 
ad  oculos,  H. :  in  varias  migrare  figures,  O. —  To 
leave,  abandon,  transgress,  violate:  ius  civile. 

mihi  or  mihi,  dat.  of  ego. 

miles,  itis,  m.  and  /.  [MIL-],  a  soldier  :  ut  for- 
tls  decet  Milites,  T. :  milites  scribere,  enlist,  S. : 
ordinare,  form  into  companies,  L. :  mercede  con- 
ducere,  hire,  L. :  dimittere,  dismiss, — E  s  p.,  afoot- 
soldier,  infantry :  milites  equitesque,  Cs. — A  com- 
mon soldier,  private  (i.  e.  miles  gregarius) :  strenui 
militis  et  boni  imperetoris  officia,  S. :  volgus  mill- 
tum,  L.  —  Collect,  soldiery,  army  :  Macedoniam 
sine  ullo  milite  reliquisse :  loca  milite  complent, 
v.:  multus,  H. — A  chessman, pawn:  Discolor,  0. 
—  Fem.,  of  a  woman  in  her  first  childbed :  rudis 
ad  partOs,  0. — Of  a  njmph  of  Diana :  miles  erat 
Phoebes,  0. 

miliaxliim  (mill-),  I,  n.  [mille],  a  mile-stone : 
tertium :  aureum,  the  golden  mile-stone  placed  by 
Augustus  in  the  forum,  Ta, 

milia,  plur.  of  mille. 

miliens  or  mllies  ( milli- ),  adv.  [  mille  ],  a 
thousand  times,  innumerable  times :  audi  re  eadem, 
T. :  genere  iuris  mutata  sunt:  non  miliens  perire 
est  melius  ?  a  thousand  times  better. 

militari%  e,  oifj.  [miles],  of  a  soldier,  of  war. 


of  military  service,  military,  roarlike,  martial :  tri. 
buni :  homines,  S. :  militarls  Inter  aequalls,  H. : 
institutum,  Cs. :  disciplina,  L. :  signa,  military  ei^ 
signs :  leges :  aetas,  of  tervice  in  the  army  (from 
17  to  46),  L. :  via,  a  military  road,  L. 

mflitariter,  adv.  [militaris],  in  a  soldierly  man- 
ner :  oratio  militariter  gravis,  L. :  loqui,  Ta. 

militia,  ae,/.  [miles],  military  service,  warfare, 
war :  cogere  ad  militiam  cos,  S. :  cedat  otium  mi- 
litiae :  militiam  discere,  S. :  ferre,  H. :  tolerare,  V. : 
detrectare,  0. :  militiae  vacatio,  exemption  from 
military  service,  Cs. :  f  rateriia,  civil  war,  Tb. :  Mi- 
litia tall  lacessere  Teucros,  V. :  piae  Pars  sis  mili- 
tiae, share  in,  0. :  militiae  bonorem,  military  hon- 
ors, lu. :  militifl,  in  war  (opp.  toga),  lu. :  militiae, 
in  war,  in  the  army.  —  In  phrases  with  domi,  at 
home  and  abrocuL,  at  home  and  in  the  army:  virtus 
domi  militiaeque  cognita :  militiae  domique,  L. : 
militiae  et  domi,  T. — The  soldiery,  military  :  Hie 
pars  militiae,  0. :  magister  militiae,  general,  L. — 
A  service,  laborious  em^oyment :  urbana  respon- 
dendi,  scribendi,  etc. :  Haec  mea  militia  est,  0. 

milito,  avi,  itum,  are  [miles],  to  be  a  soldier, 
perform  military  service,  serve  as  a  soldier:  In 
Asiam  militatum  abiit,  T. :  in  alcuius  exercitu : 
sub  signis  tuis,  L. :  apud  Persas,  Cu. :  ea  militando 
didici,  S. — Of  war,  to  make,  wage,  carry  on  :  liben- 
ter  omne  militabitur  Bell  urn,  H.  —  To  serve,  per- 
form service,  labor :  non  sine  glorift,  H. :  militat 
in  silvis  catulu.%  H. 

milium,  X,  n,,  millet,  V.,  0. 

mille,  plur.  mllia  or  mlUia,  num.  adj.  [MIL-],  a 
thousand,  ten  hundred  :  mille  non  araplms  equi- 
tes,  S. :  civium  capita  centum  quadraginta  tria 
milia,  L. :  sagittarios  tria  milia  numero  habebat, 
Cs. :  tot  milia  gentea  Arma  ferunt  Italae,  V. — As 
subst.  with  gen, :  mille  nummftm :  hominum  mille 
versabantur :  militum,  N. :  sescenta  milia  roundo- 
rum :  inulta  avium  milia,  V. :  argenti  mille  dede- 
ret  mutuom,  T. :  in  miUia  aeris  asses  singulos,  on 
every  thousand,  L. — In  the  phrase,  mille  passuum, 
a  thousand  paces  (a  Roman  mile,  about  1618  Eng- 
lish yards) :  abest  a  Larino  XVIII  milia  passuum. 
—  As  subst.  n.,  a  mile  (sc  passuum):  quot  milia 
fundus  abesset  ab  urbe :  aberat  mens  ferme  milia 
viginti,  S.  —  A  thousand,  innumerable,  inflnite  : 
mille  pro  uno  Eaesones  extitisse,  L. :  Mille  tra- 
hens  colores,  V. :  mille  pericula  saevae  Urbis,  lu. 

mnieeimnm,  adv.  [millesimus],  for  the  thou- 
sandth time:  nihil  sapit. 

millesimus  ( -lensimus ),  adj,  [  mille  ],  the 
thousandth  :  pars :  puppis,  i.  e.  ultima,  0.  :  pagi- 
na,  lu. 

milliarium,  see  miliarium. 

miluinus  (milvi-),  acff.  [miluus],  resembling  a 
kite,  rapacious :  puUus. 


Digitized  by 


Google 


milnns 


606 


mlnisterinm 


milaiiB  (milyaa),  i,  m.,  a  bird  of  fretfy  kUe, 
ffUd$^  C,  H.,  lu. — P  r  o  V. :  non  rete  accipitri  ten- 
nitur  Deque  miluo,  T,— A  fish  of  prev^  gurnard: 
(metuit)  roiluus  bamum,  H. — A  conatmation:  atel- 
la  MiluuB,  0. 

iwima,  ae,  /.  [mimuB],  a  femaU  mtmte,  mtme, 
C,  H. :  a  mimft  uxore. 

mimioe^  ac(j.  [mimiouB],/araca%,  like  a  mime: 
ridere,  Ct 

mimioos,  a<^'.,  =  /u/uc^,  of  mmMy  fardeal^ 
ntravagant:  nomen:  iocus. 

mimwift,  ae,/  dim.  [mima],  a  UUle  mimet 
rapta. 

mimuB,  I,  m.,  =  fUfioc,  a  mimic  aetor^  mime^  lu. 
— A  mimic  play^mime^  farce:  mimi  exitus:  per- 
sona de  mimo :  mimos  scribere,  0. :  Laberi,  H. : 
mimus  Quia  melior  plorante  gul&  ?  lu. 

pifnn,  tue,  f*,  =  fiva,  a  silver  mina  (a  Greek 
money  of  account,  about  $18.06  or  £3  lAs.  4d,) : 
Emit  Yiginti  minis,  T. :  triginta  minas  aocepit 

minaoiter,  adv.  witb  eomp.  [minax],  thretUeiu 
inglyy  menacingly :  adyersarios  terrere:  minacius 
dicere  quam  facere,  to  hark  worse  than  bite. 

minae^  arum,  /.  [2  'M.AS-'UprojeeHnff  points^ 
pinnacles:  minae  murorum,  V.  —  Fi ^  Areats, 
mmaces:  huius  minas  (timeo^  T. :  graves,  S. :  re- 
gum,  H. :  minas  iactare,  throw  oiU  threats :  Tolle 
minas,  away  with,  V. :  nullae  in  fronte  minae  (of 
a  bull),  O. :  tollentemque  minas,  rising  in  menace 
(of  a  snake),  V. :  ineentis  parturit  ira  minas,  0.— 
Person.,  Threats  (of  consoienceX  H. 

wi4nnnii,  ntis,  m.  [P.  of  mluor],  one  who  threat- 
ens: similis  minanti,  0. 

minanter,  adv,  [1  minor], threateningly:  multa 
agat,0. 

mlnatid,  Onis,/.  [1  minor],  a  threatening, 

Twina'g,  acis,  adj.  with  comp,  [2  MAKJ ,  jutting 
cut^  projecting^  ouerhangina :  soopulus,  V.—F  i  g., 
threatening^  menacing^fuU  of  threats:  minax  at- 
que  adrogans :  vituli  fronte,  0. :  fluvii,  V. :  pesti- 
lentia  minacior,  L. :  litterae:  vox,  H. :  verba,  0. : 
fortuna,  lu. — Ajb  subst.  m. :  arma  minacis,  V. 

Minerva,  ae,/.  [1  MAN-],  the  goddess  of  wis- 
dom^  sensey  and  reflection,  of  the  arts  and  sciences, 
of  poetry,  and  of  spinning  and  weaving,  identified 
with  the  Grecian  Athette,  T.,  H.,  O.—P  r  o  v. :  aga- 
mus  pingui  Minervft,  i.  e.  vnthout  art,  ruddy  :  ru- 
sticus  crasss  Minerva,  H. :  inviia  Minerva,  against 
one's  bent,  H. :  causam  egi  non  invita  Minervft,  npt 
unaptly:  sus  Miner vam  (docet),  i.  e.  the  fool  in- 
structs the  wise. — A  working  in  wool,  spinning  and 
weaving:  tolerare  colo  vitam  tenuique  MinervS 
(i.  e.  tela),  V  :  Intempestiva,  0. 

mingo,  Inxi,  ictum,  ere  [MIG-],  to  make  water  : 
in  patrios  cineres,  H.,  lu.,  Ct 


minlataloa,  adj.  dim.  [miniatus],  somewhtd 
red:  oerula. 

miniatuSy  adj.  [minium],  colored  with  redhead, 
painted  with  cinntAar,  colored  red  *  cerula  sint,  a 
red-lead  pencU :  luppiter,  the  statue  of  Jupiter. 

minime  or  minume,  adv.  sup.  (for  pos.  and 
eomp.  see  parum,  minus)  [minimus],  least  of  all, 
in  the  smtUlest  degree,  least,  very  little  :  quom  mi- 
nime vellem  minimeque  opus  f  uit,  T. :  quod  mini- 
me miserum  putabis :  saepe,  very  rarely,  Gs. :  quam 
minime  dedecore,  vfith  the  least  disgrace  possible  : 
ad  te  minime  omnium  pertinebat — By  no  means, 
not  at  all,  not  in  the  least,  certainly  not:  resistens 
ad  calamitates  perferendas,  Cs. :  M.  An  tu  haec 
non  credis  ?  A,  Minime  vero :  Gontinuo  sanus  t 
minime,  H. :  minime  multi  (i.  e.  quam  paucissimi), 
T. :  minume  irasci  deoet,  S. :  Quod  minime  reris, 
y. :  Minume  gentium,  by  no  means  in  the  world 

minimnm  or  fiiinniiinin,  adv.  [neui.  of  mini- 
mus], very  little,  slightly :  praemia  apud  me  mini- 
mum valent:  quam  minimum  credula  postero,  <u 
little  €u  possible,  H. :  non  minimum  Aetolorum  ope- 
ra f  ugati,  i.  e.  mainly,  L. 

minimus  or  minumua,  adj.  sup.  [3  MAN-1, 
least,  smallest,  very  small,  minute,  trifling,  insignii- 
cant  (used  as  sup.  of  parvus,  comp.  minor) :  ninil 
in  reruro  natur&  minimum,  quod  dividi  nequeat: 
ne  minimo  quidem  casu  locum  relinquere, /or  Iks 
slightest  mishap,  Gs. :  qu&  minima  altitudo  flumi- 
nis  erat,  Gs. :  licentia,  S. :  in  minimis  rebus,  trifles, 
— P  r  o  V. :  minima  de  malis,  the  least  among  evils, 
—  As  subst.  n. :  minimo  contenti :  minimum  vi- 
rium :  unde  minimum  periculi  erat,  L. :  pro  mini- 
mis debere,  trifles,  L.--Of  time,  least,  shortest,  very 
short :  pars  temporis,  a  moment,  Gs.  —  Of  age, 
youngest,  smallest :  ex  illis,  S.:  filius  minimus  ex 
tribus,  L. :  minimus  natu  borum  omnium :  ex  bis 
natu.  —  Of  price  and  value,  as  subst,  n.,  the  least, 
lowest  price,  minimo  (emere) :  minimo  aestimare : 
minimo  me  provocat, /or  a  trifle,  H. 

minister,  tra,  trum,  adj.  [  8  MAN- 1,  subordi- 
nate, that  serves,  ministering :  Luroina  (i.  e.  oculi) 
propositi  facta  ministra  tui,  furthering,  0.:  raini- 
stro  baculo,  with  the  aid  of  a  staff,  0.  —  As  subst. 
m.,  an  attendant,  waiter,  servant,  aider,  furtherer, 
promoter,  helper :  quibus  ministris  ea  egerit,  by 
whose  agency,  S. :  me  ministro,  by  my  aid,  lu. :  mi- 
nistri  public!  Martis :  minlstri  imperi  tui,  under 
officers:  ministros  se  praebent  in  iudiciis  oratori- 
bus,  i.  e.  prompters :  legum,  acbninistrator :  minl- 
stri ac  satellites  cupiditatum :  Galchante  ministro, 
with  the  help  of  Caldias,  V. :  ful minis  ales,  L  & 
the  eagle,  H. :  calidae  gelidaeque  (aquae),  one  who 
serves,  lu. :  sit  anulus  tuus  non  minister  alienae 
voluntatis. 

ministerium,  I,  n,  [minister],  an  office,  attend- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ministra 


507 


wili^fia 


once,  $ervieey  minutry,  occupation^  vfork^  labor,  em- 
ployment^ administration:  adsuetos  ministeriis  ta- 
uum  facinorum,  L. :  aquila  velut  ministerio  missa, 
L. :  diurna,  0. :  foeda,  V. :  Verna  ministeriis  ap- 
tus,  H. — A  train^  body  o/helpert:  scribarum,  L. 

ministra,  ae,/.  [minister],  a  female  attendant^ 
maid-eervanty  auietant :  una  ministrarum,  0. :  pa- 
riente  ministra,  i.e.the  Vestal  Sylvia^  0. — F  i  g.,  « 
tervani^  handmaid,  acceeeory,  abettor :  res  familia- 
ris,  ministra  corporis :  pacisque  bellique  ministrae, 
v. :  buic  facinori  esse. 

ministrator,  dris,  m.  [ministro],  an  attendant^ 
helper^  prompter :  quasi  ministrator  aderat. 
'  ministratxiz;  Icis,  /.  [ministrator],  a  female 
attendant^  handmaid  :  ministratrioes  oratons. 

minlatro,  &▼!,  Stus,  ftre  [minister],  to  attend, 
wait  upon,  serve  :  serri  sordidati  ministrant :  cum 
mazimis  poculis  ministraretur:  tibi. — To  take  care 
of,  manage,  govern,  direct :  res  omnia  timide,  H. — 
To  provide,  furnish,  supply^  give,  afford,  serve,  at- 
tena:  velis,  V. :  Baccbum,  serve  wine,  V, :  iussa 
medioorum,  execute,  0. :  (naves)  velis,  Ta. :  Gena 
ministratur  pueris,  H. :  faces  funis  Glodianis :  lovi 
bibere :  (vinum)  Terba  ministrat,  H. :  furor  arma 
ministrat,  V. :  caelo  sol  ministrat,  Pr. 

minltabnndiia,  adj.  [minitor],  threatening: 
rex,  L. :  Arminius,  Ta. 

minltor,  &tu8,  firl,  dep.fren^,  p  minor],  to  threat- 
en, menace  :  gravius,  T. :  mmitando  exdtare,  S. : 
arma:  absent!:  imperio:  fratri  mortem:  virgas 
secuilsqae  omnibus,  L. :  buio  urbi  ferro  ignique : 
Caesari  gladio,  S. :  nayem  se  oppressuros :  Exci- 
surum  urbem  minitans,  V. :  alqd  facere,  T. 

twlnlnm  I,  n.  [Spanish],  redrlead,  V.,  Pr.,  Tb. 

1.  minor,  fttus,  iri,  dep.  [minae],  to  jut  forth, 
project  •  minantur  In  caelum  scopuli,  V.  —  To 
wreaten,  menace;  homini :  militibus  seryitium,  S. . 
omnibus  omnia :  saxum  undis,  holds  over,  V. :  urbi 
yincia,  H. :  ferro,  S. :  Abitururo  se  abs  te  esse  mi- 
nabitur,  T. :  mutaturam  (se)  esse  testamentum : 
(ornus)  usque  minatur,  i.  e.  threatens  to  fail,  V. — 
With  cux. :  quodcumque  minabitur  arcus,  threatens 
(to  strike),  H. — To  promise  boastfully:  multa  et 
praeclara,  H. :  magna.  Ph. 

2.  minor,  minus,  dris,  atfj.  comp.  (for posit,  and 
sup.  see  parvus,  minimus)  [8  MAN-],  smaller,  less: 
navigia,  Gs. :  pecunia  minor  facta :  inter  ignis 
Luna  minores,  H. :  Hibemia  dimidio  minor  quam 
Britannia,  less  by  half,  Gs. :  genibus  minor,  i.  e. 
kneeling,  H. :  Neve  minor  sit  quinto  actu  Fabula, 
shorter,  H. :  luna,  waning,  H. — As  subst.  n. ;  minus 
praedae  quam  speraverant  fuit,  L. :  sociis  dimidio 
minus  quam  civibus  datum,  lets  by  half,  L. :  minus 
opinione  suft  ef&cere,  Gs.  —  Of  time,  letSy  shorter, 
briefer  :  tempus,  0. :  dies  sermone  minor,  too  short 
for^  O. — Of  age,  younger ^  jv$dor :  minor  nata : 


filia  minor  regis,  Gs. :  aetate  minores,  0. :  minor 
uno  mense,  H. — Ptur.  as  subst.,  posterity,  descend- 
ants: nostri  minores,  V.:  Et  fessae  referunt  se 
minores,  the  young,  V.  —  F  i  g.,  inferior,  less  im- 
portant :  res :  sapiens  uno  minor  est  love,  H. : 
sunt  notitia  multa  minora,  tua,  unworthy  of,  0. :  in 
certamine,  beaten,  H. :  tanto  oertare,  ti[/u  to  cope 
with,  H. :  capitis  minor,  see  caput  —  Aa  subst.  n. 
genit.,  in  expressions  of  value  or  price,  at  a  lower 
price,  of  less  value :  minoris  vendere :  (suam  fidem) 
non  minoris  quam  publicam  ducere,  S. :  minores 
facere  filium  quam,  etc,  care  less  for, 

Mlnotanma,  T,  m,,  ^  Mivuiravpoct  a  monster 
with  a  buWs  head,  born  of  Pasif^,  wife  of  Mi- 
nos, v.,  0. 

minumd,  minnmna,  see  minim-. 

minuo,  ul,  atuB,  ere  [S  MAN-1,  to  make  small, 
lessen,  diminish,  divide  tnto  smalt  pieces:  Mullum 
in  singula  pulmenta,  H. :  ligna,  chop  into  small 
pieces,  0. :  minuendo  corpus  alebat,  hy  feeding  on 
tt,  0. — To  diminish,  ebb  :  minuente  aestu,  at  ebb- 
tide, Gs.  —  F  i  g.,  to  lessen,  diminish,  lower,  reduce, 
weaken,  abate,  restrict .  Ut  aliqua  pars  laboris  mi- 
nuatur  mlbi,  T. :  meum  consilium,  change,  T. :  ne- 
que  oupido  lugurthae  minuebatur,  S. :  (rem  fami- 
liarem),  H. :  gioriam  Pompei :  auctoritatem,  Gs. : 
minuunt  ea  corporis  artOs,  grow  less,  diminish  in 
sise,  0. :  proelio  uno  et  volnere  suo  minutus,  dis- 
couraged, L. :  controversias,  settle,  Gs. :  minuenda 
est  haeo  opinio,  to  be  refiUed :  magistratum,  re- 
strict, L. :  censuram,  limit,  L. :  malestatem  populi 
R  per  vim,  offend  against :  religionem,  N. :  ne 
quid  de  dignitate  generum  minuatar. 

1.  minnfs  a^.^  neut.  of  minor. 

2.  mlnnfs  adv.  comp.  (torpos.  and  sup.  see  pa- 
nim,  minime)  [neiU.  of  2  mmor],  less:  Ne  quid 
plus  minusve  laxit,  T.:  pauperiem  metuere  mi- 
nus, H. :  metOs  ipsi  per  se  minus  valerent,  nisi, 
etc. :  imperium  semper  ad  optumum  quemque  a 
minus  bono  transfertur,  not  so  good,  S. :  respon- 
debo  minus  vehementer,  quam,  etc. :  minus  hoc 
iucundus  amicus,  less  agreeable  for  this,  H. :  Bis 
sex  oeoiderunt,  me  minus  uno,  all  but  me  alone^ 
0. :  qui  peccas  minus  atque  ego?  H. — Ellipt; 
madefactum  iri  minus  XXX  diebus  Graeciam  san- 
guine: cum  centum  et  quinqua^ta  non  minus 
adessent,  L. :  minus  horis  tribus,  tn  less  than  three, 
Gs.  —  With  a  negative,  not  less,  no  less,  just  as 
much:  existumans  non  minus  me  tibi  quam  libe- 
ros  carum  fore,  S. :  laudes,  quibus  baud  minus 
quam  praemio  gaudent  militum  animi,  L.  i  Hand 
minus  ac  iussi  faciunt,  V. — As  a  negation,  not  at 
cM,  by  no  means,  not :  quod  intelle:d  minus,  T. : 
non  numquam  ea  quae  praedicta  sunt,  minus  eve- 
niunt :  si  id  minus  vellet,  Gs. :  quod  si  adsecutus 
sum,  gaudeo ;  sin  minus,  eta :  /^.  at  tu  apud  nos 
hie  mane.    Ok  nil  minus,  by  no  means,  T. :  nihil 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


miuusoulns 


608 


misceo 


profecto  minus:  roihi  iam  minas  miDOsque  oh- 
temperat,  laa  and  Usb^  T.:  minus  et  minus,  0.— 
With  quo  (often  written  quominus),  that  not, 
from,  after  verbs  of  hindering  or  preventing: 
qutcquam  in  his  nuptiis  conari,  quo  tiant  minus, 
T. :  prohibuisse,  quo  rai^us  de  te  certum  habere- 
mus :  stetisse  per  Trebonium,  quo  minus  oppido 
potirentur  videbatur,  Cs. :  Ne  revereatur,  minus 
iam  quo  redeat  domum,  T.  —  With  nihilo  (often 
written  nihilominus),  nevertheUss,  no  less :  nilo  mi- 
nus ego  hoc  faciam,  T. :  poeniendum  (est)  eerte 
nihilo  minus. 

minasculiis,  adj.  dim.  [1  minus],  reUher  less, 
rather  small:  villa:  epistula. 

minntal,  &lis,  n.  [minutus],  minced  meatf  hash, 
lu. 

tnlnntatim,  adv.  [minniua^,  piecemeal,  little  by 
little,  gradually:  aliquid  additur:  Ossa  morbo 
conlapsa,  V. :  interrogare. 

minute,  adv.  with  eomp.  [minutus],  pettily,  in 
a  paltry  manner:  grandia  dicere:  res  minutius 
tractare. 

minutiiis,  adv.,  camp,  of  minute. 

minutUB,  adjAP.  of  minuo],  littU,  small,  mi- 
nute: pisciculi,  T. :  maculae:  facies  minutae, 
miniatures,  lu.:  res,  trifle8.^¥  ig.,  petty,  paltry, 
insignificant :  imperatores :  animus :  plebes,  Ph. : 
genus  sermonis :  minuti  anuni  voluptas,  lu. 

mirabiliB,  e,  adj.  with  comp,  [miror],  wonder- 
ful, marvellous,  extraordinary,  amazing,  admirable, 
strange,  singular  :  facinora :  pugnandi  cupiditas, 
N. :  Hie  tibi  sit  potius  quam  tu  mirabiHs  illi,  H. : 
Cuneta,  quibus  est  mirabilis,  0.:  mirabile  est, 
quam  non  multum  differat:  esset  mirabile  quo 
modo,  etc. :  mirabile  auditu :  mirabile  dictu  Tru- 
ditur,  etc.,  wonderful  to  tell,  V. :  quo  ista  maiora 
ac  niirabilioi-a  fecisti:  magna  atque  mirabilia 
portendi,  great  wonders,  S. 

mirabiliter,  <idv.  with  comp.  fmirabilis],  toon- 
derfully,  astonishingly,  marvellously,  surprisingly : 
mirabiliter  volgi  mutata  est  voluntas,  N. :  mdra- 
tus  est,  a  strange  fellow :  mirabilius  augere. 

mirabnnduB,  ac^.  [miror],  wondering,  aston- 
ished, fidl  of  wonder:  mirabundi,  unde,  etc,  L. 

miraculum,  I,  n.  [miror],  a  marvellotts  thing, 
wonder,  marvel,  miracle:  miracula  philosophorum 
Bomniantium,  wonderful  imaginations:  adiciunt 
miracula  huic  pugnae,  relate  wonderful  things,  L. : 
esse  miraculo,  excite  wonder,  L. :  speciosa  miracula 
promere,  H. :  Omnia  transformat  sese  in  miracula 
rerum,  V. :  magnitudinis,  extraordinary  size,  L. : 
Sparsa  in  vario  miracula  caelo,  strange  forms,  0. 

miranduB,  adj.  [P.  of  miror],  wonderful, 
strange,  singular :  mirandumne  id  est?  T. :  quo 
minus  mirandum  est  homines  oonsuluisse,  S. :  al- 


titudo :  mirandum  est,  unde,  etc.,  the  wonder  u, 
etc.,  III. :  mirandum  in  modum,  wonderfully. 

mirans,  ntis,  m.  [P.  of  miror],  an  admirer: 
voltus  mirantis,  expression  of  wonder,  0. 

mirator,  oris,  m,  [miror],  an  admirer :  rerum, 
0. :  virtutis  in  hoste,  Cu. 

miratrix,  Icis,/.  [mirator],  an  admirer:  turba, 
wondering,  lu. 

mire,  adv.  [  mirus  ],  wonderfUly,  marvellously, 
strangely,  uncommonly,  exceedingly:  ea  mire  scite 
facta :  fallere  hospites,  H. :  gratum,  L.  —  With 
quam,  it  is  strange  how,  incredibly:  mire  quam 
illius  loci  cogitatio  delectat 

mirifice,  adv.  [mirificus],  wonderfully,  mantd' 
lously,  extraordinarily :  moveri :  laudare. 

mirifioos,  adj.  with  sup.  [mirus +2  FAG-], 
wonderful,  admirable,  marvellous,  extr€U>rdinary, 
strange:  voramus  litteras  cum  homine  mirifioo 
.  .  .  Dionysio:  turris  mirificis  operibus  extructa, 
Cs. :  pugnae :  studium :  f acinus  mirificissimum,  T. 

minniUd,  see  mjrmillO. 

miror,  fttus,  arl,  dep.  [mirus],  to  wonder,  marvd^ 
be  astonished,  be  amazed, admire:  quae  causa  esset, 
miratus  quaesiit,  Cs. :  homo  mirari  visus  est :  Non 
invideo,  miror  magis,  V. :  hoc  in  aliis  minus  mira- 
bar :  signa,  S. :  illos  homines,  quod,  etc  :  ripas 
et  nemus,  H. :  a  nobis  hoc  did :  nasci  potuiase 
Golumbam,  0. :  quod  adest,  sunt  qui  mirentur : 
quod  non  rideret  haruspex:  miraris  Si  nemo 
praestet  amorem  ?  H. :  noli  mirari,  si  tu  hoc  non 
impetras :  quod  nisi  esset  factum,  magis  miran- 
dum videretur:  ne  miremini,  qua  ratione  hio 
tantum  potuerit :  eius  rei  quae  causa  esset,  Cs. : 
Quid  velint  flores,  miraris,  H. :  (te)  lustitiaene 
prius  mirer  belline  laborum,  V. :  (arbos)  Miratui^ 
que  novas  f rondes  et  non  sua  poma,  V. — F  i  g.,  to 
regard,  esteem:  amici  nostra  mirantes:  tam  se 
ipse  miratur,  is  in  love  with,  Ct. 

xmruo,  €tdj.  [2  MI-  ],  wonderful,  marvelhus^ 
astonishing,  extraordinary,  amazing:  populi  R. 
aequitas :  miris  modis  odisse  Sostratam,  exceeding' 
ly,  T. :  visenda  modis  animalis  miris,  wonderful  to 
the  view,  V. :  mirum  in  modum,  surprisingly,  Cs. : 
quod  vos  ignorare  non  mirum  est:  sibi  mirum 
videri,  quid  esset,  etc.,  Ct. :  quid  istuc  tam  mi- 
rumst,  si,  etc.,  what  is  so  strange  in  that  /  T. :  nisi 
hoc  mirum  est,  si,  etc. :  id  mirum  quantum  profuit 
ad,  etc.,  i.  e.  extraordinarily,  L. :  Mirum  ni  cantem  ? 
Is  it  strange  I  don't  sing,  Naev.  ap.  C. — As  suhsL 
n, :  si  quid  miri  faciat  natura,  H. :  Mira  loquar,  0. 

misoellanea  ( miBoil- ),  drum,  n.  [  MIC-  ],  a 
hash  of  broken  meats,  hodge-podge  (food  for  gladi- 
ators), lu. 

miooeo,  miscul,  mixtus,  Sre,  to  mix,  mingU, 
intermingle,  blend:  picem  sulpbure,  S. :  (8ort«a) 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mlsellnB 


609 


miserioordia 


pueri  manu  miscentur :  mella  Falerno,  H. :  neo- 
tare  aqums,  O. :  Fulgores  open,  V. :  fletum  cruori, 
0. :  cum  undis  miscentur  aquae,  0.:  mixtos  in 
sanguine  dentis,  scattered^  Y. — To  unite^  have  in- 
tereoune:  sanguinem  ac  genus,  irUennarry^  L.  : 
corpus  cum  aliquft:  per  conubia  Gaetulos  secum, 
S.:  se  tibi,  0. —  To  mix,  prepare :  alteri  mul^um: 
misoenda  Gum  Styge  vina  bibas,  i.  e.  you  shall  dUy 
0. :  nullis  aoonita  propinquis,  lu.  —  To  mingle^ 
unite^  auemble^  attociatejoin  :  (se)  viris,  V. :  circa 
regem  densae  Miscentur  (apes),  ^o/A^r  thickly^  V. : 
mUtis  lustrabo  Maenala  nymphis  (i.  e.  permixtus 
njmphis),  V. :  tres  legiones  in  unam,  Ta. :  deser- 
tos  sibi,  I  e,fraiemixe  withy  Ta. :  volnera,  inflict 
on  one  another,  V. :  certamina,  L. :  proelia,  V. : 
manOs,  Pr. — To  throw  into  eonfusiony  disturb^  con- 
found, embroil:  magno  misceri  murmure  pontum, 
Y. :  miscent  se  maria,  Y. :  mixto  agmine,  in  dis- 
orderly. :  ignes  murroura  miscent,  confound  their 
thunden,  V. :  incendia,  scatter,  Y,—To  overturn, 
confound,  make  a  disturbance  in,  move,  tq)turfi : 
caelum  ac  terras,  L. :  caelum  terris  et  mare  caelo, 
lu.  —  F  i  g.,  to  mix,  mingle,  unite,  join,  associate : 
cuius  animum  cum  suo  misceat:  aliquid  de  no- 
stris  moribus,  add,  lu. :  haec  ita  mixta  fuerunt,  ut 
temperata  nullo  fuerint  modo,  mixed  .  .  .  by  no 
means  harmonixed:  utile  dulci,  H. :  mixtus  aliquo 
deus,  transformed  into,  Pr. — To  throw  into  confu- 
turn,  embroil,  disturb,  confound:  fortuna  miscere 
omnia  coepit,  S. :  rem  p.  mails  contionibus :  plura, 
to  cauae  more  disturbance:  plurima,  N. :  sacra 
profanis,  H. :  fors  et  virtus  miscentur  in  unum, 
contend  together,  V. — To  stir  up,  excite,  concoct  : 
Ita  tu  istaec  tua  misceto,  ne  me  adraisceas,  T. : 
nova  quaedam  misceri  et  ooncitari  mala  videbam. 
wila^ilna,  atfj,  dim,  [miser],  poor,  wretched,  un- 
fortunate: homo. — ^As  subst.  m^  a  wretch,  lu. 

miser,  era,  erum,  atfj.  with  comp.  miserior,  and 
sup.  miserrimus  [MIS-],  wretched,  unfortunate,  mis- 
erable, pitiable,  lamentable,  in  digress:  me  mise- 
rior, T. :  mortales,  V. :  multo  miserior  quam  ille, 
quem  tu  miserrimum  esse  Toluisti:  quibus  (mo- 
lestiis)  te  miserrimam  habui,  tormented. — As  eubst. 
m.  and  /. ;  quo  se  miser  Tertet  ?  the  wretch :  Mi- 
lerarum  est  neque  amori  dare  ludum,  etc.,  i.  e. 
wretched  are  the  girls  who,  etc.,  H. — Afflicting,  sad, 
wretched, pitiable, melancholy:  bellum:  mors:  cae- 
des,  V. :  misera  ambitione  laborare,  H, —  Violent, 
exeeesive,  extravagant:  amor,  V. :  cultOs,  in  dress, 
H. — Vile, poor, worthless:  soladum:  fortunae  reli- 
quiae.— As  an  exclamation :  miserum !  alas  !  Y. 

mlBerabile^  adv,  [miserabilis],/M/ta6/y,  wretch- 
edly :  caesis  insultans,  V. :  longum,  lu. 

mlBerablliSi  e,  a<fj.  with  comp,  [miseror],  pit- 
iable, mieerable,  deplorable,  lamentable,  wretched, 
md:  faciee,  S. :  nihil  est  tam  miserabile,  quam  ex 
ezitiumi  V. :  vox,  plaintive :  elegi, 


mour7iful,  H. :  miserabilior  causa  mortis,  L. :  bao 
facie  miserabilior  Pollio,  lu. :  miserabile  yisu,  a 
wretched  sight,  Y. 

miserabilitar,  tuh.,  pitiably,  wretchedly,  pa- 
thetically, mournfully,  sadly  :  emori :  scripta  epi- 
stula :  ro^tantes,  L. 

miserandoB,  a<(^'.  [P,  of  miseror],  lamentable, 
deplorable,  pitiabU,  touching,  affecting  :  aliis  mise- 
randus,  aliis  inridendus :  Heu !  miserande  puer  t 
V. :  haec  mihi  videntur  misera  atque  miseranda : 
manus  Priamo,  V. :  fortuna,  S. :  miserandum  in 
modum,  pitiably  :  haec  miseranda  auditu,  L. :  mi- 
serande iaceres,  Ni,  etc.  (i.  e.  miserandus),  V. 
mifterans,  P.  of  miseror. 
miaeratio,  onis,  /.  [miseror],  pity,  eompastion, 
sympathy:  miseratione  mens  iudicum  permoven- 
da :  miseratio  sui  animos  cepit,  L.  —  A  paihetie 
speech,  appeal  to  compassion  :  miserationibus  uti : 
partes  miserationis,  claims  for  sympathy,  Cs. 
miaeratus,  P.  of  miseror. 
miaere,  adv.  with  comp.  [miser],  wretchedly, 
misercAly,  pitiably :  vivere:  ut  miserius  a  vobis 
recipiatur  quam  ab  illo  capta  est,  L.—  Vehemently, 
desperately :  nimis  cupio,  T. :  cupis  abire,  H. 
(miaeraoX  see  miseret 
miaeraor,  itus,  9rl,  dep.  [  miser  ],  to  feel  pity, 
have  compassion,  pity,  conmassionate,  commiserate : 
Faune,  precor,  miserere,  Y . :  misereamini  censeo, 
S.:  roei:  sociorum:  deos  miseritoe  nominis  Ro- 
mani,  L. — Sdpers^impers. :  ut  supplicum  miserea- 
tur,  that  we  should  pity:  neque  me  tuorum  libe- 
rQm  misereri  potest,  nor  can  I  pity :  ut  me  tuarum 
miseritumst  fortunarum,  T. 

miaereaoo^  — ,  — ,  ere,  inch,  [misereol,  to  feel 
pity,  have  compassion  :  ultro,  V. :  regis,  V. — Im- 
pers.  :  nunc  te  miserescat  mei,  T. 

miseret;  uit,  — ,  §re,  impers.  [miser],  it  diatress- 
es,  excites  pity  in :  nonne  te  miseret  mei  ?  don^t 
you  pity  mef  T. :  eorum  nos  miseret :  si  te  lapso- 
rum  miseret,  y. 

niseria,  ae, /.  [miser],  wretchedness,  unhappi- 
nes»,  misfortune,  mtsery,  woe,  suffering,  affliction, 
distress:  mihi  lenire  miseriam,  T. :  eis  diritiae 
oneri  miseriaeque  f uere,  S. :  satis  diu  fuit  in  mi- 
seriis.  —  TVouble,  weariness,  irksomeness,  anxiety  : 
miseriam  capere,  T. :  solUcitudine  et  miserift : 
miseriae  plebis  crescebant,  L. — P  e  r  s  o  n.,  0. 

miserloordla,  ae,  /.  [misericors],  tender- 
heartedness, pity,  compassion,  sympathy,  mercy: 
animus  misericordi&  Derinctus,  T. :  ir&  aut  mise- 
rioordi&  inpulsi^  S. :  usus  misericordia,  exercising, 
Cs.:  vestram  miserioordiam  implorat:  ei  tribuere, 
bestow  :  adhibere  in  hominis  fortunis,  show:  alie- 
n&  miserioordift  viyo,  on  the  compassion  of  others  : 
I  ad  miserioordiam  inducere,  move  .*  misericordiam 


Digitized  by  V^OOQIC 


miserioors 


510 


mitto 


magDam  habere,  entertain :  haec  manift  cum  mi- 
sericordi&  fletuque  pronuntiantur^/xi^/uw,  Gs. :  pue- 
ronim,  for  the  children, 

misericors,  curdis,  adj.  with  comp.  [ini8ereo  + 
oorl,  tender-hearted,  pitiful^  compassionate^  merci- 
fid:  iti  suoh:  ia  re:  in  furibus  aerari,  S. :  ani- 
mus: in  ilia  Victoria  quis  P.  Sull&  misericordiur 
inventus  est?:  mendacium,  charitable.  —  Mean^ 
pitiful :  iracuudi  aut  misericordes. 

xniBoriter,  adv,  [miser],  piHftdy,  9adly^  Ot. 

zniBeritufl,  P,  of  misereor. 

miseror,  fttus,  arl,  dep,  [nnser],  to  lament^  de- 
plore, commiserate :  Galliae  fortunam,  Cs. :  com- 
munem  condicionem :  sortem  animi  iniquam,  Y. : 
eos  miserando  casum  suum  confirmat,  S.  —  To 
fed  eompcusion,  pity,  compassionate  .*  ab  humo 
miserans  attoUit  amicum,  V. :  nil  miserans,  piti- 
less, H. :  hostibus  ipsis  palJorem  miserantibus,  lu. : 
iuvenem  animi  raiserata,  in  her  heart,  V. 

wiiMtnin,  e,  acfj,  [mitto],  that  may  be  hurled, 
thrown,  missile  :  lapides  missiles,  sling-stones,  L. : 
ferro,  quod  missile  libro,  a  javelin,  V. :  sagittae,  H. 
—Plur.  n.  as  subst.  (sc  tela),  missiles,  darts,javelins  : 
tnissilibus  pugnabant,  L. :  missilibus  lacessere,  V. 

mi8Bi5,  onis,/.  [mitto],  a  sending,  despatching : 
litterarum :  legatorura. — A  release,  setting  cU  lib- 
erty, liberation:  munus  pro  missione  dare. — A 
discharge  from  service,  dismissal :  mission  em  pe- 
tundi  gratift  rogat,  S. :  praemium  missionis  ferre, 
Cs. :  gratiosa  ante  emerita  stipendia,  a  discharge 
obtahied  by  favor,  L. :  nondum  iusta,  L. — Of  glad- 
iators, quarter  :  sine  missione,  to  tfie  death,  L. — 
A  cessation,  end:  ludorum. 

missitd,  4vl,  — ,  fire,  freg.  [mitto],  to  send  re- 
peatedly :  supplicantis  legatos,  S. :  auxilia,  L. 

missor,  dris,  m.  [mitto],  a  thrower,  archer: 
missore  vaeans  sagitta,  C.  po^t 

1.  missuB,  P.  of  mitto. 

2.  (miBSUS,  Qs),  tn.  [  mitto  ],  a  sending  away, 
sendittg,  despatching  (  only  abl.  sing. ) :  missu  Cae- 
saris  ad  Ambiorigem  ventitare,  sent  by,  Cs. :  regis 
missu,  V. — A  throwing,  hurling:  vehementius  mis- 
su telum,  i.  e.  giving  a  more  effective  blow,  L. 

(mite),  adv.,  only  comp,  and  sup.  [mitis],  mild- 
ly, gently :  Mitius  ista  feres,  0. :  mitissime  legatos 
appellare,  Cs. :  mitius  alqm  adloqui,  Ta. 

mitella,  ae,f,dim.  [mitra],  a  headband,  turban, 
mitesod  (mitilBod),  — ,  — ,  inch,  [mitis],  to  be 
softened:  sunt  (herbae)  quae  mitesoere  namma 
queant,  0. —  To  grow  mild,  become  gentle,  be  tamed  .- 
hiemps,  L.:  frigora,  H. :  ferae  quaedam  numquam 
mitescunt,  are  tamed,  L. — Fig.,  to  grow  mild,  be- 
earns  gentle,  be  civilized:  Nemo  adeo  ferns  est,  ut 
Don  mitesoere  possitj  H. :  malis  bominum,  be  moved 


mitifico,  ~,  fttus,  ftre  f  mitis  +  2  FAC-],  U 
ripen  :  mitificato  cibo,  weU  aigested. 

mitigatid,  onis,/.  [mitigo],  a  soothing. 

mitigd,  ftvl,  4tu8,  ftre  [mitis +1  AG-],  to  soften^ 
make  tender,  ripen,  mdlow,  tame :  fruges :  cibum, 
soften  (by  cooking):  agros,  make  fruitful:  flam- 
mis  et  ferro  agnim,  clear,  H. — Fig.,  to  make  gen- 
tle, pacify,  soothe,  calm^  assuage,  appease,  mitigate: 
istorum  animos :  te  aetas  mitigabit :  iras,  0. :  le- 
gis  acerbitatem :  perfidiam  meritis,  disarm,  Cu. : 
Lampsacenos  in  istum,  appease  the  anger  of. 

mitis,  e,  acff.  with  comp.  and  sup.,  mild,  mellow, 
mature,  ripe:  sunt  nobis  mitia  poma,  V.:  Bacchus 
(i.  e.  vinum),  mellow,  V. :  suci,  0. :  solum  Tiburis, 
kindly,  H. :  (fluvius)  in  morem  stagni, /72a<;td^  V. — 
F  i  g.,  mild,  soft,  gentle,  lenient,  kind:  iam  mitis 
est,  pacified,  T. :  homo  mitissimus :  quis  est  me 
raitior  ? :  Nee  animum  mitior  anguibus,  in  spirit, 
H. :  mitis  ac  magnificus  hostibus,  L. :  paenitentiae 
mitior,  towards  the  penitent,  Ta. :  consilium,  0. : 
lex :  mitius  exilium,  0. :  ingenium,  lu. :  mitibus 
Mutare  tristia,  kind  words,  H. :  mitiora,  gentler 
feelings  (opp.  duriora). — Of  speech :  Thucydides 
si  posterius  fuisset,  multo  maturior  fuisset  et  mi- 
tior, riper  and  mellower. 

mitra,  ae,/.,  ^=fiirpa,  a  headband,  coif,  turban 
(an  Asiatic  head-dress),  C.,  V.,  Pr.,  lu. 

mitratUB,  acff.  [mitra],  wearing  a  turban,  tur- 
baned  *  chori,  Pr. 

mitto,  mIsT  (misti,  for  misisti,  Ct.),  missus,  ere 
[MIT-],  to  cause  to  go,  let  go,  send,  send  off,  despatch  : 
ad  Troiam  ob  defendendara  Graeciam,  £nn.  ap.  C: 
alquem  ad  hoc  negotium,  S. :  ilium  pro  consule 
mittere :  legatos  de  deditione  ad  eum,  Cs. :  Ta- 
naim  neci,y. :  in  possessionem, ^ni/  in  possession: 
filium  foras  ad  propinquum  mittit  ad  cenam,Mn<ii 
out :  sub  iugum,  send  under  the  yoke,  Cs. :  sub  iugo, 
L. :  legatos  qui  dicerent,  esse,  etc.,  Cs. :  miserunt 
qui  emerent,  etc. :  legatos  rogatum  auxilium,  Cs.: 
DelphoB  consultum,  N. :  legati  missi  postulantes, 
etc.,  L, :  Eurypylum  scitantem  oracula  Mittimus, 
y. :  in  Oceanum  me  quaerere  gemroas,  Pr. :  misit 
orare,  ut  venirem,  T.  —  To  send  word,  awiottnee, 
tell,  report,  advise,  send  orders:  tibi  salutem,  send 
greeting,  O. :  nuntios  ad  eum,  velle,  etc.,  S. :  lega- 
tos ad  me,  se  venturum,  seiid  me  toord  that:  ad 
conlegam  mittit,  opus  esse  exercitu,  L. :  in  Sid- 
Ham  misit,  ut  equitatus  mitteretur,  Cs.:  Cuiio 
misi,  ut  medico  honos  haberetur:  mitti  ad  prin- 
cipes  placuit,  ut  secemerent  se  ab  Etruscis,  L. — 
To  send  as  a  complimetU,  dedicate,  inscribe :  liber 
ab  eo  ad  Balbum  missus :  librum  ad  te  de  seneo- 
tute.  —  To  send,  yield,  produce,  furnish,  export : 
India  mittit  ebur,  V. :  (  PadusJI  electra  nuribuB 
mittit  gestanda  Latinis,  0.  —  To  dismiss,  forget, 
put  away:  odium,  JL:   leTis  apes,  H. :   misttin 


Digitized  by  V^OOQIC 


mitolnB 


511 


modestia 


iram  facere,  T. :  oertamen,  md^  V. — In  speaking, 
to  pans  over^  pom  6y,  dmnisSy  omt/,  ffive  over^  emse, 
forbear:  mitte  id  quo«i  Bcio,  die  quod  rogo,  never 
mind  what^  etc.,  T. :  niitio  proelia :  initio  ea,  quae, 
etc.,  V. :  mitte  sectari,  etc.,  do  not^  H. :  Cetera 
mitte  loqui,  H. :  illud  dieere :  pro  nobis  mitte  pre- 
oari,  0. :  mitto,  quid  turn  sit  actum :  mitto,  quod 
fueris,  etc. :  mitto  de  amissft  maximft  parte  exer- 
citQs  (so.  dieere) :  roissos  facere  qaaestas  trienni. 
— To  Ut  go^  let  loose^  quUy  release^  dUmut:  carce- 
ribua  missi  currQs,  H. :  cutem,  H. :  mitte  me,  let 
me  alone^  T. :  nos  missoa  face,  have  dofie  with  u«, 
T. :  missus  abibis,  scot-free^  H. :  misso  senatu,  Cs.: 
ex  oppido  mitti,  be  let  outy  Ca. :  missum  fieri,  be  set 
at  Itberiy^  N. :  amicos  in  negotium,  to  set  up  in 
buMtneu:  sub  titulum  \&Tes,p»t  a  bill  on  the  hotue, 
i.  e.  offer  for  saie,  0. :  in  consilium,  i.  e.  send  the 
judges  to  make  their  verdict :  se  in  foedera,  enter 
tnto,  v. :  me  in  iambos,  drive^  H. :  missos  faciant 
Ijonorea,  renounce. — To  let  oiU^mUforthy  send  out^ 
emit:  sanguinem  provinciae,  6/«a,  i.  e.  exhaust: 
serpens  sibila  misit,  0. :  vocem  pro  me  nemo  mit- 
tit,«pMub  a  word:  vooem  WYyerain, speak  with  free- 
dtrniy  L. :  Tliyesteas  preces,  H. :  Afranianos  sui 
timoris  signa  misi8se,  showed  eigne  of  fear^  Cs. 
— 7b  sendy  throw,  hurl^  cast,  launeh:  tanta  caelo 
missa  vis  aquae,  S. :  piia,  Cs. :  fulmina,  H.:  se 
saxo  ab  alto,  cast  down,  O. :  se  in  aquas,  0. :  retia 
misit,  cast,  lu. :  talos  in  phimum,  H. :  panem  cani, 
Ph. :  panem,  throw  away,  Cs. :  aquas,  sprinkle^  0.: 
rosa  missa,  Ut  fall,  O.—To  attend, guide,  escort: 
(animas)  sub  Tartara,  V. 

nuttdoSi  1,  m.,  :=/iirvXoCi  an  edible  mussel,  H. 

mixtUB,  adj.  [P.  of  misceo],  hybrid:  genus,  V. 

mnemosyxiam,  I,  n.,  =  ftvTifi6<Tvvov,  a  memo- 
rial, CL 

mobUiOy  e,  adj.  with  eomp.  and  sup.  [1  MY-], 
easy  to  move,  movable,  loose,  not  firm :  turres,  Cu. : 
pinna,  0. :  mobilissimus  ardor.  —  Fig.,  pliable, 
pliant,  flexible,  eusceptible,  nimble,  quick,  fleet:  ae- 
tas,  v. :  populus  mobilior  ad  cupiditatem  agri, 
L. :  agmen,  Cu, :  Tenti,  0. :  hora,  H. — Changeable, 
inconstant,  fickle :  in  te  animus:  in  consiliis  ca- 
piendis,  Cs. :  gens  ad  omnem  auram  spei,  L. :  res 
humanae,  S. :  Quirites,  H. :  caeli  umor,  V.:  natura 
malorum.  In. 

m5bilitaa,  fttis,  /  [  mobilis  ],  activity,  speed, 
rapidity,  quickness,  mobility:  animal  mobilitate 
celerrima:  linguae,  vohihility:  equitum,  agility, 
O&.i  Mobilitate  viget  (Kama),  V.  —  ¥\%.,Jiange- 
mbleness,  fickleness,  inconstancy:  quid  est  mobili- 
tate turpius  ? :  fortunae,  N. :  ingeni,  S. 

mobillter,  <idv.  [mobilis],  rapidly,  quickly: 
palpitare :  ad  helium  excitari,  promptly,  Cs. 

moderabUis,  e,  <idj.  [moderor],  moderate: 
nihil  moderabile  suadere,  0. 


moderamen,  inis,  n.  [  moderor  ],  a  meant  of 
managing,  rudder,  helm:  Innixus  moderamine  nft- 
vis,  O. — Management,  control:  equorum,  0. — 
Fig.:  rerum,  the  helm  of  the  state,  0. 

moderans,  P.  of  moderor. 

moderate,  adv,  with  eomp.  and  sup.  [modera- 
tus],  with  moderation,  moderately:  agere:  aucto- 
ritate  uti:  ius  dieere,  Cs. :  moderatius  fieri:  res 
moderatissime  oonstituta. 

moderatio,  5nis,  /.  [  moderor  ],  a  controlling, 
guidance,  government,  regulation:  tempestatum: 
omnia  in  unius  moderatione  vertentur:  eflfrenati 
popuH,  restraint. — Moderation,  temperateness,  self- 
control:  (terrarum)  moderatione  sublatA,  temperate 
state :  dum  modo  ilia  moderatio  teneatur :  dicendi, 
in  speaking:  Animi :  imperii,  L. :  regis,  Cu. 

moderator,  Oris,  m.  [moderor],  a  manager, 
ruler,  governor,  director :  tanti  opens  et  muneris : 
neque  legatus  moderator  adfuit,  Ta. :  equorum, 
0. :  harundinis,  an  angler,  0.:  Nee  moderator 
adest,  i.  e.  one  to  limit  the  evil,  0. 

moderatrix,  Icis,/.  [moderator],  she  who  rulee, 
a  directress,  guide,  controller:  temperantia  com- 
motionum :  curia  offici. 

moderatns,  a^j.  with  eomp.  and  mp.  [P.  of 
moderor],  within  bounds,  observing  moderation, 
moderate:  senes:  Catone  moderatior:  consul  mo- 
deratissimus :  cupidine  victoriae  haud  moderatus 
animus,  S. — IHur.  m.  as  svbst,:  cupidos  moderatis 
anteferre.  —  Within  bounds,  moderate,  modest,  re- 
strained: oratio:  convivium:  doctrina:  ventus, 
0. :  amor,  0. :  parum  moderatum  guttur,  0. 

moderor,  fttus,  ktl,  dep.  [modus],  to  set  a  meas- 
ure, set  bounds,  put  restraint  upon,  moderate,  miti- 
gcUe,  restrain,  allay,  temper,  qualify:  moderari 
uxoribus :  quis  illi  finem  statuet  aut  quis  modera- 
bitur  ?  S. :  orationi :  irae,  H. :  fortunae  suae,  L. : 
amori,  0. :  cursui,  to  sail  slowly,  Ta. —  To  manage, 
regulate,  rule,  guide,  govern,  aired :  Ex  sua  libi- 
dine,  T. :  in  utroque  magis  studia  partium  quam 
bona  aut  mala  sua  moderata  (sunt),  were  control- 
ling,  S. :  recitat,  ita  moderans,  ne,  etc.,  controlling 
(his  voice),  Ta. :  corpus :  equos,  Cs. :  babenas,  0. : 
fidem  blandius  Orpheo,  strike  more  harmoniously, 
H.:  mens  quae  omnia  moderetur:  frena  theatri, 
lu. :  funiculo  navi,  with  a  rope:  gentibus,  S. 

modeste,  adv,  with  sup.  [modestus],  with 
moderation,  temperately,  discreetly,  modestly:  alqd 
ferre,  T. :  rebus  secundis  uti,  L. :  parere :  mode- 
stissurae  parendo,  S. :  munificus,  H. 

modestia,  ae,  /.  [  modestus  ],  moderation  .* 
hiemis,  Ta. —  Unassuming  conduct,  modesty :  yitae : 
avaritia  sine  modestia,  S. :  Mea  pertinacia  factum, 
haud  tua  modestii,  T.  —  Discretion,  moderatum^ 

I  sobriety :  militaris,  L. :  disciplinae,  Ta. :  tanti  In 
iniuria:  ab  milite  modestiam  desiderare,  Cs.:  no* 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


modestns 


512 


modulator 


que  modum  neque  modestiam  victores  habent,  S. 
— Shame^  thamefastness,  modenty:  virginalis,  Pac 
ftp.  0. — Sense  of  hanor^  honor ^  digrUty:  neque  mo- 
destiae  suae  paroere,  S. — Correetneee  of  conduct^ 
propriety, 

modestuSy  adj.  with  comp.  aud  tup.  [modus], 
keeping  due  measure^  moderate,  modest,  gentle,  for- 
bearing, temperate,  sober,  discreet :  sermo,  S. :  adu- 
lescentis  modestissimi  pudor:  plebs  modestissiroa : 
epistula  modestior :  voltus,  T. :  verba,  0. :  mulier, 
modest,  T. :  modestissimi  mores :  toUus  modesto 
sanguine  ferrens,  lu. — As  subst, :  modestus  Occu- 
pat  obsouri  spedero,  the  reserved  man  passes  for 
gloomy,  H. 

modice, adv.  \mfi^\Q\i%\,v)ith moderation, mod- 
estly, discreetly :  disserere,  ».:  agere:  se  recipere, 
ffi  good  order,  L. :  uti  re  aliquft. — In  moderation, 
slightly,  not  much:  minae  Clodi  modice  me  tan- 
gunt :  vino  usi,  L. :  locuples, /air/y  voeU  off,  L. 

modioUB,  a^.  [  modus  ],  in  proper  measure, 
moderate,  modest,  temperate :  potiones:  se  Veritas: 
corpus  (historiae),  of  a  toleralde  size :  strepitus,  0. : 
modici  munera  Liberi,  i.  e.  moderation  in  drink, 
H. :  animus  domi,  unassuming,  S. :  voluptatum,  in 
jieasuren,  Ta.  ^Middling,  ordinary,  mean,  scanty, 
small:  modicis  regni  terminis  uti:  ea,  valde  et 
modlca  et  inlustria  aunt,  few  in  number :  Gkuecis 
hoc  modicum  est,  not  frequent:  pecunia,  little: 
rem  pateris  modicam,  a  trifling  affliction,  lu. : 
amici,  humble,  lu.  —  As  subst,  n.,  a  lUtle:  modico 
oontentus,  lu. 

(modifioo),  — ,  atus,  Sre  [modus +2  FAC-],  to 
measure  off.^-On\y  P.  perf :  membra  modificata, 
regulated {}n  length):  verba,  modified 

modluB,  I,  m.  [modus],  a  corn-measure,  measure, 
peck  (containing  sixteen  sextarii,  or  one  sixth  of  a 
Greek  medimnus ) :  tritici :  pro  singulis  modiis  oc- 
tonos  HS  dare :  modium  populo  dare  asse :  pleno 
modio,  infuU measure:  ventres  modio  castigat  iui- 
quo,  toith  short  measure,  lu. :  (anulorum)  super  tris 
raodios, /Mcib,  L. :  argenti,  a  peck  of  money,  lu, 
P  r  o  V. :  multos  roodios  salis  simul  edendos  ee 
ut  amicitiae  munus  expletum  sit 

modo  (roodo,  Cpo^t.),  adv.  (sometimes  passing 
into  a  conj.)  [ahl.  of  modus].  I.  In  gen.,  2^  a 
measure,  with  a  limit ;  hence,  only,  merely,  soudv, 
simply,  but,  no  more  than:  unum  modo:  oppido 
modo  potiti,  the  bare  town,  S. :  parvam  modo  cau- 
sam  tirooris  adferre,  Cs. :  delectationem  modo 
habere,  nunc  vero  etiam  salutem:  circi  modo 
spectaculum  fuerat,  L. :  modo  ut  haec  nobis  loca 
tenere  liceat ;  see  also  dum,  solum,  tantum.  —  I**! 
urgent  commands  or  wishes,  only:  modo  facito^lt 
illam  serves,  only  be  sure  to,  T. :  modo  fac,  ne  quid 
aliud  cures :  tu  modo  .  .  .  impende  laborem,  V. : 
T08  modo  animos  mihi  adhibete,  Cu.  —  In  the 


esse, 


phrase,  roodo  non,  only  not,  almost:  modo  nott 
mentis  auri  pollicens,  T.  —  In  the  phrase,  non 
modo,  much  less:  quos  clientid  nemo  habere  velit, 
non  modo  illorum  cliens  esse. — Usu.  followed  by 
sed  or  verum,  not  only  .  .  .  but:  non  modo  oeteii, 
sed  tu  ipse :  ne  non  modo  intrare,  verum  aspioere 
possim :  non  modo  non  credibiliter,  sed  ne  suspi^w 
close  quidem:  non  modo  honeste,  verum  etiam 
communi  luce.  —  But  non  modo  usu.  stands  for 
non  modo  non,  before  ne  .  .  .  quidem,  when  both 
clauses  have  the  same  predicate :  non  modo  pro- 
ditori,  sed  ne  perfugae  quidem  locus  fuit:  ut  id 
non  modo  neglegentiae  meae,  sed  ne  occapAtioni 
quidem  tribuas. — II.  In  conditions,  with  ut  and 
rubj.,  if  but, provided  only,  on  condition  that:  scies 
Modo  ut  tacere  possis,  T. :  concede,  at  impune 
emerit,  modo  ut  bona  ratione  emerit — As  eonj., 
if  only,  provided  that,  on  condition  that :  maneni 
ingenia  senibus,  modo  permaneat  industria:  ea 
mihi  probantur,  modo  ne  ilia  exceptio  incurrat, 
etc. — Elliptic,  but,  but  yet,  if  only,  however: 
deceme,  modo  recte:  bonis  viris  faciendum  est, 
modo  pro  facultatibus :  veniam  quo  vocas,  modo 
adiutore  te. — With  relatives,  in  any  degree,  at  aU, 
only,  merely,  even :  servus,  qui  modo  tolerabili  ooq- 
dicione  sit  servitutis :  philosophus,  in  quo  modo 
esset  auctoritas :  primi,  qu&  modo  praeirent  duoeA, 
tamen  signa  sequebantur,  wherever,  L. — With  m, 
if  only,  %f  but :  tu  si  modo  es  Romae :  sois,  si 
roodo  meministi,  etc. :  Persequar  inferius,  modo  si 
licet  ordine  ferre,  0. — HL  Of  tirae,yt«<  now, just: 
La,  advenis  modo  ?  Pa.  admoduro,  T. :  roodo  nunc, 
V. :  modo  iam,  Tb. — Just  now,  but  this  moment,  a 
little  while  ago,  lately,  recently :  quid  dico  nuper  * : 
immo  veW)  modo  ac  plane  paulo  ante :  quae  modo 
consulem  osculata  filium  suum,  nunc  omdatiir: 
si  hodie  bella  sint,  quale  Gallicum  modo,  L. — 
Presently,  immediately,  directly,  in  a  moment :  do- 
mum  modo  ibo,  T. :  modo  prohiberi  etiam  se  sena- 
tOs  consulto  diceret,  L. — In  correlation,  with  modo 
repeated,  or  with  another  adv. :  modo  .  .  .  modo, 
now  .  .  .  now,  <U  one  moment ,  .  .  at  another,  somo- 
times  .  .  .  sometimes:  modo  ait,  modo  negat,  at 
times  he  says  yes,  at  times  no,  T. :  Ckitta  meoa 
modo  hoc,  modo  illud :  citus  modo,  modo  tardus 
incessus,  S. :  nunc  .  . .  modo,  L. :  modo .  .  .  Nunc, 
0. :  nobilitas  perculsa  modo  per  socios,  interdum 
per  equites,  S.:  saepe  cum  anellis,  modo  laeri 
inani,  H. :  modo  .  . .  modo  .  .  .  saepe,  S.  —  With 
tum  or  deinde,  at  first .  .  .  then,  at  one  time  . .  .  ol 
another :  sol  modo  accedens,  tum  autem  reoedoia : 
dicere  modo  unum,  tum  autem  pluris  decs :  ilex, 
paulum  modo  prona,  deinde  flexa,  S. 

modulate,  adv.  [  modulatus  ],  measuredfy^  iit 
time,  melodiously  :  canentes  tibiae. 

modulator,  dris,  m.  [modulor]. — ^In  music,  a 
director,  mueician:  optumas,H. 


Digitized  by 


Google 


modulor 


618 


mole6te 


modulor,  fttus,  ftrl,  dep,  rmodulus],  to  tmamre, 
NMOtttrff  rhythmieaUy^  modulate :  hominum  oratio- 
nem :  carmina  voce,  0. — P.  pan. :  ipso  modulata 
dolore  Verba  fundebat,  0. — To  accompany:  so- 
num  yods  pulsu  pedum  modulantes,  i.  e.  dancing 
tfi  tvne^  L. :  Terba  fidibus  Latinis,  H. —  To  play  : 
(  cannina )  paatoria  Siculi  roodulabor  avena,  V . : 
banindine  carmen,  0. — 7b  play  upon  :  banc  (ly- 
ram),  Tb.  —  P.  pau.  :  Barbite,  Lesbio  modulate 
ciTi,H. 

modulus,  I,  m.  dim,  [modus],  a  small  mmsure : 

Somo)  moduli  bipedalis,  twoftet  high,  H. — ^P  r  o  v. : 
etiri  se  quemque  suo  modulo  ac  pede,  i.  e.  eon- 
tmt  hknudf  with  hu  own  /tmite ,  H. 

modus,  I,  m.  [8  MA-],  a  measure^  extent^  qttan- 
tiiy :  agri:  numerum  modumque  carinis  Praeci- 
piant,  v. :  trunci,  girth^  0. :  longo  Dullua  lateri 
modotf  (sit),  i.  e.  ^  the  flank  exeemvdy  long^  Y. — 
A  proper  mMture^  due  measure:  suus  cuique  (rei) 
modus  est :  modum  haberi  uuUum  placet,  fnoder- 
oHon :  serrare  modum,  V. :  vox  quasi  extra  mo- 
dum absona,  immoderatdy :  cum  lacus  praeter 
modum  crevisset,  exeettively:  in  dicendo:  sine 
modo  modestiftque,  S. — A  meature^  rhythm^  melo- 
dy, harmony^  time :  yocum :  fidibus  Latinis  Tbe- 
bianos  aptare  modoa,  H. :  saltare  ad  tibicinis  mo- 
des, the  muaic  of  the  flute,  L. :  modum  Voce  dabat 
remis,  time,  0. :  Terae  numerosque  modosque  edi- 
soere  vttae,  moral  harmonietj  H.  —  A  meaeure, 
botmd,  limit,  end,  reetrieOon  *  sumptOs  Cotidianos 
fieri  neo  fieri  modum,  T. :  lubidini  modum  facere, 
S. :  modum  aliquem  et  finem  orationi  facere, 
bomtde :  cum  modum  irae  nullum  faceret,  L. : 
modum  transire :  modum  Exit,  O. :  modum  lugen- 
di  aliquando  facere,  make  an  end. — A  way,  mamf 
fMT,  modie,  method,  faahion,  ttyle:  Sine  meo  me 
Tivere  modo,  T. :  oratoris  modo  mandata  def erre, 
a>  an  ambauador,  Gs. :  vitae,  way  of  life :  id  qui- 
bos  modis  adseqneretur,  i.  e.  by  what  meane,  S. : 
Baud  ignara  modi,  L  a  wdl  knowing  how,  V. :  si 
qaii  modus  fest),  i.  e.  if  it  iepouible,  V. :  serrorum 
modo,  Uke  uavee,  L. :  minim  in  modum,  wonder- 
fully, Os. :  ad  bunc  modum  distributis  leg^onibus, 
tkue,  Os. :  si  bumano  modo  peccasset,  after  the 
manner  of  men :  multa  Oameadeo  more  et  modo 
dispntata :  apis  Matinae  More  modoque,  H. :  tali 
modo,  in  tucA  wiee,  N. :  nullo  modo,  by  no  meana  : 
omni  modo  egi  cum  rege,  m  every  way,  i.  e.  urgent- 
ly :  omnibus  modis  miser  sum,  every  way,  T. :  lau- 
dare  miris  modis.  extravyantly,  L. :  modis  inole- 
■eere  miris,  wonaroualy,  v . :  eum  tibi  commendo 
in  maiorem  modum,  very  greatly :  Nee  modus  in- 
•trereatqueocoloe  imponere  simplex,  V. — InaeniL 
with  eiue  or  cwim :  eius  modi,  ojt  that  aori,  ofeueh 
a  kind,  eueh  ( ofieu  written  eiusmodi ) :  in  eius 
■kmU  caso,  Os. :  eius  modi  litteras  misit :  cuiusaue 
modi  genus  hominuot,  S. :   cuius  modi,  of  wuU 


sort :  cuicuimodi,  of  what  eort  soever :  buius  modi 
casOs,  tuch,  Gs. :  illius  modi,  of  thai  kind. 

moecha,  M,f^=funxhi  <>^  adulteress,  H. ,  Gt,  lu. 

moeohor,  atus,  ftri,  dep.  [rooechus],  to  commit 
tuluUery,  H.,  Ct. 

moeolius,  I,  m.,  :=  /«otxoc>  a  fortiicator,  adul- 
terer, T.,  H.,  lu. 

moenia,  ium,  n.  [2  MY-],  defensive  walls,  ramr- 
parts,  bulwarks,  city  walls :  moenium  def ensores, 
S. :  (urbs)  moenibus  portuque  omata :  inaedificata 
in  muris  ab  exercitu  noetro  moemti,  fortiflcations, 
Cs. :  Diyidimus  muros  et  moenia  pandimus  urbis, 
y. —  Walls,  enclosure  :  moenia  navis,  0. :  caeli,  0. 
— A  city  endosed  by  voalls,  walled  town:  in  una 
moenia  convenere,  S. :  nulla  iam  pemicies  moeni- 
bus ipsis  intra  moenia  oomparabitur,  city :  cuncta 
malis  habitantur  moenia  Grais,  €Ul  the  towns,  Y. : 
Gatili,  H. — A  mansion,  palace :  Ditis  magni,y. 

moenimentum,  moenio,  see  muni-. 

(moer-,  moest-),  see  maer-,  maest-. 

mola,  ae,  /  [MAL-I,  a  milUtone,  grindstone  : 
digni  molam  versare  Nepotis,  lu. — Mur.,  a  mill : 
pumiccAe,  of  lava,  0.—  Grits,  spelt  coarsely  gronnd 
and  mixed  with  salt  ( strewn  on  yictims  at  sacri- 
fices) :  spargis  mola  caput  salsft,  H. :  sparge  mo- 
lam, V. :  molam  et  vinum  inspergere. 

molarls,  is,  m.  [mola],  a  millstone,  large  stone: 
ramis  vastisque  molaribus  instat,  V.,  0.,  Ta. — A 
grinder,  molar  (sc.  dens),  lu. 

moles,  is,  /.  [1  MAG-],  a  shapeless  mass,  huge 
bulk,  weight jjpile,  load:  rudis  indigestaque,  0. :  in- 
genU  mole  dnimaera,  V. :  taurus  ipsa  mole  piger, 
lu. :  tantas  moles  tollere,  seas,  V. :  in  mole  sedens, 
thff,  0. :  magna  unius  exercitus,  L. :  Nemeaea,  i.  e. 
the  lion,  0. — A  massive  structure,  pile,  dam,  pier, 
mole,  foundation  :  moles  atque  aggerem  ab  utra- 
que  parte  litoris  iaciebat,  Gs.:  moles  oppositae 
fluctibus :  exstructa  moles  opere  magnifico,  monu- 
ment: insanae  subetructionum  moles,  enormous 
piles:  molem  aggeris  ultra  venire,  lu. — A  batter- 
ing-ram,  munitions  of  war:  oppugnat  molibus 
urbem,  V. :  belli,  Ta. — F  i  g.,  greainae,  might,  pow- 
er, strength,  QT^  quantity  :  pugnae,  L. :  curarum, 
Ta. :  mali :  Vis  consili  expers  mole  ruit  sui,  H. 
dens&  ad  muros  mole  feruntur,  a  vast  throng,  V. 
ingens  rerum,/a6rte,  0. — Difficulty,  labor,  troiMe 
transveham  naves  baud  magn&  mole,  without  great 
diffletdty,  L. :  Tantae  molis  erat  Romanam  condere 
gentem,  so  much  labor  did  it  cost,  Y. :  quanta  mole 
parentnr  Insidiae,  0. 

molests^  adv.  witb  eomp.  and  sup.  [moleetus], 
with  trouble,  with  difficulty,  with  vexation  :  inoede- 
re,  with  a  forced  gatt,  Gt :  pati :  non  moleete  f ero, 
si,  etc.,  I  am  not  annoyed:  exercitura  hiemare  in 
Qalli&  moleste  ferebant,  vexed  them,  Gs. :  moleitit' 
I  sime  fero,  quod,  etc :  molestius  ferre. 


Digitized  by 


^oogle 


molesua 


514 


mollis 


molestia,  ae,  /.  [  molestus  1,  trouble^  irhtome- 
rusa,  unecuifiesBy  annoyance^  mmeatation^  vexation, 
distress :  sine  moles tia  tua,  withotU  trouble  to  your- 
self: molestiam  ezhibere,  cause:  fasces  habent 
molestiam,  eatue :  ex  pernicie  rei  p.  molestiam 
trahere,/c<rf  troubled:  capere,  6e  vexed:  mihi  epi- 
stula  ho^adspersit  roolestiae,  yave  occasion :  mihi 
<iemere  molestiam,  T. — Of  speech,  stiffness^  ^ff^o- 
tation  :  diligens  elegantia  sine  molestift :  si  nihil 
liabere  molestiarum  Atticorum  est 

molestuSy  a^.  with  comp.  and  sup.  [  moles  ], 
Iroftblesome^  irksome^  grievous^  annoying^  unman- 
ageable :  labor :  hoc  sunt  omnes  iure  molesti,  Quo 
fortes,  H. :  nisi  molestum  est,  exsiirge,  if  it  mil 
not  incormnode  you  :  nihil  molestius :  adrogantia 
ingeni  est  molestissima :  otium,  dangerous^  Ct : 
tunica,  a  dress  of  pitch  (in  which  a  malefactor  was 
burned),  lu. — Of  speech,  labored^  affected:  simplex 
in  agendo  Veritas  non  molesta :  verba,  0. 

mdlimexi,  inis,  n.  [  molior  1  a  great  exertion^ 
efforty  endeavor^  attempt,  undertaking:  divellere 
pinum  magno  molimine,  0. :  quanto  molimine  cir- 
cum  Spectemus,  H. :  res,  suo  ipsa  molimine  gravis, 
L. :  molimine  vasto  tabularia,  of  massive  structure^ 
0. :  magna  molimina  renim,  burdens  ofstate^  0. 

molimentum,  I,  n.  [molior],  a  great  exertion^ 
troubUy  effort :  sine  magno  moHmento,  Cs. :  parvi 
molimenti  adminicula,  of  little  power^  L. :  eo  mino- 
ris  molimenti  ea  claustra  esse,  toould  cost  the  less 
lahor^  L. 

molior,  Itus,  Irl,  dep.  [moles],  to  make  exertion, 
exert  oneself  endeavor y  struggle^  strive^  toil :  in  de- 
moliendo  signo:  Dum  moliimtur  annus  est,  T. — 
To  labor  upon,  set  in  motion,  work,  ply:  nulla 
opera:  validam  in  vitis  bipennem, iweW,  V. :  anco- 
ras,  weigh  anchor,  L. :  terram  aratro,  till,  V, :  por- 
tas,  try,  L. :  clausum  aditum  domQs,  Gu. :  habenas, 
guide,  Y,:  fulmina  dextra,  hurl,V. — To  set  out, 
start,  depart :  dum  (naves)  inoliuntur  a  terrft,  L. 
—  To  set  in  motion^  bestir,  rouse,  cause  to  remove, 
displace,  start :  montes  suft  sede,  L. :  classem,  V. : 
corpora  ex  somno,  L. — To  build,  makcy  erect,  con- 
struct :  muros,  V. :  atrium,  H. :  locum,  prepares, 
V. — F  i  g.,  ^o  endeavor  to  do,  undertake,  attempt,  set 
about,  be  busy  with:  multa  simul,  S.:  ea,  quae 
agant,  cum  labore  operoso,  perform :  (hasta)  viam 
clipei  molita  per  oras,  made  its  way,  V. :  inde  da- 
tum molitur  iter,  V. :  animum, /orm,  0. :  laborem, 
undertake,  V . :  aliquid  calamitatis  fi\\o,  contrive : 
pestem  patriae  nefarie :  insidias  avibus,  lay  snares, 
V. :  triumphos,  0. :  moram,  occasion,  V. :  de  occu- 
pando  regno  moliens,  striving  to  usurp :  apud  iu- 
dices  oratione  molienda  sunt  amor,  odium,  etc., 
are  to  be  excited:  fidem  moliri  coepit,  disturb,  L. : 
redire  molientem  (Antonium)  rcppulistia :  Reicere 
vestem  molibar,  0. :  ad  versus  fortunam,  to  strug- 
gle, Ta. :  oonsiliiB  res  extemas,  Ta. 


molitio,  dnis,  /.  f  molior  ],  a  removing,  demo- 
lition: Talli,  L. — A  building^  making:  renim  (of 
the  creation). 

molitor,  dris,  m.  [molior],  a  framer^  contriver: 
mundi :  ratis,  0. :  caedis,  Ta. 

1.  molituB,  P.  of  molo. 

2.  molituB,  P.  of  molior. 

moUescd,  — y  — ,  dre,  inch,  [mollis],  to  become 
soft,  soften:  ebur,  0.,  Ct. — Fig.,  to  become  mildy 
grow  gentle:  pectora,  0. —  To  become  effeminate^ 
grow  utmianly :  in  undis,  0. 

mollioellus,  adj.  dim,  [mollis],  soft,  delicate: 
manQs,  Ct. 

molliculaa,  aclj.  dim.  [mollis],  voluptuous: 
versiculi,  Ct. 

moUio  (moUlbat  for  mollidbat,  0.),  Ivl,  Itus,  Ire 
[mollis],  to  make  soft,  make  supple,  soften :  umor 
mollitur  tepefactus :  lanam  trahendo,  oy  spinning, 
0. :  artQs  oleo,  L. :  dum  ferrum  molliat  ignis,  H. : 
glaebas,  0.  :  agri  moUiti. — F  i  g.,  to  pacify,  concili- 
ate, moderate :  hominem  his  verbis  sentio  inollirier, 
T. :  lacrimae  meorura  me  njolliunt,  overcome  me. 
—  To  soften,  moderate,  mitigate,  tame,  restrain^ 
cheeky  ease,  lighten:  Hannibalem  patientia  sua: 
ira8,  L. :  poenam,  0. :  clivum,  make  the  ascent 
easier,  Cs. :  verba  usu :  fructQs  feros  colendo,  ren- 
der milder,  V. —  To  soften,  render  effeminate^  make 
unmanly :  legionem :  membra,  0. 

znoUipeB,  pedis,  adj.  [mollis + pes],  soft-footed: 
boves,  C.  poet. 

mollis,  e,  adj.  with  comp.  and  sup.  [MAL-], 
yielding,  pliant,  flexible,  supple,  soft,  tetider,  delicate^ 
gentle,  mild,  pleasant :  iuncus,  V. :  comae,  V. : 
aMTum,JlexU>le,  V.:  tiliae,  0. :  flumen,  Ct :  cervix, 
0. :  commissurae:  in  litore  moUi,  of  soft  sand^ 
Cs.:  harena,  0.:  castaneae,  V. :  molllssiraa  vina, 
V. :  lana,  0. :  arcus,  unstrung,  0. :  feretrum,  mads 
soft  by  a  layer  of  leaves,  V. :  mollissima.  cera :  ge- 
nae,  delicate,  0. :  manus,  0. :  Zephyri,  gentle,  O. : 
Euphrates  moUior  undis,  calmer,  V.':  litus,  accessi- 
ble, Cs. :  fastigium,  gentle,  Cs. :  clivns,  V. :  iug^um 
moutis,  Ta. — P  r  o  v. :  me  moUi  braocbio  obiur- 
gare,  i.  e.  toith  forbearance. — F  i  g.,  tender,  delicate, 
susceptible:  moUibus  annis,  in  tender  youth,  0.: 
OS,  «<»t{y  blttshing,  0. :  mollissiroa  corda,  Iiu — 
Softy  effeminatCy  unmanly,  weak  :  philosophus : 
Sabaei,  V. :  Tarentum,  H. :  disciplina :  vita,  O. : 
querellae,  H. :  mens,  Cs. :  sententiae :  Romanos 
molliores  facere  ad  paciscendum,  L. :  in  dolore 
molliores:  viri,  given  to  lust,  L.  —  Plur.  m.  aa 
Kttbst :  vos  pellite  moiles,  the  effeminate,  0. — Soft, 
pleasant,  mild,  easy,  getitle:  lex  mollior:  oratio: 
verba,  H. :  iussa,  easy,  V. :  versus,  amatory,  0. : 
ridere  moUia,  smile  gently,  0. :  pilenta,  having  a 
gentle  motion,  V. :  molliasi'ma  fandi  Tempora,  most 
favorable,  V. :  bora  mollior,  more  favorable,  0. : 


Digitized  by 


Google 


molllter 


515 


monlle 


alqd  quam  raollissiiua  vift  consequi,  with  the  utmost 
forbearance^  L. — k&  aubst.  n.,  aofttiess^  tmoothnesa: 
molle  atque  facetum  Vergilio  aanuerunt  Gamenae, 
H. —  IFeoA:,  urUrmtworihy  :  consul,  L. :  voluntas 
erga  noe  cWium. 

moUiter,  adv.  with  eomp,  and  tup.  [  mollis  ], 
•ofUy^  ffentlt/y  agreeably :  te  ourasti,  T. :  aves  nidos 
mollissime  substeraunt:  membra  movere  mollius 
( in  the  dance ),  H. :  ossa  cubent,  0. :  Excudent 
spirantia  mollius  aera,  more  agreeably^  V. :  Versi- 
culi  euntes  Mollius,  smoothly^  H. — Fig.:  quod 
ferendum  est  moUiter  sapieuU,  patiently:  vivere, 
voluptuouiiy  :  aegritudinem  pati,  without  fortitude^ 
S. :  ne  quid  per  metum  mollius  consuleretur,  too 
eompliarUlyy  L :  amici  mollius  interpretantur,  too 
favorably f  Ta. 

mollitia  or  mollltiefl,  ae,  ace.  am  or  em,/. 
[  mollis  ]«  pliability^  flexibUity^  eoftness  :  teneritas 
ac  mollitia  quaedam.  —  Fig.,  woftnew^  tendemeea^ 
weakneae^  irretolution^  effeminaeyy  voluptuoumeee, 
wantonness :  animi,  T. :  viri,  S. :  naturae,  sensitive 
disposition:  animi  est  ista  mollitia,  non  virtus, 
weakness,  Os. :  civitatum  mores  lapsi  ad  moUitias: 
per  mollitiam  agere,  i.  e.  indulge  onesdf  8. :  cor- 
poris, uncfkostiiyy  Ta. 

mollitudo,  inis,/.  [mollis],  suppleness,  jUxibU- 
ity,  softness :  adsimilis  spongus.  —  Fig.,  softness^ 
weakness:  humanitatis. 

moUitus,  P.  of  moUio. 

mold,  ul,  itus,  ere  [mola],  to  grind:  ego  pro  te 
molam,  T. :  molita  cibaria,  meal,  Gs. 

Molorchliflt  I,  m.,  a  poor  vinedresser  who  en- 
tertained Hercu^s :  lucos  Molorchi,  i.  e.  the  Ne- 
mean  Forest,  V. 

m51y,  — ,  n.,  =  fiiikv,  a  magic  herb,  moly,  0. 

mdmentum, !,  n.  [1  MY-],  a  movement,  mo- 
tion :  astra  figurft  sua  momenta  sustentant :  mo- 
menta pacva  sequi,  0.:  animus  momenta  sumit 
utroque,  i.  e.  fluctuates,  0. — An  altercttion,  change, 
disturbanse,  movement,  revolution:  perleve  fortu- 
nae :  annonae,  alteration  in  the  price  of  com,  L. 
— A  make-weight,  over-weight,  that  which  turns  the 
scales:  eo  (bello)  quantumoumque  virium  momen- 
tum addiderint,  rem  omnem  inclinaturos,  L. — An 
expenditure  of  strength,  decisive  effort^  exertion: 
baud  maiore  momento  fusi  Galli  sunt,  quam,  etc., 
L.  —  A  short  time,  brief  space,  moment,  instant : 
parvis  momentis  multa  natura  adfingit :  momento 
temporis,  in  a  moment,  L. :  horae  momento,  on  the 
instant,  H. :  momento  unius  horae,  L. :  momentum 
ut  horae  pereat,  that  a  short  hour  be  lost,  Ph. — A 
little  toay :  parvo  momento  antecedere,  Cs. — F  i  g., 
a  catuCf  circumstance,  weight,  influence,  importance, 
moment:  saepe  in  belio  parvis  momentis  magni 
casiis  intercederent,  by  trifling  circumstances,  Cs. : 
I)DomeD^  ompia  observare^  all  the  circumstances : 


unam  quamque  rem  momento  suo  ponderare,  ac- 
cording to  its  importance:  magnum  in  utramque 
partem  momentum  habere,  influence,  Cs. :  nullum 
momentum  in  dando  regno  facere,  decisive  influ- 
ence, L. :  magnum  attulit  nostris  ad  salutem  mo- 
mentum, contributed  largely,  Cs. :  cave  quicquam 
habeat  momenti  gratia,  influence:  perpendens 
momenta  officiorum,  motives:  parva  momenta  in 
spem  metumque  inpellere  animoe,  trifling  occa- 
sions, L. :  momenta  potentia,  motives,  0. :  praebe 
nostrae  momenta  aaluti, promo^  0. :  levi  momen- 
to aestimare,  prise  lightly,  Cs. :  nullius  momenti 
apud  exercitum  futurum,  N. :  levioris  momenti 
consultatio,  unimportant,  L. :  res  maximi  ad  om- 
nia  momenti,  L. :  invents,  maximum  momentum 
rerum  civitatis,  a  power  in  the  state,  L. 

monedula,  ae,  /.,  a  jackdaw,  daw,  0. — P  r  o  v. : 
non  plus  aurum  tibi  quam  monedulae  committere. 

moneii%  ntis,  m.  [P.  of  moneo],  one  who  coun- 
sels, an  adviser:  bene  monenti  oboedire,  L. 

moneo,  uL  itus,  Sre  [1  MAN-],  to  remind,  put 
in  mind  of,  admonish,  cutvise,  warn,  instruct,  teach : 
Faciam  ut  mones,  T. :  principes  monendo  movere : 
monuit  (dea)  tbalamoque  recessit,  0. :  id  quod 
res  monebat,  as  the  situation  suggested,  S. :  ooniu- 
gis  aurls  Vocibus  his,  0. :  nos  Zenonis  praecepta 
monent,  lu. :  de  discordift :  alqm  temporis,  Ta. : 
hoc  te  moneo,  T. :  vos  pauca,  S. :  ea  hominem : 
ea,  quae  ab  eft  (natura)  monemur :  te  ut  in  rem 
p.  incumberes :  ut  suspiciones  vitet,  Cs. :  moneo 
obtestorque  uti,  etc,  S. :  vos,  ne  omittatis,  etc,  S. : 
moneo  abstineant  mantis :  monuit  omnes  res  ad- 
ministrarentur,  etc.,  Cs. :  (Caesar)  monuit  eius 
diei  victoriam  in  virtute  constare,  Cs. :  monete 
eum  modum  quendam  esse,  etc. :  ratio  monet 
amicitias  conparare:  alio  properare,  S.:  moneo, 
quid  facto  usus  sit,  T. :  ut  moneat  Apronium, 
quibus  rebus  se  insinuet,  etc. :  res  ipsa  monebat 
tempus  esse :  caecos  instare  tumultOs,  V. :  pue- 
rili  verbere  moneri,  to  be  punished,  Ta. :  canes, 
Pr. —  To  teach,  instruct,  tell,  inform,  point  out,  an- 
nounce,  predict,  foretell :  vatem,  tu  diva,  mone, 
inspire,  V . :  velut  divinitus  mente  moniti,  L. :  hoc 
moneas  precor,  0. :  vates  cum  multa  horrenda 
moneret,  foretold,  V. 

monerlB,  is,/.,  =  fiovfiptiQ,  a  vessel  with  a  sin- 
gle bank  of  oars,  galley,  L. 

Moneta,  ae,  /.  [  moneo  ],  the  mother  of  the 
Muses,  C. — A  surname  of  Juno,  as  the  goddess  of 
recollection,  C,  L.,  0. — (Because  money  was  coined 
in  the  temple  of  Juno  MoneUi),  a  place  for  coin- 
ing money,  mint,  C. — Coined  money,  coin,  money, 
0. — A  stamp,  die  (late) ;  hence,  Communi  carmen 
monet&,  of  the  common  stamp^  lu. 

monetalis«  e,  adj.  finoneta],  of  the  mint,  of 
money. — As  subst,  m.,  the  money-man,  dun 

niOiU^e)  IB)  n.,  a  necklace^  collar:  ex  auro  9$ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


monimenttim 


516 


monumentiim 


gemmis:  Bacatum.V.:  totoposuere  monilia  collo, 
jnoeb,  lu.,  O. :  aurea  (of  horses),  V. 

moDlmentum,  see  monumeDturo. 

monltio,  5ni8,  /.  [1  MAN-],  a  warning^  admo- 
nition :  monitio  aoerbitate  careat :  amici,  L. 

monitor,  Oris,  m.  [1  MAN^i  of^  v>ho  remineU^ 
a  mtmUor^  tuggetter:  nil  opus  niit  monitore,  T. :  te 
monitore  penrenire,  at  your  instance:  offlci,  &: 
monitoris  egere,  H. — An  auittant  who  prepares 
a  brief  for  a  pleader^  attorney^  0. — A  nomendator^ 
secretary:  per  monitorem  appellandi  sunt. — An 
overseer^  instructor^  gmdcy  teacher :  iuvenis  moni- 
toribus  asper,  H. 

monltum,  I,  n.  [moneo],  an  admonition^  advice^ 
eounsely  suggestion^  oracle :  deorum  monitis  duci : 
Nymphae,  V . :  monitis  parere  paternis,  O. 

1.  monltUBi  P.  of  moneo. 

2.  monltUBi  Qs,  m.  [moneo],  a  reminding ^ 
warning,  admonition :  finierat  roonittls,  0. :  laevo 
monitu  pueros  producit  avaros,  lu. — An  admoni- 
tion by  the  godsy  omen^  warning :  fortunae  monitu : 
venis  monitu  divOm  ?  V. 

monogrammoa,  on,  adj.^  ^  ftovoypafxfioCf  of 
a  mere  line^  outlined,  sketched:  di,  shadowy. 

monopodlumf  I,  n.,  =  fioyoiro^iov,  a  standi 
table  with  one  foot,  L. 

mona,  montis,  m.  [2  MAN-],  a  mountain^ 
mounts  range  of  mountains:  altitudine  montium 
defendi:  altissimi,  Gs. :  praeceps,  S.:  summus, 
.  mountain-top^  Os. :  radices  montis,  foot^  Gs. :  ini- 
quus,  steep,  0. — P  r  o  ▼. :  Parturiunt  montes,  na- 
soetur  ridiculus  mus,  grecU  cry  and  little  wool,  H. 
— A  mountain,  mass,  heap:  aquanim,  V. :  Fertur 
in  abruptum  mons,  mass  of  rock,  V. :  mons  in 
Tusculani  monte,  i.  e.  a  lofty,  splendid  buUdinq 
near  Thtsculum :  scrobibus  concedere  montis,  hU- 
locks,  V. :  eversum  f udit  super  agmina  montem, 
load  of  stones,  lu. — Pro  v.:  montis  auri  polliceri, 
i.  e.  extravagant  promises,  T. :  maria  montlsque 
pollioeri,  S. 

monBtratio,  onis,  /[monstro],  a  showing,  di- 
rection, guidance  :  tua,  T, 

monstrator,  dris,  m.  [monstro],  an  introducer, 
inventor,  teacher:  aratri,  i. e.  7Viptolemus,y, :  sacri 
iniqui,  of  human  sacrifices,  O. :  bospiti,  Ta. 

monatrattia,  adj,  [P.  of  monstro],  conspicuous, 
remarkable:  et  hostibus  simul  suisque,  Ta. 

monstro,  ftvl,  atus,  are  [monstrum],  to  point 
out,  exhibit,  make  known,  indicate,  inform,  cuivise, 
teach,  instruct,  tell :  (alqd)  Indice  digito,  H. :  er- 
ranti  viam,  Enn.  ap.  G. :  via,  qu&  semtta  monstrat, 
V. :  iter,  Gu. :  palmare :  scio  ubi  sit,  verum  num- 
quam  monstrabo,  T. :  res  gestae  Quo  scribi  pos- 
sent  numero,  monstravit  Homerus,  H. :  monstrate, 
Yidistis  si  quam  sororom,  V. :  Summos  posse  vi- 


ros  nasci,  etc.,  lu. :  inulas  aroaras  inooquere,  H. : 
Quod  monstror  digito  praetereuntium,  H. :  alii  ab 
amicis  monstrabantur,  were  betrayed,  Ta. — To  ot' 
dain,  institute,  appoint :  monstratus  fatis  Yespa- 
sianus,  Ta. :  monstrataa  excitat  aras,  appoinUd, 
V. :  ignis,  0. —  To  advise,  urge,  stimulate:  mon- 
strat amor  patriae  (so.  ut  boo  faciant),  V. :  oon- 
ferre  manum  pudor  iraque  monstrat,  Y. :  undo 
nisi  intus  Monstratum  (sc.  est),  I  e.  6y  natural 
insHnct,  H. 

monatrum,  l,  n.  [  1  MAN-  ],  a  divine  omen, 
supernatural  appearance,  wonder,  mirads, portent. 
quoddam  novum :  obicitur  magno  futurum  Augu- 
rio  monstrum,  Y. :  ingentibus  exdta  monstris 
(regina),  illusions,  Y. :  mera  monstra  nundarat, 
noUdng  but  toonders. — An  abnormal  shape,  unnat- 
ural growth,  monster,  monstrosity :  monstrum  ho- 
minis,  T. :  deQm  monstra  (the  gods  of  Egypt),  Y. : 
sucoinotam  latrantibus  inguina  monstris  (t  e.  ca- 
nibus),  Y. :  omnia  Monstra  ferre,  0. — F  i  g.,  a  r»- 
pulsive  character,  monster,  abomination:  nulla 
iam  pemicies  a  monstro  illo  atque  prodigio  oom- 
parabitur:  fatale  (Gleopatra),  H. — A  horrible 
sight,  pernicious  thing,  object  of  dread,  awful  deed  : 
mene  huio  oonfidere  monstro  ?  (i.  e.  man),  Y. : 
non  mihi  furtum,  sed  monstrum  ac  prodigium 
videbatur :  veteris  monstrum  culpae,  0. 

monatruoae,  culv.  [moustruosus],  unnaturally, 
monstrously:  oogitare. 

( monatruoaaa X  <tdj.  [monstrum J,  strange, 
monstrous.  —  Only  sup.:  monstruosissima  bestia 
(the  ape). 

montantiai  adj,  [mons],  of  mowitains,  bdong- 
ing  to  mountains:  Ligures,  mountaineers:  cacu- 
mina,  0. :  flumen,  Y. :  homines,  Gs. — Plur.  m.  as 
subst :  Dolopes  finitimique  montani,  mountain- 
eers: inter  montanos,  L. — Fidl  of  mountains, 
mountainous :  loca,  L. :  Dalmatia,  O. 

monticola,  ae,  m.  and  f.  [mons+GOL-],  a 
mountaineer :  monticolae  Sifvani,  0. 

montivagaa»  acfj.  [mons+YAG-J,  wandering 
over  mountains :  curstls. 

montoaoai  adj.  Imons],  mountainous,  full  of 
mountains '  Nersa,  V. 

montuoanai  acfj.  [mons],  mountainous,  fidl  of 
mountains :  loca,  Gs. :  regio. 

monumentnm  (monlm-),  l,  n.  [1  MAN-], 
that  which  brings  to  mind,  a  remembrancer,  me- 
morial, monument :  monumenti  causft :  roonu- 
mento  ut  esset,  L. — A  monument,  statue :  Marcelli 
et  Africani. — A  public  work,  memorial  structure, 
monument:  in  tuonuroentis  maiorum  suorum  in- 
terfectus  (Glodius),  i.  e.  on  ^  Via  Appia :  regis, 
H. :  Mari,  i.  e.  the  temple  built  by  Marius  :  sena- 
tes, i.  e.  the  house  built  for  Cicero  by  the  Senate, 
— A  memorial  offering,  votive  offering:  peouniaf 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mopsopiaa 


517 


morlens 


raonimentaque,  quae  ex  fano  Herculis  conlata 
eranti  Ob.  —  A  sepulchral  monument^  sepulchre^ 
tomb:  legionis  Martiae  militibus  monuraeDtum 
fieri:  sepultus  eet  in  moDumento  aTunculi  sui, 
family  tepulchre^  N. — A  tradiiion^  ehranicUy  ttory^ 
monument^  record :  veterum  rooDumenta  Tironim, 
V. :  Exegi  monumentum  aere  perennius,  H. :  mo- 
DumeDta  rerum  gestarum,  history:  cororoendare 
aliquid  monumentis,  black  and  wnite. — A  remem- 
hraneer^  markj  ioken^  means  of  recognition:  cistel- 
lam  ecfer  oum  moDumentis,  T. — F  i  g.,  a  memorial^ 
record:  vitiorum  suorum  monumenta  et  indicia, 
traces  and  proof s :  furtorum:  amoris,  V. 

mopsopiius  adj.  [  Mopsus,  mythical  king  of 
Athens],  Athenian,  0. 

1.  mora,  ae,/.  [1  SMAR-],  a  delay, proerasHna- 
tUm:  comitiorum,  o. :  inter  eas  moras,  Sw :  rerum : 
moram  praeceptis  inferre,  tlefer :  moraro  ad  inse- 
quendum  intulit,  Qs. :  facere  dilectui,  L. :  facere 
creditoribuB,  put  off  payment :  trahere,  delay,  V. : 
moliri,  eauae  delay,  Y. :  moram  interponere,  inter- 
pose delay:  mora  reliquomm,  delay  in  pursuing, 
Os. :  mori  dies  extrahens,  talking  against  time, 
Os.:  Keo  mora  ullast,  quin  iam  uxorem  ducam, 
J  will  without  dday,  T. :  Quosque  referre  mora  est, 
would  take  too  long,  0. :  Par?a  mora  est  sumpsisse, 
he  prompUy  took,  0. :  per  hunc  nullast  mora,  on 
Impart,  T. :  in  me  mora  non  erit  ulla,  V. :  Nulla 
mora  est,  lam  ready,  0. :  siue  ullft  mor&  uegotium 
susdpere,  at  once :  moram  certaminis  hosti  exe- 
mit,  L  e.  hastened  ti  on,  L. :  Molliri  mora,  with  de- 
lay, L  e.  gradually,  0. — In  speech,  a  stop,  pause: 
morae  respirationesque. — An  obstruction,  hinder- 
ones,  cause  of  delay:  ne  morae  meis  nuptiis  ego- 
met  siem,  hinder,  T. :  ne  in  mor&  illi  sis,  T. : 
magna  fluminis  mori  interpositA,  Cs. :  restituen- 
dae  Romania  Gapuae  mora  atque  impedimentum 
es,  L. :  quae  tantae  tenuere  morae  ?  V. :  Rumpe 
moras,  V. — In  the  phrase,  mora  temporis,  an  in- 
terval, lapse  of  time :  Longa  fuit  medii  mora  tem- 
poris, 0. :  moram  temporis  quaerere  duro,  etc.,  L. 

2.  mora,  ae,/.,  =  fUpa,  a  divieion  of  Spartan 
infantry  (400  or  700  men) :  Lacedaemoniorum,  N. 

moralla,  e,  atfj.  [mores],  of  morals,  moral,  eth- 
ical: pars  philosophiae. 

morana,  ntis,  a^,  [P.  of  moror],  delaying,  re- 
luctant :  portae,  V. :  ?moula,  0. 

morator,  Oris,  m.  [moror],  a  delayer,  hinderer: 
publici  commodi,  L. — A  malingerer,  loiterer :  Per- 
sarum  moratores  mille,  Cu.  —  An  advocate  who 
makes  pretexts  for  delay,  pettifogger :  grex  mora- 
torum. 

1.  moratua,  ae(j,  [  P.  of  moror],  b^iUed,  ddayed, 
lingering, — Ptur.  as  subst.:  ad  sexcentos  mora- 
tomm  cepit,  L. :  duo  roilia  moratomm,  loiterers,  L. 

2.  mdratiia»  acfj.  [mos],  mannered,  of  morals. 


constituted,  conditioned,  circumstanced:  (raulier) 
qui  bus  morata  moribuH !  T. :  genua  hominum  op- 
time  :  in  tam  bene  moratft  civitate,  L. :  male 
venter,  insatiable,  0. — Of  style,  eipresaive  of  char- 
acter :  po<Sma :  recte  morata  Fabula,  with  aceu- 
rate  characterization,  H. 

morboaaa,  adj.  [morbus],  debauched,  Gt 

morbua,  I,  m.  [1  MAR-I,  a  sickness,  disease,  dit' 
order,  distemper,  ailment,  ulness,  malady  (of  body 
or  mind) :  Senectus  ipsast  morbus,  T. :  Si  morbus 
amplior  factus  siet,  T. :  morbo  interitura  vita,  S. : 
in  morbo  esse,  be  sick:  adfecti  morbis,  Cs. :  gravis 
oculorum:  morbo  tabescere:  oonflictari,  N. :  in 
morburo  cadere,  fall  sick :  morbum  nancisci,  N. : 
morbo  mori,  N. :  homo  aeger  morbo  gravi :  ex 
morbo  convalescere,  recover. — P  e  r  s  o  n. :  Pallen- 
tes  Morbi,  V. — A  diseaee,  fault,  vice:  animi  morbi 
sunt  cupiditates,  etc. :  hie  morbus,  qui  est  in  re  p., 
ingravescet:  Maxima  pars  hominum  morbo  iacta- 
tur  eodem,  H. :  voltu  morbum  fateri,  lu. 

(mordaoiter),  adv,  [mordax],  bitinaly. — Only 
comp. :  limft  moniacius  uti,  more  sharply,  O. 

mordaz,  ftcis,  adj,  [  MORD  ],  biting,  given  to 
biting,  snappish:  Memraius.  —  Stinging,  sharp, 
biting,  pungent :  urtica,  0. :  ferrum,  H. :  pumex, 
O. — Fig.,  biting,  disposed  to  bite:  €^^icus,  enarl" 
ing,  H. :  carmen,  0. :  invidia.  Ph. :  sollicitudinee, 
consuming,  H. 

mordeo,  momordl,  morsus,  dre  [  MORD- 1,  to 
bite,  bite  into :  qui  (canes)  mordere  possunt :  (ser- 
pens)  hastile  momordit,  bit  into,  O. :  Mordeat  ante 
aliquts  quidquid,  etc,  taste,  lu. :  humum  ore  mo- 
mordit, bit  the  dtist,  V. —  7b  eat,  devour,  consume: 
ostrea,  lu. — To  bite  into,  take  hold  of,  catch  fast: 
laterum  iunoturas  fibula  mordet,  datps,  V. :  mor- 
debat  fibula  yestem,  0. — To  cut  into,  wash  away: 
rura  quae  Liris  quiet&  Mordet  aquft,  H. — To  nip, 
bite,  sting  r  matutina  parum  cautos  iam  frigora 
mordent,  H. — F  i  g.,  to  bite,  sting,  pain,  hurt :  mor- 
deri  dictis,  O. :  iocns  mordens,  a  biting  jest,  lu. : 
mordear  opprobriis  falsis,  shall  be  vexed,  H. :  valde 
me  momorderunt  epifltulae  tuae :  morderi  consd- 
onti&,/e0^  the  sting  of  conscience, 

mordlcaa,  adv.  [mordeo],  by  biting,  with  bites, 
with  the  teeth :  premere  capita :  auriculam  fortasse 
abstulisset,  ufouldhave  bitten  off:  divellere  agnam, 
H. — F  i  g. :  rem  tenere,  hold  fist, 

moretam,  l,n,,  a  rustic  dish  made  of  garlic, 
rue,  vinegar,  oil,  etc^  O. 

moribunduBi  adj.  [morior],  dying,  at  the  point 
of  death,  moribund:  iacentera  moribundumque  vi- 
distis :  moribundus  procubuit,  L. :  vertex,  0. :  Dex- 
tera  pependit,  in  death,  V. :  membra,  mortal,  V. : 
sedes,  L  e,  fatal,  Ct 

morlena.  entis,  adj.  [P,  of  morior],  dying,  faH^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


morlgeror 


518 


mortallttti 


tf^,  nnkmff  :  Toltus,  0. — Ftur.  m.  as  tubti. :  mo- 
rientum  aceiri,  0. 

morigeror,  &tus,  iri,  dep.  rmorigenis],  to  com- 
ply toUkf  ^aiify^  humor^  yield:  adulescenti,  T. : 
Toluptati  auriuiiL 

moilgeras,  adj.  [  mos  +  GES- 1,  compliant^ 
yielding,  acoommodcUing^  obliging :  tibi,  T. 

morior,  mortuus  (P.  fut.  moritQrus),  I  (morlri, 
0.),  dep,  [1  MAR-],  to  die,  expire:  ferme  rooriens, 
T. :  Mori  roe  malim,  tDOiUd  rather  die,  T. :  sine  de- 
decore,  S. :  f ertur  moriturus  Id  bostis,  to  his  death, 
V. :  desiderio,  of  desire :  vigilando,  lu. :  in  tormen- 
tiSf  L. :  significabat  interruptis  atque  morientibus 
Tocibus,  dying  accents :  moriar,  si,  etc.,  may  1  die, 
if,  etc. :  quoniam  moriendum  videbat :  morientia 
luroina  Tumi,  in  death,  Y.  —  To  die  away,  die  out, 
expire,  decay,  wither, pass  atoay:  flammas  vidi  nullo 
ooDcutiente  mori,  0. :  moriens  berba,  Y. :  ne  sua- 
Tissimi  bominis  memoria  moreretur. 

morlturufl,  P.  of  morior. 

mormyr,  ^ris,/.,  =  fiopfivpoQt  a  fish  ofPontus, 
0. 

moror,  fttus,  ftri,  dep.  [mora],  to  delay,  tarry, 
stay,  wait,  remain,  linger,  loiier :  Eamus  .  .  .  Ubi 
▼is ;  Don  moror,  i.  e.  J  have  no  objection,  T. :  Brun- 
disi :  amplius  morando,  S. :  apud  oppidum,  Cs. : 
in  quA  (commemoratione^  diutius  non  morabor: 
f  Aciem  capere  morando,  i.  e.  by  slow  degrees,  0. : 
quid  moror  ?  H. :  quid  raultis  moror  ?  why  make  a 
long  story  f  T. :  ne  multis  morer,  to  be  brief:  baud 
multa  moratus,  i.  e.  without  long  delay,  V. :  paulum 
lacrimis  et  mente  morata,  in  tearful  thought,  V. : 
rosa  quo  looorum  Sera  moretur,  may  linger,  H. : 
nee  morati  sunt  quin  decurrerent  ad  castra,  L. : 
nibil  ego  moror  quo  minus  decemviratu  abeam, 
i.  e.  /  will  immediately,  L. :  cui  bellum  moremur 
inferre :  in  conubio  natae,  brood,  V. . —  To  delay, 
retard,  impede,  detain,  cause  to  wait,  hinder:  impe- 
tum  bostium,  Cs. :  eum :  ab  itinere  hostem,  L. : 
absiste  morari,  detain  (me)  not,  V. :  convivas,  keep 
waiting,  T. — To  fix  the  cUtention  of,  delight,  delay, 
amuse,  entertain:  Fabula  populum  moratur,  H. : 
oculos  aurlsque  Caesaris,  arrut,  H. — P.  pass,  :  no- 
yitate  raorandus  spectator,  H. — To  hindir,  prevent, 
impede:  non  moror  quo  minus  in  civitatem  re- 
deaut,  L. :  moratus  sit  nemo,  quo  minus  abeant, 
L. — In  the  phrase,  nihil  morari,  with  ace.  of  person, 
not  to  detain,  let  go,  dismiss,  YeUase :  C.  Sempro- 
nium  nihil  moror,  i.  e.  withdraw  my  accusation 
against^  L. :  negavic,  se  Gracchum  morari,  said  he 
had  nothing  against,  L. — In  the  phrase,  nihil  mo- 
rari, with  ace.  of  thing,  or  an  obj.  clause,  to  let  go, 
not  value,  disregard,  care  nothing  for,  have  nothing 
to  say  against :  profecto  non  plus  biduom  aut — 
Ph.  Aut  ?  nil  moror,  I  donH  care  for  that,  T. :  nam 
yina  nihil  moror  illius  orae,  H. :  nihil  moror,  eos 
ealfoa  ^sse :  inyisom  quern  tibi  esse  Nil  moror,  7 


eare  not,  V. :  ut  multum  (sc.  scripserit),  nil  i 
attcu:h  no  value  to  quatUity,  H. 

morose,  adv.  [morosus],  peevishly,  captiously, 
morosely  :  ferre  hominum  ineptiaa. 

morositaBi  &tis,/.  [moroi&Ms'],  peevishness,  fret- 
fulness,  moroseness :  odiosa. 

morosaSi  adi.  [mos],  wayward, peevish,  fretful, 
capricious,  capttous,  hypercritical:  usque  eo,  ut, 
etc. :  canities,  H. :  morbus,  stubborn,  0. 

mors,  tis,/.  [1  MAR-],  death:  omnium  rerum 
mors  est  extremum :  mortem  obire,  die  :  certae 
occumbere  morti,  V. :  Mille  ovium  morti  dedit,/ni< 
to  death,  H. :  morte  poenas  dedit,  S. :  inlata  per 
scelus,  assassination  :  dominum  Mulcavit  usque  ad 
mortem,  T. :  ad  mortem  duci :  cui  legatio  ipsa 
mortis  f uisset,  brought  death :  mors  suprema,  H. : 
adpropinquante  morte:  sibi  mortem  consciscere, 
commit  suicide,  Cs. :  patiens  mortis,  mortal,  0. : 
praeclarae  mortes  sunt  imperatoriae :  ignotis  pe- 
rierunt  mortibus  illi,  H. :  omnis  per  mortTs,  modes 
of  death,  V. — A  dead  body,  corpse:  mortem  eius 
(Clodii)  lacerari. — Tlie  blood  shed  by  murder  :  en- 
sem  mult&  morte  recepit,  V.  —  7%at  which  brings 
death:  aderat  mors  terrorque  sociorum  lictor  Se- 
stius. — P  e  r  s  o  n..  Death,  daughter  of  Ertbus  and 
Nox,  v.,  C. 

moranm,  T,  n.  [P.n.  of  mordeo ],  a  bit,  little 
piece:  lanea  morsG^  Ct 

1.  moraofl,  P.  of  mordeo. 

2.  morsoai  ds,  m.  [mordeo],  a  biting,  bite: 
avium  minorum  morsQs :  saxum  Morsibus  insequi, 
0. :  Nee  tu  mensarum  morsOs  horresoe,  the  eating, 
V. :  vertere  morstis  Exiguam  in  Cererem,  their 
teeth,  v. :  zonam  morsu  tenere,  by  the  teethj  lu. : 
discludere  morstis  Roboris,  i.  e.  open  the  deft  trunk 
(which  held  the  javelin),  V.  —  Fig.,  a  bite,  sting, 
pain,  vexation :  (carmina)  morsu  venerare,  mali- 
cious attack,  H. :  perpetui  curarum  morstis,  gnaw- 
ing pains,  0. :  doloris. 

mortalie,  e,  adj,  [mors],  subject  to  deaths  dm- 
lined  to  die,  mortal:  quid  in  his  mortale  et  cadu- 
cum  sit—  Temporary,  transient :  inimicitiae :  leges, 
L. — Of  a  mortcU,  human,  mortal:  mucro,  of  human 
workmanship,  V. :  condicio  vitae :  opera,  L. :  peo- 
tora,  0. :  volnus,  from  the  hand  of  a  mortal,  V. : 
cura,  of  man,  V. :  Nee  mortale  sonans,  like  a  hu- 
man voice,  V. :  Nil  mortale  loquar,  i.  e.  uninspired, 
H. — As  subtt.  m.  and  /.,  a  mati,  mortal,  human  be- 
ing :  neque  mortali  ouiquam  credere,  S.:  ego, 
quantum  mortalis  deum  possum,  te  sequar,  L. :  in- 
dignatus  ab  urobris  Mortalem  surgere,  Y. :  diu 
magnum  inter  mortalis  certamen  fuit,  etc.,  S. :  de 
quo  omnes  mortales  iudicaverunt  —  Plur.  n,  as 
stU>st.,  human  affairs,  V. 

mortalitaa,  Atis,/.  [mortalis],  subjection  to 
death,  mortality:  omne  mortalitas  oonsequatqr; 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mortarlum 


519 


moveo 


mortaUtatem  ezplere,  L  e.  die^  Ta. — Mortala^  man- 
kmd:  contra  fortunam  non  satis  cauta,  Cu. 

mortarlum,  f,  n.  [  MAL-  ],  a  mortar  ;  hence, 
Bomething  triturated^  a  drug  :  quae  sanant  morta- 
ria  caecos,  lu. 

mortifer,  era,  erura,  ac(j.  [  mors  +  1  F£R-  ], 
death  •  bringing^  deadly^  f<^tal^  dettructive  :  plaga : 
morbus :  volnus :  bellum,  V. 

mortuuB,  adj.  [P.  of  morior],  dead:  mortuus 
concidit — As  subst,  m.,  a  dead  penon^  dead  man : 
a  mortuis  ezcitare,  a^oake  from  the  dead :  infra 
mortuos  amandari,  even  below  the  dead.  —  P  r  o  v. : 
verba  fiunt  mortuo,  i.  e.  in  vain,  T.  —  Of  persons, 
faint,  overwhdmed:  cum  tu  mortuus  conddisti. — 
Of  things,  withered,  outworn :  lacerti :  leges. 

monim,  I,  n.,  =fjMpov,  a  mulberry:  nigra 
mora,  H.,  V.,  0. — A  blackberry,  0. 

moms,  I,/.,  =:fiup6Q,  a  mulberry-tree,  0. 

mOBi  moris,  m.  [1  MA-],  a  will,  way,  ?iabit,  man- 
ner, fashion,  caprice,  humor :  suoe  quoique  mos, 
T. :  mores  mulierum,  T. :  alieno  more  vivendumst 
mihi,  after  another^a  humor,  T. :  suo  more,  Cs. : 
morem  alcui  gerere,  to  accommodaie  oneself. — A 
custom,  usage,  manner,  practice,  wont,  habit,  fash- 
ion: ut  nunc  sunt  mores,  T. :  legi  morique  paren- 
dum  est:  uti  mos  gentis  illius  est,  S. :  sicut  meus 
est  mos,  wont,  H. :  militari  more,  Cs. :  moe  par- 
tium  popularium  et  factionum,  bad  custom,  S. : 
mos  obsidiandi  vias,  L. :  more  sinistro,  by  a  per^ 
verted  custom,  lu. :  Pellibus  in  morem  cincti,  after 
their  manner,  V. :  crinem  de  more  solutae,  V. :  ut 
mos  f uit  Bitbyniae  regibus :  quae  moris  Graeco- 
rum  non  sint,  L. :  apis  Matinae  More  modoque, 
like^  H. :  ut  Domitiano  moris  erat,  Ta. :  praeter 
civium  morem,  contrary  to  usage,  T. :  raptae  sine 
more  Sabinae,  in  defiance  of  usage,  Y. :  quod  in 
morem  vetustas  perduxit,  made  a  custom :  quibus 
omnia  vendere  mos  est,  S. :  sciant,  quibus  moris 
est  inlicita  mirari,  Ta. :  Moris  erat  quondam  ser- 
▼are,  etc.,  lu. :  nondum  consulem  iudicem  appel- 
lari  mos  f uerat,  L. :  mos  est  Syracusis,  ut  dicat 
sententiam  qui  velit :  quod  iam  in  morem  venerat, 
ut,  etc.,  had  become  customary^  L. :  barbariam  ex 
Oaditanorum  moribus  delere. — Morality,  conduct : 
qui  istic  mos  est  ?  T. :  mos  est  hominum,  ut  no- 
lint,  etc.,  ncUure.  —  Plur.,  conduct,  behavior,  man- 
ners, morals,  character:  quantum  mei  mores  posce- 
bant,  respond!,  S. :  eius  suavissimi  mores :  iusti : 
naturam  moresque  bominis  cognoscere,  character: 
perditi :  exemplar  Titae  morumque,  H. ;  morum 
quoque  filius,  i.  e.  like  his  father  in  character,  lu. : 
iffnarus  meonim  morum,  i.  e.  my  trade,  T.  —  Of 
things,  quality,  nature,  manner,  mode,  fashion: 
caeli,  V. :  elabitur  anguis  in  morem  fluminis,  like, 
Y. :  in  hunc  operis  morem,  H. — Manner,  measure, 
moderation :  Tempestas  tine  more  f urit,  with  sin- 


gular fierceness,  Y. :  ( terra )  supra  morem  densa, 
uncommonly,  Y. — A  precept,  law,  rule:  Quis  neque 
mos  nequc  cultus  erat,  V. :  moresque  viris  et 
moenia  ponet,  laws,  Y. 

motio,  Onis,  /.  [1  MV-],  a  moving,  motion,  re- 
moving: principium  rootionis:  corporum. — Fig., 
a  sensation :  suaves  motiones. 

moto,  &vl,  — ,  Are,  freq,  [moTeol,  to  keep  mov- 
ing, stir,  agitate :  Zepbyris  motantibus  (umbras), 
V. :  quara  Stagna  credunt  motasse,  0. 

1.  motUBi  adj.,  P.  of  moveo. 

2.  motus,  as,  m.  [1  MY-],  a  moving,  motion: 
caeli  signorumque  motOs :  motfls  astrorum  ignoro, 
lu. :  futuri,  departure,  V. :  crebri  terrae,  I  e.  earth- 
<fuakes,  Cu. — Artistic  movement, gesticulation,  danc- 
ing :  corporis :  baud  indecoros  motQs  more  Tusco 
dabant,  gesticidated,  L. :  lonici,  dances,  H. :  Gereri 
dare  mot&s,  dance,  Y. :  palaestrici,  of  wrestlers : 
celeri  motu  et  difficili  uti,  gestures  (of  orators) : 
instabilem  motum  habere,  Cs. — Fig., a  movement, 
change :  motQs  f ortunae,  Cs.  —  An  impulse,  emo- 
tion, affection,  passion,  agitcUion,  disturbance,  in- 
spiration :  mottis  animorum  duplices  sunt :  dulcem 
motum  adferre  sensWiMS, sensation:  divino  concita 
motu,  0. — A  political  movement,  sudden  rising, 
tumult,  commotion :  in  Apulia  motus  erat,  S. :  re- 
pentini  Galliae  motOs,  Cs. :  Catilinae:  S6r?ilis, 
insurrection,  L. :  in  re  p.,  change:  oivicus,  H. 

movenduBk  P.  of  moveo. 

movena,  entis,  adi.  [  P.  of  moveo  ],  movable, 
portable:  res,  L. :  voluptas,  of  motion. — Plur.  n. 
as  subst. :  quaedam  quasi  moventia,  motives. 

moveo,  radvl,  mStus,  Sre  [1  MV-],  to  move,  stir, 
set  in  motion,  shake,  disturb,  remove:  tanti  oneris 
turrim,  Cs. :  matrona  moveri  iussa,  to  dance,  H. : 
moveri  Cyclopa,  represent  by  action,  H. :  membra 
ad  modos,  Tb. :  fila  sonantia  movit,  struck,  0. : 
moveri  sedibus  huic  urbi  melius  est:  loco  motus 
cessit,  driven  back,  Cs. :  move  ocius  te,  bestir  thy- 
self T. :  neque  se  in  ullam  partem,  attach,  Cs. :  se 
ex  eo  loco,  stir  from  the  spot,  L. :  caput,  I.  e. 
threaten  with,  H. :  castra  ex  eo  loco,  break  up,  Cs. : 
hostem  statu,  dislodge,  L.:  hcredes,  eject:  tribu 
centurionem,  expel :  signiferos  loco,  degrade,  Cs. : 
Omne  movet  urna  nomen,  H. :  senatorio  loco,  de- 
grade, h.:  Verba  loco,  cancel,  H.:  consulem  de 
sententlft,  dissuade,  L. :  litteram,  to  take  away : 
movet  arma  leo,  gives  battle,  Y, :  quo  sidere  moto, 
at  the  rising  of  O.— P  r  o  v. :  omnls  terras,  omnia 
maria  movere,  move  heaven  and  earth  f  of  great 
exertions). — Of  the  soil,  to  stir,  plough,  break  up, 
open :  iugera,  V. :  mota  terra,  0. — To  disturb,  vto- 
late:  triste  bidental,  H. :  Dianae  non  movenda 
numina,  inviolable,  H. — To  remove  oneself  betake 
oneself  move,  be  moved,  be  stirred  ( so.  se) :  terra 
dies  duodequadraginta  movit,  t?iere  was  an  earth- 


Digitized  byV^OOQlC 


620 


moliexoula 


quakef  L. :  moTisse  a  Samo  Romanos  audivit,  L. : 
voluptas  moTene,  i.  e.  in  moUon, — To  exeUe,  oeca- 
tton,  eattae^  promote^  produce,  begin,  commence, 
undertake:  fletum  populo:  mihi  admirationem : 
indignationeni,  L. :  Buspicionem :  iam  pugna  se 
moverat,  was  going  on^  Gu. :  canttks,  V. :  mentio- 
nem  rei,  make  mention,  L. :  priusquam  movere  ac 
moliri  quicquam  posset,  make  any  diMurbanee,  L. 
— To  shake,  cause  to  waver,  alter,  change:  meam 
sententiam. —  To  disturb,  conceim,  trouble,  torment: 
rooveat  cimex  Pantilius?  H.:  voltura  movetur, 
changes  eoimtenance,  V. :  vis  aesttls  omnium  ferme 
corpora  movit,  L. :  venenum  praeoordia  movit,  0. : 
strepitu  fora,  lu. — To  stir,  produce,  put  forth:  de 
palmite  gemma  movetur,  0. —  To  exert,  exercise: 
movisse  numen  ad  alqd  deos,  L. :  artis  opem,  0. 
— To  change,  transform:  quorum  Forma  semel 
mota  est,  O. :  nihil  motum  ex  antlquo,  i.  e.  change 
in  traditional  custom,  L. — F  i  g.,  ^o  move,  influence, 
affect,  excite,  inspire:  nil  nos  dos  movet,  T. :  benefi- 
ciis  moveri,  Cs. :  moveri  civitas  coepit,  S.:  ut  pul- 
critudo  corporis  movet  oculos  et  delectat,  charms : 
animos  ad  bellum,  instigate,  L. :  feroci  invent  ani- 
mum,  stir,  L. :  Vestrft  motus  prece,  H. :  moverat 
plebem  oratio  consulis,  had  stirred,  L. :  absiste 
moveri,  be  not  disturbed,  V. :  ut  cnptatori  moveat 
fastidia,  excites  nausea  in,  lu. — To  revolve,  medi- 
tate, ponder:  Multa  movens  animo,  V. 

moz,  adv.  [1  MAC-],  soon,  anon,  directly,  pres- 
ently, by  and  by :  mox  ego  hue  revertor,  T. :  quae 
mox  usu  forcnt,  S. :  mox  ut  cum  sicario  disputo : 
(77t.quam  mox  inruimus?  T%r.  mane,  T.:  exspec- 
to  quam  mox  utatur:  mox  ubi,  cut  soon  cm,  L. — 
Soon  afterwards,  presently,  thereupon,  afterwards, 
then,  in  the  next  place :  f ugati,  mox  intra  vallum 
compulsi,  postremo,  etc.,  L. :  nunc  .  .  .  mox,  etc. : 
primum  .  .  .  mox,  etc.,  H. :  ante  hoc  domOs  pars 
videntur,  mox  rei  p.,  Ta. :  Tegmina  mox  .  .  .  Mox 
umeri  Exsistunt,  now  .  .  .  again,  0. 

muoldua  (miico-)i  adj.  [mucus],  mouldy, 
musty:  panis  frusta,  lu. 

muoro,  5ni8,  m.,  a  sharp  point,  edge,  sword^s 
point :  Ferreus,  V. :  cultri,  edge,  lu. :  hebes,  0. — 
A  sword:  cruentus:  mortalis,  V.  —  Fig.,  edge, 
point,  sharpness :  censorii  stili :  tribunicius. 

muoofly  I  [MVC-],  snivel,  mucus,  Ct 

mugienBi  ntis,  P.  of  mugio.  —  Plur.  as  subst., 
lowers,  cattle :  mugientium  greges,  H. 

mugllls,  is,  m.,  a  sea-fish  (perh.  the  mullet),  Ct, 
0.,  lu. 

mnglnor,  — ,  Sri,  dep.  [mugio],  to  ponder,  brood, 
hesitate:  dum  tu  muginaris. 

mugio,  Ivi,  — ,  Ire  [8  M V-],  to  low,  bellow  :  cum 
boves  mugissent,  L. — Pro  v.:  Hie  bove  percusso 
mngire  Agamemnona  credit,  lu. — 7h  roar,  rttmbls, 
hray,  groan:  mngire  pates  nemus,  H. :  Tyrrfae- 


nusque  tubae  mugire  per  aethera  clangor,  Y. :  Sub 
pedibus  mugire  solum,  V. :  si  mugiat  AirtciB  Ma^ 
lus  procellis,  H. 

mugitUB,  Os,  m.  [muglo],  a  lowing,  bdlowing . 
Mugitasque  bourn,  V. :  edere,fotfl,  0. — A  rumbling, 
roaring:  terrae:  lapides  visi  mugitOs  edere,  O. : 
labyrinthi,  lu. 

mula,  ae,/.  [mulus],  a  she^mule,  muUi  mulae 
partus,  H.,  lu. 

mulceo,  si,  sus,  Sre  [MARG-],  to  stroke,  grawe, 
touch  lightly,  fondle:  manu  barbani,0. :  muloebaiit 
2^phyri  flores,  rustle  through,  0. :  aristas,  0. :  al- 
tcriios  (pueros),  V.  :  aethera  pinnis,  to  move.  — 
F  i  g.,  to  soothe,  soften,  caress, JlaiUer,  delight :  tigrls, 
V. :  Dareta  dictis,  V. :  canor  muloendas  natus  ad 
aurls,  0. :  puellas  Carmine,  H.  —  To  relieve,  alle- 
viate: van&  vohiera  ope,  0. 

Mulciber,  eris  (G.)  and  eil  (0.),  m.  TMARG-], 
a  surtiame  of  Vulcan,  C,  V.,  0. — Fire,  0. 

muloo,  &vl,  atus,  ai-e  [MARG-],  to  beat,  cudgel, 
maltreat,  handle  roughly,  injure*  dominum  ad  mor- 
tem, T. :  male  mulcati  clavis  ac  fustibus :  quinque- 
remis  ceteras  (navis)  muicasset,  ni,  etc.,  would  have 
disabled,  L. :  scriptores  male  mulcati. 

mulcta,  mulotaticiuB,  mulotatio,  mulo- 
to,  see  mult-. 

mulctxa,  ae,/.  [MARO],  a  milking-pail,  milk- 
pail:  Bis  venit  ad  niulctram,  V. 

mulctrarinm  (-txaliuxn),  i,  n.  [mulctra],  a 
milking-pail :  implcbunt  mulctraria  vaccae,  V. 

mulctrum,  I,  n.  [MARQ-],  a  milking-pail: 
▼eniunt  ad  mulctra  capellae,  H. 

mulgeo,  — ,  — ,  6re  j^MARG-],  to  milk:  ovla, 
V. — P  r  o  v. :  mulgere  hiroos  (of  what  ia  impossi- 
ble), V. 

mtdiebrifl,  e,  aeff.  [mullerl,  of  a  woman,  wom- 
anly, feminine:  vox:  vestis,  N.:  venustas:  armai 
winded  by  women,  V. :  iura,  L —  Womanish,  effemi- 
nate, unmanly  :  religiones:  sententia:  luctus,  H. 
— Flur.  n.  as  subst, :  muliebria  pati  (of  unnatural 
vice),  8.,  Ta. 

mnliebriter,  adv.  [muliebris],  tn  the  manner 
of  a  woman,  like  a  woman  :  Expavit  ensem,  H.— 
Womanishly,  effeminately:  se  lamentis  dare:  al 
quid  facere. 

molier,  eris,  /.  [MAL-l  a  woman,  ftmaU: 
novi  ingenium  mulierum,  T. :  roulieres  omnes : 
nil  non  permittit  mulier  sibi,  lu. — A  wife :  yirgo 
aut  mulier :  pudica,  H. 

mulierarlafl,  adj.  I  mulier],  of  a  woma$i,  hired 
by  a  woman :  manus,  the  band  sent  by  Clodia. — Af 
tubst.  m.,  a  womanrhunter,  Ct. 

mtdiercnla,  ae, /.  dim.  [mulier],  a  Utile  womatit 
T. :  pablicana :  mulierculam  Vincere  moUitie,  Hr 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mulierositaa 


531 


multua 


mulleroBitia,  Stis,  /.  [mulierosus],  an  exeea- 
sipe/ondnen/or  womm. 

mnlierdsn%  adj.  [mulier],  devoUd  to  toomm. 

mWnuB,  atff.  [mulus],  of  a  mule:  cor,  lu. 

mulio,  onis,  m.  [  mulus  ],  a  muU-keeper,  muU- 
driver^  muleteery  Ob.,  C,  Iu. 

mulioniuBk  at(j,  [mulio^  of  a  mule-driver: 
paenala. 

mulluflb  I,  m.,  a  mullein  barbel,  C,  H.,  Iu. 

mulsuin,  I,  ft.,  honey  -  wtne,  mead,  wine  mixed 
with  honey:  (veneDum)  cum  daretur  in  mulso: 
frigidum. 

1.  multa  (mulota ),  ae,  /.,  a  money  penalty, 
fine,  amercement,  mulct:  multae  dictio  ovium  et 
boom :  multa  praesens  quingentum  milium  aeris, 
L.:  Flaccomultam  dixit,  d^r^«</;  8ubire,0. :  oom- 
mttevtf  incur:  inrogare  (of  the  prosecutor), />ro. 
pote:  multa  erat  Veneri,  for  the  benefit  of  Venue: 
multa  graTifl  praedibus  Valerianis,  great  damage. 
^A  penalty:  furoris  multam  sufferre:  banc  mul- 

tam  feretis,  L. 

2.  multa,  adv,  [plur,  ace,  n.  of  multus],  much, 
uwy,  exceedingly,  greatly,  earnestly:  multa  Pomp- 
tiuum  obtestatus,  S. :  baud  multa  moratus,  V. : 
multa  fleturum  caput,  H. 

multaticius  ( mulot- ),  adj.  [  1  multa  ],  of 
finet,  of  a  fine :  pecunia,  L. :  argentum,  L. 

multatio  (mulot-),  Onis,/.  [2  multo],  a  pen- 
alty, amercement,  fine  :  bonorum. 

multioavuB,  atff,  f  multus  +  carus  j,  many- 
Jmled,  spongy:  pumex,  0. 

multiola,  6rum,  n.,  a  sofl  drees,  delicate  gar- 

"  Iu. 


multllarlam,  adv,  [multus],  on  many  sides,  in 
many  places:  defossum  aurum:  in  castris  viaae 
togae,  L. 

multlfidu8»  a4j,  [multus +2  FID-],  many^ft, 
divided  into  many  parts  :  faces,  0. 

multlformi%  e,  o^^'.  [multus + forma],  many- 
shaped,  multiform,  manifold:  qualitates. 

multiforaB»  adj.  [  multus +1  FOIU],  pierced 
mth  many  holes:  multifori  tibia  buxi,  0. 

multilugua  (L.)  and  multiluglBi  e  (C),  adj. 
[multus  + 1 V-1,  yoked  many  together:  eqiii,  L. — 
¥\g.,  manifold,  various:  litterae. 

multimodia,  adv.  [for  multis  modisl,  in  many 
ways,  variously :  filium  exspecto,  eagerly,  T. :  re- 
prehendi :  iniurius,  T. 

multiplex,  ids,  adj.  [rauHus+PARC-],  with 
many  folds,  much  -  winding  :  alvus. —  With  many 
wincUngSf  fidl  of  concealed  places :  vitis  serpens 
muliiplici  lapsu :  domus,  the  labyrinth,  0.— Mani- 
fold, many  times  as  great,  far  more  :  multiplex 


caodes  utrimqne  facta,  is  exaggerated^  L. :  multi. 
pHci  captft  praediA,  U :  multiplex  quam  pro  nu- 
mero  damnum  est,  L,  —  As  subti.  n.:  multiplex 
accipere,  many  times  as  much,  L. — Of  many  parts, 
manifold,  many :  lorica,V. :  fettls:  multiplici  con* 
structae  dape  mensae,  Ct. — ¥  i  g.,  varied,  compli^ 
cated:  res:  sermones. — Changeable,' versatile,  in' 
explicable:  ingenium:  natura. 

multiplioabllia,  e,  adj.  [  multiplico  ],  mani- 
fold: tortu  multiplicabili  Draconero,  C.  poet. 

multiplioOk  ^vli  fttus,  fire  [multiplex],  to  mul- 
tiply, increase,  augment :  aes  alienum,  Cs. :  Flumina 
conlectis  multiplicantur  aquis,  0. :  multiplicandis 
usuris,  N. :  regnum  Eumenis,  L. :  domus  multipli- 
cata,  enlarged. 

multitOdo,  inis,/.  [multus],  a  great  number, 
multitude,  crowd,  throng:  bominum :  navium,  N. : 
scriptorum :  tanta  multitudo  lapides  ac  tela  coni- 
ciebat,  ut,  etc.,  Cs. :  hostium,  a :  mediocris,  L.  : 
exquirebant  duces  multitudinum,  S,—The  crowd, 
mtUtitude,  common  people  :  eadem  multitudiiii  ex- 
ponunt,  Cs. :  impenta :  multitudinis  indicium. 

multivolu%  ac(j.  [multus +1  VOL-],  of  many 
desires:  mulier,  Ot 

1.  multo,  adv.  [  abl.  n.  of  multus  ],  by  much, 
much,  a  great  deal,  far,  by  far:  multo  magis  pro- 
cax,  T, :  multo  pauciores  oratores ;  facilius  iter, 
Cs. :  Tirtutem  omnibus  rebus  multo  anteponentes : 
multo  praestat  benefici  inmemorem  esse,  quam 
raalefici,  S. :  simulacrum  multo  antiquissimum, 
far:  pars  multo  maxima,  L. :  multo  gratissima 
lux,  H. — With  adw.,  far, greatly,  very:  multo  ali- 
ter,  T. :  multo  aliter  ac  sperarat,  far  otherwisi 
than,  N. :  non  multo  secus  fieri,  not  far  otherwise. 
— Of  time,  with  ante  or  post,  long,  much :  non  multo 
ante  urbem  captam :  multo  ante  noctem,  L. :  non 
multo  post,  quam,  etc.,  not  long  after. 

2.  multd  (mulctd),  avi,  atus,  are  [1  multa], 
to  punish:  vitia  bominum  damnis:  imperatorem 
deminutione  provinciae :  populos  stipendio,  sen- 
tence  them  to  pay :  agris,  Cs, :  Veneri  esse  multa- 
ium,  for  the  Setiffit  of 

multum,  adv.  [multus],  much,  very  much,  great- 
ly*, very,  often,  frequently,  far  :  salve  multum,  T.  : 
uti  non  ita  multum  sorore,  not  very  mttch :  mecum 
loqui,  often:  non  ita  multum  moratus,  not  long, 
Cs. :  sunt  in  venationibus,  frequently,  Cs. :  sum 
multum  cum  Phaedro :  gratia  valere,  be  in  great 
favor,  N. :  res  multum  quaesita :  facilis,  H. :  mi- 
seri,  0.  —  With  oomp.,  much,  far:  multum  robu- 
stior  illo,  In. :  baud  multum  infra  viam,  L. 

multua,  acfj.  (for  comp.  and  sup.  in  use  see  plQs, 
plariraus).  I.  Plur.,  with  substt.,  or  with  adji. 
used  as  subst.,  many,  a  great  number:  multi  alii, 
T. :  multae  sunt  artes  eximiae :  tam  multis  verbis 
scribere,  at  such  length :   Quid  mulU  verba  f  in 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mulus  5i 

thort^  T. :  multa  acerba  habuit  ille  annus. — With 
other  adjj.t  many:  multae  et  magnae  oontentio- 
nee :  multis  magnisque  praesidiia  perditis,  S. : 
multi  et  varii  timores,  L.:  vectigalls  multos  ac 
stipendiarios  hberavit:  multae  liberae  civitates, 
republicB  :  multa  libera  capita, /recwkw,  L. :  multa 
secunda  proelia,  victories,  L  :  multa  maiores  mag- 
na et  gravia  bella  gesaerunt:  multis  suppliciis 
iustis :  utebatur  hominibus  improbis  multis :  pro- 
digia  multa  foeda,  L.  —  As  nibat.  m.,  many  men, 
many:  multi  pecunias  coegerunt:  alter  multos 
fefellit:  pro  multis  dicere. — The  multitude,  mcus, 
common  people,  vulvar :  unus  de  multis  esse :  ora- 
tor unus  e  multis,  commonplace:  numerari  in  mul- 
tis, in  the  herd  (of  orators) :  e  multis  una  sit  tibi, 
no  better  than  others,  0. :  sum  unus  Multorum,  H. 
—  As  subst.  n.  (only  nom.  and  ace.),  many  things^ 
much  :  quam  multa  te  deficiant  vides :  quid  mul- 
tis moror?  many  words,  T. :  ne  multa,  in  short : 
quid  multa?  H.  —  H.  Sing.,  distributive, many  a 
(poet.) :  trudit  multa  cane  Apros  in  plagas,  H. : 
multa  victimi,  V. :  multa  prece  prosequi,  H. — Of 
quantity,  much,  abundant,  large,  considerable,  exr 
tenrive:  exstructa  mensa  multa  came:  multum 
pro  re  p.  sanguinem  effudistis :  multa  et  lauta  su- 
pellex :  lingua  Gallica,  qu&  multa  utebatur,  spoke 
fluently,  Gs. :  multus  fluens,  glibly,  H. — In  excess^ 
superfluous:  supellex  modica,  non  multa,  N. :  qui 
in  aliquo  genere  multus  est,  prolix,  —  Frequent, 
frequently,  engaged,  busy,  diligent :  ad  vigilias  mul- 
tus adesse,  S. :  cum  Timaeo  multum  fuisse :  Multa 
viii  vii-tus  animo  recursat,  V. — Strong, influential: 
adeo  teneris  consuescere  multum  est,  so  strong  is 
habit,  y .  —  Of  time,  full,  late :  ad  multum  diem, 
till  late  in  the  day  :  multa  iam  dies  erat,  L. :  multa 
nocte,  late  at  night:  multo  mane,  very  early. 

mulus,  I,  m.,  =  fAvicKoc,  a  mule,  Cs.,  C,  H. 

mundanus,  l,  m.  [2  mundus],  a  citizen  of  the 
world,  cosmopolite. 

mundltia,  ae,/.  [1  mundus],  cleanliness,  neat- 
ness, elegance,  fineness:  non  odiosa  neque  exquisita 
nirois.  —  JJsii.plur.:  munditias  mulieribus  conve- 
nire,  S. :  Simplex  munditiis,  H. :  munditiis  capi- 
mur,  O. — Of  speech,  neatness,  elegance. 

1.  mundus,  adj.  with  comp,,  clean,  cleanly,  nice, 
neat,  elegant:  nil  videtur  mundius,  T. :  supellex, 
H.  —  Fine,  elegant,  smart :  cultus  iusto  mundior, 
too  eUgant  dress,  L.  —  As  siubst.  m.  (sc  homo),  an 
elegant  person.— -¥  \  g.,  neat,  choice :  verba,  0. 

2.  mundus,  I,  m.,  toilet  ornament,  decoration, 
dress  (of  women) :  muliebris,  L.  —  T/u  universe, 
world,  heavens:  mundi  magnitudo,  Cs. :  cum  ipse 
mundus  cumque  agri  contremiscimt :  o  clarissima 
mundi  Lumina,  V. —  The  world,  earth,  inhabitants 
of  the  earth,  mankind:  Quicumque  mundo  ternii- 
nua  obstitit,  H. :  toto  mundo,  V. 


2  .    manlo 

muneror,  Atua,  in,  dep.  [munusj,  to  give,  he- 
stow, present,  honor,  reward:  aliud  alii :  ea,  quibus 
te  rex  munerari  constituerat :  Qua  (uv&)  te,  H. 

munia,  orum,  n.  [2  MY-],  duties,  functions,  of- 
ficial duties :  suis  cervicibus  tanta  munia  sustine- 
re :  belli  pacisque  munia  facere,  L. :  vitae,  H. 

munioeps,  ipis  [munia + CAP-],  an  inhabitant 
of  a  free  town,  burgher,  citizen:  reliqui,  Cs. :  Co- 
sanus,  a  citizen  of  Cosa. — A  fellow-citizen,  fellow- 
countryman  :  alqm  municipem  habere,  Cs. :  in 
singulos  municipes  benignitas. — Poet^  of  fishes: 
vendere  municipes  siluros,  lu. — Of  things:  munici- 
pes lovis  advexisse  lagenas,  i.  e.  botUes  of  Crete,  lu. 

munioipalls,  e,  ac^.  [munioeps],  of  a  munici- 
pality, municipal :  a  matemo  genere  municipalis: 
homines. — Of  a  petty  town,  provincial:  eques  (of 
Cicero),  lu. 

munioiplum,  X,  n.  [municeps],  a  free  town, 
town  whose  people  were  Koman  citizens,  governed  by 
their  own  laws  and  magistrates:  pecuniae  a  muni- 
cipiis  exiguntur,  Cs. :  nullum  erat  Italiae  munid- 
pium  :  multi  ex  coloniis  et  municipiis,  S. 

munifice,  adv,  [munificus],  bountifully,  munifi- 
cently :  dare :  adiuvisse,  L. 

munificentia,  ae,/.  [munificus],  bountifulness, 
liberality,  generosity :  munificentia  magnus  haberi, 
S. 

munificus,  adj.  with  sup.  [munua+2  FAC-], 
bountiful,  liberal,  generous,  munificent:  in  dando: 
liberalissimus  munificentissimusque :  modeste,  H. : 
opes,  0. 

munimen,  inis,  n.  [1  munio],  a  defence,  forti- 
fication, rampart,  enclosure:  ad  imbrls,  against  the 
rains,  V. :  fossas  munimine  cingere,  0. 

munimentum  (old  moen-,  Enn.  ap.  C),  i,  n. 
[munio],  a  defence,  fortification,  intrenchment,  ran%- 
part,  bulwark, protection :  ullum,  quo  cedentes  ten- 
derent,  S. :  instar  muri  munimentum  praebere,  Cs. : 
regni  (i.  e.  flumina),  Cu. :  lacemae,  Munimenta  to- 
gae,  lu. — F  i  g.,  defence,  protection,  shelter  :  rati  noo- 
tem  sibi  munimento  fore,  S. :  tribuniciam  potesta- 
tem,  munimentum  libertati,  reparare,  L. 

munio,  IvI,  Itum,  Ire  [moenia],  to  wall,  defend 
with  a  wall,  fortify,  defend,  protect,  secure,  strength- 
en: quod  idoneum  ad  muniendum  putarent,  i.  e. 
for  use  in  fortifications,  N. :  palatium,  L. :  locum, 
Cs. :  Alpibus  Italiam  munierat  aiitea  natura :  ca- 
stra  vallo  fossftque,  with  palisades  and  a  trench, 
Cs. :  ab  incendio  urbs  vigiliis  munita,  S. :  multi 
vi  Albam,  i.  e.  build  and  fortify,  V. :  locus  hibei^ 
nis  munitus,  Cs. — To  defend,  guard,  secure,  protect, 
shelter  :  spica  contra  avium  morsils  munitur  vallo 
aristarum. — Of  roads,  to  make,  make  passable,  open, 
pave:  iter,  Cs. :  viam :  rupem,  L. — Fig.,  to  guard, 
secure,  strengthen,  support:  subsidia  rei  p.  praesi- 
diia :  imperium,  X. :  se  contra  pudorem,  Ta. :  se 


Digitized  by  V^OOQIC 


mmiitio 


628 


Mnsa 


contra  perfidiam.  —  With  vtom,  to  make  a  teay: 
accusandi  yiKm^ prepared  your  way:  sibi  riam  ad 
Btuprum. 

munitio,  dnifl,/.  [munio],  a  defending^  fortify- 
ing^ protecting :  milites  munitione  prohibere,  Gs. : 
operis,  erection  of  fortificatiom^  Cs. :  rounitionis 
causa  in  silvas  discedere,  go  to  cut  wood  for  a 
rampart^  Cs.  —  A  defence^  fortifieation^  rampart^ 
bulwark^  intrenchment,  toaUs:  munitione  a  mari 
(fons)  disiunctus :  urbem  operibua  munitionibus- 
que  saepire:  intra  munitiones  ingredi,  Gs. :  per 
munitionem  introire,  S. :  multum  munitionis,o//A« 
walht  ^'  — ^  making  pataabU^  opening :  viarum : 
fluminuin,  bridging^  Ta. 

munito,  — ,  — ^  ftre,  freq.  [  monio  ],  to  make 
pauabUy  open :  viauL 

munitor,  Oris,  m.  [munio],  a  fortijier^  engineer, 
miner :  qui  pro  munitoribus  armati  Bteterant,  L. : 
munitorum  numerus,  eappert  and  miners,  L.,  Ta. : 
Troiae,  i.  e.  Apollo,  0. 

munittia,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  mu- 
nio],  defended,  fortified,  protected,  secured,  safe: 
pudicitia  contra  tuam  cupiditatem:  munitior  ad 
custodiendam  vitam  :  munitissima  castra,  Cs. 

munus,  eris,  n.  [2  MV-],  a  service,  office,  post, 
employment,  function,  duty:  administrare,  T. :  rei 
p.,  public  office:  munera  belli  partiri,  L. :  de  iure 
seppondendi  sustinere :  vigiliarum  obire,  to  per- 
fofm,  L. :  offici,  performance :  principum  est  re- 
sistere  levitati  multitudinis :  militiae,  Cs. :  sine 
munere  vestro,  hdp,  0. — A  duty,  burden,  tribute: 
munus  imponebatur  grave  civitati :  munere  vaca- 
re,  L. — A  toork:  maiorum  vigiliarum:  solitudinis, 
a  book  written  in  solitude. — A  service,  favor,  kind- 
ness: infinitis  cum  muneribus. — 77ie  last  service, 
burial:  pro  hominis  dignitate  amplo  munere  ez- 
tulit,  N. :  cineri  haeo  mittite  nostro  Munera,  V. — 
A  present,  gift:  sine  munere  a  me  abire?  T. :  mit- 
tere  homini  munera :  promissum,  V. :  munera  Li- 
beri,  i.  e.  wine,  H. :  terrae,/rutto,  H. :  Cereris,  bread, 
0. :  munere  niveo  lanae  alqm  fallere,  inducement, 
V. :  quern  munere  palpat  Garus,  I  e.  a  bribe,  lu. : 
Munera  circo  In  medio,  j^mes,  V. — A  public  show, 
spect€icle,  entertainment,  exhibition,  show  of  gladia- 
tors (given  by  magistrates) :  magnis  muneribus 
datis,  Us. :  plebem  muneribus  placare :  aedilicium: 
munera  nunc  edunt,  lu. 

munuBOuluin,  I,  n.  dim.  [munus],  a  smaUgift, 
trifling  present:  insulam  cuidam,  sicut  munusca- 
luro  condonare :  prima  munuscula,  V. :  Non  in- 
▼isa  pueris,  H. :  f  urtiva,  Ct. 

mnraena  (-renaX  ae,/,  a  murena  (a  sea-fish ; 
a  delicacy),  H.,  lu. 

miiralia,  e,  adj.  [murus],  of  a  wall,  waU-,  mural: 
pila,  used  in  fighting  from  walls,  Cs. :  tormentum, 
for  battering  walls^  V. :  faloes,/or  puUing  down 


walls,  Cs. :  corona,  a  mural  crown  (won  by  fint 

scaling  the  wall),  L.  ^  ^ 

Muroia,  ae,/.,  Venus  as  goddess  of  sloth,  L. 
murena,  see  1.  muraena. 


—•A  pointed  rock,  sharp  stone  :  acutus,  V, — A  col- 
trop,  spiked  trap  (to  check  cavalry),  Cu. 

muria,  ae,/.  [1  MAR-],  brine,  pickle,  H. 

mnrmlllo,  see  myrmillo. 

murmur,  uris,  n.,  a  murmur,  murmuring,  hum, 
roar,  growling,  grumbling,  crash:  populi,  L. :  ser- 
pitque  per  agmina  murmur,  V. :  pro  verbis  mur- 
mura  reddunt,  roars  (of  lions^  O. :  strepit  omnia 
murmure  campus,  hiim  (of  bees^  V. :  maris :  ven- 
tosum,  the  rushing  vnnd,y, :  exanimes  primo  mur- 
mure caeli,  I  e.  tnunder,  lu. :  oornuum,  so%ind,  H. : 
inflati  buxi,  i.  e.  of  the  tibia,  0. 

murmuro,  ftvl,  — ,  are  [murmur],  to  murmur, 
mutter,  roar :  murmurans  mare :  flebile,  0. 

murra  (myrrha,  murrhaX  ^A  =  t^ppa, 
the  myrrh-tree,  an  Arabian  tree,  of  which  myrrh 
was  the  sap  .•  Dum  ferat  et  muiTam  (terra^  0.-— 
Myrrh,  the  gum  of  the  myrrh-tree  (used  as  hair^ 
ointment) :  crines  murrft  madentes,  V.,  0. P  e  r- 

s  Qu.,  a  daughter  of  Cinyras,  changed  into  a  myrrh- 
tree,  0. 

1.  murreus  (myrrheus),  a^.  [murral  on- 
oitUed  with  myrrh, perfumed:  orinls,  H.^Jfaf^A. 
colored, yellowish:  onyx,Pr. 

2.  murreus,  a^j,  [murra,  fluor-spar],  of  fluor- 
spar: pocula,  Pr. 

murrlna  (mvrr-),  drum,  n.,  =  ftvpptva  (sc 
vasa),  vessels  of  fluor-spar,  lu. 

murteta  (myr-),  orum,  n.  [myrtus],  a  myrtU- 
wood,  grove  of  myrtles :  collis  vestitus  murtetis,  S. : 
Litora  murtetis  laetissima,  V. 

murtum,  murtus,  see  myr-. 

muruB  (old  moerus),  l,  m.  [2  MV-],  a  wall, 
city  wall:  murum  arietibus  feriri,  S. :  muri  urbis : 
intra  muros  compelli,  Gs. :  muros  struere,  N. :  du- 
cere,  V. :  aedificare,  0. :  transiliro  muros,  L. :  in 
altitudinem  pedum  sedecim,  earthwork,  Gs.  —  ^ 

u)aU  (of  a  building):  de  muro  imperavi,  etc. A 

rim  (of  a  dish) :  tenuis,  lu.  —  F  i  g.,  a  wall,proteo- 
tion,hulwark:  Geges)muritranquillitatis:  Graillm 
mums  Achilles,  O. :  hio  murus  aSneus  esto,  H. 

mus,  maris,  m.  and/  [MVS*],  a  mouse:  murea 
migraverunt:  exiguus,  V. :  rusticus,  H, 

Muaa,  ae,/,  =  Movea,  a  muse,  one  of  the  nine 
Muses  (goddesses  of  poetry,  music,  and  all  liberal 
arts) :  Sicelides,  of  pastoral  poetry,  V. :  procax,  H., 
C. — A  song,  poem :  pedeatris,  conversational  poetry, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


mueoa 


524 


muto 


H. :  Silvestris,  V.  —  Plur.^  scieneety  Uudia:  cum 
Musis  habere  commeroium :  mansuetiores,  philo- 
tophical  studies, 

musoa,  ae,/.  [MVS-],  a/y. 

muscipalum,  I,  n.  [mus+OAP-],  a  mouse- 
trap, Ph. 

xxkuacdsxiB,  adj.  with  eomp.  [muscus],  ^ti/l  of 
masSf  mossy :  fontes,  V. :  nihil  rnuscosius. 

muBOaiofly  I,  m.  dim.  [uus],  a  little  mouse^  C. — 
In  war,  a  shed,  mantelet:  pedes  LX  longus,  Gs. 

mf&floas,  I,  m.,  moss :  rousoo  circumlita  saxa, 
H. :  amarae  oorticis,  V. :  mollis,  O. 

muoioa,  ae,  /.,  =  /Aovoucrit  the  art  of  musiCy 
music  (including  poetry) :  musicam  tractans. 

muBioiUS  adj.^  =  fiovvixo^t  of  music^  musical  : 
leges,  rules  of  mMsie:  sonus  citharae,  Ph. — As 
si3>st.  m.,  a  musician :  musicorum  aures. — Plur.  n. 
as  subst.f  music :  in  musicis  numeri. — Of  poetry^ 
poetical:  studium,  the  art  of  poetry,  T. :  ars,  T. 

mtUMitdi  — f  — ,  are,  freq.  [musso],  to  mutter, 
grumble :  clam,  L. — F  i  g.,  to  oear  in  silence,  stom- 
ach :  mussitanda  iniuria,  T. 

musso^  &▼!,  &tus,  &re  [8  MY-],  to  speak  low, 
mutter,  murmur, grumble:  clam,  L.:  mussant  pa- 
tres,  V. :  mussant  (apes),  hum,  Y. — To  he  irreso- 
lute, hesitate,  deliberate :  mussat  rex  Quos  generos 
vocet,  i.  e.  deliberates  in  silence,  V. :  mussant  iu- 
▼encae,  Quis,  etc,  expect  in  silence,  V.:  dicere 
mussant,  V. 

muBtaoeuin,  I,  n.  [mustum],  a  must-cake,  wed- 
ding-cake, lu.  —  P  r  o  V. :  laureolaro  in  mustaceo 
qtiaerere,  i.  e.  fame  in  trifles. 

mustela  (-ella),  ae,/.,  a  weasel,  C,  H.,  Ph. 

maatelinuB  (muatell-),  adj.  [mustela],  of  a 
weasel,  weasel- :  color,  T. 

mustum,  I,  n.,  fresh  grape-juice,  unfemiented 
wine,  must:  dulce,  V.,  lu.  —  Plur.,  vintages,  au- 
tumns: ter  centum  musta  videre,  0.  —  Fig.: 
quasi  de  musto  ac  lacu  fervida  oratio,  i.  e.  still  in 
ferment, 

mutabillBi  e,  adj,  [muto],  changeable,  mutable : 
corpus :  forma  civitatis :  varium  et  mutabile 
semper  Femina,  an  inconstant  tJUfig,  V. :  animus 
volgi,  L. :  voitu,  H. :  pectus,  i.  e.  open  to  persua- 
sion, 0. 

mutabilltas,  &tis, /.  [mutabilis],  changeable- 
ness,  mutability :  mentis. 

mutatio,  onis,  /.  [muto],  a  c/umging,  change, 
alteration,  mutation :  victds,  Gs. :  consili :  rerum, 
revoliUion,  S. :  huius  regiae :  rerum  in  deterius, 
a  turn  for  the  worse,  Ta.  —  An  exchanging,  ex- 
change :  vestis,  T. :  officiorum,  mutual  exercise : 
ementium,  traffic  by  exchange,  Ta. 

mutatua,  adj,  [P.  of  muto ],  different^  succes- 
sive: medicamlna,  lu. 


mutilo,  &v!,  fttus,  ftre  f^mutilus],  to  cut  off,  lop 
off,  cut  shorty  clip,  crop,  matm,  mutUate:  naso  aun- 
busque  mutilatis,  L. :  corpora  securibus,  Cu.: 
mutilatae  cauda  colubrae,  0. — To  shorten,  dimin- 
ish,  lessen :  quemquem  nacta  sis,  rob,  T. :  ezerci* 
tum. 

mutilufl^  atlj.  [1  MI-],  maimed,  mutilated:  alces 
mutilae  sunt  comibus,  without  horns,  Cs. :  sic  mu- 
tilus  minitaris  ?  i.  e.  after  losing  your  horn,  H. — 
Fig.:  rautila  quaedam  loqui,  too  briefly. 

mtitid,  see  muttio. 

1.  muto,  ftvl,  atus,  are,/r^.  [moveol — Of  mo- 
tion, to  move,  move  away,  remove:  se  Non  habitu 
mutatve  loco,  quit  her  dress  or  her  dwelling,  H. : 
coactus  dvitate  mutari,  be  forced  to  leave :  hino 
dum  muter,  if  I  can  only  get  away,  O. :  haec 
mutata,  transplanted,  V.  —  Of  alteration,  to  alter, 
change,  transform,  vary,  modify:  sententiam  pau- 
cis  mutatis  rebus  sequi,  with  trifling  modifcaHons, 
Cs. :  consilium  meum:  oonsuetudinem  dicendi: 
testamentum :  tabulas,  one's  will,  lu. :  cum  iUo  ut 
mutet  fidem,  T. :  nature  nescia  mutari,  incapable 
of  change,  lu. :  Mutati  fremunt  Tenti,  shifted,  V. : 
faciem  mutatus,  transformed  in  appearance,  V. : 
facies  locorum  cum  ventis  simul  mutatur,  S. :  mu- 
tatis ad  misericordiam  animis,  turned,  L. :  quan- 
tum mutatus  ab  illo  Hectore,  V. :  acetum.  Quod 
vitio  mutaverit  UTam,  by  fermentation  has  turned, 
H. :  (lupum)  marmore,  ifito  marble,  0. — To  suffer 
change,  alter,  change:  de  uxore  nihil  mutat,  T. : 
quantum  mores  mutaverint,  L. :  annona  ex  ante 
convectA  copii  nihil  mutavit,  L. — Of  style,  to  vary, 
change,  diversify:  an  ego  poetis  ooncederem,  ut 
crebro  mutarent  ? :  genus  eloquendi .  . .  mutatum : 
mutata  (verba),  used  figurativdy. — To  change  in 
color,  color,  dye :  aries  iam  croceo  mutabit  vellere 
luto,  V. —  To  change,  make  better,  improve:  Placet 
tibi  factum,  Micio  ?  Ml  non  si  queam  mutare, 
T. — To  change  for  the  worse,  spoil,  tum:  mutatum 
vinum,  H.  —  Of  substitution,  to  change,  replace, 
make  a  change  in:  mutatis  ad  celeritatem  iu- 
mentis,  Cs. :  calceos  et  vestimenta :  anna  om»- 
tumque,  S. :  tegumenta  capitis,  L. :  vestitum,  put 
on  mourning:  mutatft  Veste  (Fortuna),  assuming 
a  squalid  garb,  H. — Of  place,  to  change,shift,  alter: 
mutari  finibus,  to  be  removed,  L. :  solum,  i.  e.  go 
ifito  exile:  caelum,  non  animum,  H. :  calores  (i.  e. 
amores),  Pr.  —  Of  exchange,  to  interchange,  ex- 
change:  cum  amplificatione  vectigalium  nomen 
Hieronicae  legis  mutare:  ut  vestem  cum  eo  ma- 
tem,  T. :  mutata  secum  fortuna,  L. :  incerta  pro 
certis,  S. :  mutatos  pro  Macedonibus  Romanoe  do- 
minos,  L. :  pace  bellum,  S. :  victoriae  possessio- 
nem pace  incertft,  L. :  mitibus  Mutare  tristia,  H. 
— To  exchange,  barter,  sell:  Hie  mutat  meroef 
surgente  a  sole,  etc.,  H. :  mutandi  copia,  S. :  uram 
FurtiTA  strigill,  H. :  quamvis  Milesia  magno  yel* 


Digitized  by 


Google 


muto 


525 


lent  mutentur,  are  aoid  dsar^  V. :  eaque  mutare 
cum  mercatoribus  vino  adTecticio,  S. :  res  iDter 
Be,  S. — To  forsake:  principem,  Ta, 

2.  muto,  ODiSf  m.  [1  MV-],  (hepeniSf  H. 

muttid  (mutioi  — ,  Itus,  ire  [3  MV-],  to  mui- 
ter^  mvnibUy  speak  low:  nihil,  T. :  neque  opus  est 
Adeo  muttito,  nor  must  it  even  be  whispered^  T. 

mutuatio,  onis,/.  [mutuor],  a  borrowing. 

matuatUB,  P.  of  mutuor. 

mtltue,  adv.  [  mutuus  ],  mtUuaUy,  in  return  : 
respwnderi. 

mutud,  adv.  [mutuus],  muhuUly^  in  return. 

mutnor,  atus,  &rl,  dep.  [mutuus],  to  borrow^  ob- 
tain €u  a  loan:  a  Gaelio:  mutuari  cogor,  am 
obliged  to  borrow:  pecunias,  Cs. — F  \g.yto  borrow , 
take  for  we^  tlerive^  obtain^  gety  procure:  subtilita- 
tem  ab  Academic :  ab  amore  consilium,  L. 

mntua,  adj.  [  S  MV-  ],  dumb^  mutey  speeelileaSy 
without  speech:  pecudes :  agna,  H. :  aniroalia,  lu. : 
satius  est  routum  esse  quam  dicere,  etc. — Flur. 
as  subst. :  grex  mutoniro,  brutes^  lu. — Not  speak- 
ing^ silenty  mute:  mutum  dices,  i.  e.  /  will  not  sou  a 
word,  T. :  Onmis  pro  nobis  gratia  muta  fuit,  nas 
not  spoken  a  ward,  0. :  vox,  silent^  0. :  artes,  the 
arts  of  design  (opp.  eloquence) :  artes,  silent  arts 
(not  famous),  V.—Of  place  or  time,  silent,  still: 
forum :  tempus  magis  routum  a  litteris,  i.  e.  in 
whieh  there  was  better  reason  for  not  writing :  si- 
lentia  noctis,  deep,  0. 

mutaus,  adj.  [muto],  borrowed,  lent:  argenti 
mille  dare  mutuom,  T. :  aes  mutuum  reddere,  S. : 
a  tribunis  mutuas  pecunias  sumpsit,  borrowed, 
Cs. :  mutuum  frumentum  dare,  lend. — As  subst, 
n.,a  loan:  (verbum)  sumptum  aliunde,  ut  mutuo. 
•^In  retuift,  in  exenange,  reeijproeal,  mutual:  tra- 
dont  operas  mutuas,  T. :  officia :  error,  on  both 


sides,  L. :  inter  se  auxiljum,  L. :  amores,  H. :  neo 
mutua  nostris  Dicta  refero,  make  any  answer,  0. — 
As  iubst,  n.,  reciprocity:  in  amicitia:  pedibus  per 
mutua  nexis,  with  one  another,  V. 

myoparo,  Onis,  m.,  r=  ftvowapwv,  a  small  war- 
ship, privateer :  piraticus. 

myrioa,  ae,  /.,  =  fivpuai,  the  tamarisk  (a 
shrub) :  tenues,  O.  —  P  r  o  v. :  Pinguia  corticibus 
sudent  electra  myricae  (of  an  impossibility),  V.  : 
laturas  poma  myricas  speret,  0. 

myimJllo,  Ouis,  m.,  a  gladiator,  with  Oallie 
arms  and  a  mormyr  on  the  crest,  C,  lu. 

jDjTTh-  see  murr-.       mjrrteta,  see  murteta. 

myrteua  (morteua),  adj.  [myrtus],  of  myr- 
tles, myrtle- :  silva,  V. :  coma,  myrtle-colored,  I.  e. 
chestnut-brown,  Tb. 

myrtuxn  (mur-X  I*  n.,  =  pvprov,  the  fruit  of 
the  myrtle,  myrtle-berry:  cruenta  myrta,  V. 

myrtua  (mur-),  l  (plur.  nom,  fls,  V.),  /.,  = 
fivpToc^  a  myrtle,  myrtle-tree:  viridis,  H. :  bioolor 
(i.  e.  with  berries  red  and  black),  0. — A  spear  of 
myi'tle-wood :  pastoralis,  V. 

myatagogua,  I,  m.,  ^  ftvaroywySc^  a  guide  to 
mysteries,  verger,  valet  de  place. 

myaterium,  I,  n.,  ^  ftvarripiov,  a  secret  ser- 
vice, secret  rite,  secret  worship,  divine  mystery:  au 
gusta  ilia  (i.  e.  sacra  Eieusinia):  mysteria  facere, 
celebrate,  N. :  Romana,  the  festival  of  Bona  Dea. 
— A  secret  thing,  secret,  mystery:  rhetorum  my- 
steria :  enuntiatis  vestris  mysteriis. 

myatea,  ae,  m.,  =  fivtrrtic,  a  priest  of  the  mys- 
teries, 0. 

inyatiou%  adj.,  =  pvaTiK6Q,  of  secret  rites, 
mystic,  mystical:  vannus  laccbi,  V. 

m^tUuBi  m;^tuln%  see  mitulus. 


N. 


nabUum,  T,  n.,  a  harp,  Fhoenieian  harp,  O. 

naotua,  P.  of  nanciscor.     naeniig  see  nenia. 

naoTma,  I,  m.  [6EN-],  a  birth-mark,  mole, 
wart :  in  articulo  pueri :  inspersos  corpore  naevos, 
H.,0. 

Naia  ( once  N&Ias,  0. ),  — ,  plur.  Naides  or 
Naiades,  um,/.,  =  Nmac  or  ^atc,  a  water-nymph, 
Naiad,  0. — Addressed  as  Muses :  puellae  Naides, 
V. — A  nymph.  Hamadryad,  Nereid,  U.,  0. 

nam*  conj.  [ON A-].  L  Introducing  an  explana- 
tion,/or  (in  prose  beginning  the  sentence,  except 
when  enclitic  with  an  interrog,  word) :  is  pagus 
appellabatur  Tigurinus,  nam  civitas  in  pagos  di- 
Tisa  est,  Cs. :  Pauca  .  .  .  Expediam  dictis ;  prohi- 
bent  nam  cetera  Parcae  Scire,  V. :  Belua  multorum 


es  capitum;  nam  quid  sequar?  H. — Introducing 
a  parenthesis, /or  certainly,  but:  colenda  iustitia 
est,  cum  ipsa  per  sese  (nam  aliter  iustitia  non  es- 
set ),  turn,  etc.  —  Resuming  the  thought  after  a 
parenthesis:  simul  atque  cognovit  (audi,  audi, 
atque  attende  .  .  .),  nam  simul  ac  me  audivit,  etc. 
— With  illud  or  <piod,  introducing  a  minor  con- 
sideration or  an  exception,  for,  but :  bene,  quod 
Mens,  Fides  consecratur  .  .  .  nam  illud  vitiosum 
Athenis,  quod  fecerunt  Contumeliae  fanum. — In- 
troducing an  example  or  illustration,  for  example, 
for  instance:  sed  vivo  Catone  multi  oratores  flo- 
ruerunt.  Nam  ct  A.  Albinus  .  .  .  Nam  Q.  Metel- 
I  us,  etc.  —  II.  Introducing  a  reason, /or,  Mfif^ 
that,  inasmitch  as :  celebratote  illos  dies ;  nam 
i  multi  saepe  honores  dis  inmortalibua  iusti  habit! 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


tuunque  6 

sant,  Bed,  etc. :  alias  urbls  oondidere  . .  .  nam  de 
Carthagioe  silere  melius  puto  quam  parum  dicere, 
S. :  una  donius  erat .  .  .  nam  quid  ego  de  studiis 
dicara  cognoscendi  semper  aliquid,  etc. :  luppiter, 
hospltibuB  nam  te  dare  iura  loquuntur,  V. :  Mer- 
curi  (nam  te  docilis  magistro  Hovit  Amphion 
lapides  canendo),  etc.,  H. — In  replies,  introducing 
the  reason  for  an  implied  answer, /or, /or  aaattrea- 
/y,  certainly :  Sa.  tamen  tibi  a  me  nullast  orta  in- 
iuria  .  .  .  Ae.  Nam  hercle  etiam  hoc  restat,  i.  e. 
(not  yet) ;  for  that  is  to  come  hereafter,  T. :  nos 
hunc  Heracliensem . . .  de  nostrft  civitate  eiciemus  ? 
Nam  si  quis  putat . . .  vehementer  errat.  —  In  a 
rhetorical  climax,  with  im  .  .  .  quidem:  in  corpora 
ipsorum,  in  liberos  oontumeliae  editae.  Nam  ava- 
ritia  ne  sacrorura  quidem  spoliatione  abstinuit, 
nay ..  .not  even^  L.— In  eager  questions,  beginning 
a  clause,  why?:  Nam  quae  haec  anus  est,  ex- 
animata  a  fratre  quae  egressa'st  meo?  T.  —  As 
enclitic  with  an  interrogative:  quisnam  igitur 
tuebitur  P.  Scipionis  memoriam  mortui?:  in  in- 
certo  habuere,  quidnam  consili  caperent,  S. :  num 
nam  haec  audivit?  T.:  quis  est  nam  ludos  in 
undis,  V. 

nam -que,  con;.,  a  strengthened  nam,  intro- 
ducing a  reason  or  explanation  in  close  connec- 
tion with  what  precedes.  I.  An  explanation, /or, 
and  in  fad :  Alcibiades  ad  omnis  res  aptus ;  nam- 
que  imperator  fuit  summus,  N. :  virgini  Tenienti 
in  forum  (ibi  namque  in  tabeniis  litterarum  ludi 
erant)  manum  inieoit,  L. — H.  A  reason, /or,  seeiny 
that,  inagmueh  as :  Caesar  auxilium  tulit,  namque 
eius  adventu  hostes  constiterunt,  etc.,  Os. :  gradu 
post  me  sedet  uno,  Namque  est  ille  pater  quod 
erat  mens,  H. 

nanoisoor,  nactus  or  nanctus,  I,  dev.  [NAC-I, 
to  yet^  obtain^  receive,  meet  trith,  ttwnMe  on^  liyhi 
on,  find:  anulum,  T. :  aliquem:  summam  pote- 
Btatem,  S. :  tempus  discendi :  locum  egregie  muni- 
tum,  Cb.  :  castra  Gallorum  intecta  neglectaque,  L.: 
tempus  dea  nacta  nocendi,  diaceminy^  V. :  nomen 
poetae,iotn,  H. — Of  misfortune,  to  incur,  encounter  : 
quod  sim  nanctus  mali,  T.  —  Of  disease,  to  catch, 
contract :  nactus  est  morburo,  N. —  To  liyht  upon, 
meet  withy  reach,  find t  vitis,  quicquid  est  nacta, 
complectitur:  idoneam  ad  navigandum  tempesta- 
tem,  Cs. :  nactusque  silentia  runs  Exulolat,  haviny 
reached  the  quiet  country,  O. 

nans,  nantis,  P.  of  1  no. 

nanofl,  %m.,=z  vavoc,  a  dwarf,  In.,  Pr. 

Napaeae,  arum,/, = vawaiai,  the  deU-nymphs  : 
facilcB,  V.  , 

narolBSUfl^  I,  m.,  ^vdpKiaaoc,  the  nardetus: 
purpnreuB,  V. 

nardum,  t,  n.,  =svdpiov,  nard,  nard-baham, 
nard-oU:  Achaemenium,  H.,  Tb.,  Pr. 


n  nascor 

nardofl,  i,  /.,  =  vdpSo^,  an  Indian  plant  yield' 
iny  nard-oil:  lenis,  0.  —  Nardrbaleam^  nard-oil: 
Assyriji,  H. 

naris,  is,/.  [1  NA-], a  nostril:  media  nare,  O. : 
nares  recte  sursum  sunt. — Flur.^the  note:  reticu- 
lum ad  nans  sibi  admovere:  mediis  in  naribus 
Gibbus,  lu.:  tauri  spirantes  naribus  ignem,  V. — 
77^  no8e  (as  expressive  of  sagacity  or  of  scorn) : 
naribus  Duces  tura,  smelly  H. :  ne  sordida  mappa 
Corruget  naris,  cause  you  to  tum  up,  H. :  omnis 
copia  narium,  sweet  -  smdliny  flowers,  H. :  naris 
emunctae  senex,  I  e.  keen  perception,  Ph. :  acutae 
nares,  H. :  homo  naris  obesae,  duU,  H. :  naribus 
uti,  tum  up  the  nose,  H. 

narrabilis,  e,  ac(j.  [narro],  that  may  be  related, 
0. 

narration  6nis,/.  [narro],  a  rdatiny,  narrating^ 
narration,  narrative:  Narrationisinitium,T.:  nar- 
rationes  credibiles :  exponeuda :  brevis,  Ph. 

narrator,  Oris,  m.  [narro],  a  relater,  narrator, 
historian :  narratores  laceti :  rerum. 

narratum,  I,  n.  [  narro  1,  that  which  has  been 
told:  Hoc  praeter  narrata  Responde,  H. 

1.  narratoa,  F.  of  nan;o. 

2.  (narratOB,  Qs),  m.  [narro],  a  narration,  fior- 
rative:  narratibus  bora  Tempestiva  meis,0. 

narro,  avi,  atus,  are  [  for  *  gnarigo ;  gnarus  ], 
to  make  knoton,  teU,  rdate,  narrate,  report,  recount, 
set  forth:  mibi  istaec,  T. :  initium  narrandi  faoere, 
of  the  narrative,  S. :  rem  omnibus :  narrat  omni- 
bus emisse  se :  te  sudavisse  ferendo  Oarmina,  H.: 
Narrat,  ut  virgo  ab  se  Integra  siet,  T. :  in  oomoe- 
diis  res  ipsa  narratur :  mores  eius,  de  quo  narres : 
male  narras  de  Nepotis  filio,  teU  bad  news:  mibi 
circa  neoem  Gaesaris,  Ta. :  si  res  p.  tibi  narrare 
posset,  quo  modo  sese  haberet :  de  te  Fabula  nar- 
ratur, H. :  Angrivarios  immigrasse  narratur,  Ta. : 
Athamanas  acoendere  lignum  Narratur,  0. — 7b 
say,  speak,  tell,  recite,  mention,  describe  :  narro  tibi : 
qui  argumentum  narret,  T. :  Regem  elegantem, 
describe,  T. :  Agricola  posteritati  narratus  et  tra- 
ditus,  Ta. :  narrat  Naevio,  quo  in  loco  viderit 
Quinctium :  quantum  distet  ab  Inacho  Codrus,  H. 

nartheoium,  I,  n.,  =r  vap^Kiov,,  an  ointment- 
box,  medicine-chest:  medicamenta  de  narthecio  pro- 
mere. 

(nama),  see  gnarus. 

nasoena,  entis,  a^,  [  P.  of  nascor  ],  arisiny, 
young,  immature:  nascentibus  Athenis:  comu,Ia. 

nasoor,  natus  ( gnatus ),  1,  dep,  [  GEN-  \to  be 
bom,  begin  life,  be  produced,  proceed,  be  begotten : 
uxorem  duxit,  nati  filii  Duo,  T. :  post  homines  na- 
tes, since  men  have  lived:  nascendi  inoerta  oondi- 
cio :  sine  sensu :  huic  rei  p.  natus  hostis  Antonius : 
cum  ex  utraque  (uxore)  filius  natus  esset :  ex  mi- 


Digitized  by  V^OOQIC 


nassa 


527 


natara 


litibus  Romanis  et  Hispanis  mulieribus  nati,  L. : 
Quod  tibi  filia  Dascitur  ex  me,  lu. :  de  tigride  na- 
tu8,  0. :  de  stirpe  dei,  0. :  Erebo  et  Nocte  nati : 
nascetur  Oedipus  Laio:  Ascanius  CretlBft  matre 
natus,  L. :  ainpUssima  faroilia  nati  adulescentes, 
Os. :  natus  deft,  son  of  a  goddess,  0. :  et  qui  na- 
Boentur  ab  illo,  V.  —  To  rise,  beffin,  be  produced, 
derive  oriain,  sprvtg  forth,  start,  proceed,  grow,  be 
found:  hami  nasoentia  fraga,V. :  nascitur  ibi 
plumbum  album,  is  found,  Gb.  :  Nascere  Lucifer, 
rise,  Y. :  nasoens  luna,  H. :  Cin^eis  nata  forent 
an  Lucrinum  ad  saxum  .  .  .  ostrea,  lu. :  ab  eo  flu- 
mine  coUis  nascebatur,  rose,  Ca. — F  i  g.,  to  arise, 
ynring  forth,  proceed,  be  produced:  qua  ex  re  fac- 
tiones  naacuntur,  Cs. :  faoinus  natum  a  cupiditate : 
framenta  nata  sunt :  ex  hoc  nascitur  ut,  hence  it 
foiiows  that 

nassa  or  naza,  ae,/.  [NA>],  a  vted,  wicker- 
trap  for  fish  ;  hence,  f  i  g.,  «  snare,  net :  ex  hac 
nasaft  exire :  inclusus  carcere  nassae  (aeger),  lu. 

nastoroium  (-urtiiim),  I,  n.  [nasus+TARC], 
a  kind  of  cress,  C,  V. 

nasns,!,  m.  [1  NA-],  the  nose:  aduncus,  T. :  na- 
SU8  quasi  murus  oculis  interiectus :  praFus,  H. — 
The  nose,  sense  ofsmeU:  non  quia  nasus  IIUs  nul- 
lus  erat,  H.  —  The  nose  (as  expressing  scorn  or 
■atire) :  naso  suspendis  adunco  Ignotos,  H. :  su- 
Bpendens  omnia  naso,  H. — A  name,  spout:  calix 
nasorum  quattuor,  lu. 

nasntos,  adj,  [nasus],  with  a  large  nose,  large- 
nosed,  H.  —  Sarcastic,  scornful:  scripta,  nasute, 
diatringis  mea,  Ph. 

nata  or  gnata,  ae,/.  [natus],  a  daughter,  Enn. 
ap.  0. :  si  quis  gnatam  pro  muta  devovet  agnft, 
H. :  Maxnma  natarom  Priami,  V.,  O. 

natalicins,  acfj.  fnatalis],  of  the  hour  of  birth, 
of  a  birthday,  natal:  Chaldaeorum  praendicta,  a 
easting  of  nativities:  sidera:  lardum,  lu.  —  As 
subst.  f  (sc.  cena),  a  birthday  entertainment :  Dat 
nataliciam  in  hortis. 

natfills,  e,  acfj.  [natus],  of  birth,  birth-,  natal  .- 
ubi  erit  puero  natalis  dies,  T. :  dies  vere  natalis 
huius  urbis :  astrum,  H. :  lux,  0. :  Delos  ApoUi- 
nis,  birthplace,  H.— As  subst.  m.  (sc.  dies ;  abl.  nft- 
tftllXa  birthday:  ad  urbem  (veni)  tertio  Non., 
nataii  men:  natalis  grate  numeras?  H. :  mens, 
v.:  natalibus  actis  Bis  senis,  0. — The  god  of 
birth,  Tb.,  0. — Plur,  m.,  birth,  origin,  lineage,  f am- 
Hy:  tuis  natalibus  Inveniet  quisquam  sublimius? 
la. :  mulier  natalibus  clara,  0. 

natans,  antis,  m.  and  /.  [P.  of  nato],  a  swim- 
mer, fish:  genus  orane  natantum,  V. 

natatio,  Onis,/.  [nato],  a  swimming,  exercise 
in  swimming:  natationes  atque  cursQs. 

natator,  dris,  m.  [nato],  a  swimmar,  0. 


nates,  ium,  see  natis. 

natio,  6nis, /.  [GEN- ],  a  birth, origin :  pater 
natione  Car,  N. — ^P Qv%on.,the  goddess  of  birth, 
C.--A  breed,  stock,  kind,  species,  race,  tribe,  set: 
optimatium:  vestra  (Epicureorum) :  ardelionum. 
Ph.  — ^  race  of  people,  nation,  people:  oionea 
nationes  servitutem  ferre  possunt:  eniditissima 
Graecorum. 

natis,  is,/.,  the  rump,  buttocks:  diffissS  nate. 
E.—JPlur.,  lu. 

naljvns,  a^;.  [GEN-],  that  has  arisen  by  birth, 
bom:  opinio  est,  nativos  esse  deoe,  i.  e.  not  eternal. 
^Imparted  by  birth,  inborn,  innate,  original :  in 
alquo  lepor,  N. :  sensus. — Produced  by  nature,  not 
artificial  natural,  native :  (silva)  pro  native  rauro 
obiecta,  Cs. :  urbis  praesidia :  coma,  ^wiiitn*,  0.— 
In  grsLva.,  primitive  .•  verba. 

nato,  avi,  itus,  5re,/r#y.  [no],  to  swim, float: 
natandi  causft  venire :  natant  pisces  aequore,  0. : 
Canis  per  flumen  natans,  Ph. :  natat  uncta  carina, 
floats,  V. :  crura  natantia,  webbed  feet,  0. :  placidis 
undis,  0. :  naufragus  natans,  tossed  about :  Nocte 
natat  serus  freta,  swims,  V. :  Tiberinum,  lu. :  quot 
piscibus  unda  natatur,  0. — To  spread  about,  broad- 
en: qua  Tiberinus  campo  liberiore  natat,  0. — To 
swim,  overflow,  be  overflowed  :  natabant  pavimenta 
vino :  plenis  Rura  natant  fossis,  are  inundated,  V. 

—  Of  the  eyes,  to  swim,  be  feAU,  faU :  moriens 
oculis  natantibus  Circumspexit  Athin,  0.  —  To 
move  about,  waver,  hover,  move  to  and  fro :  ante 
oculos  natant  tenebrae,  0.  —  Fig,,  to  fluctuate, 
waver,  be  uncertain  :  in  quo  tu  mibi  natare  visus 
es :  pars  multa  (hominum)  natat,  H. 

natriz,  Icis,/.  [no],  a  water-snake, 

natura,  ae,/.,  birth:  Naturft  illi  pater  es,  T. : 
naturft  frater,  adoptione  filius,  L. — Nature,  natu- 
ral constitution,  property,  quality:  propria  natura 
aniraae :  qualis  esset  natura  mentis,  qni  co^osoe- 
rent,  misit,  Cs. :  tigna  secundum  naturam  miminis 
prooumberent,  natural  course  of  the  river,  Os. : 
insula  naturft  triquetra,  i.  e.  in  shape,  Cs. :  naturae 
apibus  quas  luppiter  ipse  Addidit,  expediam,  V. 

—  Nature,  natural  disposition,  inclination,  bent, 
temper,  character  :  f era  inmanisque :  prolixa  bene- 
ficaque :  mitis  contra  naturam  suam  esse^  L. : 
raihi  benefacere  iam  ex  consuetudine  in  naturam 
vertit,  has  become  natural,  S. :  quasi  altera,  a  sseond 
nature:  Naturam  expelles  furcft,  tamen  usque 
recurret,  H.~  The  order  of  the  world,  nature,  course 
of  things:  quod  rerum  natura  non  patitur:  natu- 
rae satis  facere,  i.  e.  die:  naturae  oonoedere,  S. 

Person.:  ratio  a  naturft  data:  omnis  natura 
volt  esse  conservatrix  siii. — TTie  world,  universe, 

nature:  totiua  naturae  mens  atque  animus. An 

element,  thing,  substance:  quinta  quaedam:  edax, 
0. — The  organs  of  generation. 

Digitized  by  V^OOQIC 


natnralis  51 

natnra]i%  e,  adj.  f  natura  1,  natural,  by  birth, 
on^9  own  :  filius,  L. :  decOris  Mud  us,  0. — As  subat. 
n./  alquid  naturale  habere,  tnnoto  capacity. — Of 
the  nature  of  things,  produced  by  nature,  according 
to  nature,  natural:  societas:  lex:  bonum:  ma- 
lum, 0. :  desiderium  corponim,  L. :  quaestiones, 
concerning  nature. 

natnraliter,  adv.  [naturalis^,  naturally,  con- 
formably to  nature,  by  nature :  divinare :  alacritas 
innata  omnibus,  Ce. 

1.  natus  (gna-),  adf.  [P.  of  nascor],  bom, 
made,  deetined,  designed,  intended^  produced  by  nat- 
ure, fU  :  huic  natuB  rei,  ferundis  miseriis,  T. :  noD 
sibi  Boli :  loca  insidiis,  L. :  vir  ad  omnia  sum  ma : 
oanor  mulcendas  natus  ad  aurls,  0. :  in  vanos  tu- 
muItOs  gens,  L. :  Nos  fniges  consumere  nati,  H. : 
animal  tolerare  labores,  O. :  nati  in  usum  laetitiae 
Bcyphi,  H. :  dira  in  periuria  linguae,  0. :  adversus 
Romanos  hostis,  L. :  animal  propter  convim,  lu. 
— Plur.  n,  as  aubtt. :  terrft  nata,  productions  of. — 
Constituted  by  nature :  non  scripta  sed  nata  lex : 
ita  natus  locus  est,  L. :  versQs  male,  H. — In  the 
phrases,  pro  re  natft,  or  ( old )  e  re  nata,  under 
present  circumstances,  as  matters  are:  ut  in  iis  pro 
re  nati  non  incommode  possint  esse:  £  re  nata 
melius  fieri  baud  potuit,  T. — With  a  phrase  ex- 
pressing time,  old,  of  the  age  of:  eques  annos 
prope  XC  natus :  Gato  annos  ootoginta  natus  ex- 
cessit  e  vita,  at  the  age  of, — With  maior  or  minor : 
annos  natast  sedecim,  Non  maior,  T. :  minor  quin- 
que  et  viginti  annis  natus,  N. :  homo  annos  maior 
quadraginta,  over  forty  years  old:  liberi  maiores 
quam  quindecim  annos,  L.  —  With  plus  or  am- 
plius:  annos  sexaginta  natus  es  aut  plus,  T. :  non 
amplius  novem  annos  natus,  N. — As  subst.  m.,  a 
son  :  crudelifl,  V. :  caritas,  quae  est  inter  natos  et 
parentes,  children ;  Cum  pecore  et  gnatis,  H. 

2.  ( natus,  Qs ),  m.  [  GEN-  ],  only  abl.  sing., 
birth,  age,  years  (in  phrases  expressing  age) :  pater 
grandis  natu,  very  old:  Scaptius  de  plebe  magno 
natu,  an  old  man,  L. :  maior  natu  quam  Plautus, 
older  t  qui  sum  natu  maxumus,  T. :  maximus  natu 
ex  iis,  Ae  oldest,  L. :  natu  minimus,  the  youngest : 
maximo  natu  filius.  Am  eldest  son,  N. 

nauarohua,  I,  m.,  ^  vaijapxoQy  a  ship-master, 
captain:  sepultura  nauarcbi. 

(nauouxn), !,  n.  [CNV-],  a  nutshell,  trifle  ;  only 
gen.  with  a  negative,  of  no  value,  good  for  nothing : 
non  habeo  nauci  Marsuro,  value  not  a  straw. 

naufragium,  I,  n.  [  navis  +  FRAG-  ],  a  ship- 
wreck: multi  naufragia  fecerunt. — Pro  v.:  isto- 
rum  naufragia  ex  terra  intueri,  in  safety  behold 
their  ruin. — F  i  g.,  shipwreck,  ruin,  loss,  destruction : 
fortunarum :  gloriae  factum  :  tabula  ex  nauf ragio, 
a  plank  from  a  wreck.  —  The  shattered  remains, 
wreck,  remnants :  naufragia  Caesaris  amicorum : 
rei  p. :  Mollia  nauf ragiis  litora  posse  dari,  0. 


8  nayigatio 

naofragos,  adj,  [navis + FRAG-],  that  suffers 
shipwreck,  shipwrecked,  wrecked:  Marium  Africa 
nauf ragura  vidit :  corpora,  V. :  simulacra,  of  the 
shipwrecked,  O. — As  stU>st.  m.,  a  shipwrecked  per- 
son :  natans :  naufragus  assem  Dura  rogat,  lu. — 
77uU  causes  shipwreck,  shipwrecking :  mare,  H. : 
unda,  Tb. :  monstra,  0. — F  i  g.,  ruined  :  aliquis  pa- 
trimoni. — Plur.  m,  as  subst, :  nauf  ragorum  manus. 

naalam  (-Ion),  I,  n.,  z=,  vavKov^  boat-fare^  boat- 
hire:  post  omnia  perdere  naulum,  lu. 

nausea  ( nausia ),  ae,  /.,  =  vawria,  sea  -  ttdt- 
ness:  nausea  oonfecti,  Ca.:  navigare  sine  nauseA: 
fluentem  nauseam  co^rcere,  vomiting,  H. 

nauseo,  — ,  — ,  ftre  [nausea],  to  be  seasick,  C, 
H. —  To  be  squeamish,  oe  aualmish,  vomit:  modo 
ne  nauseet.  —  Fig.,  to  bach  forth,  give  vent  to, 
utter:  ista. — To  cause  disgust :  stultitii.  Ph. 

nauseola,  ae,/.  dim.  [nausea],  squeamiehness. 

nauta,  ae,  m.  [for  navita,  from  navis],  a  sailor, 
seaman,  mariner,  boatman :  Charybdis  infesta  nau- 
tis :  nautas  comparari,  Cs. :  pavidus,  H.,  Y.,  lu. 

nautious,  adj.,  =  vavrucoQ^  of  ships,  of  sailors, 
ship,  naval,  nautical:  verbum:  scientia  nautica- 
rum  rerum,  Cs. :  vela,  H. :  pinus«  i.e.  ship,  V. — 
Plur.  m.  as  subst.,  sailors,  seamen,  L. 

navaliSy  e,  adj.  [navis],  of  ships,  ship-,  nautical, 
naval :  pugnae :  disciplina :  castra,  to  protect  the 
ships,  Cs. :  in  classe  acieque  navali  esse,  L. :  for- 
ma, the  shape  of  a  ship,  0. :  corona  Tfor  a  naval 
victory),  V. :  navali  acre  columnae,  of  brass  from 
the  beaks  of  captured  ships,  V. :  socii,  seamen,  h. : 
duumviri,  for  repairing  and  fitting  ont  a  fleet,  L. 
— Plur.  n.  as  subst.,  a  place  for  ship-building,  ship- 
yard, dock,  dock -yard:  de  na  Valium  opere:  ubi 
nunc  navalia  sunt,  L. :  deripientque  rates  alii  na- 
valibu»,  V, :  educta  navalibus  pinus,  0.  —  8ing. 
(poet.):  siccum,  0.  —  A  ship's  furniture,  tackle, 
rigging :  navalibus,  armis  ad  omnia  parati,  L. : 
navalia  demus,  V. 

(navarchus),  see  nauarchus. 

nave  (gnave),  adv.  [navus],  diligently,  zealous- 
ly :  cuncta  a  Bestia  imperata  facere,  S. 

navioula,  ae,  /.  dim.  [  navis  ],  a  snudl  vessel, 
boat,  skiff :  praedorum  naviculae :  parvula,  Cs. 

navioularlus,  adj.  [  navicula  ]. — P  r  o  p.,  of  a 
small  vessel. — Hence,  as  subst.  m.,  a  boat  -  owner, 
ship-master. — As  eubst.  f  (sc.  ars),  the  business  of 
hiring  out  boats,  shipping  business. 

navifragus,  adj.  [  navis  +  FRAG-  ],  causing 
shipwrecks,  dangerous :  Scylaceum,  V. :  rretum,  0. 

navigabilis,  e,  acfj.  [navigo],  navigable:  am- 
nis,  L. :  mare,  L. :  litora,  Ta. 

navigatio,  5nis,  /.  [navigo],  a  sailing,  naviga- 
tion, voyage :  inpedita  propter  inscientiam  loco- 
rum,  Cs. :  navigationi  se  committere. 


Digitized  by 


^oogle 


navigium 


5^ 


naviginm,  l,  n.  [navis  +  l  AG-],  a  vessel,  ship, 
bark,  boat:  qui  essent  appuisi  navigiis:  navigiis 
incidit  Eurus,  V. :  Fragmina  navigii,  0. 

navigo,  avi,  atus,  are  [navia  + 1  AG],  to  sail, 
cruise:  periculum  navigandi:  plenissimis  veils: 
tUonea  tempeatas  ad  navigandum,  Cs. :  quo  tem- 
pore ceteri  praetores  consueverunt  navigare,  go  by 
sea :  Naviget,  serve  as  a  sailor,  H. :  utrum  ista 
classis  navigarit :  quae  homines  arant,  naTlgant, 
all  men's  achievements  in  navigation,  etc.,  S.  — 
P  r  o  V. :  in  portu  navigo,  i.  e.  am  in  safety,  T. — 
To  sail  over,  navigate:  Tyrrhenum  aequor,  V.  : 
inmensi  lacils  classibus  navigati,  Ta. :  iis  enim 
ventis  istim  navigatur. —  To  sail,  remove,  proceed : 
quam  celeriter  beUi  impetus  navigavit. —  To  svfim: 
iam  certe  navigat,  0. 

navia,  is  ( ace.  vera  or  vim ;  abl.  ?I  or  ve ),  /. 
[NA-],  a  ship:  naves  longae,  ships  of  war,  L. : 
onerariae,  transports,  L. :  praetoria,  the  admiraVs, 
L. :  constratae,  decked,  L. :  tectae  naves  et  leviores 
apertae,  without  a  deck,  U :  auri  an  paleae,  laden 
with  gold  or  chaff:  navim  ascendere,  S. :  adornare, 
Cs. :  deducere,  launch,  Cs. :  terrae  adplicare  navis, 
L. :  subducere  in  aridum,  Cs. :  agere,  work,  H. : 
mercibus  iraplere,  lu. :  solvere,  set  sail,  Cs. :  cum 
ad  villam  navis  appelleretur,  landed:  navem  is 
fregit,  was  shipwrecked,  T. :  qui  navem  gubemas- 
Hem :  in  navibus  vehi :  navium  tutela,  the  image 
of  a  deity  as  guardian  (at  the  Htem),  0. :  puppis 
rostro  Phrygios  subiuncta  leones  (the  image  at 
the  prow  gave  the  name  to  the  vessel),  V. :  dura 
navis,  Dura  f  ugae  mala,  hardships  of  the  sea,  H. — 
P  r  o  V. :  navibus  atque  Quadrigis  petimus  bene 
vivere,  i.  e.  with  might  and  main,  U. — As  the  name 
of  a  constellation,  Navis  Argolica,  or  simply  Navis, 
the  ship  Argo. — F  i  g.,  of  a  state  or  community,  a 
ship:  una  navis  est  iam  bonorum  omnium :  rei  p. : 
0  navis,  referent  in  mare  te  novi  FluctOs !  H. 

navita,  ae,  m.  [navis],  a  sailor,  seaman,  mart- 
n«-,  C.  po«t. ;  V. 

navitas  (gnav-),  fttis,  /.  [navus],  promptness, 
assiduity,  zeal. 

naviter  (gnaviter),  adv,  [  navus  J,  diligently, 
actively,  zealously:  pertendere,  T. :  pugnare,  L. — 
Busily,  utterly :  impudens. 

navo,  &vl,  fttus,  ftre  [  navus  ],  to  do  zealously, 
perform  diligently,  accomplish,  effect,  prosecute: 
operam,  Cs. :  tibi  operam  meam  studiumque,  reti- 
der  assistance:  iam  mihi  videor  navasse  operam, 
quod  hue  venerim,  to  have  succeeded  in :  fortiter 
in  acie  navare  operam,  tut  vigorously,  L. :  Bruto 
studium  tuum :  biellum.  Ta. 

navuB  (gnavaa),  adj.  [GNA-],  busy,  diligent, 
astiduous,  active :  homo:  aratores. 

naxa,  ae,/.,  see  nassa. 

1.  ne,  adv.  and  cory.  [2  NA-].    L  As  adv.,  no, 


not ;  so  in  many  compounds,  as  nefas,  nemo,  etc. 
—  With  a  comp.:  columella  tribus  cubitis  ne 
altior. — Standing  before,  with  quidem  after,  a  par- 
ticular word  or  phrase,  an  emphatic  negative,  not 
even :  ne  sui  quidem  id  veliiit,  non  modo  ipse :  ne 
in  hospitis  quidem  .  .  .  ne  in  fanis  quidem :  sine 
quft  ne  intellegi  quidem  ulla  virtus  potest :  neque 
enim  ipsius  quidem  regis  abhorrebat  animus,  L. : 
nulla  species  ne  cxcogitari  quidem  potest  ornatior: 
Caesar  negat  se  ne  Graeca  quidem  meliora  legisse. 
— With  quoque  for  quidem:  quando  ne  ea  quoque 
temptata  vis  proficeret,  L. — In  prohibitions:  ah 
ne  saevi  tanto  opere,  T. :  impius  ne  audeto  placa- 
re,  etc. :  Ne,  pueri,  ne  tanta  animis  adsuescite 
bella,  V. :  ne  post  conferas  Culpam  in  me,  T. :  si 
Veritas  extorquebit,  ne  repu^etis :  Ne  forte  ore- 
das,  etc.,  H. — Usu.  with  9ubj.  perf. :  ne  vos  mor- 
tem timueritis :  misericordi&  commotus  ne  sis :  ne 
transieris  Hiberum,  L. — In  wishes  and  prayers: 
ne  id  luppiter  0.  M.  sineret,  might  Jupiter  forbid 
it/L.:  ne  vivam,  si  scio,  may  I  die,  if  I  know. — 
In  concessions:  nemo  is,  inquies,  umquam  fuit 
Ne  f  uerit ;  ego  enim,  etc.,  grant  there  was  not :  ne 
sit  sane  summum  malum  dolor;  malum  certe  est: 
quo,  ne  opprimare,  mente  vlx  constes,  though  you 
be  not  crushed. — In  restrictive  clauses :  sint  mise- 
ricordes  in  furibus  aerari ;  ne  illi  sanguinem  no- 
strum largiantur,  etc.,  only  let  them  not,  S. :  Quid- 
vis  cupio,  dum  ne  oomperiar,  etc.,  T. :  dum  ne 
admoveret :  modo  ne  nauseat. — In  climax,  much 
less,  not  to  mention  :  quippe  secundae  res  sapien- 
tium  animos  fatigant;  ne  illi  oonruptis  moribus 
victoriae  temperarint,  much  less  could  they,  etc.,  S. : 
me  vero  nihil  istorum  ne  iuvenem  quidem  movit 
umquam  ;  ne  nunc  senem,  m-uch  less  now  I  am  old. 
— In  expressions  of  purpose  or  result. — With  ut, 
that  not,  lest,  so  that  not :  haec  mihi  cura  est  maxi- 
ma, ut  nequoi  mea  Longinquitas  aetatis  obstet, 
T. :  exstiti  uti  ne  omnino  desertus  esset :  ut  cau- 
sae communi  salutique  ne  deessent. — With  qui: 
Ego  id  agam,  mihi  qui  ne  detur,  that  she  be  not 
given  to  me,  T. — II.  As  conj.,  in  clauses  of  pur- 
pose, that  not,  lest,  to  prevent :  darent  operam,  ne 
quid  res  p.  detrimenti  caperet,  S. :  obsecrare,  ne 
quid  gravius  in  fratrem  statueret,  Cs. :  vide,  ne 
tibi  desis. — After  expressions  of  fear  or  anxiety, 
lest,  that:  vereor  nequid  Andria  adportet  mali, 
T. :  metuebat  ne  indicaretur :  esse  metus  coepit, 
ne,  etc.,  0. :  pavor,  ne  raortiferum  esset  volnus,  L. 
— With  a  negative,  that  not,  lest  not :  erit  verendum 
mihi  ne  non  dicat :  unum  vereor  ne  senatus  Pom- 
peium  nolit  dimittere. — After  expressions  of  hin- 
derance  or  warning,  that  not,  lest:  cavete,  indices, 
ne  nova  proscriptio  instaurata  esse  videatur :  de- 
terrere  te  ne  popularis  esses,  from  being  a  dema- 
gogs: unus,  ne  caperetur  urbs,  causa  fuit,  L. 

2.  -ne  (-n'  or  -n),/)aW.  endit.  [weaker  form  of 
1  ne].     I.  As  €idv.,  added  in  a  direct  question,  a0 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ne 


530 


neoesMUlo 


an  Inierrogatiozi  mark,  to  the  first  or  principal 
word  of  the  clause:  meministine  me  in  senatu 
dicere?  do  you  remember?  etc.:  potesine  rerum 
roaior  esse  dissensio?:  quiane  auxilio  iuvat  ante 
levatos?  v.  —  Affixed  to  an  interrogative  pro- 
noun :  Quone  malo  mentem  concussa  ?  timore 
deorum,  H. :  uteme  Ad  casQs  dubios  fidet  sibi 
certius?  U.  —  Expecting  an  affirmative  answer: 
rectene  interpretor  sententiam  tuam  ? — Expecting 
a  negative  answer :  potestne  virtus  servire  ? :  po- 
tesne  dicere  ? — H.  As  conj.^  in  an  indirect  ques- 
tion, whether:  ut  videamus,  satisne  ista  sit  iusta 
defectio:  Publiliua  iturusne  sit  in  Africam  scire. 
— Pleonastic  with  utnim,  followed  by  an:  est 
etiam  ilia  distinctio,  utrum  illudne  non  videatur 
aegre  ferendum  ...  an,  etc — In  the  second  alter- 
native of  an  interrogation,  or  (for  an):  Smyrna 
quid  et  Colophon?  maiora  minorane  fama?  H. : 
ut  in  inoerto  fuerit,  vicissent  victine  essent,  L. — 
Repeated,  whether  .  ,  .  or:  neque  interesse,  ipsos- 
ne  interficiant  impediroentisne  exuant,  Cs. :  Col- 
lectosne  bibant  irabrls  puteosne,  H.. 

3.  ne,  ifUerj.  (not  nae),  tndy^  verily^  really^  in- 
deed  (only  with  pron.  pere.  or  demonat.):  iSe  tu 
istas  insultabis  trustra,  T. :  ne  ego  baud  paulo 
hunc  animum  malim  quam,  etc. :  ne  tu,  etc. :  ne 
iile :  ne  iste,  T.  —  With  other  words  of  affirma- 
tion :  ne  ille,  medius  fidius :  medius  fidius  ne  tu : 
edepol  ne  roeam  operam,  etc.,  T. 

nebula,  ae,  /.  [NEB-],  mw^,  vapor,  fog,  tmoke, 
exhalation :  tenuis,  V . :  saeptus  nebul&,  V. :  nebu- 
lae pluviique  rores,  clonde,  H. :  nebulae,  quas  exigit 
ignis,  emoke,  0. :  Vellera  nebulas  aequantia  tractu, 
i.  e.  delicate  ae  miet,  0. :  stellis  nebulara  spargere 
oandidis,  i.  e.  to  thnut  your  gloomy  company  on 
the  girls,  H. :  nebulae  dolia  sumroa  tegunt,  a  cUmdy 
eeum,  0. — Fig^  darkneesy  obscurity:  erroris,  lu. 

nebulo,  6ni8,  m.  [nebulaj,  a  paltry  fellow,  idler, 
scamp,  T. :  iste,  H. 

nebulSsofl,  acH.  [nebnlB],fuU  of  vapor,  foggy, 
cloudy,  dark:  caelum. 

neo  or  neque  (in  nee  the  negation  is  more 
prominent,  in  neque  the  connective),  adv.  and  conj. 
[1  ne+que].  I.  Without  a  oorrel.  particle,  and 
not,  also  not,  nor:  quia  non  viderunt,  nee  sciunt: 
delubra  esse  in  urbibus  censeo,  nee  sequor  ma- 
gos,  etc. — Negativing  a  single  word :  ilia  se  ne- 
gat,  Neque  eum  aequom  ait  facere,  T. :  Et  vidi  et 
peni,  nee  notis  ignibus  arsi,  0. :  nee  dubie  ludi- 
l>rio  esse  miserias  suas,  L. :  nee  idciroo  minus : 
neque  eo  minus,  L. :  neque  eo  secius,  N. — With 
adversative  particles,  nor  yet,  nor  however,  and  yet 
not,  but  yet  not :  castra  propere  movit  .  .  .  Neque 
lumen  Antonius  procul  aberat,  S. :  nee  despero 
tamen :  neque  vero  multum  interest. — With  enim, 
for  .  .  .  not,  and  in  fact  .  .  .  not,  and  yet .  .  .  not: 
neque  enim  erat  cuiquam  dubium :  nee  enim  lice- 


bat:  Dixerat  haec  Tellus,  neque  enim  tolerare 
potuit,  etc.,  0.  —  With  non  (sometimes  written 
necnon),  introducing  an  emphatic  affirmation,  and 
€U8Hredly,  and  certainly,  and  besides,  and  indeed: 
neque  haec  tu  non  intellegis:  Tunc  mihi  praeci- 
pue,  nee  non  tamen  ante,  placebas,  0. :  neque  non 
me  tamen  mordet  aliquid.  —  Poet,  as  a  mere 
connective,  also,  besides,  as  well,  too:  Nee  non  et 
geraini  custodes  Praecedunt,  V.  —  With  dum 
(sometimes  written  necdum),  and  not  yet,  nor  yet : 
si  scis,  neque  dum  Rom&  es  profectus,  scribaa, 
etc :  necdum  tamen  ego  Quintuin  oonveneram. — 
Introducing  a  negative  clause  of  purpose,  result, 
or  command,  ana  .  .  .  not :  recordare  enim  .  .  . 
nee  hoc  pertimueris :  profanum  esto,  neque  sce- 
lus  esto,  L  :  Transque  caput  iace,  nee  respexeris, 
v.:  (diem)  lucro  Appone,  nee  dulds  amores 
Speme,  H. :  date  munera  templis.  Nee  timid& 
gaudete  fide,  O. :  Nee  tu  mensarum  morsds  hor- 
resce,  V. :  nee  tempera  perde  precando,  0. :  nunc 
ut  ea  praetermittaro,  neque  eos  appellem^  etc. :  ut 
secundae  classis  vocarentur,  nee  umquam  descen- 
derent,  L. :  orare  coepit,  ne  enuntiaret  nee  se  pro- 
deret,  N. :  conspirasse,  ne  manOs  ad  os  cibum 
ferrent,  nee  os  acciperet  datum,  L. — P  r  a  e  g  n.,  and 
not  even,  not  even,  and  .  .  .  too:  cum  praesertim 
nee  nos  temperemus  imperils,  L. :  ne  quid  praeter 
sonum  linguae,  nee  eum  incorruptum,  retinerent, 
L. :  equi  non  velocitate  conspicui ;  sed  nee  docen- 
tur,  etc,  T. — Without  connective  force,  not :  ma- 
gistratus  neo  oboedientem  civem  co^rceto:  alter, 
qui  nee  procul  aberat,  L. — H.  With  a  correlative 
particle. — With  neque  or  nee,  neither . . .  nor:  nam 
oerte  neque  turn  peccavi,  cum  .  .  .  neque  cum, 
etc :  mors  nee  ad  vivos  pertineat  neo  ad  mor- 
tuos :  haec  si  neque  ego  neque  tu  f  eoimus,  T. :  Sed 
nee  Brutus  erit,  Bniti  nee  avunculus  usquam,  lu. : 
nemo  umquam  neque  potfta  neque  orator  fuit, 
qui,  etc. — Followed  by  et  or  -que  in  an  affirmative 
clause,  on  the  one  hand  not ,  .  .  and  on  the  other 
hand;  not  only  not .  .  .  but  also :  id  neque  amoria 
mediocris  et  ingeni  summi  iudico :  ut  neque  veeti- 
tOs  praeter  pellls  haberent  quicquam,  et  lavaren- 
tur  in  fluminibus,  Cs. :  ut  neque  bonus  quisquam 
intereat,  paucorumque  poenft  vos  salvi  esse  possi- 
tis. — ^Preceded  by  et  in  an  affirmative  clause,  on 
the  one  hatid  .  .  .  on  the  other  not,  not  only  .  .  . 
but  also  not :  ego  vero  et  exspectabo  ea  quae  polli- 
ceris  neque  exigam  nisi  tuo  commodo:  patebat 
via  et  oerta  neque  longa. 

neo-dum  or  neo  dum,  see  nee 

neoessarle,  €ulv.  [neoessarius],  unavoidably: 

demon8tran$>,  irrefuiaoly* 

neoessarld,  adv.  [neoessarius],  unavoidably^ 
inevitably :  coacti  necessario  se  aperiunt,  T. :  di- 
ccndum  est :  rem  Caesari  enuntiare,  Cs. :  oopias 
j)arat,  S. 


Digitized  by 


Google 


neoesaarliim 


581 


nebto 


necessixlTitj  adj,  [neoesse],  unavoidahle^  inev- 
itable^  indi»pen»able^premng^  needfid^  requUUe^  nee- 
enary^  eomimUory:  conoluBio:  leges:  causa  ad 
proficiscendum,  Gs. :  locus  huio  disputation!  ne- 
oessarius  de  amicitiil,  essential:  castra  pouere  ne- 
oessarium  visum  est,  L. :  Decessari&  re  coactus, 
bif  necessity y  Cs. :  tarn  necessario  tempore,  time  of 
need^  Gs. :  longius  necessario  procedere,  too  far^ 
Gb.  :  ut  dilucide  narremus  necessarium  est. — 
Fiur,  n.  as  wbsi. :  ad  necessaria  ferenda,  the  nee- 
essttries  of  life^  Gu. —  Connected  by  natural  tiss^ 
hdonging^  reUUedy  connected^  hound:  homo  (a  fa- 
ther-in-law), N. — As  subsL  m.  and  /.,  a  relation^ 
rdativcy  kinsman^  connecticnyfriendy  client^  patron  : 
sui,  S. :  meus  familiaris  ao  necessarius :  virgo 
huius  propinqua  et  neoesssaria. 

necesse,  €idj.  (only  nom.  and  aec.  sing,  n.,  with 
esse  or  habere)  [2  NEG-],  unavoidable^  inevitable^ 
indispensable^  necessary:  necessest  accipere  Thal- 
dem,  T. :  quanto  detrimento  necesse  sit  constare 
▼ictoriam,  Gs. :  num  omne  id  aurum  in  ludos  con- 
Bumi  necesse  esset  ?  L. :  virgis  te  ad  necem  caedi 
necesse  erit:  quasi  non  necesse  sit  nobis  conten- 
dere, Cb»:  homo  cui  necesse  est  mori:  necesse 
f uisse  ut  ooncursCLs  ex  tota  Graecift  fierent :  haec 
oratio  aut  nulla  sit  necesse  est,  aut,  etc. :  fateare 
necesse  est,  H. :  nihil  fit,  quod  necesse  non  fuerit : 
non  habebimus  necesse  semper  ooncludere:  non 
▼erbum  pro  verbo  necesse  habui  reddere. — Need- 
fuly  requisite^  indispensable^  necessary:  id  quod 
tibi  necesse  minime  fuit,  facetus  esse  voluisti. 

neceMltaa,  Itis  (gen,  plur,  t&tiura,  Gs. ), /. 
[necesse],  unavoidablenesSy  inevitablenesSy  necessity^ 
compulsiony/orcey  exigency:  illam  a  me  distrahit 
neoessitas,  T. :  necessitatis  crimen,  non  voluntatis : 
necessitati  parere:  necessitas  huius  muneris  rei 
p.  obvenit :  ezpressa  necessitas  obsides  dandi  Ro- 
mania, forced  upon  the  Romans^  L. :  nescio  an 
maiores  necessitates  vobis  fortuna  circumdederit, 
L. :  tardi  Let!,  H. — FtUCy  destiny^  law  of  nature: 
divina :  ut  vita,  quae  necessitati  deberetur :  neces- 
sitate, naturally :  f ati,  L. :  suprema,  death,  Ta. : 
mors  est  necessitas  naturae. — Necessity^  needy  toant : 
Buanira  necessitatura  causa,  Gs. :  vitae  necessitati- 
bus  servire :  publicae,  L. :  quod  pro  honore  accep- 
tum  etiam  necessitatibus  subvenit,  Ta. — Connec- 
(ton,  relationshipy  friendship :  magnam  necessita- 
tem  possidet  paternus  sanguis,  fwnd  of  affection, 
— Person.,  the  goddess  of  necessity:  saeva,  H. 

neoeMltudd,  inis,/.  [necesse],  necessity^  com- 
pulsion^  inevitablenessy  toanty  needy  distress:  puto 
banc  esse  necessitudinem,  cui  nullft  vi  resist!  po- 
test: non  eadem  nobis  et  illis  necessitudo  impen- 
det,  S. :  rei  p.,  Ta. — A  close  connectiony  personal 
wfiton,  rdationshipy  friendshipy  intimacy ,  bond: 
liberorura :  ea  necessitudo,  etc.,  S. :  quocum  mi  hi 
OOmes  necessitudmes  sunt,  ties  of  friendship : 


munioipium, quonim  mihi  magna  necessitudo  est*, 
familiaritatis  necessitudinisque  oblitus.  —  Plur.y 
persons  eonnectedy  relativeSy  conneetionSy  friends : 
inter  suas  necessitudines  flere,  Gu, — F  i  g.,  a  nec- 
essary connection:  numerus  neque  habebat  ali- 
quam  necessitudinem  cum  oratione. 

(neoessum,  acfj.  n.,  old  for  necesse,  L.,  dub.) 

necessUB,  — ,  n.  [2  NEC-],  a  necessity;  only 
nom.  with  ene,  it  is  unavoidalley  is  necessary:  in 
eum  iam  res  rediit  locum,  Ut  sit  neoessus,  T. : 
Quasi  necessus  sit,  te  uzorem  duoere,  T. 

nec-ne,  adv.y  or  not,  in  the  second  part  of  an 
indirect  alternative  question:  quaero,  potueritne 
Roscius  suam  partem  petere  necne:  quaeram, 
utrum  emeris  necne:  utrum  proelium  committi 
ex  usu  esset  necne,  Gs. :  nunc  habeam  necne,  in- 
certum  est,  T. :  quid  interest  proferantur  necne  ? : 
fiat  necne  fiat,  id  quaeritur. — Rarely  in  a  direct 
question :  sunt  haec  tua  verba  necne  ? 

neo-ndn,  see  neo. 

neoo,  avi  (late,  necul),  &tus,  ire  [1  NEG-],  to 
kiUy  slayy  put  to  deathy  destroy  (usu.  without  a 
weapon):  Adherbalem  excruciatum,  S.:  igni  ne- 
cari,  Gs. :  alquem  verberibus :  plebem  fame :  vir- 
gis  ferroque  necari,  H. :  longft  morte,  V. :  colubra 
necuit  hominem,  Ph. — ^F  i  g. :  ne  ab  iis  ipsa  (res 
p.)  necaretur. 

nec-opinana  or  nee  opinano,  antis,  acff,^ 
not  cjcpectingy  unaware:  Anobarzanem  insidiis 
necopinantem  liberavi. 

neoopinat5  or  neo  opinato^  adv,  [necopi- 
natus],  unexpectedly :  evenire :  malum  exortum,  L. 


neo-opinatuB  or  neo  opinatua,  a<^.,  ..,•««.- 
pected:  nostium  adventus:  bona:  fraus,  L. — 
rlur.  n.  as  subst.y  the  unforeseen :  neoopinatorum 
naturam  considerare. — In  the  phrase,  ex  necopi- 
nato,  unexpectedly y  unawareSy  L. 

nec-opinua  or  neo  opinaa»  <u^'.,  unexpected: 
mors,  0. — Not  expectingy  unsuspectingy  carJess^  off- 
guard:  ipsom  accipiter  neoopinum  rapit.  Ph.: 
hostis,  0. 

neotar,  aris,  n.,  =  vixrap,  nectary  drink  of  the 
gods:  neotare  laetari :  Quos  (deos)  inter  bibit 
nectar,  H. :  siccato  nectare  Volcanus,  lu. :  odora- 
tum,  6a/m,  0. :  (apes)  distendunt  nectare  oellas, 
i.  e.  honeyy  V. :  oves  .  . .  quae  f ertis  in  ubere  nec- 
tar, L  e.  milky  0. :  quae  (oscula)  Venus  Quint& 
parte  sui  nectaris  imbuit,  i.  e.  sweetnesSy  H. 

nectareua  (neotaxiua),  adj,y  =  vncrdptoct  of 
nectary  nectared:  aquae,  0. 

nect5,dxul,  xus,  ere  [2  NEG-],  to  bindy  tie, 
fasten,  joiny  fasten  togethcTy  connect:  tribus  nodis 
tern  OS  colores,  V. :  Lamiae  coronam,  weavSy  H. : 
sponsae  laqueum,  H. :  flavft  caput  nectentur  olivftj 
V. :  bracchia,  daspy  0, :  oomam  myrto,  0.  —  Of 

Digitized  by  V^OOQIC 


neoubi 


532 


neglego 


debtors,  to  detain^  imprison^  bind,  feller,  confine : 
nectier  (civls)  postea  desituiu  :  ita  nexi  boluti. 
cautumque  in  posteruro,  ne  necterentur,  L. :  Dexi 
ob  aes  alienum,  L. — Fig.,  to  affix^  atlach:  ut  ex 
alio  alia  nectantur.  —  To  join^  f oaten  together^ 
connecty  interweave:  rerum  causae  aline  ex  aliis 
necessitate  nexae:  ne  cut  dolus  necteretur  a 
Poeno,  contrived^  L. :  causas  inanis,  devise^  V. :  ca- 
nons Eloquium  vocale  modis,  sd  to  harmoniou* 
nuagureSy  lu. :  tecum  iurgio,  i.  e.  quarrel,  O. 

neonbi,  adv.  [ne+*cubi  (ubi)],  that  nowhere, 
Uat  anywhere:  cavere,  necubi  host!  opportunus 
fieret,  S.,  Cs.,  L. 

neonnde,  adv.  [ne+*  cunde  (unde),  that  from 
no  place,  lest  from  anywhere:  necunde,  etc,  L. 

ne-dum,  conj^  by  no  means,  much  leas^  still  less, 
not  to  speak  of:  satrapa  numquam  queat .  .  .  Ne- 
dum  tu  possis,  T. :  optimis  temporibus  .  .  .  ne- 
dum  his  temporibus  possimus:  ne  voce  quidem 
incommoda,  nedum  ut  uUa  vis  fieret,  L. :  et  aegre 
inermem  tantara  roultitudinem,  nedum  armatam, 
sustineri,  L. — Affirmatively,  not  to  say,  much  more: 
adulationes  etiam  victis  Macedonibus  graves,  ne- 
dum victoribus,  much  more  should  they  prove  vic- 
tors, L. :  qui  vel  in  pace  bellum  excitare  possent, 
nedum  in  bello,  etc.,  L. 

ne-fandua,  adj.,  unmentionable,  impious,  hein- 
ous, execrable,  abominable :  scelus :  gens,  V. :  vehi- 
culum,  L. :  f raus,  lu. — As  sid)st.  n. :  mcmores  fandi 
atque  nefandi,  i.  e.  impiety,  V. :  omnia  fanda  ne- 
fanda,  Gt 

nefaxle,  adv.  [  nefarius  ],  impiously,  execrably, 
abominably :  multa  facere :  pater  occisus. 

nefaxlus,  adj.  [nefasl  impious,  execrable,  abom- 
inable, nefarious :  consilium,  8. :  Atreus,  H. :  vo- 
luntates  :  facinus  :  scelus,  Cs.  —  As  subst.  n.,  a 
heinous  act,  crime:  coromemorare  nefaria  in  so- 
cios:  rem  p.  nefario.obstringere,  L. 

ne-faa,  n.  inded.,  somelhiny  contrary  to  divine 
law,  an  impious  deed,  sin,  crime:  quicquid  non  li- 
cet, ncfas  putare  debemus :  officia  tua  mihi  iiefas 
est  oblivisci :  nefas  est  dictu,  fuisse,  etc. :  quibus 
nefas  est  .  .  .  deserere  patronoe,  Cs. :  fas  atque 
nefas,  right  and  wrong,  V. :  per  omne  fas  ac  nefas, 
in  every  way,  L. :  in  omne  nefas  se  parare,  0. : 
Summum  crede  nefas  animam  praeferre  pudori, 
lu.  —  Of  a  person,  a  wretch,  monster:  exstinxisse 
nefas,  i.  e.  Helen,  V. — As  interj.,  horrid  I  sJwckingl 
dreadful!:  quatenus,  lieu  nefas!  Virtutem  inoo- 
lumem  odimus,  H. :  sequiturque,  nefas  I  Aogypiia 
coniux,  V. — An  impossibility:  levius  fit  patieiiti& 
Quidquid  corrigcre  est  nefas,  II.  | 

nefasttlS,  adj.  [nefas],  contrary  to  religion,  ir-  ' 
rdiyious,  impious  :    iniusta   nefu^ta   dicere,  XII 
Tabb.  ap.  C.  —  As  subnt,  n.  (sc.  crimen),  a  loicked 
deedf  abomination^  profanity :  quid  intactum  ne- ; 


fasti  Liquirous  ?  H. — Of  days,  unhallowed,  unpro^ 
pitious,  on  which  courts  or  public  assemblies  must 
not  sit :  ille  (Nuroa)  nefastos  dies  fastosque  fecit, 
L. :  (dies)  per  quem  tria  verba  silentur  (I  e.  on 
which  the  praetor  does  not  utter  his  words  of 
authority :  do,  dico,  addico),  0.  —  Unlucky,  inau- 
spicious  :  Ille  et  oefasto  te  posuit  die,  etc^  H. :  oe 
terra  victoriae  suae,  L. 

negano,  antis,  P.  of  nego. 

negantia,  ae,/.  [nego],  a  denying,  negation. 

negatio,  onis,/.  [nego],  a  denial^  negation  :  vis 
negationis  eius :  facti. 

negatum,  I,  n.  [F.  of  nego],  a /or6ui(/^  thing: 
cupimus  negata,  0. 

negito,  ftvl,  — ,  tiTe,/req.  [nego],  to  deny  stead- 
fastly, persist  in  denying :  alqd  esse :  rex  primo 
negitai*e,  S. :  renuit  negitatque  Sabellus,  H. 

neglectio,  6nis, /.  [neglego],  a  neglecting: 
amicorum,  indifference  towards. 

1.  negleotas,  adj.  [/*.  of  neglego],  neglected, 
slighted,  despised :  ip8i  inter  nos  :  castra,  L. :  reli- 
gio,  Cs. :  capilli,  dishevelled,  0. 

2.  (negleotua,  &.««),  m.  [neglego],  a  neglecting, 
neglect  :  res  iie  utiquam  negiectu  mihist,  T. 

neglegens  (not  neglig-,  necl-),  entis,  adj.  with 
comp.  [P.  oi  neglego  J,  heedless,  careless,  uncon- 
cerned, indifferent,  negligent,  neglectful:  neglegen- 
tem  (eum)  feceris, T. :  duces:  ne  qu&  populus  labo- 
ret,  H. :  legum,  rei  p.  neglegentior.-— Of  property, 
heedless,  careless,  improvident :  in  sumptu :  adule- 
scentia,  L. 

neglegenter  (neglig-\  adv.  with  comp,  [ne- 
glegens], heedlessly,  carelessly,  negligently:  rem  tarn 
Neglegenter  agerc,  T. :  scribere  alqd :  neglegen- 
tins  adservatum. 

neglegentla  (not  neglig-),  ae,/  Fneglegens], 
carelessness,  heedlessness,  negligence,  neglect :  (jocus) 
praeteritus  neglegentia,  T. :  epistularum,  neglecting 
to  write  ;  cf.  epistularum  neglegentia  .  .  .  diligen- 
tia,  coldness:  quaedani  etiam  neglegentia  est  dili- 
gens :  Nam  neque  neglegentia  tua  id  fecit,  out  of 
disrespect  to  you,  T. :  caerimonianim,  L. :  sui,  Ta. 

neglego  (not  negligS,  neclego),  Sxl  (neglegisset, 
S.),  ecius,  ere  [nee  +  lego],  to  disregard,  not  heed, 
not  trouble  on^f  about,  not  attend  to,  slight,  neg- 
lect, be  regardless  of  be  indifferent  to:  Neglegitiir 
i|)sa,  T. :  mundatum  :  rem  fnmiliarem,  N. :  neglecti 
agri,  H. :  hoc  facere,  Cs. :  diem  edicti  obire  negle- 
xit:  de  Theopompo  neiiloxitnus.  —  To  make  light 
of  not  care  for,  slight,  despisr,  disi'egard,  contemn, 
neglect :  segnior  fit,  ubi  nci^l'-jia-',  when  you  neglect 
him,  S. :  Pecuniam,  T. :  periculum  capitis  sui  prae 
mca  salute :  cum  et  bellum  ita  necessarium  sit,  ut 
neglegi  non  possit :  Aeduorum  iniurias,  overlook, 
Cs. :  bao  parte  neglect&,  i.  e.  unpunished^  Cs.  ■  ver- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


nego 


53a 


nempe 


ba  verbis  quasi  coagmentare  neglegat,  disdairu: 
comroittere  f  raudem,  to  make  light  of  perpetrating^ 
H. :  Theopompum  confugere  Alexandrearn. 

nego,  avi,  atus,  are  [8  AG-],  to  my  no,  deny^  re- 
fuse (opp.  aio) :  Negat  quis  ?  nego.  ait  ?  aio,  T. : 
Diogenes  ait,  Antipater  negat :  nunc  aiunt,  quod 
tunc  negabant:  non  facile  Gallos  Gallis  negare 
potuisse,  Cs. :  negant  quicquam  esse  bonum,  nisi, 
etc. :  damnare  negatur  banc  Yenerem  pietas,  0. : 
casta  negor  (sc.  esse),  they  my  I  am  no/,  0. :  negat 
se  Nuinidam  perlimescere,  virtuti  suorum  credere 
(dc.  ail),  S.  —  A  second  negation  does  not  destroy 
tbe  6rst:  negat  ne  suspicari. — Not  to  assent,  deny : 
factum  est ;  non  nego,  T. :  omnia,  quae  certa  non 
erunt,  pro  certo  negato :  negaturum  aut  me  pro 
M.  Fulvio,  aut  ipsum  Fulvium  censetis?  L. :  mitto 
enim  domestica,  quae  negari  possunt,  i.  e.  the  proof 
of  which  can  be  supprensed:  negare  non  posse,  quin 
recti  us  sit,  etc.,  L.  —  Not  to  consent^  deny,  refuse: 
invitatus  ad  haec  negabit,  vnU  decline,  lu. :  (oscu- 
la),  H. :  victum,  V. :  uinnquara  reo  cuiquam  tam 
praecise  negavi,  quam  hie  mihi :  postquam  id  ob- 
stinate sibi  negari  videt,  Cs. :  negat  quis  carmina 
Gallo  ?  V. :  mea  dicta  deroittere  in  aurls,  V. :  Ire, 
O. :  adulescenti  negare,  quin  eum  arcesseret,  N. : 
uxorem  ut  ducat  orare  occipit .  .  .  Ille  primo  se 
negare,  reftise,  T. :  Poma  negat  regio,  i.  e  does  not 
produce,  0. :  pars  ventis  vela  negare,  i.  e.furl,  0. 

negdtialis,  e,  adj.  [negotium],  of  business,  of 
affairs  :  constitutio. 

negotians,  antis,  m.  [P.  of  negotlor],  a  whote- 
sale  dealer,  trdder,  banker,  business  man. 

negotiatio,  duis, /.  [negotior],  a  wholesale 
business,  bankitiff  business :  Asiatica. 

negotiator,  Oris,  m.  [  negotior  ],  a  wholesale 
dealer,  merchant,  banker,  fador,  S.,  C. 

negotiolam,  T,  n.  dim.  [  negotium  ],  a  little 
business,  small  matter:  nescio  quid  negotioli. 

negotior,  atus,  ftrl,  dep.  [negotium],  to  carry 
on  business,  do  wholesale  busijiess,  act  as  banker  : 
se  Svracusas  non  negotiandi  caus&  contulisset:  in 
Gallift,  S.— 7b  trade,  traffic,  Cs.,  L. 

neg5tio8aa»  adj.  [^negotium],  full  of  business, 
busy :  provincia :  maxime,  most  oceupiea,  S. 

negotium,  1,  n.  [nec+otium],  a  business,  em- 
ployment, occupation,  affair:  quid  istic  tibi  nego- 
list  ?  T. :  nihil  habere  negoti :  fcrensia  negotia : 
negotium  municipi  administrare:  in  negotio  ver- 
sari:  ex  negotio  emergere:  datum  negotium  est 
consulibus,  ut,  etc.,  L. :  negotio  deaistere,  Cs. :  mi- 
rabar,  quid  hie  negoti  esset  tibi,  what  business  you 
have  here,  T. :  ncgotiis  araicorum  intenius  sua  ne- 
glegere,  interests,  S. :  nostrum  otium  negoti  inopia 
constitutum  est,  affairs  of  state:  Bmim,  private  af- 
fairs: aes  nlienum  negoti  gerendi  studio  cintrac- 
lum,  in  trad*  .*   negoti  gerentes,  tradesmen  :   Bi- 


thyna  negotia,  H. — Difficulty,  pains,  trouble,  labor : 
satis  habeo  negoti  in  sanandis  volneribus :  tibi 
negotium  face8sere,^'v6  trouble:  refici  raaguo  ne- 
gotio, Cs. :  nuUo  negotio,  i.  e.  easily :  quid  negoti 
est  haec  po^tarum  .  .  .  porteuta  convincere  ? — A 
matter,  thing,  affair :  id  quod  negotium  poscebat, 
the  situation,  S. :  iueptum :  Teucris  ilia  leutum  ne- 
gotium, a  slow  affair. 

nem5  (rarely  nemo,  0.,  lu.),  — ,  dat.  nSminl, 
ace.  ueminem ;  abl.  once  nemine,  Ta.  (class,  writers 
borrow  the  plur.  and  the  geti.  and  abl.  sing,  from 
nullus),  m.  and/.  [ne+homoT,  no  man,  no  one,  no- 
body: Nemost  miserior  me,  T. :  facio  pluris  om- 
nium bominum  neminem :  omnium  mortalium 
nemo  Sthenio  inimicior,  quam,  etc. — In  the  phrase, 
nemo  non,  every  one,  everybody,  all :  aperte  adulao- 
tem  nemo  non  videt,  nisi,  etc. :  nemo  potest  non 
beatissimus  esse. — In  the  phrase,  non  nemo,  many 
a  one,  some  one  and  another,  somebody :  video  de  istis 
abesse  non  neminem :  non  nemo  improbus. — With 
nisi,  none  but,  no  one  not,  only  :  nemo  nisi  victor 
pace  bellum  mutavit,  S. — The  negation  emphasized 
by  a  following  negative:  neminem  deo,  nee  deum, 
nee  hominem  carum  esse  voltis.  —  With  pronn. : 
nemo  unus,  no  one,  L. :  ad  neminem  unuro  sum  ma 
imperi  redit,  Cs. :  nemo  quisquam,  not  a  single  one, 
no  otie  at  all,  T. :  alium  enim,  cui  illam  common- 
dem,  habeo  neminem,  no  one  else. — As  adj.,  no,  not 
any:  vir  nemo  bonus  ab  improbo  se  donari  velit: 
opifex:  ut  hominem  neminem  pluris  faciam. — 
F  i  g.,  a  nobody:  is,  quem  tu  neminem  putas. 

nemoralis,  e,  adj.  [nemus],  of  a  grove,  in  a 
wood,  sylvan  .•  regnum  Dianae,  near  Aricia,  0. : 
antrum,  0. 

nemorensis,  e,  adj.  [nemus],  of  the  grove  of 
Diana,  near  Aricia:  socius,  Pr. 

nemoricultriz,  Icis,/.  [nemus +cultrix],/or- 
est-haunting  :  sus.  Ph. 

nemorivagus,  adj.  [nemus + vagus],  wander- 
ing in  the  woods :  a  per,  Ct. 

nemoroBua,  adj.  [nemus],  full  of  woods, 
woody  :  Zacynthos,  V. :  Oete,  0. :  inga,  lii.—Fidl 
of  foliage,  shady :  silvae,  0. 

nempe,  eonj.  [nam+-pe]. — In  an  assertion  of- 
fered as  indisputable,  certainlv,  toithout  doubt,  as- 
suredly, of  course,  as  everybody  knows:  quos  ego 
omo?  Nempe  eos,  qui,  etc. :  Nempe  incomposito 
dixi  pede  currere  versQs  Lucili,  H. :  Nempe  omnia 
haec  nunc  verba  hue  redeunt  denique,  T. :  pater 
est  mihi  nempe  biformis,  O.  —  In  a  question  as  to 
the  meaning  of  somothing  already  said,  I  suppose, 
you  mean,  I  am  to  understand :  Da.  Davus  sum, 
non  Oedipus.  Si.  N«'mpe  ergo  aperte  vis  me  lo- 
qiii?  T. :  nempe  ne-ras  ad  beate  vivendum  patis 
posse  virtutem  ?  —  In  a  reply,  certainly,  obvinmhj, 
of  course:    CA.  Nostin  banc?    An,  novi,  nciupo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


nemus 


534 


opinor,  T. :  Pompei  tertius  consnlatne  in  quibus 
actifl  constitit  ?  Nempe  in  legibus.  —  In  a  conces- 
sion, eertainli/y  indeed^  no  doubt :  nempe  Vir  bonus 
et  prudens  dici  detector,  H. :  sciraus  nempe ;  liae- 
remus  nihilo  minus.  —  Ironically,  forsooth^  to  be 
mre^  I a^ippoae:  at  avus  nobilis.  Tuditanus  nempe 
ille,  etc :  nempe  ruberes,  Viveret  si  quis,  etc.,  H. 

nemtiB,  oris,  n.  TNEM-l,  a  tract  of  woodland^ 
forest  pasture^  meaaow  witk  shade,  grove :  multos 
nemora  commovent:  Quis  nemori  inperitet,  the 
pasture,  y. — A  voood,  grove,  forest :  Inter  pulchra 
satum  tecta,  i.  q.  pleasure-garden,  H. :  gelidum,  H. : 
densum  trabibus,  0. :  nemorum  saltus,  V.  —  A 
sacred  heath,  consecrated  grove  :  nemus  Angitiae, 
V. :  Cereale,  0. — E  s  p.,  the  sacred  grove  of  Diana 
at  Aricia. 

nenia  (naenla),  ae,/.,  a  funeral  song,  song  of 
lament,  dirge,  C. :  absint  inani  f  unere  neniae,  H. — 
A  mournful  song,  sorrowful  ditty :  Ceae  retractes 
munera  neniae,  H.  —  A  magic  song,  incantation: 
Marsa,  H. — A  popular  song,  cradle  song,  lullaby  : 
puerorum,  H. :  legesne  potius  viles  nenias  ?  mere 
songs,  Ph. 

neo  (neunt,  Tb.),  §vl  (ngrunt,  0.),  — ,  ere  [NE-], 
to  spin:  annus  Subteinen  nebat,  T. :  nerunt  fila 
deae,  0. — To  interlace,  entwine:  tunicam  auro,  V. 

nepa,  ae,/.  [African],  a  scorpion, — The  Scor- 
pion (a  constellation),  Enn.  ap.  C. 

nepOB,  Otis,  m.,  a  grandson,  child^s  son :  natus 
est  nobis  nepos,  T. :  me  nepotem  expulit,  S. :  Q. 
Pompei  ex  filia.  —  A  descendant :  de  stirpe  nepo- 
tum,  V. :  in  nepotum  Pemiciem,  H. :  haec  tetigit 
tuos  urtica  nepotes,  lu. — F  i  g.,  a  spendthrift,  prod- 
igal :  in  popuii  R.  patrimonio :  prof usus :  discinc- 
tus,  H. 

neptia,  is,/,  [cf.  nepos],  a  granddaughter,  0. : 
Veneris,  i.  e.  Ino,  0. :  doctas  Cybeleia  neptes  vidit, 
i.  e.  the  Muses,  0. 

NeptuniUB,  adj.,  of  Neptune,  Neptunian^  T., 
v.,  H.,  0.-0/  the  sea,  maHne,  C,  V. 

NeptunuB,  I,  m.  [NEB-],  Neptune,  god  of  the 
sea,  son  of  Satum  and  brother  of  Jupiter,  C,  V., 
E.,0.-^Thesea,y.,  H. 

nequam,  adj.  indeel.  with  comp.  nequior,  and 
sup.  nequissimus,  worthless,  good  for  nothing:  nil- 
ne  in  mentemst  ?  .  .  .  tanto  nequior,  T. :  nequam 
et  cessator  Davus,  H. — Of  character,  toorthless,  vile, 
bad:  liberti  nequam  et  improbi :  nihil  nequius 
est :  homo  nequissimus,  a  great  rogue. 

ne-quaquam,  adv.,  in  no  wise,  by  no  means,  not 
at  all:  nequuquaro  dignum  couatu  meo:  vir  sibi 
nequaquam  par :  idoneus  locus,  Cs. :  Cetera  ne- 
quaquam  simili  ratione  Aestimat,  H. 

neque,  neqnedum,  see  neo. 

;i9-qtieo  {imperf  nequlbat,  S.),  IvT,  — ,  Ire,  not 


to  be  able,  to  be  unable,  cannot :  hoc,  0. :  satis  deoer- 
nere,  T. :  ea  lazare :  proelio  adesse,  S. :  commissi 
tacere,  H. :  te  nequivi  CJonspicere,  V. :  nequeo  quin 
lacrumem,  T. :  quidquid  sine  sanguine  civium  ul- 
cisci  nequitur,  S. 

nequioqaam  ( nequidquam ),  see  neqai- 
quam. 

nequior,  ius,  comp.  of  nequam. 

nequiquam  (better  than  neqnloquam  or 
nequidqaam ),  adv.  [ne+abl,  of  quisquam],  in 
vain,  to  no  purpose,  fruitlessly :  et  sero  et  nequi- 
quam pudet :  ausi  transire  flumen,  without  reason, 
Gs. :  causas  nectis  inanes,  V. — As  an  exclamation : 
nequiquam !  L. 

ne  quia,  see  2  quis. 

nequlBaimua,  sup.  of  nequam. 

nequiter,  adv.  with  comp.  nSquius  [  nequam  ], 
worthCtssly,  wretchedly,  badly,  miserahty^  meanly: 
facere :  cenare :  (bellum)  susoeptum  nequius,  L. 

nequitia  or  neqiiitiea»  ae,  ace.  am  or  em,/ 
[  nequaui  ],  bad  quality,  worthlessness,  inefficiency, 
vileness,  wickedness :  fenestram  ad  nequitiem  pate- 
feccris,  T.:  me  ipsum  nequitiae  condemno:  filii 
nequitiam  videre :  nequitiae  fige  modum  tuae,  H. : 
domus  haec  .  .  .  ofiBcina  nequitiae:  nequitiam  ad- 
mittere,/atWesmeM,  Pr. 

NerUiua,  I,/,  Mother  Earth  (a  goddess  of  the 
Germans),  Ta. 

nervoae,  adv.  with  comp.  [nenrosus],  strongly^ 
vigorously,  energetically :  nervosius  dioere. 

nervosuB,  adj.  [  nervus  ],  sinewy,  nervous : 
poples,  0.  —  Of  style,  vigorous :  quis  Aristotele 
nervosior  ? 

( nervultiA,  I ),  m.  dim.  [  nervus  ]. — Only  plur.^ 
nerve,  vigor:  tui  mihi  saepe  cogniti. 

nenniBk  !,  m.  [cf.  vvjpov\  a  sinew,  tendon, 
muscle:  nervi,  a  quibus  artOs  oontinentur:  hoc 
nervos  confirmari  putant,  Cs.  —  A  cord,  string, 
wire  (of  a  musical  instrument) :  ut  nervi  in  fidi- 
bus  sonant :  cantu  vocum  et  nervorum  et  tibiarum 
personare,  f^rtn^et^  instruments. — l%e  leather  cov- 
ering of  a  shidd,  Ta.  — A  bow-string:  adductus, 
0. :  nervo  aptare  sag^wtas,  V. — A  wire,  string  (con- 
trolling a  puppet)  *  Duceris  ut  nervis  alienis  mobile 
lignum,  H. — A  prison :  ne  istaec  f ortitudo  in  ner- 
vom  erumpat,  bting  you  into  durance,  T. :  eximere 
de  nervo  civTs,  L.  —  The  penis,  H.,  lu. — ^F  i  g.,  a 
sinew,  nerve,  vigor,  foire,  power,  strength :  digna 
res  est  ubi  tu  'lervos  intendas  tuos,  T. :  omnibus 
nervis  mihi  conitendum  est,  ut,  etc. :  opibus  ae 
nervis  ad  pf^rniciem  suam  uti,  Cs. :  nervi  belli  pe- 
cunia:  veo'.igalia  nervos  esse  rei  p.:  lod  inhae- 
rentes  in  nervis  causarum,  intimately  connected 
with:  n'.rvi  ooniurationis,  leaders,  h. — Of  expres- 
sion,/<?r«,  energy:  oratio  nervos  oratorios  habet: 
sectantem  levja  nervi  PeQciunt,  ^. 


Digitized  by 


^oogle 


ndttolaitt 


686 


ni 


iiMCdeiift  (ne  aoieiiifj,  entia,  ocff.  [P.  of  ne- 
8oio]«  iffHorani^  unaware,  T. 

ne'>aol5,  !▼!,  — ,  Ire,  not  to  knoWf  to  be  ifftwrant : 
quid  agam  nescio,  T. :  de  Oropo  opinor,  sed  certum 
Deaoio :  animae  sit  (iila  vis)  ignisvef  nescio :  ne- 
■oIb,  Quem  fugias,  0. :  Tu  nescis  id  quod  scis,  si 
sapiea,  i.  e.  h^  closely  secret,  T. :  nescibaro  id  di- 
cere  iilam,T. :  yincere  scis,  victorift  uti  nescis,  L. : 
Qtrum  velit  .  .  .  nescitur:  futura,  0. — With  quis 
or  quidy  I  know  not  who,  some  one,  somebody,  a  cer- 
tain person,  I  know  not  what,  something,  some,  a 
certain :  oblatum  ab  nescio  quo  inprobo,  T. :  po- 
stea  quam  nescio  quid  iropendit:  hoc  nescio  quid, 
quod  ego  gessi,  this  trifle:  quia  nescio  quid  in 
philosophift  dissentiret,  a  little :  nescio  quid  litte- 
rularum,  a  sort  of  letter :  Laetus  est  nescio  quid, 
imer  something,  T. :  casu  nescio  quo :  nescio  quid 
praeclanim,  indefinable  excdlenee,—Vf\i\i  quo  modo, 
somehow,  I  know  not  how :  fit  enim,  nescio  quo 
modo,  ut,  «tc. :  qui,  nescio  quo  modo,  conspirant, 
K. — With  quando,  at  some  time  or  other :  roe  ne- 
scio quando  venisse  questus  est — With  an,  I  know 
not  whether,  probably,  perhaps  (softening  an  asser- 
tion) :  oonstantiam  dico  ?  nescio  an  meliun  patien- 
tiam  possim  dioere,  perhaps  1  might  better  say : 
nescio  an  moduro  ezcesserint,  L. — Not  to  know, 
to  be  unacquainted  with:  Nescio  alias,  i.  e.  how 
others  may  act,  T. :  eas  artis :  hiemem,  Y. :  vinum 
toto  nescire  Decembri,  i.  e.  abstain  from,  lu. — Not 
to  understand,  to  be  unable:  scire  Latine  ...  ne- 
scire :  Btare  loco  ncscit  (of  a  horse),  V. :  nescit  vox 
missa  reverti,  cannot  be  unsaitl,  U. :  irasci :  Uxor 
iuTicti  lovis  esse  nescis,  know  not  how  to  be,  H. 

neflOitis,  adj.  [iie+2  SAC-],  unknowing,  ^no- 
rant,  unaware:  rlus  quam  quod  .  .  .  Nescius 
adfectas,  in  your  ignorance,  0.:  Nescia  mens 
bominum  fati,  Y. :  aurae  fallacis,  H. :  Null&  de 
facie  terra,  0.:  quanto  periculo  vivam:  neque 
eram  nescius,  quantis  oneribus  preroerere,  yet  I 
well  knew:  flumina  Nescia  gratenturconsoletiturne 
parentem,  hesitating,  0. :  iratum  te  regi  fuisse  tion 
erant  nescii. — Not  knowing  how,  not  understand- 
ing, unable,  incapable :  cedere  nescius,  i.  e.  indom- 
itable, H. :  fallere  vita,  Y. :  vinci  nescius,  0. :  Yir- 
tus  repulsae,  H. :  furtivas  reddere  preces,  Pr. — 
Unknown :  gentibus  tributa,  Ta. :  neque  nescium 
habebat  alqm  invisum  esse,  etc.,  Ta. 

Nestor,  oris  (aec.  Nestora,  H.),  m.,  =  Vitrrup, 
a  mythical  king  of  Pyliu,  who  outlived  three  gener- 
ations, C,  H.,  v.,  0.,  lu. — P  r  o  V. :  vivere  Nestora 
totum,  three  generations,  lu. 

neu,  see  neve. 

neuter,  tra,  trum,  gen.  trTus,  dat.  :rl,  adj.  pro- 
nom.  [  ne  +  uter  1,  neither  the  one  nor  the  other, 
i^her:  neutri  illorura  quisquam  roe  carior:  neu- 
trum  eomm  contra  alium  luvnrc,  Cs. :  quid  bonuro 
tit|  quid  malum,  quid  oeutrum  :  neuter  consulum. 


L. :  ubi  neutri  transeundi  initium  faciunt,  neither 
army,  Gs. :  neutri  alteros  primo  .cemebant,  L. — 
Plur.  n.  as  tubst. :  neutra  (sc.  nomiiia),  of  the  neuter 
gender :  in  bonis  rebus ...  in  malis . . .  iu  neutris, 
neither  good  nor  evil, 

ne-utiquam  or  ne  utiquam,  adv.,  by  no 
means,  in  no  wise,  not  at  all :  id  veto  ne  utiquam 
honestum  esse  arbitror,  T. :  mihi  ne  utiquam  cor 
consentit  cum  oculorum  aspectu,  Ehn.  ap.  G. :  dic- 
tatori  neutiquam  placebat,  L. 

neutro,  cidv.  [neuter],  to  neither  side,  in  fieither 
direction,  T. :  inclinat&  spe,  L. 

ne-Te  or  neu,  adv.,  and  not,  nor,  and  that  not, 
and  lest :  ne  abs  te  banc  segreges  neu  deseras,  T. : 
te  hortor,  ut  maneas  .  .  .  neve  pertiroescas:  Hie 
ames  dici  pater  atque  princeps,  Neu  sinas  Medos 
equitare  inultos,  H. :  discedite,  neve  Eripite,  etc., 
0. :  fructOs  mollite  colendo,  Neu  segues  iaoeant 
terrae,  Y. 

nez,  necis,-/  [  1  NEG-  ],  death,  violent  death, 
murder,  slaughter :  iniusta :  usque  ad  necem,  T. : 
necem  sibi  consciscere:  viri  in  uxores  vitae  ne- 
cisque  habent  potestatem,  Gs. :  neci  dare,  Y. :  neci 
occumbere,  0. :  venatorum,  by  the  hunters,  Pli. : 
Glodiana,  of  Clodius:  niultorum  civium  neces: 
(manOs)  imbutae  Phrygi&  nece,  the  blood  of  t/ie 
slain,  0.— P  e  r  s  o  n.,  Death,  Y. 

nezllle,  e,  wfj.  [2  NEG-],  tied  up,  bound  togeth- 
er: hederae,  0. 

nexo,  — ,  — ,  5re,  intens.  [necto,]  to  twine,  coil  ; 
only  P.  praes.,  V.,  in  some  edd.  for  nixantem. 

nexum,  I,  n.  [  P.  n.  of  necto  ],  a  bond  secured 
upon  the  personal  liberty  of  the  debtor,  voluntary 
assignment  of  the  person  for  debt,  slavery  for  debt: 
ius  nexi:  nexum  inire,  L.:  omnia  nexa  civium 
liberata. 

1.  nexus,  adj.  [P.  of  necto],  imprisoned. — As 
sntbst. :  nexi  ab  aes  sWeiwim,  prisoners  for  debt,  L. 

2.  ( nezUB),  —  ( only  abl.  sing,  and  plur.,  and 
nom.  plur.),  m.  [2  NEC-],  a  binding  together,  fast- 
ening, joining,  interlacing,  entwining,  clasping: 
raedii  nexfls  (anguis)  Solvuntur,  coiU,  Y. :  serpens, 
baculum  qui  nexibus  ambit,  O. —  The  state  of  a 
debtor  under  bonds,  a  personal  obligation,  assign- 
ment of  the  person  for  debt,  slavery  for  debt :  se 
nexu  obligare.  —  Fig.,  a  linking,'  interweaving: 
causarum  latentium,  Cu. 

ni,  adv.  and  conj.  [2  NA-].  I.  Adv.,  not. — Only 
in  the  phrase,  quid  ni?  (often  quidni  ?  always  with 
subj.  or  ellipt. ),  why  not  f  of  course :  Ch.  hem, 
Clinia  haec  fieri  videbat  ?  Ate.  quid  ni  ?  T. :  quid 
ni  iste  neget  ? — II.  Cor\j.,  in  clauses  of  proliibition 
or  negative  purpose,  not,  that  not:  monent .  .  .  ni 
teneant  curses,  Y. — As  a  conditional  nc^atWc, jf 
not,  unless,  but  that,  but:  mirum  ni  domist,  a.: 


Digitized  by  V^OOQIC 


nlcatarlam 


686 


NUfw 


moriar  ni  puto,  etc.:  Ni  frustra  augarium  vani 
docuere  pareDtes,  V. :  ni  fallor  (parenthet.),  0. : 
quid  ploras,  pater?  Mirum  ni  cantem;  condem- 
natus  sura,  tlrange  I  donH  sing^  Nov.  ap.  C. :  ni 
festinem,  were  I  not  in  hcute^  V. :  nee  Boi  detrec- 
tassent  pugnam,  ni  fama  .  .  animos  fregisset,  L. 
— E  8  p.,  in  covenants,  stipulations,  and  tlireats : 
cum  is  sponsionein  fecisset  ni  vir  bonus  esset, 
gave  bands  to  prove  his  good  char<icter  :  tuni  illud 
quod  dicitur  sive,  nive,  inrident,  i.  e.  the  for im  of 
pleading. 

Dioeteritim,  I,  n.,  =  vunir^piov,  a  prize  of 
victory^  lu. 

nidor,  oris,  m.,  a  vapor^  steam,  smelly  fume 
(from  something  burned):  galbaneus,  Y. :  in  ni- 
dore  Toluptas,  H. :  ganearum :  foedus  ex  adusta 
plamft,  L. :  culinae,  lu. 

niduliiB,  I,  m.  dim.  [nidus],  a  little  nest. 

nidus,  1,  m.,  a  nest:  effingere  et  constituere 
nidos :  tigiils  nidum  suspendit  hirundo,  Y. :  facere, 
0. :  Maiores  pinnas  nido  extendisse,  i.  e.  rise^i 
above  on^s  birth,  H. :  nidi  loquaces,  i.  e.  broods, 
Y.  —  Plur.y  of  one  nest,  lu,  —  A  nest,  dwelling, 
house,  home .  tu  nidum  servas,  H. :  dulcls  reviseie 
nidos,  cells  (of  bees),  Y. 

niger,  gra,  grura,  adj,  with  (poet.)  comp.  nigrior 
and  sup  nigerrimus  [1  NEC-],  bl<ick,  sable,  dark, 
dusky:  quae  alba  sint,  quae  nigra,  dicere:  hede- 
rae,  V. :  Silvae,  ^Zoomy,  H. :  lucus,  0. :  caelum  pice 
nigrius,  0. :  nigerrimus  Auster,  gloomy,  Y. :  nigros 
eflferre  maritos,  i.  e.  kill  hg poison,  lu. — With  ace: 
(avis)  nigra  pedes,  0. — P  r  o  v. :  Candida  de  iiigris 
facere,  0. :  nigrum  in  Candida  vertere,  make  black 
white,  lu.  — F  i  g.,  gloomy,  unlucky,  ill-omened: 
huncine  solem  Tam  nigrum  surrexe  mihi  ?  H. : 
ignes,  i.  e.  funeral,  H. :  hora,  of  death,  Tb. — Black, 
&d,  wicked:  nee  minus  niger,  quam  Phormio,  a 
blackleg :  delectatus  sale  nigro,  maliciouSy  H. 

nigrans,  antis,  adj.  [P.  of  nigro,  frova  niger], 
black,  dark,  dusky :  alae,  0. :  aegis,  i.  e.  gathering 
clouds,  Y. :  nigrantes  terga  iuvenci,  Y. 

nigresco,  — ,  ere,  inch,  [niger],  to  become  black, 
grow  dark:  tenebiis  nigrescunt  omnia  circum, 
Y. :  Corpore,  0. 

nigror,  oris,  m.  [niger],  blackness :  noctis,  Pac 
ap.  C. 

nihil,  or  (  poet)  nil,  n.  inded.  [ne+hilum], 
nothing:  nihil  est  agri  cultur&  melius:  nihil  ad 
celeritatem  sibi  reliqui  fecerunt,  i.  e.  exerted  them- 
selves to  the  utmost,  Cs. :  sui  nihil  deperdere,  of 
what  they  had,  Cs. :  nil  sanguinis,  no  drop  of 
blood,  0.:  nil  sui,  nothing  proper,  0.:  tecum  nil 
rei  nobis  est,  we  have  nothing  to  do  with  you,  T. : 
nihil  exspectatione  vestrS  dignum  dico:  victor, 
quo  nihil  erat  moderatius :  sin  mecum  in  hac  pro. 
lusione  nihil  fueris,  of  no  account :  nihil  hominis 


ease,  a  worthless  fellow. — P  r  o  v. :  Nil  nimia,  L  e. 
donU  be  extravagant,  T. — Ace.  adverb.,  fiottUtUlf 
in  no  respect,  not  a  whit :  nihil  se  e&  re  oommo- 
veri,  Cs. :  coniectur&  nihil  opus  est :  nihil  ad  ple- 
bis  causam  inclinati,  L. :  Nil  nostri  miserere?  Y. : 
niliil  sane,  nisi,  etc.,  for  no  reason,  but,  etc. :  nil 
ad  me  uttinet,  T. :  nihil  ad  Persium,  in  comparison 
with. — In  phrases :  nihil  agis  dolor !  you  effect  noth- 
ing: misere  cupis  abiro ;  sed  nil  ngis,  no, you  donH  I 
H. :  nihil  non  ad  rationem  dirigebat,  everything: 
nihil  non  adroget  armis,  H. :  non  nihil  est  profec* 
tum,  somewhat:  baud  nihil,  T. :  nihil  quidquam 
egregium  adsequi,  notAtn^  at  all:  nihil  unum  in- 
sigiie,  L. :  Tu,  quantus  quantu's,  nil  nisi  sapientia 
es,  are  nothing  but  wisdom,  T. :  amare  nihil  aliud 
est,  nisi  diligere,  etc:  nihil  aliud  nisi  de  boste 
cogitare,  on/y ;  nihil  tibi  deest  praeter  voluntatem, 
nothing  except :  nihil  praeterquam,  only,  exclusive- 
ly, L. :  nihil  aliud  quam  prendere  prohibito,  L. : 
nihil  aliud  quam  in  popuiationibus  res  fuit,  L. : 
nihil  praetermisi .  .  .  quin  Pompeium  a  Caesaris 
coniunctione  avocarem,  I  have  omitted  nothing  that 
might  separate:  nihil  moror,  quo  minus  decern vi- 
ratu  abeam,  L. :  nihil  est,  quod  adventum  nostrum 
extimescas,  yon  have  no  cause  to  fear :  nihil  est, 
cur  adveiitibus  te  offerre  gestias :  nihil  excogitem, 
quam  ob  rem  necesse  sit?  etc. :  nihil  fuit  in  Ca- 
tulis,  ut  putares,  etc :  Die  aliquid  dignum  promis- 
sis ;  incipe — nil  efit,  to  no  purpose,  H. :  nihil  est, 
quod  pocula  laudes,  in  vain,  Y. :  cadit  in  virum 
bonum  mentiri  ?  nihil  profecto  minus,  by  no  means. 
nihil-dom,  n.  inded.,  nothing  as  yet,  C.  L. 

nihilo-minuB  (nild-)  or  nihilo  minus,  adv., 
none  the  less,  just  as  much:  amicus,  T. — No  less, 
nevertheless  :  minus  dolendum  fuit,  sed  poenien- 
dum  certe  nihilo  minus:  nilo  minus  ego  hoc  faciam 
tamen,  yet  none  the  less,  T.  :  nihilo  minus  tamen 
agi  posse,  etc.,  Cs. 

nihllnm  or  (poet)  nilam,  I,  n.  [ne+hilum], 
not  a  shred,  nothing :  ex  nihilo  oriri,  aut  in  nihi- 
lum  occidere:  venire  ad  nihilum  :  quos  pro  nihilo 
putavit :  Quoi  minus  nilo  est,  quod,  etc.,  less  than 
nothing,  T. :  istuc  nihili  pendere,  of  no  account,  T. : 
Non  hoc  de  nilost,  quod,  etc.,  ^or  nothing,  i.  e. 
without  cause,  T. :  de  nihilo  conripi,  L. :  nihilo 
benevolentior,  not  a  whit:  nihilo  setius,  Cs. :  ego 
isti  nilo  sum  aliter  ac  fui,  no  otherwise,  T. :  Nihilo 
deterius  ius,  H. — Ace  adverb. :  nihilum  metuenda 
timere,  H. 

nil,  see  nihil. 

NiliacnSk  adj.,  of  the  Nile,  Egyptian,  lu. 

iniigena.  ae,  m.  and  /.  [Nilus+GEN-],  bom 
on  the  Nile,  Egyptian:  dei,  V. 

Nilus,  I,  m.,  =  NiTXoc,  Ihe  Nile,  the  river  of 
Egypt,  C,  Y.,  H.,  0.,  lu.— ^  canal,  aqueduct:  pi- 
scina et  Nilus, 


Digitized  by 


Google 


nimbifer 


687 


nitesco 


nimbifer,  fera,  ferura»  adj.  [nimbus +1  FER-], 
Btorm-bringiiig^  ttormy :  tuibo,  0. :  ignis,  0. 

xiimboBua,  adj.  [nimbus], stormy,  rainy:  fluctu 
Orion,  V. :  ventus,  0. :  ver,  lu. 

XlimbUB,  I,  m.  [NEB-],  a  rain  -  storm^  pouring 
rain^  thick  sfunoer:  terrere  animos  nimbis:  den- 
sus,  L. :  ex  omni  nimbos  demittere  caelo,  0. :  toto 
Bonuerunt  aethere  nimbi,  alorm-windBy  V. — A  black 
rain-cUntd^  thunder  -  cloud :  nimbflm  nigror,  Puc. 
ap.  C. :  involvere  diem  nimbi,  V. — A  cloudy  nim- 
bus, cloudy  splendor  (around  a  god) :  nimbo  sue- 
cincta,  V. — A  child,  niase^  throng :  Respiciunt  in 
nimbo  volitare  favilluro,  V. :  fulvae  harenae,  V. : 
glandis,  L.  —  Fig.,  a  storm,  tempest,  calamity: 
bunc  nimbum  transisse  laetor. 

nimio,  adv.  [abl.  n.  of  nimius],  by  far,  excessive- 
ly.— With  plus,  far  more,  excessively,  utterly:  dole- 
re  plus  nimio,  H. :  niinio  plus  quam  velim,  L. 

Di-minun,  culv.,  mthoiU  doubt,  doubtless,  indis- 
putcMy,  certainly,  surely,  truly:  ni  mirum  hisce 
homines  frigent,  T. :  non  parva  res,  sed  nimirum 
omnium  maxima:  nimirum  hie  ilia  Gharybdis, 
etc.,  V. :  Cui  placet  alterius,  sua  nimirum  est  odio 
sors,  of  course,  H. — Ironically,  doubtless,  to  be  sure^ 
forsooth:  aperienda  nimirum  nocte  ianua  fuit,  L.: 
iJni  nimirum  tibi  recte  semper  erunt  re.«i,  H. 

nlmiw,  adv.  [ne  +  1  MA-],  beyond  measure,  too 
much^  overmuch,  excessively,  too :  Vemens  es  nimis, 
T. :  nee  nimis  yalde  nee  nimis  saepe :  longo  satiate 
ludo,  H. :  nimis  insidiarum :  Haec  loca  lucis  ha- 
bent  nimis,  0. — Beyond  measure,  exceedingly,  great- 
ly: fundam  tibi  nunc  nimis  vellem  dari,  T. — 
Prov. :  neqtiid  nimis,  moderation  in  all  things,  T. 
— Willi  a  negative,  not  much,  not  very  much,  not 
especially,  not  very:  me  quidem  non  nimis,  sed  eos 
admodum  delectarunt:  praesidium  non  nimis  fir- 
mum,  Cs. :  hand  nimis  amplum,  L. 

nimium,  adv.  [nimius],  too  much,  too:  nimium 
facere  sumptum,  T. :  impii  cives,  nimium  multi: 
nimium  no  crede  colori,  V. ;  neglegens :  necesse, 
V. :  o  nimium  nimiumque  oblite  tuorum,  0. — 
Very  much,  greatly,  exceedingly:  nimium  vellem, 
T. :  fortunati  Agricolae !  V. :  illud  non  nimium 
probo,  not  particularly. — In  the  phrase,  nimium 
quantum,  as  mw^  as  can  be,  very  much  indeed, 
never  so  much:  dififert  inter  honestum  et  turpe 
nimium  quantum. 

*%4tifi4Ti«  adj.  [nimis],  beyond  measure,  excessive^ 
too  great,  too  much:  vestitu  nimio  indulges,  T. : 
nimia  pertinacta,  Cs. :  aquae,  a  deluge,  0. :  nimia 
caede  atque  cupidine  ferri,  excessive  eagerness  for 
carnage,  V. :  nimius  mero,  intemperate,  H. :  nimius 
animi,  L. — As  subst.  n.,  too  much,  superabundance, 
excess:  Nimium  boni  est,  cui  nihil  est  mali,  he  has 
too  good  fortune,  Enn.  ap.  C. :  nimium  feritatis  in 
illo  est.  O. —  Too  migJtty,  too  powerful:  legio  lega- 
tis  uiiiiia  ac  fortMidolosa  erat,  Ta. 


ningit  (-guit),  —  (ere),  impers.  [NIGV-],  it 
snows,  V. 

nisi,  conj.  [1  ne  +  si],  tfnot,  unless:  nomen  iu- 
dicum  amittemus,  nisi  uic  ex  ipsis  causis  iudicabi- 
mus:  nisi  ego  insauio,  stulte  omnia.  —  After  an 
interrogative  or  negative  clause,  except^  save  only, 
unless,  but:  ne  quis  enuntiaret,  nisi  quibus  man- 
datum  esset,  Cs. :  nisi  in  bonis,  amicitiam  esse 
non  posse:  quid  est  pietas,  nisi  voluntas  grata  in 
parentes :  nihil  est  quod  festines,  nisi  ut  valeas, 
no  reason  but,  etc.  :  non  aliter  reducturus,  nisi, 
etc.,  on  no  other  condition,  L. — Followed  by  si, 
quod,  or  quia,  except,  unless,  save  only :  nisi  vero  si 
quis  est  qui,  etc. :  nisi  si  id  ipsum  exigis,  0. :  cum 
Patrone  mihi  omnia  sunt  communia,  nisi  quod 
dissentio,  etc.,  save  that :  at  nesciebam  id  dicere 
illam,  nisi  quia  Correxit  miles,  T. — ironically,  with 
vero  ov  forte,  unless  perhaps :  nisi  forte  vos  consu- 
lem  iudicatis  Antonium :  vero  existimatis  demen- 
tem  Africanum  fuisse,  qui,  etc. — But,  only:  Ch, 
unde  haec  hie  rescivit?  De.  nescio,  Nisi  me 
dixisse  nemini  certo  scio,  T. :  quid  erat  quod  scire 
voluerit  ?  nescio,  nisi  hoc  video,  etc. :  non  id  mo- 
destift  ducis,  nisi  ad  conciliandos  animos  Tarcnti- 
norum  fieri,  L. :  volo,  T. :  valde  me  delectant,  nisi 
quod  me  obruerunt,  etc. 

1.  nisus,  P.  of  nitor. 

2.  niaiis,  — ,  abl.  Q,  m.  [CNI-],  a  pressing  upon, 
pressure,  push,  striving,  exertion,  labor,  effort :  pe- 
detentim  et  sedato  nisu,  tread:  Insolitos  docuere 
nisQs,  H. :  Stat  nisu  inmotus  eodem,  in  the  same 
posture,  V. :  uti  nisus  per  saxa  facilius  foret,  S.  r 
quae  dubia  nisu  videbantur,  S. :  rt^piduB,  flight,  V. 

nitednla,  ae,  /.,  a  small  mouse,  dormouse,  C. : 
tenuis,  H.  (al.  volpecula). 

1.  nitons,  entis,  adj.  with  comp,  [P.  of  niteo], 
shining,  glittering,  brilliant,  bright:  capilli  malo- 
bathro,  H. :  oculi,  V. :  arma,  L.  —  Fine,  in  good 
condition,  handsome,  blooming,  sleek :  taurus,  V. : 
culta,  V. :  Tyrio  nitentior  ostro  Flos  oritur,  0. — 
Fig.,  illustrious:  recenti  gloria  nitens,  L.  —  Of 
style,  brilliant,  elegant :  oratio. 

2.  nitons,  entis,  P.  of  nitor. 

niteo,  ul,  — ,  ere,  to  shine,  look  bright,  glitter, 
glisten:  unguentis:  diversi  niteantcum  millecolo- 
res,  0. :  nitet  herba  lapillis,  H. — To  be  sleek,  be  in 
good  condition,  look  bright,  bloom,  thrive:  unde  sic 
nites?  Ph.:  quanto  parcius  vos  nituistis,  ut,  etc , 
i.  e.  have  you  suffered  want,  fl. :  miseri  quibus  In- 
tentata  nites !  who  are  charmed  by  you,  H. :  vecti- 
gal  in  pace  niteat,  flourishes. — Plur,  ti.  as  subst. 
aetas  Defodiet  condetque  nitentia,  all  that  flour- 
ishes, H. — F  i  g.,  to  shine,  be  brilliant,  look  beauti- 
ful: res  eius  gestae  gloria  niterent:  ubi  plum 
nitent  in  carmine,  H. 

niteaoo^  — ,  — ,  ere,  inch,  [niteo],  to  bfgin  to 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


nitidus 


538 


noceua 


thine^  thine  forik,  glitter :  iuventas  umeros  oleo 
perfusa  nitcscit,  V. :  quae  Desperat  tractata  nite- 
Bcere  posse,  deajpairs  of  treating  effeetivdy^  H. 

nitidus,  adj.  with  cofnp.  and  tup,  [  cf .  niteo  ], 
thining^  glittering^  bright^  potished^  dear  :  nitidus 
iuventa  (of  the  serpent  that  has  shed  its  li&in), 
y. :  aries  nitidissimus  auro,  0. :  pisces,  with 
gleaming  tcalet^  0. :  ocelli,  lu. — Of  animals,  tUek^ 
ptumpy  in  good  condition^  weU-favored,  blooming: 
lumenta,  N. :  quos  pexo  capillo  nitidos  videtis : 
ex  nitido  fit  rusticus,  H. :  vacca,  0. :  campi  niti- 
dissimi :  nitidissimus  annus,  rieA,  0. — ^F  i  g.,  eulti- 
9cUed,  polislied,  refined  :  verba  nitidiora :  bilares 
nltidique  vocantur,  lu. 

1.  nitor,  tilxus  ( usu.  in  lit  sense )  and  nisus 
fusu.  fig.),  T,  dep.  [ONI-],  to  bear  vpon^  prett  upon, 
lean,  support  on^f :  niti  modo  ac  statim  conci- 
dere,  ttrive  to  rise,  S. :  stirpibus  suis  niti :  mulier- 
cul&  nixus :  hastft,  V. :  nixus  baculo,  0.:  oothumo, 
ttrutj  H. :  nixi  geuibus,  on  their  kneet,  L. :  nixus 
in  hastam,  V. :  humi  nitens,  V. — To  make  way, 
prett  forward  J  advance,  mounty  climb,  fiy  :  serpen- 
tes,  simul  ac  primum  niti  possunt:  nituntur  gra- 
dibus,  V. :  ad  sidera,  V. :  in  adre,  0. :  in  adversum, 
0. :  niti  corpoiibus,  ttruggle,  S. — To  ttrain  in  giv- 
ing birth,  bring  forth :  nitor,  am  in  labor,  0. — 
Fig.,  to  ttrive,  put  forth  exertion,  make  an  effort, 
labor,  endeavor:  virtute  et  patientia  nitebantur, 
Os. :  tantum,  quantum  potest,  quisque  nitatur: 
pro  libertat-e  summft  ope  niti,  S. :  ad  sollioitandas 
ciyitates,  Os. :  ne  gravius  in  eum  oonsuleretur,  S. : 
maxime,  ut,  etc.,  N. :  suroma  vi  Cirtam  inrumpere 
nititur,  S. :  patriara  recuperare,  N.:  vestigia  po- 
nere,  0.:  ad  inmortalitatem :  in  vetitum,  0. —  7b 
contend,  insist :  nitarour  igitur  nihil  posse  percipi. 
— To  rett,  rdy,  depend  upon:  coniectura  in  qua 
nititur  divinatio:  cuius  in  vit&  nitebatur  salus 
civitatis :  qu&  (auctoritate)  apud  exteras  nationes, 
Cs. :  rebus  iudicatis :  quo  confugies  ?  ubi  nitere  ? 

2.  nitor,  oris,  m.  [cf.  niteo],  brightnest,  splen- 
dor, lustre,  theen :  diumus,  the  daylight,  0. :  argenti 
et  auri,  O.—Sleeknest,  plumpnett,  good  lookt,  beauty, 
neatnett,  degance  :  corporis,  T. :  Glycerae,  H. :  nul- 
lus  in  cute,  lu. :  corporum,  L. :  habitus,  lu. — Fig., 
of  style,  elegance,  grace:  orationis:  domesticus 
eloquii,  O.—Of  character,  dignity,  excellence :  gene- 
ris, 0. 

nitmm,  I,  n.,  ^  virpov,  native  soda,  natron  : 
Semina  nitro  perfundere,  V. — Soap,  Gael.  ap.  C. 

nivalis,  e,  adj.  [  nix  1,  of  snow,  snowy,  snow-  : 
dies,  L. :  vertex,  covered  with  snow,  V. :  Hebnis 
nivati  compede  vinctus,  H. — Snow  -  like,  tnowy  : 
equi  candore  nivali,  V. 

1.  nl-ye,  see  ni.        2.  nive,  abl.  of  nix. 

nlveus,  adj.  [nix  1,  of  snow,  snowy,  tnow-  : 
aggeres,  T. — Snow-white,  snowy :  lac,  V. :  Briseis 


niveo  colore,  H. :  dens,  0. :  Quiritea,  in  white  togas, 
lu.    • 

nlvdsos,  odH.  [nix],  fuU  of  snow^  ss^owgt 
hieras,  L. :  Scythia,  0. 

nix,  nivis,  /.  [NIGV-],  snow  :  nigra :  Liger  ex 
nivibus  creverat,  Cs. :  miles  nivibus  obrutus,  L. : 
duratae  solo  nives,  H. :  Alpinas  nives  vides,  V. : 
capitis  nives,  hoary  hair,  H. :  nives,  i.  e.  a  cM  di- 
mate,  Pr. 

nixor,  — ,  &rl,  dm.  intens.  [1  nitor],  to  lean  vpofi, 
strive,  endeavor :  Nixans  nodis  (serpens),  V. 

1.  nixus,  P,  of  1  nitor. — Plur.  as  subst. :  Nixl, 
m.,  three  guardian  deities  of  women  in  labor,  0. 

2.  (nixus,  —\  m.  [GNI-],  paint,  throet,  travaii 
(only  abl.  sing,  and  plur,):  fet&s  nixibus  edunt, 
V.,0. 

no,  avi,  — ,  are  [1  NA-],  to  swim,  fioat :  nat 
lupus,  0. :  piger  ad  nandum,  0. :  ars  nandi,  0. — 
P  r  o  V. :  nare  sine  cortice,  I  e.  to  do  without  a 
guardian,  H. :  per  aestatem  liquidam,  i.  e.fiy,  V. : 
cymba,  i.  e.  sail,  V.,  Gt. :  undae  nantes,  Gt. 

nobilis,  e,  ac^.  with  comp.  and  sup.  fGNA-l, 
that  is  known,  weU-knowti,  famous,  notea,  cdebratea, 
renowned:  f rater  eius,  T. :  rhetor:  oppidum:  in 
philosophia :  famft,  Gs. :  nobilior  vir  factis  quam 
genere,  L. :  Gorinthus  aere,  0. :  propter  alqd,  lu. : 
(puer)  superare  pugnis,  H. :  e  rectis  fundere  gaesa 
rotis,  Pr, — Notorious:  sumptuosa,  nobilis,  T. :  tau- 
rus.  —  High-bom,  of  nohle  birth,  nobis  (usu.  of 
families  from  which  the  high  ofiBoes  of  state  had 
been  filled) :  homines  (opp.  novi  homines) :  nobili 
genere  nati :  Garthaginiensis,  L. — Noble,  excellent, 
superior, splendid :  tres  nobilissimi  fundi:  equae, 
0. :  nihil  erat  eA  picturft  nobili  us. 

nobilitas,  fttis,  /.  [nobilis],  celebrity,  fame,  re- 
nown :  nobilitatem  despioere :  repentini,  L. :  earn 
nobilitate  praecurrere,  K. — Sigh  birth,  noble  ori- 
gin, nobility:  sua :  nobilitate  sui  municipi  facile 
primus. — The  nobility, noblet,  aristocracy:  nobUi- 
tatis  fautor :  omnis  noster  nobilitas  interiit,  Cs. : 
nobilitas  rem  p.  desenierat,  L. :  superbia  commune 
nobilitatis  malum,  S. — Nobleness,  excellence,  superi- 
ority :  florere  nobilitate  dlscipulomm :  eloquio 
tantum  nobilitatis  inest,  0. :  nobilitas  sola  est  vir^ 
tus,  lu. :  nobilitate  ingenit&,  Ta. 

ndbilito,  ftvT,  fttus,  ftre  [nobilis],  to  make 
known,  render  famous,  make  renowned:  diaoiplini 
militari  nobilitatus  est,  N. :  post  mortem  nobili- 
tari :  famam,  \u :  Lacinia  templo  nobilitata  deae, 
0. —  To  render  notorious:  stultum  adulesoento- 
lum  Flagitiis,  T. :  alcuius  nobilitata  crudelitas. 

nobis,  nobisoum,  see  ego. 

nocens,  entis  (gen.  plur.  nocentQm,  0. 


with  comp.  and  sup.  [P.  of  noceo],  hurtful,  i 
fid,  pernicious,  baneful,  injurious:  a  pestiferis  et 
nocentibus  refugere :  taxi,  V. :  boletus,  lo. :  edit 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


noceo 


589 


cioutit  alliam  nocentius,  H. :  ne  noceutiores  vos 
fadat,  Ta. — OviUy^  wicked^  culpable^  criminal:  no- 
eeni  et  nefarius:  homiDes  nooentiBsimi :  nocen- 
tissima  Tictoria. — Plur.  m.  as  subst. :  ne  innocentes 
pro  Docentibus  poenas  pendant^  Gs. 

nooed,  cul,  citQnis,  9re  [1  NEC-],  to  do  harm^ 
inflict  injury^  hurt :  declinare  ea,  quae  nocitura 
videantur :  nihil  nocet,  does  no  harm :  si  grando 
cuipiam  nocuit :  nihil  iis  nocituros  hoates,  Cs. : 
quid  nocere  possunt,  quibus,  etc,  what  hann  can 
they  dof'.  ob  eam  rem  noxam  nocuerunt,  have 
been  guilty  of  a  crime^  L.  (old  form.) :  quid  nocet 
haec  ?  lu. :  ut .  .  .  cum  militum  detrimento  noce- 
retur,  Oh.  :  ne  quid  ei  per  filium  noceretur :  mihi 
nihil  ab  istis  nooeri  potest :  ipsi  nihil  nocitum  in, 
no  harm  will  be/all,  Cs. :  verum  nocet  esse  soro- 
rem,  i.  e.  it  i»  an  clstacle^  0. :  Turba  nocet  iactis 
(telis),  hinderSy  0. 

nooiTUS,  adj.  [1  NEC-],  hurtful^  injurunUy  noxr 
ioM,  Ph. 

nootifer,  ert,  m.  [nox+1  FER-],  the  evening- 
ttar,  Ct 

nootilnoa,  ae,/.  [noz+LVC-],  that  thinea  by 
night;  hence,  the  moon :  crescens  face,  U. 

nootlTagns,  adj.  [nox+VAG-],  night-wander- 
ing, that  wanders  by  night  :  currus,  V. 

nootu,  adv.  fold  abl.  of  *noctus,  for  nox],  in 
the  uight,  at  nighty  by  nighty  T. ;  opp.  interdiu,  Cs., 
C,  S..  H..  lu. 

nootua,  ae,/.  [nox],  a  night-owl,  owl,  V.,  Pr. 

nootuabunduB,  a^j.  [*  noctuor,  from  nox],  in 
the  night-time,  by  night :  ad  me  venit  tabellarius. 

nootomuB,  adj,  [nox],  of  night,  by  night,  noc- 
turnal :  labores :  horae :  tempus,  Cs. :  merum, 
H. :  bella,  V. :  consilia,  S. :  fur :  lupus  gregibus 
nocturnu.^  obambulat,  by  night,  V. :  qui  nocturnus 
sacra  divQm  legerit,  H. 

nocuuB,  adj.  [I  NEC-],  hurtful,  injurious,  0. 

nodo,  &vi,  &tu9,  are  [nodus],  to  furnish  with 
knots,  tie  in  a  knot:  crines  nodantur  in  aurura, 
y. :  col  him  laqueo  nodatus,  i.  e.  enchained,  0. 

noddsuB,  adj.  [nodus],  full  of  knots,  knotty  • 
stipes,  O. :  lina,  nets,  0. :  vitis,  lu. :  cheragra,  H. : 
Cicuta,  i.  e.  versed  in  legal  intricacies,  H. 

nodus,  I,  m.  [see  HED-],  a  knot :  nodus  vin- 
culuinqne:  Necte  tribus  nodis  temos  colores,  V. : 
Cucum  Conripit  in  nodum  complexus,  clasping 
him  as  ifi  a  knot,  V. :  nodos  manu  diducere,  0. : 
crinem  nodo  substringere,  Ta. :  crura  sine  nodis, 
Cs. :  bnculum  sine  nodo,  L. :  telum  solidum  no- 
dis, V. :  nodoque  sinQs  conlecta  fluentes,  V. — 
Pro  V. :  nodum  in  soirpo  quaeris,  look  for  a  knot 
m  a  bulrwth,  i.  e.  make  difficulties,  T. — In  a  plant, 
a  joint,  eye  :  in  ipso  Fit  nodo  sinus,  V. — A  xtar 
tfi  ths  comtelUUion  Pisces^  0. — ^F  i  g.,  a  band^  bond  - 


bis  igitur  singulis  versibus  quasi  nodi  apparent 
continuationis :  amiciliae.  —  A  bond,  obligation  : 
imponere  nodos  (i.  e.  ius  iurandum),  0. — A  knotty 
point,  difficulty,  impediment :  dum  hie  nodus  ex- 
pediatur :  huius  erroris,  L. :  nisi  dignus  vindioe 
nodus  Intersit,  crisis,  II. :  Abas  pugoae  nodusque 
moraque,  V. :  iuris,  lu. 

noexiiim,  adv.  [old  for  non],  not,  Enn.  ap.  C. 

n51o,  nolul,  — ,  nolle  [ne+volol  to  wish . . .  fiot, 
will . . .  not,  not  to  wish,  to  be  unwilling :  (mulieres) 
Nolunt,  ubi  velis ;  ubi  nolis,  cupiunt  ultro,  T. : 
etiam  si  nolint :  pluribus  praesentibus  eas  res 
iactari  nolebat,  Cs. :  noUet  carmine  quemquam 
Describi,  H. :  nolo  vincat :  nollem  dixissem :  nolo 
plura :  nolo  ego  istam  in  te  modestiam,  L. — /m- 
per.,  with  an  inf.:  noli  putare,  do  not  believe: 
nolite,  indices,  existimare,  etc. :  noli  rexare,  lu. : 
nolite  velle  (pleonast.). — Followed  by  a  negative, 
which  continues  the  negation :  nolui  deesse  ne 
tacitae  quidem  flagitioni  tuae:  nolle  successum, 
non  patribus,  non  consulibus,  L. — In  the  phrase, 
nollem  factum,  /  am  sorry  for  it,  T. — E 1 1  i  p  t. : 
nollem  (sc.  factum),  T. :  sed  nolo  pluribus  (sc. 
verbis  rem  exsequi),  L. :  videbis,  si  erit,  quod  no- 
lim,  arcessendus,  ne,  etc.,  and  may  heaven  forbid 
it. — With  a  negative,  to  be  willing,  have  no  objec- 
tion: cum  se  non  nolle  dixisset. — To  wish  ill,  be 
adverse :  cui  qui  nolunt,  iidem,  etc. 

Nomas,  adis,  m.,  :=vofidQ. — Prop.,  a  herds- 
man, nomad;  hence,  a  Numidian:  Nomas  ver- 
suta,  a  Numidian  fortune-teller,  Pr. :  Nomad um 
tyranni,  V. 

nomen,  inis,  n.  [GNA*],  a  means  of  knowing, 
name,  appellation :  qui  haec  rebus  nomina  posue- 
runt:  ludi,  Pythia  perdomitae  serpentis  nomine 
dicti,  0. :  eique  morbo  nomen  est  avaritia :  cani- 
bus  pigris  .  .  .  Nomen  erit  pardus,  tigris,  leo,  lu. : 
puero  ab  inopift  nomen  Egerio  est  inditum,  L. : 
Aeneadasque  meo  nomen  de  nomine  fingo,  Y. : 
Nomine  quemque  vocans,  by  name,  V. :  nomina 
dare,  eidist,  L. :  ab  re  nomen  habet  (terra),  is 
named  for,  L. :  turris  quae  nomen  ab  insula  acce- 
pit  ( i.  e.  norainatur),  Cs. :  qui  litteras  exitiall$t 
Demetrio  sub  nomine  Flaminini  adtulerant,  in 
the  name  of  L. :  me  imperatoris  nomine  appelln- 
re,  hail  me  imperator,  C». :  infaustum  interhiit 
Allia  nomen,  V. :  Et  diversa  trahunt  unum  duo 
nomina  pectus,  i.  e.  mother  and  sister,  O. — A  gen- 
tile name  (the  middle  name  of  a  Roman  freeman) : 
apud  illos  Fabrorum  nomen  est  amplissimum ;  cf. 
tamquam  habeas  tria  nomina,  i.  e.  €U  if  you  were 
a  Roman,  lu. — In  law:  nomen  alicuius  deferre, 
to  bring  an  accusation  against,  accuse :  nomen  hu- 
ius de  parricidio  deferre :  nomen  recipere,  to  en- 
tertain an  accusation:  si  quis  Sthenium  reum  fa- 
cere  vellet,  seseeiua  nomen  recepturum. — Meton^ 
a  bond^  note^  demand^  claim^  debt .  tibi  certis  do- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


nomeuclator 


540 


Nouae 


minibus  pecuniam  debere,  on  good  bonds:  falsum 
perscribere  nomen  ? :  nomina  sua  exigere,  collect 
one^s  debts  :  in  socios  nomina  transcriberc,  aitbsli' 
tnte  tlte  names  o/socii  as  debtors^  L. :  Qui  venit  ad 
diibium  grandi  cum  codice  nomen,  to  sue  for  a 
doubtful  debt^  lu. :  nomina  se  facturumf  qua  ego 
vellem  die,  create  a  written  obligation  by  a  book- 
entry. — A  debtor  :  hoc  sum  adsecutus,  ut  bonum 
nomen  existimer,  i.  e.  a  good  payer. — With  a  gen- 
tile adj.y  a  dominion^  nation^  power ^  army :  gens 
iiifestissuma  nomiui  Romano,  S.:  concitatis  sociis 
et  nomine  Latino:  Volscum  nomen  prope  dele- 
tum  est,  L. — Poet.,  of  one  person :  Silvius,  Alba- 
num  nomen,  tua  proles,  V. — Fig.,  name^fame^ 
repute^  reputation^  renown:  huius  maius  nomen 
fuit:  magnum  in  oratoribus  nomen  habere:  qui 
nomini  ofiBcient  meo,  L.:  Multi  Lydia  nominis, 
H. :  sine  nomine  plebs,  inglorious^  V. — P  o  e  t.,  of 
things :  Nee  Baccho  genus  aut  pomis  sua  nomina 
serFat,  V. — A  title^  pretext^  pretence^  color^  excuse^ 
account^  sake^  reason^  authority^  behalf:  alio  nomi- 
ne abstulisse:  legis  agrariae  simultatione  atque 
nomine :  haec  a  te  peto  amieitiae  nostrae  nomine : 
eo  nomine,  on  that  account:  Quocumque  nomine, 
for  whatsoever  purpose^  H. :  tuo  nomine  gratula- 
bantur,  on  your  account:  Antonio  tuo  nomine 
gratias  egi,  on  your  behalf:  quem  tibi  suo  nomi- 
ne commendo,/or  his  ovon  sake:  aetatis  nomine 
*  filia  *  dixit,  on  account  of  0. :  accepta  ex  aerario 
pecunia  tuo  nomine,  on  your  responsibility :  aes 
alienum  meis  nominibus  solvere,  contracted  by  me, 
S. — A  name  (opp.  to  reality) :  me  nomen  habere 
duarum  legionum  exilium  (opp.  exercitum  habere 
tantum):  magia  nomen  ad  praesidium  quam  vi- 
res adferre,  L. :  sunt  nomina  ducum,  L. :  Nomen 
amicitia  est,  nomen  inane  fides,  0. 

ndmenclator,  oris,  m.  [nomen  + 1  OAL-],  one 
who  calls  by  name^  a  monitor  (a  slave  who  prompts 
his  master  with  names). 

ndminatiixi,  adv.  [nomino],  by  name^  expressly^ 
especially^  particularly,  one  by  one,  in  detail :  non 
nominatim,  sed  generatim :  nobilissimum  quern- 
que  evocare,  Cs. 

ndminatid,  onis,/.  [nomino],  a  naming,  desig- 
nation, nomination :  eum  me&  nominatione  coop- 
tabo :  nominatio  in  locum  eius  (pontificis)  non  est 
facta,  L. :  consulum,  Ta. 

nominatOB,  adj.  [  P,  of  nomino  1  famed,  re- 
nowned, celebrated:  Attalica  tota  Sicili&. 

nomino,  &vl,  &tus,  are  [nomen],  to  call  by 
name,  name,  give  a  name  to :  tua  te  Thisbe  Nomi- 
nat,  0. :  amor  ex  quo  amicitia  est  nominata,  takes 
its  name:  L.  Sulla,  iquem  honoris  causft  nomino, 
mention  xoith  respect:  (urbem)  e  suo  nomine  Ro- 
mam  iussit  non^nari :  Mithridatem  deum.  —  To 
render  famous,  inyake  renowned,  celebrate:  praedi- 
cari  de  se  ac  notninari  volunt — To  name  for  of- 


fice, designate,  nominate :  interregem,  L. :  me  ao- 
gurem. — 7b  talk  of,  call  attention  to,  urge:  mihi 
raansuetudinem,  S.  —  To  name,  mention,  report, 
accuse,  arraign :  nominari  apud  dictatorem,  L. : 
inter  coniurutos  me,  accuses  as  a  conspirator,  Cu. 

nomiama  (nam-),  atis,  n.,  z=v6fii<Tfia,  a  piece 
of  money,  coin  :  regale,  H. 

non,  adv.  [for  old  noenum,ne+oenum  (unum)], 
not,  by  9io  m^nt,  not  at  all :  hocine  agis  an  non  ? 
T. :  non  erat  abundans,  non  inops  tamen :  non 
est  ita,  indices,  non  est  profecto. — Before  a  nega- 
tive, forming  a  weak  affirmative:  quod  tamen 
fortasse  non  nollem,  si,  etc.,  might  not  object  to. — 
After  a  negative,  forming  a  strong  affirmative : 
nihil  non  ad  rationem  dirigebat,  everything. — 
Followed  by  ne  .  .  .  quidem,  or  nee  .  .  .  nee,  con- 
tinuing the  negation :  non  fugio  ne  hos  quidem 
mores :  non  possum  reliqua  nee  oogitare  nee  scri- 
bere. — After  a  negative,  repeating  the  negation 
with  emphasis :  ut  nemo,  non  lingua,  non  raanu, 
promptior'  haberetur,  L. — Reversing  a  quality  or 
thought,  by  no  means,  not  at  all,  the  reverse  of, 
far  from:  non  inimici  mihi,  Cu. :  homo  non  ap- 
tissimus  ad  iocandum :  non  digna  ferens  (i.  e. 
indigna^,  V. :  non  Invitus,  gladly,  H. :  veri  non 
dissimulator  amoris,  0. — With  quod  or  quo,  not 
that,  not  as  ift  non  quod  sola  oment,  sed  quod 
excellant:  non  quo  sit  servulus  unus,  idem  quod 
faniilia,  verum  quia,  etc. — With  ntn,  only  :  Non 
nisi  vicinas  tutus  ararit  aquas,  0.  —  With  vero, 
truly  not :  non  vero  tam  isti  quam  tu  ipse,  nuga- 
tor.  —  With  modo  or  solum,  followed  by  sed  or 
verum,  not  only  .  .  .  bfU  also  .*  ut  non  roodo  a 
mente  non  deserar,  sed  id  ipsum  doleam,  me,  etc., 
not  only  ,  .  .  not,  but,  etc. :  tu  id  non  modo  non 
prohibebas,  verum  etiam  approbabas :  adsentatio, 
quae  non  modo  amico,  sed  ne  libero  quidem  digna 
est. — With  ita  or  tam,  not  so  very,  not  particu- 
larly: simulacra  non  ita  antiqua:  non  ita  diu. — 
With  fere,  scarcely,  hardly :  non  fere  quisquaoL 
—  With  si,  not  even  if:  iniussu  tuo  nuroquam 
pugnaverim,  non  si  certam  victoriam  videam,  L. : 
non  si  Opimium  defendisti,  idcirco,  etc.  —  Much 
less .'  vix  mehcrcule  servis  hoc  eum  suis,  non  to- 
bis  probaturum  arbitrarer. — In  a  question  expect- 
ing an  affirmative  answer:  quid  haec  amentia 
significat?  non  vim?  non  scelus?  non  latroci- 
nium  ? — In  commands  and  wishes,  for  ne  (poet) : 
non  sint  sine  lege  capilli,  0. :  Non  Teucros  agat 
in  Rutulos,  v. :  non  sit,  qui  tollere  curet,  H. — In 
an  answer,  no  :  aut  etiam  aut  non  respondere : 
exhereditavitne  (pater  filium)  ?  Non. 

nona,  ae,/.  see  non  us. 

Nonaorinua  or  Ndnacrlna,  adj.,  of  Nona- 
cris  (a  mountain  of  Arcadia);  hence.  Arcadian: 
virgo,  i.  e.  Calisto :  Atalanta,  0. 

Nonae,  inim,  /.  [nonus],  the  Nones,  ninth  day 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


nonagesimus 


541 


nota 


bt/iyre  the  ides  (hence,  of  March,  May,  July,  and 
October,  the  seyenth,  and  of  other  months  the 
fifth) :  o  Nonae  illae  Decembres :  Nonis  Februa- 
riis  si  Romae  f uit :  a.  d.  tertium  Non.  lanuar.  si 
agere  ooepisset,  January  Zd:  oonsequi  postenim 
diem  Nonaruro  Novembrium. 

ndiiageaimaB,  num.  ord,  [nonaginta],  the  nine- 
tieih :  quarto  et  nonagesimo  anno. 

nonagienB  (-gieB),  adv.  [  nonaginta  ],  ninety 
timee :  nonagiens  sestertium,  ninety  timet  a  hun- 
dred thoueand  eeetercee, 

nonaglntA,  num.,  ninety:  anni,  C,  Cs. 

ndnanoa,  acfj.  [nona  (legio)],  of  the  ninth  le- 
gion :  miles,  Ta.  —  As  evbet.  m.,  a  aokUer  of  the 
ninth  legion^  Ta. 

non-dmn,  adv.^  not  yet :  nondom  armati  con- 
venerant,  S. :  nondum  arces  Pergameae  steterant, 
y. :  si  nondum  socius,  at  non  hostis. 

ndngenti,  ae,  a,  num,^  nine  hundred:  emere 
HS  nongentis  milibus,  Cs. 

non-ne,  adv,  inierrog. — In  a  direct  question, 
notf  (expecting  an  affirmative  answer):  nonne 
intellegis  ? :  quid  ?  nonne  sustulisti  ?  etc. :  nonne 
vobis  haec  oculis  cemere  yidemini?  non  ilium 
.  .  .  Tidetis  ?  nonne  extreroam  pati  fortunam  pa- 
ratos  proiecit  ?  nonne  sibi  clam  .  .  .  ?  nonne,  etc., 
Cs. — In  an  indirect  question,  if  not^  whether  not  : 
quaero  a  te,  nonne  putes,  etc. 

ii5n  nemo,  non  nihil,  see  nSmd,  nihil 

non-nullus  or  n5n  nullua»  adj.^  aome^  eev- 
eral:  Non  nullam  nobis  facit  iniuriam,  T. :  esse 
non  nullo  se  Gaesaris  beneficio  adfectum,  one  and 
anotherf  Cs. :  pars  militum,  a  eoneideraUey  Cs. :  in 
quo  est  tua  culpa  non  nulla:  amid,  a  few. — Plur. 
m.  as  subet.  (sc.  roilites),  eome^  eevercU^  Cs. 

n5n  -  nnmquam  or  non  nnmqoam,  adv., 
tometimeSy  a  few  timee :  Cibum  non  numquam  ca- 
piet  cum  ei^  T. :  nonnumquam  interdiu,  saepius 
noctu,  Cs. 

ndnns,  num.  ord,  [for  novSnus,  from  novem], 
the  ninth:  ad  horam  nonam  praesto:  accedes 
opera  agro  nona  Sabino,  H.  —  As  eubet.  f  ( sc. 
hora),  the  ninth  hour  of  the  day  (the  third  hour 
before  sunset;  hence,  £ngl.  *  noon*),  dinner  time: 
post  nonam  venies,  H. 

nonus - decimus,  num.  ord,  the  nineteenth: 
annus,  Ta. 

nonna,  ae,/.  [GNA-],  a  meaeure,  standard:  ad 
istorum  (Stoicorum)  normam  sapientes. — A  rule, 
pattern,  precept :  yitam  ad  certam  rationis  nor- 
mam dirigere :  iuris :  loquendi,  H. 

Nortia,  ae,/  [for  ♦Ne-vorUa;  ne+VEBT-], 
on  Etrveean  goddess  of  Fortune^  L.,  lo. 

noSy  nostrum,  see  ego. 


noacitOk  — ,  — ,  ire,/r«^.  [nosoo],  to  know, 
reeognise :  facie  consulem,  L. :  noscitari  ab  omni- 
bus, Ct. — To  perceive,  observe,  L. 

nOBCO,  ndvl  {2dpers.  often  ndsti,  ndstis;  subj. 
ndrim,  for  nOverim ;  plup,  noraro,  ndasem,  for  n6- 
veram,  nSvissem),  ndtus,  ere  [GNA-],  to  get  hwwU 
edge  of,  become  acquainted  with,  come  to  know, 
leajrn,  discern :  nosce  te  . . .  nosce  animum  tuum : 
Id  esse  verum,  quoivis  facile  est  noscere,  T. :  deus, 
quem  mente  noecimos :  omnes  philosophiae  partes 
turn  facile  noscuntur,  cum,  etc. :  nee  noscitur  ulli, 
by  any  one,  0. :  noscere  provinciam,  nosci  exerci- 
tui,  by  the  army,  Ta. :  lam  nosoes,  ventosa  ferat 
cui  gloria  fraudera,  learn,  V.  —  In  perf  stem,  to 
have  become  acquainted  with,  have  teamed,  know, 
understand:  Novi  omnem  rem,  T. :  plerisque  no- 
tus  erat,  atque  eos  noTcrat,  S. :  qui  non  leges,  non 
iura  noritis :  si  ego  hos  bene  novi,  hiow  tnem  well : 
si  tuos  digitos  novi :  noris  nos,  you  know  me,  I 
think,  H. :  nee  iungere  tauros  Aut  oonponere  opes 
norant,  v.:  Hortos  mercarier  noram,  H. — To  ex- 
amine, consider:  ad  res  suas  noscendas,  L. — To 
know,  recognize:  nosco  crinis  incanaque  menta 
Regis,  v. :  potesne  ex  his  ut  propriura  quid  no- 
scere ?  H.  —  7b  acknowledge,  allow,  admit :  illam 
partem  excusationis :  tuas  causas. 

noamet,  see  ego. 

noater,  stra,  strum,  pron.  possess.  [  nos  ^,  our, 
our  own,  ours,  of  us:  nostri  mores :  provincia,  i.  e. 
of  Rome,  Cs. :  exemplo  maiorum  nostrorum,  L. : 
Nostrapte  culpa  facimus,  T. :  qui  de  nostro  om- 
nium interitu  cogitant : .  quoi  credas  Nostram  om- 
nium vitam  ?  T. :  amor  noster  ( i.  e.  nostrum ) : 
conubia,  with  me,  V. — Plur.  n,  as  eubst. :  Debemur 
morti  nos  nostraque,  we  and  all  we  have,  H. — Of 
us,  one  of  ours,  one  of  us,  our  friend,  ours :  Cice- 
ronem  nostrum  quid  tibi  commendem  ? :  iropedi- 
mentis  castrisque  nostri  potiti  sunt,  i.  e.  our  men, 
Cs. :  ut  ait  po^ta  ille  noster :  hie  noster,  quem 
principem  ponimus,  \.^he  of  whom  we  are  speak- 
ing: divi,  quorum  est  potestas  nostrorum  hostium- 
que,  L. :  subiectior  in  diem  et  horam  Invidiae 
noster,  this  friend,  \.  e.  myself,  H.  —  In  address, 
dear,  good,  my  friend:  o  Syre  noster,  salve,  quid 
fit?  T. — Convenient, favorable :  nostra  loca,  L. 

noatraa,  atis,  acfj.  [noster],  of  our  country, 
native  :  verba  nostratia :  facetiae. 

■1.  noatri,  gen,  sing,  and  nom.  plur.  of  noster. 

2.  nostri,  noatnizn,  gen.  plur.  of  ego. 

nota,  ae,  /.  [  GNA-  ],  a  means  of  recognition, 
mark,  sign,  stamp,  impression:  epistulis  notam 
apponam  cam,  quae  mihi  tecum  convenit:  bar- 
barus  compunctus  notis  Tbraeciis,  i.  e.  tattooed: 
Qui  notam  daxit  (vitulus),  is  marked,  H. :  notas 
et  nomina  gentis  inurunt  (in  vitulos),  brand  with, 
V. :  notam  sine  volnere  fecit,  bruise,  0.  —  Fhtr., 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


notabilis 


542 


novaUs 


ngmfieaivt  marks^  written  characters^  8ign»:  qui 
sonos  vocis  litterarura  notis  terminavit,  letters. — 
A  critical  marky  marainal  note:  notam  apponere 
ad  malum  vensum. — Plur.^  letters^  alphabetic  writ- 
ing (sc.  littcrarum):  Quosque  legat  versQs  .  .  . 
Qraudibus  marmore  caede  notis,  large  Utters^  0. : 
foliisque  uotas  et  nomina  matidat,  V. :  Inspicit 
acceptas  hostis  ab  hoste  notas,  the  letter^  0. :  loci, 
quasi  argumentorum  notae,  memoranda. — Of  wine, 
a  brandy  stamp^  kind^  quality:  nota  Falerni,  H.: 
hae  notae  sunt  optimae,  i.  e.  wines  of  these  brands, 
— A  nodf  beck^  sign :  Innuet ;  acceptas  tu  quoque 
redde  notas,  0. :  Concussft  manu  dantem  sibi  nigna 
▼idet,  redditque  notas,  0.  —  Fig.,  a  marky  mgn^ 
token :  nutae  ac  vestigia  suorum  flagitiorum :  in- 
terspirationis  enim,  non  defatigationis  nostrae  ne- 
que  librariorum  notae,  ngns  (punctuation  marks). 
— A  distinguishing  mark^  characteristic^  note:  cu- 
iusque  generis  dicendi:  inter  conloquia  insigni 
nota  deprendi,  bt/  a  marked  peculiarity  of  dtateci^ 
L. :  Signatum  pracsente  nota  nomen,  vnth  the  note 
of  the  present  time,  H. :  Fabella  hominum  discernit 
notas,  Ph. — Because  of  the  mark  against  the  name 
of  a  degraded  citizen  on  the  censor's  lists,  a 
censorial  reproach^  Judgment  of  degradation  (  see 
censor):  censoriae  severitatis  nota :  censores sena- 
tum  sine  ullius  nota  legem nt,  not  exchtding  any 
onCy  L. — A  mark  of  ignominy^  badge  of  infamy ^ 
reproach,  disgrace :  domesticae  turpitudinis :  homo 
omnibus  insignis  notis  turpitudinis :  in  amore  tuo 
cogor  habere  notam,  i.  e.  am  degradedy  Pr. :  nulla 
tristi  nota  insignitus,  reproachful  surname^  L. 

notabilis,  e,  adj.  with  comp.  [noto],  noteworthy, 
eonspicHOui*,  extraordinary,  memorable^  notable:  exi- 
tus:  via  Lactea  candore  notabilis,  0.:  cunctis,  lu. 
— Infamous,  notorious :  notabilior  caedes,  Ta. 

( notabiliter ),  adv.  [notabilis],  remarkably, 
notably;  only  comp.:  in  tumultu  notabiliua  tur- 
bantes,  Ta. 

notatio,  dnis,  /.  [  noto  ],  a  marking,  noting : 
tabellarura,  i.  e.  with  wax  of  different  colors. — A 
disgracing,  degradation  (by  the  censors) :  ad  nota- 
tiones  auctoritatemque  censoriara. — A  designation, 
choice:  iudicum. — Fig.,  a  noticing,  observing,  ob- 
servation :  naturae :  temporum,  distinguishing.  — 
— Of  a  word,  etymology, 

notatUB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  noto], 
marked,  known,  noted:  homo  omnium  scelerum 
maculis  notatissimus. 

noteaoo,  u!,  ere  [  1  notus  ],  to  become  known^ 
Ct,  Pr.,  Ta. 

■othOB,  adj.,  =  vd^oCf  illegitimate^  bom  out  of 
wedlock  (of  a  known  father) :  Antiphaten  . . .  The- 
bana  de  matre  nothum  Sarpedonis  alti,  V.  —  Of 
animals,  mixed^  mongrel,  V.  —  False,  counterfeit : 
lumen,  Ct 


ndtio,  onia,  /.  [GNA-],  a  becoming  aequaintml, 
examination,  investigation^  inquiry :  agri,  sine  po- 
puli  R.  notione,  addicentur :  notionem  eius  differre : 
pontificum. — Of  the  censors,  a  judgment  upon  char- 
actcTy  censure :  censoria :  ad  censores  notionem  de 
eo  pertinere,  L. — An  idea^  conception,  notion:  re- 
rum  :  deorum :  alia  buic  verbo  subiecta. 

notitia,  ae,  /.  [1  notus],  a  being  known,  celeb- 
rity, note,  fame  :  propter  notitiam  intromissi,  N. : 
plus  notitiae  quam  fuit  ante  dedit,  mttde  me  better 
known  than  before,  0. :  serae  posteritatis,  0.  — 
Acquaifitance,  familiarity :  haec  inter  nos,  T. : 
nova  mulieris:  Notitiam  vicinia  fecit,  0.:  feminae 
notitiam  habuisse,  carnal  knowledge,  Gs. — A  know- 
ing, knowledge:  antiquitatis :  populi,  L. — An  idea, 
conception,  notion:  dei :  rerum,  concepts. 

not5,  ftvT,  fttus,  &re  [  nota  ],  to  mark,  designate 
with  a  mark :  tabellam  cerft :  ungue  genas,  0. : 
Et  notat  et  delet,  writes  and  ercues,  0. — F  i  g.,  to 
signify, indietUe, denote:  res nominibus novis :  tem- 
poris  naturam  notant :  coniunz  visa  est . . .  seque 
indoluisse  notatam,  was  pointed  at,  0. —  To  mark, 
note,  single  out,  designate :  oculis  ad  caedem  alqm. 
—  To  mark,  observe:  numerum  in  cadentibus  gut- 
tis  notare  possumus :  cant&s  avium :  id  caput  no- 
ta vi,  et  descriptum  iibi  misi :  sidera,  V. :  ne  ducem 
circumire  hostes  notarent,  L.:  qualis  foret  aura 
notare,  0. —  To  mark,  brand,  censure,  reprimand: 
non  nuUos  ignominift,  Cs. :  quos  censores  furti  no- 
mine notaverunt :  luxuria  Comeli  communi  male- 
dicto  notabatur :  amor  dignus  notari,  H. :  notante 
ludice,  quo  nosti,  populo,  H. 

1.  n5tua»  acfj.  with  comp.  and  sup.  [P,  of  nosoo], 
known:  mihi  quidam,  T. :  res  tam  nota:  haec, 
quae  nota  sunt  omnibus :  latrones :  tua  nobilitas 
hominibus  litteratis  est  notior:  nullus  fuit  civis 
R.  paulo  notior,  quin,  etc,  of  any  eminence,  Cs. : 
vita  P.  Sullae  vobis  notissima :  (ulmus)  Nota  sedes 
columbis,  customary,  H. :  notis  conpellat  vocibus, 
familiar  accents,  V. :  verbura,  in  common  use,  H. : 
Notum  est,  cur,  etc.,  lu. :  ut  Aeneas  iactetur  .  .  . 
Nota  tibi,  V.  —  Plur.  m.  as  subst.,  acquaintances, 
friends :  omnes  noti  me  deserunt,  T. :  hi  suos 
notos  hospitesque  quaerebant,  Cs. :  omnes  Vicini 
oderunt,  noti,  H.  —  Well  knovm,  famous :  Lesbos, 
H. :  Notus  in  f ratres  animi  patemi,  esteemed  for, 
H. — Plur.  n.  as  subst.,  notorious  facts :  quem  nota 
et  occulta  fallebant,  Ta. — Well  known,  of  ill  repute, 
notorious:  notissimi  latronum  duces :  feritateLy- 
caon,  0. :  mulier :  moechorum  notissimus,  lu. 

2.  Notus  or  Notoa»  I,  m.,  =  N($roc,  the  south 
wind,  v.,  H.,  0. :  tendunt  vela  Noti,  the  winds,  V. 

novacula,  ae,/  [novo],  a  sharp  knife,  raaor: 
cotem  novacula  posse  praecidi,  C,  L.,  Ph. 

novalia,  e,  adj.  \x\o^\i%\,ploughed  anew, ploughed 
for  the  first  time. — As  subsLf.  (sc.  terra),  falUm 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


novatrix 


648 


land:  tonsae  novalea,  V. — As  tubnt.  n.  (sc. solum) : 
vacuum,  0. :  culta  novalia,  tiUed  fiddtyW  .^  lu. 

novatriz;  Icis,  /.  [novator],  the  who  renewB^  a 
renovator :  rerum,  0. 

novelluB,  adj.  dim.  [novus],  ycwng^  new:  ar- 
bor :  vites,  V. :  novella  haec  Romanis  oppida  ado- 
rn it,  newly  acqtUredy  L. :  f  rena,  neWy  0. 

nOTom  or  VHU  or  IX,  num.^  nine:  novem 
orbibua :  milia  passuum  decern  novem  (i.  e.  unde- 
viginti),  Cs. :  ix  solis  diebus :  viiii  tribOs. 

NoTember,  bris,  bre,  adj.  [  novem  ],  of  nine^ 
ninth :  bene  mensis,  the  ninth  ( later  eleventh ) 
month  of  the  year. — 0/  November:  ante  diem  xii 
Kal.  Novembris :  Nonae. 

Bovendlalia,  e,  ac(j.  [ novem + dies],  of  nine 
dayty  that  lasts  nine  days^  a  nine -days'  festival 
(after  a  prodigy  of  ill  omen) :  sacrum,  L. :  feriae. 
— Of  nine  days  (of  a  festival  for  the  dead,  held 
on  the  ninth  day  after  a  funeral) :  oena,  Ta. :  pul- 
veres,  i.  e.  not  yet  cold^  H. 

NoTen8ilea»  ium,  m.  [  novem +SED-],  newly 
settled:  divi,  newly  introduced,  L.  (old  prayer). 

nOTOni,  ae,  a,  num,  distr.  [novem],  nine  each, 
nine:  virgines  ter  novenae,  L. :  Terga  bodra,  0. 

noveroa,  ae,  /.  [  1  NV-  ],  a  step-mother,  step- 
dame  :  noverca  filii :  iuiusta,  V. :  Quid  ut  noverca 
roe  intueris  ?  i.  e.  askance,  H. 

nOTOroalla,  e,  a<fj.  [noverca],  of  a  step-mother : 
novercali  sedes  praelata  Laviuo,  named  for  his  step- 
mother, lu. — Step-motherly,  malevolent :  odia,  Ta. : 
stimuli,  Ta. 

no^if  perf  of  nosco. 

novioiOB,  adj,  [novusj,  new  in  kind,  new :  de 
grege  noviciorum,  newly  enslaved:  puellae,  T. — In 
the  lower  world,  a  new  comer,  novice,  lu. 

noviens  (-lea),  num, adv.  [novem], nine  times: 
Styx  interf usa,  V. :  Ter  noviens,  0. 

noviaaixne,  adv.  sup.  [novissimus],  very  recent- 
ly, of  late:  novissime,  memorift  nostr&,  S. 

novlBBimaa,  adj.,  sup.  of  novus. 

novltaa,  fttis,  /.  [novusl,  newness,  novelty :  rei 
novitas:  regni,V. :  grata,  H.:  dulcis,  0. :  anni,  i.  e. 
the  spring,  0. — Hur.:  uoVwute^,  new  acquaintances. 
— Rareness,  strangeness,  unusualness:  sceleris  at- 
que  periculi,  S. :  pugnae,  Cs. :  decretorum :  Adiuta 
est  novitas  numine  nostra  dei,  novel  attempt,  0. : 
in  novitate  fama  antecedit,  rumor  anticipates  an 
unexpected  event,  Cs. — Newness  of  rank,  low  origin : 
mea,  C,  S. :  novitati  invidere,  i.  e.  an  upstart. 

noT5,  ftvl,  &tus,  ftre  [novus],  to  make  new,  re- 
new, renovate :  transtra,  repair,  V. :  nulla  prole 
novare  viros,  0. :  animus  defessus . . .  risu  novatur, 
is  refresh^:  ardorem,  L. :  novat  repetitum  volnus, 
repeats  anew,  0. :  agro  non  semel  arato  sed  novate 


et  iterato,  reploughed:  digitis  charta  novata  meis, 
written  over,  0.  —  To  invent,  coin :  verbum  aut 
inusitatum  aut  novatum:  Ignotum  hoc  aliis  ipse 
novavit  opus,  0. — To  change,  alter:  nihil  novan- 
dum  in  legibus:  nomen  faciemque,  0.:  Fortuna 
fidem  mutata  novavit,  proved  fickle,  Y . :  bis  tua 
fata  novabis,  experience  change  of  fortune,  0. — In 
public  life,  to  make  a  change,  effect  a  revolution: 
novandi  spes,  of  a  revolution,  S. :  ne  quid  eo  spa- 
tio  novaretur,  S. :  res,  to  effect  a  revolution,  L. : 
quonam  modo  in  Graecis  res  novarentur.  L. 

novua,  adj.  [1  NV-],  new,  not  old,  young,  fresh, 
recent:  civitates  oondere  novas:  nobilitas,  o. :  ut 
rursus  novus  de  integro  exsudetur  labor,  a  new 
task  .  .  .  all  over  again,  L. :  imperator,  S. :  novum 
de  integro  proelinm,  L. :  banc  ipsam  novam  (rem) 
devoravit,  his  latest  windfall:  flores,  new-^own, 
H. :  serpens,  which  has  cast  its  old  skin,  0. :  caro, 
fresh,  lu. — Flur.  m.  as  subst.,  the  modems,  our  eon- 
temporaries:  Quae  veteres  factitarunt  si  faciant 
novi,  T. — Sing.  n.  as  subst. :  num  quidnam  esset 
novi  ?  any  news  / — With  tabemae,  the  new  shops 
(of  money-changers  in  the  Forum) :  tabemae  ar- 
gentariae,  quae  nunc  novae  appellantur,  arsere, 
L. :  sub  novis  (sc.  tabemis) :  Nova  via,  New  street 
(skirting  the  north-western  slope  of  the  Palatine 
hill),  L. — With  tabulae,  new  account-books,  a  new 
account  (cancelling  old  debts) :  quid  enim  exspeo- 
tas  ?  bellum  ?  ...  an  tabulas  novas  ?  i.  e.  an  aholi- 
tion  of  debts :  polliceri  tabulas  novas,  S. — With 
homo,  the  first  of  a  family  to  obtain  a  curule 
office,  one  newly  ennobled,  an  upstart,  self-made 
man :  me  hominem  novum  consulem  fecistis :  ho- 
minibus  novis  honores  mandare. — As  subst. .  Uic 
novus  Arpinas,  ignobilis,  lu. :  pauci  consules  facti 
sunt,  novus  ante  me  nemo :  plebes  novos  extolle- 
bat,  men  without  ancestors,  S.  —  With  res,  a  new 
thing,  news,  novelty,  innovation,  revolution:  rem 
ullam  novam  adlatam  esse:  Maelius  novis  rebus 
studens,  a  revolution:  cupidus  rerum  novarum, 
Cs. :  plebes  novarum  rerum  cupida,  S. :  novarum 
rerum  avidi,  S. — New,  novel,  strange,  singular,  un- 
usual, unheard  of:  em  nova  res  ortast,  T. :  genus 
pugnae,  Cs. :  nova  tibi  haec  sunt  et  inopinata  ? : 
Ignoti  nova  forma  viri,  V. :  monstra,  H. :  nova 
acies  inaudita  ante  id  tempus,  L.  —  Sing.  n.  as 
subst. :  ne  quid  novi  fiat. — New,  unused,  unaccus- 
tomed, inexperienced:  maritus,  T. :  Et  rudis  ad 
partQs  et  nova  miles  eram,  0. :  delictis  hostium 
novus,  Ta. — Of  order,  only  sup.,  latest,  last,  hinder- 
most,  extreme :  novissimi  histriones:  novissimum 
agmen,  rear,  Cs. :  verba,  parting,  V. :  cauda,  i.  e. 
end,  0. — Flur,  m.  as  subst.,  the  rear,  last  line:  no- 
vissimis  praesidio  esse,  Cs. :  novisstmos  adorti,  Cs. 

nox,  noctis,/.  [1  NEC-],  night:  umbra  terrae 
soli  officiens  noctem  efficit :  nocte  et  die  concoqui, 
in  twenty-four  hours:  dinumerationes  noctium  ac 


Digitized  by  V^OOQIC 


noza 


644 


nndiis 


dieniin :  omni  nocte  dieque,  lu. :  prima  nocte,  at 
n*ghtf<dly  Cs. :  de  nocte,  hy  night :  rnuMh  de  nocte, 
late  at  night:  multa  nocte:  ad  multam  noctem, 
Gs. :  intempesta  nocte,  8. :  noz  proelium  direroit, 
S. :  sub  noctem  naves  solvit,  Cs. :  Conari  noctls- 
que  et  dies,  T. :  noctes  et  dies  urgeri,  night  and 
day:  concubiS  nocte:  nee  discernatur,  interdiu 
nocte,  pugnent,  by  nighty  L. :  0  noctes  cenaeque 
deura !  i.  e.  glorious  late  tuppers^  H. :  omnis  et  in- 
Ban&  semita  nocte  sonat,  a  revelling  by  nighty  Pr. 
— A  dream :  pectore  noctem  Aocipit,  V. — Death : 
omnis  una  manet  nox,  H. :  aeterna,  V. — Darkness^ 
^beeurity^ gloom  of  tempest:  quae  quasi  noctem 
quandam  rebus  offunderet:  imber  Noctem  hie- 
memque  f erens,  V.  —  Blindness :  Perpetua,  0.  — 
P  e  r  8  o  n.,  ^Atf  goddess  of  Nighty  sister  of  BrebuSy 
C,  v.,  0. — F  i  g.,  darkness^  confusion  :  in  banc  rei 
p.  noctem  incidisse. — Mental  darkness^  ignorance: 
quantum  mortalia  pectora  caecae  Noctis  habent, 
0. —  Obscurity^  unintelligibility :  mei  yeretLs  ali- 
quantum  noctis  habebunt,  0. 

noxa,  ae,/.  [1  NEC-],  hurt^  harm^  injury:  quan- 
doque  homines  noxam  nocuerunt,  L.  (old  form.) : 
tristes  pellere  a  foribus  noxas,  0. :  sine  ullius  nox& 
urbis,  L. — An  injurious  act^  fault,  offence^  crime: 
qui  in  e&  noxa  erant,  L. :  capitalis,  L. :  in  aliquft 
noxft  conprehensi,  Cs. :  Unius  ob  noxam,  V. :  gra- 
viorem  noxam  fateri,  0.  —  Punishment:  noxam 
merere,  L. :  non  noxae  eximitur  Fabius,  L. :  quan- 
tum noxae  sit  ubique  repertum,  0. 

nozla,  ae,  /.  [noxius],  hurt^  harm^  damage^  in- 
jury: ad  defendendam  noxiam,  T. :  fides  data, 
baud  futunim  noxiae  indicium,  L. :  sive  ullius 
eorum  quos  oderat  noxia,  L.  —  An  injurious  act^ 
faulty  offence^  trespass :  Hlc  in  noxiast,  offends^  T. : 
in  minimis  noxiis  id  primum  quaeritur :  desertori 
noxiae  fore,  the  blame  would  fall  on^  L. 

nozitis,  adj,  [noxa],  hurtful^  harmful,  injuri- 
oiM,  noxious :  civis :  tela,  0. :  corpora,  burcknsome, 
y. — Ouilty^  culpable,  criminal:  nobilitas,  8. :  qui 
citati  non  adf  uerant,  noxios  iudicavit,  L. :  corda, 
0. :  eodem  crimine,  L. :  coniurationis,  Ta. 

nt&beoula,  ae,  /.  dim.  [  nubes  ],  a  little  doud: 
f rontis  tuae  nubecula,  gloomy  expression, 

nubes,  is,/.  [KEB-],  a  doud,  mist,  vapor:  cae- 
lum nocte  atque  nubibus  obscuratum,  8. :  aer  con- 
cretuB  in  nubis  cogitur:  atra  nubes  Condidit  lu- 
nam,  H. :  aestivis  efFusus  nubibus  imber,  V.  —  A 
doud,  thick  multitude^  dense  mass,  swarm  :  locu- 
Btarum  tantae  nubes,  L. :  levium  telorum,  L. :  pe- 
ditum  equitumque,  L. :  hostem  FactA  nube  pre- 
munt,  V. :  (volucrum)  nubem  sonoram,  lu. — F  i  g^ 
a  doud:  in  illis  rei  p.  caecis  nubibus:  nubis  et 
inania  captat,  phantoms,  H. :  deme  supercilio  nu- 
bem, ^^oom,  H. :  fraudibuB  obice  nubem,  a  veilj  H. : 
b^thmder-doud.y. 


nublfer,  era,  erura,  ac(;.  [nubes + 1 FER-],  domd' 
bearing :  Apenninus,  doud-eapped,  0. :  KotUB,  0. 

nubigena,  ae  [nubes -fGEN-],  doud-bom, — Of 
the  Centaurs,  V.,  0. 

nnbila,  (drum),  n.  [plur.  n.  of  nubilus],  douds^ 
rain-clouds:  Diespiter  Igni  oorusco  nublla  divi- 
dens,  H. :  caput  inter  nubila  condit,  V. :  nubila 
disiecit,  0. 

nnbilis,  e,  a^.  [NEB-],  marriageable:  filia: 
iam  ptenis  nubitis  annis,  V. :  anni,  0. 

nabilus,  adj.  [nubes],  cloudy,  overcast^  lowering^ 
doud-bringing :  Auster,  0. — Aark,  gloomy :  Styx, 
0. :  via  nubila  tazo,  0. — F  i  g.,  gloomy,  sad,  mekm- 
choly:  toto  nubila  voltu,  0.:  Nubila  nascenti  Beu 
mihi  Parca  fuit,  unpropitious,  0. 

nnbo,  n&psi,  nQptum,  ere  [NEB-I,  to  veil  oim- 
sdf  be  married,  marry,  wed:  in  familiam :  lectum 
filiae  nubenti  straverat:  apte,  0. :  Tu  nube  atqne 
tace,  lu. :  Mamilio  filiam  nuptum  dat,  L. :  propin- 
quas  suas  nuptum  in  alias  civitates  conlocaMe, 
Cs. :  Antipbila  nubet  mihi,  T. :  lugurthae  filia 
Boccho  nupserat,  8. :  oonsobrino  suo :  nube  pari, 
0. :  cum  illo  nupta,  T. :  quocum  esset  nupta. 

nudatuB,  P.  of  nudo. 

nndiuB,  adv.  [for  nunc  dies  (est)],  only  in 
phrases  of  time  with  an  ordinal  number:  nudiuB 
tertius,  it  is  now  the  third  day,  i.  e.  day  before  yes- 
terday :  nudiuB  tertius  decimus,  ttodve  days  ago. 

nudo,  &▼!,  atus,  &re  [nudus],  to  make  naked, 
strt^),  bare,  lay  bare,  expose,  uncover:  inter  civIs  oor- 
pore :  superiore  corporis  parte  nudat&,  Cs. :  bomi- 
nem  nudari  ac  deligari  iubet :  gladios,  L. :  telum 
nudatum  vaginft,  N. :  Tertia  nudandas  acceperat 
area  messis,  i.  e.  to  be  threshed  out,  0. :  8atyroB  nu- 
davit,  exposed  on  the  stage,  H. — In  war,  to  leave  twi- 
eovered,  leave  exposed^  expose,  deprive:  ab  sinistra 
parte  nodatis  castris,  Cs. :  latera  sua,  L. :  neque 
sibi  nudanda  litora  existimabant,  Cs. :  praesidiis 
nudatuB,  8. :  terga  f ug&  nudant,  V.  —  To  strip, 
spoil,  plunder :  spoliavit  nudavitque  omnia:  nu- 
datus  opibus,  L. :  cornicula  nudata  colorlbus,  H. : 
nee  nuder  ab  illis,  0.  —  F  i  g.,  to  lay  bare,  expose: 
evolutuB  illis  integumentis  disBimulationis  tuae 
nudatusque.  —  To  lay  bare,  make  visible,  expose, 
betray^  disclose  :  defectionem,  L. :  Toluntates  ho- 
minum,  L. :  eius  consilia  adversus  Romanos,  L.: 
ingenium  res  Adversae  nndare  solent,  H. :  CrudellB 
aras  traiectaque  pectora,  i.  e.  tdls  the  sacrilege,  and 
shows  his  pierced  breast,  V. — To  deprive,  strip:  se 
regno  nudari :  nudata  omnibus  rebus  tribunicia 
potestas,  Cs. :  quem  praeceps  alea  nudat,  impov- 
erishes^ H. 

nuduB,  o^/m  naked,  bare,  unclothed,  stripped,  w^ 
covered,  exposed :  Capillus  passuB,  nuduB  pes,  T. : 
nudum  (RoBcium)  eicit  domo:  nuda  pedero,  0.: 
membra,  V. :  capite  nudo,  bareheaded,  8. :  nudo 


Digitized  by  V^OOQIC 


niigae 


645 


numeratns 


oorpore  pugnare,  without  a  ihuid^  Gs. :  sere  nudus, 
without  the  toga,  V. :  nudum  corpus  ad  hostis  vor- 
tere,  hia  defenedeu  back^  S. :  Gratia  Nudis  iuncta 
Bororibus,  in  light  attire,  H. :  silioe  in  nuda,  barey 
v.:  Sedit  humo  nuda, 0.—8triped,tpoiled, vacant, 
void,  deprived,  destitute,  without :  partem  subselUo- 
rum  nudam  atque  inanem  relinquere:  urbs  prae- 
sidio :  agris  nuroinis,  H. :  Messana  ab  his  rebus : 
loca  nuda  gigneutium,  S. :  Arboris  Othrys,  0. — 
Without  property,  poor,  needy,  destitute,  forlorn : 
senecta,  0. :  quis  tam  nudus,  ut,  etc.,  lu. :  plane 
nudus  ac  desertus :  nil  cupientium  Kudus  castra 
peto,  H. — Bare,  mere,  pure,  simple,  sole,  alone,  only : 
nuda  ista  si  ponas:  operum  nudum  certaraen, 
simply  a  rivalry  in  achievements,  0.  —  Simple,  un- 
adorned:  Commentarii  (Caesaris):  dicendi  faoul- 
tas :  nudis  incompta  capillis,  0. :  Veritas,  H. 

nugae,  arum,/.  [C^fV-'i,  Jests,  idle  speeches,  tri- 
fles: ista  magnas  nugas  dixerit,  T. :  tantis  delec- 
totus  nugis :  Nescio  quid  meditans  nugarum,  H. 
—Jesting,  jokers,  droU  feUows :  amicos  habet  me- 
ras  nugas :  in  comitatu  nugarum. 

nogator,  Oris,  m.  [nugor],  a  jester,  joker,  bab- 
bler, trifler,  braggart,  swaggerer:  tu  ipse,  nugator : 
alqm  nugatorem  appellare,  L. 

nugatdriua,  adj.  [nugator],  trifling,  worthless, 
useless, futile:  ad  probandum  res:  alqd  valde. 

nugor,  fttus,  ftrl,  dep.  [nugae],  to  jest,  trifle,  play 
the  fool,  talk  nonsense:  non  inscite:  positis  nugari 
Graeoia  bellis  Coepit,  H. :  cum  illo,  H. 

nulltia»  gen.  nttlllus  (m.  nOlll,  T.,  C;  nflUius, 
H.),  dat.  nflUl  (m.  nQll6,  Ob.  ;  /.  nflUae,  Pr.),  atfj. 
[iie  +  ullus],  not  any,  none,  no:  Semite  nulla,  Enn. 
ap.  C. :  nufla  videbatur  aptior  persona :  elephanto 
beiuarum  nulla  prudentior :  nullo  periculo  perven- 
*turi,  safely,  Gs.:  nuUo  discrimine,  V. :  nullius 
earum  rerura  oonsuli  iuB  est,  jurisdiction  over  none 
of,  etc.,  S. :  nullum  meum  minimum  dictum,  not 
the  slightest  word  on  my  part :  ( Alpes)  null&  dum 
vift  superatee,  no  road  as  yet,  L.:  equestris  pugna 
nulla  admodum  fuit,  no  fight  at  all,  L,:  nulla  re 
unft  magis  commendari,  quara,  etc.,  no  single  :  nul- 
la rerum  suarum  non  relict&,  every  one,  L.  —  As 
subst.  m.  and  /.,  no  one,  nobody:  me,  cum  a  vobis 
discessero,  nusquam  aut  nullum  fore :  consistendi 
potestas  erat  nulli,  Gs. :  ego  quidem  nuUi  vestrum 
deero,  L. :  aut  nullo  aut  quam  paucissimia  prae- 
sentibus,  S. :  Gur  nemo  est,  nulla  est,  quae,  etc., 
0. :  nullis  posset  esse  iucundior :  •  nullis  hominum 
oogentibuB  veniunt,  V. — As  subst,  n.,  nothing  (for 
nihil):  praeter  laudem  nullius  avari,  H.  —  Gollo- 
quiallj,  not,  not  at  all:  memini,  temetsi  nuUus 
moneas,  T.:  Philotimus  nullus  venit:  ea  (occasio) 
nulla  contigerat«  L. — Of  no  account,  insignificant, 
trifling,  worthless,  null:  igitur  tu  Titias  leges  nul- 
las  putes  f :  sed  vid&s  nullaro  esse  rem  p. :  patre 
nullo,  L. :  alia  quae  illoa  magnos  fecere,  quae  no- 


bis nulla  sunt,  &— With  esse,  to  be  lost,  be  i 

nullus  sum,  T. :  Nullu*s,  Geta,  niai,  etc.,  it  is  ad 
over  with  you,  T. 

nnm,  adv.  [  1  N  V-  ].  I.  Of  time,  now  (correl. 
of  tum),  only  in  the  phrase,  etiam  num,  see  etiam. 
—  U.  As  interrog,  partide,  A.  Introducing  a 
direct  question,  iisu.  expecting  a  negative  answer, 
then,  now  (often  only  rendered  by  the  interrogative 
form  of  the  sentence):  num  videntur  convenire 
haec  nuptiis  ?  does  this  look  like  a  wedding  f  T. : 
num  expectetis,  dum  Metellus  testimonium  dicat? 
are  you  waiting  then  for  Metellus  to  give  evidence  f  : 
num  est  ferendum?:  num  non  vis  audire,  cur? 
eta,  will  you  not,  then,  heart  —  With  -ne  (rare): 
numne,  si  habuit  amicos,  ferre  contra  patriam 
arma  debuerunt  ?  —  Followed  by  an  :  Num  furis, 
an  prudens  ludis  me?  are  you  mad,  or 9  etc.,  H. : 
num  iratum  timemus  lovem  ?  .  .  .  an  ne  turpiter 
faceret.— With  quis,  quid  (indefinite ;  often  written 
numquis,  numquid) :  numquis  hie  est  ?  nemo  est, 
T. :  num  quae  trepidatio  ?  num  qui  tumultus  ?  ; 
num  quid  vis  ?  have  you  any  commands  /  (usu.  a 
form  of  teking  leave),  T.—With  nam,  in  eager  or 
anxious  questioning  (old):  Num  nam  perimus? 
are  we  ruined  then!  T.  —  B.  In  an  indirect  ques- 
tion, whether:  videte,  num  dubitendum  vobis  sit, 
etc :  speculari,  num  solliciteti  animi  essent,  L. : 
quaere,  num  permittas. 

(numaxlUB,  namatns),  see  numma-. 

num-oubi,  adv.  interrog.  [see  ubil,  a  strength- 
ened num  (old):  numcubi  meam  Benignitetem 
sensisti  in  te  claudier  ?  have  you  ever  f  T. 

nnmen,  inis,  n.  [2  NV-],  a  nod;  hence,  a  com- 
mand, will,  authority:  magnum  numen  unum  et 
idem  Bentientis  senatfls :  Gaesareum,  0. :  adnuite, 
P.  G.,  nutum  numenque  veetrum  Gampanis,  L. — 
The  divine  will,  power  of  the  gods,  divine  sway, 
supreme  authority  :  deo,  cuius  numini  parent  om- 
nia: di  Buo  numine  sua  templa  defend  unt:  Nul- 
lum numen  habes,  si  sit  prudentia  (to  Fortune), 
l\i,^God-head,  divinity,  deity,  divine  majesty :  deo- 
rum  inmortolium  numen  pUicare,  Gs. :  nuraina  Pal- 
ladis,  V. :  per  Dianae  numina,  H.  —  A  divinity, 
deity,  god,  goddess:  caeleste,  L. :  Numina  laeva, 
V. :  promissaque  numine  firmat,  i.  e.  ^  calling  to 
wittiess,  0. :  Yadimus  baud  numine  nostro,  unpj-o- 
pitious,  V. :  hospes  numinis  Idaei,  lu. :  numinis 
loco  habere,  Ta. :  violatum  Augusti,  Ta.  —  Sing, 
collect. :  sorores  vooat,  inplacabile  numen,  0. 

nnmerabilia,  e,  adj.  [numeroj,  that  can  be 
counted:  calculus,  0. :  populus,  easily  numbered,  H. 

nmneratiui,  adj,  [P,  of  numerol,  counted  out, 
paid  down,  in  ready  money,  in  cash:  dos  uxoris 
numerate. — As  subst.  n.,  ready  money,  cash :  nam 
numeratum  non  erat :  extra  numeratum  duodecim 
milia  pondo  argentl  besides  coin,  L. 


Digitized  by 


google 


546 


numqaam 


numerd,  AvI,  atus,  are  [  numerus  ],  to  count, 
enumerate,  reckon,  number,  take  account  of:  sin- 

fulos  in  siugulas  (civitates) :  per  digitos,  0.:  pecus, 
\ :  numerentur  dcinde  labored,  lu. :  ne  quid  ad 
senatum  consule,  aut  numera,  \.  e,  be  sure  of  a 
quorum.  —  Of  money,  to  count  out^  pay  out,  pay : 
ut  numerabatur  forte  argentum,  T. :  primam  (pen- 
sionem),  L. :  magnam  pecuniam,  Cs. :  Quid  refert, 
vivas  numerato  nuper  an  olim?  (money)  paid  just 
now  or  long  ago,  H. :  nuinmi  numerati  sunt  Corni- 
fiuio:  stipendiuna  militibus. —  To  recount^  relate : 
Chao  divom  araores,  V. — F  i  g.,  to  reckon,  number, 
poseeu,  own  :  Donee  eris  feliz,  multos  numerabis 
aroicos,  0. :  triumpiios,  lu.  —  To  account,  reckon^ 
mteemj  consider,  regard,  hold:  Thucydides  num- 
quam  est  numeratus  orator:  Sulpicium  aocusato- 
rem  suum :  quae  isti  bona  numerant :  hos  poetas, 
B. :  a  quo  mors  in  benefici  parte  numeretur :  in 
mediooribus  oratoribus  numeratus  est:  honestis- 
simus  inter  suos  numerabatur:  (Appium)  inter 
decemviros,  L. 

numerose,  adv.  [numerosusl  rhythmically, 
melodiously :  lidiculae  sonantes :  dicere. 

nmnerostia,  adj.  with  oomp,  and  sup.  [nume- 
rus], in  fuU  number,  numerous,  manifold  :  ci vitas 
numerosissima,  most  populous,  T^a. :  classis,  lu. — 
FuU  of  rhythm,  measured,  rhythmical,  melodious : 
numerosos  ponere  gressQs,  0. :  si  numerosum  est 
.  .  .  quod  metiri  possumus  intervallis  aequalibus : 
oratio :  numerosior  Asinius,  Ta. 

nnmerus,  I,  m.  [NEM-],  a  number  :  ad  nume- 
rum  quattuor  milium,  about,  Cs. :  septem  sonos : 
qui  numerus  rerum  omnium  fere  nodus  est :  duo 
ii  numeri:  ezercitus  numero  hominum  amplior, 
S. :  numerumque  referri  lussit,  that  they  be  counted, 
y. :  numerus  argenteorum  facilior  usui  est,  count- 
ing, Ta.:  mille  numero  navium  classis:  ad  duo 
milia  numero  cecidisse,  Cs. :  obsides  ad  numerum 
miserunt, /A« /ti// num^^,  Cs. :  quantum  Aut  nu- 
merum lupus  (curat),  the  count  of  the  flock,  V. — 
A  considerable  number,  quantity,  body,  collection, 
class:  conveniet  numerus  quantum  debui,  sum, 
T. :  effuse  euntes  numerum  ampliorem  eificicbant, 
S. :  si  naves  suum  numerum  haberent,  complement: 
roagnus  numerus  frumenti,  quantity:  est  numerus 
civium  Ronianorum,  many :  sed  illos  Defendit  nu- 
merus, lu. :  sparsi  per  provinciam  numeri,  troops, 
Ta. — A  mere  number,  cipher,  nobody :  Nos  nume- 
rus sumus,  H. :  ignavorum,  rabble,  Ta.  —  Plur., 
dice:  ebumi,  0.:  tris  iactet  numeros,  0. — Plur., 
the  mathematics,  astronomy:  a  sacerdotibus  nume- 
ros accipere. — F 1  g.,  nunwer,  rank,  place,  position, 
estimation,  relation,  clas»,  category:  me  adscribe 
talem  in  numerum:  Phraaten  numero  beatorum 
Eximit  virtus,  H. :  reductos  in  hostium  numero 
babuit,  Cs. :  Tubero  fuit  nullo  in  oratorum  nume- 
10,  reckoned  among :  esse  in  numero  nullo,  of  no 


repute:  qui  aliquo  sunt  numero,  of  some  repute, 
Cs. :  homo  nullo  numero :  quo  sunt  in  numero 
Curiosolites,  etc.,  Cs. :  qui  in  eo  numero  f uisset : 
ut  civium  numero  simus,  L. — A  part,  member, 
category :  omnes  numeros  virtutis  continere : 
mundus  expletus  omnibus  suis  numeris:  deesse 
numeris  suis,  to  be  deficient,  0. —  Order:  Quae- 
cumque  descripsit  carmina,  Digerit  in  numerum, 
V. — An  office,  duty,  part :  ad  numeros  exige  quid- 
que  suos,  0. :  vcrae  numerosque  modosque  edi- 
scere  vitae,  H.  —  Musical  measure,  time,  rhythm, 
harmony,  numbers:  in  musicis  numeri  et  voces  et 
modi,  etc. :  Isocrates  verbis  solutis  numeros  pri- 
mus adiunxit :  numeros  memini,  si  verba  tenerem, 
air,  V. :  nil  extra  numerum  fecisse,  out  of  meas- 
ure, i.  e.  improper,  H. — In  verse,  a  measure,  num- 
ber: cum  sint  numeri  plures:  numeris  nectere 
verba,  0. :  numerisque  fertur  Lege  solutis,  H. — 
A  verse:  Arma  gravi  numero  Edere,  i.  e.  heroic 
metre,  0. :  impares,  i.  e.  elegiac  verses,  0. 

Numida.  ae,  m.,  =  No/iac»  ^  nomad  ;  e  s  p.,  a 
Xumidian,  S.  —  i^nr.,  S.,  Cs.,  L.,  V.,  H.,  O.  —  As 
€uij. :  dens,  ivory,  0. 

nummarins,  <idj.  [nummus],  of  money,  money-, 
pecuniary:  difficultas:  theca,  morMy-^oz .*  res,  Mtf 
coinage:  \ex,  ttgainst  forgery, — Bribed,  vened,  mer- 
cenary :  indices :  interpres  pacis. 

nummatUB  (not  ndma-),  eulj.  [nummus],  mon- 
eyed, rich :  adulescens :  bene,  H. 

nammulaB  (not  nQmu-),  I,  m.  dim.  [nummus], 
a  bit  of  motley,  coin:  illis  aliquid  nummulorum 
dare:  nummulis  acceptis, /or ^A^  lucre. 

nammiui  (not  nQm-),  I  (gen.  plur.  -mQm ;  rarely 
-mSrum,  T.,  C,  H.),  m.,  =  vovfi/ioc  (Doric  for  v6- 
uoc),  a  piece  of  money,  coin,  money:  pauxillulum 
Nummorum,  T. :  adulterini,  counterfeit :  habet  in  * 
nummis,  ready  money:  iactabatur  temporibus  illis 
nummus,  the  value  of  money  fluctuated:  crescit 
amor  nummi,  lu. —  The  Roman  unit  of  account,  a 
silver  coin,  sesterce:  mille  nummflm  poscit,  T.: 
quinque  ilia  milia  nummilm  dare  Apronio:  bio 
erit  tuus  nummorum  millibus  octo,  at  the  price  of, 
H. :  Denarius  nummus,  see  denarius. — A  trifle, 
mere  nothing,  penny :  ad  nummum  convenit,  to  a 
farthing :  hereditas,  unde  nummum  nullum  atti- 
gisset,  touched  no  penny. 

nnmnam,  numne,  see  num. 

numquam  or  nunqaam,  adv,  fne+umquam], 
at  no  time,  never :  numquam,  dum  haec  natio  vive- 
ret:  numquam  ante  hoc  terapus,  Cs. :  numquam, 
donee  tenerentur,  L. :  Numquam  fui  usquam,  quin 
me  amarent  omnes,  T. :  numquam  non  ineptum, 
always:  numquam  nisi  honorificentissime  Pom- 
peiiim  appellat,  alu>ays. — As  an  emphatic  negative, 
not,  by  no  means,  not  at  all,  never :  satrapa  num- 
quam sufferre  eius  sumptfts  queat,  T. :  Numquam 
hodie  effugies,  by  no  means,  V. 


Digitized  by 


Google 


num  qaando 


547 


ntmtlo 


nam  qaando^  see  quando. 

nuxn-qtu,  adv.  interrog.^  in  any  toayf  aiaUf  T. 

num-quid,  adv.  interrog. — In  a  direct  ques- 
tion, a  strengthened  num  :  Numquid  meministi  ? 
eanUyou  remember  f  T. :  numquid  Audiret  leviora, 
pater  si  viveret  ?  H. :  Numquid  nam  amplius  tibi 
cum  illfi  f  uit  ?  T. — In  an  indirect  question,  wheth- 
er^ whether  at  all:  scire,  numquid  necesse  sit. 

numquifl,  numquid,  see  2  quis. 

(nOmulus,  numus),  see  nummu-. 

nuno,  adv.  [num+ce],  of  present  time,  now^  at 
present^ at  this  time:  de  quibus  nunc  quaerimus: 
nuno  quae  est,  non  quae  olim  fuit,  T. :  omnia, 
quae  sunt  conolusa  nunc  artibus,  dispersa  quon- 
dam f uerunt :  sed  erat  tunc  exousatio  oppressis ; 
nunc  nulla  est :  arx  minus  aliquanto  nunc  munita 
quam  antea :  aut  nunc  .  .  .  aut  aliquando :  Cluen- 
tio  nisi  nunc  satisfecero,  postea  non  erit,  etc. : 
deos  nunc  testis  esse,  mox  fore  ultores,  L. :  Nunc, 
olim,  quocumque  tempore,  V. :  nunc  demum  intel- 
lego,  not  till  now^  T. :  ut  mihi  nunc  denique  amare 
videar,  antea  dilexisse:  nunc  primum,  not  until 
now:  Nunc,  nunc  o  lieeat  crudelem  abrumpere 
vitam,  V. :  hem,  nuncin  demum  ?  now  at  lastf  T. : 
quae  (causae)  si  manebunt  .  .  .  et,  ut  nunc  est, 
mansurae  videntur,  in  the  present  state  of  affairs: 
Suaviter,  ut  mmc  est,  inquam,  H.:  iudiciis,  qui 
nunc  sunt,  hominum,  of  contemporaries :  nunc  ta- 
men  ipsum,  ,/i«<  now. — Of  past  or  future  time, 
conceived  as  present,  nmo^  at  this  time,  then^  at 
that  time:  Idem  Menandri  Phasma  nunc  nuper 
dedit,  T. :  nunc  in  causa  refrixit:  nunc  reus  erat 
apud  Crassum :  nunc  Tempus  erat,  etc.,  H. :  dixit, 
nunc  demum  se  voti  esse  damnatum,  N. — Of  cir- 
cumstances, noWf  under  these  circumstances^  in  view 
of  this,  as  matters  are  .•  nunc  quoniam  hominem 
generavit  et  omavit  deus,  perspicuum  sit,  etc. : 
vix  nunc  obsistitur  illis,  0. :  si  omnia  manerent, 
tamen  .  .  .  nunc  vero  exul  patriA,  quo  adcedam  ? 
S. :  nee  abnuitur  ita  fuisse,  si  .  .  .  nunc  baud  sane, 
etc.,  but  as  matters  are,  L. :  si  haec  non  ad  homi- 
nes verum  ad  bestias  conqueri  vellem  .  .  .  nunc 
vero  cum  loquar  apud  senatores  populi  R,,  eta — 
Repeated  in  parallel  clauses,  nunc  .  .  .  nunc,  now 
.  .  .  noWy  at  one  time,  at  another,  sometimes  .  .  . 
sometimes:  facinora  nunc  in  expeditionibus,  nunc 
in  acie,  L. :  Nunc  hos,  nunc  illos  aditQs  pererrat, 
y. :  nunc  ad  prima  signa,  nunc  in  medium,  nunc 
in  ultimo  agmine  aderat,  Ou. ;  cf.  pariterque  sini- 
stros,  Nunc  dextros  solvere  siniis,  V. :  nunc  •  .  . 
postremo,  L. :  nunc  .  .  .  modo,  L. :  modo  .  .  . 
Nunc,  0. 

(nuncia),  ae,  see  nuntia. 

nuno-iam,  adv.,  cU  once,  immedieUely :  eamus 
nunciam  intro,  T. 

minoin,  for  noncine  [nunc+-ne],  see  nunc. 


(nunoid^  nunoiua),  see  nQnti-. 
(nuncubi),  adv.,  see  numcubi. 

nunoupatio,  onis,  /.  [nuncupo],  a  public  pro- 
nu9iciation,  open  assumption :  votorum,  L.,  Ta. 

nuncupo,  &vl,  &tus,  Are  [nomen+CAP-],  to 
call  by  name,  call,  name :  alqd  nomine  dei :  alquem 
Indigetem,  0.  —  Of  vows,  to  take  publicly,  offer, 
fitter,  vow :  vota  ea,  quae  numquam  solveret :  pro- 
fectus  ad  vota  nuncupanda,  L. — To  prodaim  for- 
mally :  adoptionem,  Ta. 

nundinae,  arum,/,  [novem+dies],  the  ninth 
day,  market-day,  fair-day,  weekly  market :  nnndi- 
narum  iravqyvpiQ. — In  the  phrase  trinCtm  nundi- 
nQm  (sc.  spatium),  a  period  of  three  market-days, 
till  the  third  market-day  (17  to  24  days) :  ubi  pro- 
mulgatio  trinQm  nundinQm?  —  Since  nundinum 
came  to  be  regarded  later  as  an  ace.  stny,  iu :  oo- 
mitia  in  trinum  nundinum  indicia,  on  the  third 
market-day,  L. — A  market-place,  market -town: 
Oapuam  nundinas  rusticorum  esse  voluerunt. — 
F  i  g.,  trade,  traffic,  sale :  totius  rei  p.  nundinae : 
vectigalium  flagitiosissimae. 

nundtnatio,  onis,/.  [nundinor],  a  trading, 
bargaining,  chaffering,  buying  and  selling:  fuit 
nundinatio  aliqua,  ne  causam  diceret :  in  iure  di- 
cendo:  iuris. 

nundinor,  itus,  arl,  dep.  [  nundinae  ],  to  hold 
market,  trade,  traffic:  in  captivorum  pretiis  nun- 
dinans,  chaffering,  L. :  ubi  ad  focum  angues  nun- 
dinari  solent,  i.  e.  to  be  busy. — F  i  g.,  to  get  by  traf- 
ficking, purchase,  buy :  senatorium  nomen :  ab 
isto  ius. 

nundinum,  see  nundinae. 

(nunquam,  nunquia),  see  numqu-. 

nuntia  (not  nQnc-),  ae,  /.  [nuntius],  a  female 
messenger,  t)ie  that  brings  tidings:  fulva  lovis,  i.  e. 
the  eagle:  ales,  eius  dei  nuntia,  L. :  historia  vetu- 
statis :  fama  veri,  V. 

nuntiatid  (not  nanc-),  dnis,/  [nuntio],  a  dec- 
laration, announcement  (by  an  augur). 

nuntio  (not  nQnc-),  &vi,  &tus,  are  [nuntius],  to 
announce,  declare,  report,  relate,  narrate,  make 
known,  inform,  give  intelligence  of :  occiso  Roscio, 
qui  primus  Ameriam  nuntiat?  is  the  first  to  bring 
word?  :  Bene,  nuntias,  bring  good  neios,  T. :  qua 
re  nuntiala,  Caesar,  etc.,  on  liearing  this,  Cs. :  si  ue 
sensCls  quidera  vera  nuntiant :  re  nuntiatA  ad  sues, 
Cs. :  tibi  hoc :  nuntiare,  prope  omnes  navis  adflic- 
tas  esse,  Cs. :  regi  vestro,  regem  deos  facere  testis, 
L. :  quem  ad  SuTlam  nuntiatura  mittit,  facere,  etc., 
S.:  nuntiat  patri  abicere  spem,  Ta. :  aquatores 
prerai  nuntiantur,  Cs. :  ruere  in  agris  nuntiaban- 
tur  tecta,  L.:  adesse  eius  equitcs  nuntiabantur, 
Cs. :  nuntiatum  est  nobis  a  M.  Varrone  yenisse 
eum  Rom& :  nimtiato,  when  the  news  oamCf  L.,  Ta. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


nuntius 


548 


nvtas 


— To  give  orden^  carry  commandt,  dirtet:  qui 
Gatilinae  nuntiaret,  ne  eum  alii  terrerent,  S. :  mit- 
tit,  qui  nuntiarent,  ne  hostis  lacesserent,  Gs. :  nun- 
tiatum,  ut  prodiret 

nuntius,  adj,  [1  NV-],  that  announces^  making 
known^  informing :  rumor :  littera,  0. :  fibra,  Tb. 
— As  aubat.  m.,  a  bearer  of  tidingt^  newn  -  carrier , 
reporter ^  messenger^  courier:  per  nuntium  certio- 
rem  facit  me:  ad  Lingonas  litteras  nuntiosque 
misit,  Cs. :  nuntius  ibis  Pelidae,  V. :  nuntius  ad- 
fert  rem:  lovis  et  deorum,  H.:  nuntii  adferunt 
Darium  prerai  a  Scjthis,  N. :  nuntio  ipsius,  qui 
litteras  attulerat,  dici  ( placuit  \  L. — A  meeeage^ 
new9j  tidings:  Egone  te  pro  hoc  nuntio  quid  do- 
nem  ?  T. :  in  castra  nuntius  pervenit,  ooniuratio- 
nem  patefactam,  S. :  de  Q.  Fratre  nuntii  nobis 
tristes  Tenerant:  tam  tristem  nuntium  ferre  ad 
Cincinnatum,  L. :  gravior  neu  nuntius  aurls  Yol- 
neret,  V. — A  command,  order,  injunction :  legato- 
rum  nuntio  parere :  hie  nostri  nuntius  esto,  Y. — 
In  the  phrase,  nuntium  remittere,  with  dat.^toaend 
a  Utter  of  divorce,  put  away  (a.  w\(e\:  uxori  Oaesa- 
rem  nuntium  remisisse. — Rarely  of  the  wife :  etsi 
mulier  nuntium  remisit. — F  i  g. :  cum  yirtuti  nun- 
tium remisisti,  renounced.  —  Flur.  n.  as  eubei.,  a 
menage,  news :  ad  aurls  nova  nuntia  referens,  Ct : 
habes  animi  nuntia  verba  mei,  0. 

nuper,  adv.  with  «t^.  nQperrimS  [1  NV-],  new- 
ly, kUely,  recently,  freehly,  not  long  ago,  just  i  haec 
inter  nos  nuper  notitia  admodumst,  T. :  nuper  me 
in  litore  vidi^V.:  quid  enim  nuper  tu  ipse  locutus 
es :  in  quo  (terrore)  nuper  f  uimus,  cum,  etc.,  L. : 
Tam  nuper  picti  pavones  .  .  .  Quam  tu  nuper  eras, 
etc.,  ae  freshly,  0. :  nunc  naper,  jutt  now,  T. :  quod 
ille  nuperrime  dixerit. — Recently,  not  long  since, 
lately:  AUobroges,  qui  nuper  paoati  erant,  Cs.: 
neque  ante  philosophiam  patefactam,  quae  nuper 
inventa  est:  heros  conspectus  in  auro  nuper,  H. 

nupta,  ae,/.  [P,  of  nubo],  a  bride,  wife:  nova, 
T. :  pudica,  L. :  nupta  virum  timeat,  0. 

nuptiae,  arum,  /.  plur,  [  nupta  ],  a  marriage, 
wedding,  nuptials :  verae,  T. :  scelestae,  S. :  plenae 
dignitatis :  Nuptiarum  expers,  unmarriedf  H. :  ab 
eis  nuptiis  abhorrere:  Cornificia  multarum  nt)p. 
tiarum :  soUemnia  nuptiarum,  ceremony,  Ta. 

nuptialls,  e,  adj.  [  nuptiae],  of  a  marriage, 
wedding-,  nuptial:  dona :  fiax,  H. :  tabulae,  a  mar- 
riage-contract, Ta. 

nuptUB,  P.  of  nubo. 

nuruB,  <!'<*,/.,  a  daughter-in-law:  amicam  fili 
tsimquam  nunim  sequebatur:  Vidi  Hecubam  cen- 
tumque  nuriis,  V.  —  A  young  woman,  married 
woman:  electra  nuribus  gestanda  Latinis  (as 
ornament),  0. 

nusquam,  adv.  [ne+usquam],  nowhere,  in  no 
place '  nusquam  gentium,  T. :  hoc  uosquam  opi- 


nor  scriptom  fuisse :  ubi  nosquam  ad  dimicatio- 
nem  ventum  est,  L. :  nusquam  alibi,  nowhere  dse. 
— On  no  occasion,  nowhere,  in  nothing:  praestabo 
sumptum  nusquam  melius  poni  posse. — No  whith- 
er, to  no  place :  nusquam  abeo,  T. — F  i  g.,  to  noth- 
ing, for  no  purpose:  ut  ad  id  omnia  referri  opor- 
teat,  ipsum  autem  nusquam :  plebs  nusquam  alio 
nata,  quam,  etc., /or  nothing  dse,  L. 

nut5,  avi,  fttus,  are,/r0a.  [nuo],  to  nod:  nu- 
tans, Distorquens  oculoe,  H. :  percutiens  nutanti 
pectora  mento,  0. — To  tway  to  and  fro,  totter, 
stagger:  omus  nutat,  V.:  nutant  circumspectan- 
tibus  galeae,  et  incerti  trepidant,  L :  nutantem 
pondere  mundum,  Y. :  rami  pondere,  0. :  plaustra, 
lu. — F  i  g.,  to  waver,  falter,  doubt,  hesitate  :  in  na- 
tura  deorum :  animus  nutat,  0. 

nutrioius,  I,  m.  [nutrix],  a  bringer-up,  tutor: 
eius  (pueri),  Cs. 

nutiioor,  atus,  ftrl,  dep.  [  nutrix  ],  to  nourish^ 
sustain:  mundus  omnia  nutricatur. 

nutrioula,  ac,  /.  dim.  [  nutrix  ],  a  nurse.-' 
Fig.,  a  preserver,  fosterer :  nutriculae  praedio- 
rum :  causidioorum  Africa,  mother  land,  lu. 

nutnmen«  inis,  n.  [nutrio],  nourishment,  0. 

nutximentum,  i,  n.  [nutrio],  nourishment, 
support :  (igni)  arida  Nutrimenta  dedit,  I  e.fuel, 
V. — F  i  g. :  eloquentiae. 

nutrio  (nQtribat,  nQtrlbant,  for  natriebat,  etc., 
Y.),  ITI,  Itus,  Ire  [1  NA>],  to  sudde,  nourish,  feed, 
foster,  bring  up,  rear :  quos  lupa  nutrit,  0. :  iligna 
Dutritus  glande,  H. :  taurus  nutritus  in  herba,  lu. 
— To  nourish,  support,  maintain,  foster :  Pax  Ce- 
rerem  nutrit,  0. —  To  nourish,  nurse,  take  care  of, 
attend  to :  cura  corporum  nutriendorum,  L. :  dam- 
num naturae  in  filio,  L. — F  i  g.,  to  nourish,  cherish, 
support,  cultivate,  sustain,  maintain :  rite  indoles 
Nutrita,  H. :  Impetus  sacer  qui  vatum  pectora 
nutrit,  0.;  ego  nutriendae  Graeciae  datus,  treat 
mildly,  L. :  ignis  f oliis,  feed,  0. :  paoem,  Ta. 

nutrlor,  — ,  in,  dep.  [nutrio],  to  cherish,  euUi- 
vate:  nutritor  olivam,  Y. 

nutriz,  Icis,/.  [nutrio],  a  vfet- nurse,  nurse: 
puero  nutricem  adducit,  T. :  cum  lacte  nutricis 
errorem  suxisse :  nutricis  labores,  lu.  —  Fig.: 
curarum  maxima  nutrix  Nox,0.:  plebis  R.Sicilia: 
tellus  leonum  nutrix,  H. :  nutrices,  the  breasts,  Ct. 

nutua,  — ,  abl.  d  (only  nom.  sing,  and  ace.  and 
abL  sing,  and  plur.),  m.  [2  NY-],  a  nodding,  nod: 
id  significare  nutu:  nutu  finire  disceptationem, 
L. :  nutu  tremefecit  Olympum,  Y. :  nutu  signa 
remittis,  0. — A  hint,  intimation:  an  mibi  nutus 
tuus  non  faceret  fidem  f — A  tendency,  inditiation, 
gravity :  terrena  suopte  nutu  in  terram  ferri : 
terra  in  sese  nutibus  suis  conglobata.  —  Fig., 
assent,  compliance:   adnuite   uutum    ouroenquQ 


Digitized  by  V^OOQIC 


549 


obeo 


▼estram  invicium  Caropanis,  L. — Command^  wiU, 
pleasure:  res  ad  nutuin  eius  facta,  Gs. :  omnia 
deorum  nutu  adroinistrari :  contra  nutum  NaeTi : 
ad  nutOs  aptus  erills,  H. :  nutu  lunonis  eunt  res, 
y. :  sub  nutu  atque  arbitrio  alcuius  esse,  L. 

DUX,  nucis,/.,  a  nut:  Sparge,  marite,  nuces  (a 
custom  at  weddings),  V. :  te  cassfl  nuce  pauperet, 
i.  e.  the  merest  tri/fe,  H. :  nux  omabat  mensas,  the 
detsertf  H. :  castaneae  nuces,  chestnuts^  Y. — A  nut- 


tree:  tacta  de  caelo,  L.,  lu.  —  Sing.  eoUed,:  Hio 
nux,  0. — An  cUnumd-tree^  V. 

NyoteliUB,  I,  m.,  =  NvcrcXtoc,  a  aumame  of 
Bacchus^  0. 

njnnplia,  ae,  and  njrxnpbe,  68,  /*.,  ^vifuprif 
a  bnde,  mistress^  young  woman,  O. — Plur.f  nymphs^ 
demi  -  goddeeeee,  who  inhabit  the  wa,  rivers^  foun- 
tains^ woods,  and  mountains^  Y.,  H.,  0. :  Libethri- 
dcs,  MuseSf  V. :  vocalis  Nympbe,  .£bAo,  0. 


o. 


5  (rarely,  before  a  vowel  o,  V.),  interj.  of  feel- 
ing or  surprise,  0/  oh! :  0  vir  fortis  es,  T. :  o 
Romule,  Roraule  die,  Enn.  ap.  C. :  o  mi  Fumi ! :  o 
patemi  generis  oblite:  0  faciem  pulchram,  T. : 
o  rem  totam  odiosam :  o  pietas  animi :  o  ego,  H. : 
0  multum  miseri,  0. :  0  utinam  possem,  etc.,  0. : 
o  si  Bolitae  quicquam  virtutis  adessetl  oh!  if, 
etc.,  v. :  0  mihi  tam  longae  maneat,  etc.,  Y. :  o 
lux  Dardaniae,  spes  o  fidissima  TeucrOm,  Y. : 
quid  o  tua  f ulmina  oessant !  0. :  0  soror,  o  con- 
iux,  o  femina  sola  superstes,  0. 

ob,  prep,  with  aec. — With  verbs  of  motion,  tow- 
ards, to:  cuius  ob  os  Grai  ora  obvertebant  sua, 
Po«t.  ap.  C. :  Tumi  se  pestis  ob  ora  Fert,  V. — 
With  verbs  of  rest,  be/ore,  in  front  of  over 
against:  non  mihi  mors  ob  oculos  versabatur?: 
ignis  ob  os  ofTusus. — On  account  of  for,  becattse 
cfy  by  reason  of  for  i?ie  sake  of:  pretium  ob  stul- 
titiam  fero,  T. :  tibi  ob  earn  rem  bene  faxim,  T. : 
ob  rem  nullara  misit  (me),  for  nothing,  T. :  ob 
merita  carui«,  S. :  ob  aliquod  emoluraentum  suum : 
ob  rem  iudicnndam  pecuniam  accipere:  meliores 
ob  eam  scientiara  esse, /or  t!iat  knowledge:  unius 
ob  iram  Proiliraur,  V. :  Aut  ob  avaritiam  aut  mi- 
ser* ambitione  laborat,  H. — In  the  phrase,  qnam 
ob  rem  (or  quamobrcm),  on  which  accouiU,  where- 
fore^ therefore,  hence,  accordingly :  quain  ob  rem 
id  primum  videamus,  quatenus,  etc. — With  neut. 
pron.,  on  that  account,  therefore:  ignaris  hostibus 
et  ob  id  quietis,  L. :  ob  haec  consuli  nihil  cunctan- 
dum  visum,  L. :  ob  ea  consul  senatum  consulebat, 
S. — In  consideration  of  m  return  for,  instead  of: 
ager  oppositus  est  pignori  Decem  ob  minas,  T. : 
pecuniam  ob  absolvendum  accipere:  tibi  has 
Haudquaquam  ob  meritum  poenas  Suscitat,  in 
proportion  to,  V. — In  the  phrase,  ob  rem,  to  the 
purpose,  with  advantage,  profitably,  useftdly  :  An. 
non  pudet  Yanitatis  ?  Do.  minime,  dura  ob  rem, 
T. :  id  frustra  an  ob  rem  faciam,  S. 

obaeratUB,  adj.  with  comp.  [ob+aea],  involved 
in  debt :  plcbs,  L. :  quanto  quia  obaeratior,  Ta. — 
Plur.  m.  as  sub»t.,  debtors :  obaeratos  liberare. 

ob  -  ambulo,  ftvl,  — ,  Are,  to  walk  before,  go 
{tround:  iquris,  U:  (lupus)  gregibus  obambulat, 


prowls  about,  Y. :  Aetnam,  0.  —  7b  walk  aiboui, 
wander :  ante  vallum,  L. :  solus,  0. 

ob-axmo,  — ,  — ,  ire,  to  arm :  securi  Dextras, 
H. 

ob-ar5,  &vl,  — ,  are,  to  plough  around,  plough 
up :  quicquid  herbidi  terreni  erat,  L. 

ob-do,  didi,  ditus,  ere,  to  put  against,  shut,  dose, 
fasten:  pessulum  ostio,  slip  the  boli,T.:  nulli 
malo  latus  apertum,  expose,  H. 

obdorpuBOO,  Ivl,  — ,  ere,  inch.  [*  ob-dormio], 
to  fall  asleep :  in  mediis  vitae  laboribus. 

ob-duco,  dQxI,  ductus,  ere,  to  draw  before,  draw 
forward,  bring  over:  Curium,  to  bring  forward 
(as  a  candidate) :  ab  utroque  latere  collis  fossam, 
extend,  Cs. — To  close  over,  cover  over,  overspread, 
surround,  envelop:  trunci  obducuntur  libro  aut 
cortice :  pascua  iunco,  Y. :  voltQs  (of  the  sun),  0 : 
obducta  cicatrix,  a  closed  scar :  consuetudo  callum 
obduxit  stomacho  meo,  has  overworn. — To  draw 
in,  drink  down,  swallow:  venenum.  —  Fig.,  to 
spread  over:  clarissimis  rebus  tenebras  obducere, 
i.  e.  darken.  —  To  scar  over,  heal,  cover,  conceal : 
obductus  verbis  dolor,  Y. :  obductos  rescindere 
luctas,  0. —  To  draw  out,  pass,  spend  :  diem. 

ob-ductio,  Onis, /.  [obduco],  a  covering,  en- 
veloping :  capitis  (before  execution). 

obduotUB.  acfj.  [P.  of  obduco],  overspread, 
clouded,  gloomy  :  obducta  nocte,  0. :  f route,  H.,  lu. 

ob-dureaod,  rul,  — ,  ere,  to  grow  hard :  Qar- 
gonis  voltu,  i.  e.  to  be  petrified,  Pr. — To  become 
Jiardened,  grow  insensible,  be  obdurate :  usu  obdu- 
ruerat  civitatis  patientia:  animus  ad  doloram: 
quorum  (amicorum)  alii  obduruerunt. 

ob-diiro,  avi,  Stus,  fire,  to  be  hard,  fwld  out, 
persist,  endure :  pcrsta  atquc  obdura,  H. :  perfer 
et  obdura,  0. — Pass,  impers. :  qufi  re  obduretur 
hoc  tridiium,  ut,  etc. 

(obedienB,  obedlo,  etc.),  see  oboed-. 

obeliscas,  T,  m.,  =  ofiiKioKOQ,  an  obelisk,  Ta. 

ob*eo,  IvI,  itus.  Ire,  to  go,  go  to  meet,  go  in  op 
position :  infera  in  loca :  ad  omnia  hostium  co- 
natiis,  L. — Of  heavenly  bodies,  to  go  down,  $et  .- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


obequito 


660 


obiorgator 


obit  LepuB. — To  faU^periah,  die:  tecum  Ubens, 
H. :  siroul  se  cum  illis  obituroB,  L.  —  To  go  to^ 
vitUy  betake  oneedf  to :  quantum  (urbia)  flamma 
obire  non  potuisset,  reach :  obeundus  Marsva,  qui, 
etc.,  U. — To  travtl  over^  wander  through^  traverse^ 
vieii:  tantum  telluris,  V. :  tantas  regiones  pedi- 
bua:  cenas. — Of  vision  or  speech,  to  run  over^ 
turvey^  review^  recount :  omnia  per  se,  overaee  in 
person^  Ob.  :  omnia  visu,  V. :  omnis  oratione  mea 
civitateB,  enumerate. — To  go  over,  turround^  over- 
ipread^  envelop:  obeuntia  terras  maria,  V.:  chla- 
mydem  limbus  obibat  Aureus,  0. :  ora  Pallor  obit, 
0. —  To  addren  oneeelf  to,  engage  in,  enter  upon, 
undertake,  execute, accomplish:  liereditatum  obeun- 
darum  causft,  entering  upon :  pugnas,  V. :  iudicia : 
ad  consularia  munera  ubeundu,  L. :  tot  simui  bella, 
L. — To  meet :  vadimonium,  appear  at  the  appoint- 
ed time :  diem  edieti,  appear  on  the  day :  annum 
petitionia  tuae,  x.e.bea  candidate  the'firet  year  the 
law  permits  :  diem  suum  obire,  die :  diem  supre- 
mum,  N. :  mortem,  T. :  morte  obita,  after  death. 

ob-equito,  avi,  — ,  fire,  to  ride  towards,  ride  up 
to :  obequitando  castris,  L. :  portis,  L. 

ob-erro,  — ,  — ,  are,  to  wander  among,  ramble 
about :  tentoriis,  Ta. :  cum  periculi  imago  oculis 
oberraret,  hovered  before,  Cu. — To  err,  mistake: 
chorda  semper  eadem,  blunder  at,  H. 

obesus,  adj.  [P.  of  *ob-edol,  that  has  eaten, 
fat,  stout,  ^tlnmp :  turd  us,  H. :  fauces,  swollen,  V. 
— F  i  g.,  gross,  indelicate,  dull .  iuvenis  naria  obe- 
sae,  H. 

(obex,  obicis),  m.  and/.  [ob  +  IA-],  a  bolt,  bar, 
barrier,  wall  (only  abl.  sing,  and  nom.,  ace.  and  abl. 
plur,):  obicea  portarum,  L. :  fultos  emuniit  obice 
postea,  V. :  obice  firrao  Clauserat,  0. :  maria  tu- 
meacant  Obicibiia  ruptis,  barriers,  V. — A  hinder- 
ance,  impediment,  obAtaele  :  per  obices  viarum,  L. 

ob-f-,  aee  oflF-. 

ob-gannio,  — ,  — ,  Ire,  to  snarl  at :  ei  alqd  ad 
aurem,  T. 

ob-iaoens,  ntis,  P.  [P.  praes.  of  ob-iaceo],  ly- 
ing before,  lying  near,  in  tlie  way:  sarcinarum 
cumulus,  L. :  aaxa  pedibus,  L. 

obioid  (not  obiicid),  idcl,  iectus,  ere  [ob+ 
iacio],  to  throw  before,  throw  to,  c(ut,  offer,  present, 
expose :  corpus  feris :  alcui  offam,  V. :  legatum 
hominibus  feris,  Cs. :  si  tale  visum  obiectum  est 
a  deo  dorm\eni\,  presented :  huic  (sicae)  oblci  pro 
me,  be  exposed. — To  throw  before,  use  as  a  defence, 
cast  in  the  way^  set  against,  oppose:  Alpium  val- 
lum contra  asc^nsum  Gallorum :  erat  obiectus 
portus  ericius,  Cs. :  se  ei,  N. :  mazimo  aggere  ob- 
iecto :  cum  in  obiecto  (tela)  scuto  haeaissent,  L. : 
sese  ad  currum,/iiw^  himself  before  the  chariot, 
V. — F  i  g. ,  to  throw  before,  put  be/ore,  present. 


give  up,  expose:  Unum  ex  iudicibus  selectia,! 


vp  as  an  example^  H.:  debilitati  obiectft  sped* 
voluptatis:  delenimentum  animis  agri  divisionem 
obici,  L. :  Noctem  peccatis,  H. :  nubem  oculis,  0. : 
consulem  morti,  abandon:  obicitur  (consulatus) 
ad  periculum :  me  in  tot  dimicationea. — To  bring 
upon,  inspire,  inflict,  visit  (cf.  inicio) :  nos  quibus 
est  obiectus  labos,  T. :  qui  sibi  earn  mentem  obie- 
cissent,  ut,  etc.,  suggested,  L.:  furorem  Roscio: 
canibuB  rabiem,  V. — Pass.,  to  be  occasioned,  befa/t, 
happen,  occur :  mihi  mail  obici  Tantum,  T. :  tantis 
difficultatibus  obiectis,  Cs. :  obicitur  animo  metus. 
— 7b  throw  out  against,  object,  taunt,  reproadi, 
upbraid  with :  ei  probris  obiectis :  exercitu  Cae- 
saris  luxuriem,  Cs. :  id  adversario,  to  make  such 
an  attack  on:  Parcius  ista  viris  obicienda  me- 
mento, V. :  obiecit  ut  probrum  Nobiliori,  quod  is 
in  provinciam  po^tas  duxisset:  de  Cispio  mihi 
igitur  obicies? :  quod  obiectum  est  de  pudicitia. 

obiectatid,  6ms,  f  [obiecto],  a  reproach,  Cs. 

obiectd,  &vT,  atuB,  Are,  freq.  [  obicio  ],  to  set 
against,  oppose :  caput  f retia,  i.  e.  dive,  V. — F  i  g., 
to  abandon,  expose,  endanger:  se  hostium  telis,  L.: 
eum  periculis,  S. :  caput  periclis,  Y. :  pro  cunctis 
unam  animam,  V.  —  To  throw  in  the  way,  inter- 
pose, cause:  moras,  0. — To  throw  out,  charge,  cast 
up,  impute,  reproach  with,  accuse  of:  probrum  mihi : 
famem  nostris,  Cs. :  Mario  vecordiam,  S. :  natum 
( i.  e.  fill  mortem  ),  0. :  nobilitas  obiectare  Fabio 
fugisse  eum  conlegam,  L. 

1.  obiectaa,  adj,  [P.  of  obicio],  lying  before, 
opposite:  nee  viai  obiectia  silvis,  bemuse  of  the 
woods  in  front,  Cs. :  insula  Alexandriae,  Cs. :  flu- 
mina,  V. :  obiectus  fortunae,  exposed:  ad  omnes 
casas  periculorum.  —  Plur,  n.  as  subst.,  charges, 
accusations :  de  obiectis  non  confiterl 

2.  (obiectus,  as),  m.  [ob+IA-],  a  putting 
against,  opposing :  miles  tectus  plutei  obiectu,  Cb.  : 
insula  portum  Efficit  obiectu  laterum,  opposition, 
v. :  molium  obiectOs  Bcandere  (i.  e.  moles  obiec- 
tas),Ta. 

ob-iratos,  adj.,  angered,  angry :  fortunae,  L. 

ob-iter,  adv.,  on  the  way,  while  travelling :  leget 
aut  Bcribet,  lu. — Meanwhile,  incidentally:  Verbe- 
rat  atque  obiter  faciem  Unit  (i.  e.  inter  rerberan- 
dum),  lu. 

obitos  (Us),  m.  [ob+1  I-],  an  approach,  visit, 
T.  —  A  going  dovm,  setting :  siderum :  signorum, 
V.  —  DownfaU,  ruin,  destruction,  death  :  regis : 
post  eorum  obitum,  Cs. :  Difficiles  ohhiis,  painful 
deatli,  V. :  post  obitum  vestrum,  ruin :  dici  beatug 
ante  obitum  nemo  debet,  0. 

obiOrgatid,  dnis,  /.  [  obiurgo  ],  a  chiding,  re- 
proof,  rebuke,  scolding,  remonstrance  :  ut  obiurga* 
tio  contumelia  careat :  lenior. 

obiurgator,  5ris,  m.  [obiurgo],  a  ehider.,  $eold 
noster.— /W.  .*  beneroo. 


Digitized  by 


Google 


obinrgatorliui 


651 


oblivisoor 


otaiurgatdrliis,  adj.  [  obiurgator  ],  chiding, 
teoUUnff:  epistuUu 

ob-iurgo,  &vl,  &iu8,  ftre,  to  chide,  scold,  blame, 
rebuke,  reprove:  ad  obiurgandum  causa,  T. :  Cae- 
lium:  ine  de  Pompei  familiaritate,  moderately: 
oum  obiurgarer,  quod  nimio  gaudio  paene  desi- 
perem. — To  urge,  acfjure,  exhort  earnestly:  (epi- 
Btula)  roe,  ut  firmior  aim. 

ob-langnesoo,  gul,  — ,  ere,  inch.,  to  become 
feeble,  languieh:  litterulae  meae  oblanguerunt. 

oblatas,  P.  of  offero. 

(obleotamen,  inis),  n.  [oblecto],  a  delight. — 
Only  plur. :  hominum,  eourcee  of  ceintolation^  0. 

oblectamentmn,  l,  n.  [  oblecto  ],  a  delight, 
plecuure,  amusement :  senectutis :  oblectamenta 
et  solacia  servitutis:  renim  rusticarum. 

ob-lectatio,  onis,  /.  [  oblecto  ],  a  delighting, 
delight :  requies  plena  obfectationis  f  uit :  vitae. 

ob-leotd,  ftvl,  &tu8,  ftre  [  2  lacto  ],  to  delight, 
divert,  entertain,  amuse,  interest :  se :  populuro,  H. : 
animum,  lu. :  senectutem :  se  agri  cultione :  me 
te  {abl.\  T. :  ludis  oblectamur :  te  cum  Cicerone : 
In  eo  me  oblecto,  he  is  my  delight^  T. :  me  in  Cu- 
mano,  to  be  entertained. — Of  time,  to  spend  aaree- 
ably,  Jill  pleasantly:  studio  tempus,  0. —  To  aelay, 
detain,  occupy :  se  tam  diu,  T. :  moras,  0. 

oblioufl,  see  obliquus. 

oblido,  — ,  — ,  ere  [  ob  +  laedo  ],  to  squeeze 
together,  compress :  caelum  digitulis :  oblisis  fau- 
dbus,  strangled,  Ta. 

obligatid,  onis,/  [obligo],  an  engaging,  pledg- 
ing^ obligation :  est  gravior  animi  quam  pecuniae. 

ob-llgd,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  bind  up,  bandage, 
swathe :  Tolnus :  braccbia,  T.  —  F  i  g.,  to  bind, 
oblige,  put  under  obligation,  make  liable:  eum 
militiae  Sacramento,  swear  in  again:  vadcm  tri- 
bus  roilibus  aeris,  bind  in  the  sum  of,  L. :  alquem 
tu5  liberalitate  tibi,  bind  to  yourself:  me  Tobis 
obligavit  fortuna,  quod,  etc.,  L. :  obligatus  ei  nihil 
eram,  was  under  no  obligation  to  him  .•  Prome- 
theus obligatus  aliti,  devoted,  H. :  obligatam  redde 
lovi  dapem,  vowed,  H. :  Obligor,  ut  tangam  litora 
Ponti,  am  compelled,  0. — To  render  liable  throftgh 
guilt,  make  guilty:  anili  superstitione  obligari,  be 
gttilty  of.  —  To  pledge,  mortgage :  fortunas  suas : 
obligata  praedia :  fidem  meam,  to  pledge  my  word. 
— To  impede,  restrain,  embarrass:  iudicio  obliga- 
tum  esse. 

oblimo,  ftvl,  atu9,  ftre  [ob+limus],  to  cover 
with  mud,  deluge,  besmear:  oblimati  agri:  sulcos, 
V.  —  To  scatter,  lavvth,  squander,  dissipate :  rem 
patris,  E. 

ob-lino,  iSvl,  litus,  ere,  to  daub,  smear  over, 
bedsubf  besmear .  unguentis  obliti :  sanguine,  0. : 
oblitos  f aciem  crucre,  Ta. — F  i  g.,  to  smear ^  be/omi^ 


defile:  se  eztemis  moribus:  omnia  dedeoore  ob 
lita :  alquem  yersibus  atris,  defame,  H. — 7b  cover 
over,  fill:  facetiae  oblitae  Lsitio,  colored:  (divitiis) 
oblitus  actor,  decked,  H. 

obliqu^  adv.  [obliquus],  athwart,  obliquely: 
f erri. — Indireeily,  covertly :  alqm  castigare,  Ta. 

obliqao,  avl,  atus,  5re  [obliquus],  to  turn  aside, 
twist,  turn  awry:  oculos,  0.:  crinem,  draw  back, 
Ta. :  sinOs  (velorura)  in  Tcntum,  slant,  V. 

obliquoa  or  oblious,  aefj.  [2  LAO],  sidelong, 
slanting,  awry,  (Clique,  crossufise :  motus  corporis : 
obliquo  claudicare  pede,  0. :  iter,  Cs. :  chordae, 
i.  e.  of  the  triangular  harp,  lu. :  ictus,  H. :  obliquo 
dente  tiraendus  aper,  0. :  (serpentem)  obliquum 
rota  transit,  V. :  obliquo  oculo  alqd  limare,  a  side- 
long glance,  H. :  ab  obliquo,  sideways,  0.  —  F  i  g., 
looking  cMkanee :  invidia,  V. — Indirect, covert:  in- 
sectatio,  Ta. 

obliteaoo,  — ,  — ,  ere,  inch.  [ob+Iatesco],  to 
hide,  conceal  oneself:  a  nostro  aspecto. 

obllttero  (oblit-),  &tI.  fttus,  are  [see  LI-],  to 
blot  out,  erase :  litterae  oblitteratae,  Ta. — F  i  g.,  to 
blot  out  of  remembrance,  caitse  to  be  forgotten :  be- 
nefici  memorift  offensionem :  adversam  prosperft 
pugnft,  L. :  res  vetustate  oblitterata,  L. :  oblitte- 
rata  aerarii  nomiUA,  forgotten  c/aimt,  Ta. 

1.  oblitus,  P.  of  oblino. 

2.  oblitii%  adj.  [  P.  of  obliviscor  ],  forgetful, 
unmindful,  not  rememberina :  sui :  veterum  hono- 
rum,  0. — Forgetful,  regarmess,  indifferent,  neglect- 
fid:  Ilium  gementem  Obliti  relinquunt,  V.:  pectus, 
Ct :  mei,  L  e.  o/*  my  dignity:  salutis  meae :  deco- 
ris  sui,  V. :  obliti  ad  metam  tendere  equi,  0. 

oblivlo,  6nis,  /.  [  LIV-  ],  a  being  forgotten, 
forgetfidness,  oblivion :  Teteris  belli :  hominura  r 
(sacra)  oblivioni  dare,  consign  to  oblivion,  L. :  in- 
iurias  oblivione  contriveram,  buried:  in  oblivio- 
nem  negoti  \en\re,  forget :  nos  servitutis  oblivio 
ceperat,  we  had  forgotten  :  carpere  llvidas  Oblivio- 
nes,  H. — Forgetfulness,  loss  of  memory:  obluctans 
oblivioni,  Cu.,  Ta. 

oblivloBua,  adj.  [oblivio],  that  easily  forgets, 
forgetful,  oblivious :  senes. — Producing  forgetful- 
ness, oblivious :  Massicus,  H. 

obliviscor,  lltus,  T  [ob+LIV-],  to  forget:  cul 
placet  obliviscitur :  Latine,  forgd  their  mother 
tongue :  oblitus  sum  mei,  have  forgotten  myself, 
T. :  sceleris  eorum,  S. :  veteris  oontumeliae,  Gs. : 
artificium :  concilia,  L. :  tibi  sum  oblitus,  ac  volui, 
dicere,  T. :  suas  quatere  pennas,  0. :  oblivisceba- 
tur,  quid  paulo  ante  posuisset. — Pass, :  Oblitusque 
meorum,  obliviscendus  et  illis,  H. :  Nunc  oblita 
mihi  tot  carmina  (sunt),  7  have  forgotten,  V,—'  7c 
forget,  disregard,  omit,  tieglect,  be  indifferent  to^ 
eease  from:  temporum  meonim:  dissensionum 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


oblivium 


552 


obrogo 


Ob.  :  sui,  umoorihy  of  hinuel/,  V. :  taas  iniurias : 
(eos)  viros  esse  primarioe. — P  o  e  t :  Poma  buoos 
oblita  priores,  i.  e.  Kavinff  losty  Y. 

oblivium,  I,  n.  [  obliviscor  ],  forffetfulneaa,  ob- 
livion: henteDtiam  oblivio  tranrimittere,  T, — Usu. 
plur. :  longa  oblivia  potant,  V. :  Ducere  oblivia 
vitae,  H. :  Herculeae  oblivia  laudis  Acta  tibi,  that 
you  have  forgotten^  0. 

ob-long;a8,  adj.y  nuyi'e  long  than  toide^  oblong: 
aedificia,  S. :  scutula,  Ta. 

ob-loquor,  locQtus,  I,  dep.^  to  speak  against^ 
interrupt^  contradict^  rail  at^  abuse:  ut  me  et  in- 
terpelles,  et  obloquare :  mihi :  gannit  et  obloqui- 
tur,  Ct. — To  sing  to,  accompany^  join  in  singing: 
Don  avis  obloquitur,  0. :  numeris  diflcrimina  vo- 
cum,  accompany  on  t/ie  lute^  V. 

ob-luotor,  &tu8,  ftiT.  dep.,  to  struggle  against^ 
contend  with,  oppose:  genibus  adveraae  harenae, 
V. — F  i  g. :  animus  obluctana  diflScultatibua,  Cu. 

ob-moUor,  Itus,  Irl,  dep.,  to  push  before^  throw 
up  before  (as  a  defence  or  obstruction):  nee  in 
promptu  crat  quod  obinolirentur,  L. :  arborum 
tninco^  et  saxa,  Cu. —  To  block  up,  obstruct^  L. 

ob  -  mannuro,  ftvl,  fltu8,  &re,  to  murmur 
against :   precibus  meis,  0. 

ob-muteBOO,  tul,  — ,  ere,  inch.  [  mutus  ],  to 
become  dumb^  lose  otters  speech^  be  sUent:  homo 
loquacissimus  obmutuit :  aspectu,  V. :  dolore,  0. 
— Fig.,  to  become  silent,  cease:  stadium  nostrum 
obmutuit :  aninii  dolor. 

ob-natUB,  culj.,  growing  on,  growing  over :  ob- 
nata  ripis  salicta,  L. 

ob-mtor.  nix  us,  l,  dep.,  to  bear  upon,  press 
against,  sti^gle  with,  strain  cU :  remi  Obnixi  cre- 
puere,  V. :  obnixi  urgebant,  L. :  obnixo  genu  scuto, 
pressed  against,  N. :  Arboris  trunco,  V. :  manu  ho- 
stibus,  Ta. — F  i  g.,  to  strive  against,  resist,  oppose : 
stant  obnixi,  L. :  stant  obnixa  omnia  contra,  all  is 
in  obstinate  conflict,  V. ;  adversis,  Ta. 

obnixe,  adv.,  with  all  one's  strength,  strenuous- 
ly, obstinately :  onmia  Facturus,  T. 

obnizuB  ( not  obnisus ),  adj,  [  P,  of  obnitor], 
stretiuous,  firm,  resolute :  (velim)  obnixos  vos  im- 
petura  hosiium  excipere,  L. :  curam  sub  corde 
premebat,  V. :  non  cedere,  V. 

obnoxie,  adv.  [  obnoxius  ],  stavishly,  timidly : 
sententias  dicerc,  L. 

ob-noziuB,  culj.,  liable,  addicted,  guilty:  ani- 
mus lubidini,  S. :  Terra  nuUi  obnoxia  belio,  exposed, 
0. :  Obnoxium  est  (with  infin.),  it  is  dangerous,  Ta. 
— Subject,  submissive,  obedient,  complying,  servile : 
vobis,  L. :  pars  ( hominum )  pravis  obnoxia,  H. : 
Crasso  ex  privatis  negotiis,  under  the  influence  of, 
S. :  amori  uxoris,  Ta. — Servile,  abject,  weak,  timid: 
facies  obnoxia,  0. :  obnoxius  videar,  L. :  pax,  dis- 


honorable, L. — Obliged,  under  obligation,  indebted, 
responsible,  answerable:  uxori,  T. :  Graeoia  bene- 
ficio  libertatis  Romania,  L. :  hominum  non  ulU 
curae,  dependent  on,  V. :  facies  null  is  obnoxia  gem- 
mis,  indebted,  Pr. 

ob-nubiltiB,  a^.,  clouded  over:  tenebris  loca, 
Enn.  ap.  0. 

ob-nubo,  nQpsT,  nQptus,  ere,  to  veil,  cover: 
caput,  C,  L.  (old  law  forms) :  comas  amictu,  V. 

obnuntiatio  (not  obnQnc-),  6ni8,/.  [obnuntio], 
of  an  augur,  an  announcement  of  an  adverse  omen, 
evil  interpretation:  dirarum. — Flur,,  C. 

ob-nnntio,  &tI,  atus,  are,  to  tell,  report,  an- 
fumnee  (of  bad  news):  Primus  obnuntio,  T. — la 
augury,  to  announce  an  adverse  omen,  prevent  by 
dedaring  unfavorable  auspices  :  consul  consuli  oh- 
nuntiasti. 

oboedlens  (not  obed-),  entis,  ai^.  with  comp. 
and  sup.  [  P.  of  oboedio  ],  obedient,  subject,  com- 
pliant :  Omnia  oboedientia  sunt,  reduced  to  sub- 
jection, S. :  cuius  vis  omnis  in  consensu  oboedien- 
tium  csset,  the  obedient,  L. :  nuUi  naturae  deus : 
natio  huic  imperio:  ut  illis  oboedientes  vivamus, 
S. :  imperils  nemo  oboedientior,  L. :  imperils  oboe- 
dientissimus  miles,  L. :  ad  nova  consilia  gens.  L. 

oboedlenter,  adv.  with  comp.  [  oboediens  ], 
obediently,  willingly,  submissively:  imperata  fac- 
turi,  L. :  adversus  Romanos  faciebat,  L.:  nihil 
oboedientius  fecerunt,  quam,  etc.,  L. 

oboedientia,  ae,  /  [oboediens],  obedience: 
abiciunt  oboedientiam :  fracti  animL 

oboedid  (not  obfidiOl  Ivi,  Itus,  Ire  [ob+ au- 
dio], to  give  ear,  hearken,  listen :  alquibus,  N. —  7b 
obey,  yidd  obedience,  be  subject,  serve :  ad  verba  no- 
bis :  praecepto :  legi,  N. :  libidines  voluptatibus : 
pecora  ventri,  S. — Pass,  impers,:  oboeditum  dic- 
tatori  est,  L. 

oboloB,  I,  m.,  =  6po\6c,  a  small  Cheek  coin, 
a  sixth  of  a  drachma  (about  three  cents,  or  three 
halfpence) :  Holcra  ferre  obolo,  T. 

ob-orior,  ortus,  Irl,  dep.,  to  arise,  appear,  spring 
up :  lacrimae  omnibus  obortae,  L. :  saxo  concrevit 
oborto,  1.  e.  was  turned  to  stone,  0. :  laetitia  obor- 
tast,  T. :  quanta  lux  liberalitatis  mihi  oboriatur. 

ob-rep5,  rgpsi,  rgptus,  ere,  to  creep  up,  ap- 
proach stealthily,  steal  upon,  come  suddenly  upon, 
surprise:  obrepsit  dies:  obrepit  non  intellecta 
senectus,  lu. :  operi  longo  fas  est  obrepere  som- 
num,  H.:  ad  honorcm,  reach  stealthily:  in  animos. 

ob-rigeaco,  rigui,  — ,  ere,  inch.,  to  stiffen,  be- 
come stiff:  paene :  pars  (terrae)  obriguerit  pruini. 

ob-rogo,  avi,  atus,  &re,  in  legislation,  to  repeal 
by  implication,  supersede,  invalidate  by  a  new  law : 
huic  legi  nee  obrogari  fas  est,  etc :  antiquae  (legi] 
obrogat  nova,  L. 


Digitized  by 


Google 


Ol>lllO 


658 


obaeoro 


ob-mo,  ul,  utu8,  ere,  to  ovenohdmy  overthrow, 
eover^  cover  over,  hide,  bury:  ibi  vivi  obruerentar, 
be  buried  cUive,  S. :  confossus  undique  obruitur, 
Cu. :  Bese  harena,  hide  in  the  sand:  thesaurum, 
bury.  —  To  sink,  submerge,  cover  vnth  weUer,  over- 
flow :  subroeraas  obrue  puppis,  V. :  me  undia,  H. : 
obrutus  adulter  aquis,  0. :  Aegjptum  Nilus. — To 
sow, plant,  cover  with  earth:  semina  terra,  0. — To 
cover,  bury,  cast  down,  destroy:  telis  Nostrorum 
obrui,  V. :  Si  mereor,  tuft  obrue  dextra,  V. —  To 
overload,  surfeit:  vino  se. — Fig.,  to  overwhelm, 
bury,  conceal,  put  out  of  sight,  abolish:  ad  versa 
perpetuft  oblivione :  omen :  orationem,  i.  e.  refute, 
L. :  talis  Tiri  iuteritu  sex  suos  obruere  consulat&s, 
destroyed  the  glory  of.  —  To  overwhelm,  overload, 
weigh  down,  oppress :  criminibus  obrutus :  aere 
alieno :  faenore,  L. :  qui  in  augend&  obruitur  re, 
in  the  pursuU  of  wealth,  H.  —  To  overcome,  over- 
poww*,  surpass,  eclipse,  obscure :  successoris  famam, 
Ta. :  obruimur  numero,  are  outnumbered,  V. 

obmsaa,  ae,  /.,  =  bfipvZov,  a  test,  touchstone, 
proof:  tamquam  obrussa  ratio. 

obrntOA,  P.  of  obruo.        oba,  see  ob. 

ob-aaepio  (-sSpio),  psi,  ptus,  ere,  to  hedge  in, 
fence  in,  close,  render  impassable  :  itinera,  L.  — 
¥  i  g.,  to  close,  bar  up :  viam  adipisceiidi :  ut  ob- 
saeptum  plebi  sit  ad  honorem  iter,  L. 

ob-saturd,  — ,  — ,  are,  to  sate,  cloy :  istius  ob- 
saturari,  have  enough  of  him,  T. 

obscene  (obaoaene),  adv.  with  comp.  [obsce- 
nus],  immodestly,  indecently,  obscenely :  dici :  ob- 
scenius  excitata. 

obscenitaa  (obsoaen-),  atis,/.  [obscenusl, 
moral  impurity,  foulness,  unchastity,  lewdness,  ob- 
scenity: turpissima:  si  quod  sit  in  obscenitate 
flagitium. 

obscenus  (obsoaen-,  not  obscoenus),  adj* 
with  comp.  and  sup,  [1  SAV-],  of  adverse  omen, 
ill-omened,  HI -boding,  inauspicious,  ominoue,  por- 
tentous: volucres,  of  illomen,  V.:  aniraalium  fe- 
tas,  monstrous,  L. :  omen :  puppis,  fatal  ship,  0. : 
anQs,  H. — Hepulsive,  offensive,  abominable,  hatefid, 
disgusting,  flUhy:  frons,  V. :  volucres  pelagi,  i.  e. 
the  harpies,  V. — Immodest,  impure,  indent,  lewd, 
obscene :  adulterium,  0. :  id  dicere  obscenum  est : 
illud  Antipatri  paulo  obscenius :  obscenissimi  ver- 
sOs. — As  subst.  m.,  a  lewd  person,  lu. — ^As  subst. 
n.,  sing,  and  plur.,  the  private  parts,  0. 

obsotlratio,  onia,  /.  [  obscuro  ],  a  darkening, 
obscuring  :  solis.— F  i  g. :  in  voluotatibus,  i.  e.  dis- 
regard.— Plur,,  C. 

obsoure,  adv.  with  comp.  and  sup.  [obscurus], 
darkly,  obscurely :  cernere,  dmUy. — ^F  i  g.,  covertly, 
closely,  secretly :  agere:  alqd  ferre:  obscurius  ini- 
qui,  more  secretly:  quam  obscurissirae. 

obacuxitaB»  atis,  /.  [obscurus],  darkness,  ob- 


scurity, indistinctness,  uncertainty:  latebraram, 
Ta. :  in  obscuritate  latere :  naturae :  obecuritates 
soroniorum.  —  Of  rank,  intigniflcance,  obscurity, 
meanness :  humilitas  et  obscuritas. 

obscuro,  avi,  atus,  are  [obscurus],  to  render 
dark,  darken,  obscure :  obscuratur  luce  solis  lu- 
men lucemae :  caelum  nocte  obscuratum,  S. :  vo- 
lucres Aethera  obscurant  pennis,  V. ;  •bscuratus 
sol,  eclipsed. —  To  hide,  conceal,  cover,  shroud,  dark- 
en, veil:  neque  nox  tenebris  obscurare  coetQs  ne- 
farios  potest :  caput  obscurante  lacema,  H. :  dolo 
ipsi  obscurati,  kept  out  of  sight,  S.— Fig.,  of  speech, 
to  obsaire,  render  indistinct,  express  indistinctly: 
nihil  dicendo.  —  To  render  unknown,  bury  in  ob- 
livion: fortuna  res  celebrat  obscuratque,  S. —  To 
suppress,  hide,  conceal:  tuas  laudes.  —  To  cause  to 
be  forgotten,  render  insigniflcant :  periculi  magni- 
tudinem :  eorum  memoria  sensim  obscurata  est : 
obscurata  vocabula,  obsolete,  H. 

obBciiruB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [1  SCV-], 
dark,  darksome,  dusky,  shady,  obsatre:  umbra,  C. 
po«t :  lucus,  V. :  antrum,  0. :  tabernae,  EL :  lux, 
L. :  lumen,  darkness  visible,  S. :  caelum,  H. :  fer- 
rugo,  black,  V. :  dentes,  black,  lu. :  aquae,  i.  e.  tur- 
bid, 0. — As  subst.  n.,  the  dark,  darkness,  obscurity : 
sub  obscurura  noctis,  V.— Poet. :  Ibant  obscuri, 
in  the  dark,  V.  —Fig.,  dark,  obscure,  dim,  indis- 
tinct, unintelligible :  brevis  esse  laboro,  Obscurus 
fio,  H. :  ius :  spes,  uncertain :  Rem  nuUi  obscuram 
Consulis,  v.:  videre  res  obscurissimaa :  (causae) 
multo  obscuriores,  i.  e.  intricate. — Plur.  n,  as  subst. : 
Obscuris  vera  invol  vens,  Y.—Not  known,  unknown, 
not  recognized:  est  populo  obscurior,  not  so  well 
known  :  Pallas,  i.  e.  disguised,  0. :  nou  obscurum 
est,  quid  cogitaret,  hard  to  discern:  neque  est  ob- 
scurum, quin,  etc.,  it  is  plain  thai.— Obscure,  igno- 
ble, mean,  low:  istorura  diligentia,/>/od(fi7i^,  T. :  \u 
barbaris  noraen  obscurius,  Cs. :  fama  est  obscu- 
rior annis,  ^  time,  V. :  obscuro  loco  natus,  of  an 
ignoble  family :  obscuris  orti  maiori  bus, /rom  I'n- 
signiflcant  ancestors,  —  As  mbst.  n.  :  in  obscuro 
vitam  habere,  8.— Close,  secret,  reserved:  homo: 
modestus  Occupat  obscuri  speciem,  H. :  vates,  i.  e. 
the  Sphinx,  0. :  adversus  alios,  Ta. :  Domitiani  na- 
tura  obscurior,  Ta. 

Obaecratio,  Onis,/.  [obsecro],  a  beseeching,  im- 
ploring, supplication,  entreaty :  eius.— As  a  rhetor- 
ical figure,  G.  —  A  public  prayer:  a  populo  facta, 
L. — Plur.,  C. 

obsecro,  avI,  atus,  are  [ob+sacro],  to  beseech, 
entreat,  implore,  supplicate,  conjure  :  cum  raultia 
lacrimis:  pro  fratris  salute:  te  per  senectutcra 
suam,  conjures  you:  pro  salute  mea  populum  R. : 
hoc  te  obsecro,  T. :  illud  unnm  vos,  ne,  etc. :  pater, 
obsecro,  mi  ignoscas,  T. :  obsecro  .  .  .  adhibeatis 
raisericordiam :  te  ut  omnia  perscribas:  te,  Ne 
facias,  T. :  alquem,  ut  suis  fortunis  consulat,'  Cs 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


otMaoondo 


564 


obsidio 


— '  E  8  p.,  Itt  pen.^  in  oolloq.  use :  Ph.  Prodi,  male 
conciliate.  Do.  Obsecro,  /  cry  you  merey^  T. :  ob- 
secro,  an  is  est  ?  1  pray^  T. :  sed  obsecro  te,  6W  / 
heueeh  you :  obsecro  tos,  L. 

ob-saoundo,  avi,  itus,  are,  to  comply^  humors 
yiddy  be  accommodating  :  in  loco,  seoionably^  T. : 
obsecundando  mollire  impetum,  L.:  alcui:  eias 
Tolantatibus. 

obseqaeius  entis,  aeff.  with  eomp.  [P.  of  obse- 
quor],  ytdding^  compliarU^  obaequiout^  aeeommodat- 
ing :  patri,  T. :  legiones  nobis :  Persae  obsequen- 
tiores,  Cu. 

obseqnenter,  ad/o.  robseqaensl,  compLianUy^ 
obtequiowiy :  haeo  a  co1ieg&  facta,  L. 

obseqaentia,  ae,/.  [obsequens],  eomplaiaance^ 
obtequi outness :  reliquoruro,  Gs. 

obsequiuxn,  I,  n.  fSEG-],  eompUance^  yielding- 
lien,  complaisance^  inaulgenee :  Obsequium  amioos 
parit,  T. :  Antonium  obsequio  mitigavi :  veutris, 
i.  e.  gluttony^  H. :  peritura  amantis  Obsequio,  to 
her  lover^  0. :  Flectitur  obsequio  ramus,  by  its 
pliancy f  0.  —  Obedience^  allegiance  :  in  populum 
R,  L. :  erga  vos,  L. 

ob-aaquor,  catus  (not  quQtus),  I,  dep.^  to  com- 
ply, yield,  gratify,  humor,  sttbmit,  be  aeeommodat- 
%ng  :  tibi,  T. :  huic :  Toluntati  tuae :  imperio,  lu. : 
uti  de  Pompilio  referrent,  senatui,  L.  —  To  yidd, 
give  up,  indkUge :  animo,  T. :  huius  cupiditati :  stu- 
diis  suis,  K. :  irae,  Cu. 

1.  obsero^  ivi,  fttus,  ire  [1  SER-],  to  bolt,  bar, 
fasten^  shut  up :  ostium  intus,  T. :  aedificia,  L. : 
aurls,  H. 

2.  ob-«6ro,  sfivl,  situs,  ere,  to  sow,  plant :  ter- 
ram  f  rugibus.  —  P.  per/.,  covered  over,  covered, 
strewn,  filed :  obsiti  virgultis  oolles,  L. :  pom  is 
Rura,  0. :  aeger  pannis  annisque,  T. :  montes  ni- 
Tibus,  Cu. :  lo  iam  setis  obsita,  V. :  yariis  obsita 
f  rondibus  (arcana  tua),  H. 

observansi  antis,  ac(j.  with  sup.  [P,  of  obser- 
Yo],  wcUch/tU,  attentive,  respectful:  homo  tui:  ob- 
servantissimus  meL 

obserrantia,  ae,/.  [obserro],  attention,  respect, 
regard,  reverence:  obsenrantiam  dilexit:  amicos 
observantift  retinere :  in  regem,  L. 

observatio,  6nis,/.  [observo],  a  watching,  ob- 
servance, investigation:  observationes  animadver- 
tebant,  your  searches  for  evidence :  siderum.  — 
Circumspection,  care,  exactness:  summa  in  bello 
movendo. 

observitd,  ftvl,  — ,  kte,freq.  [observo],  to  wcUch 
carefully,  observe  closely:  motus  stellarum. 

ob-servo,  avi,  itus,  &re,  to  watch,  note,  heed,  ob- 
serve, take  notice  of,  attend  to :  filiura,  Quid  agat, 
T. :  fettts,  watch  for,  V. :  occupationem  eius :  tem- 
pus  epistulae  tibi  reddendae,  watch  for :  sea^keep 


a  do9e  watch  over :  observant  quern  ad  modum  sete 
gerat,  etc  —  To  watch,  guard,  keep:  greges,  0.  — 
To  observe,  take  care,  see, provide:  ne  plus  reddat 
quam  aoceperit:  quod  ne  accidat  obserrari  nee 
potest,  etc. — To  observe,  respect,  regard,  attend  to, 
heed,  keep,  comply  with :  neque  signs  neque  ordi- 
nes,  S. :  leges  :  praeceptum  diligentissime,  Cs. : 
centesimas,  adhere  to:  commendationes,  regard: 
post  ilium  observatum,  ut,  etc.,  i.  e.  it  was  the  ree- 
ognited  rule,  L.  —  To  pay  attention  to,  respect,  re- 
gard, esteem,  honor:  talem  hunc  yirura,  S. :  tribules 
suos :  regem,  Y. :  me  ut  patrem. 

obaaa,  id  is  {gen.plur.  obsidum,  rarely  obsidium, 
Cs.,  L.),  m.  and/.  fSED-],  a  hostage:  obsides  uti 
inter  sese  dent,  exchange,  Cs. :  Cretensibus  obsides 
imperavit :  multi  Romanis  dediti  obsides,  S. :  alqir 
obsidem  retinere,  as  a  hostage,  N. :  Me  accepts 
Obside,  0. — A  surety,  security,  guaranty,  assurance, 
bail,  pledge  :  se  eius  rei  obsidem  fore,  will  answer 
for  it,  N. :  (nuptiarum)  obsides  filios  accipere : 
coniugii,  0. :  obsidem  enim  se  animum  eius  habe- 
re, L. :  obsides  dedit  se  nulla  in  re  Verri  similem 
f uturum,  gave  no  guaranty:  hanc  condemnationem 
dederat  obsidem  Balbo,  ut,  etc 

obsesaio,  ^is,/.  [obsideo],  a  blocking  up,  be- 
sieging, blockade  :  mihtaris  viae :  nostrorum,  Cs. 

obaeesor,  Oris,  m.,  a  frequenter,  haunter,  resi- 
dent :  aquarum  (of  a  water-snake),  0. — A  besieger, 
invester,  blockader :  curiae:  Luceriae,  L. 

obaeiwus,  P.  of  obsidec 

obsideo,  edi,  essus,  ere  [ob+sedeo],  to  sit, 
stay,  remaifi,  abide :  domi,  T.  —  To  beset,  haunt, 
freouent  :  umbilicum  terrarum. — In  war,  to  hem 
in,  beset,  besiege,  invest,  blockade :  quod  (oppidum) 
neque  capi  neque  obsideri  potcrat,  S. :  omuls  adi- 
tfls :  Uticam,  Cs. :  consilia  ad  obsidendam  (urbem) 
versa,  L. :  obsessa  Dion,  H. :  Dextrum  Scjlla  latus 
Obsidet,  V. :  aedls,  lu. :  omnibus  rebus  obsessi, 
hampered  in  every  way,  Cs. — Supin.  ace.  :  profici- 
scitur  obsessum  turrim,  S. — P  o  e  t. :  obsessae  fau- 
ces,  choked,  V. :  obsessum  frigore  corpus,  0. — To 
occupy,  Jill,  possess :  corporibus  omnis  obsidetur 
locus,  is  filled:  milite  campos,  V. :  Trachas  obses- 
sa palude,  i.  c  surrounded,  O. :  meum  tempus,  take 
up:  cum  obsideri  auiis  a  fratre  cerneret,  besieged, 
ll  —  To  watch  closely,  look  out  for :  iacere  ad  ob- 
sidendum  stuprum. 

obaldialis,  e,  adj.  [obsidium],  of  a  siege :  gra- 
mlnea  corona,/or  raising  a  siege,  L. 

obsidio,  onis,/.  [ob],  a  siege,  investment,  block- 
ade: urbis,  Cs. :  obsidione  urbis  capere:  Bibtilum 
in  obsidione  habere,  Cs. :  spes  maior  in  obsidione 
quara  in  oppu<];natione,  L.:  obsidione  Isiondensis 
exemit,  released  from,  L. :  cingi  urbem  obsidione, 
besieged,  V. :  totam  soluturi  obsidionem,  wtmld  end 
the  siege,  L. :  solut&  obsidione,  raised,  L.  r  ad  Ca- 
puae  liberandam  obsidione  ire,  to  raise,  L  -F  i  g., 


Digitized  by  V^OOQIC 


obsidlum 


666 


obstrepo 


an  tmnUnent  danger ^  extreme  peril :  obsidione  rem 
p.  liberare. 

1.  obaidium,  I,  n.  [ob+SED-],  a  siege,  block- 
ade :  obsidio  ojrcumdare,  Ta. 

2.  obaldium,  I,  n.  [obses],  the  condition  of  a 
hostage,  hostageship :  obsidio  nobis  datus,  Ta. 

ob-sido,  — ,  — ,  ere,  to  beset,  invest,  besiege, 
blockade :  pontem,  S. :  excubiis  portas,  V. :  Italos 
finXs,  tcJce  possession  of,  V. :  campos,  i.  e.  to  buy,  Tb. 

obflignator,  Oris,  m.  [obsigno],  a  sealer,  one 
who  attests  under  seal:  litterarum:  obsignatores 
adducit,  witnesses  (to  a  will). 

ob-uc;no,  AvI,  fttus,  ftre,  to  seal,  seal  up,  attest 
under  seal:  totia  castris  testamenta  obsignaban- 
tur,  Cs. :  qoaestionero,  i.  e.  witness :  tabellis  obsig- 
natis  agis  mecum,  i.  e.  you  hold  me  strictly  to  my 
words :  tabellas  obsignare  Telle,  seal  up  the  docu- 
ments, i.  e.  make  an  end  of  discussion :  obsignandi 
grati&  venire,  to  put  seals  on  (the  papers  and  ef- 
fects) :  contra  Scaunim  litteras,  i.  e.  prefer  a 
charge. — To  make  fa^  dose  safely:  inane  obsig- 
nan  nihil  solere. 

ob-aisto,  stiti,  stitus,  ere,  to  take  place  before, 
stand  in  the  way :  obsistens  obtestansque,  L. : 
abeiinti  Volumnio,  L. —  To  make  stand  against, 
oppose,  resist,  withstand :  hostes  obstetenint,  S. : 
Quicumque  mundi  terminus  obsdtit,  H. :  Gallia, 
cuius  consensui  ne  orbis  quidem  terrarum  possit 
obsistere,  Cs. :  dolori :  visis,  to  disapprove  of:  ob- 
stitit  Oceanus  in  se  inquiri,  forbids,  Ta. :  tibi,  ne 
in  aedXs  accederes :  ceteris  naturis,  quo  minus  per- 
ficiantur :  facile  posset  obsisti  fortunae :  vix  obsi- 
stitur  illis,  Quin,  etc.,  they  are  hardly  prevented,  0. 

obflitUB,  P.  of  2  obsero. 

obflK>lefi5,  — ,  fieri  [  1  OL-  ],  to  wear  out,  be 
spoiled:  obsolefiebant  dignitatis  insignia,  became 
worthless. 

oba-olesod,  l§vl,  iStus,  ere,  inch.,  to  wear  out, 
grow  old,  decay,  fall  into  disuse,  lose  value,  become 
obsolete:  obsolevit  iam  oratio:  ut  alia  vetustate 
obsolevissent,  had  been  forgotten,  L. 

(obsolete),  adv.  [  obsoletus  'l,  in  an  old  style, 
poorly,  shabbily. — Only  comp. :  obsoletius  veetitus. 

obaoletoB,  adj.  with  comp,  [P.  of  obsolesco], 
old,  worn  out,  thrown  off:  erat  veste  obsoletft,  L. : 
esse  vestitu  obsoletiore:  homo,  shabby:  tectum, 
ruinous,  H. :  verba,  obsolete. — Common,  ordinary, 
poor,  mean,  low :  crimina :  ex  victorift  gaudia,  L. : 
0  nee  paternis  obsoleta  sordibus,  H. :  obsoletior 
oratio,  a  too  negligent  style. 

obBonitun  (ops-),  I,  n.,  =  ^^tuvtov,  a  relish, 
sauce,  side-dish  (with  bread ;  usu.  fish) :  Paululum 
obsoni,  T. :  obsonia  co^mere,  H. 

obaond,  avi,  atus,  &re,  =  dtj/uviut,  to  buy  pro- 
visions, cater,  purvey :  cum  fide,  T. :  Vix  drachu- 


mis  est  obsonatum  decem,  T. — To  feasi,  treat,  ^^ 
nish  an  entertainment :  de  meo,  T.  —  To  provide, 
prepare:  ambulando  famera,^e^  an  appetite. 

(obatans,  ntis),  n.  [P.  of  ob^ti)],  an  obstriiction. 
— Onlyplur. :  pellere  obstantia,  i.  e.  open  the  body, 
H. :  obstantia  silvarum  amoliri,  Ta. 

obstetrix  ( opst-,  obstit- ),  icis,  /.  f  ob  + 
8TA-1  a  midwife,\E. 

obstinate,  adv.  [obstinatus], /rm/y,  inflexibly, 
resolutely,  obstinately :  operam  dat,  T. :  negari,  Cs. :" 
haec  credita,  L. 

obstinatid,  Snis,  /.  fobstino],  firmness,  stead- 
fastness, stubbornness,  obstinacy:  sententiae,  ad- 
herence to  my  principles :  taciturna,  obstinate  si- 
lence, N. 

obstinatas,  cuff,  with  comp.  [  P.  of  obstino  1, 
resolved,  determined,  resolute,  steadfast,  inflexible, 
stubborn,  obstinate  :  animi,  S. :  animi  ad  decertan- 
dum,  L. :  ad  silenduro,  Cu. :  pudicitia,  L. :  auree, 
H. :  obstinates  mori  in  vestigio  suo,  L. :  voluntas 
obstinatior,  confirmed:  ad  versus  lacrimas,  more 
steadfast,  L. 

obstind.  ftvl,  fttus,  ire  [ob+STA-],  to  resolve, 
determine,  be  firmly  resolved,  persist :  obstinave- 
rant  animis  aut  vincere,  aut  mori,  L. :  quando  id 
obstinatum  est,  L. 

ob-atipesod,  see  obstupesoo. 

obstipaa,  adj.  [ob  +  STIP-],  indined,  bmU, 
turned  aside:  Stes  capite  obsUpo,  H. :  caput 

obstttas,  a^.  [P.  of  obsisto],  opposite,  oppos- 
ing ;  hence,  in  augury,  struck  by  lightning. -^Hur, 
n.  as  subst. :  obstita  pianto. 

Ob-atO,  stitI,  — ,  are,  to  stand  before,  be  oppo- 
site: soli  luna  obstitit,  Enn.  ap.  C:  dum  retro 
querous  eunti  Obstitit,  stopped  his  way,  0. — To  be 
in  the  way,  withstand,  thwart,  hinder,  oppose,  ob- 
struct: obstando  magis  quam  pugnando  oastra 
tutabantur,  L. :  exercitds  hostium  duo  obstant, 
block  the  way,  & :  Fata  obstant,  make  it  impossible, 
V. :  Paulum  negoti  mi  obstat,  T. :  res  quae  ob- 
stent  Roscio :  Obstitit  incepto  pudor,  0. :  meritia 
Romuli,  i.  e.  suppress  the  fame  of,  H. :  vita  eorum 
huic  sceleri  obstat,  acquits  them  of  this  crime,  S. : 
di  quibus  obstitit  Ilium,  was  an  offence  to,  V. : 
labentibus  (aedibus)  obstat  vilicus,  i.  e.  keeps  from 
falling,  lu. :  ad  conatOs  verecundia  irae  obstabat, 
L. :  quid  obstat,  quo  minus  sit  beatus  ? :  ne  quid 
obstet,  quo  minus  de  integro  ineatur  bellum,  L. : 
quid  obstat,  cur  non  (verae  nuptiae)  fiant?  T.: 
cum  religio  obstaret,  ne  non  posset  dici  dictator, 
L. :  nee,  si  non  obstatur,  propterea  etiam  permit- 
titur. 

ob-Btrep5,  ul,  — ,  ere,  to  make  a  noise  against^ 
roar  at,  resound,  re9cho:  quft  violens  obstrepit 
Aufidus,  H. :  Marisque  Baia  obstrepentia  litora. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


obstrlnso 


556 


obttoeooo 


H.:  Fontesque  Ijrmphis  obstrepunt  manantibus 
(bc.  iacenti),  H. :  si  non  obstreperetur  aquis,  0. — 
To  bawl  iigainM^  clamor  at^  outbawl :  male  dicta 
alia  cum  adderct,  obstrepero  omnes,  S. :  eius  modi 
res  obstrepi  clamore  militum  vidcDtur,  to  be 
drowned:  ut  ipsi  sibi  in  dicendo  obstrepere  vi- 
deantur:  decemviro  obstrepitur,  L. —  To  annoy y 
moUsty  be  troublesome:  tibi  litteris. —  To  impede^ 
hinder^  be  an  obUade:  nihil  sensere  (Poeni),  ob- 
strcpente  pluvia,  L. :  oonscientift  obstrepente,  Cu. 

ob-stringd,  strinxl,  strictus,  ere,  to  shut  tn, 
confine:  ventos,  H. — F i  g.,'to  bind,  tie^  fetter,  ham- 
per^  lay  under  obligation :  ( Oppianicura  )  donis : 
civitatem  iure  iurando,  Cs. :  amicos  acre  alieno, 
bring  into  Mt :  alqm  pecunia  in  flagitium,  Ta. : 
se  tot  sceleribus,  to  be  guilty  of:  se  parricidio, 
perpetrtUe:  iis  vinculia  fugae  obstricti  stabant, 
preventives  of  flighty  L. :  clementiam  suam  oratio- 
nibus,  to  atteetf  Ta. 

ob-8tructio,  onis,  /.  [obstnio],  an  obstruction^ 
barrier:  diuturna. 

obstrudd,  see  obtruda 

ob-atmo  (opstr-X  ^%  Qctus,  ere,  to  build 
against,  build  up^  block,  lUop  up,  bar,  barricade, 
make  impassable:  novum  murum,  L.:  frontem 
castrorum  auxiliis,  L. :  turrls,  Cs. :  luminibus  eius : 
valvas  aedis,  N. :  obstnicta  saxa,  placed  in  the 
way,  0. — F  i  g.,  to  stop  up,  hinder,  impede,  obstruct : 
Catonis  luminibus  obstruxit  haeo  oratio,  was  a 
hinderance  to  :  \m  deus  obstruit  aurls,  renders  in- 
exorable, V. :  huic  spiritus  oris  obstruitur,  V. :  per- 
fugia  improbonim,  shuts  off, 

ob-stupefacio,  fScl,  f actus,  ere;  pass,  obstu- 
peflo,  factus,  tierl,  to  astonish,  amaze,  eutound,  stu- 
pefy, benumb  :  eum  timidum  obstupefecit  pudor, 
T. :  nisi  metus  maerorem  obstupefaceret,  L. :  ob- 
stupefactis  hominibus  admiratione. 

ob-8tapeBo5  ( obstip- ),  pui,  — ,  ere,  inefi.,  to 
become  senseless,  be  stupefied,  be  cutoundsd,  be  struck 
dumb:  Obstipuere  animi,  V. :  animus  timore  Ob- 
stipuit,  my  heart  is  frozen,  T. :  eius  aspectu  cum 
obstupuisset  bubulcus :  form&,  0. :  terrore  obsti- 
puerant  animi  ab  omni  conatu,  were  made  inca- 
pable of,  L. :  ad  magnitudinem  eius  fortunae,  L. 

ob-aum,  obful  (offul),  obesse,  to  be  against,  be 
prejudicial  to,  hinder,  hurt,  injure :  Pa.  Quidquid 
est  id  .  .  .  profuit  La.  Imino  obfuit,  T. :  eum, 
ne  prodigus  obsit,  Dede  neci,  V. :  id  obesse  huic  ? 
T. :  obese  Clodii  mors  Miloni :  obsunt  auctoribus 
artes,  0. :  quod  mi  obsit  locutus,  to  my  hurt,  H. : 
nee  obsit  Agresti  fano  supposuisse  pecus,  0. :  ni- 
hil obest  dicere. 

ob-BUO^  — ,  titus,  ere,  to  sew  on  :  obsutum  ca- 
put, 0. 

ob  -  Burdesod,  dul,  — ,  ere,  inch.,  to  become 


deaf:  aures  hominum  obsurduenint. — ^F 1  g.,  lo  5i 
dull  of  apprehension  :  obsurdescimus. 

ob-tego,  texl,  tgctus,  ere,  to  cover  over,  cover 
up,  protect :  vineis  partem  castrorum,  Cs. :  domus 
arboribus  obtecta,  overshadowed,  V. :  so  serrorum 
corporibus:  raeliorum  precibus  obtectus,  Ta. — 
F  i  g.,  to  veil,  hide,  concetU,  keep  secret :  vitia  multis 
virtutibuB  obtecta. 

obtemperatio,  onis,  /.  [  obtempero  ],  a  com- 
plying, obedience:  legibus. 

ob-tempero  (opt-),  &vl,  &tus,  are,  to  comply, 
attend,  conform,  submit,  obey:  milii,  T. :  imperio 
populi  R.,  Cs. :  auctoritati  senatas,  Cs. :  tibi  eos 
(deos)  scio  obtemperaturos,  will  regard  you,  T. : 
ad  alqd :  ut  senatQs  consulto  ne  obtemperetur. 

ob-tendd,  dl,  tus,  ere,  to  spread  before,  stretch 
over  :  Pro  riro  nebulam,  V. :  obtenta  nocte,  i.  e. 
in  dark  night,  V. :  Britannia  Germnniae  obtendi- 
tur,  lies  over  against,  Ta. —  To  plead  cu  an  excuse: 
matris  preces  obtendens,  Ta.— Fig.,  to  hide,  con- 
ceal, envelop :  quasi  veils  quibusdam  obtenditur 
uniuscuiusque  natura. —  To  make  a  cover  for: 
curis  luxum,  Ta. 

1.  obtentUB,  P.  of  obtendo,  and  of  obtineo. 

2.  (ob-tentUB,  Qs),  m.  [  obtendo  ],  a  drawing 
over,  spreading  over.  —  Only  dot.  and  abl.  sing.: 
obtentu  frondis,  V. — Fig.,  a  cover,  pretext :  cog- 
nominis,  L. :  rei  p.,  Ta. 

ob-ter5  (opt-),  trivi  (subj.  plup.  obtrlsset,  L.), 
trltus,  ere,  to  bruise,  crush:  rana.<*,  Ph.:  in  angu- 
stiis  portarum  obtriti,  crushed  by  the  crowd,  L. — 
Fig.,  to  crush,  trample,  degraele,  disgrace,  ravage, 
destroy  :  calumniam :  obtrectationes :  militem  ver- 
bis, degrade,  L. :  volgi  omne  cadaver,  lu. 

obteBtatio,  onis,  /.  [obtestor],  an  adjuration, 
solemn  charge:  quae  mulier  obtestatione  viri  de- 
buit,  etc.,  was  bound  by  her  husband's  ad{juration: 
legis.  —  An  entreaty,  supplication:  raatronae  in 
obtestationes  versae,  L. :  Phacdri. 

ob-teBtor,  atus,  an,  dep.,  to  call  as  a  witness, 
protest,  make  appeal  to:  vestram  fidem:  lovem, 
ut  testis  adesset,  S. :  summam  rem  p.  agi  obte- 
stans,  Ta. :  se  moriturum,  Ta.  —  To  conjure,  en- 
treat, beseech,  supplicate,  implore :  Per  tuam  fidem 
.  .  .  Te,  T. :  obtestans  deum  fidem  testabatur,  ne- 
quiquam  eos  fugere,  L. :  vos  per  Penatis,  V. :  voe, 
ut,  etc. :  id  sibi  ne  eripiatis,  vos :  multa  de  salute 
suft  Pomptinum,  S. :  illud  te  Pro  Latio  obtestor, 
Ne,  etc.,  V. :  te  et  senatum,  consulatis,  etc.,  S. 

ob-tex6,  — ,  — ,  ere,  to  weave  over,  overspread, 
cover:  caelum  obtexitur  urabrft,  V. 

obticeo,  — ,  — ,  6re  [ob+taceo],  to  be  silent: 
Virgo  obticet,  T. 

(obtioeBOo),  ticul,  — ,  ere,  inch,  [obticeo],  to  b$ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


obtineo 


557 


obvarsor 


dmek  $iUnt, — Only  perf,^  to  be  nUrU  :  Quid  obti- 
cuiBti  ?  T. :  chorus  obiicuit,  H.,  0. 

obtlned  (opt-),  tinul,  tentus,  8re  [ob+teneo], 
to  hold  fast^  KttVff  occupy^  posxen^  preserve^  keep, 
maintain:  quaa  (regioneB)  Suebi  obtinerent,  Ca. : 
Galliam  armis,  L. :  cum  imperio  Hispaniam  cite- 
riorem,  be  governor  in:  ex  qua  insuli  numraus 
nuIIuSf  me  obtinente,  erogabatur,  during  my  ad- 
ministration,-'  To  maintain,  keep,  preserve,  uphold  : 
ad  obtinendos  exercittls  evocari,  Cs. :  necessitudi- 
Dcm  cum  publicanis :  pol  Crito  antiquom  obtiues, 
your  old  idf,  T. :  causam,  maintain,  Cs. :  noctem 
insequentem  eadem  caligo  obtinuit,  prevailed  dur- 
ing, L. :  quae  (fama)  plerosque  obtinet,  is  general- 
ly accepted,  S. :  quod  fama  obtinuit,  L. :  pro?erbi 
locum,  i.  e.  to  become  proverbial :  numerura  deo- 
rum,  be  numbered  among  :  pontem,  toould  not  yield, 
L. — 7b  assert,  maintain,  show,  prove,  demonstrate : 
possumus  hoc  teete  . .  .  quod  dicimus,  obtiuere  ? : 
duas  contrarias  sententias. — To  get  possession  of, 
gain,  acquire,  obtain:  malas  cauaas, /7ain«t/.*  Ro- 
mani  si  rem  obtinuerint,^atfi«^  the  victory,  Cs. — 
To  bring  about,  bring  to  pass,  obtain  :  ut  consule- 
rentur  patres,  L. 

obtinso,  tigl,  — ,  ere  [ob+ tango],  to  faU  to 
the  lot  of,  be/all,  occur  :  quod  cuique  obtigit,  id 
quisque  teneat:  agnis  quanta  (discordia)  obtigit, 
H. :  cum  tibi  sorte  obtigisset,  ut  ius  diceres,  had 
faUen  to  your  lot. — To  happen,  befall,  occur: 
istuc  tibi  ex  sententift  tua  obtigisse  laetor,  T. : 
praeter  spem,  T. :  si  quid  obtjgerit,  aequo  animo 
moriar,  should  befall  (me). 

(ob-torpaflo5),  pul,  — ,  ere,  inch,,  to  grow  stiff, 
be  benumbed,  become  insensible,  lose  feeling. — Only 
perf  :  si  manus  prae  metu  obtorpuerit,  L. — F  i  g. : 
subiactus  miseriis  obtorpui:  oircurofuso  undique 
paTore,  ita  obtorpuit,  ut,  etc.,  L. 

(ob-torqneo),  torsi,  tortus,  ere,  to  twisty  writhe, 
wrench.  —  Only  F.  perf.  t  collo  obtorto :  obtortA 
gul&  in  vincula  abripi  iussit,  6y /Atf  throat:  obtorti 
drculus  auri,  V. 

obtrectatid,  Gnis,  /  [obtreoto],  a  belittling, 
detraction,  disparagement :  invidia  atque  obtrecta- 
tio :  adversus  crescentem  gloriam,  L. :  erga  Fla- 
Tianos,  Ta. :  laudis,  Cs. :  gloriae  alienae,  L. 

obtreotator,  6ri8,  m.  [  obtrecto  ],  a  detractor, 
traducer,  disparager:  obtrectatores  multa  finxe- 
runt :  laudum  meanim. 

obtrectd,  ftvT,  atus,  are  [ob+tracto],  to  detract 
from,  belittle,  disparage,  underrate,  decry :  obtrec- 
tantis  est  angi  alieno  bono :  alteri :  gloriae  suae, 
L :  curam,  carp  at,  "Ph.:  eius  laudes,  L. :  obtrec- 
carunt  inter  se,  decried  one  another,  N. 

obtritas,  P.  of  obtero. 

ob-trad5  (obs-t-),  si,  sus,  ere,  to  thrust  t^Mm, 


obtrude:  ea  nemini  obtrudi  potest,  T. :  obstruaa 
carbasa  pullo,  hemmed,  0. 

ob-tmnco,  — ,  &tus,  are,  to  cut  down,  cut  to 
piece*,  kill  J  slay,  daughter  :  puerum :  re^rra,  L. : 
ilium  .111  ara-',  V. :  cer?os  ferro,  V. :  obtruiicati 
circa  altaria,  L. 

ob-tundo,  tudi,  tQsus  or  tunsus,  ere,  to  blunt, 
weaken,  ezhatut,  make  dull:  vocem  in  dicendo,  talk 
himAtff  hoarse  :  mentem  :  aegritudinem,  aUei'iate, 
—  7b  stun,  din,  deafen,  annoy,  tease,  importune, 
molest:  non  obtundnm  diutius:  te  epistulifl:  me 
de  liac  re,  importune,  T. :  obtuderunt  eius  aurli, 
te  fuis^e,  etc.,  dinned  into  him  that,  etc. 

obtonstui,  acfj.  [P.  of  obtundo],  see  obtasus. 

ob-turbo,  &vl,  &tu8,  &re,  to  make  turbid,  diS' 
order,  cot*fme,  trouble,  disturb :  hoetes,  Ta. :  Itane 
vero  obturbat?  interrupts,  T. :  me  litterae  obtur- 
bant,  distract. 

obturo,  — ,  fttus,  ftre  [TVR-],  to  stuff,  stop  up, 
dose:  partis  (corporis)  obturatas  esse:  auiis,  i.  e. 
refuse  to  listen,  H. 

obtOflUB  or  obtunsus,  a(fj.  with  comp.  [P.  of 
obtundo],  blunt,  dull,  obtuse:  vomer,  V.  —  Fig., 
blunt,  dull,  weak,  faint:  cui  (animo)  obtusior  sit 
acies :  obtunsa  pectora,  insensible,  V. :  ne  obtun- 
sior  usus  Sit  genitali  arro,  too  enfeebled,  V. :  vigor 
animi,  L. :  quo  quid  dici  potest  obtusius?  more 
stupid. 

(obtntUB,  as),  m.  [2  TV-l,  a  looking  at,  gazing 
upon,  gaze  (only  oec.  and  abl,  sing.  ):  ocuiorum  : 
obtutum  in  cauda  figere :  obtutu  tacito  stetit,  V. 
— F  i  g. :  In  obtutu  malorum,  contemplation,  0. 

ob-uxnbrd,  ftvl,  atus,  are,  to  overshadow,  shade: 
caespes  obumbrat  huraum,  0. :  obumbratus  amnis, 
Cu. — 7b  darken,  obscure:  aethera  telis,  V. :  nomi- 
na,  Ta. — F  i  g.,  to  cover,  cloak,  screen,  protect :  cri- 
men, 0. :  reginae  nomen  (eum)  obumbrat,  V. 

ob-unooB,  a4^\,  bent  in,  hooked:  rostro  Toltar 
obunco,  V. :  pedes,  0. 

ob-OBtUB,  P.,  burnt  into,  hardened  by  fire: 
torre  armatus  obusto,  V. :  glaeba  gelu,  burnt  by 
frost,  0. 

ob-vallatUB;  P.,  fortified,  intrenched,  mtide  ir- 
refutable :  locus  omni  ratioiie. 

ob-vanio,  vfini,  ventus.  Ire,  to  come  up  to,  go  to 
meet:  se  in  tempore  pugnae  obventurum,yotn  tn 
the  battle,  L. — 7b  fall  out,  befall,  happen,  occur: 
id  obvenit  vitium  (at  the  auspices) :  sin  quae  ne- 
cessitas  rei  p.  obvenerit. — 7b  come  by  chance,  fall 
to  the  lot  of,  be  allotted:  Calpumio  Numidia  obve- 
nit, S. :  ei  sorte  provincia  obvenit :  cui  clasais  ob- 
venisset,  L. 

ob-verBOr,  fttus,  ftri,  dep.,  to  make  an  appear- 
ance, show  oneself:  partem  eorum  Carthagini  ob- 
versari  dici,  L. — Fig.,  to  hover  before,  atmear: 


Digitized  by  V^OOQIC 


dbyretwnm 


568 


ocoido 


nihi  ante  ooulos  obveraatur  rel  p.  dignitasi  in 
somDis,  L. 

obvemiBi  adj,  [P,  of  obverto],  homed  against, 
direeUd  towards:  laciem  obversoa  in  agmen,  0. 
—  Turned  towards^  engaged  in:  militum  studiis, 
Ta. — Plur,  m.  as  subst.^  opponents^  Ta. 

ob-vertOt  tl,  sua,  ere,  to  turn  towards,  turn 
against,  direct  towards:  cuius  ob  os  ora  sua: 
Gornua  obyertimus  antemnarum,  direct,  V. :  re- 
mos,/)/y,  0. :  ordines,  i.  e. /otf  o%U  of  line,  L. :  ob- 
▼ersus  Contendit  telum,  facing  (hhn),  Y. :  obyer- 
tor  ad  undas,  0. 

ob-viam  or  ob  vlam,  adv.^  in  the  wag,  tow- 
ards^ against^  to  meet,  in  face  of:  obriam  conabar 
tibi,  was  hurrying  to  meet  gou,  T. :  si  obTiam  con- 
tra yeniretur,  an  adeatiee  shoiUd  be  made,  Cs. :  fit 
obviam  Clodio,  meets :  obviam  ire  boetibus,  S. : 
Caesari  obviam  processisti,  went  out  to  meet: 
exire,  Cs. :  se  off  ere,  meet,  T. :  effundi, /xmr  out  to 
meet,  L. :  de  obviam  itione  ita  fadam. — In  tbe 
phrase,  obviam  ire,  to  meet,  oppose,  resist,  contend 
against :  periuulis,  face,  S. :  Gracchorum  aotioni- 
bus,  resist,  S,:  cupiditati  hominum,  oppose:  irae, 
L.:  crimini,  meet  the  charge,  L.:  obviam  itum 
fraudibus,  Ta. 

obvina,  ocff.  [ob+viaj,  in  the  loay,  so  as  to 
meet,  meeting,  to  meet:  si  ille  obvius  ei  futurus 
non  erat,  had  no  expectation  of  meeting  him  :  se 
mihi  obvium  dedit,  met,  L, :  venit  obvius  illi,  H. : 
cuicumque  est  obvia,  whomsoever  she  meets,  lu. : 
ad  Martis  f uit  obvius  aram,  lu. :  se  gravissimis 
tempestatibus  obvium  ferre:  obvias  mihi  litteras 
mittas,  send  to  meet :  monies,  qui  obvii  erant  iti- 
neri,  lay  in  the  way,  N. :  undis,  up  stream,  0. : 
Obviaque  hospitiis  teneat  arbos,  opposite,  V. — As 
stAsL  n.  .*  in  obvio  classi  hoetium  esse,  be  in  the 
way,  L. — Against,  to  meet,  to  encounter:  quo  in 
loco  inter  se  obvii  fuissent,  hadfought,  S. :  si  in- 
gredient! cum  armata  multitudine  obvius  fueris: 
infestA  subit  obvius  hastft,  V. —  Open,  exposed, 
liable,  subject :  rupes  Obvia  ventorum  furiis,  Y. : 
(urbs)  minus  obvia  Grais,  Y. :  comitas,  L  e.  ready, 
Ta. :  rerum  similitude,  oUrusive,  Ta. 

ob-TOlT5,  vt,  atus,  ere,  to  wrap  round,  emodop, 
muffie  up,  cover  over,  enfold:  obvolvendum  caput 
esse :  capitibus  obvolutis,  mn/ffled,  L. :  oe  obvolu- 
turn  folliculo:  fax  obvoluta  sanguine,  covered, 
Bnn.  ap.  C. — F  i  g.,  of  language,  to  cover,  veil:  yer- 
bis  decoris  vitium,  H. 

oooaeoo  (obo-),  Svi,  fttus,  ire  [ob+oaeco],  to 
make  blind,  blind,  deprive  of  siafit :  occaecatos 
pulvere  bostis,  L.  —  To  make  dark,  darken,  ob" 
seuret  noctis  occaecat  nigror,  0.  po9t.:  densa 
caligo  occaecaverat  diem,  L. —  To  hide,  conceal: 
semen  ocoaecatum.  —  Fig.,  to  darken,  make  ob" 
sewre,  render  unintelligible:  orationem.— 7b  make 


blind,  blind,  ddude  :  animos:  stuItitiA  oooaecatnts 
cousilia,  confound,  L. 

oooallesoo^  lul,  ere,  inch.  [ob+callei*oo,  cal- 
leo],  to  grow  callous,  harden:  Os  sensi  occallesce- 
re  rostro,  i.  e.  thicken  to  a  snout,  0. — Fig.,  to  grow 
insensible, 

oooand,  ul,  ere  [ob+cano],  to  blow  isiio,  plag 
upon  :  comua  tubasque,  Ta. 

ocoaalo,  5nis,/.  [ob+1  CAD-],  an  opportuni- 
ty, fit  time,  occasion,  convenient  season,  favorable 
moment :  tanta,  T. :  tua,  L. :  aliis  occasio  def uit : 
pugnandi,  S. :  inrumpendi  in  urbem,  Cu. :  sibi  ad 
occupandam  Asiam  oblata:  occasionem  amittere, 
let  dip:  adripere,  seize,  L. :  rapere  de  die,  E. :  non 
deesse  occasioni,  not  to  be  unemtal  to,  Cs. :  a  for- 
tunii  data  liberandae  Graeciae,  N. :  intellegere  oo- 
casiones,  discern,  Ta. :  occasione  data,  should  an 
opportunity  offer :  per  occasionem,  on  a  favorable 
opportunity,  S. :  levia  proelia  ex  occasione  huius 
aut  illius  partis  oriebantur,  L. :  Summa  occasiost 
mihi  Phaedriae  curam  adimere,  T.  —  Person., 
Opportunity  (as  a  goddess),  Ph. — A  pretext,  excuse, 
plausible  explana^on:  Quantulacunque  est  occa- 
sio, sufficit  irae,Iu. — In  war,  a  dash,  raid, surprise: 
occasio,  non  proelium,  Cs. 

1.  oooasuBt  P.  of  2  occida 

2.  ocoaauB,  as,  m.  [ob+1  CAD-],  a  falling, 
going  down,  setting:  Maiae,  Y. :  cum  occasu  solis, 
at  sunset,  & — The  sunset,  west:  ab  ortu  ad  occa- 
sum :  ager  Longus  in  occasum,  Y. :  Prospicit  oc- 
casOs,  0. — F  i  g.,  downfall,  ruin,  destmction,  end, 
death :  rei  p. :  in  occasu  vestro,  Y. :  post  Aeli 
occasum,  death, 

oooatid,  5ni8,/.  [occo],  a  harrowing. 

ocoecini,  perf  of  occino. 

ocoento,  &vi,  Stus,  ftre  [ob+ canto],  to  saUrixs 
in  song,  lampoon,  XII  Tabb.  ap.  0. 

oooidena,  entis,  m.  [P,  of  2  occido],  the  sunset, 
west,  Occident :  ab  occidente,  S. :  ab  onente  ad  oo- 
cidentem. 

ocoidl5,  onis,/.  [ob+2  SAC-],  a  massacre, 
tUter  destruction,  extermination:  in  occidione  vio 
toriam  ponere,  L.:  equitatus  occidione  occisaa, 
annihilated 

1.  ocoid5,  ddT,  cisus,  ere  [  ob  +  caedo  ],  to 
strike  down,  knock  down:  me  pugnis,  T. — To  cut 
down,  cut  off,  kill,  day:  si  diam  (noxiam)  admi- 
sero,  occidito,  T.:  fortissimo  pugnans  occiditur, 
Cs. :  exercitOs  occidione  occisi,  annihilated^  L. :  ad 
nnum  omnes,  to  the  last  man,  L. :  hominem,  mur* 
der:  modus  hominis  occidendi, /orm  of  murder: 
homines  impune  occidebantur,  murders  were  con^ 
milled t  se  occidere,  commit  suicide,  Cu. — F  i  g.,  to 
plague  to  death,  torture,  torment,  pester :  occidii 
saepe  rogando,  H. :  legendo,  H. — To  ruin,  undot 
me  tuis  fallaciis,  T. 


Digitized  by 


Google 


oooldo 


559 


oooupo 


2.  oooldo,  cidi,  casus,  ere  [ob-f  cado],  to  fall 
dtnns  /(tU:  ut  alii  super  alios  occiderent,  L — 
7b  ffo  d<nDn^  aet :  iara  occidente  sole,  Pac.  ap.  C. : 
donee  lux  occidat,  lu.  —  To  /ally  pertMhy  aie^  be 
dain  :  qua  (securi)  multi  occidenint :  pro  patri& : 
bofltium  saevitia,  S. :  dextri  suft,  V. :  minimo  toI- 
nere,  0. :  unS  occidendum  nobis  esse  (cum  impe- 
lio),  S. — F iff.,  to  decline^  end:  vita  occidens,  the 
mtening  of  life:  ne  sacrorum  memoria  occideret, 
he  lott. — To  perishj  be  ruined^  be  hat:  sin  plane 
oocidimus :  occidi,  lam  undone^  T. :  funditus,  V. : 
omnia  generis  insignia  oociderunt:  yestra  bene- 
ficia  occasura  esse. 

oooldans,  oA*.  [ob+1  QIlD-\  going  down,  get- 
ting :  occiduo  sole,  0. :  dies,  0. — Western  :  ab  oc- 
ciduo  sole,0. — Fig.,  winking,  failing:  senecta,  0. 

oooind,  cinul  or  cecini,  — ,  ere  [ob+cano],  to 
ting  inautpicioutly,  croak :  si  occecinerit  avis,  i.  e. 
gives  an  unfavorable  omen,  L. :  corvus  occinuit,  L. 

oooipio.  cdpl  (not  coepi),  eptus,  ere  [ob+ca- 
pio],  to  begin,  commence :  dolores  occipiunt,  T. :  a 
meridie  nebula  oocepit,  L. :  quaestum,  T. :  magi- 
stratum,  enter  upon,  L :  mecum  cogitare,  T. :  age- 
re  armentum,  L. :  (fabula)  ooceptast  agi,  T. 

oooiaio^  Onis,  ^  [ob+2  SAG-],  a  mauaere, 
ilaughter,  murder:  parentis. 

oooisoB,  P,  of  1  ocdda 

ooollidd^  si,  SQS,  ere  [ob+claudo],  to  shut  vp, 
dote :  de  occludendis  aedibas,  T. :  serrus,  cui 
domi  nihil  ait  occlusum.  —  7b  restrain,  cheek : 
Inbido  occlusa  contumeliis,  T. 

oood^  — ,  — ,  are  [2  AC-],  to  harrow :  segetes, 
H. 

ooonbOL  — ,  — ,  ire  [ob+cubo],  to  lie  low,  lie 
prostrate,  lie  dead :  quo  ( tumulo ),  V. :  consul 
morte  occubans,  L. 

ooouloo,  — ,  atus,  ftre  [ob+calco],  to  tread 
down,  trample:  partim  ooculcatis,  L. 

OOOiilo^  culul,  cultus,  ere  [ob+2  CAL-],  to 
coner,  cover  over :  yirgulta  multa  terri,  V.  —  7b 
cover  up,  hide,  conceal:  (feminae)  parietum  umbris 
occuluntur,  are  concealed:  hastatos  valles  occule- 
bant,  L. :  Glassem  sub  rape,  V. :  caligine  terras, 
0.:  puncta  argumentoram. 

OOOultatio,  6nis,  /.  [occulto],  a  covering,  hid- 
ing, concealment:  occultatione  propositi,  in  the 
h^  of  secrecy  :  se  occultatione  tutantur,  by  hid- 
ing t  cuius  ref  nulla  est  occultatio,  Cs. 

OOOultator,  oris,  m.  [occulto],  a  concealer, 
seereter:  latronum. 

ooonlte,  adv.  with  comp,  and  sup,  [occultus], 
Ml  concealment,  in  secret,  secretly,  privately :  nequc 
id  ooculte  fert,  makee  no  secret  of  it,T,:  ea  nunc 
ooculte  cuniculis  oppugnatur :  loqui  cetera,  S. : 
profidsci,  Cs. :  labitur,  0. :  conari  occultius :  paulo 


occultlos  consili  huius  participea,  &  t  qoam  potalt 
occultissime  cohortes  duxit,  Cs. 

occulto,  ftvl,  Stus,  are,  freg.  [occulo],  to  hide, 
conceal,  secrete:  fugam,  Cs.:  stellae  occultantiir, 
disappear:  incepto  suo  occultato,  S. :  ut  avee  se 
occultent :  qui  hoc  occultari  facilius  credaa  dabo, 
T. :  se  latebris :  legionem  silris,  Cs. :  alicubi :  in- 
tus  Veritas  occultetur:  se  inter  multitudineni, 
Cs. :  post  montem  se,  Gs. 

ocoultOB,  acff.  with  eomp^  and  tup.  [P.  of  oc- 
culo], covered  up,  hidden,  concealed,  secret:  locus, 
S. :  occuUiores  msidiae :  quo  occultior  esset  eiua 
adventus,  Cs. :  si  quid  erit  occultius :  cum  res  oo- 
cultissimas  aperaeris :  per  occultos  callb,  V. : 
notae,  0.:  Crescit,  occulto  velut  arbor  aevo,  L  e. 
imperceptibly,  H. :  occulti  miranda  potentia  fati, 
lu. :  saiis  in  laote  sapor,  slight  favor,  V. — Ptur.  n. 
as  subst, :  expromere  omnia  mea  occulta,  secrets, 
T.:  servi,  quibus  occulta  credantur:  in  occultis 
ac  reconditis  templi,  the  recesses,C8. — 8ing.  :  stare 
in  occulto,  in  hiding:  ex  occulto  nostros  invadit, 
from  ambush,  S. :  ex  occulto  intenrenire,  secretly, 
— Of  persons,  close,  reserved,  uneandid,  secret :  me 
occultum  fingere:  ab  occultis  cavendum  homini- 
bus,  L. :  occultus  odii,  dissembling  his  hate,  Ta. : 
oonsilii,  Ta. 

oocTunbo,  cubul,  cubitam,  ere  [ob+*cumbo; 
CVB-],  to  fall  in  death,  die:  honeste:  ferro,  0. : 
per  te,  by  thy  hand,  0. :  certae  morti,  V. :  pro  p»- 
trift  mortem :  ictus  clavft  morte  oocubuit,  L. 

oooapatio,  onis,  /.  [occupo],  a  taking  posses- 
sion, occupying,  seizure :  fori :  vetus. — A  business^ 
employment,  occupation:  publicae,  Cs. :  maximia 
occupationibus  distinebar:  ab  omni  occupatione 
se  expedire :  occupationes  rei  p.,  state  affairs,  Cs. : 
tantularum  rerum  oocnpationes,  such  trivieU  em- 
ployments, Cs. 

oocupatos,  adfj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of 
occupo],  taken  up,  engrossed,  absorbed,  occupied, 
employed,  busy,  engagai:  In  alio  amore,  T. :  in 
opere,  Cs. :  opere,  L. :  non  occupatoram  amioorum 
adsiduitas :  in  eo,  ut,  etc.,  N. :  res  in  singulis  litte- 
ris  occupatae,  concerned  with:  occupatiorem  me 
habere :  occupatissimus  esse,  extremely  busy. 

occapd,  avT,  &tus,  are  [ob+GAP-l,  to  take  into 
possession,  seize,  occupy,  master,  win:  Italiam  prae^ 
sidiis:  opportunae  ad  occupandum  urbes,  L.t 
portum,  H.:  tyrannidem:  a  potentioribus  regna 
occupabantur,  chieftains  were  aiming  at,  Gs. :  Oo 
cupat  amplexu,  datps,  0. — 7b  occupy,  cover,  take 
Hp,fUl:  quantum  loci  acies  occupare  poterat,Cs. : 
urbem  (sc.  aedificiis),  L. :  caementis  mare,  H.— 
To  fall  upon,  attack:  Latagum  saxo  os  faciem- 
que,  strikes  (in)  thefaif,  V. :  Occupat  hos  morsu, 
longis  complexibus  illos,  O. :  manicis  iacentem, 
fetters  whUe  prostrate,  V. :  Volteiura  Villa  ven- 
dcntem,  tuf7>rtM^  H.-~7b  get  the  start  of^  he  before 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


oocnrro 


560 


octodecim 


hand  witKf  antici/jate^  do  firtt^  ouUtrip  *  egressas 
rates,  0. :  belluiii  Tacere,  begin  the  war  Jirat,  L. : 
rapere  oscula,  H.  —  To  hinder  :  profluvium  Ban- 
gui nis  occupat  Pecantes,  Cu. — Fig.,  to  teize^  take 
pouewion  of^fil,  invade^  overtpreaa^  engroea:  mora 
ipsam  occupat,  T. :  quae  (tenebrae)  totam  rem  p. 
turn  occuparant :  timor  ezercitum  occupavit,  Os. : 
oculos  iiox  occnpat,  are  darkened,  0. :  fama  occu- 
pat aurlo,  V. —  To  gain^  vtn,  acquire:  militarem 
gloriam,  Ta. :  obscuri  speciem,  paae  for  reserved^ 
H. —  To  take  up,jUl,  occupy^  employ:  tree  et  sexa- 
ginta  annos  aeque  multa  volumina  occupasse  mihi, 
L. :  in  funambulo  Aniraum,  T. :  pecuniam  adule- 
acentulo  grandi  fenore  occupavisti,  invested  at 
high  interest:  occupatur  animus  ab  iracundia: 
occupatus  certamine  est  animus,  L. 

ooourro  (obo-),  currt  (cucurrt.  Ph.),  cursus, 
ere  [ob+curro],  to  run  up^  rwi  to  meet^go  to  meet^ 
meety  fall  in  with :  ad  uudam,  /ace  the  foe,  V. : 
duicis  amicis,  H. :  quibuscumque  signis  occurre- 
rat,  Cfl. :  huic  (concilio),  attend^  L. :  ad  id  conci- 
lium. L. :  occurritur  (sc  mihi). — To  go  against^ 
rush  upon^  attack:  duabus  iegionibus,  Gs. :  Obvius 
adversoque  oocurrit,  V. — To  lie  in  the  way ^  meet: 
in  a^peris  locis  silex  saepe  occurrebat,  L. — F  i  g., 
to*meetj/all  I'n/o,  be  involved:  graviori  bello,  Ca. 
—  To  obviate^  meet^  resist^  oppose^  counteract :  eius 
oonsiliis :  ab  nostris  occurrebatur,  he  woe  resisted^ 
Cs. —  To  obviate,  cure^  relieve,  remedy :  rei  sapien- 
tia:  utrique  lei,  N. —  To  meet,  answer^  reply, object: 
huic  dictis,  V. :  occurretur  enim,  sicut  occursum 
est. —  To  offer,  present  itself,  suggest  iteelf  appear, 
occur,  be  thought  of:  tu  occurrebas  dignus  eo 
munere:  mihi  multo  difficilior  occurrit  cogitatio, 
qualin,  etc :  Atheniensium  exercitOs  deleti  oocur- 
rebant,  L. :  haec  tenenda  sunt  oratori ;  saepe 
enim  occumint,  present  themselves:  ne  quid  bo- 
nestum  occurreret,  Ta. 

oocursatid,  dnis,  /.  [occurso],  a  runnina  to 
meet,  attention, greeting,  offlciousness  :  ilia.— /^r.  .* 
vestrae  et  vestrorum  ordinum. 

oooarso,  avi,  &tu8,  hre,freq.  [ocoarro],  to  run 
to  meet,  throng  before:  alios  ocoureantes  interfi- 
cere,  S. :  occursare  capro  caveto,  beumre  of  meet- 
ing, V.  —  To  rush  against,  attack,  charge,  strive 
against,  oppose:  inter  occursantes,  factiosos,  op- 
posing, S. :  in  ripa,  L. 

(ocouTBtiB,  Qs),  m.  [ob  +  1  CEL-I,  a  meeting, 
falling  in  with  (only  sing.  ace.  and  M  and  plur. 
ace.):  vacuis  accursu  hominum  viis,  where  they 
met  nobody,  L. :  proliiberi  fratrum  eius  occursu, 
Cu. :  rota  Stipitis  occursu  fracta,  by  striking  a 
stump,  0. :  occursum  trepidare  amici,  lu. :  Illius 
occursQs,  lu. 

OoaanoB,  I,  m.,  =  'Qxtavoc,  the  great  $ea,  outer 
MO,  ocean  :  mare,  quem  Oceanum  appellatis:  Oceani 
freta,  i.  e.  the  Strait  of  Oibraitart  quae  civitates 


Oceanum  uttingunt,  Cs.:  circumvagus,  circufnjiu 
ent,  H. :  pater  rerura,  i.  e.  primary  element,  V.— 
Person.,  son  of  Caelum  and  Terra,  husband  of 
Tethys,  father  of  the  rivers  and  nymphs,  C,  V, 

ooellaa,  I,  m.  dim.  [oculus],  a  little  eye,  eyelet : 
victis  ocellis,  0. :  ocelli  angulus,  lu. :  ocelli  Italiae, 
villulae  meae,  eyeballs. 

OOior,  5cius,  acfj.  comp.  [8  AC-],  swifter,  fleeter : 
ful minis  ocior  ali8,  V. :  aura,  premature,  H. :  quo 
non  alius  conscendere  Ocior,  0. 

dolus,  adv.  comp.,  with  eup.  5cissim6  [neut.  of 
ocior],  mare  quickly,  more  spiedily,  sooner:  idque 
ocius  faciet,  si,  etc. :  recreantur  ocius :  serius  ocius 
Sors  exitura,  sooner  or  later,  H. :  Angulus  iste  feret 
tus  ocius  UV&,  rather  than,  H. :  ocius  illud  extor- 
quebis,  i.  e.  more  easily^  lu. :  ocius  omnes  Imperio 
pftrent,  on  the  spot,  V. — In  commands,  the  quicker 
the  better,  immediately:  more  ie  oro  ocius,  make 
haste,  T. :  nemon*  oleum  fert  ocius  ?  H. :  quam 
ocissume  accedat,  as  fati  eut  possible,  S. 

oorea,  ae,  /.,  a  greave,  leggin  (of  metal,  to  pro- 
tect the  legs ) :  leres,  V. :  sinistrum  cms  ocreft 
tectum,  L. :  ocreas  veudente  puella,  i.  e.  the  accou- 
trement of  a  gladiator,  lu. 

ooreatna,  cufj.  [ocrea],  greaved,  in  leggins,  H. 
ootaphoroB,  see  octophoroe. 
octavnm,  adv.  [octavus], /or  the  eighth  time: 
tribuni  refecti,  L. 

octavus  or  Vm,  num.  ord,  [octo],  the  eighth: 
post  diem  octavum,  S. :  octava  pars :  legio,  Cs. : 
a.  d.  VIII  Kal.  Dec,  the  24th  of  November:  bora 
VIII  oonvenire :  octavo  decimo  aetatis  anno,  Ta. 
— ^As  suJbst.f.  (sc.  hora],  the  eighth  hour  of  the  day, 
lu. — As  sybet,  n. :  ager  efficit  cum  octavo  (sc  gra- 
no),  produces  eighifM. 

ootavus-deoimos,  adj.,  the  eighteenth:  aeta- 
tis  annus,  Ta. 

ootiens  (-as),  adv.  num.  [octo],  eight  times. 

ootiiigentesimiis,  adj.  num.  [octingenti],  the 
eight  hundredth :  annus. 

ootingenti,  ae,  a,  or  DCCC,  num.  [octo+ 
centum],  eight  hundred:  studia:  equites  DCCC, 
Cs. :  medimna  DCCCL,  i.  e.  850. 

ootipes,  edis,  acff.  [ octo + pes],  eight-footed. 
Cancer,  0. 

ootipUcatas,  see  octuplicatus. 

ooto  or  Vin,  num.,  eight :  cohortes,  8. ;  milia 
passuum  VIII,  Cs. :  HS  VIII  milia. 

October,  bris,  bre,  adj,  {  octo  ],  of  the  eighth 
month  (later  the  tenth) :  Kalendae :  a.  d.  in  No- 
nas Octobrls,  September  29th. 

octodecim  or  XVIU,  num,  [octo-f  dMera], 
eighteen^  L  J 


Digitized  by 


Google 


ootogenl 


Ml 


odor 


OCtOgeni,  ae,  n,  num.  dUlr.  [octo],  eiffhttf  each  : 
nerU  ootogcni  bi.ii  saga,  L. 

octogeDsixnus  (-gesixnua),  adj.  num.  [octo- 
•^'mta],  thf  eif;htUth :  annus:  solstltiu,  lu. 

OCtOgiens  (-ies),  num.  adv.  [octogiiita],  eighty 
times:  sestertium  (centeiia  iiiilia). 

OOtoginta  or  TiXXX,  num,  [octo],  eighty: 
annos,  C,  H. :  HS  LXXX  inilia. 

OCtdiugiB,  e,  adj.  [octo + IV-],  eight  in  a  team: 
octoiuges  ire,  i.  e.  eight  in  a  body^  L. 

octoni,  ae,  a,  num.  diatr.  [  octo  ],  eight  each, 
eight  at  a  time^  by  eights:  ordities  ducti,  C^<. :  oc- 
tona  inilia  peditum,  L. :  octonis  referentes  Idibus 
aera,  on  the  Ides  of  eight  months^  H. :  octonis  ite- 
rum  natalibus  actis,  eight,  0. 

OOtdphoros  (ootaph-),  adj.^  carried  by  eight 
bearers  :  lectica.  —  As  subst.  n.,  a  litter  with  eight 
bearers:  honiinem  portare  octophoro. 

ootuplicatUB  (ootl-),  a€{j.  Tocto+plico],  rmd- 
tiplied  by  eight,  odupled  :  octuplicato  censu,  L. 

OCtuplus,  adj.,  =  bgrairXovc,  eightfold,  octuple: 
pars.  — As  subst,  n.,  an  eight/old  penalty^  octuple: 
uctupli  damnari :  iudiciuoa  in  octuplum. 

(octUBslB,  is),  m.  [octo + as],  eight  asses  (only 
abl.plur.):  Quanti  emptae?  Octu^sibus,  H. 

OOUlOB,  I,  m.  [2  AC-],  an  eye:  (lacrimulam) 
oculos  terendo  expresserit,  T.:  roagis  te  quam 
oculoa  aroo  meos,  T. :  eminentes,  prominent:  oculi 
taroquam  speculatores :  maligui,  V. :  oculi  in  Op- 
pianicum  coniciebantur,  were  turned:  adiectum 
esse  oculum  hereditati,  his  eye  was  on:  ad  omnia 
Testra  oculos  adicere:  oculos  de  isto  nusquam 
deicere,  r^ard  with  fixed  attention:  demittere,  0. : 
attoUere,  V. :  circuraferre,  0. :  premere,  V. :  depo- 
nere,  to  fix,  H. :  oculis  sorauo  coniventibus :  un- 
guibus  illi  in  oculos  involare.^y  o^T. :  quod  ante 
oculoa  est,  is  in  full  view :  ne  abstuleritis  obser- 
vantibus  ptiaro  oculos,  cheat  out  of  their  eyes,  L. : 
in  oculis  civium  vivere,  in  ptd>lic:  in  oculis  om- 
nium submergi,  Ou. :  ab  oculis  concedere:  ex  oculis 
abire,  outo/nght,  L. :  facesserent  ex  urbe  ab  ocu- 
lis populi  R,  L. :  sub  oculis  accepto  detrimento, 
in  (Caesar's)  presence,  Cs. :  eum  quoque  oculum, 
quo  bene  videret,  amittere,  lost  the  sight  of:  altero 
oculo  capitur,  becomes  blind  of  one  eye,  L.  —  A 
luminary:  mundi  oculus,  the  sun,  0. — In  plants, 
an  eye,  bud,  bourgeon :  oculos  imponere,  inoculate^ 
V. — F  i  g.,  a  principal  ornament:  duo  illos  oculos 
orae  maritimae  eflPoderunt,  i.  e.  Corinth  and  Car- 
thage.— The  eye  of  the  soul,  mind's  eye  :  eius  cru- 
ciatu  pascere  oculos,  feaxt  one's  eyes:  fructura 
oculis  ex  eius  casu  capere,  delight  their  eyes,  N. : 
tuo  viro  oculi  dolent,  i.  e.  he  is  afflicted,  T. :  acies 
et  arma  in  oculis  erant,  in  view,  Cu. :  si  in  oculis 
sis  multitudiuis,  are  beloved  by:  oderat  turn,  cum 


. .  .  iam  fert  in  oculis,  values  highly :  rex  te  erso 
in  oculis  gestare?  held  dear,  T. :  acquis  oculis 
videre,  i.  e.  contentedly,  Cu. :  simul  est  illud  ante 
ocu\o»,  obvious :  mors  (ei)  ob  oculos  versatur,  u  in 
view:  ora  eorura  ponite  vobis  ante  oculos, />itf^ur« 
to  yourselves:  pone  ilium  ante  oculoa  diem, ^ 
your  tlioughis  on:  iiec  a  re  p.  deiciebam  oculos, 
lose  sight  of. 

odi  (odivit,  Anton,  ap.  C),  dsQrus,  ddisse,  defect. 
[1  0D-],  toAa/«;  oderint  dum  metuant:  ita  amare, 
ut  si  aliquando  csset  osurus :  furialiter,  0. :  Miris 
modis  Sostratam,  T. :  quid  enim  odisset  Clodium 
Milo :  parentem,  0. :  peccare,  H.  —  To  dislike,  be 
displeased  with,  be  vexed:  Per^icos  apparatus,  H. : 
odi  cum  cera  vacat,  0. :  se  odit  senectus,  is  dis- 
contented, lu. 

odioae,  adv.  [odiosus],  hatefully ^  vexatioudy: 
cessat,  T. :  dicere :  interpellare. 

odioaoa,  adj.  with  eomp,  and  sup.  [  odium  ], 
hateful,  odious,  vexatious,  offensive,  unpleasant: 
haec  aetas  adulescentulis,  T. :  motQs  odiosiores : 
odiosissima  natio.  Ph.:  homines  notos  sumere 
odiosum  est — Plur.  n,  as  subst. :  hue  odiosa  ad- 
ferebantur,  annoying  tales. 

odium,  I,  n.  [  1  OD-  ],  hatred,  grudge,  ill-wtU, 
animosity^  enmity,  aversion  :  Veritas  odium  parit, 
T. :  odium  (est)  ira  inveterata :  in  odium  populi 
R.  inruere,  incur  the  hatred:  eorum  odium  subire: 
magnum  odium  Pompei  suscepistis :  inperatoribus 
odia  conligere,  Cs. :  struere,  excite  :  exercere,  0. : 
placare,  appease:  quod  mihi  odium  cum  Clodio 
f uit  ?  what  Quarrel  had  If :  tanto  in  odio  est  om- 
nibus, is  so  nated  by:  tanto  odio  ferebatur  in  Cice- 
ronem,  was  so  imbittered  against^  N. :  in  Romanos 
odii  regnum  posuerat  praemium,  had  offered  as  a 
prize  for  hostility,  L.:  urbis  odium  me  percipit, 
T. :  ardens  odio  vestri:  odium  ieiunum,  on  an 
empty  stomach,  lu. — An  object  of  hatred,  offence^ 
aversion,  nuisance:  Antonius,  insigne  odium  om- 
nium :  qui  amat  quoi  odio  ipsus  est,  one  who  hates 
him,  T. :  odi  odioque  sum  Romania,  I  hate  and  am 
hated  by,  L. :  tibi  est  odio  mea  fistula,  V. — Discon- 
tent, dissatisfaction,  disgust:  odio  suarum  renim 
mutari  omnia  student,  S. :  Cui  placet  alterius  sua 
est  odio  sors,  H. — Offensive  conduct,  odious  lan- 
guage, importunity,  insolence,  vexatiousness :  odio 
et  strepitu  senatOs  coactus  est  perornre:  Tun- 
dendo  atque  odio,  by  insolent  importunity,  T. : 
cum  tuo  istoc  odio,  with  that  hateful  conduct  of 
yours,  T, :  odio  vincere  R^em,  in  insolence,  H. 

odor  or  (old)  odos,  6ris,  m.  [2  OD],  a  smell, 
scent,  odor:  omnis  odor  ad  supera  fertur :  odorem 
avide  trahere  naribus.  Ph. :  florum. — A  pleamut 
odor,  perfume,  perfumery,  essences,  spicfs:  o.lore 
capi :  ara  fumat  odore,  incense,  H. :  croceos  odores 
mittit,  V. :  Perf usu.-*  liquidis  odoribus,  bahams,  H. 
— A  disagreeable  smelt,  stench,  stink :  odos  locum 

Digitized  by  V^OOQIC 


odoratlo 


662 


matare  subegerat,  S. :  ingratos  odores,  0. :  taeter, 
Cs. :  odoris  foeditaa:  Volvitur  ater  odor  tectis, 
black  and  ttijling  vapor ^  V. — F  i  g.*  a  »cerU^  inkling ^ 
h\ni^  presentiment^  tuggettion:  odor  suspicion  is: 
hotninum  furta  odore  persequi:  est  nou  nullus 
odor  diotaturae :  lucri  bonus  est  odor,  L. :  urbaui- 
talis,  a  tincture. 

odoratio,  dnis, /.  [odoror],  a  tmelling^  tmell: 
delectatio  odorationum. 

1.  odoratOB,  adj.  [  P.  of  odoro  ],  that  has  a 
trnell^  odonms^  scented,  sweet  -  smdling^  fragrant  : 
lignum,  v.:  odoratis  ignibus,  0.:  ros&  capillos, 
II. :  dux,  i.  e.  of  the  Assyrians^  Pr. 

2.  odoratus,  Ob,  m.  [odoror],  a  smelling^  smell : 
corum  iucundus. — The  sense  o/smsU. 

odorifer,  era,  eniro,  cu^.  [  odor  +  1  FER-  ], 
tpreading  odor ^  fragrant :  panacea,  V. :  gens,  L  e. 
Persae,  0. 

odoro,  ftvl,  fttus,  ftre  [odor],  to  make  fragrant^ 
perfume:  afira  funnis,  0. 

odoror,  atus,  art,  dep.  [odor],  to  smell  a/,  smell 
out,  scent  :  cibum,  H. — -F  i  g.,  to  aspire  to,  aim  at  : 
hunc  decern viratum,  to  be  sniffing  after. — To  search 
o^,  trace  out,  investigate :  pecuuiaro:  tu  velim  ex 
Fabio  odorere :  odorabantur  omnia  et  pervestiga- 
bant :  quid  f uturum  sit :  Poljpus  an  cubet  hircus, 
H. —  To  get  a  smattering  of:  pbilosophiam,  Ta. 

odorus,  adj.  [odor],  emitting  odor,  scented, 
fragrant :  flos,  0. :  arbor,  L  e.  myrrha,  0. — That 
tracks  by  the  smell,  keen-scented:  canum  vis,  V. 

odOB,  see  odor. 

oeoonomiooB,  a<fL,  ^oUovofwed^i  ofdomeetic 
economy, — As  subst.,  7V^  Householder  (a  book  by 
Xenophon). 

Oediptli,  odis,  m., = Oi^tVovc*  a  king  of  TTiebes, 
who  solved  the  riddle  of  the  i^Dhinx,  C,  0. — P  r  o  v. : 
Davus  sum,  non  Oedipus,  i.  e.  no  diviner,  T. 

oenophorum,  I,  n.,  =  oivofSpo^,  a  wine-holder, 
mne-basket,  H.,  lu. 

oenus  (old  form  of  unus),  C.  (lex). 

oeatnis,  I,  m.,  s=6laTpoQ,  a  gad-Jig,  horse-fly, 
breese,  V.  —  Frenay,  inspiration,  enthusiasm,  lu. 

oeaus  (Qs),  m.  (old  form  of  usos),  C. 

oesTOUxn,  I,  n.,  =  oi<rvToc,  the  refuse  of  wool, 
wool-waiiings  (a  cosmetic),  0. 

Oeta,  ae,  /.,  or  Oete,  Ss,  m.  and  /.,  =  OIni,  a 
motmtain  range  of  Theasafy,  C,  0. ;  tibi  deserit 
Hesperus  Oetam,  i.  e.  rises,  V, 

ofella,  ae,  /.  dim.  [ofiTa],  a  bite,  bit,  morsel: 
exigua,  lu. 

offa,  ae,  /.,  a  bit,  morsel,  little  ball  of  flours 
Melle  soporata,  V.:  pultis. — A  swelling,  lu. — A 
shapeless  mcuts,  untimely  birth,  lu. 

ofFendo,  fendl,  fdnsus,  ere  [ob+fendo],  to  hit. 


thrust,  strike,  dash  against :  latus  yehementer :  c^ 
put,  L. :  offenso  pede,  having  stumbled,  0. :  in  800- 
pulis  ofiTendit  puppis,  strikes  on,  0. :  in  redeundo, 
run  aground,  Cs. :  solido,  bite  a  stone,  H. —  To  hit 
upon,  light  upon,  come  upon,  meet  with,  find,  catch: 
te  hie,  Enn.  ap.  C. :  imparatum  te,  come  upon  you 
unawares:  nondum  perfectum  templum:  omnia 
aliter  ac  iusserat  offendit — F  i  g.,  to  suffer  damage, 
receive  an  injury:  qui  in  tantis  tenebris  nihil 
ofitendat:  in  causis. — To  stumble,  blunder,  make  a 
mistake,  commit  a  fault,  offend,  be  offensive:  sin 
quid  offenderit,  sibi  totum,  tibi  nihil  ofiTenderit: 
apud  honestos  homines, ^ve  offence  to:  neque  in 
eo  solum  offenderat,  quod,  etc.,  N. —  To  find  fault, 
be  displeased,  take  offence :  si  in  me  aliquid  offen- 
distis. — To  fail,  miscarry,  be  defeated,  suffer  mis- 
fortune, be  unfortunate:  apud  iudices,  lose  his 
cause :  primo  aocessu  ad  Af  ricam,  i.  e.  met  with 
disaster,  L. :  si  aliquid  esset  ofiTensum :  quo  (casu) 
in  milibus  passuum  tribus  offendi  posset,  a  disaster 
might  occur,  Cs. — To  trespass  upon,  shock,  offend, 
vex,  displease,  repel,  disgust:  Divltiaci  animum,  Cs. : 
tuas  auris :  neminem  umquam  non  re,  non  verbo 
offendit:  hi  sermones  tuam  existimationem  non 
off endunt,  injure :  si  non  ofitenderet  unum  Quem- 
que  limae  labor,  H. :  offendere  tot  caligas,  tot 
Milia  clavorum,  provoke,  lu. :  multis  rebus  mens 
offendebatur  animus,  was  hurt :  fidis  ofiTendi  me- 
dicis,  H. :  ut  non  offendar  subripi  (ista  munera), 
am  not  offended  at  the  loss  of.  Ph. 

offensa,  ae,  /.  [  P,  of  offendo  ],  disfavor,  dis- 
pleasure, offence,  hatred,  erunity  :  magnft  in  offensft 
esse  apud  Pompeium :  Offensa  mei,  out  of  hatred 
for  me,  0. — A  violation  of  law,  offence,  crtme:  Fe- 
tus atque  tacenda,  lu. — An  if\jury,  affront:  offen- 
sas  vindicet  ense  suas,  0. 

offenaio,  5nis,  /.  [offendo],  a  striking  against, 
tripping,  stumbling :  pedes. — A  projection :  nihil 
offensionis  habere,  no  roughness. — F  i  g.,  disfavor, 
aversion,  disgust,  dislike,  hatred,  discredit,  bad  rep- 
utation :  offensionem  yitat  aequabilitate'decemen- 
di :  in  odium  offensionemque  populi  R.  inruere : 
offensionem  aurium  merere,  i.  e.  deserve  to  be  heard 
with  displeasure,  L. :  habere  ad  res  certas  vitiosam 
offensionem :  mi  hi  maiori  offensioni  esse  quam 
delectation!,  give  me  more  vexation  than  pleasure, 
— A  complaint,  indisposition,  accident,  misfortune, 
mishap,  failure:  corporum  offensiones:  habet 
enim  nihil  quod  in  offensione  deperdat,  i.  e.  if  ks 
loses  his  cause:  non  offensiones  belli,  sed  ▼ictoriae, 
defeats :  offensionum  et  repulsarum  ignominia,  I  e. 
rude  refusals. 

oflfenainnonla,  ae,  /.  dim.  [offensiol,  a  slight 
offence,  trifling  hurt :  animi  tui. — A  slight  r^nusi, 
trifling  disappointment :  in  aedilitate  aooepta. 

offenao,  a?i,  atus,  are, /r«^.  [offendo],  to  strikSf 
dash  against :  capita,  against  the  wall,  u 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


offexuraa 


5M 


oleiu 


oflensns,  adf.  with  eomp.  [P.  of  offendol 
offended^  dispUased^  vezed^  ineerued^  imbiiterea: 
aDimus:  quern  cum  esse  offensiorem  arbitrarer: 
sibi  offensior. — Offentivt^  odious:  ordo  senatorius : 
ciii  (populo)  nos. — As  subst.  n.,  tlie  offence. 

offord  (obf-),  obtull  (opt-),  oblfttus,  offerre  fob 
+ f ero],  to  bring  before^  preaenij  offer ^  show^  exhibit  : 
illb  fore  obtulerat  adventum  lueum,  T. :  me  per- 
ditum  illi  adflictumque:  se  consulibus  ferociter, 
L. :  qu&  no?a  re  oblatA,  upon  this  unexpected  oc- 
eurrenee,  Cs. :  speciem, />r«f0n<  a  false  appearance: 
olTer  Coniugis  ora  mihi,  ehow^  0. :  oblata  religio 
est,  a  rdiffious  scruple  struck  him :  lex  quaedam 
▼idebatar  oblata. — To  offer,  expose,  bring  forward^ 
adduce:  nos  periculis:  se  morti,  Cs. :  nos  ad  peri- 
cula,  0. :  vitam  in  discrimen :  criminibus  oblatis, 
adduced. — 7b  offer,  proffer,  bring,  cause,  occaaion, 
confer,  bestow,  thrust  upon,  inflict :  iniuriam  tibi, 
T. :  quft  oblat&  potestate,  Cs. :  mortem  hostibus : 
foedus,  v. :  in  omnia  ultro  suam  operam,  L. :  quod 
(boni)  vobis  ab  dis  inmortalibus  oblatam  est: 
laetitiam, />roa«r0 ;  occasio  ad  occupandam  Asia 
oblata :  oblatA  facultate,  Cs. :  offerebat  se  inter- 
cessurum,  Ta. 

offloina,  tie,/,  [for  opifidna  (old),  from  opifez], 
a  workshop,  manufactory :  instituit  officinam  in  re- 
gift  maximam,  studio  :  armorum  offlcinae  in  urbe : 
monetae,  mini,  L. :  Cjclopum  Volcanus  urit  offici- 
naa,  H.  —  Fig.,  a  workshop,  factory,  laboratory  : 
tamquam  omnium  artium :  sapientiae :  ex  rheto- 
rum  ofBcinis :  eloquentiae  :  comiptelarum,  L. 

offloio  (obf-),  6cl,  ectus,  ere  fob+facio],  to 
come  in  the  way  of,  hinder,  oppose,  thwart,  obstruct : 
offecerat  apricanti,  interceptea  his  sunshine :  umbra 
tcrrae  soli  offlciens,  intervening  before:  cum  ipsi 
sibi  properantes  officerent,  8.  —  Fig.,  to  stand  in 
the  way  of,  oppose,  obstruct,  be  detrimental,  hurt : 
qnidqnid  ubique  Officit,  H. :  meis  commodis :  timor 
animi  auribus  officit,  S. :  officiant  laetis  ne.  fnigi- 
bus  herbae,  i.  e.  shut  off  light  and  moisture,  V. :  id 
(genus)  offlcere  libertati,  L. :  sententiis,  to  obscure. 

offlolose,  adv.  with  eomp.  [officiosus],  courte- 
ously, obligingly:  factum :  (fecit)  ilia  officiosius. 

offloioBUS,  adj.  with  eomp.  and  sup.  [officium], 
ftUl  of  courtesy,  complaisant,  obliging,  serviceable : 
homines  in  civis :  sedulitas,  H. :  voluntas,  0. :  tibi 
officiosior  yideri :  officiosissima  natio  candidato- 
mm. — Dutiful,  obligatory  :  dolor :  labores. 

oflBoinm*  I,  n.  [for  opificiuro,  opus +  2  FAC-], 
a  service,  kindness^  favor,  courtesy :  pro  recentibus 
Oallici  belli  officiis,  hdp  given  in,  Cs. :  summo  of- 
ficio praeditus  homo,  exceedit^gly  obliging  :  officio 
te  certasse  priorem,  V. :  Officiis  dilecta  suis,  loved 
for  her  kindly  services,  0. — A  ceremonial  observ- 
anee,  ceremony,  attendance:  officium  eras  mihi  pe- 
ragendum,  a  ceremonial  visit,  lu. :   tempus  per 


offidomm  ambltam  transignnt,  Ta. — An  obiigato- 
ry  service,  obligation,  duty,  function,  part,  office : 
patris,  T. :  functus  officio,  L. :  in  deoa  nominesque 
fungi  officiis,  L. :  a  pueris  nullo  officio  adsuefacti, 
Cs.:  vita  cum  officio  ooniuncta:  amicitiae:  satis- 
facere  officio^joer/brm ;  officium  suum  deserere, 
neglect :  de  officio  decedis :  in  officio  manere,  Cs. : 
offici  negl^gentior.  —  An  official  duty,  service,  em- 
ployment, business,  work :  officia  inter  se  partiun- 
tur,  Cs. :  maritimum,  navtU  service,  Cs. :  fama  aucti 
officii,  i.  e.  of  extending  his  authority,  Ta. — A  sense 
of  duty,  dutifulness,  conscience:  quicquid  in  eum 
iudici  officique  contuleris :  utrum  apud  eos  officium 
valeret,  Cs. 

offigo,  — ,  — ,  ere  [ob + figo],  to  drive  in,  fasten : 
densos  ramos,  L. 

(offinnatiui),  acff.  [P.  of  offirmol  Jirm,  obsti- 
nate.— Onlj  eomp. :  yofuntas  offirmatior. 

oflrirmo,  ivi,  fttus,  ftre  [ob+firmo],  to  holdfast, 
persevere:  viam  quam  decrevi  persequi,  T. :  ne 
tam  offirma  te,  be  obstinate,  T. :  censen  posse  me 
offirmare  Perpeti  f  can  persist  in  bearing  it,  T. 

offolgeo,  si,  — ,  fire  [ob +f  ulgeo],  to  shine  upon, 
appear:  lux  oculis  offulsit,  V. 

offundo  (obf-),  adi,  Osus,  ere  [ob+fundo],  to 
pour  before,  pour  out :  ut  piscibus  aqua  offundi- 
tur,  i.  e.  surrounds. — To  cover,  overspread:  ut  of- 
funditur  luce  solis  lumen  lucemae, eclipsed. — Fig., 
to  pour  out  upon,  spread  over :  quasi  noctem  quan- 
dam  rebus :  offusa  rei  p.  nox :  omnium  renim  ter- 
rorem  oculis  et  auribus,  L. :  tantft  offusft  oculis 
animoque  religione,  L. :  offusus  pavore,  Ta. :  Mar- 
cellorum  meum  pectus  memoria  obfudit,  hasJUUd, 

ofSuBxtm,  P.  of  offundo. 

oggannio,  see  obgannio. 

oh,  interj.,  of  surprise  or  sorrow,  oh/  0/  ah/: 
oh,  Iniquos  es,  T. 

5he  or  ohe,  interj.,  of  pain, oh/  enough /  stop/: 
ohe,  lam  satis  est,  H. :  ohe  iam  (so.  satis),  H. 

oiel,  interj,,  of  sorrow,  alas  /  woe  ism$/T. 

oinos,  acf;.,  old  for  unus. 

olea,  ae,  ^  (Kcda,  an  olive,  olive  -  berry,  V. : 
nigra,  H.  —  An  olive-tree:  olearum  ordo:  rami 
oleae,  V.,  L.,  H.,  0. — An  olive-branch:  pacales,  0. 

oleaglnas,  adj.  [olea],  of  the  olive4ree:  radix, 
V. :  virgulae,  N. 

olearioB,  adj.  [oleum],  of  oil,  for  oil :  cella. 

oleaster,  stn,  m.  [olea],  the  wild  olive-tree, 
oleaster :  coUis  vestitus  oleastro,  S.,  C,  V.,  0. 

olens,  entis,  adj.  [P,  of  oleo],  smelling,  odorous: 
flos  bene  olentis  anethi,  V.  —  Sweet-smelling,  fra- 
grant, odoriferous:  rami,  V. :  mentae,  0. —  Of  an 
ill  odor,  rank,  musty :  maritus  (i.  e.  hiroos),  H. : 
Membra,  V. :  fornix,  H. :  salfure  Stagna,  0. :  quae- 
dam, Ta. 


Digitized  by 


Google 


oleo 


564 


mitto 


<deo^  lot,  — t  €re  [2  0D-],  to  emit  a  tmdl,  stnell 
of,  tmellt  bene,  nihil:  unj]:uenta,  T. :  Vina,  H. : 
sulphure,  0. — ^Fi  g.,  to  gm^l  ofy  savor  o/^  indicate, 
betray:  nonne  sapercilia  olere  malitiara  videntur? : 
non  olet,  unde  sit  ?  betray  iu  oriffin, 

oleum,  I,  fi.,  s=  IXaiov,  oil,  olivet:  {nstillare 
oleum  lumini :  luventus  uineros  oleo  perfusa,  V. : 
melius,  H. — P  r  o  v. :  et  oleum  et  operam  perdidi, 
w€uted  time  and  labor:  ne  et  opera  et  oleum  phi- 
lologiae  nostrae  perierit:  petit  bio  (labor)  plus 
teraporis  atque  olei  plus,  Iu. :  oleum  addere  cami- 
no,  pour  oil  on  the  fire,  H.  —  Fig.:  palaestra  et 
oleum,  L  a  (Atf  training  school :  ego  eram  decus 
olei,  i.  e.  the  palaestra,  Ct. 

olfiioio,  fSd,  f actus,  ere  [oleo + facie],  to  smell, 
eeent :  ea,  quae  gustemus,  olfaciamus,  etc. — F  i  g. : 
non  sex  totis  mensibus  Prius  olfecissem,  quam, 
etc.,  wotdd  have  tutpeeted^  T. :  nummuro. 

olidOB,  adj.  [2  0D-],  vneUing^  rank:  capra,  H. : 
praesaepia,  Iu. 

olim,  adv.,  at  that  time,  some  time  ago,  once  upon 
a  time,  once,  formerly^  of  old  :  ut  f uit  olim  Sisy- 
phus, H. :  sic  olim  loquebantur:  ut  erant  olim: 
Alium  esse  censes  nunc  me,  atque  olim,  T. —  Once 
and  aaain^  novo  and  then,  at  times,  customarily,  fre- 
quently, ever:  sazum  tunditur  olim  Fluctibus,  etc., 
V. :  ut  pueris  olim  dant  crustula  Doctores,  H. :  ut 
olim  vagantur  apes,  O. :  Vestra  meos  olim  si  fistula 
Jicat  amore^  ifever^  V. —  Thie  long  time,  this  good 
while:  Audio  quid  yeteres  olim  moneatis  amici, 
Iu. — Of  the  future,  one  day,  some  ftme,  hereafter  : 
utinam  coram  tecum  olim,  potius  quam  per  epistu- 
las ! :  non  si  male  nunc  et  olim  Sic  erit,  H. :  forsan 
et  haeo  olim  meminisse  iuvabit,  V. 

(oUtor,  olitorloB),  see  holit-. 

oliva,  ae,  /.,  =  iXaia,  an  olive:  lecta,  H. — An 
olive-tree:  olivae  inventor:  numquam  fallens,  H. : 
semper  frondens,  0.  — An  olive-branch:  Undique 
deoerpta,  H.:  tAitB^K, e, shepherd's staff^y, 

olivetam,  I,  n,  [oliTa],  an  olive-grove,  olive-or- 
ehard 

oliTlfer,  era,  emm,  atff.  [oliva+1  FER-],  olive- 
bearing:  MutU8cae,V.:  arya,0. 

olivom  or  oliTOin,  I,  n.  [oliva],  oil:  pingue, 
V. :  perfundere  pisds  olivo,  H.,  0. — An  ointment, 
unguentf  Gt.,  Pr.  —  Fig.,  the  palaestra  (because 
wrestlers  were  anointed) :  cur  olivum  yitat  ?  H. 

oUa,  ae,/.  [VC-J,  a  pot,  jar,  C,  H.,  Iu.— P  r  o  v. : 
ipsa  holera  olla  legit,  tm  pot  eidls  its  own  herbs^  Ct. 

olH,  oUos,  oUis,  see  ille. 

olor,  6ris,  m.,  a  swan  t  argutl,  V. :  porpnrel,  H., 
0. 

olorinns,  a4j.  [olor],  of  swans:  pennae,  V. ; 
alae,  0. 

(olus,  olQBOulum),  see  hoi-. 


Olympia,  drum,  n.,  =  'OX(^/tiria,  ths  Olymjne 
games,  games  held  every  four  years  at  Olympia^ 
Enn.  ap.  C,  H. 

Olympiaoos,  acff.,  =  'OXv/imac^Ct  Olympic  : 
palma,  V. 

Olympias,  adis,/.,  =  'OXv/nrmc*  o^*  Olympiad^ 
interval  of  four  years  between  Olympic  games :  pri- 
ma. —  Poet.:  quinquennis,  a  period  of  five  years 
(cf.  lustrum),  0. 

Olymplcua,  ac(j,^='0\vfiiru:6c,  of  the  Olympic 
games:  pulvis,  H. 

Olympua  (-pos),  I,  m.,  a  high  mountain  on  the 
borders  of  Macedonia  and  Thessaly^  V.,  E.—The 
abode  of  the  godsy  heaven,  sky :  invito  prooessit  Ve- 
sper Olympo,  V. :  longus,  &e  distant  heavens,  V. : 
(luppiter)  totum  nutu  treraefecii  Olympum,  V.,  0. 

omasum,  l,  n.  [Gallic],  bullock's  tripe:  patinas 
cenebat  omasi,  H. :  pinguis,  H. 

omen,  inis,  n.  [2  AY -],  a  forebocUng,  prognostic, 
harbinger,  sign,  token,  omen  .•  voces  hominuro,  quae 
vocant  omina:  accipio,  inquit,  omen,  take  it  as  a 
good  omen .  contra  omina  bellum  poscunt,  V. :  in- 
gens  triumphi,  Iu. :  id  in  omen  terroris  acceptum, 
L. :  ita  locutus  est,  ut  eius  oratio  omen  fati  videre- 
tur:  detestabile:  \  secundo  omine,  go  and  good  luck 
be  with  you,  H. :  parrae  recinentis,  H. :  di  prius 
omen  in  ipsum  Convertant,  V. :  Cui  (eam)  primis- 
que  iugarat  Ominibus,  i.  e.  in  her  first  marriage, 
V. — A  solemn  assurance,  condition :  E&  lege  atque 
omine,  ut,  etc.,  T.  — A  solemn  usage:  Hie  sceptra 
accipere  Regibus  omen  erat,  V. 

omentum,  I,  n.  [4  AY-],  fat ;  hence,  the  intes- 
tines: porci,  In. 

ominor,  &tus,  ftrl,  dep,  [omen],  to  forbode,  prog- 
nosticate, augur,  interpret,  presage,  predict,  prophe- 
sys  suo  capiti  ominctur,  may  his  evil  wishes  fall: 
melius:  quae  nee  luppiter  nee  Mars  passuri  sint 
accidere,  L. :  velut  oroinatae  (naves)  ad  praedam 
repetendam  sese  venisse,  had  a  presentiment,  L. : 
male  orainata  verba,  of  evil  omen,  H. 

omlaauB,  a(fj.  with  comp.  [P.  of  omitto],  negli- 
gent, heedless:  animo  esse  omisso,  T. :  ab  re  Omis- 
siores,  in  respect  of  property,  T. 

omitto,  Isl,  IssuB,  ere  Fob+roitto],  to  let  go,  let 
loose,  let  fall :  mulierem,  T. :  pila  omittunt,  giadiis 
res  geritur,  let  fall,  S. :  habenas,  Ta. :  arma,  L. : 
maritum,  desert,  Ta. — F  i  g.,  to  lay  aside,  let  go,  give 
up,  dismiss,  neglect,  disregard:  tristitiaro  tuam,  T. : 
me,  let  me  alone,  T. :  non  omittendum  sibi  consi- 
lium, Cs. :  apparatum,  L. :  omnibus  omissis  his 
rebus,  laying  aside,  Cs. :  navigationem,  neglect : 
tantum  scelus  iiipunitum,  leave  unpmmished,  SL  r 
Omitte  de  te  dicere,  do  not.  T. :  hostis  non  omissQ 
nis,  quo  minus,  etc.,  itfould  not  fail,  Ta. — To  pass 
over,  say  nothing  of  omit :  ut  nlia  omittam ;  Pl^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


onmigenus 


565 


opaoo 


raque  praesens  In  tempus,  H. :  quid  iUe  feoeriL — 
To  leave  off^  give  over^  eetue:  lugere :  mirari,  H. 

omnlgenoB,  o^/.  [omnia  +  genus],  o/all  kinds  : 
OmnigenQmque  dettm  monstra,  V. 

omnino,  adv.  [omnia],  altogether^  wholly^  entire- 
ly^ utterly,  at  all:  haec  nunc  omnino  ut  crederem, 
T. :  omnino  cuncta  plebes,  the  whole  body,  S. :  non 
id  quidem  dioit  omnino,  i.  e.  expressly:  omnia  ar- 
pimeuUitXOy  of  every  kind:  interire:  philo.sophari 
omnino  baud  plaoere,  i.  e.  constantly:  nihil  dare, 
nothing  whatever :  omnino  nemo:  non  omnino  qui- 
dem, Bed  magnam  partem :  Teucros  delere,  V. :  ne 
faciam,  inquis,  Omnino  versQa,  H. — With  numer- 
als, in  all,  altogether,  only,  but,  just:  quinque  om- 
nino fuerunt:  erant  itinera  duo,  only  two  ways, 
Gs. :  cum  omnino  non  essent  amplius  centum,  N. : 
seme!  omnino,  Gu.  —  By  all  means,  indeed,  doubt- 
less, yes,  certainly,  to  be  sure  :  aoerbum  omnino  ge- 
nus iudieii,  sed,  etc. :  pugnas  omnino,  sed  cum  ad- 
versario  facili.— /n  general, generally,  universally: 
plurimumque  po^tis  nostris,  omninoque  Latinis 
litteris  luroinis  attulisti :  omnino  omnium  horum 
vitiorum  atque  incommodorum  una  cautio  est,  ut, 
etc.  —  In  climax :  non  modo  imperator,  sed  liber 
habendus  omnino  non  est,  not  even. 

omnlparens,  tis,  adj.  [ om n is + parens],  aU- 
bearing,  all-producing  :  terra,  V. 

oxnnipotens,  ntis,  €idj.  [omnis+potens],  oA 
miahty,  omnipotent:  pater,  0.:  fortuna,  V, — As 
subst.  m.,  the  almighty,  0. 

omnis,  e  (omnia,  disyl,  V.),  adj.  I.  Plur.,  all, 
every:  studia  omnia  nostra,  S. :  nemo  omnium 
iraperatorum,  qui  vivunt,  L.:  cur  adimi  civitas 
non  omnibus  antiquissimis  civibus  possit,  all,  even 
of  the  oldest  families :  omnium  auxiiia,etiam  infi- 
morum. — Distributively,  every,  of  every  kind,  all, 
aU  sorts:  omnes  omnium  ordinum  homines:  om- 
nibus precibus  petere  contendit,  with  every  form 
of  prayer,  Cs. :  erat  ex  omnibus  castris  despectus, 
all  parts  of  the  camp,  Cs. :  a  te,  qui  nobis  omnia 
Bumma  tribuis,  everything  noble  :  constituit  extre- 
raa  omnia  experiri,  S. :  omnia  ultima  pati,  suffer 
the  worst,  L.--As  subst.  m.  and  /.,  all  men,  all 
persons :  audacissimus  ego  ex  omnibus :  Mace- 
donum  omnes,  L. :  omnes  Tarquiniae  gentis,  L. — 
As  subst.  n.,  all  things,  everything:  omnia  se  amici 
causi  esse  facturoa,  make  every  exertion.*  omnia 
fore  priua  arbitratus  sum,  quam,  etc,  should  have 
believed  anything,  rather,  etc. :  omnia  se  cetera  pati, 
everything  eUe:  in  eo  sunt  omnia,  everything  dc 
pends  on  that :  qui  nobis  omnia  solus  erat,  was 
my  all,  0. :  omnia  Mercurio  si  mills,  in  aU  respects, 
V. :  Omnia  debomur  vobis,  all  we  have  and  are  is 
due,0. — II.  JSing.,  every,  all,  the  whole:  militat 
oranis  amatis,  every  lover,  0. :  sine  omnl  periclo 
(i.  e.  ullo),  without  ant/,  T. :  ne  sine  omni  quidem 
sapient ia,  a  complete  philosophy :  materia  ad  om- 


nem  laudem,  every  kind  of,  L. :  cenare  olas  omne, 
H. :  Gallia  est  omnis  divisa,  the  whole  of  OaUia, 
Cs. :  sanguinem  suum  omnem  profundere :  omnia 
in  hoc  sum,  am  engrossed,  H. — ^As  subst,  n^  every- 
thing: ab  omni  qui>d  abhorret .  .  .  fugiamus. 

omnivagus,  adj.  [omnis  H-VAG-],  nmng  ev- 
erywhere: Diana. 

omnlvolua,  adj.  [omnis +1  VOL-],  tvUling  oil 
things:  omnivoli  furta  lovis,  Gt 

onager,  I,  m.,  =  ovaypoq,  a  wild  ass,  V. 

onerariuB,  adj.  [onus],  of  burden,  of  transport, 
for  freight:  navis:  iunienta,  L. — As  subst. /.(bc. 
navis),  a  merchant-vessel,  transport. 

onero,  ftvl,  fitus,  are  [  onus  ],  to  load,  burden, 
fill, freight:  celeritas  oner&mW,  expedition  in  load- 
ing, Cs. :  costas  aselli  pomis,  V. :  tauri  cervix 
oneratur  aratro,  is  burdened,  0. :  umerura  pallio, 
T. :  epulis  onerari,  gorge  oneself,  S.,  0. :  dapibus 
mensas,  cover,  V. :  manQsque  ambas  iaculis,  arm, 
V. :  pantheram  sax  is,  stone,  Ph.  —  To  heap  up, 
stow  away,  store :  vina  cadis,  V. :  canistris  Dona 
Cereris,  V.  —  Fig.,  to  load,  burden,  weigh  doicn, 
tire  out,  oppress,  overwhelm,  overlxKid:  te  menda- 
ciis :  iudicem  argumentis :  malis,  V. :  eum  spe 
praemiorum,  L. :  alquem  promissis,  S. :  iniuriam 
invidia,  i.  e.  makes  odious,  L.  —  To  aggravate,  in- 
crease: alcuius  inopiam,  L. :  curas,  T. :  dolorem,  Cu. 

oneroaus,  adj.  with  comp.  [onus],  burdensome, 
heavy,  oppressive:  praeda,  V.:  a6r  est  onerosior 
igni,  0. — F  i  g. :  onerosior  sors,  wearisome,  0. 

onua,  eris,  n.  [AN-],  a  load,  burden  :  tanta  one- 
ra  navium,  ships  of  so  great  burden,  Cs. :  clipei 
ingens,  V. :  minimum,  0, :  gravius  dorso,  heavier 
than  he  can  carry,  YL.—A  load,  lading,  freight, 
cargo:  cum  oneribus  commeabant:  iumentis  one- 
ra  deponere,  pacA»,  C%,—  The  burden  of  the  womb, 
foetus,  embryo:  gravidi  ventris,  0.,  Ph. — Fig.,  a 
burden,  tax,  expense .'  quod  vobis  oneris  imposuit 
lex :  munieipium  maxirais  oneribus  pressum  : 
haec  onera  in  dites  a  pauperibus  inclinata,  L. : 
exempti  oneribus,  Ta.— ^  load,  burden,  weight, 
charge,  trouble,  difficulty:  Paupertas  mihi  onus 
visumst,  T. :  his  graviora  onera  iniungebat,  Cs. : 
onus  se  Aetna  gravius  sustinere :  hie  onus  horret, 
H. :  quibus  coger  oneri  esse,  to  be  a  burden,  S. 

onuatna,  at^.  [onus],  loaded,  laden,  burdened, 
freighted:  umerus,  H.:  asellus  auro:  spoliis,  V.: 
ager  praeda,  S. :  corpus  hesternis  vitiia,  H. 

onyx,  ychis,  m.,  =  owl,  a  vessel  ofotiyx,  on^jx- 
box:  nardi  parvus,  H. :  murrheu9,/or wWm^i/,  Pr. 

opaoitaa,  fttis, /.  [opacus],  shadiness,  shade: 
arborum,  Ta. 

opaco,  ivT,  itUH,  ftre  [opacus],  to  make  shady, 
shade:  ad  opacandum  hunc  locum:  opacat  ramus 
humum,  V. 


Digitized  by 


Google 


opacua 


566 


opimua 


opaooa,  €uij.^  in  the  shcuk^  thaded,  shady :  ripa : 
frigus,  cool  shade,  V. :  vallis,  H. — Plur.  n.  as  aubst.  : 
per  opaca  loconim,  shady  places,  V. — Darkened, 
dark,  obscure:  domus  Cyclopis,  V.:  mater^  i.  e. 
earth,  0. :  crepuscula,  of  the  lower  regions,  0. — 
Casting  a  sJiade,  shady :  uemus,  V . :  Arctos,  H. : 
barba,  thick,  Ct. 

opeUa,  ac,  /.  dim,  [opera],  a  bit  of  labor^  petty 
pains:  furensifl,  H. 

opera,  ae,  /.  [  opus  ],  service,  pains,  exertion, 
effort,  work,  labor:  operam  abutitur,  qui,  etc., 
wastes  labor,  T.  :  frustra  operam  sumo,  take  pains, 
T.:  res  multae  operae,  Cs. :  operam  exigere:  prae- 
bere  amicis :  in  eft  (arte)  plus  operae  consuraere, 
bestow  upon :  impendere :  polliceri,  S. :  insumere, 
L. :  interponere,  employ :  quorum  operft  interfec- 
tus,  by  whose  agency,  Cs. :  exstabit  opera  peregri- 
nationis  huius,  i.  e.  literary  activity.  —  A  service, 
rendering  of  service:  esse  in  operis  eius  societa- 
tis,  in  the  service  of  the  society:  qui  operas  in 
scriptura  pro  roagistro  dat,  serves  as  director: 
musis  operas  reddere,  serve. — In  the  phrase,  ope- 
ram dare,  to  bestow  care,  take  pains,  give  attention, 
serve,  exert  oneself:  id  dare  operam,  qui  istuiu 
amoveas,  T. :  dant  operam  simu)  auspicio  augu- 
rioque  (i.  e.  student),  Enn.  ap,  C. :  dare  operam  fu- 
neri,  attend:  sermoni, /ut^^t  .*  dilectu  dat  operam, 
is  busied  in,  L. :  dabat  operam,  ut  Dumnorigem 
contineret,  Cs. :  dent  operam  consules,  ne  quid 
res  p.  detrimenti  capiat,  Cs. :  id  scire,  T. — In  the 
phrase,  mea  operft,  through  my  means,  by  my  agen- 
cy: Non  mca  opera  neque  culpft  evenit,  T. :  meS 
operft  Q.  Tarentum  recepisti.  —  In  the  phrjt!<e, 
operae  pretium,  something  toorth  the  effort. — Leis- 
ure, spare  time:  de  versibus,  deest  mihi  quidem 
opera,  I  have  no  leisure:  quae  non  operae  est  re- 
ferre,  it  is  not  worth  while,  L. :  si  operae  illi  esset, 
if  he  had  time,  L.  —  A  day-laborer,  journeyman, 
laborer,  workman,  artisan:  nona,  a  ninth  laborer 
(on  a  farm),  H. :  operae  facessant:  publico  coac- 
lis  operis:  contentio  cum  operis  conductis  ad, 
etc.,  rabble  hired, 

operana,  antis,  P.  of  operor. 

operarioB,  adj.  [opera],  of  labor:  homines, 
day-laltorers. — As  nibst.  m.,  a  laborer,  workman, 
artisan:  quidam  operarii  linguft  celeri  et  exerci- 
tatft,  workers  with  the  tongue:  operarium  nobis 
quendam  oratorem  facis,  m«re  mechanic:  isti  ope- 
rarii, i.  e.  secretaries. 

operatOB,  P.  of  operor. 

operculum,  I,  n.  [operio],  a  cover,  covering,  lid: 
tegi  opt'iculo:  arcae  operculis  plumbo  deviuctis, 
L. :  dolii  fprreum,  L. 

operimentum,  T,  n.  [operio],  a  covering,  cover  : 
corpus  quasi  operimcnto  matris  obducitur. 

operio  (openbat,  Pr.),  ul,  ertus,  Ire  [2  PAR-j, 


to  cover,  cover  over:  capita  operto  esse:  fens 
fluctu  totus  operiretur,  nisi :  novis  Minjeldas  alia, 
0. :  amphoras  auro,  N. :  reliquias  pugnae,  bwry, 
Ta. :  ad  necem  operiere  loris,  i.  e.  lashed  soundly, 
T. —  To  shut,  dose:  ostium,  T. :  operta  lectica: 
scrobibus  opertis,  JUled  in,  0. — F  i  g.,  to  hide,  con- 
ceal, dissemble :  hoc,  T.  —  To  overwhelm,  burden : 
indicia  operta  dedecore. 

(operior),  see  opperior. 

operor,  fttus,  ftrl,  dep.  [opus],  to  work,  labor, 
toil,  take  pains,  be  busted,  devote  oneself:  in  cote 
curanda,  H. :  rei  p.,  L. :  Conubiis  arvisque  novis, 
V. :  studio  operatus  inhaesi,  engrossed,  0, — Of  re- 
ligious observances,  to  perform,  attend,  offer:  ia- 
stis  operata  sacris,  H. :  superstitionibus,  L. :  mata- 
tinis  festa  lucemis,  lu. — To  serve,  do  honor,  render 
sacrifice :  Cererl  laetis  operatus  in  herbis,  V. :  tibi 
operata  resolvimus  era,  devoted  to  thee,  0. 

operoae,  adv,  [operosus],jMtn/u%,  laboriously, 
careftdly :  fieri :  vina  condita,  0. 

operoaoa,  adj,  with  eomp.  [opera], /W/  of 
labor,  painstaking,  active,  busy,  industrious,  labori- 
ous :  seuectus :  vates  operose  dierum,  in  regard 
to,  0. — Of  a  tnedicine,  efficacious,  drastic:  herbae, 
0. — Costing  trouble,  troublesome,  toilsome,  difficult, 
elaborate:  labor:  9LTie^,  handicrafts:  opus:  res, 
L. :  mundi  moles,  artfully  constructed,  0. :  car- 
mina,  H. :  sepulcrum  operosius,  quam  quod  deoem 
homines  effecerint  triduo :  Di?itiae,  H. 

opertua,  adj.  [P.  of  operio],  hidden,  concealed: 
res :  bella,  V. :  cineres,  H. — As  suhst.  »u,  a  secret 
place:  telluris  operta  subire,  depths,  V.:  Bonae 
Deae. — A  dark  saying,  secret :  ApolUnis  operta : 
operta  recludit  (ebrietas),  H. 

opea,  opum,  plur.  of  ops. 

oplcua,  adj.,  Osean;  hence,  clownish,  ruds, 
stuptd:  amica,  lu. :  mures.  Vandals  of  mice,  Ii. 

opifer,  era,  erum,  adj.  [ops  +  l  FER-],  aid- 
bringing,  hdping:  deus,  0. 

opifex, icis, m.  and/,  [opus +2  FAG-],a  toorh- 
er, workman, mechanic, artisan:  opifices  atque  ser- 
vitia,  S.:  mundi,  maker:  coronae,  H. :  rerum,  0. 
— Fig.:  verborum. 

dpilio,  see  upilio. 

opimua,  adj.,  fat,  plump,  cormdent:  boves: 
me  reducit  opimum,  H.  —  Kich,  fertile,  fruitful: 
regio :  campi,  L. :  Larisa,  H. — Fi  g.,  enriched,  rich  : 
praedft:  accusatio,^atf0</;  alterius  macrescit  re- 
bus opimis,  i.  e,  prosperity,  H.  —  Rich,  abundant, 
copious,  sumptuous,  noble,  splendid:  praeda:  da- 
pes,  V. :  opus  casibus,  i.  e.  crowded  with  changes 
of  fortune,  Ta. :  animam  exhalare  opimam,  victo- 
rious, lu. :  opima  spolia,  arms  wrested  by  a  general 
from  a  general,  L. :  cur  non  daret  opima  spolia 
▼ictus  aut  victor  caperet,  i.  e.  engage  in  single  con^ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


opinabilis 


507 


oppilo 


fid^  L. :  belli  decus,  wMe^  Cu. :  triumpbos,  H. — 
In  r b e t., grou^  overloaded :  dictionis  genus. 

opinabilis,  e,  adj,  [opinor],  eonjectund^  wnagi- 
nary:  artes:  mediocritates. 

opinans,  P,  of  opinor. 

opinatio,  dnis,/.  [opinor],  a  mtppontum^  con- 
jteturey  fancy ^  opinion,  bdief, 

opinato,  see  necopin&to. 

opinator,  oris,  m.  [opinor],  a  conjecturer. 

Gjpinatus,  adj.  [P.  of  opinor],  supposed,  imag- 
inedf  fancied:  bona,  mala. 

Oinnio,  Onis,/.  fopinor],  opinion,  supposition, 
cof^edurey  fancy,  belief,  ej^pedation :  recens  boni 
praeeentis:  varietas  inter  homines  opinionis:  ut 
opinio  nostra  est,  as  I  suppose:  Romulus  habuit 
opinionem  esse,  eta,  heid  the  bdief  that:  fuisse  in 
illi  opinione,  hdd  the  opinion:  evellam  ex  animis 
hominum  tantam  opinionem  ?  so  strong  a  preju- 
dice :  eorum  opinioni  aocedo,  qui,  etc.,  Ta. :  in  earn 
opinionem  Oaesennam  adducebat,  ut,  made  be- 
Ueve :  praebere  opinionem  timoris,  semblance,  Os. : 
hac  opinione  discessi,  ut,  etc.,  in  the  belief:  prae- 
ter  nostram  opinionem,  expectation,  T. :  ut  omnia 
contra  opinionem  acciderent,  Gs. :  praeter  opinio- 
nem cadere,  N. :  amplius  opinione,  beyond  expec- 
tation, S. :  opinione  celerius,  sooner  than  was  ex- 
pected— Appreciation,  esteem,  reputation,  opinion, 
edimate,  expectation :  opinio,  quam  de  meis  mori- 
bus  habebat:  integritatis  meae:  genus  scripto- 
rum  tuorum  vicit  opinionem  meam,  surpassed  my 
expectation:  summam  habere  iustitiae  opinionem, 
be  in  great  repute  for,  Cs.  — A  report,  rumor : 
edita  in  volgus,  Os. :  opinio  sine  auctore  exierat, 
eas  conspirasse,  etc.,  L. 

Jopiniosos),  atff.  [opinio'],  full  of  hypotheses. 
)nlj  sup, :  opiniosissimi  homines  (dub.). 

opinor,  fttus,  an,  dep.  [opinus],  to  be  of  opinion, 
suppose,  imagine,  coryecture,  dean,  believe,  think, 
judge  :  sine  dubio,  am  sure  of  it,  T. :  de  vobis  hio 
ordo  opinatur  non  secus  ac,  etc. :  non  opinor  ne- 

Stumm  esse  te :  idem,  opinor,  artifex  Cupidinem 
sit :  opinor  concedes,  hoc  esse,  etc 

JopInusX  <^**  [  2  AP-  ],  supposing,  believing  ; 
J  in  in-opinus,  neo-opinus. 

opipare,  adv.  [opiparus],  riehly,  tumptuoutiy: 
edere :  apparatum  conviviom. 

opia,  gen  sing,  of  (ops). 

opitnlor,  fttus,  ftrl,  dep.  [ops+TAL-l,  to  bring 
aid,  help,  aid,  assist,  succor :  mihi :  inopiae,  relieve, 
S. :  permultum  ad  dicendum. 

opobalaamtim,  T,  n.,  =  6iroPd\<rafiov,  the 
juice  of  the  balsam-tree,  balsam,  balm,  lu. 

oportat,  uit,  6re,  impers.  [ob+2  PAR-],  it  is 
necessary,  is  proper,  is  becoming,  behooves :  Aufer 


mi  *  oportet,'  none  of  yotir  '  oughts,*  T. :  est  ali* 
quid,  quod  non  oporteat,  etiam  si  licet:  alio 
tempore  atque  oportuerit,  Cs. :  cum  subvenire 
communi  saluti  oporteret:  oportet  habere,  lu. : 
tamquam  ita  fieri  non  solum  oporteret,  sed  etiam 
necesse  esset :  oportere  decreta  rescindi,  S. :  dam- 
natum  poenam  sequi  oportebat,  ut,  etc,  t?u  pun- 
ishment toas  to  be,  Ca.:  hoc  fieri  et  oportet  et  opus 
est :  adulescenti  morem  gestum  oportuit,  T. :  pe- 
cunia,  quam  his  oportuit  civitatibus  dari,  that  was 
to  be  given:  roansum  oportuit,  he  ought  to  have 
stayed,  T. :  multa  oportet  discat  atque  dediscat : 
valeat  possessor  oportet,  H. :  ut  familia  TuUi  con- 
cidi  oportuerit 

(oportonitaa,  oportunaa),  see  oppor.. 

oppedo  (obp-),  — ,  — ,  ere  [ob+pedo],  to 
break  wind  at,  deride,  mock,  insult :  Curtis  lu- 
daeis,  H. 

opperior  ( oper- ),  pertus,  Iri,  dep.  [  ob  +  1 
PAR- J,  to  wait,  attend:  in  Arcano  dura  ista  cog- 
nosce :  unam  horam  ne  oppertus  sies,  wait  a  whole 
hour,  T. :  simul  opperiens,  ut  copiae  traicerentui-, 
L. —  To  wait  for,  await,  expect,  attend:  ?irum  inte- 
rea  opperibor,  T. :  (te)  tardum,  H. :  fortunara,  S. : 
hostem,  V. :  tempora  sua,  L. 

oppeto  (obp-),  iTl,  Itus,  ere  [ob+peto],  to  go 
to  meet,  encounter:  mortem:  clarae  mortes  pro 
patriA  oppetitae:  eo  loco  mortem  oppetendam 
esse,  L. :  poenas  superbiae,  suffer  for  pride.  Ph. — 
7b  perish,  die  (sc  mortem) :  Quis  sub  moenibus 
CJontigit  oppetere,  V. 

oppid&noa,  o^/.  [oppidum],  of  a  town,  of  a 
country  town,  provincial,  rustic:  senex:  genus 
dicendi. — As  subst.  m.,  a  townsman :  oppidani  do- 
mus,  L. :  ne  quam  oppidani  iniuriam  acciperent, 
le.the  besieged,  Cs. 

oppldd,  adv.  [abL  of  oppidum],  very,  very 
much,  completely,  exc^ingly,  exactly,  precisely  :  ira- 
tus,  T. :  rldiculus :  inter  se  differunt :  adulescens, 
L.:  oppido  quam  bre?e  interrallum,  exceedingly 
short,  L. 

oppidulum,  I,  n.  dim.  [oppidum],  a  village. 

oppidmn,  I,  n.  [ob+P£D-],  a  town,  city,  col- 
ledion  of  dwellings :  toto  me  oppido  quaerere,  T. : 
arx  oppidi,  S. :  oppida  publico  Sumptu  decorare, 
H. :  in  oppidum  intromitti,  i.  e.  Rome,  L. :  is  (cam- 
pus) est  ab  oppido  circiter,  etc,  i.  e.  Atliens,  N. : 
oppidum  Yocant,  cum  silvas  munierunt,  etc,  Ca. — 
A  provincial  town:  perretus  in  Sicilift:  Roraana 
per  oppida,  v.:  Antioohiae. — 7%tf  inhabitants  of 
a  town :  Oppida  tota  canem  venerantur,  lu. 

oppigneroi  — ,  — ,  are  [obH-pignero],  to  give 
€U  a  pledge,  pledge,  paum:  libelli  pro  vino  oppigne- 
rabantur. — F  i  g. :  filiara  Meara,  T. 

oppilo,  ftvl,  atus,  ftre  [ob-|-pilo],  to  stop  ffp^ 
shut  up :  scalis  tabernae  oppilatis. 

Digitized  by  V^OOQIC 


oppleo 


668 


oppuguo 


oppleo,  fivl,  StuB,  fire  [ob+PLE-],  to  fiU  com- 
jdMy^  fiU  up,  fiU :  lacrumis  os  totum  sibi,  T. : 
Baucii  opplent  porticQs,  Enn.  ap.  0. :  nives  omnia 
oppleverant,  L. — F  i  g.,  tofiU^  occupy  :  haeo  opinio 
Graeciatn  oppleviu 

oppono,  posul,  positufl,  ere  [ob+pono],  to  set 
against,  net  be/ore,  place  opposite,  oppose :  se  ve- 
nientibus  in  itinere,  Cs. :  novem  oppositis  legioni- 
bus,  Ob.:  armatos  homines  ad  orones  introitas: 
Euinenera  advcrsariis,  N. :  (Hannibali)  oppovsuit 
natura  Alpem,  lu. :  ante  oculoa  opposait  manura, 
held  oiU,  0.:  auriculam,  present,  H.:  oppositas 
habere  fores,  i.  e.  closed,  0. :  Fortia  adTcrsis  peo- 
tora  rebus,  H. — To  set  agaiiut  pledge,  wager,  mort- 
gage: ager  oppositus  est  pignori  ob  decem  minaa, 
T. :  villula  opposita  ...  ad  milia  quindecim,  Gt. — 
To  expose,  lay  bare,  open,  abandon:  se  periculis 
pro  re  p.:  queraqiiara  morti,  V. — Fig.,  to  set  be- 
fore, bring  forward,  present,  oppose,  adduce,  allege  : 
forroidines  opponantur :  armati  ezercittls  terrorem 
opponere  togatis,  intimidate  by  an  armed  force: 
eos  opponi  omnibus  contionibus  auctores  ad  per- 
niciem  meara,  represented  to  all  assembliett  as. — To 
say  in  opposition,  object,  reply,  respond,  adduce  in 
answer,  oppoMC ,  lis  opposuit  sese  Socrates:  quid 
babes  quod  mihi  opponas? — To  set  against, place 
in  comparison:  multis  secundis  proeliis  unum 
adversum,  Cs. :  rationibus  labores :  omni  virtuti 
vitium  opponitur. 

opportune,  adv,  with  sup.  [opportunus],^/y, 
seasonably,  opportunely :  ehem  opportune,  well  met, 
T. :  venisse :  locus  captus  ad  eam  rem :  opportune 
inritandis  animis  litterae  adiatae,  L. :  nuntiis  op- 
portunissime  adlatis,  Cs. 

opportunitas,  atis,  /  [  opportunus  ],  fitness, 
convenience,  suitableness  :  8e  opportunitatibus  loci 
defendebant,  advantages  of  position,  Cs. :  locorum 
opportunitas  multum(iuvai):  menibrorum:  scien- 
tia  opportunitatis. — An  occasion,  opportunity :  di- 
vina :  suae  aetatis,  S. :  magnas  opportunitates 
courumpere,  S. — A71  advantage:  tales  igitur  inter 
viros  amtcitia  tantas  opportunitates  habet :  oppor- 
tnnitate  aliquft  datft,  if  some  advantage  offered,  Cs. : 
III  iritimae  opportunitates,  L. 

opportunus  (opor-),  adj.  with  comp,  and  sup. 
[ob+2  PAR-],  ^^,  meet,  adapted,  convenient,  suit- 
able,  seasoncMe,  opportune:  tempus  actionis :  tem- 
pore  opportunissimo,  in  tlie  nick  of  time,  Cs. :  urbs 
opportunior  ad  res  gerundas:  nidis  doraus  volu- 
crum,  V. :  «iift  pOpulus  umbra,  0. :  nihil  opportu- 
nius  accidere  vidi:  Romanus  opportunus  huic 
erupiioni  fuit,  liable,  L. :  n«>cubi  hosti  opportunus 
Herot,  exposed,  S.  iiiiuriae,  S. :  loca,  exposed  to  at- 
tack, L. — Plur.  n.  as  snbst.,  exposed  parts,  accessible 
places:  rooeniuin,  L. :  locorura,  Ta. — Advantage- 
ous, serviceable,  useful :  res  singulae  rebus  singulis 
nulla  opportunior  nostra  amicitia,  S. 


1.  oppoiltua,  a^.  [  P.  of  oppono  ],  standing 
against,  opposed,  opposite:  Mons  Cebenna,  Cs. : 
luna  soli:  contra  Zanclela  saxa  Rhegion,  0. — 
Fig.:  propugnaculum  istis  ipsis  nationibus. 

2.  ( oppoeitus,  Qs  ),  m.  [  oppono  1,  a  placing 
against,  opposing,  oppontion  (only  ahl.  sing,  and 
ace. plur.):  laterum  nostrorum  oppositiis  poUice- 
mur:  solem  lunae  oppo^itu  deficere. 

oppresaio,  dnis,/.  [PRBM-],  a  pressing  down^ 
suppression,  overthrow:  legum :  Per  oppressionem 
alqm  mi  eripere,  violent  seizure,  T. :  cuiiae. 

opprimo,  essT,  essus,  ere  fob +premo],  to />r«n 
against,  press  together, press  down,  dose:  Os  oppri- 
me,  shtU  your  mouth  I  T. :  ora  loquentis,  dose,  0. : 
flanimam  in  ore,  repress:  ouere  armorum  oppress!, 
weiglied  down,  Cs. :  oppri  mi  ruinft  conolans,  be 
crushed:  classem,  n'nJt;.*  Tellus  Sustulit  oppressos 
voltCls,  covered  (by  the  sea),  0. :  omnibus  unum 
Opprimere  est  animus,  overwhelm,  0.  —  F  i  g.,  to 
press  upon,  weigh  down,  burden,  overwJidm:  insti- 
tit,  oppressit,  he  prosecuted  urgefUly,  resistlessly : 
insontem  oblato  falso  crimine,  L. :  opprimi  aere 
alieno:  metu,  L. :  oppress!  somno,  Cs. — To  put 
down,  suppress,  quell,  check,  quash :  quae  oratio  a 
oensore  opprimenda  est :  ea  f  raus  oppressa  magnft 
caede  hostium,  baffled,  L.:  litterae  oppressae,  m%U- 
tered:  hbertatem,  subvert,  N. :  potentiam,  over- 
throw :  quaestiooem,  quash,  L.-^To  overthrow, 
overwhdm,  crush,  overpower,  prostrate,  subdue:  le- 
giunis  opprimendae  consilium,  Cs. :  nationem: 
Duxit  ab  oppressA  Karthagine  nomen,  from  the 
conquest  of  Carthage,  H. — To  fall  upon,  surprise, 
seize,  catch:  somnus  virginein  opprirait,  T.:  inscios 
Menapios,  Cs. :  incautos,  L. :  Antonium  mors  op- 
pressit: muscam.  Ph.:  rostra,  occupy:  quern 
Fraude  loci  Oppressum  rapit,  betrayed,  V. :  si  op- 
pressa  foret  secura  senectus  (i.  e.  securua  senex), 
lu. — To  hide,  conceal,  suppress:  quod  quo  studio- 
sius  ab  ipsis  opprimitur  et  absconditur :  iram,  Su : 
ita  eius  rei  oppressa  mentio  est,  L. 

opprobrium  (obp-),  I,  n.  [  ob+probrum  ],  a 
reproach,  scandal,  disgrace,  disJionor,  opprobrium  : 
opprobria  culpae,  H. :  opprobrio  fuisse  adulescen- 
tibus,  si,  etc.  —  A  reproach,  taunt,  abuse,  cdtttsive 
word:  morderi  opprobriis  falsis,  H. :  dicere,  0. — 
Fig.,  of  persons,  a  reproach,  disgrace:  Cecropiae 
domds,  H. :  generis,  0. 

oppti£;natid,  Onis,  /  [oppugno],  a  storming, 
besieging,  attack,  assault,  siege:  scientia  oppugna- 
tionis,  Cs. :  Sagunti :  Gallorum,  i.  e.  method  of  be- 
sieging, Cs. — Fig.,  an  assault,  attack,  accusation: 
genus  oppug!iationis  huius:  veatrae  niaiestatis. 

oppugnator,  Oris,  m.  [oppu<.^uo].  an  assaulter, 
assailant:  patiiaw:  nieae  salutLS. 

oppugno.  uvl,  fttuR,  are  [ob  +  pugiio],  to  fight 
against,  attack,  assail,  assault^  storm,  bmege^  wa 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ops 


569 


OpUM 


wtth :  civitates  ad  se  oppugnandani  venisse,  Cs. : 
Tineis,  turrlbus  oppidum :  molibiis  urbem,  V. :  illi 
oppuenatum  venturi  emnt — quem?  —  Fig-,  fo 
attack^  assauUy  aasait :  consulem  :  pecunift  nos : 
aequitatcm  verbU :  id  ne  impetremus,  contend, 

(ops),  opis  (no  nom.  or  dat.  9ing.\f.  \2  AP-], 
Ota,  nelp^  support^  amstance,  suceor:  opis  egens 
tuae :  siquid  opis  potes  adferre  hnic,  T. :  moran- 
tibua  opem  ferre,  Cs. :  aliquid  opi^  rei  p.  tulisse- 
mus:  ad  opem  iudicum  confugiunt:  exitium  supe- 
rabat  opem,  i.  e.  baffletl  medical  skilly  0. :  Adfer 
opem  !  help!  0. :  sine  hominum  opibos  et  8tudiis: 
(eqiius)  Imploravit  opog  horainis,  H.  —  Power^ 
mighty  strength^  ability,  injlitencct  weight:  sum  ma 
nituntur  opum  vi,  V. :  suinmft  ope  niti,  S. :  omni 
ope  atque  opera  enitar,  with  might  and  main: 
quScumque  ope  possent :  Non  opis  est  nostrae,  in 
our  pouter^  V. :  Dissimulator  opis  propriae,  H. — 
Meangy  property,  substance^  wealthy  Hches,  treasure, 
resources^  might, power  (rare  in  sing.):  vidi  ego  te, 
antante  ope  barbaricft,  etc.,  Enn.  ap.  0. :  barbarica, 
V. — F(ur. :  nostrae  opes  contusae  erant,  S. :  pri- 
▼atae,  H. :  magnas  inter  opes  inops,  H. :  roris 
parvae,  0.:  vita  opibus  firroa,  copiis  locuples: 
Troianas  ut  opes  Eruerint  Danai,  V. :  opes  amo- 
Ten  to,  avoid  aisplay. — Person.,  tlie  goddess  of 
abundance^  sister  and  wife  of  Saturn^  identified 
with  the  Earthy  C,  0. :  ad  Opia  (sc.  aedem). 

optabilifl,  e,  a^,  with  comp,  [opto],  to  be 
wished,  desirable  :  alcui  pax :  tempus,  0. :  quae  ut 
ooncurrant  omnia,  optabile  est:  bono  viro  opta- 
bilius. 

optandua,  adj.  [P.  of  optol  desirable:  otium, 
diviiiae,  optanda  alias,  S. :  maxime  fuit  optandum 
Caecinae,  ut,  etc. 

optatio,  9nis,  /  [optol  a  wishing^  wish  .*  The- 
seo  cum  tres  optationes  Jedisset. — In  rhei,,  the 
expression  of  a  wish, 

optato,  adv.  [neut.  abl.  of  optatus],  as  desired^ 
in  /ulfiltnent  of  wishes :  advenis,  you  are  welcome^ 
T. :  mihi  veneris :  Ttatis  aestate  coortis,  V. 

optatoa,  adi.  with  comp.  and  sup,  [P.  of  opto], 
wished,  desiredy  longed  for  ^  welcome ^  destrabUy  pleas- 
ing: occasio,  T. :  maores :  lovis  epulae,  H. :  quid 
est  quod  exteris  nalionibus  optatius  esse  possit  ? : 
optatissimum  benWIcium,  Cs. :  nonne  optatissi- 
mnm  sibi  putant  e«M,  filios  senrire,  etc. — ^As  svbst. 
».,  a  wisK,  desire:  Di  tibi  omnia  optata  offerant, 
T. :  multa  a  dis  optata  consecuti  sumus :  praeter 
optatum  meum,  o^airu/  my  wish:  inihi  in  optatis 
est,  it  is  my  wish. 

optimaa,  Atis,  adj.  [opttmus],  of  the  best^  of  the 
noblesty  aristocratic t  genus  (rei  p.). — As  subsLm.^ 
mn  adherent  of  the  wtbilityy  aristocrat,  partisan  of 
the  patricians  f  optiroates  babebantur :  in  optima- 
Uum  dominatti. 


optime,  optimaa,  see  bene,  bonus. 

1.  optio,  oiiis, /.  [2  AP- ],  choice,  free  choice^ 
liberty  to  choose,  primlege,  option :  optionem  Car- 
thaginiensium  faciunt,  ut  vel,  etc.,  S. :  utro  fnii 
malls,  optio  sit  tua :  hibema  legionis  eligendl 

2.  optio^  dnis,  m.  [1  optio],  an  adjutant,  Ta. 

optivua^  adj.  [2  AP-],  chosen:  cognomen,  a«- 
sumedy  H. 

Opto,  ivl,  fttus,  are  [2  AP-],  to  choose,  select, 
prefer:  sapientius,  0. :  m  navis  temos  iuvencos, 
three  for  each  ship,  V.:  alios  ad  fastum  parentes, 
H. :  ut  optet,  utrum  malit  ...  an,  etc. — To  toish, 
wish  for,  desire:  optare  hoc  quidem  est,  non  do- 
cere  :  tua  vita  optanda  est,  T. :  nihil  nisi  quod 
honestum  sit :  Quod  votis  optastis,  adest,  V. :  alqd 
a  me,  demand,  T. :  hoc  et  pallidus  optas,  ;>ra^ /or, 
lu. :  Hano  (coniugem),  O. :  tibi  optumus  earn  rem 
p.,  in  qu&,  etc. :  mortem  mihi,  L. :  neque  parens 
iiberis,  uti  aetemi  forent,  optavit,  S. :  ut  amittere- 
tis  exercitum:  Optavi,  peteres  oaelestia  sidera 
tarde,  0. :  hunc  videre  saepe  optabamus  diem,  T. : 
mihi  optandum  illud  est,  finem  facere:  decorari 
versibus,  H. :  ex  Indi&  sospitem  ipsum  reverti,  Cu. 

optume,  optumua,  see  bene,  bonus. 

opulena,  ntis,  adi,  [  opes  ],  rich,  wealthy,  opu- 
lent:  ci vitas,  S. — Pfur,  m.  as  eubst.:  opulentiutn 
fortune,  N. — For  comp.  and  sup.,  see  opulentus. 

opulenter,  adv.  with  comp.  [  opulens  1,  richly, 
sumptuously,  splendidly:  colore  me,  S. :  ludos  opu- 
lentius  facere,  L. 

opolentia,  ae,  /.  [opulens],  riches,  wealth,  opii- 
lenee,  abundance,  affluence :  habemus  privatim  opu- 
lentiam,  S. :  Troiae,  Y. 

opulento^  — ,  — ,  &re  [opulens],  to  make  rich, 
enrich :  erum  bacis  olivae,  H. 

opnleatafli  acH.  with  eon^.  and  eup.  f  opes  J, 
rich,  wealthy,  opulent:  oppidum,  Cs. :  opulentissi- 
ma  civitas :  opulentior  Thesauris  Arabum,  H. : 
pars  Numidiae  agro  virisque  opulentior,  S. :  gens 
opulentissima  viris,  L. :  templum  donis,  Y. :  oopia 
Ruris  honorum  opulenta,  H.  —  Of  things,  rich, 
abundant,  prosperous :  res,  L. — Plur,  n,  as  subst. : 
intaotae  regionis  opulenta  ostentans,  rich  tracts, 
Cu. — Respectable,  powerful,  noble:  reges,  S. :  opu- 
lentior factio,  L. 

opua,  eris,  n.  [2  AP-],  work,  labor,  toil:  Quod 
in  opere  faciundo  operae  consumis  tuae,  in  doing 
your  work,  T. :  grave  Martis,  military  service,  V. : 
(Graeci)  opus  quaerunt,  seek  (literary)  employment: 
Sunt  quibus  unum  opus  est  urbem  oelebrare,  H. : 
magnum:  dies  Longa  videtur  opus  debentibas, 
H. :  naturft  et  opere  munitus,  art,  Cs. — Aprodud 
of  labor,  work,  structure,  pubUe  building,  fortificch 
tion  t  opere  castronim  perfecto,  Cs.  i  opus  fieri  (of 
I  a  wallX  N. :  M atinam  operibns  munitionibusque 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


opusonlum 


570 


otbim 


Mepfit:  Regis  opus  (of  a  harbor),  B.-^A  utork^ 
booky  eompotUum^  enay:  habeo  opus  magnum  in 
manibus:  Fac  opus  appareat:  ultra  Legem  ten- 
dere  opus,  H. — Artutie  teorkj  worknums/Upy  art : 
quarum  iste  non  opere  delectabatur,  sed  pondere : 
haec  omnia  antiquo  opere. — A  deed^  cuAioriy  achieve- 
ment t  Hoc  virtutis  opus,  V.  —  AbL  in  adverb, 
phrases,  ra&gnd  opere,  tautd  opere,  quantC  opere, 
•ee  mAgndpere,  tantOpere,  quantOpere.  —  Rarelj 
with  nimio:  haec  opera  Graecos  homines  niroio 
opere  delectant,  exceuively.  —  A  working^  effect: 
opus  meae  bis  sensit  Telephus  hastae,  0. —  Tlu 
iutjeet  of  work^  atuff^  material:  Seu  digitis  subige- 
bat  opus,  0. — F  i  g.,  in  nom.  and  ace.  in  phrases 
with  the  verb  «um,  work^  bnnnetBy  needy  toanty  ne- 
ceaaily :  iongius,  quam  quoad  opus  est,  procedetur, 
than  the  oooanan  requires:  Sic  opus  est,  0. :  quae 
bello  opus  erant,  S. :  dux  nubis  et  auctor  opus  est, 
we  need  a  leader:  omnia,  quae  tibi  essent  opus: 
quod  ipsi  opus  esse  videretur,  censere,  expedient: 
quorsum  est  opus  ?  what  for  f  H. :  quae  curando 
volneri  opus  sunt,  L. :  magistratibus  opus  est, 
there  i$  need  of:  Cognati,  quis  te  salvo  est  opus, 
to  whom  your  safety  is  importanty  H. :  baud  mihi 
vitft  Est  opus  hac,  )  have  no  business  withy  etc,  H.: 
Plus  scis  quid  facto  opus  est,  what  must  be  doney 
T. :  tan  turn  modo  incepto  opus  est,  to  make  a  be- 
qinninyy  S. :  maturate  opus  est,  haste  is  neeessaryy 
L. :  ita  dictu  opus  est,  /  must  sayy  T. :  "quanti 
argenti  opus  fuit,  L. :  quid  opus  est  de  Dionysio 
adflrmare  ? :  dixit  id  consilium  sciri  non  opus  esse, 
inexpedient:  nil  opus  est  te  Circumagi,  H. 

oposoulum,  I,  n.  dim,  [1  opus],  a  little  work  : 
minutorum  opusoulorum  fabricator:  Gasai  Par- 
mensis,  H. 

1.  ora,  ae,/.  [1  AS-],  an  extremity y  border y  brimy 
0dgey  rtm,  maryiny  endy  boundaryy  limit:  omnes 
speotant  ad  carceris  oras,  at  the  barriersy  Enn.  ap. 
C :  ( clipei ),  V, :  summa  ( vesiis  ),  0. :  regiones, 
quarum  nulla  esset  ora:  subiecti  Orientis  orae 
Serae,  the  extreme  Easty  H. — The  coasty  sea-coast: 
Asiae,  N. :  maritima,  Cs. :  ora  maritima  Pompeium 
requisivit,  the  people  of  the  coast. — A  reyian,  clime, 
country:  torrarum  laiior:  gelida,  H. :  Troiae  qui 
primus  ab  oris  Italiam  venit,  V. :  quae  se  toliunt 
in  luminis  oras,  the  world  of  lifcy  V. :  o  Calliope 
. , .  mecuni  oras  evolvite  belli,  tM  scenes  of  the  wary 
V. — A  tone:  globus  terrae  duabus  oris  dittantibus 
habitabiiis. 

2.  ora*  ae,  /.,  a  cable,  ship^s  liney  head-line :  re- 
soluti8  ori8,  L. :  trahunt  scalas  orasque,  L. 

oraculum  or  draolnm,  r,  n*  [  oro  ],  a  divine 
announcfmenty  oracle:  oracla  edere :  quaercro,  V. : 
consulero,  O. :  Delphis  oracula  cessant,  lu. — A 
prophetic  dedarationy  prophecy :  somn^  ct  furoris 
oracula:  nullum  nefas  oi-acula  suadent,  0. — A 
place  where  oracular  responses  were  giifeny  oracle: 


illud  Delphis :  angustae  reserabo  oracula  mentia, 
0. — An  oracular  saying,  orade:  physioorum  ora- 
cula. 

dratio^  Onis,  /.  [  oro  ],  a  speakingy  tpeeeh,  ds^- 
coursCy  languagSy  faculty  of  speech,  use  of  language  : 
rationis  et  orationis  expertes :  Epicurus  re  tollit, 
oratione  relinquit  decs.  —  A  mode  of  speaking, 
manner  of  speech,  languagey  stylcy  expression  :  Dis- 
simili  oratione  sunt  factae  (fabulae),  T. :  mollis : 
oratio  Latina  plenior:  utriusque  orationis  facultaa, 
i.  e.  in  both  rhetorical  and  philosophical  discourse, 
— A  set  speech,  harangue,  discoursCy  oration:  Hano 
habere  orationem  mecum,  T. :  multa  oratione  con- 
sumpti,  S. :  pleraeque  soribuntur  orationes  habitae 
iam,  non  ut  habeantur:  oratione  longft  nihil  opus 
f uisse :  orationem  adversus  rem  p.  habere,  Gb.  : 
conf ecit  orationes,  N. :  plebi  acceptior,  L. :  oohae- 
rens :  illorum,  qui  dissentiunt,  objection. — A  subject, 
theme:  huius  orationis  difflcilius  est  exitum  quam 
principium  invenire. —  The  power  of  oratory,  elo- 
quence: omnium  regina  rerum  oratio,  Pac.  ap.  0. 
— Prose:  et  in  poSmatis  et  in  oratione:  numeri, 
quibus  etiam  in  oratione  uteremur. — An  imperial 
message,  rescript  t  Prlncipis,  Ta. 

oratiunciila,  ae,/  dim.  [oratio],  a  little  speech, 
few  remarks:  ilia  aureola. 

orator,  Sris,  m.  [oro],  a  meakery  orator:  tot 
summi  oratores:  oratorem  ceferiter  complex!  su- 
mus,  i.  e.  eloquence, — An  apologist:  Oratorem  ease 
voluit  me,  non  prologum,  T.  —  An  ambassador, 
legate,  negotiator:  praemissus  orator,  S. :  oratoris 
modo  mandata  deferre,  Cs. :  pacem  petitum  ora- 
tores mittere,  L. :  mittor  orator  ad  aroea,  0. 

oratorio,  adt.  [oratorius],  oratoricaUy  :  dloera. 

oratorios,  a^.  [orator],  of  an  orator,  oreUor- 
ical:  omamenta:  vis  dioendl 

oratrix,  Icis,  /.  [orator],  she  that  pr^fs,  a  f^ 
male  suppliant :  pacis  et  foederis. 

dratam,  I,  n.  [P.  n.  of  oro],  an  entreaty,  tup- 
plication  :  quom  orata  elus  reminiscor,  T. 

(dratua,  Os),  m.  [  oro  ],  a  praying,  request,  «»- 
treaty  ;  only  abL  sing. :  oratu  tua 

orbator,  dria,  m.  [  orbo  ],  one  who  dtpriwes  of 
children,  a  bereaver:  nostri,  0. 

orbatoSt  P.  of  orbo. 

orbifl,  is,  abL  orbe  (  rarely  -bl,  C.  X  it>i  a  **mv« 
circUy  re-entering  vay,  dreular  path,  ko<^  orbits 
in  orbem  intorquere :  in  orbem  cnnrat  (iter)  euiK 
dero,  0. :  digitum  iusto  commodus  orbe  teras,  a 
ring,  O. :  ut  in  orbem  consisterent,/orm  a  circle, 
Cs. :  orbe  facto  se  defendere,  a  hollow  a^nore,  Os.: 
orbem  volventes  suoe  increpans,  L.:  in  orbem 
sese  stantibus  equis  defendere,  L. :  doodedm  sip 
norum  orbits  eodiac:  lacteus,  Milky  Way:  aidera 
suos  orbes  conficiunt,  orbits:  inmensis  orbiboa 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


orbita 


671 


ordo 


angues  Incumbimt  pelago,  eails,  V. — A  rmmd  tur- 
face^  duky  cirde:  mensae,  rowad  top,  0.:  de  tot 
pulchris  orbibos  comed\in%  round  tahlea^  lu. :  luci- 
dus,  disk  (of  the  sun),  V. :  ictus  ab  orbe,  guoU,  0. : 
(hasta)  per  orbem  cavum  Transit,  shield^  V. — A 
nuMaic  pavement^  lu. — One  tide  of  a  balance:  al- 
terno  orbe,  Tb. — A  wheel :  Unda  ferrates  sustinet 
orbes,  V. :  Fortunae  stantis  in  orbe  Numen,  her 
wheely  0.  —  An  eye-socket^  eye:  gemino  lumen  ab 
orbe  venit,  eye^  0. :  oculorura  orbes,  V.  —  With 
terrae  or  terrarum,  the  circle  of  the  worlds  earthy 
worldy  universe:  orbis  terrae,  S.,  C. :  terrarum  or- 
bis,  V.  —  Hie  earth,  world,  universe  (  sc  terrae ) : 
luppiter  totum  cum  spectet  in  orbem,  0. :  Si  f  rac- 
tus  inlabatur  orbis,  H. :  Roma  orbis  caput,  0. — A 
country,  region,  territory:  Eoo  dives  ab  orbe  redit, 
the  Bast,  0. :  Assyrius,  lu.  —  F  i  g.,  a  circle,  rota- 
tion, round,  circuit:  ut  idem  in  singulos  annos 
orbis  volveretur,  L. :  orbis  bic  in  re  p.  est  conver- 
Bus,  the  circle  of  political  change:  imperium  per 
oronls  in  orbem  ibat,  in  rotation,  L. — In  time,  a 
cycle,  round,  period:  Annuus,  V. :  Triginta  mag- 
nos  volvendis  mensibus  orbis  explebit,  vears,  V. 
— Of  speech,  a  rounding  off,  period,  cyde:  quasi 
orbem  verborum  conficere:  orationls. — A  cyde 
of  thought :  sententiae  Pjrrbonis  in  bunc  orbem 
incidere  non  possunt:  circa  vilem  patulumque 
orbem,  the  trite  and  obvious  path,  H. 

orbita,  ae,/.  [orbis],  a  track,  rut :  ex  tensarum 
orbitis  praedari:  rota  in  orbitam  depressa,  L. — 
Fi g.,  a  beaten  path,  rut:  veteris  culpae,  i  e.  bad 
example,  lu. 

orbltas,  Atis,  /.  [  orbus  ],  destitution,  bereave- 
ment, childlessness,  orphanage, widowhood:  misera: 
familiaris,  L. :  mea,  quod  sine  liberis  sum,  Cu. : 
maxima  orbitate  rei  p.  virorum  talium,  i.  e.  when 
such  men  are  extremely  rare :  orbitatis  pretia,  ati- 
vantage  in  being  chUdltss,  Ta. :  orbitates  liberum. 

orbo,  ftvl,  fttus,  ftre  [  orbus  ],  to  deprive,  strip, 
spoil,  rob,  make  destitute :  Italiam  iuventute :  pro- 
vinciae  praesidio  orbatae. —  To  bereave:  mater 
orbata  filio :  orbatura  patres  f  ulmina,  0. 

orboB,  atfj.,  deprived,  bereft,  destitute,  devoid: 
arce  et  urbe:  ab  optimatibus  oontio:  forum  liti- 
bus,  H. :  regio  animantibus  orba,  without  inhabit- 
ants, 0. :  luminis,  0. — Bereaved,  paretUless,  father- 
less, chadless:  senex :  fili  mei,  te  incolumi,  orbi  non 
erunt:  cubile,  wu/oiMcf,  Ct :  virgo  patre,  T. :  Mem- 
nonis  orba  mei  venio,  O. :  A  totidem  natis  orba, 
0. — Plur,  as  subst, :  ut  orbae  Eis  nubant,  orphans, 
T. :  centum  milia  praeter  orboe  orbasque,  orphans 
and  widows,\i. 

oroa,  ae,  /.  [  ARC-  ],  a  largeMlied  veasd,  butt, 
tun:  Byzantia,  H. 

orohae,  adis,/.,  an  olive  of  oblong  shape,  V. 

orobestra,  ae,  /.,  =  6pxn<fTpa,  part  of  the 


theatre  in  which  the  senate  sat,  lo.  — Poet,  the 
Senate,  lu. 

OrouB,  i,m,[  ARC-  Xthe  Lower  World,  prison 
of  the  dead,  Orcus,  V. — The  god  of  the  infernal  re- 
gions, Orcus,  Huto,  C,  V.,  0.  —  The  underworld, 
grave,  death  ( poet.  ) :  ab  Oreo  redux,  T. :  Orcum 
morari,  hesitate  to  die,  H. 

(ordeum),  see  nordeum. 

ordlnarius,  ac{j,  [  ordo  ],  of  order,  usual,  reg- 
ular, ordinary:  consules,  regular,  L. :  consilia, 
ordinary,  L. 

ordlnatini,  adv.  [ordinatus],  in  order,  in  suc- 
cession, in  good  order:  honores  petere  in  re  p., 
Serv.  ap.  C.  —  Regularly,  properly :  musculus  or- 
dinatim  structus,  Cs. 

ordlnatUBi  adj.  [  P.  of  ordino  ],  arranged,  or- 
dained: cursus,  appointed 

drdlno,  &vl,  fttus,  &re  [  ordo  ],  to  order,  set  in 
order,  arrange,  adjust,  dispose,  regulate:  copias, 
N. :  milites,  L. :  arbusta  latius  sulcis,  H. :  partes 
orationis:  gentem,  Cu. — To  ut  in  order,  narrate, 
compose,  record:  publicas  Res,  H.:  magistratOs, 
record  chronologically,  N. :  cum  omnia  ordinaren- 
tur. 

ordior,  orsus,  irT,  dep.  [1  0L-],  to  beain  a  web, 
lay  the  warp,  begin,  commence,  make  a  beginning, 
set  about,  tmdertake :  unde  est  orsa,  in  eodem  ter- 
minetur  oratio:  Veneris  contra  sic  fiUus  orsus, 
thus  began,y.i  a  principio:  afacillimis:  reliquos, 
describe,  N. :  querellae  ab  initio  tantae  ordiendac 
rei  absint,  L. :  bellum  Troianum,  H. :  paulo  altiua 
de  re :  de  alquft  re  disputare :  cum  sic  orsa  loqui 
vates,  V. :  Dicere,  0. :  sed  ab  initio  est  ordiendus 
(ThemistoclesX  i.  e.  must  begin  with  him,  N. :  ab 
eo  nobis  causa  ordienda  est. 

ordo,  inii,  m.  [1  0L-],  a  row,  line,  s$ries,  order, 
rank:  arborum  derecti  in  quincuncem  ordines: 
ordines  caespitum,  courses,  Cs. :  tot  prcmit  ordini- 
bus  caput,  layers  (of  ornaments),  lu. :  terno  con- 
surgunt  ordine  remi,  in  three  rows  of  oar-banks, 
V. :  sedisti  in  quattuordecim  ordinibus,  i.  e.  seats 
of  Equites:  comitum  longissirous  ordo,  lu. — A 
line,  rank,  array :  aciem  ordinesque  constituere : 
nullo  ordine  iter  facere,  Cs. :  nuUo  ordine  commu- 
tato,  S. :  signa  atque  ordines  observare,  keep  the 
ranks,  S. :  multipHcatis  in  arto  ordinibus,  L. :  nos- 
se  ordines,  understand  tactics,  Ta. — Band,  troop, 
company,  century :  viri  qiii  ordines  duxerunt,  %cho 
have  commanded  companies:  ordinem  in  exercitii 
ducere,  Cs.  —  A  captaincy,  command:  mihi  decu- 
mum  ordinem  hastatum  adsignavit  (i.  e.  centurio- 
nem  me  decimi  ordinis  hastatorum  fecit ),  L. : 
tribunis  militum  primisque  ordinibus  convocatis, 
the  captains  of  the  first  companies,  Cs. — An  order, 
rank,  doss,  degree  f  equester,  Cs. :  senatorius :  in 
ampliasimum  ordinem  cooptare.  into  the  mnate: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Oreas 


572 


omatua 


nuLgna  freqnentia  eius  ordinii^,  S. — A  dam^  rank, 
Uaiion,  eoncUtiim :  Buperioris  ordinis  nonnulli,  Cs. : 
publicaiioruiii :  homo  ornatissimua  looo,  ordlne, 
nomine.  —  Fig.,  riff  hi  order ^  regular  sucoewUm : 
fatum  appello  ordinem  seriemque  causarum :  roox 
referam  me  ad  ordinem,  return  to  order:  eundem 
tenere,  preserve:  immutare,  change:  perturbare, 
duturb:  deceinviri  querenteSf  se  in  ordinem  cogi, 
I.  e.  were  degrctdtd  to  the  ranks,  L. :  nee  quo  prius 
ordine  cyrrunt,  in  order,  as  be/ore,  0.:  ordinem 
Rectum  evagans  licentia,  H.  —  In  adverb,  uses, 
tum^  order,  succession,  regularity:  Hegioni  rem 
enarrato  omnem  ordine,  in  detail,  T. :  tabulae  in 
ordinem  confectae:  ordine  cuncta  exposuit,  L. : 
ut  quisque . . .  ita  sententiam  dixit  ex  ordine :  Sep- 
tem  totos  ex  ordine  menses,  in  succession,  V. :  an 
recte,  ordine,  e  re  p.  fhctum,  properlif :  extra  ordi- 
nem ad  patriam  defendendam  yocsLtus,  irregularly : 
spem,  quam  extra  ordinem  de  te  ipso  habemus,  in 
an  extraordinary  degree. 

Oreaa,  adis,/.,  =  6puAc,  a  mountain -nymph. 
Oread,  y, 
orezla,  is,/,  =£pf^tc,  a  longing,  appetite,  lu. 
organum,  T,  n.,  =  opyavov,  a  musical  instru- 
ment, lu. 
Orgetorix,  Igis,  m.,  a  chief  of  the  ffelvetii,  Cs. 
orgia,  9rum,  n.,  =  opyux,  the  orgies,  nocturnal 
festival  of  Bacchus:  nocturni  Bacchi,  V. — Secret 
frantic  revels,  orgies,  In. :  Itala,  tlte  mysteries  of 
love  in  the  Latin  tongue,  Pr. 

orlohalcuxn  or  (old)  aaxichalctun,  T,  n.,  = 
^/yoXcoc,  yellow  copper  ore,  copper,  copper-alloy, 
C.,  H.,  V. 

orloilla,  ae,  /.  dun.  [  auricula  ],  an  ear-lap  : 
imnla,  Ct. 

oxiena,  entis,  m.  [P.  of  orior  1, /A«  rising  sun, 
morning  sun:  saevuSfV. —  The  East,  OrietU:  ab 
oriente  ad  occidentem:  spoliis  Orientis  onustua, 
v.:  Orientis  ora,  H. — A  day:  Septimus  hinc,  0. 

origd,  inis,  /.  [  orior  J,  a  beginning,  commence- 
ment, source,  start,  descent,  lineage,  birth,  origin: 
originem  rerum  quaerere :  tyranni :  principii  nulla 
est  origo,  nam  e  principio  oriuntur  omnia :  ab  en- 
gine gentem  (conripiunt  roorbi),  V. :  fontium  qui 
celat  origines  Nilus,  source,  H. :  Auctore  ab  illo 
ducis  originem,  are  descended  from,  H. :  Mentis 
malae  est  origo  penes  te,  lu. — Plur.  (as  a  title),  a 
work  by  Cato  upon  the  early  history  of  the  Italian 
cities,  C.,  N. — A  race,  stock,  family :  Ille  tamen  no- 
strft  deducit  origine  nomen,  Y. :  ab  origine  ultima 
stirpis  Romanae  generatufi,  one  of  the  oldest  fami- 
lies,^.— An  a^icetior, progenitor,  fownder:  Aenea;*, 
Romanae  stirpis  origo,  V. :  gentis,  Ta. :  mundi 
melioris  origo,  creator,  0. :  (urbes)  .  .  .  pars  origi- 
nibus  suis  praesidio  fuere,  Mar  mother-cities,  S. 
Orion  or  Orion,  dnis  or  onis,  tn,,  =  'Qoitav,  a 


mythical  giamt,  afLenoardt  a  comttleUatwn,  0.,  V^ 
H.,0. 

orior,  ortus  (p.  fut.  oritQrus),  orirl {^pers.  ore 
ris ;  Sdpers,  oritur ;  subj,  usu.  orerCtur,  orerentur), 
dep.  [OL-], to  arise,  rise, stir, get  up:  consul  oriens 
de  uocte,  L. — To  rise,  become  visible,  appear:  stel- 
lae,  ut  quaeque  oriturque  caditque,  0. :  ortA  luce, 
tn  the  morning,  Cs. :  oito  sole,  at  sunrise,  H.—  To 
be  bom,  be  descended,  originate,  receive  life:  pueros 
orientis  animari,  at  birth:  si  ipse  orietur  et  nasce- 
tur  ex  sese:  ex  concubinfi,  S. :  orti  ab  Germanis, 
descended,  Cs.  —  Fig-,  to  rise,  come  forth,  spring, 
descend,  grow,  take  origin,  proceed,  start,  begin,  orig- 
inate :  ut  clamor  oreretur,  weu  raised,  Cs. :  ut 
magna  tempestas  oreretur,  N. :  oritur  monstrum, 
appears,  V. :  quod  si  numquam  oritur,  ne  occidit 
quidem  umquam,  comes  into  being:  orientia  tern- 
pora  Instruit,  the  rising  generation,  H. :  Rhenus 
oritur  ex  Lepontiis,  takes  %ts  rise,  Cs. :  Rhenus  AU 
pium  vertice  ortus,  Ta. :  prosit  nostris  in  montibus 
ortas,  to  have  grown,  Y. :  tibi  a  me  nullast  orta 
iniuriti,  I  have  done  you  no  injury,  T. :  ab  his  sermo 
oritur,  begins  with. 

orlundua  <Kfj-  [P.ot  orior],  descended,  sprung, 
originating,  bom:  o  sanguen  dis  oriundum,  Enn. 
ap.  C. :  ex  Etruscis,  L. :  oriundi  ab  Syracnsis,  ex- 
sule  avo,  L.:  Alba  oriundum  sacerdotium,  L. 

ornamentum,  T,  n.  [orno],  apparatus,  accou- 
trement, equipment,  furniture,  trappings :  vestra 
oriiamenta :  pacis. — A  mark  of  honor,  decoration, 
adornment,  ornament,  embellishment,  jewel,  trinket: 
omamentis  alterae  (minae  datae), /or /nn  money, 
T. :  omnia  omamenta  ex  fano  Herculis  in  oppidum 
contulit,  jewels,  Cs.  — Fig.,  an  ornament,  distinc- 
tion: amicitiam  populi  R.  sibi  ornamento  e^ise, 
Cs.:  Hortensius,  ornamentum  rei  p., prufe.'  quae- 
cumque  a  me  ornamenta  in  te  proficiscentur :  ho- 
noris.—  Rhetorical  ornament:  oratio  omamentis 
abundavit :  ambitiosa  recidet  Ornamenta,  H. 

ornate,  adv.  with  comp.  and  sup.  [orno],  oma- 
mentally,  ornately,  elegantly:  convivium  apparare: 
pars  causae  perorata :  dici  ornatius :  egit  omatis- 
sime  causam. 

dmatriz,  Icis,/  [orno],  a  female  adomer,  tire- 
woman, maid,  0. 

1.  dmatoa,  adj.  with  comp.  and  snp.  [  P.  of 
orno],  fitted  out,  furnished,  provided,  supplied, 
equipped,  accoutred:  sapiens  plurimis  artibus: 
equus,  L. :  elephantus,  N. :  iiares  omni  genere  ar- 
morum  omatissimae,  Cs. :  Oraecia  copiis  non  in- 
Btructa  solum,  Bed  etiam  ornata,  abundantly  fur- 
nished.—  As  subst.  n.  :  in  aedibns  nil  oniati,  no 
preparation,  T.:  Q.iid  i^tnc  oniaii.-it?  attire,T,-^ 
Adorned,  decorated,  tmbellut/ud,  fiandsome:  sepul- 
cnini  floribns:  nihil  ornatiu.<*.  —  Ezcellent,  distin- 
guished, eminent,  iUmh-iota :   omnium   hominum 


Digitizeiby  V^OOQ  IC 


omatos 


678 


homo  ornatissume,  T. :  homo  ornatissimus  loco, 
online,  DomiDe,  honored:  versQs,  embellished!  ©ra- 
tio :  locus  ad  dicendum  ornatissimus,  admirable. 

2.  omatoa,  as,  m.  [orno],  splendid  dress,  fine 
attire^  appard :  venio  ornatu  prologi,  dressed  as^ 
T. :  regalis  :  arma  ornatumque  mutaveraut,  S. : 
omnem  ornatum  flam  ma  cremari,  head-dress^  V, : 
corporis  ornatum  exuere,  lu.  —  F  i  g.,  furniture, 
acanttrements^  outfit^  apparatus :  eloquentia  eodem 
instructu  ornatuque  comitata. — A  decoration,  or- 
nament: urbis:  adferre  ornatum  orationi. —  The 
world,  universe:  ut  hie  omatus  umquam  dilapsus 
occidat 

5mo,  avi,  Stus,  are,  to  fit  out,  furnish,  provide, 
wpply,  equip,  get  readt/, prepare :' Uig&m,  T. :  quos 
ornaverat  arrois,  V. :  olassls,  fit  out :  classis  or- 
nandae  causa,  L. :  consulum  proyincias  ornatas 
esse,  L  e.  the  governors  setting  out  for  their  prov- 
inces: uva  £t  nux  ornabat  mensas,  H. — To  oma- 
mentf  adom^  embellish^  deck,  set  off:  Italiam  ornare 
quam  doraum  suam  maluit:  scuta  ad  forum  or- 
nandum,  L. :  comua  sertis,  V. :  capillos,  0. :  caput 
foliis  ornatus,  V. — F  i  g.,  to  adorn,  decorate,  set  off, 
commend,  praise^  extol,  honor,dignify,  distinguish : 
magnificentius  omare  quae  vellet:  civitatem  om- 
oiba.«  rebus,  Gb.  :  me  laudibus :  eum  ornasti,  have 
promoted:  hederft  po^tam,  V, :  ornatus  esses  ex 
tais  7irtutibus,  uiould  have  been  revoarded,  T. 

omoB,  \,f.,  the  wild  mountain-ash,  Y.,  H^  0. 

oro,  ftvl,  fttus,  are  [1  os],  to  speak:  talibus  ora- 
t>at  luno,  V. —  To  treat,  argue,  plead:  matron  is 
ipsis  orantibus,  i.  e,  at  the  mediation  of:  causam 
capitis,  plead :  causas  melius,  V. :  cum  eo  de  sa- 
lute suft,  treat,  Cs. :  ipse  pro  se  orAv'it,  pleaded  his 
own  cause,  L. — To  pray,  beg,  beseech,  entreat,  im- 
plore^ mpplicate:  *me  surpite  morti,*  orabat,  H.: 
orando  surdaa  aurls  reddideras  mihi,  T. :  socer 
Non  orandus  erat,  vi  sed  faciendus,  to  be  made  my 
father-in-law,  not  by  entreaty  but  by  compulsion, 
0. :  gnato  uxorem,  request  a  wife  for,  T. :  Quod 
ego  per  banc  te  dextram  oro,  T.*:  ill:, J  te,  ut,  etc., 
0. :  multa  deos  orans,  V. :  te  oro,  ut  i*  ieat,  T. : 
te  etiam  atque  etiam  oro,  ut,  etc:  oratos  v.-»^  om- 
nls  volo,  Ne  plus  possit,  etc,  T. :  quod  ne  fan  Uis, 
oro  obtestorque  vos:  oro  atque  obsecro,  adhib?a- 
tis  misericordiam :  et  vocet  oro,  V. :  istam,  Or» 
exue  mentem,  V, :  Per  deoaoro  . . .  Este  mei  me. 
mores,  0. :  admittier  orant  (i.  e.  ut  admittantur;*^ 
V. :  orantes  primi  transmittere  cursum  (i.  e.  ai 
piiml  transmitterentX  V. :  ut  Octavius  orandus  sit 
pro  salute  cuiusquam  civis.  —  Parenthet.,  with  te 
or  vos,  I  beg,  prithee:  die,  oro  te,  clarius :  ne  ilia 
quidem,  oro  vos,  movent  ?  L. 

orsa,  drum,  n.  [F.  plur.  n.  of  ordior],  an  under- 
taking, attempt:  tanti  opens,  L. —  Words,  speech: 
die  orsa  vicissim  Ore  refert,  V. 

1.  OTcmoM,  P,  of  ordior;  see  also  orsa. 


2.  (Srans.  Qt«),  m.  [ordior],  a  beginning,  under- 
taking, attempt  (only  ace.  plur.) :  vanos  pectoris 
orsQs). 

1.  ortus,  adj.  [P.  of  orior],  sprung,  descended, 
bom:  ab  illo:  a  liberatorlbus  patriae,  L. :  ex 
eodem  loco,  T. :  ex  coneubina«  S. :  ex  patricio  san- 
guine, L. :  Orte  Satumo,  H. :  sorore  eius,  L. :  regia 
stirpe,  Cu. 

2.  ortus,  Os,  m.  [orior],  a  rising:  ante  ortum 
solis,  sunrise,  Cs.:  ab  ortu  ad  occasum, /rom  east 
to  west,  solis,  t?ie  east:  primi  sub  lumina  solis  et 
ortOs,  V. :  rutilo  ab  ortu,  0. :  ad  umbram  lucis  ab 
ortu,/rom  morning  till  night,  H.— F  i  g.,  a  rise,  be- 
ginning, origin  •  triburjiciae  potestatis :  iuris ;  ab 
Elide  ducimus  ortOs,  derive  our  origin,  0. :  ortQs 
nascentium,  the  birth:  Cato  ortu  Tusculanus,  6y 
birth :  fluminis  ortQs,  source,  0. 

oiyx  (ygis),  m.,  =  opvl,  a  gazelle,  wild  goat,  lu. 
or^za  (oriaa),  ae,/.,  =  bpvZa,  rice,  EL 
1.  OS,  Oris  (no  gen.  plur.),  n.,  the  mouth :  ad 
haee  omnia  percipienda  os  est  aptissimum :  tene- 
rum  pueri,  H. :  os  loquentis  Opprimere,  0. :  e  foliia 
natos  Ore  legunt  (apes),  V. :  Gallica  Temperat  ora 
frenis,  i.  e.  controls  the  horses,  H. :  nidum  sibi  con- 
struit  ore,  beak,  0. :  hostilia  Ora  ctknnm,  jaws,  0.— 
Pro  v.:  equi  frenato  est  auris  in  ore,  H. —  The 
organ  of  speech,  mouth,  tongue,  lips:  in  orest  omni 
populo,  in  everybody's  moutJi,  T. :  istius  nequitiam 
in  ore  volgi  esse  vei-satam :  Postumius  in  ore  erat, 
was  the  common  talk,  L. :  consolatio,  quam  semper 
in  ore  habere  debemus,  to  talk  of  constantly :  po- 
scebatur  ore  volgi  dux  Agricola,  unanimously,  Ta. : 
uno  ore  dicere,  with  one  consent,  T. :  0no  ore  auc- 
tores  fuere,  ut,  etc.,  unanimously  advised,  T. :  vo- 
lito  yivus  per  ora  "vir^m,  become  famous,  lS,un.  ap. 
C. :  in  ora  hominum  pro  ludibrio  abire,  become  a 
by  word  of  mockery,  h. :  quasi  pleniore  ore  laudare, 
with  more  zest, —  The  face,  countenance,  look,  expres- 
sion, features  :  figura  oris,  T. :  in  ore  sunt  omnia, 
i.  e.  everything  d^ends  on  the  expression:  concedas 
hinc  aliquo  ab  ore  eorum  aliquantisper,  leave  them 
alone,  T. :  ad  tribunum  ora  convertunt,  looks,  Cs. : 
agnoscunt  ora  parentum,  V. :  ales  cristati  canti- 
bus  oris,  0, :  coram  in  os  te  laudare,  to  your  face, 
T. :  nulli  laedere  os,  instdt  to  his  face,  T. :  qui  ho- 
die  usque  os  praebui,  exposed  myself  to  insult,  T. : 
\%  esset  posteris  ante  os  documentum,  etc.  r  ante 
^ra  coniugum  omnia  pati,  L. ;  Ora  corticibua  hor^ 
q^-nda  cavatis,  masks,  V.— As  expressing  boldness 
o?  modesty,  the  face,  cJieek,  front,  brow:  os  durum  ! 
brazen  cheek!  T. :  os  durissimura,  very  bold  front: 
qu(^  redibo  ore  ad  eam,  with  what  face?  T. :  quo 
ore  '•stendi  posse?  etc.,  L. :  In  testimonio  nihil 
pra^  -er  vocem  et  os  praestare. — Boldness,  effronte* 
1^.  impudence:  quod  tandem  os  est  eius  patroni, 
q^'  i,  etc. :  no3tis  os  hominis.  — A  voice,  speech,  ex- 
j^tression .  ora  sono  discordia  signant,  V. :  rait  pro- 


Digitized  by  V^OOQIC 


om 


574 


oatreoatui 


fando  Pindanis  ore,  H. :  falsi  ambages  oris,  0. — 
A  mouthy  opening^  entrance,  aperture^  orifice,  front: 
ante  oe  ipsum  portOs,  L. :  inpentem  lato  dedit  ore 
fenestram,  V. :  os  atque  aditus  portQs :  Tiberis, 
L. :  per  ora  novem,  etc.,  sources,  V. :  ora  Davium 
Rostrata,  beaks,  H. — Fig.,  a  mouth:  ex  totius  belli 
ore  ac  faucibus. 

2.  oa,  ossis,  gen.ptur.  ossium,  n.,  a  bone.^Sing. : 
devoratum,  Ph.:  fernim  ex  osse  revolsum  est, 
O. :  duro  sudem  vix  osse  revulsit,  0. — Plur. :  cur 
huiic  dolorem  cineri  eius  atque  ossibus  iDussisti? : 
ossa  legere  (after  buruiog  a  corpse),  V. :  condere, 
bury,  V. — 77u  marrow,  inmost  part:  exarsit  iaveni 
dolor  ossibus  ingens,  in  his  bones,  V. :  per  ima  ou- 
currit  Ossa  tremor,  V. :  tremis  ossa  pavore,  H. — 
F 1  g.,  in  plur,^  t?ie  bones,  outlines :  imitari  nee  ossa 
solum,  sed  etiam  sanguinem. 

daoen,  iois,  m.  [1  CAN-],  a  singing^rd,  divin- 
ing bird,  bird  of  augury:  e  cantu  sinistro  oscinis : 
oscinem  conrum  prece  suscitabo,  H. 

Saoillum,  I,  n.  dim.  [1  os],  a  little  face,  little 
mask  (of  Bacchus ;  a  charm  to  protect  the  vine- 
yard), V. 

oaoitana,  ntis,  €ufj.  [P.  of  osoito],  listless,  dug- 
gish,  lazy,  negligent:  interea  oecitantes  opprimi, 
T. :  quae  Epicurus  oscitans  halucinatus  est,  half 
asleep:  alites,  Ot 

oaoitanter,  adv.  [oscitans],  earelesdy,  negli- 
gently: agere. 

(oaoito,  — ,  — ,  are),  see  oscitans. 

oaoulatlo,  Onis,/.  [osculor],  a  kissing,  C,  Ct. 

oacrdor,  fttus,  ftrl,  (2n>.  [osculum],  to  kiss:  mitto 
OBCulari,  T. :  filium. — To  embrace,  v<Uue,pirvu:  ini- 
roicum  meum. 

daoolum,  I,  n.  [  1  os  ],  a  little  mouth,  pretty 
mouth,  sweet  mouth:  videt  oscula,  quae,  etc.,  0.: 
delibare,  kiss,  V. — A  kiss:  Atticae:  Multa  rapies 
oscula,  0.:  figere,  imprint,  Y. :  detorqnere  ad 
oscula  Cervicem,  H. :  breve,  hurried  kiss,  Ta. 

oaaena,  adj.  [2  os],  of  bone,  bony :  manus,  lu. 

oatendo,  dl,  tus,  ere  [obs  (old  for  ob)  +tendo], 
to  stretch  out,  spread  before,  expose  to  view,  show, 
point  out,  exhibit,  display :  os  suum  populo  R. :  se, 
appear,  T. :  hostium  aciem,  display,  L. :  equites 
sese  ostendunt,  sfiow  themselves,  Gs. :  Faucis  ostendi 
gemis,  H. :  *  quis  lUe  locus  ?'  digitoque  ostendit, 
0. :  vocem,  make  heard.  Ph. :  Aquiloue  glaebas,  ex- 
pose, v. :  rapinae  Caelo  ostenduntur,  are  broug^U 
to  light,  V.  —  F  i  g.,  to  show,  hold  out,  disclose,  ix- 
hibit,  manifest :  potestatem,  T. :  turn  spem,  f.um 
metura,  now  promise,  now  threaten:  Rem  tibi,  fur- 
nish ideas,  H. :  palma  exstitisse  ostendebatui';^  ^s. : 
sed  quaedam  mihi  praeclara  eius  defensio  ostei.  ji- 
tur,  is  paraded  as. — To  sfiow,  express,  indicate,  r'e- 
dare,  say,  teU,  make  known :  ut  ostendimus  supr.^ 
as  we  showed  above,  X. :  innocentiam,  demonstrait : 


quem  profugisse  supra  ostendimus,  S. :  quam  sit 
callidus,  T. :  quid  sui  consili  sit,  ostendit,  Os. 

oatentatio,  onis,  /.  [  ostento  ],  a  showing,  eat- 
hibition,  display :  ostentationis  cau8&  vagari,  to  at- 
tract notice,  Os. :  saevitiae,  open  display,  L.  —  An 
idle  show,  vain  display,  pomp,  parade,  ostentation : 
ingeni  ostentationis  suspicio :  sui,  Os. :  multorum 
annorum  ostentationes  mea,  my  many  years'  boast- 
ful promises. — A  false  show,  pretence,  simulation, 
deception :  consul  veritate,  non  ostentatione  popu- 
laris :  (captivi)  producti  ostentationis  causft,  Os. 

oatentator,  dris,  m.  [ostento],  a  displayer, 
boaster,  vcmnter  :  f actorum,  L. 

oatento,  ftvl,  atus,  are,  freg.  [ostendo],  to  pre- 
sent to  view,  show,  exfiibit :  cicatricis  auas,  T.: 
iugula  sua  pro  meo  capite  Olodio,  offer  :  campos 
nitentis,  V. :  passum  capillum,  Os. —  To  show  off, 
exhibit,  display,  parade,  make  a  display  of,  boast, 
vaunt :  virtutem,  S. :  inani  simulatione  sese,  Os. : 
quid  me  ostentem  ? :  eum  ipsum  aliis,  S. :  se  in 
aliis  rebus,  exhibit  themselves. — To  hold  up  (as  an 
example):  Tydiden  nobis,  0. — 7b  hold  out,  offer, 
proffer,  promise :  (largitio)  verbis  ostentari  po- 
test :  praemia,  S. — To  hold  out,  threaten,  menace: 
caedera,  servitutem :  minas,  L. — To  show,  signify, 
disclose :  tibi  me  istis  esse  famillarem. 

oatentum,  I,  n.  [P.  n.  of  ostendo],  a  prodigy, 
wonder,  portent :  cum  magnorum  periculonim  me- 
tus  ex  ostentis  portenderetur :  Victus  ostentis, 
quae  plurima  viderat,  0. 

1.  oatentUB,  P.  of  ostendo. 

2.  (oatentoa,  Us),  m.  [ostendo],  a  showing,  dis- 
P^Hi  8*9^  proof:  ut  lugurthae  scelerum  osten- 
tui  essem,  S.  —  A  pretence :  ilia  deditionis  signa 
ostentui  credere,  S. 

oatiarium,  I,  n.  [ostium],  a  tax  upon  doors, 
door-tax,  Os. 

oatiatim,  adv.  [ostium], /rom  door  to  door, 
from  house. to  house:  oppidum  compilare:  crimi- 
na  agere,  to  describe  in  detail. 

Oat^enala,  e,  adj.,  of  OsOa,  Ostian,  0.,  L. :  pro- 
vine'  ,  the  superintendence  of  inmorts  of  com :  in- 
co'iimodum,  the  capture  of  a  fleet  oy  pirates  at  Ostia. 
''  oatium,  I, n.  [cf.  os],  a  door:  extra  ostium,  out 
of  doors,  T. :  aperire,  open,  T. :  operire,  shut,  T. : 
obserare  intus,  bolt,  T. :  aperto  ostio  dormire: 
exactio  ostiorum,  door-tax  (i.  e.  oetiarium) :  oetia 
piilsat,  knocks  at,  H. — A  mouth,  entrance:  aperto 
ex  ostio  Achpruntis:  alta  ostia  Ditis,  V. :  flumi- 
nis,  mouth :  Rhodani,  Os. :  Tiberinaque  ad  ostia 
venit,  0. :  Oceani,  i.  e.  the  Strait  of  Gibraltar. 

oatrea,  ae,  /.,  plur.  ac,  ft  rum,  /  (0.),  and  a, 
Orum,  n.  (H.,  0.,  lu.),  =  oorpiov,  an  oyster,  musBsL 

(oatreosoa),  adj.,  abounding  in  oysters. — Only 
oomp. :  ceteris  ostreosior  oris,  Ot 


Digitized  by 


^oogle 


Ofltrlfer 


576 


pabulum 


OBtrlfer,  era,  enim,  a€{j.  [oetra+1  TER'],  pro- 
ducing oysters,  abounding  in  oysters :  Abjdos,  V. 

ostrinua,  atfj., purple :  tunica,  Pr. :  oolores,  Pr. 

ootrum,  1,  n.,  =  oorptov,  the  blood  of  the  sea- 
snailj  purple :  ostro  Perfusae  vestes,  V. :  Sido- 
nium,  H. :  Tyrium,  0. — A  stuff  dyed  with  purple, 
purple  dress, purple  covering, purple:  strato  ostro, 
purple  couches,  V. :  velare  umero6  ostro,  V. :  ce- 
nae  sine  aulaeis  et  ostro,  H. 

oflus,  oaums,  PP.  of  odi. 

otior,  &tiis,  arl,  dep.  [otium],  to  be  at  leisure, 
keep  holiday  :  otiandi,  non  negotiandi,  causa :  do- 
mesticus  otior,  idle  at  home,  H. 

otiose,  adv,  [otiosus],  at  leisure,  at  ease,  with- 
out occupation :  vivere :  inambulare  in  foro,  L. — 
Calmly,  quietly,  without  haste,  gently,  gradually: 
contemplari  unuraquodque:  omnia  agere,  L. — 
Free  from  fear,  quietly,  fearlessly:  In  aurem 
utramvis  dorraire,  T. 

otiosus,  a(^j.  with  sup,  fotium],  at  leisure,  unoc- 
cupied, disengaged,  unemployed,  idle:  maneo  hie, 
T. :  dorai. — Without  official  employment,  free  from 
public  affairs:  vita:  quern  locum  nos  otiosi  con- 
▼ertimus,  in  an  interval  of  leisure:  numquam  se 
minus  otiosum  esse,  quam  cum  otiosus,  never 
busier  than  when  free  from  official  business :  ad 
urbem  te  otiosissimum  esse. — As  subst.,  a  private 
person,  one  not  in  official  life  :  vita  otiosorum. — 
Quiet,  unconcerned,  indifferent,  neutrtU:  spatium 
ab  hoste,  ufuUsturbed,  Cs. :  non  modo  armatis,  sed 
etiam  otiosis  minari.  —  Plur.  as  subst.,  non  -  com- 
batants, civilians:  crudeliter  enim  otiosisismi  mi- 
nabantur :  miiitare  nomen  grave  inter  btiosos,  Ta. 
—  Without  excitement,  quiet,  passionless,  calm,  tran- 
quil: Animo  otioso  esse,  T.:  te  venire  Otiosum 
ab  animo,  at  ease,  T. :  quibus  odio  est  otium. — 
Of  things,  at  leisure,  free,  idle,  unemployed:  otium : 
Neapolis,  H. 

otium,  I,  n.  p  AV-],  leisure,  vacant  time,  free- 
dom from  busiMess:  tantumne  ab  re  tuftst  oti 
tibi  ?  T. :  non  minus  oti  quam  negoti :  otium  iner- 
tissimuro. — Ease,  inactivity,  idleness:  vitam  in 
otio  agere,  T. :  genus  amantissimum  oti :  lan- 
gnere  otio:  magna  otia  caeli,lu. :  duc^/e  otia 
segnia,  0. — Leisure,  time  :  vellem  tantum  hai  ^rem 
oti,  ut  poBsem,  etc. :  ad  soribendum :  Utterat'u^;. : 


aoscultandi,  time  to  hear,  T. :  cum  est  otium,  le- 
gere  soleo,  when  I  have  time:  si  modo  tibi  est 
otium,  if  you  have  time, — Rest,  repose,  quiet, peace: 
pax,  tranquillitas,  otium :  mollia  peragebant  otia, 
er^oyed  calm  repose,  0. :  insolens  belli  diutumitate 
oti,  Cs. :  ex  maximo  bello  tantum  otium  totae  in- 
sulae  conciliavit,  N. :  studia  per  otium  concele- 
brata,  in  times  of  peace:  studia  ignobilis  oti,  V. : 
spolla  per  otium  legere,  at  their  ease,  L. :  quam 
libet  lambe  otio.  Ph. — The  fruit  of  leisure:  Ex- 
cutias  oculis  otia  nostra  tuis,  i.  e.  poems,  0, 

ovans,  antis,  euiff.  [P.  of  ovo],  exulting,  joyful, 
triumphant:  socii  comitentur  ovantes,  V. :  ovan- 
tes  gutture  corvi,  i.  e.  uttering  exultant  cries,  Y. : 
patria,  lu. :  currfis,  triumphal  chariot,  Pr. 

ovatus,  P.  of  ova 

ovile,  is,  n.  [ovis],  a  sheepfold:  ciroumgemit 
ursus  ovile,  H. :  Non  lupus  insidias  explorat  ovi- 
Ita  circum,  V. — A  fold  for  goats :  aliis  In  ovilibus 
haedi,  0. — An  enclosure  in  tlte  Campus  Martius, 
where  the  votes  were  cast  at  the  comitia,  L.,  lu. 

ovillus,  atfj.  [ovis],  of  sheep,  sheep :  grex,  L. 

ovis,  is,/.  [1  AV-],  a  sheep:  multae  dictione 
ovium  et  boum :  aurata,  0. :  infirmae,  H. :  lani- 
gera,  V. :  custoe  ovium,  V. :  tondere  oves,  H. — 
P  r  o  V. :  ovem  lupo  commtsti,  made  the  wolf  shep- 
herd, T. :  0  praeclarum  custodem  ovium,  ut  aiunt, 
lupum. — Poet,  voo/.*  niveam  Tyrio  murice  tingit 
ovem,  Tb. 

ovo,  — ,  — ,  are,  to  exult,  rejoice:  Quo  nunc 
Tumus  ovat  spolio  potitus,  V. :  ovantes  Horatium 
accipiunt,  L. :  successu  caedis  ovans,  0. — To  re- 
ceive an  ovation,  triumph:  me  ovantem  in  Oapi- 
tolium  ferre :  ovans  urbem  ingredi,  L. 

ovum,  1,  n.  jrs  AV-1,  an  egg :  ovum  parere,  to 
lay :  ponere,  0. :  puilos  ex  ovis  excuderunt, 
hatched:  pisoes  ova  cum  genuerunt,  «pai0n .*  inte- 
gram  famem  ad  ovum  adfero,  i.  e.  the  beginning 
of  the  meal  (when  eggs  were  served) :  ab  ova  Us- 
que ad  mala,  I  e.  from  the  beginning  to  the  end, 
H. :  Nee  gemino  bellum  Troianum  orditur  ab  ovo 
(alluding  to  the  mythical  story  of  the  eggs  of 
Leda),  H. :  ovo  prognatus  eodem,  t  e.  of  the  same 
fnothir,  H. :  ova  ad  notas  curriculis  numerandus 
(wooden  eggs  used  in  the  circus  as  counters,  one 
being  removed  after  each  circuit  made),  L. 


p? 


pabulatid.  9nis,  /.  [pabnlor],  a  eoUeeUng  of 
fodder,  foraging :  nostrae  pabulationes,  Os. :  pa- 
bulatione  intercludi,  Cs. 

pabulator,  Oris,  m,  [pabulor]  a  forager,  Cs., 
L. 

pabulor,  &tus,  fri,  dep.  [pabulum],  to  forage: 


anT^stius,  Cs. :  pabalandi  causft  mittere,  Cs. :  pa- 
buiantes  (  nostros )  profligant,  Ta. — Supin,  ace, : 
pr^bulatum  cohortes  misere,  L. 

pabulum,  I,  n.  [1  PA-],/oo<i,  nourishment,  food 
Lfor  cattle,  fodder,  pasturage,  griMss :  pecoris,  S.: 
^  jcare  pabulum,  Cs. :  comparare,  N. :  hirundo  Pa- 
Digitized  by  V^OOQIC 


paoalis 


576 


paelea 


bula  papva  legene,  V. :  pabula  carpsit  ovis,  0. : 
Pabula  canescunt,  i.  e.  the  grass,  0. :  caelestia,  i.  e. 
anibrosia,  0. — F  i  g.jfood,  iiouriithmenly  stutenance  : 
aniinorum :  dederat  nova  pabula  morbo,  O. 

pacaliB,  e,  culj.  [pax],  of  peace,  peaceful :  olea, 
0. :  laurus,  token  of  peace,  0. :  flammae,  on  the 
altar  of  Peace,  0. 

pacatua,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  paco], 
pacified,  quieted,  peace fU,  quiet,  calm,  tranquil,  un- 
disturbed: civitutes:  tempus:  provincia  pacatis- 
gima :  nee  hospitale  quicquam  pacatumve,  L. : 
mare,  H. :  voltus,  0.  —  As  subst.  n.,  a  friendly 
tountry:  vagi  milites  in  pacato,  L. :  ex  pacatis 
praedas  agere,  S. — F  i  g. :  oratio  pacatior :  cuius 
ne  pacatam  quidem  nequitiam  quisquani  ferre 
posset,  i.  e.  without  enmity. 

pacifer,  fera,  ferum,  adj.  [pax  +  1  ¥^^\  peace- 
bringing,  peaceful,  pacific:  oliva,  V.:  Cylienius, 
Mercury,  O. 

pacificatid,  onis,/.  [pacifico],  a  peace-making, 
pacification:  spes  pacificationis. 

pacificator,  Oris,  m.  [pacifico],  a  peace-maker, 
pacificator:  Allobrogum:  Athamanum,  L. 

pacificatoriUB,  adj.  [pacificator],  peace-mak- 
ing, pacificatory:  legatio. 

(pacifico),  — ,  atus,  are  [  pacificus  ],  to  make 
peace,  conclude  peace:  lugurthS  pacificante,  S. : 
ad  pacificandum  stabis,  L.  —  Supin.  ace. :  legati 
pacificatum  venerunt,  L. —  To  padfy,  appease: 
caelestes  pacificasset,  Ct. 

pacificus,  adj.  [pax +2  FAC-],  peace-making, 
pacific,  peaceable :  persona. 

paciBCor,  pactus,  I,  dep.  [PAC-],  to  agree  to- 
gether, bargain,  contract,  agree,  covenant,  stipu- 
late, transact :  ut  ex  area,  nisi  pactus  esset  orator, 
ne  tolleret:  magna  mercede  cum  priiicipibus,  ut, 
etc.,  L. :  votis  Ne  Addant,  etc.,  H. :  (provinciam) 
Bibi,  stipulate  for:  tantum  ab  eo  vitam,  S.:  sti- 
pendium  populo  R.  dare,  bind  themselves,  L.  : 
Anchisae  renovare  annos,  0. :  pactos  (Aetolos)  in 
foedere  suas  urbis  fore,  L. :  quod  dierura  essent 
paetae  induciae,  had  been  agreed  upon:  quidara 
pacto  inter  se  ut,  etc.,  under  an  agreement,  that, 
etc.,  U  —  To  betroth :  ex  qua  pactus  esset  vir 
domo,  in  matrimonium  duceret,  L. — Pass. .  cuius 
filio  pacta  est  Artavasdis  filia :  Turnus,  cui  pacta 
Lavinia  erat,  L. — Fig.,  to  barter,  hazard,  stake: 
vitara  pro  laude.  V. 

pac5,  Svl,  &tus,  are  [pax],  to  make  peaceful, 
quiet,  pacify,  subdue,  soothe:  Amanuin:  Galliam, 
Cs. :  qui  nuper  pacati  enint,  Cs. :  Erymanthi  n6- 
mora,  V. :  incultae  pacantur  vomere  silvae,  are 
subdued,  H. 

pacta,  ae,  /.  [1  pactus],  a  betrothed  woman 
bride  t  gremiis  adducere  pactas,  T. 


pactio,  Onis,  /.  [paciscor],  an  agreeing,  agree- 
ment, covenant,  contract,  stipiUalion,  bargain,  pad: 
de  civibus  cum  sociis  facere  pactioiics:  pactione 
libeitatem  perdere:  neque  uUum  telum  per  pac- 
tiones  loquentium  traiciebatur,  Cs. :  arma  per 
pactionem  tradere,  L. :  talibus  pactionibus  pacem 
facere,  conditions,  N.:  foederis:  conlegam  suum 
pactione  provinciae  perpulerat,  ne,  etc.,  by  agreeing 
to  yield  him  the  province,  S. :  uuptialis,  L. :  prae- 
miorum,  jwom/w. — An  agreement  between  farmers 
general  and  the  people  of  a  province:  pactiones 
cum  civitatibus  couticere. — A  corrupt  bargaining, 
underhand  agreement :  pactionis  suspicionem  non 
vitasse:  Aulum  spe  pactionis  perpulit,  uti,  etc^ 
S. — In  the  phrase,  pactio  verborum,  a  form  of 
words, 

PactoluB  Mob),  I,  m.,  =UaKTu\6t,  a  river  of 
Lydia,  with  golden  sands,  V.,  0. — P  r  o  v. :  tibi  Pao- 
tolus  filial,  i.  e.  boundless  wealth,  II.,  lu. 

pactor,  oris,  m.  [paciscor],  a  contractor^  fiego- 
tiator:  societatis  pactores. 

pactum,  I,  n.[l  pactus  ],  an  agreement,  cove- 
nant, cofUract,  stipuiaiion,  compact,  pact :  pactum 
est,  quod  inter  aliquos  convenit :  in  pacto  manere, 
L. :  pacti  formula :  ex  pacto  et  convento.  —  A 
marriage-contract,  lu. — Abl.  in  adverbial  phrases, 
a  manner,  way,  means  :  fieri  nullo  pacto  potest  ut, 
etc :  quid  quoque  pacto  agi  placeat,  Cs. :  nescio 
quo  pacto  erupit,  etc.,  how :  aliquo  pacto  verba  his 
dabo,  T. :  me  isto  pacto  metuere :  hoc  pacto,  V. : 
Damnum  est  pacto  lenius  isto,  thereby,  H. 

1.  pactus,  adj.  [P.  of  paciscor],  agreed,  settled^ 
determined,  covenanted,  stipulated:  pro  capite  pre- 
tium :  pacta  et  constituta  cum  Manlio  dies :  mer- 
ees,  H. :  coniunx,  betrothed^  V. 

2.  pactus,  P.  of  pango. 

Paean,  anis,  m.,  the  god  of  healing  (an  epithet 
of  Apollo) :  signum  Paeanis :  Paeana  voca,  0. : 
Parce,  Paean!  lu.  —  A  hymn  to  Apollo,  festive 
hymn,  hymn  of  triumph,  paean,  C. :  laetus,  V. : 
victor  canebat  Paeana,  Pr.  —  "the  characterixtie 
foot  in  the  versification  of  paeafis  (of  one  long 
and  three  short  syllables,  in  any  order). 

paeclagogus,  I,  m.,  =  iraiSayuydc,  a  governor, 
preci^'tor,  pedagogue  (a  slave  to  guide  and  attend 
cliiKren),  C— In  jest,  of  an  attentive  lover,  T. 

paedico,  — ,  — ,  ire,  to  practice  unnatunA 
vice  upon,  Ct. 

paedor  or  pedor,  Sris,  m.  [2  PV-],  natiinsss, 
fiUh :  barba  pedore  horrida,  C.  po«t. :  exuere  pae. 
dorem,  Ta. 

paelez  or  pelez  or  pellez,  icis,/.,  =  iraKkal, 
a  kept  mistress,  concubine  (as  rival  of  a  wife): 
filiae  pelex :  matris,  0. :  (Medea)  ulta  paelicem, 
H. :  horrida,  lu. :  virginem  servo  pellicem  dede- 
rat, Cp. 


Digitized  by 


Google 


paene 


677 


palam 


paene  (not  pSne),  adv.,  warly,  tUmost,  a$  I  may 
my:  duo  maria  paene  coniungere:  hostes  victi, 
S. :  senex  paene  agretitis :  non  suluin  .  .  .  sed 
paene  etiam,  Cs. :  Quam  paene  furvae  regna  Pro- 
serpinae  .  .  .  vidiraua,  H. :  divini  paene  est  viri : 
ipsa  paene  insula :  adulescens,  paene  potius  pucr. 

paemnsula  (pen-),  ae,/.  [paene-f-insula],  a 
pmintula,  L.,  Ct 

paenitendus  (not  poen-),  adj.  [F.  of  paeni- 
teo],  to  be  repented  of,  Idamable,  objectionable: 
baud  paenitendus  magister,  L. 

paenitens,  entis,  atfj.  [P.  of  paeniteo],  repent- 
anty  penitent. — ^As  rubet.  m. ;  optimus  est  portus 
paenitenti  mutatio  consilil 

paenitentla  (not  poen-),  ae,  /.  [paeniteo],  re- 

ranee,  penitence :  oeler,  L. :   eius  ( facinoris  ), 
sera,  Ph. :  mutari  in  paenitentiam,  Ta. 

paeniteo  (not  poen-),  ul,  — ,  6re  [of.  poenaj, 
to  make  sorry,  came  to  repent:  nihil,  quod  paeni- 
tere  poesit,  facere :  Paenitet  et  torqueor,  0. :  quo 
modo  quemquam  paeniteret  quod  fecisset? — To 
repent,  be  aorry:  paenitere  quam  pati  bostilia 
roalle,  L. :  neque  mihi  veniet  in  mentem  paeni- 
tere, quod,  eta :  adsuefacere  militem  fortunae 
paenitere  suae,  L. — Impere.,  it  repents,  makes  sor- 
ry, grieves,  rues :  tanta  vis  f uit  paenitendi,  of  re- 
pentance: neque  locus  paenitendi  relictus  esset, 
L. :  reputate,  num  eorum  (consiliorum)  paeniten- 
dum  sit,  S. :  paenitebatque  modo  consili,  modo 
paenitentiae  ipsius,  Gu.:  si  eos  non  paeniteret: 
solet  eum,  cum  aliquid  fecit,  paenitere :  efficiunt 
ut  roe  non  didicisse  minus  paeniteat:  nisi  forte 
sic  loqui  paenites:  valde  ego  ipsi,  quod  de  sua 
sententift  decesserit,  paenitendum  puto.  —  It  dis- 
contents, diejAeases,  vexes,  makes  angry,  offends,  dis- 
satisfies: nostri  nosmet  paenitet,  are  dissatisfied 
with,  T. :  num  igitur  senectutis  eum  suae  paenite- 
ret?: paenitere  se  yirium  suarum,  L. :  Nee  te 
paeniteat  pecoris,  divine  poeta,  be  not  offended  that 
I  call  thee  a  shepherd,  V. :  An  paenitebat  flagiti, 
te  auctore  quod  fecisset  Adulescens?  were  you 
not  content?  etc.,  T. :  an  paenitet  vos,  quod,  etc.  ? 
are  you  not  satisfied?  Cs. :  se  paenitere,  quod  ani- 
num  tuum  offenderit. 

paenula  (pen-),  ae,/.,  a  woollen  outer  gar- 
ment covering  the  body,  travelling  -  cloak,  mantle: 
paenula  inretitus:  ita  egi,  ut  non  scinderem  pae- 
nulam,  did  not  tear  his  cloak  (i.  e.  press  him  vio- 
lently  to  stay). 

paennlatUB,  adj.  [paenula],  wearing  the  pae- 
nma,  in  travelling  dress. 

paeon,  finis,  m.,  =  rraiCtv,  a  metrical  foot  of 
^m  long  and  three  short  syllables  (in  any  order). 

Paeonina,  adj.,  of  Paeon  (god  of  phvfsicians), 
k9aHng,medicinM:  berbae,y. :  ope  Paeon  ia,  0. 


paetulna,  adj.  dim.  [puetus]  with  a  east  in  the 
eye,  slig fitly  blink-eyed. 

paetUB,  adj.,  with  a  cast  in  the  eye,  blinking, 
leering,  U. 

paganus,  adj.  [  pagus  ],  of  the  country,  of  n 
village,  rustic:  foci,  0.  —  As  subst.  m.,  a  country- 
man, peasant,  villager,  rustic,  C. — As  eubst.,  a  civil- 
ian, non-combatant,  lu.,  Ta. 

pagatim,  adv.  [  pagus  ],  by  villages,  in  every 
village:  templa  pagatim  sacrata,  L. 

pagella,  ae,/.  dim.  [pagina],  a  little  page, 
pagina,  ae,  /.  [  PAC-  ],  a  leaf  of  paper,  sheet, 
page:  banc  paginam  tenere:  totas  paginas  com- 
movere:  paginas  in  annalibus  magistratuum  per- 
currere,  L. :  millesima,  lu. :  postrema  tua,  letter. 
—  A  slab,  tablet :  insignia  bonorum,  upon  one's 
statue,  recording  his  claims  to  honor,  lu. 

paginula,  ae,/.  dim,  [pagina],  a  little  page. 

pagus,  1,  m.  [  PAC-  ],  a  district,  canton,  hun- 
dred, province,  region :  pagos  et  compita  circum, 
the  country,  V. :  si  me  toto  laudet  vicinia  pago, 
lu. — Among  the  Gauls  and  Germans,  a  district, 
canton,  Cs.,  Ta.  —  Collect.,  the  villagers,  country 
people :  Festus  vacat  pagus,  H. :  pagus  agat  f e- 
stum,  0. 

pala,  ae,/Jfor  ♦pagla ;  PAC-J,  a  spade:  palae 
innixus,  L. —  The  bezel  (of  a  ring):  anuli. 

palaestra,  ae,  /.,  =:  iraXai<rrpa,  a  wrestling- 
seliool,  wrestling-place,  place  of  exercise,  gymnasium, 
palaestra:  statuas  in  palaestra  ponere :  gramincae 
palaestrae,  V. — A  place  of  discipline  in  rhetoric, 
school  of  rhetoric,  school:  nitidum  geiiUs  verborum 
sed  palaestrae  magis  et  olei,  etc. — A  wrestling,  the 
exercise  of  wrestliiig:  fac  perielum  in  palaestra, 
T. :  indicat  motus,  didicerintne  palncstram  an  ne- 
sciant :  exercent  patrias  palaestras,  V. :  iiitida,  0. 
— Practice,  art,  skill:  utemur  ea  palaestrft,  quam 
a  te  didicimus. — A  brothel,  T. 

palaestrice,  adv.,  after  the  manner  of  the 
palaestra  :  in  xysto  spatiari. 

palaestricuB,  adj.,  =  TrakaiorpucSQ,  of  the 
palaestra,  palaestric:  motus,  i.  e.  of  a  dancing- 
master:  praetor,  devoted  to  the  palaestra. 

palaestrita,  ae,  m.,  =zira\ai(rrpirT]t,  a  pro- 
fessional wrestler,  gymnast. 

1.  palam,  adj.,  openly,  publicly,  undisguisedly, 
plaimy :  nihil  ausurus,  S. :  ad  se  adire,  Cs. :  quae 
in  foro  palam  gesta  sunt :  agere :  non  per  praesti- 
gias,  sed  palam:  palam  et  aperte  dicere:  Luce 
palam,  V. :  palam  duohus  cxercitibus  audientibu:>, 
L.  —  In  phrases  with  esse  or  facere,  public,  well 
known  T  rem  facias  palam,  disclose,  T. :  palam  fac- 
tum est:  hac  re  palam  facta,  uoUed  abroad,  N. : 
celat&  morte  .  .  .  tuni  demum  palam  factum  e.^^t. 


Digitized  by  V^OOQIC 


palam 


678 


palma 


etc.,  Ia  :  palam  ferente  Hannibale  se  ab  Fabio 
victom,  making  no  secret  that,  etc.,  L. 

2.  palam,  pnup.^  with  abl,  [1  palam  ],  before^ 
in  the  presence  of:  te  palam,  H. :  Marte  palam, 
0. :  rem  creditori  palam  populo  solyit,  L. 

palans,  antis,  P.  of  palor. 

Palatinu%  adj.^  of  the  Palativm^  Palatine: 
Evaoder,  V. :  colles,  0. :  Apollo  (from  bis  temple 
on  the  Palatine  Hill),  H. :  laurus,  before  the  impe- 
rial palace^  0. :  cubile,  lu. 

palatiom,  t»  »;  [  Pales  1,  the  Palatine  hiU,  on 
which  wu  the  reeiaenee  of  Augustus;  hence,  in 
plur,^  a  palace  :  Romana,  V. :  secreta  palatia  ma- 
tris,  the  tetnple  of  Cyhde^  lu. :  magni  palatia  caeli, 
the  palace  of  the  sky^  0. 

palatum,  X,  n^  and  (rarely)  palatuB,  I,  tTi.,  ^ 
palate:  quae (voluptas)  palato  percipiatur:  bourn 
dare  membra  palato,  0. :  udum,  V. :  obserare  pa- 
latum, i.  e.  to  60  silent^  Gt.:  caeli,  L  e.  vault^  £nn. 
ap.  G. — ^Fig.,  the  palate^  taste^  judgment:  dum  pa- 
lato quid  sit  optimum  iudicat 

palea,  ae,/.  [1  PAL-],  chaff:  cum  ne  paleae 
quidem  relinquerentur :  inanes,  V. :  homa,  H. 

palearia,  — ,  plur.  n.  [palea],  a  dew-lap  (of  an 
ox). — Only  fiom.  and  ace, :  pendulaf  0. :  a  mento 
palearia  pendent,  Y. 

Pales,  is,/.  [PA-],  an  Italian  goddess  ofshep- 
herds  and  pastures^  V.,  0. 

Palicu%  I,  m.,  a  son  <^JupiUry  worshipped  at 
Paiica^  in  Sicilg^  V.,  0. — The  Pallcl  were  honored 
us  twin  brothers :  stagna  Palicorum,  0. 

Painis  or  Parilia»  e,  adj.  [Pales],  of  Pales: 
flaiuma,  a  fire  of  straw  at  the  feaxA  of  Pales^  0. : 
festa,  0. — Plur.  n.  as  subst.^  the  feast  of  Pales,  ship- 
herd  festival  (the  21st  of  April),  C.,  0. 

palimpBestnflk  I,  m.,  =  «'aXi/i^oroCf  a  parch- 
ment rewritten  after  erasure,  palimpsest,  C.,  Ct 

paliuroB,  I,  m.,  =  itdKiovpoq,  a  plant,  Chrises- 
thorn,  Y. 

palla,  ae,  /.  [2  PA-],  a  long  robe,  mantle  (worn 
by  ladies) :  circumdata,  H. :  longa,  V. :  sdssa,  lu. 
— A  mantle,  outer  garment:  cum  palla  et  oothur- 
nis :  honesta,  the  tragedian^  garb,  H. :  Tyrio  satu- 
rata  muHoe  (worn  by  Apollo),  0. — An  under-gar- 
ment :  nitens,  0. 

Palladium,  I»  «^i  =  TctXXddiov,  an  image  of 
Pallas,  C,  v.,  0. 
Pallantis,  idos,/.,  Aurora,  0. — 7^  day,  0. 
Pallaa,  adis  and  ados,/.,  =  IlaXXaCi  a  surname 
of  Athene  (identified  with  the  Roman  Minerva), 
v.,  H.,  0. :  Palladis  ales,  the  oiol,  0. :  Pallados  ar- 
bor, the  olive-tree,  0. :  irata  Pallade  ( i.  e.  invitft 
Miuervfi),0.— Oi/;  infusS  Pallade,  O.—  TA*  o/tve- 
f^^gg^  V.^  0.— 77ic  PaUadiiim:  Ilclcnuiu  rapta  cum 


Pallade  captum,  0. :  Pallados  ignes,  L  e.  </  Veda 
(in  whose  temple  was  the  Palhidium),  Pr. 

pallena,  entis,  ad^.  [  P.  of  palleo  ],  pale,  wan  s 
umbrae  Erebi,  V. :  persona,  lu. :  morte  futura,  V. : 
terrore  puellae,  0. :  morbi,  making  pale,  V. :  fama, 
bad,  Ta.  — Of  color,  faint,  pale,  yellowish,  dark: 
violae,  V. :  hedera,  V. :  lupini,  0. 

palleo,  ul,  — ,  8re  [  2  PAL-  ],  to  6«  pale,  turn 
pale,  blanch  :  sudat,  pallet :  pallent  amisso  san- 
guine venae,  0. :  morbo,  lu. :  Palleat  omnis  amans, 
mud  look  pale,  0. :  Ambitione  mala  aut  argenti 
pallet  amore,  H. :  nunc  utile  multis  Pallere  (L  e. 
studere),  Im.—To  grow  pale,  be  anxious,  be  fearful: 
pueris,  H. :  ad  omnia  f  ulgura,  lu. :  scatentem  Be- 
luis  pontum,  H. — To  lose  color,  change  color,  fade  : 
Nee  vitio  caeli  palleat  seges,  0. :  fastigia  Palle- 
bant  musco,  were  discolored,  0. 

palleaoo,  pallul,  ere,  inch,  [palleo],  to  turn 
pale,  blanch:  nulll  culpa,  H.:  super  his,  to  turn 
pale  with  emotion,  H. :  tardis  curis,  Pr. — To  turn 
pale,  be  yellow:  saxum  quoque  palluit  auro,  0.: 
pallescunt  f rondes,  wither,  0. 

palliatus,  a^.  [pallium],  dressed  in  a  pallium 
(usu.  of  Greeks):  Graeculus  index:  illi  palliati, 
i.  e.  Grecian  statues. 

pallidulus,  adj.  dim,  [pallidus],  somewhat 
pale,  rather  colorlm,  Ot.,  lu. 

pallidus,  adj.  with  eomp.  [2  PAL-],  pale,  pat- 
lid,  colorless:  ut  pallidus  omnis  Cena  deeurgat 
dubi&,  H. :  hospes  pallidior  statua,  Ot :  ( Dido  j 
morte  futurft,  V. :  recto  voltu  et  pallidus,  L  e.  weU 
or  sick.  In. :  Pallida  mors,  causing  paleness :  palli- 
da sedi,  in  terror,  0. :  inmundo  pallida  mitra  situ, 
unseemly,  Pr. :  in  lenta  Nalde,  love-sick,  0, 

palliolum,  I,  n.  dim,  [pallium],  a  small  Greek 
mantle,  little  cloak:  sordidum,  Oaea  ap.  0. ;  lu. — 
A  hood,  0. 

pallium,  I,  n.  [palla],  a  cover,  coverlet :  onero- 
sa  pallia  iactat,  fu.  —  A  Grecian  doak,  mantle: 
umerum  pallio  onerare,  T. :  Pone  adprendit  pallio, 
T. :  purpureum :  cum  pallio  inambulare,  L. 

pallor,  6ris,  m.  [  2  PAL-  ],  pale  color,  paleness, 
wanness, pallor :  quo  tremore  et  pallore  dixit!: 
albus,  H. :  gelidus,  0. :  pallor  ora  occupat,  V. : 
amantium,  H. :  tot  hominum  pallores,  the  paleness 
of  death,  Ta. — Alarm,  terror,  Pr. — A  disagreeable 
color,  unsightliness :  pallorem  duoere,  0.  —  Per- 
s  o  n.,  the  god  of  fear,  L,  0. 

palma,  ae,  /.,  =:  iraXdfui,  the  palm,  fiat  hand: 
cum  manum  ditataverat,  palmae  illius  similem, 
etc.:  cavis  undam  palmis  Sustinet,  V.:  faciem 
contundere  pa1m&,  lu.  —  The  hand  .*  palmarum 
intentus :  passis  palmis  salutem  petere,  Os. :  am- 
plexus  tremulis  altaria  palmis,  0. — The  broad  end 
of  an  oar,  Ct — A  palm-tree,  palm :  in  templo  pal- 
ma exstitisse  ostendebatur,  Os. :  ardua,  Y. — ^ng. 

Digitized  by  V^OOQIC 


.  palmaris 


679 


pando 


0oflM. :  ambroea,  lu.  — -  The  frmi  of  ths  palm- 
tree,  date:  Quid  volt  palma  sibi,  0. — A  broom  of 
pabn-twiaa:  lapides  lutulenti  radere  palma,  H. — 
A  branch,  twig,  h.—A  palm-braneh,  paUn^voreath, 
token  of  victory,  palm,  jirtMe,  pre-eminence:  palmae 
Tiotoribus  datae,L.:  plurimarum  palmarum  gla- 
diator, vietorin  :  cum  palmam  iam  primus  acce- 
perit :  Elea,  H. :  docto  oratori  palma  danda  est : 
Huic  consilio  palmam  do,  T. :  donat  mea  carmina 
palma,  0. :  subit . . .  tertia  palma  Diorea,  L  e.  win- 
ning  the  thirdprite,  V. :  Eliadum  palmae  equarum, 
tkebett,Y. — The  topmott  twig,  thoot,  branch:  unum 
oomu  existit .  .  .  ab  eius  summo  sicut  palmae  ra- 
mique  diifunduntur,  Cs. :  quae  cuiusque  stipitis 
palma  sit,  L. :  palmae  arborum  eminentium,  Cu. 

palmarls,  e,  atff.  [  palma  ],  of  the  pabn,  n^M- 
rior,  excellent :  statua. 

palmirius,  acfi.  [palma],  of  the  palm,  deeerv^ 
ing  the  prize,  excellent :  sentenUa. — As  tubst.  n,,  a 
prize-achievement,  matterpiece:  palmarium  reppe- 
ris8e,T. 

palmatns,  acH,  [palma],  bearing  palma,  em- 
broidered withpcumiwiga :  tunica  (of  a  triumphing 
general),  L. 

palmes,  itis,  m.  [palma],  a  young  vine-branch, 
vins-eprw,  vine-mrout :  laetus,  V. :  stratus  humi 
palmes,  lu. :  caelebs  sine  palmite  truncus,  vine,  0. 
— A  bough,  branch :  arborum,  Gu. 

palmetom,  I,  n.  [palma],  a  palm-grove, — 
Plur. :  pinguia,  H.,  Ta. 

palmifer,  fera,  ferum,  acff.  [palma +1  FBR-], 
palm-bearing,  (^founding  in  palme,  0. 

palmoaus,  acfj.  [palma],  yW/  of  palm-treee,  Y. 

palmola,  ae,/.  (itm.  [palma],  an  oar-blade,  oar, 
V. 

palor,  Stus,  &rT,  dep.  [  1  PAL-  ],  to  wander  w 
and  down,  wander,  roam,  eaunter,  be  diepereed, 
etraggle :  vagi  palantes,  S. :  vagi  per  agros  palan- 
tur,  L. :  agmen  per  agros  palatur,  L. :  palatos  ad- 
gressus,  L. :  palantes  error  de  tramite  pellit,  H. : 
terga  dabant  palantia  Teucri,  Y. :  Palantea  homi- 
nes passim  ac  rationis  egentes,  0. 

palpabrae,  &rum,/.,  the  eydide, 

palplto,  — ,  — ,  lx^,freq.  [  palpo  ],  to  tremble, 
fiiaver,  palpitate :  cor  palpitat:  radix  ultima  lin- 
guae . . .  Palpitat,  0. 

palp5,  — ,  — ,  are  [1  PAL-],  to  wheedle,  eoax: 
alquem  rounere,  lu. 

palpor,  &tu8,  ftrl,  dtp.  [  1  PAL-  ],  to  etroke, 
touch  softly^  pat,  eareaa :  pectora  palpanda  manu, 
0. — ^F  i  g.,  to  wheedle,  flatter :  Gui  male  si  palpere, 
recalcitrat,  H. 

paludamentom,  I,  n.,  a  military  doak,  aoL 
dier'edoak:  sponsi,  L:  paludamenta  (consulibus) 
detracta  (as  the  uniform  of  generals-in-chief),  L. 


paludatna,  a<ff.,  tvith  a  military  doak,  in  the 
garb  of  a  general,  in  fidd  dren :  proficisoebamini 
paludati  in  provincias:  ut  paludati  (consules) 
exeunt,  Gs. :  liotores,  L. :  duces,  lu. 

paladosOB,  atfj,  [2  palus],  fenny,  boggy, 
marshy:   humus,  0. 

palombas,  is,  m.  and  /  [  2  PAL-  ],  a  wood- 
pigeon,  ring-dove :  raucae  palumbes,  Y.,  H. 

1.  palus,  I,  m.  [PAG-],  a  atake,prop,  stay, pale: 
ad  palum  adligantur :  palo  suspendat  aratrum,  0. 
— A  stake,  wooden  poet  (for  young  soldiers  to  prac- 
tise on  with  weapons) ;  aut  quia  non  vidit  volnera 
pali?  lu. 

2.  palus  (once  palus,  H.),  adis,  gen,  piur,  paltt- 
dum,  rarely  paladium,  L.,  /.,  a  twamp,  marah,  mo- 
rcua,  bog,  fen,  pool :  planities  hiemantibus  aquis 
paludem  recerat,  S. :  paludes  siccare :  propter  pa- 
ludes  exercitui  aditus  non  esset,  Gs. :  steriUs,  H. : 
Stygiae  paludes,  0.:  propinquitas  fluminum  ao 
paludium,  L.:  (cyroba)  multam  acoepit  rimosa 
paludem,  water,  Y. 

palOster,  tris,  tre,  adj.  [2  ^\\x%\,fenny,  marahy, 
awampy :  locus,  Gs. :  ager,  T. :  ulva,  Y. :  ranae,  o/" 
the  marah,  H. :  calami,  0. 

pampineus,  adfj,  [pampinus],  of  vine-Uavea, 
of  tenarila :  vites,  0. :  auctumnus,  Y. :  hastae, 
wrapped  with  vine-leavea,  Y. :  odor,  the  perfume  of 
wine,  Pr. :  corona,  of  vine-Uavea,  Ta. 

pampinus,  I,  m.  and  /.  [PAP-],  a  tendril  of  a 
vine,  vine-leaf,  vine-foliage:  uva  veetita  pampinis : 
Omatus  viridi  tempora  pampino  Liber,  H. 

Pan,  Panos,  ace.  Puna,  m.,  =  ndv.  Pan,  eon 
of  Mercury,  aod  of  wooda  and  ahepherda,  often  rep- 
resented aa  half  man,  half  goat :  Panos  de  more 
Lycaei,  Y. :  semicaper,  0. — Plur,,  goda  like  Pan, 
goda  of  the  wooda  andflelda,  0. 

panaoea,  ae,  /.,  =  iravaccia,  an  herb  aaid  to 
heal  all  diaeaaea,  all-heal,  panacea,  catholicon:  odo- 
rifera,  Y. 

panchrestus^  adi.,  =  irdyxpri<rroci  good  for 
everything,  univeraauy  uaeful:  medicamentum, 
aovereign  remedy  (i.  e.  money). 

panoratiuin,  I,  n.,  =  vayKodnov,  a  gymnaatie 
eonteat,  induding  wreatling  and  boxing,  Pr. 

pandOk  pandl,  passus,  ere  [2  PAT-],  to  apread 
out,  extend,  unfold,  expand:  ad  solem  pennas,  Y. : 
pictA  spectacula  cauda,  H. :  sinOs  (i.  e.  YelaX  lu. : 
panditur  planities,  extend*,  L. :  dum  se  cornua  la- 
tins pandunt,  open  out,  L. :  si  panditur  ultra  (gre- 
mium),  i.  e.  «  not  yH  fuU,  lu.  —  To  throw  open, 
open,  lay  open :  moenia  urbis,  Y. :  bederae  pan- 
dunt vestigia  nigrae,  diadoae,  Y. :  rupem  ferro, 
mlit,  L. :  panduntur  inter  ordines  viae,  open,  L. — 
Fig.,  to  apread,  extend:  alia  divina  (bona)  tonge 
lateque  se  pandunt,  i.  e.  extend  thetr  influence: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pandas 


580 


par 


vela  orationis. — To  open:  cuiquam  ad  dominatio- 
nem  pandere  viam,  L. — Of  speech,  to  unfold^  make 
\nowi^  publish^  reveal,  explain:  res  caligiiie  mer- 
sas,  V. :  oraculum,  Ct. :  quae  nunc  panduntur  fa- 
tifl,  L.  (oracle) :  Fandite,  Musae,  Unde,  etc.,  0. 

pandUB,  adj.  [PAND-],  bent,  crooked,  curved: 
carina,  V. :  rami,  0. :  cornua,  0. :  delpbiues,  0. : 
asellus,  aook-baeked,  0. 

panegyricuB,  adj.,  =  TravrfyvptK6Qy  of  a  public 
aaxembli/,  frstival. — As  aubat.  m.  (sc.  liber),  a  festi- 
val oration  of  Isocrates. 

pango,  pepig!  or  p6gl  (old  panx!),  pftctus,  ere 
[PAC  ],  to  fasten,  make  fast,  fz,  drive  in:  ut  cla- 
vum  pangat,  L.  —  Fig.,  to  make,  compose,  write, 
record:  maxuma  facta  patrum,  celebrate,  Enn.  ap. 
G. :  po^inata,  H. :  de  pangendo,  quod  me  adhorta- 
ris,  nihil  fieri  potest:  Temptamenta  iu\,  contrive, 
V. — Tofix^  settle,  determine,  agree  upon,  agree,  cove- 
nant, conclude,  stipulate,  contract  {only perf.  stem): 
terminod,  quos  Socrates  pegerit:  quos  (finis)  lex 
pepigerat:  ne  medicamento  uteretur:  pacem  no- 
biscum  pepigistis,  ut,  etc.,  L. :  pepigere,  capesse- 
rent,  etc.,  Tii. :  obsides  dare,  L. :  fraudera  ulcisci, 
Ta. :  nt;c  quae  pepigere  recusent,  V. :  pretium,  quo 
pepigerant,  L. :  tanti  enim  pepigerat,  L. —  To 
promise  in  marriage^  betroth:  alquam  lecto  no- 
Btro,  0. :  quae  pepigere  viri,  the  marriage  con- 
tract, Ct. 

panicum,  X,  n.  [panis],  panic-grcuSf  Os. 

pania,  is,  m.  [1  PA-],  bread,  a  loaf:  panem  in 
dies  mercari,  S. :  cibarius,  coarse  bread:  secundus, 
black  bread,  H. :  ater,  T. :  niveus,  lu. :  lapidosus, 
H. — A  loaf  lump,  mass  :  ex  hoc  effectos  panes 
iaciebant,  etc,  Cs. 

pannionluB,  I,  m.  dim.  [pannus],  a  bit  of  doth, 
rag :  bombycinus,  of  silk  (as  a  garment),  lu. 

paxmOBUB,  adj,  [pannus],  ragged,  tattered.- 
homines :  aedilis,  lu. 

paxinnB,  I,  m.  [ SPA-],  a  piece  of  cloth,  garment 
of  doth :  albus,  H. :  viridis,  lu.  —  A  rag,  patch : 
pannis  annisque  obsitus,  tatters,  T. :  tenuis,  lu. : 
Adsuitur  pannus,  H.:  tincti  ferrugine  panni,  0. 

PanomphaenB,  I,  m.,  =  Ilavo/i^Toc.  source 
of  all  oracles,  i.  e.  Jupiter,  0. 

panthera,  ae,/.,  =  irav^i7p,  a  panther,  C,  L., 
H.,0. 

Panthoidea,  ae,  m.,  =  Ilav^ot^ijc,  .wn  of  Pan- 
thus,  Enphorbus,  0.  —  Pytli agora.'*,  who  claimed 
that  he  had  been  Enphorbus  in  a  previous  life,  is 
called  Panthoidcs,  II. 

papae,  interj,,  =  iravai,  wonderful  1  strange  I : 
papae !  In^nlaras  homiuem,  T. 

papaa  (pappaa),  — ,  m.,  =  wamra^,  a  govern- 
or^ tutor:  timiduB,  lu. 


papaver,  eris,  n.,  a  poppy:  soporiferum,  V.: 
Lethaeo  perf u.<<a  papavera  somno,  V. :  Bumma  p*- 
paverum  capita,  poppy-heads,  L. 

papavereuB,  adj.  [pa paver],  of  poppies:  oo- 
inae,  poppy fowers,  0. 

PaphiuB,  adj.,  =  Ila^c*  of  Paphos  (a  city  of 
Cyprus) :  myrtils,  i.  e.  acured  to  V^enus^  V. :  heros, 
Cyprian  (i.  e.  Pygmalion),  0. 

papilid,  5ni8,  m.  [1  PAL-],  a  butterfly,  miOth,  0. 

papilla,  ae,  /.  dim,  [  papula  ],  a  nipple,  teat, 
breast :  exserta,  V.,  0.,  lu. 

pappaa,  see  papas. 

papula,  ae,/.  dim.  [PAP-],  a  pustule,  pimpU: 
ardentes,  V. 

pap^rlfer,  fera,  ferum,  adj.  [  papyrus  +  1 
PER- J,  producing  papyrus :  Nilus,  0. :  amuis,  0. 

pap^ruB,  I,  /.,  =  vairvpoc,  the  paper -plant, 
paper-reed,  papyrus  ;  hence,  a  garment  of  papy- 
rus-bark: succinctus  patria  papyro,  lu. — Paper 
(of  papyrus-bark),  Ct,  lu. 

par,  pans,  abl.  pari  (rarely  as  9ubst.  pare,  C,  0.), 
a<$.  [1  PAR-],  equal:  vita  beata  .  .  .  par  et  simi- 
lis  deorum :  est  finitimus  oratori  po^ta  ac  paene 
par :  pares  in  amore  et  aequales :  pares  eiusdem 
generis  munitionee,  ofeqwd  size,  Cs. :  similia  ma- 
gis  quam  paria,  L. :  peccata,  eqiiaUy  criminal,  H. : 
ingenia  iura :  hi  Requites),  dum  pan  oertamine  res 
geri  potuit,  etc,  i.  c  horsemen  against  horsemen, 
Cs. :  cui  repugno,  quoad  possum,  sed  adhuc  pares 
non  sumus,  i.  e.  not  equal  to  the  task :  pari  proelio, 
indecisive,  N. :  pares  validaequs  miscentur,  Ta. : 
cantare  pares,  peers  in  song,  V. :  quem  ego  parem 
summis  Peripateticis  iudico :  isti  par  in  bello  ge- 
rendo :  anseribus,  as  large  as,  lu. :  prodigio  par, 
i.  e.  extremdy  rare,  lu. :  Responsura  par  fama  la- 
bori,  meet,  U. :  eflfugit  imago,  Par  levibus  Tentis, 
like,  V. :  cuius  paucos  pares  haec  civitas  tulit, 
equals :  vestrae  fortitudinis.  Ph. :  In  quA  par  fa- 
cies  nobilitate  sua,  0. :  par  cum  ceteris  fortunae 
condicio :  quem  tu  parem  cum  liberis  tuis  fecisti, 
S. :  artis  constituere  inter  se  parls :  cum  par  ha- 
betur  honos  summis  et  infimis :  haudquaquam  par 
gloria  sequatur  scriptorem  et  auctorem  rerum,  S. : 
quos  in  parem  iuris  condicionem  atque  ipai  erant, 
receperunt,  Cs. :  neque  mihi  par  ratio  cum  Luci- 
lio  est  ac  tecum  f uit :  in  quo  offensae  minimum, 
gratia  par,  ac  si  prope  adessemus,  S. — Equal,  a 
match:  quibus  ne  di  quidem  immortales  pares 
esse  possint,  Cs. :  quod  neque  se  parem  armis  exi- 
stiinabat,  S. :  Non  sumus  pares,  not  on  an  equality, 
lu. :  habebo  parem,  quem  das,  fiannibafem,  an 
adversary,  L. :  sequitur  parem,  i.  e.  with  equal 
speed,  0.  —  Equal,  well  -  matched,  suitable:  rebus 
ipsis  par  et  aequalis  oratio,  adequate:  ut  octet 
par  lungaturqne  pari,  kindred  spirits,  H. :  S  XUk 
voles  apte  nubere,  nube  pari,  0. — Prqv.r  narof 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


parabilia 


581 


parens 


cum  paribus  facilUme  congregantur,  L  e.  birds  of 
a  fttUKer  fioek  tog0ther. — Id  phrases  with  eaae^ju^ 
meet^  suitabU^  proper^  right :  ita,  ut  constantibus 
homiDibus  par  erat:  par  est  ipsum  esse  virum 
boDum :  sic  par  est  agere  cum  civibus :  dubitans, 
quid  me  facere  par  sit. — Repeated  with  resporuUo 
or  referOy  like  for  like,  tit  for  tat :  par  pari  ut  re- 
spondeas,  T. :  paria  paribus  respondimus :  Par  pro 
pari  referto,  give  a»  good  <u  you  get,  T.  —  In  the 
phrase,  Ludere  par  impar,  to  play  '^even  and  odd^"' 
H.  —  As  gubst,  m.  and  /.,  a  eompaniony  fellow,  eonv- 
rode,  mate,  tpouee:  adcumbit  cum  pare  quisque 
8UO,  O. :  edicere  est  ausus  cum  illo  suo  pari,  ut, 
etc. :  paribus  oonludere,  H. — As  mbat.  n.,  a  pair, 
'  eoupU:  par  illud  simile,  Piso  et  Gabinius:  par 
nobile  fratrum,  U. :  columbarum,  0.:  tria  paria 
amicorum. 

parabilia,  e,  adj.  [parol,  eaaily  procured^  easy 
to  be  had,  accessible,  at  hands  divitiae :  victus,  Cu. 

parapsia,  see  paropsis. 

parauta,  ae,  /.  f parasitus],  a  female  parasite, 
H. 

paraaitaster,  tri,  m.  [parasitus],  a  sorry  para- 
site: parvohis,  T. 

paraaitua,  I,  m.,  =  irapoffiroc.  a  toad-eater, 
sponge  J  tuft-hunter,  parasite  :  parasitorum  adsen- 
tatio :  edaces  parasiti,  H.,  lu. 

parate,  adv,  with  comp.  [I  paratus],  with  prep- 
aration, composedly:  ad  dicendum  parate  venire: 
paratius  dicere. 

paratid,  Onis,/.  [1  paro],  a  preparing,  procur- 
ing :  regni,  compassing  the  crown,  S. 

1.  paratua,  adj.  with  con^.  and  sup.  IP.  of  1 
p^ro"], prepared,  ready:  loci  multA commentatione : 
ad  omne  facinus  paratissimus :  omnia  ad  helium, 
Cs.:  id  quod  parati  sunt  facere:  omnia  perpeti, 
Cs. :  in  utrumque  paratus,  Sese  vei-sare,  etc.,  V. : 
Yel  bello  vel  paci,  L. :  ferri  acies  pa  rata  neci,  V. : 
▼eniae,  0. :  provincia  peccantibus,  Ta. —  Well  pre- 
pared, provUied,  furnished,  fitted,  equipped,  skilled: 
itane  hue  paratus  advenis  ?  T. :  ad  quam  (causa- 
rum  operaro):  quo  paratior  ad  usum  forensem 
esse  possim :  ad  omnem  eventum :  paratiores  ad 
omnia  pericula  subeunda,  Cs. :  in  novas  res,  Ta. : 
in  iure  paratissimus,  learned:  in  rebus  maritimis, 
wersed:  contra  fortunam :  paratus  simulatione,  a 
master  in  dissimulation,  Ta. — As  subst.  n, :  parati 
nil  est,  nothing  is  ready,  T. :  Frui  paratis,  i.  e.  con- 
tentment,  H. 

2.  paratua,  as,  m.  [  1  paro  ],  a  preparation, 
provision,  outfit:  nullum  vitae  paratum  requl- 
rens :  lauto  cenare  paratu,  lu. :  omisso  paratu  in- 
▼adendae  Syriac,  Ta.:  venlam  nuUis  paratibus 
orant,iMin/  of  preparation,  O,:  Tyrios  induta  pa- 
ratas,  clothing,  0. 

PHroa,  ae./.  [PABO],  a  goddess  of  Fatst  Par- 


ca  non  mendax,  H. :  dura,  0. — Plur.,  the  Fates 
(i.  e.  Klotho,  Lachesis,  and  Atropos),  C,  H.,  V.,  lu. 

parce,  adv.  with  camp,  [parens],  sparingly,  fru- 
gally, thriftily,  penurioualy,  parsimoniously,  stingi- 
ly: vivere :  Se  habere,  T. :  frumentum  metiri,  Cs. : 
dimidium  imperavit :  Num  potuit  parcius  ? :  Par- 
cius  hie  vivit,  H. :  implet  manum  parcius,  lu. — 
Sparingly,  moderately  :  scripsi  de  te :  verba  detor- 
ta,  H. :  gaudere.  Ph. :  parcius  de  eius  laude  dicere: 
Parcius  quatiunt  fenestras,  seldom,  H. 

parcena,  ntis,  adj,  [P.  of  paroo],  sparing,  nig- 
gardly: Parcentis  ego  dexteras  Odi,  H. 

(paroimdnia),  see  parsim-. 

parc5,  pepercl  or  (old  and  late)  parsi,  parsus, 
ere  [SPAR-],  to  act  sparingly,  be  sparing,  spare, 
refrain  from,  use  moderately:  paulo  longius  tole- 
rari  posse  parcendo,  Cs. :  non  paroam  operae :  nee 
labori,  nee  periculo  parsurum,  L.:  ne  cui  rei  par- 
cat  ad  ea  efficienda,  N. :  taleuta  Gnatis  parce  tuis, 
reserve  for  your  children,  V. — F  i  g.,  to  spare,  pre- 
serve by  sparing,  treat  with  forbearance,  use  care- 
fully, not  injure  :  tibi  parce,  T. :  omnibus :  non 
mulieribus,  non  infantibus  pepercerunt,  Cs.:  Ca- 
puae,  L :  Parcere  subieotis,  et  debellare  superbos, 
show  mercy,  V. :  eius  auribus,  i.  e.  avoid  a  disagree- 
able topic  :  qui  mihi  non  oenseret  parci  oportere. 
— To  abstain,  refrain,  forbear,  leave  off,  desist,  stop, 
cease,  let  alone,  omit :  Parci  te  iam,  V. :  auxilio,  re- 
fuse: lameutis,  L. :  bello,  abstain  from,  V. :  parce 
raetu  (dot.),  cease  from,  V. :  nee  divom  parcimus 
ulli,  i.  e.  shrink  from  facing,  V. :  hancine  ego  vi- 
tam  parsi  perdere,  T. :  parce  fidem  ac  iura  societa- 
tis  iactare,  L :  ne  parce  dare,  II. :  Parce  temera- 
rius  esse,  0. :  precantes,  ut  a  caedibus  parceretur, 
refrain  from,  L. — With  abl.  gerund. :  ne  hie  qui- 
dem  contumeliis  in  eos  dicendis  parcitis,  L. 

parcuB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [SPAR-], 
sparing,  frugal,  thrifty,  economical,  niggardly,  stin- 
gy, penurious,  parsimonious  :  colonus  parcissimus : 
parcumque  genus  patiensque  laborum,  0.:  cui 
deus  obtulit  rare!  quod  satis  est  maiiu,  H. :  vete- 
ris  non  parous  aceti,  H. :  donandi,  II. :  dies,  i.  e. 
of  poverty,  Pr. — Sparing,  chary,  moderate:  in  lar- 
giendft  civitate :  Deorum  cultor,  U. :  verba,  moder- 
ate, 0.  —  Spare,  scanty,  little^  small,  slight :  parco 
sale  oontingere,  V. :  merito  parcior  ira  meo,  0. 

pardalia,  is,  /.,  =  wapBaXic^  a  female  panther^ 
Cu. 

pardoe,  T,  m.,  =  wdpSog,  a  male  panther,  lu. 

1.  parens,  cntia,  adj.  with  comp.  [P.  of  pareo], 
obedient:  pnrontiorea  habere  exercitOs. — Plur.  m. 
as  subst.,  ttnhjects,  S. 

2.  parens,  entis  (gen.  plur,  cntuni  and  en- 
tiiim),  m.  and/.  [P.  of  parioj,  a  procreator,  father, 
mother,  parent  :  parenti  putius  quam  amori  obse- 
qai,T.:   ex  parenti   meo  ita  acoepi,  S.:   taus: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Imrentalis  (S 

ftmuidiis,  H. :  alma  parens  Idaea  deam,  Y. :  cam 
10  tibi  parentis  numero  f uis.«et :  sibi  parentis  looo 
esse,  i.e.to  be  revered  aa  a  father^  L. :  suos  paren- 
tis repperit,  T. :  (caritas)  inter  natos  et  parentes : 
parentes  cum  liberis,  Ca. — A  grandparent^  pro- 
ffenitar,  ancestor  (of  recent  generations ;  more  re- 
mote ancestors  are  maiores):  Siciliam  ac  Sardi- 
niam  parentibus  nostris  ereptas  recuperare,  L. : 
more  parentum,  ancestral^  V.  —  /^wr.,  reUUiontf 
kinn/olk^  kindred  (of  brothers  and  cousins),  Cu. — 
F  i  g.,  a  father ^  founder^  inventor^  author :  me  urbis 
parentem  esse  dixerunt:  Socrates  philoeophiae : 
(liercurius)  Ijrae  parens,  H. :  parentis  laudea,  L  e. 
Jupiter^  H. 

parentallfl»  e,  atff.  [2  parens],  of  parentis  pa- 
rental :  umbrae,  of  my  parentis  0. — Of  the  fettwal 
in  honor  of  dead  parents  and  kindred:  dies,  0. : 
mos,  i.  e.  an  annual  obeervaneey  0.  —  Plur.  n.  as 
subtt.y  a  feeiival  in  honor  of  dead  kindred. 

parento,  — ,  atus,  &re  [  2  parens  1,  to  offer  a 
solemn  Mcrifice  in  honor  of  dead  kindred :  sepul- 
crum  ubi  parentetur:  hosti&  maximft  parentare. 
—  To  bring  an  offering  to  the  dead  parent^  avenge 
the  dead:  ciribus  Romanis,  qui  perfidiA  Oallorum 
interissent,  Os. :  parentandum  regi  sanguine  con- 
iaratorum  esse,  L. :  Memnonis  umbris  (»ede,  0. — 
Fig.,  to  appease^  satisfy:  intemecione  hostium 
iustae  irae  parentatum  est,  On« 

pareo,  ul,  — ,  Sre  [2  PAR-],  to  appear^  be  visi- 
bUy  be  at  hand:  caeli  cui  sidera  parent,  are  iniel- 
UgibUy  v. — Impers.y  it  is  cUar^  is  evident^  is  mani- 
fest :  f actumne  sit  ?  at  constat.  A  quo  ?  at  paret : 
si  paret  fundum  Senrili  esse,  if  it  U  proved. — To 
obeyy  be  obedient^  stibmit^  comply :  meis  dictis,  T. : 
dicto  pare,  Enn.  ap.  G. :  praecepto  illi  veteri :  ei, 
ntl  deo:  imperio,  Cs. :  paret  incerta  duobus  (ven- 
tis),  is  swayed  by^  0. :  dicto  paretur,  L.  —  To  be 
suijeety  be  dependent^  be  subeervient:  animus,  qui 
nisi  paret,  Imperat,  must  be  slave  or  master^  H. : 
nulla  fuit  ci vitas,  quin  Caesari  pareret,  Cs. :  virtu ti 
omnia  parent,  S. — To  submit,  comply ^  induigt,  grat- 
ify ^yidd:  consuetudini :  religioni  potius  vestrae 
quam  odio.  —  To  satisfy ^  fu^Uy  aeeompUshy  pay: 
promissis,  0. 

(paxloida,  piricndlom),  see  parridd-. 

pariena,  entis,  P.  of  2  pario. — As  subst.  /.,  a 
woman  in  child-birth  {sing,  and  plur,),  0. 

pailea,  etis  ( parietibus,  quadrisyl,  V. ),  m.,  a 
wdul  (of  a  building) :  domesticis  me  parietibus  vix 
tueor :  parietes  modo  urbis  stant,  i.  e.  the  houses  : 
parietes  turris  lateribus  exstruere,  Cs. :  parietibus 
texturo  caecis  iter,  V. :  Et  paries  lento  vimine  tex- 
tos  erat,  i.e.  of  vncker-work,  0. — P  to  v.:  tua  res 
agitur,  paries  cnm  proximus  ardet,  H. 

pailetinae,  arum,  /  [  paries  ],  fallen  walls, 
--    Ck)rinthl— Fig. :  re!  p. 


13  paro 

1.  Parilia,  see  Palilis. 

2.  parilia,  e,  adj.  [par],  equal,  liks:uiMM^O.: 

letum,  0. 

pariOb  pepeil,  partus  {P.fuL  paritams),  ere  [2 
PAR-],  to  bring  forth,  bear,  give  birth,  drop,  lay, 
spawn,  produce :  si  quintum  pareret  mater  eius : 
Troica  quem  peperit  sacerdos,  H. :  f  ruees  et  reli- 
qua,  quae  terra  pariat.  —  F  i  g^  to  pro£tee,  create, 
effect,  accomplish,  devise,  invent,  procure,  acquire, 
obtain:  Veritas  odium  parit,T. :  consulatus  vobis 
pariebatur,  sicuti  partus  est:  meis  laboribos  digni- 
tas  salusque  pariatur :  salutem  sibi,  Ca. :  gratiam 
apud  eum  oitlinem,  L. :  amioos  officio,  S. :  regia 
coniunx  Parta  tibi,  V. 

paxlter,  adv.  [par],  09110%,  in  an  equal  degree, 
in  like  manner,  as  w3l,  as  much,  alike:  germanus 
pariter  animo  et  corpore,  T. :  laetamur  amioorum 
laetitia  aeque  atque  nostrft,  et  pariter  dolemus  an- 
goribus :  pariter  omnes  viles  sunt,  S. :  feriunt  pa- 
riter, all  the  same,  lu. :  Siculi  meciAn  pariter  mo- 
leste  ferent :  pariter  cum  flumine,  as  swift  as,  Y. : 
voltu  pariter  atque  animo  varius,  S. :  pariterque 
et  ad  se  tuendum  et  ad  hostem  petendum,  L. :  pa- 
riter ultimae  (gentes)  propinquis,  imperio  parerent, 
the  remotest  as  well  as  the  nearest,  L. — At  the  same 
time,  together,  at  once:  plura  castella  pariter  ten- 
taverat,  Cs. :  decurrere,  L. :  angues  ad  litora  ten- 
dunt,  side  by  side,  Y. :  delectando  pariterque  mo- 
nendo,  H. :  studia  doctrinae  pariter  cum  aetate 
crescunt :  cum  occasu  solis,  Sw — Repeated,  as  soon 
as  ...  at  ones :  Hanc  pariter  vidit,  pariter  Calvdo- 
nius  heros  Optavit,  0.  —  In  Wee  manner,  likeieise, 
also :  pariterque  oppidani  agere,  S. :  postquam 
pariter  nymphas  incedere  vidit,  0. 

paima,/.,  =  ^dpfui,  a  smaU  round  shield,  light 
shield,  target  (for  cavalry  or  light  infantry):  par- 
mas  obiciunt,  L. :  tripedalis,  L.  —  P  o  e  t,  in  gen., 
ashi^Y, 

parmatua,  cu^.  F  parma  1,  bearing  the  parma, 
with  light  shields,  lighi-armeJ :  cohors,  L. 

parmnla,  ae,  /.  dim.  [  parma  ],  a  little  shield: 
relicta  non  bene,  H. 

1.  paro,  avi,  fttus,  &re  [2  PAR-],  to  make  ready, 
prepare,  furnish,  provide,  arrange,  order,  oofttrive, 
design :  contra  haeo,  make  preparations,  S. :  ad 
iter,  make  ready,  L. :  cui  fata  parent, /or  whom  the 
Fates  are  making  ready,  Y. :  omnibus  rebus  in- 
structum  et  paratum  oonvivium :  turres,  falces, 
testudinesque,  Cs. :  ad  integrum  bellum  cnncta, 
S. :  quae  opus  fuere  ad  nuptias,  T. :  galearo  et 
aegida,  assume,  H. :  fugam,  i.  e,  prepare  for  flighty 
y. :  filio  luctum,  T. :  quibus  insidiae  parabantur, 
S. :  leges,  introduce,  S. :  rictu  in  verba  parato, 
ready  to  speak,  0.  —  With  reflex,  pron.,  to  prepare 
onesdf  get  ready:  se,  ut,  etc.,  T.:  se  ad  disoen- 
dum :  hue  te  pares :  se  in  similem  casum,  Os. :  se 


Digitized  by  V^OOQIC 


paro 


588 


parsimonia 


ad  proelium,  L. — To  prepare^  intend^  reBolve^  pur- 
poMy  (idermifUy  memtate^  be  on  the  point  o/|  be 
about :  Quid  Seres  parent,  H. :  maledictis  deterrere 
(po^tam),  ne  scribal,  parat,  T. :  Labienum  adoriri, 
Cs. :  quid  pares  respondere  scire  cupio :  in  nemus 
ire  parant,  V. :  uxorem  ut  arcessat,  T. :  si  ita  na- 
turft  paratum  esset,  ut,  etc.,  ao  ordered,  —  7b  pro- 
eure^  acquire,  get^  obtain:  nobis  psaltriam,  T. : 
oommeatOs,  S. :  locum  et  sedes,  Os.  —  To  procure 
with  money y  buy^  purchaae :  trans  Tiberim  hortos : 
iumeirta,  Cn. :  servi  aere  parati,  S. 

2.  paro,  — ,  &tilrus,  &re  [par],  to  make  equal: 
cum  collegft,  i.  e.  aaetune  equal  authority. 

paroohua,  I,  m.,  :=  irdpoxoct  a  purveyor^  pro- 
vincial  officer ,  required  to  entertain  travelling  mag- 
ittrate$yC.y  H. — An  entertainer ^  host,  H. 

paropala  (parap-X  idis,/.,  =  wapo4dc,  a  unall 
dim  for  delieaciee,  deetert-diih^  lu. 

parra,  ae,  /.,  a  bird  of  ill  omen^  9ereeeh-owl: 
parrae  recinentis  omen,  A. 

panioida  (pari-),  ae  [pater +2  SAG-],  one  who 
dam  hi*  father ,  a  murderer  of  hie  parent,  parri- 
cide: supplicium  in  parricidas  singulare  excogi- 
tare :  Telegoni  iuga  parricidae,  H. — A  murderer  of 
a  near  kinsman :  liberflm,  L. — An  assassin  of  the 
chief  magistrate  (as  the  father  of  the  country) :  si 
parricidae  (sunt),  cur  ?  etc — A  murderer,  assassin: 
civium.  —  A  parricide,  outlaw,  traitor,  desperate 
criminal:  sacrum  qui  clepsit  parricidia  esto,  C. 
(lex) :  crudelissimi,  S. 

panioidlam  (paxl-X  I,  n.  [parricida],  the  mur- 
der of  a  father,  assassination  cf parents,  parricide : 
aeitur  de  parricidio:  patris.  —  Fig.  (of  reviling 
philosophjX  C. — The  murder  of  a  near  kinsman  : 
fratemum:  filii,  L.  —  Parricide,  treason,  horrible 
crime :  est  prope  parricidium  (civem)  necare :  pa- 
triae, high  treason. 

para,  partis  {ace.  partim  or  partemX/  [2  PAR-J 
a  part,  piece,  portion,  share,  division,  section :  ne 
expers  partis  esset  de  nostris  bonis,  T. :  duabus 
partibus  amplius  f nimenti,  twice  as  much :  inferior 
flaminis,  Cs. :  copias  in  quattuor  partis  distribue- 
rat,  S. :  in  partem  praedae  suae  vocatoe  deoe,  L. : 
in  partem  veniat  mea  gloria  tecum,  be  shared  with 
thee,  0. :  multa  pars  mei,  a  great  part,  H. :  Soorpioe, 
pars  violentior  Natalis  horae,  i.  e.  influence,  H. — 
Collect,,  some,  part,  several,  many  (out  of  a  greater 
number):  pars  levem  ducere  equitum  laoturam; 
pars,  etc.,  ll :  pars  triumphos  suos  ostentantes,  S. : 
maior  pars  populi,  tlie  majority :  Maxima  pars  ho- 
minum,  most  men,  H. :  minor  pars  populi,  a  minor- 
ity.— Of  one  person :  pars  Niliacae  plebis,  Crispi- 
nus,  lur^A  bl.  sing,  adverb.,  in  part,  partly :  (poma) 
quae  Candida  parte,  Parte  rubent,  0. :  ab  semisom- 
Ilia  ao  maximft  parte  inermibus  refringi,  mostly, 
L :  ezerdtua  magna  parte  pestilentii  abaumptuft, 


in  large  part,  L. :  nullft  parte,  by  no  means,  0. : 
omni  parte  virium  impar,  utterly,  L. :  omni  parte 
laborare,  wholly,  H.  —  With  pro :  ut  eidem  pro 
parte  conferrent,  etc.,  for  their  share :  pro  suft 
parte, /or  his  own  part:  pro  meft  parte  adiuri,  ut, 
etc.,  with  my  best  efforts :  pro  virili  parte  adniten^ 
dum,  L. :  Quisquis  adest  operi,  plus  quam  pro  parte 
laborat,  0.  —  With  ez:  onus  ex  parte  adlerare, 
partly :  decemviri  ex  parte  de  plebe  oreandi,  L. : 
ulla  ex  parte,  in  any  degree:  ex  parte  magn&  tibi 
adsentior,  to  a  large  extent :  ne  minimfi  quidem  ex 
parte,  not  in  the  iightest  degree:  omnia  ex  alteri 
parte  conlocata,  i.  e.  in  opposition :  ex  alteri  parte 
ceroere,  on  the  other  hand,  L. — With  ab :  ab  omni 
parte  beatus,  in  all  respects,  H. :  omnique  a  parte 
placebam,  wholly,  0. — Abl.plur.,  with  muliis  or 
omnUnu :  non  multis  partibus  malit,  by  a  great 
deal:  numero  multis  partibus  inferior,  far,  Cs. : 
in  Hortensi  sententiam  multis  partibus  plures  itu- 
ros,  the  great  majority  :  omnibus  partibus,  m  all 
respects,  —  Ace.  sina.,  with  magnam  or  maximamf 
in  great  part,  for  the  most  part:  maffnam  partem 
ex  iambis  nostra  constat  oratio :  maumam  partem 
lacte  vivunt,  Cs. — Ace.  sing.,  with  m;  in  earn  par- 
tem acdpio,  L  e.  tn  that  sense,  T. :  in  eam  partem 
peccant,  direction :  moveor  his  robus  omnibus,  sed 
in  eam  partem,  ut,  etc.,  tn  such  manner :  has  Utte- 
ras  scripsi  in  eam  partem,  ne,  etc.,  to  the  end: 
Rapere  in  peiorom  partem,  put  the  worst  construe- 
tion  Oft,  T. :  in  utramque  partem,  tn  both  directions : 
id  tu&  nullam  in  partem  interesse,  tn  no  way  : 
Quodsi  pudica  mulier  in  partem  iuvet  Domum,  i.  e. 
fllling  her  place,  H.  —  Ace.  plur.,  with  tn ;  Brun- 
dusi  iaoero  in  onmes  partis  est  molestum,  tn  every 
way. — M  e  t o  n.,  a  party,  faction,  side :  nostrae  ti- 
meo  parti,  T. :  studia  partium,  S. :  nullius  partis 
esse :  ut  alius  in  aliam  partem  mente  traherotur, 
Cs. :  erat  illarum  partium :  in  duas  partis  disoe- 
dunt  Numidae,  S.  —  Plur.,  on  the  stage,  a  part, 
charader,  assmned  person :  primas  partb  agere, 
the  principal  character,  T. :  partis  seni  daro  quae 
sunt  adulescentium,  a  yotUhfidpart,  T. :  seoundae, 
inferior,  H. :  ad  partis  parati,  L  —  A  part,  func- 
tion, office,  duty:  priores  partis  apud  roe  habere, 
T. :  legati  partes,  Cs. :  partis  accusatoris  obtinero: 
Antoni  audio  esse  partis,  ut  de  tot&  eloquenti&  dis- 
serat :  haec  igitur  tibi  reliqua  pars  est ...  ut  rom 
p.  oonstituas,  etc.  —  A  part,  place,  region,  district, 
country:  quAlibet  In  parte  rognanto,  H. :  Orientis 
partes :  in  extremis  isnoti  partibus  orbis,  0.— In 
enumeration,  a  part,  fraction  :  tres  iam  copiarum 
partes, /ouWAj,  Cs.  :  agri  partes  duae,  ^rds,  L. : 
mulctae  novem  partes,  teiihs,  N.  —  A  part  of  the 
body,  member :  lingua  mali  pars  pessima  send,  lu. 
— ^E  s  p.,  the  private  parts,  0.,  Ph. 

|>ar8imonia  (parol-),  ae,/.  [v^^eco],  frugality, 
thrift,  parsimony  ;  opp.  largitaa,  T.:  ree  familia- 
ria  oonserratur  panimoniA. 

Digitized  by  V^OOQIC 


partheoica 


584 


parroloB 


paithenioe,  e-*,  /,  =  wap^tvucfi,  a  plant,  par- 
thaiium:  alba,  Ct. 

Parthenope,  Ss,  /.,  =  llapBivoinit  Neapolis 
(where  the  Siren  Parthenope  was  buried),  V.,  O. 

particepfl»  cipi-,  adj.  [pars + CAP-],  tharing, 
partaking,  participant :  Quoius  (nuiitii),  T. :  regni, 
B. :  calamitat'iH  tiiue :  praedae  ac  praemiorum,  Cs. : 
Te  Participem  studii  habere,  0.  —  Aa  tubtt.  m.,  a 
partner,  comrade,  feUow-noldier :  meus,  T. :  fortes 
viri,  quasi  participes  eiusdem  laudis. 

partiolp5,  avi,  atus,  &re  [particeps],  to  make 
partaker  :  ad  participandum  alium  alio  dos  Datu- 
ra esse  factos,  i.  e.for  a  community  of  interests. — 
To  tfiare,  impart:  iuvit  participando  laudes,  L. : 
laudes  cum  Caesone,  L. —  To  share  in, partake  of, 
participate  in  :  pestem  parem,  Eiin.  ap.  C. 

particula,  ae,/.  dim.  [pare],  a  small  part,  little 
bit,  particle,  grain,  jot :  tenuissimae  particulae  : 
harcfiae,  U. :  cognoscis  ex  particul&  parva  genus, 
specimen :  malorum,  lu. 

partim,  adv,  [  aec.  of  pare  ],  partly,  in  part  : 
animus  partim  ujcoris  miserioordia  Devinctus,  par- 
tim  victus,  T. :  non  timore  aliquo,  sed  partim  do- 
lore,  partim  verecundift:  partim  quod  timeret,  par- 
tim quod,  etc.,  Cs. — Es  p.,  in  place  of  any  case  of 
pars,  a  part,  some:  corpora  partim  Multa  yirum 
terrae  infodiunt,  avectaque  partim  Finitimos  tol- 
lunt  in  agroB,  V. :  bestianim  terrenae  sunt  aliae, 
partim  aquatiles,  aliae  quasi  andpites :  castra  ho- 
stiuin  invadunt,  semisomnos  partim,  alios  arma 
sumcntes  fugant,  S. :  Bruttios  Apulosque,  partim 
Samnitiuni  defecisse  ad  Poenos,  L. :  eorum  autem, 
quae  obiecta  sunt  roihi,  partim  ea  sunt,  etc.,  L.  : 
e  quibus  partim  tecum  fuerunt,  partim,  etc. 

partid,  ivl,  Itus,  Ire  [pare],  to  share,  part,  dis- 
trwute,  apportion,  divide :  provincias  inter  se,  S.  : 
ordines:  pes  enim  partitur  in  tria:  Caesar  partitis 
oopiis  cum  Fabio,  etc.,  Cs. :  regionibus  partitum 
imperium,  L. :  carcere  partitos  equos,  separated 
by  the  barriers,  0.:  partiendum  sibi  exercitum 
putavit,  Cs. 

partlor,  Itus,  TrZ,  dep.  [pare],  to  share,  part,  dis- 
tribute, apportion,  divide :  (heredcm)  partin  cum 
roatrc  iussit:  pupillis  bona  erepta  cum  eo:  offi- 
cia  inter  se,  Cs. :  (praedam)  socios  in  omnls,  V. : 
iinties,  11. :  Qui  numquam  partitur  amicum.  Solus 
babet,  lu. :  in  ambos  caritatem. 

partite,  adv.  [  partior  ],  with  proper  divisions, 
methodically:  dice  re. 

partitio,  onis,/.  [partior],  a  sharing,  parting, 
partition,  division,  distribution  :  tantae  pecuniae : 
rationes  auctlonis  el  p&rihloniB,  method  of  divid- 
ing an  inheritance. — In  philosophy  and  rhetoric, 
a  logiecU  division,  partition,  distribution  of  topics, 
pardtnSi  P.  of  partio  and  of  partior. 
partuxld  ( parturfbat,  Ph. ),  W,  — ,  Ire,  desid. 


[pario],  to  desire  to  bring  forth,  be  in  travail,  la- 
w>r:  tu  (Lucina)  TOto  parturienu:^  ades,  0.:  par- 
turiens  canis.  Ph.  —  P  r  o  v. :  Parturiunt  mootes, 
nascetur  ridiculus  mus,  great  cry  and  little  wool, 
U. — To  be  big  mth,  be  pregnant  with,  brood  over, 
meditate,  purpose:  quod  couoeptum  res  p.  partu- 
rit:  quod  diu  partunt  animus  Tester,  aliquando 
pariat,  L.:  ingentis  parturit  ira  minas,  O. — To  be 
in  pain,  be  anxious,  be  troubled:  si  tamquam  par- 
turiat  unuiB  pro  pluribus. — To  bring  forth,  pro- 
duce, yield,  generate:  Germaoia  qnos  parturit  Fe- 
tOs,  H. :  nunc  omnis  parturit  arbos,  is  budding 
forth,  V. 

1.  paitoa,  adj.  [P.  of  pario],  ^atfMd!,  acquired: 
parta  bona.  —  As  subst.  n.,  an  acquisition,  posses- 
sion, store :  Frigoribus  parto  f ruuntur,  V. :  dede- 
cus  est  parta  aniittere,  S. :  tantis  Parta  mails  cur& 
Senrantur,  lu.:  parta  a  LucuUo,  the  conquests  of 
Ta. :  retinere  parta,  Ta. 

2.  partofly  tis,  m.  [pario],  a  bearing,  bringing 
forth,  birth,  delivery  :  partus  instabat  prope,  T. : 
cum  iam  appropinquare  partus  putaretur:  matu- 
ros  aperire  part^  Lenis,  H. — Fig.:  Graeciae  ora- 
torum  partus  atque  fontis  videa,  L  e.  beginnings. — 
Young,  offspring:  bestia  pro  suo  partu  propug- 
nant :  plurls  enisa  partQs,  L. :  partOs  Missos  ad 
Orcum,  H. :  tanti  partus  equae  constat, /ooi^  lu. 

paniin,  adv.  (for  comp.  and  sup.,  see  minus, 
minime)  [SPAR-],  too  little,  not  enough,  insuffi- 
ciently :  consulitis  parum,  T. :  quaero  ex  te,  quae 
parum  acoepi :  sibi  credi,  Cs. :  sunt  ea  quidem 
parum  firma :  parum  multae  necessitudines :  tuta 
probitas,  S. :  parum  clans  lucem  dare,  H. :  nemo 
parum  diu  vixit,  qui,  etc. :  mature,  L. :  est  dictum 
non  parum  saepe,  often  enough:  non  parum  libe- 
raliter  homines  iniritarc,  N. — With  est,  it  is  too  lit- 
tie,  is  not  enough,  does  not  suffice:  parumne  est, 
quod  nobis  succenset  senex,  Ni  instigemus  etiam  ? 
is  it  not  enough  f  T. :  parumne  est,  quod  tantum 
homines  fefellisti,  are  you  not  content? :  parum 
est,  si  in  partem  eius  venis,  etc.,  L. :  vobis  Suppli- 
cium  meruisse  parum  est,  i.  e.  you  are  not  satisfied, 
0. — With  habere,  to  regard  as  too  little,  be  dissat- 
isfied, be  not  content :  baec  talia  facinora  impune 
suscepisse  parum  habuere,  were  not  satisfied,  S. : 
templum  violare  parum  habuisse,  nisi,  etc.,  L. — 
Substantively,  an  insufficiency,  too  little,  not  enough : 
magis  offendit  nimium  quam  parum :  in  hao  satis 
erat  copiae,  in  ill&  leporis  parum :  satis  eloquen- 
tiae,  sapientiae  parum,  S. :  splendoris,  H. 

pamm-per,  adv.,  for  a  little  while,  for  a  short 
time,  a  while,  a  moment :  opperire  hie,  wait  a  bit, 
T. :  cunctatus  parum  per  dum,  L. :  haec  cum  dix- 
isset,  parumper  couticuit :  ora  Attendas,  lu. 

paxritas,  atis,  /.  [parvus],  smallness,  littleness, 
siightness:  cerni  non  posse  propter  parvitatem. 

parvoloB  or  parvuluBi  adj.  dim.  [parrus], 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


parvus 


Sbo 


paatus 


wery  tmail^liiUe^  petty ydight :  pueri 

ni  formica  laboris,  H. :  impulsio :  res,  H. 


panrola  mag- 1  chertBh^  V. 
res,  H. :  proe- 
lium,  Bkirmiak,  Ca.  —  Of  age,  littley  young :  soror, 


proe- 

joror, 

lentaiis  dormisset  parvula  cunis,  tohen  a 


dutd^  lu. :  mausuefien  ne  parvuli  quidem  (ursi) 
except!  possunt,  even  when  catipht  mung^  Cs. — 
Ab  whet,  :  a  parvulo, /rom  chMdnood^T. :  ub  par- 
Tulis,  from  their  infancy^  Cjj. 

parvUB,  cuij.  (for  eomp.  and  «u/».,  see  minor, 
minimus)  [  PA V-  ].  —  Of  magnitude,  little,  ttmail, 
petty,  puny^  inconnderable :  argenti  pondus,  S. : 
pisciculi :  baec  parva  et  infirma  sunt :  parva  com- 
ponere  magnis,  V. — Of  stature,  amcUl^  short,  little, 
young:  liberi,  S. :  salutaria  appetant  parvi,  the 
UHle  ones:  soror,  T.:  virgo,  Gt. :  operosa  parvus 
Oarmina  fingo,  a  little  man,  U. :  a  parvis  didici- 
moa,  etc.,  in  childhood:  puer  in  doroo  a  parvo 
edactus, /rom  infancy,  L. — Of  time,  short,  brief  : 
parrae  consuetudinis  Causa,  T. — Of  extent  or  im- 
portance, little,  insignificant,  trifling,  small,  petty, 
unimportant :  c&usa,  T. :  res :  merces,  H. :  detri- 
mentam,  Cs. :  pericula,  Ta. :  onus  parvis  auiini:* 
et  parvo  corpore  mains,  H. :  hoc  studium  parvi 
properemus  et  ampli,  both  small  and  great,  H. — 
Of  value  or  price,  little,  small,  low,  mean,  vile :  opera 
parvi  preti,  T. :  Nil  parvom  loquar,  H. :  pretio 
parvo  vendere. — As  subsL  n,,  a  little,  trifle :  parvo 
oontentus,  with  little :  vivitur  parvo  bene,  H. :  ita 
ut  parvo  admodum  plures  caperentur,  a  very  little 
more,  L. — ^Es  p.,  in  gen,  or  obL  of  price :  Sed  parvi 
pendo,  little  J  care,  T. :  parvi  sunt  foris  arma,  of 
littU  value:  parvi  refert  abs  te  ius  dici  diligen- 
ter,  nisi,  etc.,  it  matters  little:  quia  parvi  id  du- 
oeret,  cared  little  for:  quanti  emptus  ?  parvo,  H. 

pasoo,  pavl,  pastus,  ere  [PA-],  to  cause  to  eat, 
feed,suf^y  with  food:  bestias:  plures  calonee 
atque  caballi  Pascendi,  H.  —  To  feed,  nourish, 
maintain,  support:  holusculis  nos,/«M^  with  veg- 
etables :  quos  dives  Anagnia  pascit,  V. :  servos, 
In.:  volsis  pascunt  radicibus  herbae  (me),  V. — 
To  pasture,  drive  to  pasture,  attend:  sues :  greges 
armentaque,  0. :  non,  me  pascente,  capellae,  cyti- 
sum  carpetis,  V.  —  Pass.,  to  be  fed,  feed,  graze, 
pasture:  si  pulli  non  pascentur,  L. :  pascitur  in 
magnS  Sila  iuvenca,  V. :  carice  pastus  ncuta,  V. : 
itenim  pasto  pascitur  ante  cibo,  chews  the  cud,  0. 
— To  feed,  supply,  cherish^  cultivate,  let  grow :  bar- 
bam,  H. :  paverunt  Pergaraa  flam  mas,  fed,  0. : 
polus  dum  sidera  pascet,  feeds  (with  vapors),  V. : 
Dummos  alienos,  pile  np  debts,  H.  —  To  pasture, 
awe  as  pasture :  asperrima  (collium),  V. —  To  graze, 
browse:  pascentes  capellae,  V. :  saltibus  in  vacuis, 
V. :  mala  gramina,  V. :  apes  arbuta,  V. — To  con- 
srnne,  lay  waste,  ravage,  desolate.'  vestros  campos, 
L.— Fig.,  to  feast,  delight,  satisfy,  feed,  gratify: 
OCI1I08,  T. :  quos  Glodi  furor  incendiis  pavit :  sup- 
plioio  oculoe :  animum  pictura,  V. :  spes  inan^ 


I  cherish,  V. :  his  ego  rebus  pascor,  his  detector, 
feast  myself:  maleticio  et  scelere  pascuntur,  live 
by :  Pascere  nostro  dolore,  O. 

pascor,  p&stus  sum,  I,  dep.,  see  pasco. 

paaouufl,  adj.  [  pasco  ],  for  pasture,  grating: 
agri.  —  Plur.  n.  as  subst.,  pastures:  in  censorum 
pascuis :  gregem  in  pasctia  mittere,  V. :  Lucana,  H. 

passer,  ens,  m.  [1  PAT-],  a  sparrow,  C,  lu.— 
A  sea-fish,  turbot,  U.,0. 

passerculusi  I,  m.  dim.  [passer],  a  little  spar- 
row, sparrowlet. 

passim,  adv.  [1  passus],  spread,  scattered  about 
far  and  wide,  at  different  places,  generally,  in  every 
direction,  at  random :  vagari,  S. :  per  forum  voli- 
tai-e :  fugere,  Cs. :  perque  vias  stemuntur  inertia 
passim  Corpora,  V. :  Palantes,  U. :  pervastatis 
passim  agris,  L. :  sparsi  enim  toto  passim  campo 
se  diffuderunt,  L. :  pabula  et  ligna  nee  pauci  pe- 
tebant,  nee  passim,  L. — Without  order,  promiscu- 
ously, indiscriminately:  Scribinms  indocti  doctique 
po^Smata  passim,  H. :  amare,  Tb. 

1.  passus,  adi.  [P.  of  pando],  outspread,  out- 
stretched,  extended,  open  :  passis  manibus  implo- 
rare,  Cs. :  veils  passis,  uruler  full  sail:  capillus 
passus,  dishevelled,  T. :  crinibus  passis,  L. — Spread 
out,  dried,  dry  :  racemi,  V. :  lac,  boiled  milk,  0. — 
As  suhst.  n.,  wine  of  dried  grapes,  raisin  -  wine : 
passo  psithia  utilior,  V. 

2.  passus,  P,  of  patior. 

3.  passus,  Os  (gen.  plur.  rarely  passilm,  L.),  m. 
[1  PAT-],  a  step, pace:  neo  terras  passibos  cuius- 
quam  potuisse  peragrari :  ferens  lassos  passOs, 
0. :  sequitur  patrem  non  passibus  aequis,  V. : 
passu  anili  prooedere,  0. — A  footstep,  track,  trace : 
si  sint  in  litore  passQs,  0. — A  pace,  stride,  double- 
step  (a  measure  of  length,  containing  five  Roman 
feet),  esp.  in  the  plirase,  mille  passuum,  a  thou- 
sand paces,  mile:  milia  passuum  CCXL,  Cs. :  milia 
passuum  ducenta. 

pastillus,  I,  m.  dim.  [pastus],  a  lozenge,  troche, 
pastille  (to  perfume  the  breath),  H. 

pastid,  onis,/.  [1  PA-],  a  pasturing,  grazing, 
pasture :  magnitudine  pastionis. 

pastor,  bus  m.  [1  PA-],  a  herdsman,  shepherd: 
servos  pastores  armat,  Cs. :  pastorum  stabula: 
iam  pastor  umbras  quaerit,  H.,  0.,  lu. 

pastdralis,  e,  adj.  [  pastor  ],  of  herdsmen,  of 
shepherds,  pastoral :  auguratus  f uit :  habitus,  L. : 
inventus,  O. :  inyrtus,  y. 

pastdricius,  adj.  [pastor],  of  a  shepherd,  pas- 
toral: fistula:  sodiilitas. 

pastoriuB,  adj.  [pastor],  of  a  herdsman,  of  a 
shepherd:  pellis,  O. :  sacra,  the  Pcdilia,  0. 

1.  pastus,  P.  of  pasco. 

Digitized  by 


Google 


pABtOS 


686 


pattens 


2.  pistnSi  (iB,  m.  [1  VK.'\pasture^ fodder^ food: 
animalia  ad  pastum  accedunt:  aniroantia  anqui- 
runt  pastum :  e  pastu  decedens,  Y. :  terra  fundit 
ex  sese  pastOs  varios.  —  Fig.,  food^  tustmanee : 
mendicitatis  suae :  animorum. 

PataraeoB  (0.),  or  Patarens  (trisyl.,  H.), 
€ulj.^  of  Patara  (a  seaport  of  Ljcia),  PcUaraean. 

patefacidb  feci,  f actus,  ere  [pateo+facio],  to 
lay  open^  open,  throw  open  :  per  quam  (Galliam) 
iter:  ocellos,  Pr. :  auris  adsentatoribus :  portas, 
L. :  presso  sulcum  aratro,  0. :  patefactis  ordini- 
bus,  opened,  L. :  iter  per  Alpis  patefieri  Tolebat, 
Ob.  :  nostris  legionibus  Pontum  :  qua  patefactum 
oppidum  minis  erat,  at  the  breaches,  L. :  loca,  N. : 
Postera  lux  patefecerat  orbem,  i.  e.  made  vinble,  O. 
— ^F  i  g.,  to  diacloee,  expose,  detect,  bring  to  light :  si 
hoc  celatur,  in  metu ;  sin  patefit,  in  probro  sum, 
T. :  paucorum  scelera,  S. :  patefactis  consiliis,  Gs. : 
▼eritas  patefacta:  Lentulus,  patefactis  indiciis, 
convicted:  qui  ea  patefacienda  curavit 

patefactid,  5nis,/.  [patefado],  a  laying  open, 
discovery:  quasi  rerum  opertarum. 

patefoctna,  pateHOk  pass,  of  patefaoio. 

patella,  ae,  /.  cUm.  [patina],  a  small  pan,  little 
diA, platter  (for  cooking,  or  serving  food):  mo- 
dica,  H.,  lu. — A  vessel  used  in  sacr\fices,  offering- 
dish  :  grandis :  edere  de  patella  (a  sacrilege),  C, 
1^0. 

patens,  entis,  adj.  with  eomp,  [P,  of  pateo], 
open,  accessible,  unwstruded,  passable :  caelum : 
campi,  S. :  in  locis  patentioribus,  Gs. :  via  paten- 
tior,  L. — As  subst.  n.  .*  ex  patenti  utrimque  coao- 
tum  in  angustias  mare,  a  broad  expanse,  L. :  per 
patentia  minis  vadere,  breaches,  L. — Fig.,  opm, 
amosed:  domus:  pelago  da  vela  patenti,  V. — 
indent,  manifest  .*  causa,  0. 

(patenter),  adv.  [patens],  openly,  dearly  ;  only 
comp. :  patentius  et  expeditius. 

pateo,  ul,  — ,  fire  [2  PAT-],  to  stand  open,  lie 
open,  be  open :  mihi  patent  fores,  T. :  ut  mihi  tua 
domus  pateat,  T. :  nares  semper  patent :  semitae 
patuerant,  Gs. :  ne  fugae  quidem  patebat  locus, 
L. :  patet  isti  ianua  leto,  there  lies  open,  V. — To 
lie  open,  be  exposed:  patens  Tolneri  equus,  L. — To 
stretch  out,  extend:  Helvetioram  fines  in  longitu- 
dinem  milta  passuum  GGXI  patebant,  Gs. — ^Fig., 
to  be  open,  be  free,  be  aUowahle,  be  accessible,  be  at- 
taindbU:  si  Antonio  patuisset  Gallia:  his  om- 
nium domOs  patent,  Gs. :  praemia  quae  pateant 
Btipendiarii8.---0f  the  mind  or  senses,  to  be  open, 
be  ready  to  hear,  attend:  (constat)  patere  aurls 
tuas  querelis  omnium:  tamquam  ad  contationes 
pateat  animus,  Ta. — To  be  exposed,  be  liame:  multa 
patent  in  eomm  vitft,  quae  fortuna  feriat. — To  ex- 
tend: in  quo  vitio  latissime  patet  avaritia. — To 
be  dear,  be  plain,  be  well  knowny  be  manifest :  pa- 


tere tua  oonsilia  non  aentis  ? :  cum  pateat  aeteri 
num  id  esse,  quod,  eta 

pater,  tris,  m.  [  1  PA-  ],  a  father,  sire:  Tuns 
hercle  vero  et  ammo  et  natuii  pater,  T. :  patre 
certo  nasci:  captivft  natus,  patre  nullo,  matre 
servft,  i.  e.  6^  an  unknown  father,  L. — Of  a  foster- 
father,  T. — Poe t :  Rexque  patrem  vicit,  i.  e. pa- 
ternal love,  0. — Rarely  of  animals :  virque  pater- 
que  gregis,  0. — In  the  phrase,  pater  familias  or 
pater  familiae,  the  head  of  t/ie  household,  father 
of  a  family,  householder ;  see  familia.  —  Plur., 
fathers, forefathers,  ancestors, progenitors :  patmm 
nostromm  aetas :  apud  patres  nostros. — As  a  title 
of  reverence  or  respect :  ipse  pater  Fulmina  mo- 
litur  dextr&,  L  e.  Jupiter,  V. :  Lemnius,  L  e.  Vulcan, 
v. :  Lenaeus,  i.  e.  Bacchus,  V. :  pater  Silvane,  H. : 
Tiberine,  L. :  pater  Aeneas,  V. :  vel  aetate  vel  cu- 
rae  similitudine  patres  adpellabantur  (senatores), 
S. :  patres  ab  honore  appellati,  L. :  Zeno,  pater 
Stoicoram :  Herodotus  historiae :  cenae,  host,  H. : 
esuritionum  (of  a  starving  paup^),  Gt  —  In  the 
phrase,  pater  patriae, /a/A«ro/Xu  country:  quem 
patrem  patriae  nominarant :  Roma  patrem  patriae 
Giceronem  libera  dixit,  lu. — ^For  the  phrase,  pater 
patratus,  see  patratus. — For  the  phrase,  patres 
conscripti,  see  conscriptus. 

patera,  ae,/.  [2  PAT-],  a  low  bowl, Jlattened 
dish,  saucer,  lihtUion-saucer :  paterfi  ad  res  divinas 
uti:  sanguinem  in  pateris  circumtuUsse,  S. :  de 
paterft  fundens  liquorem,  H. :  pateris  libare  et 
auro,  golden  cups,  V. 

pater  famiHaii,  see  familia. 

patemua,  adj.  [  pater  ],  of  a  father,  fatherly^ 
paternal:  amicus,  T. :  iniuria,  against  the  father^ 
T. :  horti :  libertus :  hospitium,  Gs. :  regna,  V. : 
animus,  H. :  patemi  animi  indoles,  L. :  genus  et 
nomen. — Of  the  fatherland,  of  a  native  country: 
flumen,  H. :  terra,  0. 

pateaoo  ( -iaod ),  patui,  ere,  inch  [  pateo  ],  t% 
be  laid  open,  be  opened,  open:  atria  Tonga  pate- 
Bcunt,  V. :  portus  patescit,  V. — To  stretch  out,  exf 
tend:  civitates,  in  quas  Oermania  patescit,  Ta. : 
latius  pateecente  imperio,  L. — F  ig.,tobe  disposed, 
become  visible,  be  manifest:  Danaum  pateecunt 
Insidiae,  Y. 

pathicoB,  aefj.,  =ira^iJcoc>  submitting  to  lust, 
Ct,  lu. 

patibllis,  e,  a<f;,  fpatior],  tolerable,  endurable : 
dolores. — Capable  of  feding,  sensitive :  natura. 

patibolum,  I,  n.  [2  PAT-],  a  fork-shaped  yoke, 
forked  gibbet. 

patient  entis,  ck(;.  with  eomp.  and  «i^.  [P.  of 
patior  ],  bearing,  supporting,  suffering,  enckarhig, 
permitting:  amnis  navium,  i.  e.  navigable,  L. :  vo- 
meris,  Y.  -—  Enduring,  patient,  tolerant :  nimium 
patiens  existimor:   corpus  incdiae,  S.:   pulveris 


Digitized  by  V^OOQIC 


patlenter 


687 


patrooininm 


atque  solis,  H. :  ad  morae  taedium  ferundum,  L. : 
in  laboribus  patientior :  patientissimae  aures :  pa- 
tientisflimuB  exercitus,  Cs.  —  Enduring^  firm^  un- 
yielding^  hard:  aratrum,  0. 

patienter,  ctdv.  with  comp.  [patiensj./Nx/tm^/y, 
wUh  endurance^  tuhmiaaively:  alteruin  accipere: 
ferre  difficultates,  Gs. :  prandere  olus,  H. :  patien- 
tius  eorum  potentiam  ferre. 

patientia,  ae,/.  [patiens],  the  quality  ofmiffer- 
inff,  patience^  enduraneey  aulmiisnon:  in  inopift 
patienti&que  permanent,  Cs. :  farois  et  frigoris: 
paupertatis. — Forbearance^  indtdgenee^  lenity:  pa- 
tientiam  proponit  euaro,  cum,  etc.,  Gs. :  quousque 
tandem  abutere  patientia  nostr&  ? :  levins  fit  pa- 
tientift  alqd,  H. — Humility:  quem  duplici  panno 
patientia  velat,  H. — Submiition  to  luat^  C. — Sub- 
mimvenat,  ntbjeetioti:  Britanniam  uno  proelio 
▼eteri  patientiae  restituit,  Ta. 

patina  (patana),  ae,/.  [2  PAT-],  a  broad, 
ihaUoto  dish,  pan,  atewpan:  animus  est  in  patinis, 
/  am  thinking  of  the  dithe$,  T. :  tjrotarichi :  mu- 
raena  In  patina  porrecta,  H. :  deerat  pisci  patinae 
mensura,  i.  e.  a  diih  large  enough,  lu. 

(patio,  — ,  — t  ere),  old  coUat  form  of  patior ; 
only  imper,  patiunto,  C.  lex. 

patior,  passus,  I,  dep.,  to  bear,  tupport,  undergo, 
$uffer,  endure :  quidvis,  T. :  dolor  ad  patiendum 
toTerandumque  difficilis:  dolorem:  omnia  saeva, 
8.:  damnum  baud  aegerrime,  L. :  servitutem:  ex- 
tremam  fortunam,  Cs.  —  To  suffer,  meet  toith,  be 
ffieiied  by,  undergo :  indignam  necem,  0. :  rem 
modicara,  lu. :  ultima,  Cu. :  iniuriam:  quicquid 
in  captivum  invenire  potest,  Cu. :  Certum  est  in 
silvis  inter  spelaea  ferarum  Malle  pati,  V. — To 
$uffer,  endure,  bear,  allow,  permit,  let:  neque  dila- 
tionem  pati  bellum  poterat,  L. :  illorum  delicta, 
H. :  illam  cum  illo  ut  patiar  nuptam?  T. :  per 
Buos  finis  eos  ire  pati,  Cs. :  ne  pecudes  quidem 
passurae  esse  videntur:  neque  consilio  priorem 
alium  pati,  S. :  ut  yinci  se  consensu  civitatis  pate- 
retnr,  L. :  Cum  pateris  sapiens  vocari,  H. :  patiar 
inconsultus  haberi,  H. :  nullum  patiebatur  esse 
diem,  quin  in  foro  diceret :  nee  plura  querentem 
Passa  Venus  (i.  e.  nee  passa  queri),  V. — In  phrases 
with  facile,  aequo  animo,  or  their  opposites,  to  be 
diipoeed,  aegnieeee,  eubmit:  apud  me  plus  offici 
residere  facillime  patior,  am  quite  content :  consi- 
lium meum  a  te  probari . . .  facile  patior,  <im  well 
pleaeed:  indigne  pati  filiam  venisse,  wa»  offended  : 
periniquo  patiebar  animo,  te  a  me  digredi,  woe 
greatly  disappointed — To  submit:  patior  quemvis 
dnrare  laborem,  V. :  Pro  quo  bis  patiar  mori,  H. 

patrator,  Oris,  m.  [  patro  ],  an  effecter,  accom- 
pSsher:  neci8,Ta. 

patratna,  adj.  [P.  of  ♦patror,  for  patro],  only 
\n  the  phrase,  pater  patratus,  the  fetial  priest,  who 


ratified  a  treaty  with  religious  rites,  C. :  pater  patra- 
tna ad  ius  iurandum  patraiidum  fit,  L. 

patria,  ae.  /•  [  1  patrius ;  sc.  terra  ],  a  father- 
land, native  land,  own  country,  native  place :  ca- 
rens  patria,  in  exile,  T. :  omnis  omnium  caritates 
patria  una  complexa  est :  O  patria,  o  divOm  domus 
Ilium,  v.:  patria  Atheniensi^t. — A  dwelling-place, 
home :  habuit  alteram  loci  patriam,  alteram  iuris : 
Italiam  quaero  patriam,  V. :  tantae  aquae,  the 
home,  L  e.  ^  source,  0. :  nimborum  in  patriam, 
V. :  eadem  est  vini  patria  atque  magistri,  lu. 

patricida,  ae,  m.  [pater +2  SAC-],  a  murderer 
of  a  father. 

patrioiaa,  a^j.  [pater],  of  fatherly  dignity,  of 
senatorial  rank,  of  the  patricians,  patrician,  noble  : 
gens,  S. :  nisi  qui  patricius  sit. — As  subst.  m.  and 
/.,  a  patrician,  nobleman,  noble  lady,  C,  L.  — 
Plur.,  the  patricians,  nobility :  patres  ab  honore, 
patriciique  progenies  eorum  appellati,  L. :  exire  e 
patriciis,  to  be  adopted  into  a  plebeian  family. 

patrimonium,  I,  n.  [pater J,  an  inheritance 
from  a  father,  paternal  estate,  inheritance,  patri- 
mony: ainisso  patriinonio,  S.:  lauta  et  copiosa: 
luculentum :  patrimonia  effundere :  sumroa  patri- 
moni,  H.  —  Fig.,  an  inheritance,  patrimony :  po- 
puli  R. :  Mucins  quasi  patrimonii  propugnator  sul 

patrimua,  adj.  [pater],  that  has  a  father  liv- 
ing :  puer :  ingenui,  L. 

patrisao,  — ,  — ,  &re,  =  irarpidZuf,  to  take  after 
a  father,  act  the  father,  T. 

patritua,  atff.  [pater],  of  a  father:  philosophia. 

1.  patrius,  o^;.  [pater],  of  a  father,  fatherly, 
paternal:  animus,  T. :  ius  et  potestas:  maiestas, 
L. :  poenas  patrias  persequi :  mos :  amor,  V. : 
arae,  i.  e.  of  Father  Apollo,  0. :  patrium  mimae 
donare  f undum  laremque,  H. :  acerbitas,  i.  e.  of 
his  father,  L.  —  Of  ancestors,  ancestral,  family, 
traditional:  d\,  household  gods:  hoc  patrium  est. 
consuefacere  filium,  etc.,  T. :  virtus,  Cs. :  mos, 
hereditary:  cult&sque  babitOsque  locorum,  V. 

2.  patriuB,  €ufj.  [patria],  of  a  native  country, 
of  home,  native :  sermo,  C,  H. :  carmen,  a  national 
song,  Cu. :  palaestrae,  V. 

patro,  ftvT,  fttus,  ftre,  to  bring  to  pass,  execute, 
perform,  achieve,  accomplish,  bring  about,  effect, 
finish,  conclude:  operibus  patratis:  bellum,  bring 
to  an  end,  S. :  abcAse,  dum  faoinus  patratur,  L. : 
pacis  patrandae  merces,  L. :  ius  iurandum,  take  the 
oath  confirming  a  treaty  (see  patratus),  L. 

patrdoinlnm,  I,  n.  [patrocinor],  protection, 
advocacy,  defence,  patronage :  orbis  terrae :  cuius 
patrocinio  civitas  plurimum  utebatur,  S. :  utraque 
factio  Macedonum  patrociniis  utebatur,  N. :  volup- 
tas  plurimorum  patrociniis  defenditur:  causa  pa- 
trocinio non  bona  peior  erit,  0. — In  judicial  pro- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


patrocinor 


588 


pauper 


ceedings,  a  defence^  pleading :  dicendi  genus  ad 
patroci  Ilia  apt  urn:  aequitatis:  faeneratorum,  L. 

patrocinor,  fttus,  ftrl,  dep.  [patronus],  to  be  a 
patron^  afford  protection^  defend,  support. — With 
d<it. :  indotatia,  T. 

patrdna,  ae,  /.  [  patronus  ],  a  protectress^  pa- 
troness :  te  mihi  patronam  capio,  T. :  lex  socioruin 
populi  R.  patrona. 

patronus,  l,  m.  [pater],  a  protector^  defender^ 
patron :  nefas  est  deserere  patronos,  C». :  plebis, 
L.:  patroni  civitatis,  Cs. :  coloniae. —  The  former 
master  (of  a  freedman),  C. — A  defender,  aavocate^ 
pleader:  si  patronus  huic  causae  constitueretur : 
foedenim  ac  foederatorum :  iustitiae:  Qui  mode 
patronus  nunc  cupit  esse  cliens,  0. 

patruelis,  e,  aafj.  [patruus],  of  a  father's  broth- 
er^ child  of  a  father's  brother  (cf.  consobrinus ) : 
f  rater  noster  cognation e  patruelis,  amore  germa- 
nus,  by  blood  my  cousin^  my  brother  in  affection. — 
Of  a  cottsiny  of  cousins :  patruelia  regna,  i.  e.  of 
DanauSy  0. :  dona,  i.  e.  the  arms  of  Achilles  (pater- 
nal cousin  of  Ajax),  0. 

1.  patruuB,  I,  m.  [  pater  ],  a  father's  brother^ 
paternal  uncle  (  cf.  avunculus ) :  lunius,  patruus 
pueri :  tutor  et  patruus :  qui  dedit  tribus  patruia 
aconita,  lu.  —  A  censor,  reprover:  pertristis:  ue 
sis  patruus  mihi,  H. 

2.  patruuB,  adi.  [  1  patruus  ],  of  a  father's 
brother,  of  an  uncle :  patruae  verbera  linguae,  an 
unde's,  H. :  ense  cadit  patruo,  0. 

patulUB,  adj.  [  2  PAT-  ],  spread  out,  standing 
open,  open,  wide:  pina  duabus  grandibus  patula 
oonchis,  etc. :  aures,  H. :  fenestrae,  0. :  latitudo, 
i.  e.  the  open  highway,  Ta. — Spread  out,  spreading, 
extended,  broad,  wide:  rami:  fagus,  V. :  pectincs, 
H. :  lacus,  0. :  plaustra,  Y. :  canistra,  0. :  area,  lu. 
—  Fig.,  open  to  all,  common:  orbis,  the  beaten 
round,  H. 

paucitaa,  &tis,  /.  [  paucus  ],  a  small  number, 
fewness,  scarcity,  paucity  :  mira :  uti  multitudinem 
paucitaa  superaret,  S. :  legionera  propter  pauci- 
tatem  despiciebant,  Cs,:  amicorum:  paucitatem 
eonim  insignem  facere,  L. 

(pauculusl  adj.  dim.  [paucus],  very  few,  very 
little ;  only  fiur. :  loquitor  paucula,  T. :  ut  ibi 
pauculos  dies  esset. 

paucua,  adj.  with  comp.  and  sup.  [PAVJ,  feir, 
little :  in  diebus  paucis  Chrysis  moritur,  T. :  bis 
paucis  diebus,  a /fid  days  ago:  causae:  paucorum 
bominum  (i.  e.  paucis  horoinibus  familiariter  utens), 
H. :  ne  pauciores  cum  pluribus  manum  consere- 
rent,  S. :  tibia  simplex  foramine  pauco,  H. — PPur. 
m.  as  suhst.,few,  a  few:  ut  poena  ad  paucos  per- 
veniret:  calumnia  paucorum,  S. — The  few,  select 
few :  paucorum  potentia,  S. :  paucorum  indicium. 
— ^£  8  p.,  in  phrases  with  in  or  inter,  especially,  emi- 


(: 


nently,  extraordinarily:  pugna  inter  paucas  m^ 
morata,  L. :  Hector,  in  paucis  Alexandre  carus,  Cu. 
—  Phtr.  n.  as  subst.,  a  few  things,  little,  a  few 
words :  pauca  monere,  briefly,  S. :  paucis  te  volo, 
T. :  pauca  refert,  V. :  pauca  respondere,  H. :  ce- 
tera quam  paucissimis  absolvam,  S. 

paulatim  (not  pauU-),  adv.  [paulum],  by  little 
and  little,  by  degrees,  gradually :  paulatim  Gennu- 
nos  consuescere  Rhenum  transire,  Cs. :  licentia 
crevit,  S. :  adnabam  terrae,  V. :  vitia  exuere,  lu. : 
circunifusa  multitudine,  L. :  paulatim  ex  castris 
discedere,  a  few  at  a  time,  Cs. 

paulisper  (not  puull-),  adv.  [paulum+per], 
"or  a  little  while,  for  a  short  time:  paulisper  mane, 
'. :  ab  rege  sustentati,  S. :  lectica  paulisper  de- 
posits :  intermittere  proelium,  Cs. :  sedit  tadtus 
paulisper,  donee,  etc.,  L. 

paulo  (not  paulU),  adv.  [abl.  n.  of  paulus]. — 
As  abl.  of  difference  in  expressions  of  comparison, 
by  a  little,  a  little,  somewhat :  liberius  paulo :  civia 
liaud  paulo  melior,  quam,  etc :  paulo  magis  adfa- 
bre  factus :  paulo  longius  processerant,  Cs. :  quae 
paulo  ante  praecepta  dedimus:  post  paulo,  ju<< 
after,  S. :  verba  paulo  nimium  redundantia :  pau- 
lo ultra  eum  locum,  Cs. — In  gen.,  a  little,  some- 
whcU :  paulo  qui  est  homo  tolerabilis,  T. :  paulo 
processerant,  8. :  oonsilia  paulo  salubriora. 

paululd  (not  paulU),  ado.  [abl.  n.  of  paululus], 
by  a  little,  a  little,  som/ewhat :  si  nequeas  paululo. 
at  quanti  queas,  at  a  trifling  price,  T. :  paululo 
deesse. 

paululum  (not  paull-),  adv.  [paululus],  a  little, 
a  very  little,  somewhat:  concede  istuc  paululum, 
T. :  mente  paululum  inminuta,  S. 

paululus  (not  paull-),  adj.  dim,  [paulus],  very 
litUe,  very  smcul:  si  paululum  modo  quid  te  fuge- 
rit,  T. :  via,  L. :  equi  hominesque  paululi  et  gra- 
ciles,  L. — As  siibst.  n.,  a  little  bit,  trifle :  paululum 
pecuniae,  T. :  paululum  compendii  facere. 

paulum  (not  paull),  adv.  [paulus],  a  little,  som/e- 
what :  concede  paulum  istuc,  a  little  way,  T. :  pau- 
lum a  f ug&  aberant,  S. :  supra  eum  locum,  Cs. : 
differre :  paulum  aspectu  conterritus  haesit,  V. : 
paulum  praelabitur  ante,  a  little  before. 

paulus  (not  paull-),  adj.  [PAV-],  little,  smatt : 
paulo  sumptu,  T. — As  subst,  n.,  a  little,  trifle: 
quasi  vero  paulum  intersiet,  T. :  supplici,  T. :  lucri, 
T. :  paulum  huic  Cottae  tribuit  partium,  allotted  a 
smaU  part  of  his  defence  :  ubi  paulum  nescioquid 
superest,  lu. :  post  paulum,  in  a  little  while,  Cs. 

pauper,  peris,  adj.  with  comp.  and  sup.  [PAV-], 
poor,  not  wealthy,  of  small  means :  homo :  quae 
in  patria  honeste  pauper  vivit,  T. :  ex  pauperrimo 
dives  factus :  horura  Semper  ego  optarim  pauperw 
rimus  esse  bonorum,  H. :  aquae,  li. — As  subst.  m., 
a  poor  man:  Pauperis  est  numerare  peous,  0.: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pauperoulQS 


589 


peooo 


quod  Aeque  paiipcribus  prodest,  locupletibus 
aeque,  H. :  pauperiorura  turbae,  H.  —  Of  things, 
pooTy  scanty^  incowtiderable^  tmaU,  meagre  :  paupe- 
ris tuguri  culmen,  V. :  ager,  Tb. :  et  carmen  vena 
pauperiore  fluit,  0. :  pudor,  Ph. 

pauperculus,  adj.  dun,  [  pauper  ],  poor^  poor 
Utile  :  anus,  T. :  mater,  H. 

pauperieSi  — ,  ace.  f.  [  pauper  ],  poverty,  lim- 
ited nieanM :  bine  abli  propter  pauperiero,  T. : 
pauperiem  perferre,  V. :  pauperiem  paU,  H. :  im- 
muuda,  H. 

panperd,  ^,  — ,  ire  [pauper],  to  impoveriah^ 
rob,  deprive  :  te  cassi  nuce,  H. 

patipertaB,  atis,  /.  [pauper],  poverty,  email 
mean*,  moderate  circumstancea  :  paupertas  probro 
haberi,  S. :  patientia  paupertatls.— JVawI^ warUyindi- 
gence:  Paupertaa  mihi  onus  vi8umBt,T. :  infelix,  lu. 

pattsla,  ae,/.,  a  superior  kind  of  olive,  V. 

paiudlliilaa,  adj.  dim.  [pauxillus,  dim.  of  pau- 
cus],  very  little. — As  9fd)st.  n,,  a  little  bit,  trifling 
remnant  .•  Nummorum,  T. 

pavefactuSi  adj.  [paveo+f actus],  in  terror, 
dismayed,  alarmed:  ego,  0. :  pectora,  0. 

paveo,  p&vl,  — ,  §re  [4  PV-],  to  be  struck  with 
fear,  be  in  terror,  tremble,  quake  with  fear,  be 
afraid,  be  terrified:  mihi  paveo,  T.:  quaeres, 
quando  iterum  paveas,  H. :  incerto  ▼oltu  pavens 
adcurrit,  S.  :  admiratione  paventibus  cuuctis, 
t^zed  with  astonishment,  L. :  speque  metuque,  0. : 
hoc  serroone,  i.  e.  express  their  fears,  lu. :  mulieres 
omnia  pavere,  S. :  nocteni  paventes,  C.  poet :  Par- 
thum,  H. :  casum,  Ta. :  saturara  aerpentibus  ibin, 
lu. :  ad  omnia,  L. :  Id  paves,  ne  ducas  tu  illam, 
T. :  pavetque  Laedere  umbras,  0. :  numerare  pla- 
gas,  Ta. :  venae  pavent,  shudder,  Ta. 

pavoBOd,  — ,  — ,  ere,  inch,  [paveo],  to  begin  to 
fear,  be  alarmed:  omni  strepitu,  S. :  belliim,  Ta. 

pavide,  adv.  [  pavidus  ],  unlh  fear,  fearfully, 
timorously :  f  ugere,  L. 

pavidus,  adj,  [  paveo  1,  trembling,  quaking, 
fearful,  timid,  timorous,  shy :  raatres,  V. :  lepus, 
H. :  aves,  0. :  ex  sorano  mulier,  startled  out  of  her 
sleep,  L. :  oppidani  pavidi,  ne  iam  facta  in  urbem 
via  esset,  etc.,  in  terror  leet,  etc.,  L. :  offensionura, 
Ta. :  ad  oroncs  suspicioiies,  Ta. — Neut.  as  culv. : 
pavidum  blandita,  timorously,  0. — Making  timor- 
ous :  metus,  0. 

pavimentatUB,  adj.  [pavimentum],yiimtfAeJ 
with  a  pavement,  paved:  porticus. 

pavimentum,  I,  n.  [pavio],  a  level  turf  ace 
beaten  firm,  hard  floor,  pavement :  facere :  mero 
Tingere  pavimentum,  H. :  palma  ex  pavimento 
extitisse,  Cs. 

pavio,  — ,  — ,  Ire  [4  PV],  to  beat,  strike:  ter- 


pavlto^  — >  -—,  ire,  freq,  [  paveo  ],  to  tremblt, 
quake,  be  fearful:  prosequitur  paviiana,  V. — To 
have  a  chill,  T. 

pavOb  5nis,  m.,  a  peacock  .*  oauda  pavoni  do- 
nata. — Eaten  as  a  delicacy,  H.,  lu. 

pavor,  oris,  m.  [i  PV-],  a  trembling,  quaking, 
shaking,  terror,  anxiety,  fear,  dread,  alarm:  pavor 
sapieutiam  omnem  ml  exanimato  expectorat,  Enn. 
ap.  G. :  pavor  oeperat  milites  ne  mortiferum  esset 
volnus,  L :  corda  stravit  pavor,  V. :  pavore  depo- 
sito,  0. :  captae  urbis,  panic,  L. :  haurit  Ck>rda 
pavor  pulaana,  trembling  esmectation,  V.  —  Plur., 
Ta. — P  evsou.,  the  god  of  fear,  L. 

pax,  picis,  /.  [  PAG-  ],  a  compact,  agreement, 
treaty,  peace,  treaty  of  peace,  reeonctliatioti :  cum  eis 
facta  pax  non  erit  pax :  maritima :  pro  empti  pace 
bellum  iiitulerunt:  pacem  petere,  Gs. :  pangere, 
L. :  Nulla  dies  pacem  banc  rumpet,  V. :  iura,  bella 
atque  paces  penes  paueos  erant,  S. — P  e  r  s  o  n.,  ^ 
goddess  of  peace.  Peace,  H.,  0.,  N. — Concord,  tran- 
quillity, peace,  harmony :  videndum  est  cum  omni- 
busne  pax  esse  possit,  an,  etc. :  suscipienda  bella, 
ut  in  pace  vivatur :  bello  ac  pace,  both  in  war  and 
in  peace,  L. :  in  pace,  H. :  in  medift  pace,  L. :  paces 
bonae,  i.  e  the  blessings  of  peace,  U. — Of  the  gods, 
grace,  favor, pardon,  assistance:  ab  love  Opt  Max. 
pacem  ac  veniam  peto :  pacis  deflm  exposcendae 
causi,  L. :  exorat  pacem  divom,  V. — AU.  with  a 
possess,  pron.  or  gen.,  by  the  good  leave,  by  permis- 
sion, with  all  respect  to :  pace  quod  fiat  tui,  with- 
out offence  to  you,  T. :  paoe  horum  dixerim :  hoc 
pace  dicam  tui:  Gtaudi  pace  loauar,  L. — As  an 
exclamation, /Mace/  silence /  enough / :  capillus  pas- 
BUS  prolixe  .  . .  pax !  T. — Dominion,  empire :  pa- 
cem nostram  roetuere,  Ta.  —  Fig.,  of  the  mind, 
pecux,  tranquillity:  pax  animi,  sleep,  0,:  mentis, 
0. :  temperantii  pacem  animis  adfert — Of  things, 
peace,  rest,  quiet :  flumen  cum  pace  delabens,  U. : 
pacem  voltus  habet,  is  tranquil,  0. 

peocanSi  ntis,  cufj.  [  /'.  of  pecco  1,  sinful,  fuU 
of  sin  :  immortalitas. — Plur.  *i.  as  subsi.,  offenOers, 
sinners:  ad  officium  peccantes  redire  oogere,  N. 

pecoattiin,  I,  n.  [peooo],  a  fault,  error,  mittak-e, 
transgression,  sin :  pro  huius  peccatis  ego  suppli- 
cium  RufTeram  y  T. :  si  peccato  locus  esset,  S. : 
peccatum  est  patrinm  prodere:  stultitiae:  paucis 
verbis  tria  magna  peceata,  blunders:  peccatis  poe- 
nas  aequas  inrogare,  H. 

peccatUB,  Os,  m.  [pecco],  a  failing,  fault,  tres- 
pass: in  manifesto  )»eccatu  tenerl 

peooo,  ivl  (pet'cftris  for  pecciveris,  Pr.),  itus, 
ft  re,  to  miss,  mistake,  do  amiss,  transgress,  commit  a 
fault,  offend,  sin :  quid  peccavi  ?  T. :  alius  magis 
alio  vel  peccat  vel  recte  facit :  plura  in  hao  re,  T. : 
multa  alia:  tantumilem  idemque,  H. :  si  quid  in 
te  peccavi :  quod  in  eo  (Valerio)  peocandi  Germa- 


Digitized  by  V^OOQIC 


pecorosus 


690 


pedes 


(lis  causa  non  esset,  Cs. :  iu  servo  necando  peoca- 
tur :  libidine,  Iu. :  ne  Peccet  (equus)  ad  extremum 
ridendus,  break  doten,  H. — ^E  s  p.,  of  impurity,  to 
go  astray,  be  licentious:  peccare  doceotes  historiae, 
H. :  inlecebrae  peocantium,  Ta. 

pecoroBUS,  acfj,  [pecus],  rich  in  cattle  :  Pala- 
i\u  Pr. 

peoten,  inis,  m.  [PEC-],  a  comb  (for  the  hair) : 
deducit  pectine  crines,  0. :  digitis  inter  se  pectiue 
iuDCtis,  i.  e.  iiUerlocked^  0. —  The  reed^  sley  (of  a 
loom  ) :  arguto  percurrens  pectine  telas,  V. — A 
wmb^  card,  heckle  (for  wool),  Iu. — A  rake:  pec- 
tine verrit  humum,  0. — An  instrument  for  strik- 
ing the  strings  of  the  lyre:  eburnus,  V.,  Iu. :  Dum 
canimus  sacras  alterno  pectine  Nonas,  i.  e.  in  dis- 
tichesy  0. — A  kind  of  ehdUfish.^  sccMop,  H. 

peoto.  p6xl,  pexus,  ere  [PEC-l,  to  comb  :  pexo 
capillo :  caesariem,  H. :  barbam,  Iu. :  ferum  (cer- 
vum),  V. :  ipsa  comas  pectar,  0. 

pectus,  oris,  n.  [PAC-],  a  breast,  breast-bone: 
pectore  in  adverso  ensem  Condidit,  V. :  in  pectus 
cadit  pronus,  0. :  latum  demisit  pectore  clavom, 
H. :  esse  vincto  pectore,  ut  gracilae  sient,  tigJU- 
laced,  T. —  Tfie  stomach :  reserato  pectore,  0. — The 
breast,  heart,  feelings,  disposition :  amari  toto  pec- 
tore: metus  insidens  pectoribus,  L. :  laeta  dcae 
permulsit  pectora  dictis,  V. :  Illi  robur  et  aes  tri- 
plex Circa  pectus  erat,  H. :  mollities  pectoris,  ten- 
der-heartedness, 0. :  vita  et  pectore  puro,  conscience, 
H. :  pectora  casta,  0. — 7%«  aoiU,  spirit,  mind,  un- 
derstanding: de  hortis  toto  pectore  cogitemus: 
quod  verbum  in  pectus  lugurthae  altius  descendit, 
S. :  novum  in  Bruti  pectore  ingenium,  L. :  nova 
pectore  versat  Consilia,  V. :  oculis  ea  pectoris 
hausit,  t?ie  mind's  eye,  0. :  memori  referas  mihi 
pectore  cuncta,  H. :  deus  qucm  clausum  pectore 
habebat,  1.  e.  who  inspired  her,  0.  —  A  character, 
hearty  person :  cara  sororum  Pectora,  V. :  mihi 
Thesea  pectora  iuncta  fide,  0. 

(pecn),  n.  [PAC-],  catUe,  large  c««fe.  — Only 
c/wr.  nom.  and  ace. :  pecua  captiva  praeter  equos, 
L. :  pecua  relinquuntur,  i.  e.  the  pastures, 

pecnaiiue,  a^j.  [pecua],  of  cattle :  res,  ecUile- 
raising,  —  As  subst.  m.,  a  cattle  -  breedeVf  grazier : 
diligentissimus :  damnatis  aliquot  pecuariis,  i.  e. 
farmers  of  public  pastures,  L. — As  subst.  n.plur., 
herds  of  cattle,  V.  —  As  subst.  f  ( so.  ars  ),  cattle- 
breeding  :  pecuaria  relinquitur. 

peculator,  dris,  m.  [peculor],  an  mnbezder, 
peculator,  C,  Ta. 

peoulatUB,  Us,  m.  [peculor],  an  embezzlement^ 
peculation :  aerari,  S. :  peculatGs  damnari. 

peculiaiis,  e,  adj.  [peculium],  of  private  prop- 
erty, one's  own,  proper,  special,  peculiar :  tuus  testis : 
vestra  patria  peculiarisque  res  p.,  L.  —  Ejctraor- 
dinary,  special :  edictum. 


peouUimiy  I,  fk  [  pecu  ],  property  :  cnpidHaa 
peculi :  cura  peculi,  L  e.  anxiety  for  gain,  H. — 
Private  property,  separate  estate:  fill,  L. :  cultis 
augere  peculia  servis,/ee9,  Iu. 

pecunia,  ae,/.  [^pec\i\,  property,  riches,  loealth: 
pecuniam  f acere,  cucumulate :  ut  pecuniA  fortunis- 
que  nostris  oontentus  sit:  ea  (i.  e.  pecora)  pecunia 
illis  est,  L.  —  Money :  Pecuniam  neglegere,  T. : 
publica :  certa,  a  specified  sum :  pecuniam  cogere 
a  civitatibus:  credita  nobis:  pecunias  conferre 
ad  statuas:  gravi  faenore  occupare:  conlocatam 
habere :  dare  mutuam :  exige  pecuniam  a  civitati- 
bus :  funesta,  Iu. :  pecuniarum  repetundarum 
reus,  of  embezsiement,  & :  mutuas  pecunias  faenore 
quaerens,  L. :  Et  genus  et  formam  r^gina  pecunia 
donat,  i.  e.  supplies  aU  defects,  H. 

peouniiriu^  a<(/-  [pecunia],  ofnum£y,peeuniF- 
ary :  indicium :  rei  pecuniariae  socius,  in  a  mxmey 
matter :  praemia  rei  pecuniariae,  in  money,  Gs. 

pecunidsuB,  adj.  with  sup,  [pecunia],  moneyed, 
ri^  wealthy:  mulier:  senectus,  Ta. :  homo  pecu- 
niosissimus. 

1.  pecu%  pecoris,  n.  [PAO],  cattle  (all  do- 
mestic animals  kept  for  food  or  service) :  pabulum 
pecoris,  S. :  equinum,  a  stud,  V. :  setigerum,  the 
bristly  herd  (i.  e.  of  swine),  0. :  deus  pecoris,  i.  e. 
Pan,  0.:  Ignavom  fucos  pecus  a  praesepibus 
arcent,  i.  e,  the  drones,  V. — Of  sheep,  a  flock :  Ba- 
latu  pecorum  sonant  ripae,  V. — An  animal,  head 
of  cattle  (poet.):  pecus  magnae  parentis  (of  a 
young  lion),  0.  —  Of  persons,  cattle:  metum  et 
turpe,  H. :  dominae  pecora,  Ct. :  venale,  Iu. 

2.  pecus,  udis  {plur.  ace  once  pecuda,  C.),/. 
[PAC-],  a  head  of  cattle,  bea^,  bruie,  animal,  one 
of  a  herd:  pecudes  pictaeque  volucres,  land  ani- 
mals, v.:  quantum  natura  hominis  pecudibus 
antecedat,  domestic  animals.  —  A  sheep:  balans, 
Iu. :  pecus  Athamantidos  Hellee,  i.  e.  the  Ram,  0. 
— Of  a  person,  a  beast,  brute:  stuporem  hominis 
vel  dicam  pecudis  attendite :  aurea,  Ta. 


pedalis,  e,  adj.  [p^l,  of  the  size  of  a  foot :  sol 
"wis,  < 
latitudinem  trabes,  Os. 


mihi  videtur  quasi  pedalis,  afoot  in  diameter: 


pedariuB,  adj,  [pes],  of  the  foot,  at  the  foot: 
senatores,  senators  of  no  eminence,  who  voted  as 
followers  of  others,  Ta.  —  Plur,  m.  as  subst,  (sc. 
senatores),  G. 

pedes,  itis,  m.  [pes],  a  foot -traveller,  walker: 
si  pedes  incedat,  oti  foot,  L. :  cum  pedes  iret  in 
bostem,  V. :  pedes  per  nives  ingredi  coepit,  Gu. — 
A  foot-soldier:  ne  quem  peditem  ad  oonloquium 
adduceret,  Cs. :  tria  milia  et  septingenti  peditei 
ierunt,  infantry,  L. — Sing,  collect.,  fooi-solcUers,  m*- 
fantry:  occiso  pedite  nostro,  S. :  cum  pedes  con- 
currit,  L. :  in  pedite  robur,  Ta. :  equituui  peditum- 
que  prolem  describunto,  of  horse  and  foot,  i.  e.  tht 


Digitized  by  V^OOQIC 


pedester 


581 


pello 


whole  people:  omnes  cives  Roman!  eqnftee  pedi- 
teeque,  L.,  H. 

pedester,  tris,  tre,  adj.  [pes],  on  foot,  pedeetri- 
an^  C. :  copiae,  infantry:  exercitus,  N. :  scutum, 
of  a  foot-eokUer,  L. :  acies,  V. — On  land,  by  land: 
pedestres  navalesque  pugnae:  itinera,  the  roads 
by  land,  Gs.  —  F  i  g.,  not  elevated,  not  versified,  in 
proee :  historiae,  H.  —  Plain,  common^  prosaic  : 
serrao,  H. :  musa,  H. 

pedetemptim  (-tentim),  adv.  [pes+temp- 
to],  step  by  step,  slowly:  pedetemptim  et  sedato 
nisu,  Pac.  ap.  G. :  quaerendia  pedetentlm  vadis  in 
terram  evasere  (elephanti),  L. — ¥  i  g.,  by  degrees, 
gradually,  cautiously:  aocessus:  caute  pedetemp- 
timque  omnia  dici. 

pedloa,  ae,  /.  [  pes ],  a  fetter,  springe,  snare: 
iumenta  velnt  pedicS  capta  in  glacie,  L. :  gruibus 
pedicas  ponere,  V. 

pedlaequa,  ae,/.  [pes + SEC-],  a  female  at- 
tendant, waiting-woman,  handmaid:  ad  pedisequas 
aocedo,  T. — Fig.:  iuris  scientiam  eloquentiae 
tamquam  pedisequam  adiunxisti. 

pedlaequus,  I,  m.  [pes + SEC-],  a  follower  on 
foot,  footman,  servant,  page,  lackey :  clamor  pedi- 
sequorum  nostrorum. 

peditata8»  as,  m.  [  pedes  ],  foot  -  soldiers,^  foot, 
infantry :  civem  peditatu  instniere :  peditatum 
cogere,  Cs. 

pedo,  pepSdl,  pSditus,  ere,  to  break  wind,  H. — 
P.  perf.  n.  as  subst. ,  Gt. 

(pddor),  see  paedor. 

pedum,  I,  n.  [  pea  ],  a  shepherd's  crook,  sheep- 
hook,  V. 

Pegasus  (-os),  I,  m.,  =  n^a<roc»  in  fable,  a 
winged  horse  of  the  Muses,  afterwards  a  eonstdla- 
tion,  H.,  0. — Plur.,  of  swift  messengers,  G. 

pegma,  atis,  n.,  =  ir^y/«a,  a  fixture  of  boards, 
bookcase,  book-shelf:  tua  pegmata. — In  a  theatre, 
a  movable  platform,  stage  machine,  Ph.,  lu. 

pelero,  pexiero,  or  perluro,  avi,  fttu?,  fire 
[per+iurO],  to  swear  fahely,  perjure  oneself:  ver- 
bis conceptis:  qufi  re  periuras?  H. :  Hie  putat 
esse  deos,  et  peierat,  lu. :  ius  peieratum,  a  false 
oath,  H. :  periurati  dii,  offended  by  perjury,  0. 

pelor,  us,  acfj.  comp.  ;  see  1  malus. 

peius,  adv.  comp.  ;  see  male. 

pelagiti^a^/.,  =  ircXdyioc,  «/  the  sea,  sea-: 
cursus,  Ph. 

SelagUS,  I,  n.,  =  irAayoc,  the  sea :  fervit  aestu 
gU8,  Pac.  ap.  C. :  pelagus  tenuere  rates,  the 
open  sea,  V. :  Commisit  pelago  ratem,  H. :  rector 
pelagi,  i.  e.  Neptwu,  O, :  pelago  premit  arva  so- 
VkBHiix^fiood,  V. 

pelamys,  ydis,  /.,  =  miXafiic,  a  young  tunny- 
fish,  lu. 


Pelasgi,  Orum,  m.,  =  ntKa<r/oi,  the  Pelasgians, 
oldest  setUers  of  Greece,  V.—  The  Greeks,  V^  0. 

pelez,  see  paelex. 

pelioatos  (paeli-),  Qs,  m.,  the  relation  of  a 
mistress,  concubinage:  matris  pelicatum  ferre: 
pelicatQs  suspitio. 

pellaz,  acis,  adj.  [per+1  LAG-],  seductive,  de- 
ceitful: Ulixes,  V. 

pelleotiO)  onis,/  [pellego],  a  ^^eruW. 

pellego,  see  perlego. 

(pelUoatas),  see  pelloatus. 

pelliolo  or  perlloio,  lexl,  lectus,  ere  [B^e  1 
LAG-],  to  allure,  entice,  inveigle,  decoy,  coax,  wheedle : 
senem  per  epistulas,  T. :  mulierem  ad  se :  popu- 
lum  in  servitutem,  L. :  maiorem  partem  sententia- 
rum  sale  tuo,  won  over. 

pellicula,  ae,/.  dim.  [pellis],  a  small  skin,  little 
hide :  haedina :  f urtivae  aurum  Pelliculae,  i.  e.  the 
golf  ten  fieece,  lu.  —  P  r  o  v. :  pelliculam  curare,  to 
coddle  oneself  ,  H. 

pellis,  is,  /.,  a  skin,  hide,  felt,  pelt :  rugosa 
(ranae).  Ph. :  caprina :  pelles  pro  veils,  Gs. :  ful- 
vique  insternor  pelle  leonis,  V.:  deformem  pro 
cute  pellem  aspice,  lu.  —  P  r  o  v. :  Detrahere  pel- 
lem,  i.  e.  to  ea^pose  one's  real  nature,  H. :  Introrsum 
turpis,  speciosus  pelle  decorft,  with  a  showy  out- 
side, H. :  in  propria  pelle  quiescere,  to  rest  content- 
ed, H. — Tanned  hide,  lecUher,  skin  :  rupta  calceus 
alter  Pelle  patet,  lu. :  pecore  compulso  pellium 
nomine,  to  obtain  leather  (for  shields):  pes  in 
pelle  natet,  in  the  shoe,  0.  —  In  the  phrase,  sub 
pellibus  (because  the  winter  tents  were  covered 
with  skins ),  in  winter  tents,  in  camp,  C,  Gs. — A 
leathern  sandal-tie,  shoe-latchet,  H. 

pellitus,  culj.  [pellis],  covered  with  skins,  dad 
in  skins  :  oves,  i.  e.  of  very  fine  wool  (protected  by 
a  covering  of  skins),  H. — Esp.,  of  the  ancient 
Sardinians:  Sardi,  L. :  testes,  i.  e.from  Sardinia. 

pell5,  pepuU,  pulsus,  ere  [1  PAL-],  to  beat, 
strike,  knock,  push,  drive,  hurl,  impel,  pn^:  fores, 
T. :  pueri  pulsi:  ter  pede  terram  (in  the  tripu- 
dium),  H. :  undique  roagno  Pulsa  domus  strepitu, 
H.  —  To  drive  out,  drive  away,  thrust  out^  expel, 
banish,  repel,  drive  back,  discomfit,  rout :  qui  armis 
pulsus  est :  hostes  pelluntur,  Gs. :  exsules  tyran- 
norum  iniuri&  pulsi,  banished,  L. :  in  exsilium  pul- 
sus: lapidibus  e  foro  pelli:  omnes  ex  Oalliae 
finibus,  Gs. :  istum  ab  Hispania :  ilium  ab  ea,  T. : 
poesessores  suis  sedibus :  patria,  N. :  regno  pul- 
sus, H. :  pudendis  Volneribus  pulsus,  i.  e.  shame- 
fully wounded  i»i  flight,  V.— 7b  rout,  put  to  flight, 
discomfit :  exercitus  eiua  ab  Helvetiis  pulsus,  d^. 
— To  strike,  set  in  motion,  impel:  sagitta  pulsa 
manu,  V. :  ncrvi  pnh'i,  struck :  lyra  pulsa  manu, 
played,  0. :  classiai,  Tb.  —  F  i  g.,  to  strike,  touch, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pelluoeo  51 

mov4y  affect,  imprtm  Hie  canit,  pulsae  referunt 
ad  sidera  valles,  V. :  acriter  mentem  sensumve: 
species  utilitatis  pepulit  eum:  iuyenem  nullius 
forma  pepulerat  captivae,  L. :  pulsusque  recesse- 
rat  ardor,  0. :  Haec  ubi  dicta  Agrestem  (murem) 
pepulere,  H.  —  To  drive  out,  drive  away^  banish, 
expd  :  maestitiam  ex  animis :  quo  tibi  nostri  Pul- 
sus amor?  what  hat  become  of  your  love  for  mef 
Y. :  glande  famem,  0. :  tecta,  quibus  frigonim  vis 
pelleretur :  tenebras,  0. 

palluoed,  pelluoidus,  see  perlac-. 

peloxls,  idis,  /.,  =  vtKiapic,  a  large  theUrfith, 
the  giant  mund,  H. 

pelta,  ae,/.,  =  irlXn},  a  light  ehield,  shaped  like 
a  half-moon,  pelt,  Thraeian  shield,  L.,  V,  0. 

peltastae,  arum,  m.,  =  frtKraffrai,  soldiers 
armed  with  the  pelt,  peltasts,  L.,  N. 

peltatUB,  a<fj,  [pelta],  armed  with  the  pelt,  0. 

pel'vlSi  is,  /.  [PLE-],  a  basin,  laver,  lu. 

penariaSi  a€(j.  [penus],  for  provisions :  cella. 

Penates,  ium,m,  fl  PA-],  t?ie  Penates, guardian 
gods  of  the  family,  household  gods :  vos  Penates 
patriique  di,  V.,  H.,  0. :  deos  penatis  salutatum 
domum  Devortar,  T. :  aedes  deorum  Penatium,  L. 
— A  dwelling,  home,  hearth  (cf.  Lares) :  a  suis  dis 
penatibus  eiectus:  nostris  succede  penatibus  ho- 
spes,  V. :  regis,  0. :  uxoris,  Ta. :  suos  penates  re- 
gere,  Ta. :  flammis  adolere  penatis,  the  hearth,  V : 
certos  novere  penatis,  cells  (of  bees),  V. 

penatiger,  era,  erum,  aeff.  [  penates +6ES-], 
carrying  the  household  gods,  0. 

pended,  pependl,  — ,  Sre  [PAND-],  to  hang, 
hang  down,  be  suspended:  sagittae  pendebant  ab 
umero :  pendebant  moUes  super  ora  capilli,  0. : 
telum  summo  clipei  umbone  pependit,  V. :  chla- 
mjdemque,  ut  pendeat  apte,  Gonlocat,  hang  be- 
comingly, 0. :  ego  plectar  pendens,  shall  be  strung 
up  and  flogged,  T. :  pendebit  fistula  pinu,  V. :  E 
trabe  pependit  onus,  0. :  inter  merces,  be  exposed 
for  side,  Ph.:  Omnia  sunt  bominum  tenui  pen- 
dentia  filo,  i.  e.  are  held  by  a  frail  tenure,  0. — To 
hang  in  the  air,  be  suspended,  float,  hover,  over' 
hang :  Nunc  scopulus  raucis  pendet  adesus  aquis, 
0. :  Hi  summo  in  fluctu  pendent,  V. :  Dumosft 
pendere  procul  de  rupe  videbo  (caprosV  V. :  olor 
niveis  pendebat  m  a^re  pennis,  0.:  fitus,  quod 
pendeat,  overhangs,  0.  —  To  hang  about,  loiter, 
tarry,  linger :  nostro  in  limine,  V. —  To  hang  down, 
be  jlabby,  be  Jlaccid,  be  weak,  have  no  strength: 
fluidos  pendere  lacertos,  0. :  Pendentes  genas 
aspice,  lu. — F  i  g.,  ^  hang,  rest,  depend,  be  depend- 
ent: quoniam  opes  eius  ex  patre  suo  penderent, 
S. :  ex  alterius  voltu  ac  nutu,  L. :  spes  pendet  ex 
fortunft :  ex  quo  verbo  tota  causa  pendebat :  vec- 
tigalia  perlevi  saepe  momento  fortunae  pendere: 


3  penetralia 

in  Bcntentiis  omnium  civium  famam  nostram  pen- 
dere :  De  te  pendens  amicus,  devoted  to  you,  H. : 
ex  te  tota  pendebat,  Ct. :  tyrannus.  Gum  quo  fa- 
tum  pendebat  amici,  lu.  —  Of  the  attention,  to 
hang,  give  dose  attention,  be  absorbed,  g<ueJixetUy  : 
(Dido)  pendet  iterum  narrantis  ab  ore,  V.,  0. — 
To  be  suspended,  be  interrupted:  pendent  opera 
interrupta,  V.  —  To  be  in  suspense,  be  uncertain, 
hesitate,  be  irresolute,  be  perplexed:  animus  tibi 
pendet  ?  T. :  nolo  suspensam  plebem  obscurft  spe 
pendere :  pendeo  animi  exspectatione  Gorfiniensi : 
sollicitis  ac  pendentibus  animi,  L. :  pendebat  ad- 
hue  belli  fortuna,  was  in  doubt,  0. 

pendo,  pependl,  pSnsus,  ere  [PAND-],  to  ft»- 
pmd,  weigh,  weigh  out :  pensas  examinat  herbas, 
0. — To  weigh  out  in  payment,  pay,  pay  out  :  sti- 
pendium  quotannis,  Gd. :  pecuniam  Pisoni :  popu- 
lo  meroedem,  lu. — Fig.,  to  pay,  suffer,  undergo: 
mihi  tergo  poenas,  T. :  poenas  temeritatis :  satis 
pro  temeritate  unius  hominis  suppliciorum  pen- 
sum  esse,  L. :  capitis  poenas,  0. — To  weigh,  pon- 
der,  consider,  deliberate  upon,  decide:  cam  (rem) 
penditote :  in  philosopbia  res  spectator,  non  verba 
penduntur.  —  To  value,  esteem,  regard :  quern  tu 
yidisse  beatus  Non  roagni  pendis,  H. :  Quae  dico 
parvi  pendunt,  esteem  lightly,  T. :  nili,  care  nothing 
for,  T, :  non  flocci  pendere,  T. — Inirans.,  to  weigh, 
ie  heavy:  talentum  ne  minus  pondo  octoginta 
Romania  ponderibus  pendat,  L. 

penduluB,  adj.  [PAND-1  hanging,  hanging 
down,  pendent :  collum,  H. :  libra,  0. :  tela,  0. — 
F  i  g.,  doubtful,  uncertain,  hesitating  :  dubiae  spe 
pendulus  horae,  U. 

(pene)b  see  paene. 

penea,  praep.  with  ace,  [1  PA-],  with,  at  the 
house  of  (only  with  ace.  of  pers.  ;  sometimes  after 
its  case):  istaec  iam  penes  vos  psaltriast?  T. : 
penes  accusatorem  fuisse:  penes  quem  quisque 
sit,  Gs. :  mentis  causa  malae  est  penes  te,  lu. — 
F  i  g.,  with^  in  the  possession  of,  in  the  power  of, 
belonging  to,  resting  wUh :  quae  (culpa)  te  est  pe- 
nes, ^(mra,  T. :  agri,  quorum  penes  Gn.  Pompeium 
indicium  debet  esse :  ius  et  imperium  eius  (regni) 
penes  vos  esse,  S. :  usus,  Quem  penes  arbitrium 
est  loquendi,  H. :  penes  te  es  ?  master  of  your- 
self f  H. 

penetrabilla,  e,  aeff.  [penetro],  penetrable,  vul- 
nerable :  corpus  nullo  telo,  0.  —  Piercing,  pene- 
trating: Boreae  frigus,  V. :  fulmen,  0. 

penetralia,  e,  adj.  [pcnatTo], piercing, penetrat- 
ing, inward,  inner,  internal,  interior,  innermost: 
adyta,  V. :  foci. — As  subst.  n.,  an  inner  part,  in- 
terior, inside  space,  inner  room :  penetrale  urbis, 
L. — Usu.  plur. :  faiista  (of  the  palace  of  Augus- 
tus), H. :  in  ipsis  penetralibus  (Britanniae),  Ta.  i 
veterum  regum,  inner  chambers,^. :  magni  amnia, 
0. :  Vestae,  i.  e.  the  poefs  sanctum,  H. 


Digitized  by 


google 


penetro  5i 

panetro,  ftvi,  &tu!j,  &re  [penus+l  TER-I  to 
erUeTy  penetrate^  betake  onMetf:  sub  terras :  aa  ip- 
Bos  (deos) :  in  castra  hostium,  L. :  per  angustias : 
eo,  tkua  far^  N. :  penetrat  vox  ad  aures,  0. :  in 
earn  speluncam  penetratum  cum  signis  est,  L.: 
Illyricos  sinQs,  press  iiUo^  V. :  mediae  cryptara 
Suburrae,  lu.  —  F\  g.,  to  pierce^  tink^  enter^  pene- 
trate: Romuli  animus  in  templa  penetravit:  in 
animos:  ad  sensum  iudicis:  quo  non  ars  pene- 
trat ?  0. :  nihil  Tiberium  magis  penetravit,  quam, 
etc.,  i.  e.  impreuedy  Ta. 

penioillaB,  I,  m.  dim.  [peniculusl  a  painter's 
hr^isK,  hair-pencil:  luctum  penicillo  imitari:  pin- 
gere  coloribus  tuis,  penicillo  meo,  i.  e.  style, 

penloulUB,  I,  m.  dim.  [penis],  a  sponge^  T. 

peninsula,  see  paeninsula. 

penia,  is,  m.,  a  tail  (old) :  caudam  antiqui  pe- 
nem  yocabant— 7^/>tf7iM,  C,  H.,  lu. — Lust^  wan- 
tonness, dissipation :  ganeo,  manu,  ventre,  pene 
bona  patria  laceraverat,  S. 

penlte,  dk/v.  [penitus],  pro/(n«n<%,  Ct. 

penltUB,  adv.  [PA-],  inwardly,  deeply,  far 
within,  into  the  inmost  part :  saxum  ezcisum :  de- 
fossa,  V. :  penitus  terrae  defigitur  arbos,  V. :  pe- 
nitus  ad  extremes  finis  se  recepisse,  Cs. :  penitus 
in  Thraciam  se  abdidit,  N. :  mare  retibus  penitus 
acruwre,  lu.  —  F  i  g.,  deeply,  far  within,  from  the 
depths :  opinio  tam  penitus  insita,  so  deeply  root- 
ed: periculum  penitus  in  venis  rei  p.,  in  the  very 
heart:  demittere  se  penitus  in  causam. — Through 
and  thro^tgh,  thoroughly,  completely,  wholly,  pro- 
foundly, entirely,  utterly :  supercilia  abrasa :  re- 
ugionem  sustulisse?:  pernoscere  animorum  mo- 
tOs :  dilecta,  H. :  rogare,  heartily. 

penna,  ae,  /.  [PET-],  a  feather,  plume  (on  a 
bini;  often  confounded  with  pinna):  pennarum 
taurum  niter,  Ph.:  maduere  graves  aspergine 
pennae,  0. — Plur.,  a  wing :  quatere  in  aere,  0. : 
pennis  coruscant,  V.  (al.  pinnis). — A  feather  (on 
an  arrow):  per  iugulum  pennis  tenus  acta  sagit- 
ta  est,  0. :  feiicibus  edita  pennis,  i.  e.  with  a  happy 
omen  from  the  flight  of  birds,  Pr. — Sing,  colleet., 
the  wings :  Penna  latus  vestit,  0. 

pennatoa*  €ulj.  [pennh],  furnished  with  wings, 
winged:  serpentes,  O. 

(penniger,  pennipea),  see  pinni-. 

Penninua  (Peni-),  see  Poenlnus. 

pennula,  see  pinnula. 

penailla,  e,  adj.  [  PAND-  ],  hanging,  pendent, 
pensile:  plumae,  i.  e.  cushions  of  down,  lu. :  uva, 
hung  up  to  dry,  H. :  horti,  i.  e.  on  arches,  Cu. 

penaio,  6nis,/.  [PAND-],  a  paying,  payment, 
instalment :  tribus  pensioiiibus  solvi,  L. :  tua  con- 
iunz  nimium  diu  debet  populo  R.  tertiam  pensio- 


fo  per 

nem  (i.  e.  the  death  of  her  third  husband  )i— 
Bent,  rental,  lu. 

penaito,  ftvl,  — ,  s^re,freq.  [penso],  to  weigh 
out, pay:  vectigalia  nobis:  praedia,  quae  pensi- 
tant,  i.  e.  are  taxable.^F  i  g.,  to  weigh,  ponder,  con- 
sider :  (consilia)  pcnsitanda,  L. :  saepe  pensitato, 
an,  etc.,  after  often  considering,  Ta. 

penao,  &vl,  fttus,  are,/rey.  [pendo],  to  weigh, 
weigh  out :  aurum,  L. :  pensari  eidem  trutina, 
i.  e.  judged  by  the  same  standard,  H. — To  counter- 
balance, contrast,  compare:  adversa  secundis,  L.: 
virtutibus  vitia,  L.  —  To  compensate,  recompense, 
requite:  exiguS  turis  impensft  beneficia,  Cu. : 
transmarinae  res  quadam  vice  pensatae  (sc.  inter 
se),  L. :  volnus  volnere,  0.  —  lb  pay,  atone  for : 
laudem  cum  damno,  0.:  nece  pudorem,  0. — To 
weigh,  ponder,  examine,  consider :  ut  factis,  non  ex 
dictis,  amicos  pensent,  L.  ?  animi  consuIta,Cu. 

penaum,  I,  n.  [P.  n,  of  pendo],  wool  weighed 
out  to  a  slave  for  a  day's  spinning,  allotment  of 
wool:  nocturna  carpentes  pensa  puellae,  V.:  fa- 
mulasque  ad  lumina  longo  Exercet  penso,  V. : 
pensa  manu  ducunt,  lu.  -^  F  i  g.,  a  charge,  duty, 
office:  meSiQ  diligentiae:  nominis  familiaeque,  L 
—  Weight,  consideration,  scruple,  importance  (only 
gen.  of  price) :  nihil  pensi  neque  moderati  habere, 
i.  e.  practise  no  reverence  or  self-control,  S. :  neque 
id  qiiibus  modis  adsequeretur,  quicquam  pensi 
habebat,  i.  e.  had  no  scruple,  S. :  scii  illis  nee  quid 
dicerent,  quicquam  umquam  pensi  fuisse,  they 
never  cared  at  all,  h.:  quibus  si  quicquam  pensi 
umquam  fuisset,  non,  eta,  had  they  ever  had  re- 
gard for  anything,  S. 

penana,  P.  of  pendo. 

(penula,  penolatna,  pennltimna),  see  paen-. 

pennrla  (paen-X  ae, /:  [SPA-J  want,  need, 
scarcity,  destitution :  victQs,  H. :  edendi,  V. :  rerura 
necessariarum,  S. :  f rumenti,  L. :  virorum  fortium : 
alcuiua  generis  (amioorum):  argenti,  L. 

penua,  — ,  m.,/,  or  n.  FPA],  a  store  of  food, 
provision,  victuals:  in  ceUulam  penum  omnem 
congerebam,  T. :  est  omne,  quo  vescuntur  homi- 
nes, penus :  portet  frumenta  penusque,  H. :  Ion- 
gam  penum  struere,  V. 

peplum,  I,  n.,  =  iri irXoc,  an  outer  robe,  robe  of 
state,  mantle  (of  a  woman) :  Iliades  peplum  fere- 
bant  (of  Athene),  V. 

per,  praep.  with  ace.  [  1  PAR-  ].  I.  In  space, 
through,  across,  through  the  midst  offrwn  side  to 
side  of,  traversing :  itinera  duo,  unum  per  Sequa- 
nos . . .  alterum  per  provinciam,  Cs. :  qui  per  agros 
fluit :  it  hasta  per  tempus  utrumque,  V. :  per  me- 
dics hostls  evasit,  L. — Through,  over,  throughout, 
all  over,  along,  among :  per  totam  Italiam,  S. :  per 
omuls  partis  provinciae :  per  viam,  along,  L. :  aegro 
per  manQs  tractus  servatur,  from  hand  to  hand. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pen 


694 


penmsnste 


Oi. :  invitati  hospitaliter  per  domoB^  Jrom  house  to 
ktmaty  L. :  passim  per  herbam  CJorpora  fusa,  V. : 
imperium  per  omnis  in  orbem  ibat,  went  araundj 
L. :  per  alia  atque  alia  pavida  consilia  trepidans, 
from  one  place  to  another^  L. :  Traustra  per  et  re- 
mos,  V. — With  oraj  oculoe  or  aurU^  before^  to :  in- 
cedunt  per  ora  vestrum,  S. :  traducti  per  hostium 
oculos,  L. :  vestraa  per  aurls  ire,  V. — II.  In  time, 
through^  during,  f or  ^  throughout^  in  the  course  of: 
per  hosce  annos:  per  triennium:  per  eos  forte 
dies,  L.  —  Ai^  at  the  time  of,  during :  per  idem 
tempus :  per  meridiem,  at  noon,  L. :  per  ludos,  L. : 
per  lunam,  V. :  per  infrequentiam  comitia  perfi- 
ciunt,  L. :  per  tempus,  at  the  right  time,  T. — IH. 
Of  agency,  through,  by,  by  the  hands  of^  by  the 
agency  of:  quae  comperta  sunt  per  me :  per  ho- 
mines explorare,  S. :  per  procuratores  agere :  quo 
minus  cum  eis  amicitia  esset,  per  populum  R.  ste- 
tisse,  L. :  oocidebantur  ?  per  quos  ?  et  a  quibus  ? 
by  whose  hands,  and  at  whose  instanced  —  With 
pronn,  reflex,,  in  person,  alone,  of  onesdf :  milites 
qui  per  se  de  conciliandft  pace  egerint,  Cs. :  homo 
per  se  cognitus,  by  his  own  merit :  per  me  tibi  ob- 
stiti,  singte-handed :  per  se  solus,  L. — Restrictive, 
by,  for,  as  far  as  regards :  per  me  vel  stertas  licet, 
IdonH  care  if:  per  me  isti  pedibus  trahantur :  si 
per  sues  esset  licitum,  N. — IV.  Of  means  or  man- 
ner, through,  by,  by  means  of:  id  a  te  per  litteras 
petere:  Tates  per  avis  consuiti,  L.:  per  litteras 
certior  fit,  S.  —  Through,  by,  under  pretence  of  by 
the  pretext  of:  nos  per  fidem  fallere :  per  causa  m 
exercendorum  remigum  prodire,  Cs. :  per  Caeci- 
lium  Sulla  accusatur,  in  the  name  of:  per  speciem 
alienae  fungendae  vicis  suas  opes  firmavit,  L.-  * 
Through,  by,  for  the  sake  of,  on  account  of,  with  a 
view  to:  cum  per  aetatem  nondum  auderem,  eic. 
—  E  s  p.,  in  oaths  and  adjurations :  si  per  ph  ris 
deos  iuiet,  by :  per  tuam  fidem  Te  obtestor  T. : 
per  ego  te  deos  oro,  T. — P  o  e  t.  in  ellipsis :  per,  si 
qua  est .  . .  Intemerata  fides,  oro,  V.^-Of  manner, 
in  adverb,  phrases,  by,  through,  with,  at,  in  :  p*»r 
vim,  violently,  T. :  pc?r  ludum  et  iocum,  in  sport : 
per  summum  dedecus, mo«^  infamously:  per  iram, 
angrily:  per  commodum  rei  p.,  without  injury,  L. : 
per  otium,  eU  leisure,  L. :  per  commodum,  leisurdy, 
L :  per  ignaviam  et  superbiam  aetatem  agere,  in 
inglorious  pride,  S. :  per  turpitudinem,  basely,  S. : 
per  virtutem  emori,  bravely,  8. :  Per  facinus,  wick- 
edly, 0. :  baud  per  ambages  portendere,  not  ob- 
scurely, L. :  per  tumultum,  in  disorder,  L. 

pera,  ae,/.,  =  iriipa,  a  bag,  wallet,  Ph. 

per-absurdus,  adj.,  very  absurd. 

per-aooommodata8»  ac(j.,  very  eomfement: 
per  fore  accommodatum  tibi,  si,  etc. 

per-aoer,  ftcris,  acre,  atfj,,  very  sharp,  —Fig.: 
indicium. 

per-acerbuB,  adj,,  very  harsh :  uva  gustatu. 


peraotio,  Onis,  /.  [perago],  a  completion :  se- 
nectus  aetatis  est  peractio  tamquam  labulae,  L  ei 
the  last  act  of  life's  drama. 

peraota8»  P.  of  perago. 

peraotkte,  adv.  [peracutusj,  very  sharply,  with 
great  keenness :  moveri :  queri. 

per-aoata8»  adj.,  very  clear,  penetrating :  vox. 
— F  i  g.,  very  acute,  very  penetrating :  homo :  oratio. 

per  -  aduleacena^  entis,  adj.,  very  youn^. 
homo. 

per-adnleacentalas,  I,  m,  dim.,  a  very  young 
man,  N. 

per-aeque,  adv.,  quite  equally,  uniformly:  hoc 
peraeque  in  omni  agro  reperietis :  terna  milia  pe- 
raeque  in  singulos  mensis,  N. 

per-agito,  — ,  atus,  fire,  to  harass,  disturb :  ve- 
hementius  peragitati  ab  equitatu,  Cs. 

per-ago,  egl,  actus,  ere,  to  thrust  through,  pierce 
through,  transfix:  latus  ense,  transpierce,  0. — To 
pass  through,  traverse:  freta,  0. :  cum  sol  peregit 
Signa,  0.  —  To  disturb,  trouble,  agitate :  Sempro- 
nium  usque  eo,  ut,  etc. :  humum,  till  persistently, 
0.  —  Fig.,  to  go  through  with,  carry  out,  execute, 
finish,  accomplish,  complete :  fabulam:  concilium, 
Cs. :  conata,  lu. :  cursum,  V. :  iter,  H. :  dons.,  finish 
distributing,  V. :  aevum,  0. :  otia,  live  at  ease,  0. : 
facinus,  lu. — To  follow  to  the  end:  reum,  to  pros- 
ecute to  condemnation,  L. :  causam  nullo  labore. — 
To  go  through,  go  over,  set  forth,  relate,  describe, 
detail:  postiUata,  L. :  verbis  auspicia,  mention,  L. : 
res  pace  belloque  gestas,  treat,  L. :  res  tenuis,  te- 
nui  sermone  peractas,  delivered,  H. :  Omnia  animo 
mecum,  review,  V. 

peragratio,  Onis,  /  [  peragro  ],  a  wandering 
through,  traversing :  itinerum. 

per-agro,  avi,  fttus,  fire  [per+ager],  to  wander 
througJi,  travel,  pass  through,  traverse :  orbem  ter- 
rarum  :  saltOs  silvasque,  V. — F  i  g.,  to  go  through, 
traverse, spread, search, penetrate:  qua  fines  impi^ri 
su:  ',  ea  .  .  .  Uetitia  peragravit:  eloquentia  omnes 
peragravit  insulas :  orator  ita  peragrat  per  animos 
bominum,  ut,  etc 

per-altna,  adj,,  very  high,  lofty:  ripae,  L. 

per-amana,  antis,  adj.,  very  fond:  nostri. 

per-amanter,  adv.  [peramensj,  very  lovingly. 
me  observant 

per-ambuld,  ftvT,  fitus,  fire,  to  ramble  through, 
go  through,  traverse,  perambulate :  viridia.  Ph. : 
rura,  H. :  frigus  perambulat  artQs,  runs  through, 
0. :  crocum  floresque,  L  e.  the  flower-strewn  stage,  H.  • 

per-amoenuB,  a^j.,  very  pleasant :  aestas,  Ta. 

per-amplus,  adj.,  very  large,  huge:  simulacra. 

peranguste,  adv.  [  perangustus  ],  very  near- 
rowly. 


Digitized  by 


Google 


perangustas 

per  -  angustos,  a<fj.,  very  narrow:  fretum: 
aditus,  Gs. :  ria,  L. :  semita,  Cu. 

per-antaquuB,  adj,^  very  atieiewL 

per-appoBltus  (peradp-),  a<^*.,  very  tuUabUj 
highly  becoming  :  ilia  mimis. 

per-arduua,  ac^.^  very  difficult:  mihi  hoc 
perarduum  et  demonstrare. 

per-argntus,  ac(f.,  very  acute,  very  shrewd: 
homo. 

per-armatU8,  adj.,  thoroughly  armed,  well 
equipped  :  exercitus,  Gu. 

per-arOy  ftvl,  atus,  fire,  to  plough  through,  fur- 
row: rugis  anilibus  ora,  0. — To  furrow  (a  waxed 
tablet  with  the  style),  write  :  talia  perarans  ma- 
nus,  0. :  peraratae  tabellae,  0. 

per-attente,  adv.,  very  attentivdy  :  audiri. 

per-attentUB,  adj.,  very  attentive :  animi. 

per-baochor,  atus,  ftrl,  dep.,  to  carouse,  revel 
thi-ough :  uiultos  dies. 

per-beata8»  adj.,  very  fortunate. 

per-belle,  adv.,  very  prettily,  very  finely:  simu- 
lare. 

per-bene,  adv.,  very  well:  LaJine  loqui :  fecis- 
se,  L. 

per-benevolus,  aefj.,  very  friendly :  nobis. 

per-benigne,  adv.,  very  kindly,  T. :  per  mihi 
benigne  respondit. 

per-bibo,  bibl,  — ,  ere,  to  drink  in:  lacrimas, 
0. — ^F  i  g.,  to  imbibe :  rabiem,  0. 

per-blandu8,  adj.,  very  courteous,  charming, 
engaging :  successor :  oratio,  L. 

per  -  bonus,  atfj.,  very  good  :  agri :  perbono 
loco  res  erat. 

per-brevis,  e,  ae(j,^  very  shorty  Inief  cojicise: 
orator:  perbrevi  tempore:  altera  pars  per  mihi 
breTis  videtur.  —  AbL  adv. :  perbrevi,  in  a  very 
short  time. 

per-breviter,  adv.,  very  briefly,  concisely:,  qaae 
ego  nunc  perbreviter  attingo. 

peroa,  ae,/.,  =  mpKri,  a  perch^  0. 

per-oalesco,  calul,  — ,  ere,  inclu,  to  be  heated 
through,  grow  very  warm,  0. 

per-callesoo,  callul,  — ,  ere,  inch.,  to  become 
hardened^  grow  callous :  civitatis  patientia  percal- 
luerat. — F  i  g.,  to  grow  expert:  usu  rerum. 

per-camB,  adj.^  very  dear^  much  beloved:  eis. 
—  Very  dear^  too  costly,  T. 

per-oautus,  adj.,  very  cautious. 

per-celebro,  — ,  fttus,  fire,  to  pronounce  fre- 
quently,  have  often  in  one's  moiUh :  de  qua  muliere 
plurimi  versus  percelebrantur :  percelebrata  ser- 
tnonibus  res  e^t. 


595  percontatio 

per-celer,  ceteris,  atff.,  very  quick,  sudden:  in- 
teritus. 

per-oeleriter,  adv,,  very  quickly,  very  soon. 

percello,  cull,  culsua,  ere  [  1  GEL- 1,  to  beat 
down,  throw  down,  overturn,  upset :  perculeris  iam 
tu  me,  T. :  eos  Martis  vis  perculit.  —  To  strike, 
smite,  hit:  femur,  L. :  deam,  0.  —  Fig.,  to  cast 
down,  overthrow,  ruin,  destroy:  adulescentiara. — 
To  strike  wUh  consternation^  deject,  daunt,  dispirit, 
discourage,  dishearten :  inetu  perculsi,  S. :  haec  te 
vox  non  perculit  ? :  Mentes  perculsae  stupent,  U. : 
quos  pavor  perculerat  in  silvas,  drove  in  dismay, 

Li. 

per-oenaeo,  ul,  — ,  6re,  to  count  over,  reckon 
up,  enumerate:  vestra  proraerita  numerando :  om- 
nia gentis,  L.  —  To  survey,  view,  review,  examine: 
orationes,  L. — To  go  over,  travel  through:  Thessa- 
liam,  L. :  orbem,  0. 

peroeptio,  onis,/.  [per + GAP-],  a  taking,  re- 
ceiving, gathering  in,  collecting :  f rugum.  —  Fig., 
perception,  comprehension:  animi  perceptiones, 
notions. 

peroeptUB,  <«(/.  [P.  of  percipio],  perceived,  ob- 
served,— Plur,  n.  as  subst.,  aoctrines,  rules. 

(peroieo,  — ,  itus,  6re),  see  percitus. 

percipio,  c6pi  {pluperf.  percepset,  old  poet  ap. 
C.),  ceptus,  ere  [per+capio],  to  take  wholly,  seize 
entirely,  take  possession  of,  seize,  occupy:  neque  ur- 
bis  odium  me  umquam  percipit,  T.  —  I'o  take  to 
oneself,  assume :  rigorem,  0.  —  To  get,  collect,  ob- 
tain :  serere,  percipere,  condere  fructils :  ubertas 
ill  percipiundis  fructibus :  praemia,  Gs. — F  i  g.,  to 
perceive,  observe:  oculis,  auribus  percipi :  nunc 
miJQae  percipiebantur,  were  heard,  L. :  quae  dicain, 
i.  e.  fuar:  ni  Falamedi  prudentia  Istius  percepset 
audaciam,  Po«t.  ap.  G, — To  feel:  neque  maiorem 
volMptatem  percipi  posse,  etc. :  gaudia,  0.  —  To 
learn,  know,  conceive,  comprehend,  understand,  per- 
ceive: res  peroepta  et  comprehensa :  philosophiam : 
dic(n,  H. :  omnium  civium  nomina,  know :  nomen 
Graecum,  sed  perceptum  usu  a  nostris,  known. 

percitua,  adj.  [P.  of  per-cieo],  greatly  moved, 
roused,  stimulated,  excited  :  re  atroci,  T. :  illud  ani- 
mo  percito  facere. — Mccitable:  ingenium,  L. 

per-colo,  coluT,  — ,  ere,  to  deck,  beautify,  adorn : 
quae  priores  eloquentin  percoluere,  Ta.—  To  honor: 
coniugem,  Ta. :  multos  praefecturis,  Ta. 

per-comia,  e,  adj.,  very  courteous. 

peroommode,  adv.  [percommodus],  very  suit- 
ably, by  great  good-fortune :  accidit :  factum  est. 

per-commodus,  adj.,  very  suitable^  highly  op* 
portune :  ipsis  castris,  L. 

percontatio  ( percunct- ),  onis,  /.  [percon- 
tor],  a  persistent  asking,  questioning,  inquiry:  dic- 
tum uon  percoutatione  quacsitum :   nihil  de  ^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


percontator 


596 


perdltns 


percontationibas  reperire,  Cs. :  derecta,  L.  —  As  a 
figure  of  Bpe<*ch,  C. 

percontator  (perounct-),  dris,  m.  JTperoon- 
tor],  a  persisUtU  askfr^  inquisitive  fdlow^  H. 

percontor  or  perounotor,  utua,  arl,  dep. 
[per+contufl,  to  search  with  a  pole ;  the  form  per- 
cimctor  was  suggested  bj  a  mistaken  etymology 
from  cunctus],  to  oak  particularly^  quettion  strict- 
ly^ inquire^  interrogate^  investigate:  percontando 
elicere  opinionem :  Sed  quos  perconter  video,  T. : 
Porum  an  verum  esset,  Cu.:  nutricem,  quid  hoc 
rei  sit,  L. :  tu  nuroquam  mihi  percontaiiti  aliquid 
defuisti:  ex  aniculfi  quanti  aliquid  venderet:  ex 
his  Bcribis  quid  velint :  pauca  percunctatus  de  sta- 
tu civitatis,  S. :  earn  quoque  esse  quae  percunctari 
vellet,  of  her  too  he  wished  to  ask  some  questions^ 
L. :  meum  si  quis  te  peroontabltur  aevum,  H. :  per- 
contari  Patrona  causam -consilii,  Gu. 

per-oontomax,  aois,  adj.^  very  obstinate^  utter- 
ly contumacious^  T. 

per-coquo,  — ,  ctus,  ere^  to  ripen :  mora  per- 
coquit  uvas,  0. 

per-orebresoo  (-beso5),  bnii  or  bul,  — ,  ere, 
ineh.y  to  become  frequent,  grow  prevalent^  be  spread 
abroad:  quae  (opinio)  apud  extents  nationes  per- 
crebruit :  quod  cum  percrebuisset :  cum  fama  per- 
crebuisset,  ilium  obsideri,  Cs. 

per-orepo,  — ,  — ,  ftre,  to  renmnd^  ring:  locum 
peicrepare  vocibus. 

perculBUB,  P.  of  percella 

perounot-,  see  percont-. 

per-oupidns,  adj^^  very  fond:  tui. 

per-oupio,  — ,  — ,  ere,  to  desire  earnestly:  Immo 
percupio,  tt  suits  me  exactly^  T. 

per-ouriosuB,  a((/.,  very  curious,  highly  inquis- 
itive: servolus. 

per-ouro,  — ,  fttus,  8re,  to  heal  thoroughly^  cure 
completely:  percurato  volnere,  L,  Cu. 

per-curro,  percucurrl  or  percurrl,  cursus,  ere, 
to  run,  run  along^  run  all  the  way,  run  through, 
hasten  throttgh,  traverse,  run  over, pass  over:  cur- 
riculo  percurre  (ad  villa m),  run  quickly,  T. :  per 
temonem  (currtls),  along  the  pole,  Cs. :  agrum  Pi- 
cenum,  Cs. :  aristas,  speed  overt  0. :  pectine  telas, 
V. :  rima  percurrit  lumine  nimbos,  V.  —  F  i  g.,  of 
speech,  to  run  over, go  through,  treat  in  succession: 
per  omnis  civitates  percurrit  roea  oratio:  partes, 
quas  modo  percucurri :  multas  res  oraiidMe:  Per- 
curram  quot  villas  possideat,  In.  — Of  thought  or 
vision,  to  run  over,  scan  briefly,  look  ova' :  id  brevi : 
oculo,  H.:  paginan  in  annalibus  magi^trHtuiim, /ooA: 
aver,  L.  —  Of  feeling,  to  run  through,  penetrate :  I 
pectora  met«  percurrente,  Cu.  | 

peroursatio,  onis,  /.  [percurso],  a  travelling 
through,  traversing :  tua :  It«lia«.  | 


peroiirBi6,  dnis, /.  [per+1  CEL],  a  running 
through,  hastening  over,  rapid  survey:  animi  mol- 
tarum  reruni. 

perourao,  — ,  — ,  are,  freq.  [percurro],  to  ro9S 
about  :  finibud  nostris,  L. 

perourauB,  P.  of  percurro. 

percuBBio,  onis,/.  [percutio],  a  beating,  strik- 
ing: capitis  percu8siones,6«a^aii^<  on^AM</.'  di- 
gitorum,  snapping. — As  a  measure  of  time,  a  beat: 
percuBsiones  numerorum. 

perouBBor,  dris,  m.  [percutio],  a  striker^  mur- 
derer, assassin :  Caesaris,  C,  lu. 

1.  peronBBOB,  P.  of  percutio. 

2.  peronaauB,  Qs,  m.  [percutio],  a  beating, 
striking:  Percussu  crebro  saxa  cavantur,  0. 

peroutid,  cussi  (percusti,  H.),  cussus,  ere  [per- 
+  quatio],  to  strike  through  and  through^  thrust 
through,  pierce,  transfix :  gladio  percussus:  Mami- 
lio  pectus  percussum,  L. :  coxam  Aeneae,  lu. :  non 
percussit  locum,  i.  e.  t?ie  right  place  (for  a  fatal 
blow). — To  strike  hard,  beat,  hit,  smite,  shoot :  cum 
Cato  percussus  esset  ab  eo,  had  been  struck:  res 
de  caelo  percussae,  struck  by  lightning :  ab  imbre 
percussis  soli  bus,  O. :  manu  pectus  percussa,  V. : 
]ynLm,play,  0. :  (lacernae)  male  percussae  pectine, 
i.  e.  poorly  woven,  lu.  —  To  slay,  kill :  aliquem  se- 
curi,  behead:  collum  percussa  securi  Victima,  0. 
— F  i  g.,  to  smite,  strike,  visit,  overwhelm,  ruin  :  per- 
CUMSU8  calamitate:  percussus  fortunae  volnere. — 
To  strike,  shock,  impress,  affect  deeply,  move,  as- 
tound: percussit  animuro,  it  impressed  me :  animos 
probabilitate :  amore  percussus,  H. :  f  ragor  aurem 
perciitit,  lu. —  7b  cheat,  deceive,  impose  upon:  ho- 
minem  strategemate. 
per-depao,  ul,  ere,  to  knead,  work  over,  Ct 
per-diffloiliB,  e,  acfj.,  very  difficult :  defensio- 
nis  ratio :  amnis  transitu,  L. 

perdifflolliter,  adv.  [  perdifficilis  ],  with  great 
difficulty. 

per-dignna,  adj.,  very  worthy:  amicitift. 

per-diligeoB,  cutis,  adj.,  very  diligent. 

per-diligenter,  with  great  diligence:  epistulae 
pcriptae. 

per-diBc5,  didid,  — ,  ere,  to  learn  thoroughly, 
get  by  heart  :  locus  oratori  perdiscendus :  hominis 
spt'ciem  pingere,  to  know  well  how:  diligentia  in 
perdiscendo,  Cs. 

per-diaerte,  adv.,  very  eloquently. 

perdite,  adv.  [perditus],  recklesslv,  desperately: 
se  «,'ei(Te. — Desperately,  immoderately :  amare,T. 

perditor,  dris,  m.  [perdo],  a  miner,  destroyer: 
rei  p. 

perditUB,  ac{j.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
perdo  ],  lost,  hopeless,  desperate,  ruined,  past  reeov- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


peidiu 


597 


peregrinas 


0ry:  puer:  aere  alieno:  rebus  omnibus  perditis: 
valetudo:  Quanto  perditior  quisque  est,  U. — 
Morally  lott^  abandoned^  corrupt^  profiigaUy  JUtgi- 
timuy  incorriffible :  adulescens  luxu,  T. :  homines : 
consilia:  fluribus  austrum  Perditus  inmisi,  in  my 
foUy^  y. :  nihil  fieri  potest  perditius :  omnium 
mortalium  perditissimus:  mores,  Cu. 

per-diu,  adv.  ^  for  a  yreat  while,  very  long. 

per-diatumas,  acfj.,  lasting  very  long. 

per-divea,  itis,  adj.,  very  rich :  mulier. 

perdiac,  icis,/.,  =ivripitK,  a  plover,  lapwing: 
garniU,  O. 

per-do  (  sfibj.  perduint,  T.,  C. ),  didi,  ditua,  ere, 
to  make  away  with,  destroy,  ruin,  squander,  dissi- 
pate,  throw  away,  waste,  lose:  fruges:  se  ipsiim 
penitus :  sumat,  consumat,  perdat,  squander,  T. : 
teropora  precando,  0. :  oleum  et  operam. — Freq. 
in  forms  of  cursing:  te  di  deaeque  omnes  per- 
duint,  T. — Supin.  ace. :  Quor  te  is  perditurn  ?  T. : 
se  remque  p.  perditurn  ire,  S. :  Perditur  haec  lux, 
H. —  To  lose  utterly,  lose  irrecoverably:  oiiinhj 
fnicttis  industriae:  litem,  lose  one^s  cause:  cau- 
sam  :  nomen  perdidi,  i.  e.  liave  quite  forgotten,  T. : 
ne  perdiderit,  non  cessat  perdere  lusor,  0. :  per- 
dendi  temeritas  (in  gaming),  Ta. 

per-dooed,  cul,  ctus,  Sre,  to  teach  thoroughly, 
instruct  well:  res  difficilis  ad  perdocendum :  al- 
quid  Utile  mortales,  0. :  Phaeacida  condere  chartis 
te,0. 

perdoctUB,  adj.  [  P.  of  perdoceo],  very  learned, 
highly  skilful :  probe,  T. :  homo. 

(per-doleo),  ul,  — ,  fire,  to  pain  deeply,  grieve 
greatly:  tandem  perdoluit  (sc.  tibi),  T. 

(perdolesco),  lul,  — ,  ere,  inch,  [per-doleo],  to 
fed  great  pain,  he  deeply  grieved :  suam  virtutera 
inrisui  fore  perdoluerunt,  Cs. 

per-domo,  ul,  itu^,  are,  to  tame  thoroughly, 
subdue,  subjugate,  conquer,  vanquish,  overcome: 
cives  perdomiii :  ad  perdomandum  Latium,  L. : 
tauros  furentes,  tame,  0. :  Hispaniam,  L. 

per-duo5,  ddxl,  ductus,  ere,  to  lead  through, 
lead,  bring,  conduct,  guide :  filium  illuc,  T. :  dum 
ad  le  legiones  perducantur:  legionem  in  Allobro- 
ges,  Ca.  :  bovem  ad  stabula,  V. — To  bring,  carry, 
lead,  conduct :  a  lacu  ad  montem  murum  perducit, 
Cs. :  porticum,  L.  —  To  spread  over,  bedaub,  be- 
smear :  corpas  odore  ambrosiae,  V.  —  F  i  g.,  to 
draw  out,  lengthen,  prolong,  continue,  bring,  carry, 
guide:  res  disputatione  ad  mediam  nootem  per- 
ducitur,  Cs. :  in  nootem  orationibus  perductis,  L. : 
ad  tempus  tuum :  noctes,  to  spend,  Pr. :  (agri  co- 
lendi  studia)  ad  centcsimum  annum :  eo  rem  per- 
duxit,  ut,  etc.,  brought  the  matter  so  far,  that,  etc^  N. 
—  To  bring  over,  win  over,  lead,  persuade,  induce  : 
feteranoe  ad  suam  sententiam :  eos  ad  se  magnis 


pollicitationibus,  gain  over,  Cs. :  horoinem  ad  HS 
LXXX,  induce  to  pay :  Perduci  poterit  tarn  f  rugi  ? 
be  seduced,  H. 

perduotor,  aris,  m.  [per-fDVC-],  a  seducer, 
pimp,  pander. 

perductUB,  P.  of  perduco. 

perduellio,  onis,  /.  [  perduellis  ],  open  hostil- 
ity, hostility  to  one's  country,  high-treason :  perduel- 
lionis  reus:  perduellionis  se  iudicare  Cn.  Fulvio 
dixit,  declared  Fulvius  guilty  of  high-treason,  L. : 
tibi  perduellionem  iudico,  L. 

perduelllB,  is,  m.  [per+duellum],  a  public 
enemy,  country's  foe :  perduelles  supemti,  L. :  pi- 
rata  non  est  ex  perduellium  numero,  sed  communis 
hostis  omnium. 

per-doro,  — ,  — ,  are  [per+durus],  to  last, 
endure :  apud  tos,  T.  :  longum  in  aevum,  0. 

per-ed5,  6dl,  8su8,  ere,  to  consume,  devour: 
nev  peredit  ignis  Aetnam,  H. :  Lacrimae  peredere 
umore  genas,  Poet  ap.  C. :  morbo  peresa  Vellera, 
V. — To  consume,  waste  away:  quos  amor  crudeli 
tabe  peredit,  V. 

peregre,  adv.  [per  +  agor],  abroad,  away  from 
home,  out  of  the  country :  depujniare :  dum  pere- 
gre est  animus  sine  corpore  velox,  H. :  habitare, 
L. — From  abroad,  from  foreign  parts :  rediens, 
T. :  in  regnum  Romain  accitos,  L.  —  Abroad,  to 
foreign  parts :  rusve  peregreve  exire,  H. 

peregnnabunduB,  adj.  [  peregrinor  ],  travd- 
ling  about  :  dux,  L. 

peregrinanB,  ntis,  P.  of  peregrinor. 

peregrinati5,  6nis,  f.  [peregrinor],  a  sojourn 
abroad,  travelling,  travel:  nobilis  tua :  peregrina- 
tionert  communes:  bestiae  peregrinatiune  laetan- 
tur :  longinqua,  Ta. 

peregrinator,  5ris,  m.  [  peregrinor  ],  a  wan- 
derer, habitual  traveller. 

peregrinitaB,  atij>,  /.  [  peregrin  us  ],  strange 
ways,  foreign  manners :  in  urbem  inf usa. 

peregrinor,  &tus,  ftrl,  dep.  [  peregrin  us  ],  to 
sojourn  in  a  strange  laud,  be  an  alien,  travel  about : 
tot  I  Asia :  in  aliena  civitate. — F  i  g.,  to  go  abroad, 
travel  about,  roam,  wander:  haec  studia  pernoc- 
tant  nobiscum,  peregrinantur :  in  infinitatem  om- 
nem,  roam  through  all  infinity. —  To  be  abroad,  be 
a  stranger,  sojourn:  vitam  sicuti  pcregrinantes 
tran^iere,  S. :  philosophia  quae  adhuc  peregrinari 
Roniae  videbatur. 

peregrinUB,  adj.  [^evt^vii],  from  foreign  parts, 
strange,  foreign,  exotic,  alien :  mulier,  H. :  caelum, 
0. :  rtiges :  a  mores, /or /ore^  women,  O. :  fasti,  of 
foreign  nations,  0. :  divitiae,  H. :  mores,  lu. :  ter- 
ror, of  a  foreigti  enemy,  L. — As  subst.  m.,  a  for- 
eigner, stranger:  quicum  res  tibist,  peregrinus est, 
T. :  neque  civem  neque  peregrinum.  —  As  subst 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


perelepuM 


508 


peifiBxo 


/.,  u  foreign  woman:  Pro  oxore  habere  per^ri- 
nam,  T. — RdaHng  to  foreign  retidenU  :  sors,  de$- 
ignating  a  praetor  with  jurisdiction  over  foreign 
rendenU,  L.:  proTincia,  jurtKiurfiim  over  foreign 
retidenU^  L. — F  i g.,  etrange,  unversed:  in  agendo. 

per-elegixiik  anti0,  a^'.,  verg  neat,  elegant. 

per-eleganter,  adj.,  veryfindy^  elegantly. 

per-eloqaenSi  entU,  adj.,  very  eloquent. 

peremniSf  e,  adj.  [  per  +  amniB  ],  relating  to 
cromng  a  river  :  aiupicia,  on  cromng  a  river, 

par-amo,  see  perimo. 

peremptxis  or  pereintii%  P.  of  perimo. 

perendie,  ado.  [1  PAR-],  on  the  day  after 
to-morrow:  icies  eras,  summum  perendie. 

perendinus,  adj.  [perendie],  after  to-morrow : 
dies,  Cs.,  C. 

perennis,  e  {abl.  sing,  perenne,  0.),  adj.  with 
comp.  [per + annua],  lasting  throughout  the  year, 
everlasting,  never  failing,  unceasing,  perpetual,  per- 
ennial t  aquae :  fons,  Cs. :  amnis,  L. :  cursus  stel- 
larum :  adaroaa,  0. :  monumenta,  0. :  monumen- 
turn  aere  perennius,  more  enduring,  H.  —  Fig., 
unfailing,  uninterrupted,  continual, perpetual:  ma- 
iorum  virtug :  motio. 

perennitas,  itis,  /.  [  perennis  ],  eontisiuanee, 
perpetuity:  fontium  perennitates. 

perennd,  — ,  — ,  fire  [perennis],  to  last,  endure, 
be  permanent:  arte  perennat  amor,  0. 

per-eo,  il  or  (rarely)  lv\  (pent,  lu.;  peilsti, 
Pr. ;  perisse,  L..  0.),  itQrus,  Ire,  to  pass  away,  come 
to  nothing,  vanish,  disappear,  be  lost:  ecqua  inde 
perisset  soror,  T.:  ne  vena  periret  aquae,  0. : 
Wmphae  Dolium  pereuntis,  H. — To  pass  away,  be 
des^vyed,  perish:  tantam  pecuniam  tam  brevi 
tempore  peri  re :  totum  exerdtum  periturum,  N. : 
Fac  pereat  vitreo  miles  ab  hoste  tuus  (at  chess), 
let  your  knight  be  taken  by  a  pawn,  0. :  causae  cur 
perirent  (urbes),  H. :  peritura  regna,  V. :  pereunt 
sole  tepente  nives,  melt  away,  0. :  telum  robiginc, 
H. —  7b  perish,  lose  life,  die:  turpiter:  ut  Intelle- 
geros  Btatim  tibi  esse  pereundum :  naufragio :  ho- 
minum  manibus,  V. :  generosius,  H. :  a  morbo,  N. : 
pereundi  mille  figurae, /ormt  of  death,  0.— Fig., 
to  pine  away,  fall  desperately  in  love:  indigno  cum 
Qallus  amore  peribat,  Y :  quft  pereat  sagitti,  H. 
— To  be  lost,  fail,  be  wasted,  be  spent  in  vain:  ne 
el  oleum  et  opera  perierit:  quia  multis  actiones 
ot  res  peribant,  ^wtutto  and  property  were  lost,  L. : 
labor,  0. :  ne  nuromi  pereant,  H.:  minae,  T. — To 
be  tost,  be  ruined,  be  undotxe:  meo  vitio  pereo. — 
E  8  p.  \st  pers.,  as  an  exclamation  of  despair,  /  am 
lost!  Vm  undone  I:  ingenio  peril,  0.:  periimus, 
actum  est,  we  are  lost,  it  is  all  over  wiA  us,  T. : 
perearo,  si,  etc.,  may  I  die,  if,  etc,  0. — F  i  g.,  of 
moral  qualities,  to  be  lost:  virtus,  0.:  clament 
periiste  pudorem,  H. 


per-eqiiit5,  iTl,  — ,  ftre,  to  ride  through,  ride 
hither  and  thither,  ride  aJbinU:  inter  dua:^  ades 
perequitans,  Cs. :  ei  via  longe,  L. :  adem,  L. 

per-erro,  ivl,  atus,  are,  to  wander  through, 
roam  over:  forum,  H. :  locum,  V. :  arva  pererran- 
tur  Peligna,  0. :  (alqm)  Luminibus,  surveys,  V, 

per-eraditns,  adj.,  very  learned:  homa 

peresos,  P.  of  pereda 

jper-excelmiB,  adj.,  exalted :  locus. 

perexigae,  adv.  [pereziguus],  very  sparingly: 
praebere. 

per-exigmis,  adj.,  very  small,  petty,  insignif 
ieant:  semen:  dies,  very  short:  argentum,  L.: 
ignes,  N. :  f rumentum,  Cs. 

per-expeditaa,  adj., very  ready:  defensio. 

perfacete,  adv,  [perfacetus],  very  wittily. 

per-faoetus,  adj.,  very  witty :  orator. 

perfaoile,  adv,  [perfacilis],  very  easily:  hunc 
hominem  de  medio  toUi  posse:  Signis  perfadle 
est  (sc.  designare),  H. 

per-iacilis,  e,  aclj.,  very  easy :  cursus :  disci- 
plina  cognitu:  perfacUe  factu  esse  conata  pei^- 
cere,  Cs. — Very  courteous :  in  audiendo. 

per-fomlliazls,  e,  o^/.,  very  intimate,  most 
familiar :  Philista — As  stdtst.,  a  familiar  friend.' 
mens:  LucuUorum. 

perfeote,  adv.  [  perfectos  ],  fully,  completely, 
perfectly:  emditus:  veritatem  imitari. 

perfeotio,  Onis,/.  [per +2  FAC-],  a  finishing, 
completing,  perfection :  operum :  optimi :  rerum 
reapse,  non  oratione  perfectio. 

perfeotor,  oris,  m.  [per +2  FAC-l,  a  finisher, 
perfecter :  mearum  voluptatum,  T. :  dicendi. 

perfeotus,  adi.  with  comp.  and  sup,  [P.  of 
perficio  ],  /{nisA^o,  complete,  perfect,  excellent,  ac- 
complished, exquisite:  orator:  philosophi:  inter 
Perfectos  veteresque  (po^tas)  referri,  H. :  pul- 
chriora  etiam  Poljcliti  et  iam  plane  perfecta 
(signa):  valvae  perf ectiores :  aliquid  perfectius: 
alod  summum  et  perfectissimum  iudicare. — As 
sw^  n. :  omne  qu<Ki  ultra  Perfectum  traheretur, 
i.  e.  too  highly  wrought,  H. 

perferens,  eutis,  adj,  [P.  of  perfero],  bearing, 
brooking,  patient :  iniurianim. 

per-fer5,  tull,  Ifttus,  ferre,  to  bear  through, 
bring  home  :  lapis  nee  pertulit  ictum,  reach  the 
mark,  V. — To  carry,  bring,  convey :  Caesaris  man- 
data  ad  Pompeium :  epistulam,  N. :  Pansa  mihi 
hunc  nuntium  perferente :  cum  ad  eum  fama  tanti 
exercitHs  perlata  esset,  had  reached  him,  L. :  per- 
f  ertur  circa  collem  clamor,  resounds  round  the  hill, 
L. :  hinc  te  reginae  ad  limina  perfer,  betake  your- 
9e(f,  V. — To  convey  news,  announce^  report,  bring 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


peifloio 


599 


perfunotio 


Hdinffs:  sennone  omnium  perfertur  ad  me,  esse, 
etc.,  /  am  informed:  nuntius  perfert  incenflas 
narls,  V. :  haec  ab  Roma  in  castra  perlata  movent 
Romanos,  etc.,  L. — F  i  g.,  to  bring  to  an  end^  bring 
about^  carry  through^  carry  out^  complete^  aceam- 
plish:  id  quod  suscepi:  mandata,  Ta. :  legem 
pertulit,  ut,  etc.,  had  a  law  passed^  L. :  perficiaro, 
ut  possitis:  perficite,  ut  is  habeat,  etc. — To  bear, 
eupporty  endure  to  the  end:  decern  annorum  poe- 
na m,  N. :  onus,  U. :  intrepidos  ad  fata  novissima 
voltftfl,  kept,  0.— 2'o  bear,  sufer,put  up  with,  brook, 
evbrnit  to,  endure:  perfer,  si  me  amas:  pauperta- 
tem,  T. :  f rigore  et  fame  et  siti  ao  yigiliis  per- 
ferendis:  pauperiem,  V. :  indignitates,  Ob.  —  To 
permit,  auffer:  cessare  in  teotis  arma  sua,  Pr. 
urbis  cremari,  Ta. 

perfioid,  fSci,  fectus,  ere  [per  +  facio],  to 
athieve,  execute,  carry  out,  accompliah,  perform, 
detpatch,  britig  about,  britig  to  an  end,Hni8h,  com- 
plete :  comitiis  perficiendis  undecim  dies  tribuit, 
Cs. :  iis  comitiis  perfectis,  L. :  scelus,  perpetrate : 
nihil  est  simul  et  inventum  et  perfectum :  centum 
annos,  live  through,  H. :  munus,  execute,  V.  —  To 
bring  to  completion,  finish,  perfect :  candelabrum 
perfectum  e  gemmis  clarissimis:  In  perficiendo 
muro  adiuvare,  L. — To  make  perfect,  perfect :  ci- 
thara  Achillem,  O.—To  bring  about,  cause,  effect: 
perfice  hoc,  ut  haeream,  etc.,  T. :  perfioe  ut  putem, 
eonmncems:  eloquentia  perfecit,  ut,  etc.,  N. :  om- 
nia perfeciti  quae  senatus  salva  re  p.  ne  fieri  pos- 
sent  perfecerat :  illud  non  perficies,  quo  minus,  etc. 

per-fidella,  e,  adj,,  very  trusty:  homo. 

perfidia,  ae,/.  [perfidus], /atM/owwM,  treach- 
ery, perfidy:  perfidia  deceptus. 

perfidiose,  a<lv.[perfidioeus],/aiMZ6t8/;y,  treach- 
erously, perfidiously:  multa  facta, 

perfididauB,  adi.  with  sup.  [  perfidia  ],  faith- 
less, treacherous,  false,  perfUUous  :  fallaz,  perfidio- 
Bus:  omnium  perfidiosissimus :  nihil  perfidiosum 
in  amicitift. 

perfidas,  aefj.  [1  FID-],  promise  -  breaking, 
faithless,  dishonest,  treacherous, perfidious:  yanum 
et  perfidiosum  esse :  Rutulus,  V. :  arma,  0. :  verba, 
0. — Sing,  n.  as  adv. :  perfidum  ridens  Venus,  H. 
— As  subst.  m.,  a  scoundrel,  0.,  Pr. — Unsafe:  via, 

perflabilis,  e,  at(j,  [perflo],  that  can  be  blown 
through,  impalpable :  dil 

per-flag^tidaas,  adj,,  very  shamefvl. 

per-fl5,  — ,  — ,  ftre,  to  blow  through,  blow  over: 
perflant  altissima  venti,  0. :  venti  terras  turbine 
perflant,  V. :  cum  perflantur  ipsi  (colles) :  iam  per- 
flare  ad  ipsos  auram  maris,  reached,  Cu. 

per-fla5,  — ,  — ,  ere,  to  leak  :  hac  atque  iliac 
perfiuo,  i.  e.  cannot  keep  the  secret,  T. — To  overfiow, 
abound  :  pomis,  Tb. 


per-fodio,  fGdl,  fossus,  ere,  to  dig  throt^h, 
pierce  through,  transfix :  parietes :  thorax  per&s- 
8U8,  V. —  To  make  by  digging,  dig  through :  f  retum 
manu,  L. 

per-ford,  avi,  fitus,  ftre,  to  bore  through,  pierce 
through,  perforate :  navem,  in  quft  ipse  naviget, 
scuttle :  uno  duo  pectora  ictu,  0. :  Stabianum,  cut 
through  to  obtain  a  view :  duo  lumina  perforata, 
matle  by  boring. 

per-fortiter,  adv.,  very  bravely,  T. 

per-foBsus,  P.  of  perfodio. 

per-fraotai,  F.  of  perf ringa 

per-fremo,  — ,  — ,  ere,  to  roar  about,  miort 
perf  rem  unt  delphini,  Att.  ap.  0. 

per-frequena,  entis,  a(fj.,  very  crowded:  em- 
porium, L. 

per-frloo^  cul,  — .,  are,  to  ru6  a//  over,  scratch: 
caput  manu. — With  os,  to  rub  away  blushes,  cast 
off  shame:  cum  os  perfricuistL 

per-frigesoo,  fnxl,  — ,  ere,  inch,  to  be  chilled, 
catch  cold  :  si  perf  rixit,  i.  e.  u  hoarse,  lu. 

p€r'fngidaB,at(j.,  very  cold:  tempestas. 

perfringo,  frSgl,  frSctus,  ere  [per+frango],  to 
break  through,  break  in  pieces,  shiver,  shatter:  iu- 
menta  nlvem  perfringebant,  broke  through,  L.: 
saxo  perfracto  capite.  Am  skull  fractured,  L. :  per- 
f racto  saxo  sortes  erupisse :  tabulationem,  Cs. : 
naves  perfregerant  proras  litori  inlisas,  had  been 
wrecked,  L. :  domOs,  break  into,  Ta.— Fi  g.,  to  break 
through,  violate,  infringe:  decreta  senatOs:  leges: 
omnia  repagula  iuris:  animos  suavitate,  affect 
powerfully,-^  To  force  a  way,  invade  violently: 
haec  (eloquentia)  modo  perf  ringit,  modo  inrepit  in 
sensfls. 

per-fruotOB,  P.  of  perfmor. 

per-fruor,  actus,  I,  dep.,  to  emoy  fully,  be  de- 
lighted: his  rebus:  sapientiae  laude:  otio:  ad 
perfruendas  voluptates:  mandatis  perfruar  ipsa 
patris,  perform  gladly,  0. 

perfaga,  ae,  m.  [per+2  FVG-],  a  deserter:  ini- 
tio  proditor  deinde  perfuga :  pro  perfugft  ad  eos 
venit,  Os. :  de  perfugis  gravius  quam  de  fugitivis 
oonsultum,  L. 

per-fngid,  ffigl,  — ,  ere,  to  ^  for  refuge :  per 
tramites  occulte  in  Galliam,  a :  ad  Porsinnam, 
L.:  Corinthum,  N.— 3o  go  over,  desert:  a  Pom- 
peio  ad  Oaesarem,  Os.— Pig.,  to  take  refuge:  in 
fidem  Aetolorum,  L. 

pexiiigiam,  1,  n.  [per+2  FVG-],  a  resort  for 
eafety,  shelter,  asylum,  refuge:  quo  perfugio  supe- 
riore  anno  fuerant  usi,  Os. :  salutis:  in  altero 
(Oaesare)  miseris  perf ugium  erat,  S. :  commune : 
annonae,  i.  e.  Campania. 

perfunotia,  onis,/.  [per+ 1  FVG-],  a  perform 
ing,  discharging:  honorum :  laborum,  endurance. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pexfauctos 


600 


perioulmn 


parfanotUB,  P,  of  perfungor. 

per-fundo,  fQdl,  fusua,  ere,  to  pour  over^  wet^ 
moiaieny  bedew ^  bespritikle^  drench^  bathe:  aqua  f er- 
ven ti  perfuuditiir:  gregesfluminCjV. :  piscldolivo, 
H. :  te  lacrimis,  0.:  (oleo)  pisoera,  lu. —  7b  steep^ 
dye:  ostro  Perfusae  vestes,  V, —  To  scatter  over^ 
besprinkle,  bestrew:  Canitiem  perfusain  pulvcre 
turpans,  V. :  penatis  sanguine,  O. :  perfusa  papa- 
vera  somno,  V. — Fi  g.,  to  imbue,  inspire, Jill'  aen- 
stls  dulcedine  omni  quasi  perfusi :  qui  me  horror 
perfudit ! :  gaudio,  L. :  nos  iudicio  perfuiidere,  i.  e. 
fill  with  apprehension. 

per-fungor,  f Qnctus,  I,  dep.,  to  fulfil,  perform^ 
discharge:  tnuiiere  quodam  necessitatis:  rei  p. 
muneribus. —  To  go  through^  undergo^  endure^  get 
through  with,  get  rid  of:  iam  perfunctus  sum,  ex- 
plevi  animos  invidorum,  have  gone  through  itt 
periculis :  tarn  multa  pro  se  perfunctus :  memoria 
perfuncti  periculi. —  To  enjoif:  dum  aetatis  tem- 
pus  tulit,  perfuncta  satis  sum,  T. :  epulis,  0. 

per  -  furo,  — ,  — ,  ere,  to  rage  furiously,  rage 
on:  incensus  et  ipse  Perfurit,  V. 

perfiisas,  P.  of  perfundo. 

Pergama  ( -niTim,  Enn.  ap.  C. ),  Crura,  n.,  = 
Uipyafia,  the  citadel  of  Troy,  Troy,  V.,  H.,  0. 

per-gaudeo,  — ,  — ,  ere,  to  r^oice  greatly: 
Trebonium  meum  a  te  amari. 

pergo,  perrSxI,  perrgctus,  ere  [per+rego],  to 
go  on,  proceed,  press  on,  hasten,  continue,  go  for- 
ward, march,  make  haste:  horsum,  T. :  eadem  vi&: 
in  Macedoniam:  qu&  pergebat,  agros  vastare, 
marched,  S. :  ad  castra,  Cs. :  ad  eas  (virtutea)  cur- 
sim  perrectura  beata  vita :  quos,  si  pergis,  mora 
raanet,  prosecute  your  enterprise,  L. :  perge  eloqui, 
speak  out,  T. :  perge  de  Caesare,  go  on  to  speak : 
pergam,  quo  coepi,  hoc  iter,  T. :  has  nuptias  Perge 
facere,  T. :  ad  eum  ire :  ipsi  sententia  stetit  per- 
gere  ire,  to  march  on,  L. :  pergunt  interire  lunae, 
fl. 

per-grandl8,  e,  adj.,  very  large,  vast,  immense: 
gemma :  pecuniae  summa :  pergrandis  natu,  ex- 
treme old  age,  L. 

per-gratua,  adj.,  very  agreeable,  extremely  pleas- 
ant: litterae:  id  militibus  fuit  pergratum,  ut,  etc., 
Cs. :  pergratum  mihi  feceris,  si,  etc.,  you  toould  do 
me  a  great  favor. — In  tmesi :  per  mihi,  per,  in- 
quara,  gratum  feceris,  si,  etc. 

per-gravis,  e,  adj.,  very  weighty,  higJdy  import- 
ant :  pergravia,  T. :  testes. 

per-graviter,  adv.  [  pergravis  ],  very  gravely, 
most  seriously :  Galbam  reprehendere:  oflFensu-j. 

pergula,  ae,  /.  [pergo],  a  school,  lecture-room  : 
omnis,  the  whole  school,  lu. — A  brothel,  Pv. 

perhibeo,  ul,  itus,  Cre  [pro+habeo],  to  bHng 
for^oard,  adduce-  alquem  suo  nomine. —  7h  wy. 


asaert :  ut  Grai  perhibent,  V. :  f ratres,  qui  nnntiS 
fuiase  perhibentur. — To  call,  name:  vatem  huno 
optimum :  tellus,  quae  perhibetur  amara,  V. :  neo 
minus  est  Agesilaus  ille  perhibendus,  to  be  cited. 

perhonorlfioe,  adv,  [perhonorificus],  very  re- 
spectfully. 

per-honorlficas,  adj.,  very  honorable:  consa- 
Intatio :  tliseessus. — Shounng  much  honor,  very  re- 
spectful: collcga  in  me. 

per>horreo, — ,  — ,  §re,  to  shudder  at:  casOs 
nostros,  0. 

per-horresco,  rul,  ere,  inch.,  to  bristle  up, 
roughen:  aequor  perhorruit,  ran  high,  0.  —  To 
tremble  greatly,  shake  with  terror,  shudder:  toto 
corpore :  clumore,  0. :  vexationem  virginura :  Bo- 
sporum,  H. :  conspicuum  tollere  vertioem,  H. 

per-horridas,  adj.,  very  dreadful:  silvae,  L. 

perhomaniter,  adv.  [perhumanus],  very  kincL 
ly,  very  politely :  scripsit  ad  me. 

per-homanas,  a<j(j.,  very  kitid,  truly  courteous: 
sermo:  epistula. 

periclltatio,  Snis, /.  [  periclitor  ],  a  trial,  ex- 
periment :  utiUtates  periclitatione  percipere. 

periclitor,  atus,  ftrT,  dep.  [  periculum  ],  to  try, 
prove,  test,  make  trial  of, put  to  the  test:  periclite- 
mur,  si  placet,  etc. :  belli  fortunara :  periclitandae 
vires  iugeni :  periclitatis  moribus  amicorum,  tested. 
—  To  put  in  peril,  endanger,  risk,  hazard:  non  est 
in  uno  homine  salus  summa  periclitanda  rei  p. — 
To  try,  make  an  attempt :  cottidie  quid  nostri 
auderent,  periclitabatur,  Cs. — To  venture,  be  bold, 
be  enterprising :  proeliis  et  periclitando  tuti  sunt, 
Ta. — To  be  in  danger,  incur  danger,  be  imperilled, 
run  risk:  ut  potius  Gallorum  vita  quara  legiona- 
riorum  periclitaretur,  Cs. :  quid  aliud  quam  ingeni 
fania  periclitarer  ?  L.:  si  esset  in  perficiendis 
pontibus  periclitandum,  Cs. 

periculose,  adv.  [  periculosus  ],  dangerously, 
perilously,  with  risk:  aegrotans:  dico:  periculose 
a  paucis  emi,  quod  multorum  esset,  S. 

periculosus,  adj.  with  comp  and  sup.  [pericu- 
lum], dangerous,  liazardous,  perilous :  consuetudo: 
iter.:  volnera:  alea,  H. :  populo  R.  periculosumf 
Cs. :  cum  novorum  fidem  expcrii-rpericulosum  du- 
ceret,  S. :  periculosum  est,  with  inf.,  L.,  Cu. :  pe- 
riculosiores  inimicitiae,  Ta.:  periculossiraus  locus. 
— Dangerous,  threatening:  in  nosiiet  ipsos. 

pericnlum  or  (  poet )  periclum,  I,  n.  [  1 
PAR-  ],  a  trial,  experiment,  attempt,  tent,  proof, 
essay:  fac  perifiilum  in  litteris,  T.:  priusquam 
periclum  faceret,  Cs. :  meae  fidei  periculinn  facere. 
— An  attempt,  essay:  in  isto  periculo  veritatem 
exigere  (of  a  poetn). — Risk,  hazard,  d^fnger, peril : 
Non  fit  sine  periclu  facinus  magnum.  T. :  salus 
sodorum  summum  in  periculum  vocatur:  obire 

Digitized  by  V^OOQIC 


peridonena 

pericnla  ac  labores,  L. :  periculum  adire  capitis, 
run  the  rink  of  life:  susciperOf  take  upon  onetel/: 
facessere  innooenti :  aliis  faoere,  S. :  si  mihi  peri- 
culum crearetur  ab  eo:  periculis  yobiscum  adero, 
8. :  erat  magni  periculi  res  diroicare,  etc.,  Os. : 
noo  est  periculum,  ne  id  facere  non  possit:  in 
periculum  se  committere,  get  into  danger:  extra- 
here  ex  periculo,  release  from  dattger:  esse  in  pe- 
riculo :  a  securi  negat  ei  periculum  esse,  thai  dan- 
ger threatens  him :  meo  periculo,  at  my  risk. — A 
trials  action^  suit  at  law:  meus  labor  in  privatorum 
periculis :  hunc  in  periculis  defendere,  N. — A  ju- 
tUcial  record,  judgment-roll :  petivit,  ut  in  periculo 
BUG  iuscriberent,  eta,  N. :  pericula  magistratuum. 

per-idoneua,  adj.,  very  suitable,  well  adapted: 
locus  peridoneus  castds,  Cs. 

per-illustrls,  see  perinlastris. 

per-imbeoillus^  adj,,  very  weak,  helpless. 

perimo  or  peremo,  6ml,  6mptus  or  Smtus, 
ere  [per+emo],  to  take  away  entirely ^  annihilate, 
extinguish,  destroy,  aU  off,  hinder,  prevent :  sin  au- 
tem  (supremus  ille  dies)  peremit  ac  delet  omnino : 
luna  subito  perempta  est,  i.  e.  disappeared:  Troia 
perempta,  datroyed,  V. :  corpus  macie  peremptum, 
L. :  si  causam  publicam  mea  mors  pereraisset. — 
To  kill,  slay :  morte  peremptus,  V. :  sorte,  V. : 
alqm  inopift,  Ta. :  hunc  perimet  mea  dextra,  0. 

perlnoommode,  adv.  [perincommodus],  very 
inconveniently,  most  unfortunately :  accidit. 

per  -  inoommodas,  adj.,  very  inconvenient, 
highly  troublesome  :  regiis,  L. 

per  -  inde,  adv,,  in  the  scone  manner,  just  as, 
quite  as,  equally,  in  like  manner,  just  so:  vivendi 
artera  tantam  tamque  operosam  et  perinde  fruc- 
tuosam  relinquere:  ut  viseret  agros  et  perinde 
dominos  laudaret  castigaretque,  i.  e.  according  to 
circumstances,  L. :  perinde  uxor  instituta  fuerat, 
L. — Followed  by  a  comparative  clause  with  atque 
or  ac,  C,  L. ;  with  ac  si,  C. ;  with  tamquam,  L. ; 
with  ut,  T.,  C,  S. ;  with  quasi,  C. — With  an  im- 
plied comparison  :  possessione  et  usu  baud  perin. 
de  adficiuntiir,  not  so  much,  i.  e.  not  very  much,  Ta. 

per-indulgena,  entis,  culj^  very  indulgent,  most 
tender:  in  patrem. 

per-infirmas,  adj.,  very  weak. 

per-ingenlosuB,  adj,,  very  clever:  homines. 

per-iniqans,  adj.,  very  unfair,  most  unjust: 
▼ideant,  ne  sit  perin iquum  (with  ace.  and  itfjin.). 
—  Very  unwilling,  utterly  discontented:  periniquo 
pati  animo,  te  a  me  digredi. 

per-inluBtris,  e,  a(//.,  very  brilliant,  most  not- 
able: quod  sub  ipsft  proscriptione  perinlustre  ftiit, 
N. — F  i  g.,  greatly  distinguished,  highly  honored. 

per-inugnls,  e,  adj.,  most  conspicuous. 

per-invalidns,  adj.,  extremely  weak,  Gu. 


601  perlapsus 

per-invisuB,  adj.,  much  hated,  very  odious. 

per-iuvitus,  cuff,,  very  unwilling,  with  great 
reluctance:  litteras  legi  perin vitus. 

PeripateticuB,  a<^'.,  =  ITcfOtiraniruct^Ct  of  the 
Peripatetic  philosophy,  Aristotelian:  philosophi. 

peripetasmata,  um,  n.,  =  mpiviraaiiaTa, 
coverings,  hangings,  rugs :  Attalica:  de  peripetaa- 
matis. 

per-iratos,  adj.,  very  angry  :  nobis. 

perisoelis,  idis, /,  =  trfpiaKtXi^,  a  leg -band, 
knee-band:  rapta  sibi,  H. 

perlstromata,  utn,  abl.  matis,  n.,  =  iripurrpuh- 
pa,  coverings,  carpets :  conchyliata. 

perist^luxn,  I,  n.,  =  inpiarvXov,  an  open  court 
surrounded  by  a  colonnade,  jjcristyle, 

pente,  adv.  with  comp.  and  sup,  [peritus],  skil- 
fully, expertly,  artfully,  cleverly :  quod  institutum 
perite  a  Num&:  fecit:  nihil  peiitius  (dictum): 
litteras  peritissime  venditare. 

peritia,  ae,  /.  [  peritus  ],  experience,  practical 
knowledge,  skill:  locorum  et  militiae,  S. :  legum, 
Ta. :  peritia  et  arte  praestans,  Ta. 

peritUB,  adj.  with  eomp.  and  sup.  [  1  PAR-  ], 
experieficed,  practised,  trained,  sktlled,  skilful,  ex- 
pert: imperator:  homines  usu:  Iber,  H. :  homo 
peritissimud  in  eis  rebus :  peritissimi  duces,  Cs. : 
roultai  um  rerum  :  prodigiorum,  L. :  peritiores  rei 
militaris,  Cs. :  bellorum  omnium  peritissimus : 
iuris,  lu. :  quis  iure  peritior  ? :  milites  usu  periti, 
experienced,  Cs. :  ad  usum  et  disciplinam  peritus : 
cantare,  V. :  obsequi,  Ta. — Plnr.  m.  as  subst. :  duo- 
bus  peritissimis  operam  dare,  eminent  experts:  de- 
cede  peritis,  H. 

per-iuounde,  adv.,  very  agreeably,  most  pleas- 
antly: in  hac  suavitate  versari:  fuit  enim  periu- 
cuiide,  in  the  best  humor. 

per-iucunduB,  adj,,  very  agreeable,  most  ac- 
ceptable: alcui  litterae:  disputatio.  —  In  tmesi: 
id  mihi  pergrntnm  perquc  iucundum  eiit. 

periuriTim,  I,  n.  [periurus],  a  false  oath,  per- 
jury: Caecinam  periurio  laedcre:  Kceleratorum 
bominum  :  luimus  periuria  Troiae.  V. :  periuria 
dictare,  In. :  nihil  periuria  curant,  Ct. 

periuro,  see  peiero. 

periuniB  (peiu-),  adj.  with  sup.  [per-f  ius], 
oath-breaking,  false  to  vows,  perjured :  quid  inter 
periunun  ct  mendacem  ?  :  periurissimus  leno : 
Troia,  V^  :  fides,  H. :  Pelops,  Ct. 

per-labor,  lapsus,  I,  dep.,  to  slip  through,  glide 
over:  in  aodem  foribus  perlapsi  anpnes,  L. :  Ad 
nos  vix  famae  perlabitur  aura,  V. :  inde  perlapsus 
ad  nos  Hercules. 

per-laetOB,  adj.,  very  joy fd :  snpplicatio,  L 

perlapBUB,  F,  of  pcrlabor. 


Digitized  by 


Google 


perlate 


602 


permisceo 


par-late,  oifv.,  very  mddy:  id  (yerburo)  patet, 
is  extremely  broad. 

per-lateo,  ul,  — ,  Sre,  to  remain  hidden,  0. 

perlatna,  P.  of  perfera 

perlectid,  see  pellectio. 

per-leg5  or  pellegd,  l€gl,  iSctus,  ere,  to  view 
all  over y  examine  thoroughly^  sean,  wrvey:  omnia 
oculis,  V. :  dispositas  per  atria  cents,  0. — To  read 
through^  peruse :  periectiB  litteris,  S.:  periectam 
(epistulam),  recitat,  Cs. :  quando  autem  pelleget  ? : 
leges,  lu. :  senatum,  L  e.  revise  the  roU^  L 

per-levis,  e,  adj.,  very  elighl,  trifling:  perleyi 
momento  fortunae  pendSre,  0.,  L. 

per-leviter,  adv.  [perlevisj  very  lightly:  oom- 
motus :  pungit  animi  dolor. 

per-libens,  perlibenter,  see  perlub-. 

per-liberalia,  e,  adj.,  very  toeU  bred,  T. 

per  -  liberaliter,  adv.  [perliberalis],  vfiih  ex- 
treme courtesy,  Wee  a  per  fid  gentleman:  dicere: 
agere. 

perlloid,  see  pellido. 

per-Uto,  ftvl,  atus,  ftre,  to  offer  sacrifices  till 
favorable  omens  appear  :  bove,  L. :  primis  hostiis 
perlitatiira  est,  ue,  the  first  victims  yielded  favora- 
ble auspices,  L. :  diu  non  perlitatum  tenuerat  dio- 
tatorera,  the  long  dday  of  a  favorable  omen,  L. 

perlonge,  adv,  [periongus],  a  long  way  off,  T. 

p^T'longOB,  adj.,  very  long:  via. 

per-labena  or  per-llbena,  entis,  adj.,  very 
glad  :  me  perlubeate,  to  my  great  ddight. 

per-labenter,  adv.  [perlibens],  very  willingly, 
with  great  pleasure. 

per-luoeo  (pell-),  Ittxl,  — ,  «re,  to  shine 
through,  glimmer:  perluoens  iam  aliquid  lux,  L  e. 
in  some  measure  piercing,  L. :  pelluces,  L  e.  you 
wear  a  transparent  garment,  lu. — P.prciee.,  trans- 
parent: perlucens  aether :  amictiis,0.:  niina,Iu. 
— F  i  g.,  to  shine  through,  gleam  forth,  appear,  be 
clear,  be  intellwible:  illud  quasi  perlucet  ex  eis 
virtutibus :  pelfucens  oratio. 

perluolduliis  (pell-),  adj.  dim.  [perlucidus], 
somewhat  transparcfit :  lapis,  Ot. 

per-luciduB  (pellu-),  adj.  with  comp.,  trans- 
parent, peUitcid :  pulvinus:  membrana:  fons,0. : 
A.rcanique  fides  prodiga  pcrlucidior  vitro,  H. — 
Extremely  bright  ?  Stella. 

per-lactaosas,  adj.,  very  mournful:  funus. 

per-lao,  uT,  atus,  ere,  to  wash  off,  tmuA,  bathe, 
lave :  maniis  puras  undft,  0. :  perluitur  solita  Ti- 
tania  lympha,  bathes,  0. :  in  fluminibus  perlui,  Gs. 

per-lostro,  avT,  fttus,  ftre,  to  go  over,  wander 
all  through,  traverse  completely:  hostium  agros, 


L. — F i  g.,  ^o  ^^icw  all  over,  examine,  survey:  mate- 
ria perlustranda  animo :  omnia  oculis,  L. 

per-magnus,  adj.,  very  great,  vast,  immense: 
hereditas :  numerus,  Cs. :  tua  res  permagna  agi- 
tur,  interests:  negotia,  H.  —  As  subst.  n,,  a  very 
great  thing:  permagnum  existimans  fwith  aec 
and  infin.):  permagni  interest,  it  is  of  vast  mo- 
ment :  illud  permagni  referre  arbitror,  T. :  decu- 
mas  permagno  vendere,  cU  a  very  high  price. 

per-maneo,  m&nsi,  manstirus,  gre,  to  stay,  hold 
out,  last,  continue,  abide,  be  permanent,  endure,  re- 
main, persist,  persevere  :  ut  quam  maxime  perma- 
neant  diutuma  corpora:  ira  tarn  permansit  diu, 
T. :  quis  oonfidit  illud  stabile  permansurum  ?  : 
Athenis  iam  ille  mos  a  Gecrope  permansit :  Innu- 
ba  permaneo,  0. :  ad  longinquum  tempus :  ad  ex- 
tremos  rogos,  0. :  seros  in  annos,  0. :  in  suis  ar- 
tibus,  S. :  in  ors  mariti(u&,  L. :  in  sententia :  in 
efl  libertate,  Cs. 

per-mano,  ftvl,  — ,  are.  to  flow  tOy  penetrate, 
reach:  sucus  permanat  ad  iecur:  (venenum)  in 
omnis  partis  corporis. — F  i  g.,  to  penetrate,  reach, 
extend  to :  ne  ad  patrem  hoc  permanet,  reach  the 
ears  of,  T. :  macula  permanat  ad  animum :  uno 
auctore  ad  plures,  Cs. 

permanald,  Onis,/.  [per+1  MAN-],  a  remain- 
ing, abiding:  quodvis  suppliciuro  levius  est  hao 
permansione,  than  abiding  here. — A  persistence: 
in  un&  sententi& :  in  ratione. 

per-znarinuB,  culj.,  escorting  through  the  sea: 
Lares,  guardian  gods  of  voyagers,  L. 

per-matureaco,  ml,  — ,  ere,  inch.,  to  ripen 
fully  .*  pomum,  ubi  permaturuit,  0. 

per-mediooiia,  e,  adj.,  very  moderate  .*  motus. 

permenaas,  P.  of  permetior. 

per-me5,  — ,  — ,  ftre,  to  go  over,  pass  through, 
cross,  traverse :  mana  ac  terras,  0. :  longius  in 
hostes,  Ta. — Fig.,  to  penetrate, pervade :  (intelle- 
gentia)  per  omnia. 

per  -  metior,  mgnsus,  Irl,  €lep.,  to  measure 
through,  measure  out,  measure:  soils  magnitudi- 
nem :  permcnso  tempore  lucis,  i.  e.  at  the  end  of 
life,  Tb. — 7b  traverse:  classibus  aequor,  V. 

per-ming5,  minxl,  — ,  ere,  to  make  water  upon, 
abuse,  H. 

per-mima,  adj.^  very  wonderful,  amazing:  il- 
lud vero  mihi  permirum  accidit,  fuisse,  etc. — In 
tmesi :  per  mihi  mirum  visum  est 

per-inl8ce5.  miscul,  mixtus,  ere,  to  mix  togeth- 
er, mix  thoroftghly,  commingle,  itUermingle  :  cqui- 
tes  pedites  permixti,  S. :  naturara  cum  materift : 
permixti  cum  suis  JFugientibus,  Cs. :  permixtum 
senatui  populi  concilium,  L. :  generi  cruorem  San- 
guine cum  soceri,  0. :  in  oratione  permixti  pedes. 
— F  i  g.,  to  mix  together,  mingle,  commingle,  inter' 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


permlssio 


608 


pemioies 


mingle:  tuas  sordes  cum  clarissimorum  virorum 
splendore :  alcuiuB  consiliis  permixtus,  implieated^ 
Ta. — To  confound^  disturb^  throw  into  confusion: 
omnia :  divina  huraanaque  iura  permiscentur,  Cs. : 
domum,  V. :  Graeciara :  species  sceleris  tumuitu 
Perraixtae,  i.  e.  confiaed  by  guilty  H. 

permiasio,  onis,  /.  [permitto],  a  yielding^  sur- 
render at  discretion:  extra  civium  corpora,  L. — 
Leave,  permission :  raea  permissio  mansionis  tuae. 

1.  perznissiiB,  P.  of  permitto. — As  subet.  n.,  a 
vermission  :  utor  perminso,  H. 

2.  (permissaB,  as),  m.  [per+MIT-],  leave,  per- 
mission ;  only  abl. :  permissu  legis :  Lentuli,  U 

per-mitto,  misl,  missus,  ere,  to  let  pass,  let  go, 
let  loose  :  equos  in  hostem,  i.  e.  ride  at  full  speed, 
L. — To  let  go,  reach  with,  cast,  hurl:  saxum  in 
hostem,  0.— F  i  g.,  to  let  loose,  let  go  :  tribunatum, 
exercise  tpithout  reserve,  L. — To  give  up,  hand  over, 
yield,  leave,  intrust,  surrender,  commit :  qui  et  ami- 
CO  permiserit,  et,  etc,  intrusted  (the  matter) :  Bona 
nostra  tibi,  T. :  ea  potestas  magistratoi  permitti- 
tur,  S. :  ei  negotium :  summa  ei  belli  administran- 
di  permittitur,  Cs. :  neque  enim  liberum  id  vobis 
permittit,  gives  you  your  choice^  L. :  His  mundi 
fabricator  habendum  Permisit  Aera,  0. :  se  sua- 
que  omnia  in  fidem  populi  R.,  surrender,  Cs. — To 
give  leave,  let,  allow,  suffer,  grant,  permit:  eius 
iudicio  omnia,  T. :  neque  discessisset  a  me,  nisi 
ego  ei  permisissem :  cetera,  ita  agant,  permittit, 
S. :  quis  Antonio  permisit,  ut,  etc. :  huio  consuli 
permissum,  ut  scriberet,  etc,  L. :  permisso,  ut,  etc, 
L. :  Nil  non  permittit  mulier  sibi,  dares,  lu. :  ali- 
quid  iracnndiae  tuae,  make  allowance  for, 

permixte  or  permixtim,  adt.  [permixtus], 
confusedly,  promiscuously :  dicere. 

permixtio,  Onis, /.  [per+MIC-],  a  mixing 
together,  mixture,  C.  —  A  confusion,  disturbance: 
tcrrae,  S. 

permiztas,  P.  of  permisceo. 

per  -  modestna,  adj.,  very  modesty  extremely 
nhy :  homo :  verba  sensu  permodesto,  moderate, 
Ta. 

permoleste,  adv,  [  permolestuB  ],  with  much 
trouble  :  alqd  fero,  am  much  vexed. 

per-molestns,  adj.,  very  troublesome:  sora- 
puli. 

per-molo, ' — ,  — ,  ere,  to  grind  thoroughly: 
Qxores,  H. 

per-moti5,  Snis, /.  [per+1  MV-],  a  moving, 
exciting,  excitement :  mentis :  permotionis  causft, 
to  stir  the  feelings.  —  An  enyotiont  permotiones 
animis  datae. 

per-moveo,  roovl,  motus,  ere,  to  move  deeply, 
rouse,  excite,  agitate,  influence,  lead,  induce,  prevail 
on :  quem  res  tanta  non  permovet,  S. :  maxime 
hao  re  permovebantur,  quod,  etc,  were  most  influ- 


enced, Cs. :  ne  animo  permoverentur,  should  be 
discouraged,  Cs. :  si  quem  fugae,  calamitates  non 
permovent :  metu  permotus :  permotus  ad  misera- 
tionem,  Ta. :  in  gaudium,  Ta. :  plebes  dominandi 
studio  permota,  S. :  mente  permotus,  in  an  ecstasy. 
— To  arouse,  excite:  metum  et  iras,  Ta. 

per-muloed,  mulsl,  mulsus,  Sre,  to  riA  gently, 
stroke :  manu  eum,  0. :  barbam,  L.  —  To  touch 
gently  :  aram  flatu  permuloet  spiritus  austri,  blows 
softly  upon,  C.  poet. :  medicata  lumina  virgft,  0. — 
F  i  g.,  to  soothe,  charm,  please,  delight,  flatter,  fon- 
dle: sensum  voluptate:  his  verbis  aurls,  H. — To 
soothe,  appease,  allay,  tame:  eorum  animis  per- 
mulsis,  Cs. :  pectora  dictis,  V. :  iram  eius,  L. :  se- 
nectutem,  mitigate:  vestigia  lymphia,  to  wash 
away,  Ct. 

pennolto,  adv.  [clbL  n.  of  permultus],  very 
much,  by  far  :  clariora. 

penxmltom,  adv.  [pennultus],  very  much,  very 
far :  permultum  interest,  utrum,  etc :  permultum 
ante,  very  often  before, 

per-mnltUB,  adj.,  very  much,  very  many  :  imi- 
tatores:  colles,  Cs.  —  As  subst.  n.:  permultum 
erit  ex  maerore  tuo  diminutum:  permulta  rogatus 
Fecit,  H. 

per-munid,  IvI,  Itus,  ire,  to  finish  fortifying, 
fortify  thoroughly:  quae  munimenta  incohave- 
rat,  L. :  castris  permunitis,  L. 

pennutatio,  6niB,  /.  [  permuto  ],  a  change, 
alteration,  revolution,  crisis  :  magna  rerum :  tern- 
porum. — An  interchanging,  barter,  exchange :  cap- 
tivorum,  L. :  mercium,  Ta. :  quae  (pecunia)  mihi 
ex  publics  permutatione  debetur,  a  remittance  by 
bill  of  exchange. — A  substitution :  similis,  lu. 

per-muto,  ftvl,  atus,  &re,  to  change  throughout, 
alter  completely:  omuem  rei  p.statum. — To  inter- 
change, exchange :  captivos,  L. :  galeam,  Y. :  valle 
Sabin&  divitias,  H. — Of  money,  to  exchange,  pay  bv 
bill  of  exchange:  illnd,  quod  tecum  permutavi, 
you  remitted  to  me  by  bill  of  exchange:  curasse, 
ut  cum  quaestu  populi  peounia  permutaretur. 

pema,  ae,  /.,  =  wiftva,  a  haunch,  ham  with  the 
leg,  gammon  :  f  umosa  cum  pede,  H. 

per-neoessarins,  adj.,  very  necessary,  presS" 
ing:  tempus. —  Very  closely  connected,  very  inti- 
mate :  amicus :  homo  mihL — ^As  subst.  m. :  Lep- 
tae  nostri :  patemus. 

per-neoesse,  ac(j.  inded.,  very  necessary,  indis- 
pmsable:  cum  pemecesse  esset 

per-nego,  avi,  — ,  ftre,  to  deny  stoutly  t  alqd, 
T. :  saepe  appellati,  pemegaverunt. 

pemioiabilis.  e,  adj.  [pemicies],  dettruetive, 
ruinous :  nix  oculis,  Cu. :  morbi,  L. 

pemioies  (not  -ties),  ace.  em  {gen.  once  il,  C. ; 
dot.  once  ifi,  L.,  once  il,  N.),  /.  [per+ 1  NEC-],  de- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pemiciose 


604 


perpanlnm 


structiony  deaths  ruin^  overthrow^  disoiteTy  calamity^ 
mischief:  iuritructa  ad  perniciem,  T. :  senatoribuB 
perniciera  miicliiimri,  S.:  opibus  ad  perniciem 
Buam  mi,  Cs. :  populi  R. :  in  apertam  perniciem 
incurrere :  in  neiKJluni  Perniciem,  H. :  cuius  (ae- 
statis)  iosanabilis,  L. — A  pest,  bane^  curse:  leno, 
periiicies  adulescentium,  T. :  provinciae  Siciliue, 
i.e.  Verres:  Pernicicd  barathumque  luacelli,  H. 

perniciose,  adv.  with  eomp.  [perniciosus],  de- 
structively^  ruinously^  peniiciousty :  multa  perni- 
ciose sciHCiiiitur  in  populis :  perniciosius  mcreri. 

pemioidsuB,  adj.  with  comp,  and  sup.  [perni- 
ciea],  desii-uctive^  ruinous,  balejful,  perniciow :  lu- 
bido,  S. :  flarama:  leges,  Ca. :  scnpta  auctori  per- 
niciosa  suo,  0. :  morbi  pernicioaiores :  Obsequium 
ventris  milii  pcrniciosius  est,  U. :  perniciosissi- 
nium  fore,  si,  etc.,  N. — Plur.  n.  as  subst,^  baneful 
things :  perniciosa  loquebatur,  talked  injunously : 
petuntur,  lu. 

pemioitas,  &tis,/.  [pemix],  nimbleness,  brisk- 
ness^ agilityy  swiftness :  electi  (milites)  ad  pemici- 
tatem,  Cs.:  adde  pernicitatem :  pedum,  L. 

pemioiter,  adv.  [pemix],  nimbly,  swiftly :  de- 
8ilire,  L. :  exsilire,  Ct. 

per  -  nimiam,  adv.,  quHe  too  mueh^  far  too 
mH<h:  nimium  inter  vo."»,  pernimium  interest,  T. 
— In  tniesi :  per  parce  nimium,  T. 

(pemitieB),  see  pemicies. 

permz,  Icis,  cdj.  [per+CNI-],  persistent,  per- 
severing: iacet  (taurus)  instrato  saxa  cubili,  V. — 
NimbUy  brisk,  active,  agile,  quick,  swift,  fleet :  cor- 
pora exerciiatione,  L. :  virgo  pernicibus  ignea 
planii-*,  V. :  puella,  Ct. :  amata  reliuquere,  H. 

per-nobiliB,  e,  adj.,  very  famous:  epigramma. 

per-nooto,  ftvl,  atunij*,  are,  to  stay  all  night, 
pass  the  niglU :  foris,  T. :  ibi :  extra  moenia,  L. : 
pro  me  pernoctet  epislula  tecum,  0. :  haec  studia 
pernoctant  nobiscum. 

per-noBcd,  novl,  nStns,  ere,  to  examine  thor- 
oughly: pemof»cite,  Furtumne  factum  existimetis, 
T. — To  learn  thoroughly,  become  fully  acquainted 
with:  uon  satis  alqm,  T. :  rem  cognoscite,  Ut 
pernoscatis,  etc.,  T. :  inDtus  aniinorum  sunt  ora- 
tori  pernoscendi:  iuris  Natmam,  II. 

pernoteBCO,  tul,  ere,  inch.,  to  become  generally 
known  :  ubi  incolunieni  esse  pernotuit,  Ta. 

per-notUB,  adj.,  tJu>roughly  knowUy  well  known  : 
pugil  regi,  Cu. 

per-noz,  noctis,  adj,,  through  the  night,  all 
night:  (bos)  iacet  pernox  instrato  cubili,  V,  (al. 
pernix):  luna,/u//,  L. :  luna  pernocte,  by  the  full 
moouy  0. :  luditur  alea  pernox,  lu. 

per-numero,  avi,  itus,  ftre,  to  eotmt  out, 
reckon  up :  pecuniam,  L. 


pero,  Gnis,  m.,  a  long  laced  boot  of  raw  hide 
(for  soldiers  and  wagoners),  V.,  lu. 

per>obBOuraB,  adj.,  very  obscure:  quaestio: 
fanm,  L. 

(per-odi),  see  perosus. 

per  -  odioBUB,  adj.,  hateful,  detestable  :  lippl- 
tudo. 

per-offlcioBe,  adv,,  very  servtceably,  with  dev^ 
tiou  :  me  observare. 

per  -  Opportune,  adv,  [peropportunus],  very 
seasonably,  most  opportunely  :  venire :  cum  te  for- 
tuna  attuli.'^set:  bellum  sumere,  L. 

per  -  opportunnB,  adj.,  very  seasonable,  most 
opportune :  diversorium :  victoria,  L. 

per-optat5,  adv,  [optatus],  exactly  as  desired: 
peroptato  nobis  datum  est. 

per-opuB,  adv.,  very  necessary:  peropus  est, 
huuc  cum  ipsft  loqui,  T. 

per6ratid,  6tm,f.  [peroro],  a  summing  up, 
peroration:  eius. 

per-omatUB,  adj.,  highly  ornate:  in  dicenda 

per-omo,  avi,  — ,  &re,  to  adorn  constantly :  se- 
natum,  Ta. 

per-6ro,  ftvl,  fttus,  ftre,  to  speak  from  beginning 
to  end,  plead  throughout,  harangue  at  lettgth  :  a 
Quinto  causa  est  Sesti  perorata:  breviter  perora- 
tum  esse,  L. :  In  Proculas,  lu. — To  end,  cUm,  con- 
clude, finish  :  strepitu  senatQs  coactus  est  pero- 
rare:  dicta  est  a  me  causa  et  perorata:  est  mihi 
perorandum  :  de  ceteris,  N. —  To  bring  to  an  end, 
conclude,  finish,  have  done  with  :  res  illo  die  non 
peroratur :  baec  laudemus,  cum  erunt  perorata. 

peroBUB,  P.  dep.  [  per  •  odi  1,  delating,  hating 
greatly,  weary  of,  disgusted  with:  lucem,  V.:  ge- 
nus omne  Femineum,  V. :  Creten,  0. :  superbiam 
regis,  L. :  decemvirorum  scelera,  L. 

per-paco,  — ,  5tus,  are,  to  quiet  completely, 
pacify  thoroughly :  omnibus  perpacatis,  L. 

(per-parce),  adv.,  very  sparingly,  T.  dub. 

per-parvoluB  (-vuIub),  adj.  dim.,  very  little, 
very  small :  i^ignuro:  sigilla. 

per-parvuB  (  -VOB  ),  adj.,  very  little,  trifling, 
minute  :  navigium :  culpa. — As  subst.  n.  •  perpar- 
vum  ex  illis  lucris. 

pel 'pSLBtUB,  adj.,  well  fed:  canis,  Ph. 

per  -  paaci,  orum,  adj.,  very  few .  homo  Per- 
paucorum  hominum,  i.  e.  select  in  his  associates,  T. : 
patres,  L. — In  tmesi :  per  pol  quam  paucos  repe- 
rias  amatores,  T. — As  subsL  n,  :  perpauca  dicam : 
perpauca  loquens,  H. 

per-paacnli,  Orum,  aef/.  <ftm.,  very  few:  de* 
duxit  in  Academiam  perpauculis  passibus. 

per-paulum,  adv.,  a  very  little  .*  declinarei 


Digitized  by 


Google 


perpaalus 


tf05 


perquam 


per-pauluB, 

very  I  it  tie:  loci. 


very  little. — As  nibst,  n.,  a 


per-pauper,  eiis,  adj,,  very  poor:  rex. 
per-  pell5,  pull,  — ,  ere,  to  drive,  urge,  force^ 
compel^  constraifiy  prevail  upon:  ad  deditionem, 
L. :  orare,  usque  adeo,  douec  perpulit,  can-ied  his 
pointy  T. :  Aulum  spe  pactionis,  ut,  etc.,  S. :  de- 
cemvirofl,  ut,  etc.,  L.:  perpulit  tandem,  ut  face- 
rent,  etc.,  brought  it  about^  L. :  conlegam  pactione 
perpulerat,  ne,  etc.,  S. :  paelices  perpulit  delatio- 
nem  subire,  induced^  Ta.  —  To  impress  de^y: 
candor  buius  te  et  proceritas  perpulerunt. 

pexpendioulum,  I,  n.  [perpendo],  a  plummet^ 
ptumb-line:  ad  perpendiculum  coluunad  exigere, 
set  by  plummet:  ad  perpendiculum, /wyewrfirw^ir- 
ly:  non  directe  ad  perpendiculum,  sed  prone,  Cs. 
pM'-pendo,  pendl,  — ,  ere,  to  weigh  carefully^ 
examine,  ponder^  consider:  momenta  officiurum: 
amicitia,  quae  tota  veritate  perpenditur,  is  valued 
altogether  according  to  its  truth, 

peiperam,  adv.  [1  PAR-],  wrongly,  incorrectly, 
untruly,  falsely :  iatoc  de  nomine  dixi,  i.  e.  gave  a 
false  name,  T. :  facere :  interpretari,  L. 

pexpesaio,  Onis,  /.  [perpetior],  a  bearing,  suf- 
fering, endurance :  harumrerum:  labonim. 

peipetdor,  pessus,  I,  dep.  [per+patior],  to  bear 
steadfastly,  suffer  firmly,  stand  out,  abide,  endure, 
be  patient :  contumelias,  T. :  inperia  saeva,  S. :  o 
multa  dictu  grayia,  perpessu  aspera :  Bupplicium, 
Cs. :  mihi  omnia  potius  perpetienda  esse  duco, 
quam,  etc. :  Audax  omnia  perpeti  Gens,  i.  e.  to 
brave  all,  H. :  fulmina,  noctem,  imbrls,  0. ;  inter- 
fici  quom  perpeti  me  possum,  T. :  exscindine  do- 
raos  Perpetiar,  V. :  perpetiar  memorare,  i.  e.  will 
control  myself  so  as,  etc.,  0. 

per-petro,  ftvl,  atus,  fire  [per+patro],  to  carry 
through,  complete,  effect,  achieve,  execute,  perform, 
accomplish,  commit,  perpetrate :  ut  Ilenses  munere 
solTerentur,  Ta. — Usu.  P.  pass. :  suo  labore  perpe- 
tratum,  ne,  etc,  Ta. :  perpetrata  caede,  L. :  id  se 
facinus  perpetraturos,  L. :  perpetratis  quae  ad 
pacem  deum  pertinebant,  L. 

peipetultas,  atis,  /.  [perpetuus],  uninterrupt- 
ed duration,  continuous  succession,  continuity,  per- 
petuity :  philosophi  spectandi  sunt  ex  perpetuitate 
atque  constantift,  i.  e.  general  tenor  and  system  : 
ad  perpetuitatem, /orewer/  in  vitae  perpetuitate, 
throughout  life:  perpetuitas  verborum,  an  un- 
broken succession:  dicendi. 

1.  perpeta5,  adv.  [perpetuus],  constantly, 
uninten-uptedly,  forever:  banc  habere,  T. :  in  val- 
lo  permanere,  Cs. :  loquens :  virens  biixuro,  0. 


per-petuua,  adj.  [per+1  PAT-],  continuous, 
unbroken,  unintemipted,  constant,  etitire,  whole, 
perpetual:  agmen :  vigiliueque  stationesque,  a 
cofUinuous  line  of,  etc.,  Cs. :  Perpetuis  soliti  pa- 
tres  considere  mensis,  V. ;  innocentia  perpetuft 
vita  perspecta,  in  the  whole  tenor  of  his  life,  Cs.: 
oratio  (opp.  altorcatio) :  quaestiones,  a  permanent 
court  for  criminal  trials  :  historia,  a  general  his. 
tory:  diem  perpetuum  in  laetitia  degere,  this  whole 
day,T.:  lex:  stellarum  cursQs :  formido,V.:  rota, 
perpetuum  qua  circumvertitur  axem  (i.  e.  perpe- 
tuo),  0. — As  subst,  n. :  in  perpetuum  (sc.  tempus), 
for  all  time,  forever, —  Universal,  general :  perpe- 
tui  iuris  quaestio:  quaestio,  a  general  principle. 

per-plaoeo,  — ,  — ,  6re,  to  please  greatly:  ea 
(lex)  mihi  perplacet. 

perpleze,  adv.  [perplexus],  confusedly,  ambig- 
uously: mecum  loqui,  T. :  indicare,  L. 

per-plezUB,  adj.  with  comp.,  interwoven,  en- 
tangled, involved,  intricate  :  iter  silvae,  V. :  carmen 
perplexius,  L.— Fig.,  intricate,  unintelligible,  am- 
biguous,  obscure,  insn-utable :  sermones,  L. :  re- 
sponsum,  L.  —  As  subst.  n.,  intricacy,  perplexity  ,• 
quidnam  perplexi  sua  legatio  haberet,  L. 

per-polio,  IvI,  Itus,  Ire,  to  polish  thoroughly, 
finish,  make  perfect:  opus:  ea,  quae  babes  insti- 
tuta :  perpoliendi  labor. 

perpolitus,  adj.  [P.  of  perpolio],  thoroughly 
polished,  refined  :  explicatio:  omnibus  iis  artibus: 
vita  humanitate. 

per-populor,  atus,  are,  d^.,  to  lay  waste  utter- 
ly, devastate,  pillage  completely:  Italiam,  L. :  per- 
populato  agro,  L. :  homines,  Ta. 

perpotatio,   on  is,  /.  [perpoto],  a  drinking- 
bout:  intemperantissimae  perpotationes. 
•  per-poto,  ftvl,  — ,  are,  to  keep  drinking,  tipple, 
carouse:  totosdies:  advesperum:  perpotandi  dul- 
•cedo,  Cu. 

peiprimoi  — ,  — ,  ere  [per+premo],  to  press 
hard,  press  perpetually:  cubilia,  lie  upon,  H. 

per-propinqauB,  adj.,  very  near  :  commuta- 
tio  rerum,  Att.  ap.  C. — As  stist,  m.,  a  very  near 
relation  :  Auri. 

per-pugnaz,  ftcis,  adj.,  very  pugnacious. 

per-puloher  (-oer),  chra,  chrum,  acf;.,  very 
beautiful:  dona,  T. 

per.purgo  (old  peipurigo),  avi,  atus,  ftre,  to 
cleanse  thoroitghly,  purge :  se  quadam  herbulft. — 
F  i  g.,  to  dear  up,  explain  :  locus  orationis  perpur- 
gatus  ab  iis :  de  dote  tanto  magis,  arrange. 

per-pnailliiB,  adj.,  very  small,  very  little  :  per- 


2.  peipetao,  ~,  — ,  are  [perpetuus],  to  cause   pusiHum  rogabo  (in  a  double  sense  as  adj.  or  «^.), 
to  continue,  perpetuate:  verba,  tcUk  without  paus- 1  -^«^  ^^  *'<Ty  ^*^'^t  o^  l^  "^Ty  ^*^^  ^f^^ 
ing :  iudicum  potestas  perpetuanda.  I     per-quam  or  per  quam,  adv.,  as  much  m 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


perquiro 


606 


persequor 


pomhle^  extremely^  exceedingly ^  T. :  perquam  grave 
est  dictu :  pauci,  L. :  breviter :  per  pol  quam  pau- 
C08  reperias,  T. 

perquiro,  — ,  qulsltus,  ere  [per+quaero],  to 
asK  dUigenUy  after ^  make  eager  March  for :  vasa : 
vias  in  Suevos,  Cs. :  raptam,  0. :  non  perquiris, 
cui  dixit  Apronius  ? :  cognitionem  rei,  investigate. 

( perquisite  \  adv.  [  perquisitus  ],  accurately^ 
critically.— Only  comp. :  perquisitius  conscribere. 

perquisitUB,  P.  of  perquiro. 

perraro,  adv.  [  perrarus  1  very  addom,  hardly 
ever :  accidit :  haec  alea  f allit,  H. 

per-raruB,  adj.^  extremely  rare,  L. 

per-reconditUB,  ac{;.,  most  abstruse :  ratio  oon- 
suetudiiiis. 

perrecturuB,  P.  of  pergo. 

per-repo,  — ,  — ,  ere,  to  crawl  over :  tellurem 
genibus,  Tb. 

per  -  repto,  avi,  — ,  are,  /r«y.,  to  creep  over^ 
crawl  through :  usque  omne  oppidum,  T. 

perridioule,  adv.  [  perridiculus  ],  very  laugh- 
ahly^  most  absurdly :  homines  augurabantur. 

per-ridioulUB,  adj.^  very  laughable^  highly  ab- 
surd: doctrina. 

perrdgatio,  Onis,  /.  [  perrogo  ],  the  enactment 
of  a  law :  legis  Maniliae. 

per-rogo,  — ,  — ,  ftre,  to  ask  in  succession^  com- 
plete the  roll-call:  perrogari  sententiae  non  po- 
tuere,  tfie  voting  could  not  be  finished^  L. 

per-rumpo,  rQpl,  ruptus,  ere,  to  break  through^ 
force  a  vay  through,  get  across :  per  medios  ho- 
stls,  Cs. :  in  vestibulum  templi,  L. :  nee  per  castra 
perrumpi  posse,  L.:  paludem,  Cs. :  perrumpitur 
concretus  aCr :  bipenni  Limina,  V. :  Perrupit  Ache- 
ronta,  H.  —  Fig.,  to  break  through,  break  down, 
overcome :  leges :  quaestiones :  f astidia,  H. 

PerBae,  arum,  m.,  =  nipaai,  the  Persians,  S., 
C,  N.,  R.—The  Parthians,  H. 

per-aaepe,  adv.,  very  often:  quod  persaepe 
fit,  C,  H. 
peraalae,  adv.  [persalsus],  very  wittily, 
per-aalBUB,  adj.,  very  witty, 

peraalutatio,  5nis,  /.  [persaluto],  a  general 
salutation,  greeting  of  everybody. 

per-aaluto,  avi,  atus,  are,  to  salute  in  succes- 
sion :  omnls :  deos.  Ph. :  a  toto  exercitu  persalu- 
tatus  est,  Cu. 

per-aanote,  adv.,  very  sacredly,  most  solemnly  : 
deierare,  T. 

per-Bapiena,  entis,  adj.,  very  wise:  homo. 
per-aapienter,  adj.,  very  wisdy. 
per-BOienter,  adv.^  very  discreetly. 


per-BOindo,  — ,  — ,  ere,  to  rend  asunder,  teai^ 
in  pieces :  omnia  perscindentg  vento,  L. 

per  -  BCitUB,  adj.,  very  clever,  very  fine,  —  In 
tmesi :  Per  ecastor  scitus  puer,  T. :  per  mihi  sci- 
tum  videtur. 

per  -  Bcribo,  TpsI,  iptus,  ere,  to  write  in  fuU, 
write  at  length,  write  out :  res  gestas  populi  R.,  S. : 
de  meis  rebus  ad  Lollium:  hoc  perscriptum  in 
monumentis  reperietis,  ut,  etc. :  a  primordio  urbis 
res  populi  R.,  L. :  versum  puris  verbis,  H. — In 
public  records,  to  record,  enter,  register  :  senatQs 
oonsulta,  Cs. :  in  tabulas  publicas  ad  aerarium. — 
In  account  books,  to  enter,  charge:  falsum  nomen. 
— To  describe  fully,  recount,  detail:  rem  gestam, 
Cs. :  mihi  tuam  orationem. — To  make  over  by  writ- 
ing, assign,  pay  by  draft :  argentum  alcui,  T. :  de 
publico  alqd :  a  quaestore  persoribi,  to  be  paid  by 
a  draft  on  the  quaestor,  L. 

peraoriptio,  onis,  /.  [  perscribo  ],  a  writing 
doum^  entry,  official  record:  perscriptionum  et  litu- 
rarum  adversaria :  illud  senatQs  consultum  e&  per- 
scriptione  est,  ut,  etc.,  i.  e.  of  such  a  tenor.  —  A 
making  over  by  writing,  assignment,  payment  by 
draft .'  pactio  perscriptionibus  facta. 

peraoriptor,  oris,  m.  [perscribo],  a  book-keqt- 
er,  accountant :  faenerationis. 

per-aoriptua.  P.  of  perscribo. 

per-aorutor,  fttus,  &rl,  dep.,  to  search  through, 
examine,  scrutiniu :  castelli  planitiem,  S. :  (canes) 
perscrutabantur  omnia.  —  F  i  g.,  to  examine  into, 
investigate:  rationem  criminum. 

per-aeoo,  cui,  ctus,  are,  to  cut  up,  extirpate, 
cut  out:  id  (vitium),  L. :  rerum  naturas,  lay  oars: 
perseca  et  confice,  cut  away  (obstacles). 

peraecutua,  P,  of  persequor. 

per-aedeo  (-aided),  — ,  — ,  Sre,  to  remain  sit- 
ting, sit  continuously :  tot&  nocte  in  speculis,  Oa. : 
in  equo  persedendo,  L. 

per-aegnia,  e,  acfj.,  very  sluggish:  proelium,  L. 

per-aentio,  si,  — ,  Tre,  to  fed  deeply:  pectore 
curas,  V. —  To  apprehend  clearly,  perceive  distinet- 
ly :  eam  tali  peste  teneri,  V. 

per-aentiaoo,  — ,  — ,  intens.,  to  perceive  dear- 
ly, detect  :  id,  T. :  Quot  res  dedere,  T. 

Peraephone,  §8,  /,  =  ntpn66vri,  Proserpine, 
0.— Z>ea/A,  Tb.,  0. 

per-aequor,  cfltus  or  quQtus,  I,  dep.,  to  follow 
perseveringly,  follow  after,  follow  up,  pursue  :  oer- 
tum  est  persequi,  T. :  me  in  Asiam,  T. :  exeroi- 
turn :  Hortensium  ipsiua  vestigiis :  alcui  us  vestigia : 
te,  V. :  Hanc  persecuta  mater,  Ph. — With  infin : 
non  ego  te  f  rangere  persequor,  H.—  To  press  upon, 
hunt  down,  chase,  pursue:  fugientes  usque  ad  flu- 
men,  Cs. :  deterrere  hostis  a  persequendo,  S. :  fe- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Penes 


607 


perspioio 


ru,  0. :  beluas,  Cu. — To  foUovo  «/>,  come  up  with^ 
weriake:  te  triginta  diebus:  Mors  fugacem  per- 
sequitur  virum,  H.  —  To  search  (w«r,  to  search 
through :  solitudines. — F  i  g.,  to  follow  persevering- 
ly,  pursue,  follow  up :  viam,  T. :  eas  artls.  —  To 
pursue^  hutU  after^  seek  to  obtain,  strive  after: 
utilia  Btudiosissime :  hereditates,  T. :  voluptates : 
mcum  iu9,  assert ,  T. :  bona  tua  lite  atque  iudicio. 
— To  follow  y  he  a  follower  of  imitate^  copy  after: 
Academiam  veterem :  te.  —  To  pursue,  proceed 
against,  prosecute^  revenge,  avenge,  take  vengeance 
upon :  bello  civitatero,  Cs. :  iniurias  suas :  de  per- 
sequendis  iniroicitiis,  Cs. —  To  follow  up,  foUow 
otU,  perform,  execute,  prosecute,  bring  about,  accom- 
plish: ex  U8U  quod  est,  id  peraequar,  T. :  si  idem 
eztrema  pereequitur  qui  incohavit :  vitam  inopem 
et  Tagam,  lead :  seel  us,  0.  —  To  take  down,  note 
down,  record:  quae  dicerentur. —  To  set  forth,  re- 
latSj  recount,  describe,  explain  :  quae  Tersibus  per- 
secutus  est  Ennius :  has  res  in  libro. 

Perees,  ae,  m.,  =  UkpmiCi  a  Persian,  C,  N. 

perseverans,  antis,  adj.  with  eomp.  [  P.  of  per- 
Beverol  persevering,  persistent:  peraeverantior 
eaedendi,  L. 

perseveranter,  adv.  with  comp.  [perseve- 
rans  ],  perseveringly  :  tueri,  L. :  perseverantius 
saevire,  L. 

perseverantia,  ae,  /.  [  persevero  ],  steadfast- 
ness, perseverance :  eius  nimia,  obstinacy  :  senten- 
tiae  tuae :  nautarum,  Cs. 

Xrsevero,  avl,  itus,  are  [perseverus],  to  abide, 
•e  strictly,  continue  steadfastly,  persist,  perse- 
vere :  (navis)  perseveravit,  k^  on  its  course,  Cs. : 
in  suft  sententift :  in  vitiis :  in  eo,  ius  publicano 
non  dicere :  perseveratum  in  ira  est,  L. :  in  eo 
persevcrandum  putabat,  Cs. :  iniuriam  facere : 
aversari  scelus,  Cu. :  se  esse  Orestem,  persisted : 
id  perseverare  et  transigere:  ad  urbem  ut  non 
aooederem,  perseveravi. 
per-aeTems,  acff.,  very  strict  .*  imperium,  Ta. 

Persictui,  a^.j = ntpoucSg,  Persian,  of  Persia : 
regna,  lu. :  apparatus,  i.  e.  luxurious,  H. — Plur.  n. 
as  tubst.,  Persian  history. 

peraideo,  see  persedeo. 

per-aido,  sSdl,  — ,  ere,  to  sink  down,  penetrate : 
Altios  ad  vivum,  V. 

per-ngno,  — ,  — ,  ire,  to  register  accurately, 
record  :  triumyiri  donis  persignandis,  L. 

per-ailliilla»  e, adj.,  very  like, precisely  similar: 
statua  istius :  isti  tabulae  liber,  H. 

per  -  almplez,  icis,  adj^  very  simple:  victus, 
Ta. 

per-aiato,  — ,  — ,  ere,  to  abide,  persist:  in  im- 
pudentiA,  L.— (For  perf  system  see  persto). 


per-aolvo,  solvl,  solatus,  ere,  to  unravel,  solve, 
explain:  hoc  raihi. —  To  pay,  pay  out,  pay  over: 
pretium  tibi,  T. :  pecuniam  a  disci puliR  suis  Fufiis, 
pay  by  a  draft  on,  etc. :  (aes  alienum)  alienis  nomi- 
nibus  suis  copiis,  debts  charged  to  others,  S.  —  7b 
pay,  give,  show,  render,  suffer:  poena?,  Cs. :  tibi 
laborum  praeroia  pro  me  :  gratis,  render  thanks- 
giving, V. :  dis  gratiam :  honorera  dis,  offer  sacri- 
fices, V. :  vota,  ful/U :  iusta,  pay  honors  to  the 
dead,  Cu. :  poenas  dis  horainibusque,  suffer  at  the 
hands  of:  persolvi  primae  epistulae,  have  answered. 
—  To  render,  inflict :  ab  omnibus  esse  ei  poenas 
persolutas. 

peraona,  ae,/  [per + SON-], «  mask,  faUe  face 
(usu.  of  clay  or  bark,  covering  the  head ;  worn  by 
actors) :  tragica,  Ph. :  pallens,  lu. :  mulier  videtur, 
Non  persona  loqui,  i.  e.  no  man  disguised,  lu. — An 
assumed  character,  part :  parasiti,  T. :  potestatis, 
affectation,  Ta.  —  A  part,  character  :  aliena :  per- 
sonam in  re  p.  tueri  principis :  persona,  quam  mihi 
tempus  et  res  p.  imposuit :  petitoris  personam  ca- 
pere :  gravissimam  personam  sustiuere :  in  Maean- 
dri  personA  esse  expressam  speciem  civitatis. — A 
person,  personage,  character :  ut  mea  persona  sem- 
per aliquid  videretur  habere  populare :  induxi 
senem  disputantem,  quia  nulla  videbatur  aptior 
peraona :  Laeli :  altera,  sed  secunda,  second  chief 
personage,  N. :  ut  rerum,  ut  personanim  dignitates 
ferunt :  foedior  omni  Crimine  persona  est,  the  char- 
cuter  you  have  to  describe,  lu. 

peraonatua,  adj.  [personal,  in  a  mask,  masked: 
Roscius :  pater,  i.  e.  in  the  play,  H.  —  Fig.:  cur 
personatus  ambulem,  in  an  assumed  charcuter. 

per-aono,  u1,  — ,  Are,  to  sound  through  and 
through,  resound,  fill  with  sound,  reHcho:  cum  do- 
mus  cantii  personaret:  domus  Personuit  canibus, 
H. :  totis  castris,  to  be  heard,  L, :  ab  aetherio  per- 
sonat  axe  f  ragor,  0. :  citharft,  to  play  loudly,  Y, : 
haec  regna  latratu,  V. :  aiirls  rocibus :  aurem,  bawl 
in  the  ear,  H. —  To  cry  out,  call  aloud:  (res)  in  angu- 
lis :  hue  libidinem  esse  prolapsam :  coram  in  foro 
personare,  Hernioos  paratos,  L. 

perapeotua,  adj.  with  sup.  [P.  of  perspioio], 
clearly  perceived,  evident,  well  known :  res  penitus 
perspectae :  benevolentia  mihi  perspectissima. 

p«rapergo,  — ,  spersas,  ere  [per+spargo],  to 
besprinkle,  tinge :  unde  haust&  aqua  templum  per- 
spersum,  Ta. — F  i  g. :  quo  tamquam  sale  persper- 
gatur  oratio. 

perapioax,  icis,  cuij.  [  per  +  SPEC-  ],  sharp- 
sighted,  penetrating,  acute,  perspicacious :  pruden* 
tia :  homo,  T. :  ad  has  res,  T. :  alqd  natura. 

perapioientia,  ae,/.  [perspiciens],  afuUper' 
cepfion,  clear  insight :  ven. 

perapioio,  spexT,  spectus,  ere  [SPEC-],  to  look 
through,  look  into,  look  at,  see  through  :   quo  ne 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


perspioae 


606 


pertaxo 


perspici  quidcm  posset,  Gs. :  eas  (epistuUs),  iook 
through :  ut  prac  densitate  arborum  perspici  cae- 
lum vix  poBset,  be  dUcemed^  L. —  To  look  closely  at^ 
view,  examine^  inspect :  domum :  opens  perspiciendi 
causa  venire,  Cs. — ^Fi  g.,  to  perceive  dearly^  discern^ 
mark^  note,  observe,  prove,  ascertain^  contemplate  : 
tuom  ut  se  babeat  animum,  T. :  se:  sed  tu  per- 
spioe  rem  et  pertenta:  alcuius  virtutem:  quern 
perspexisse  laborant,  to  see  through,  H. :  quanti  te 
facerem :  perspicite,  quantum  putetis,  etc. :  per- 
spiciebant  enim  in  Uortensi  ^ententiam  plures 
ituros :  perspectus  est  (Pompeius)  de  te  cogitare. 

perspioue,  adv.  [perspicuus],  evidently,  clearly, 
manifestly:  res  perspicue  expedire:  falsa. 

perspicultafl,  Atis,  /.  [perspicuus],  c/eameas^ 
perspiaiity. 

perspioutui,  adj.  [SPEC-],  transparent,  clear  : 
aquae,  0. — F  i  g.,  evident,  dear,  manifest,  perspicu- 
ous: mors:  consilia:  hoc  inter  omnls. 

per-Btemo,  — ,  strStus,  ere,  to  pave  through- 
out :  via  a  silice  perstrata  est,  L. 

per-Btimuld,  — ,  — ,  &re,  to  stimuUUe  violently  : 
spiritus,  Ta. 

per-Bto,  stiti,  statGrus,  are,  to  stand  firmly,  con- 
tinue standing,  remain  unmoved  :  diem  totum,  L. : 
in  limine,  Tb. :  (Symplegades)  inmotae  perstant, 
0. — To  remain  unchanged,  last,  endure,  Mde:  ni- 
hil est  toto  quod  perstet  in  orbe,  0. :  toto  anno, 
0. :  perstet  hiemps,  0.  —  Fig.,  to  stand  faet^  be 
firm,  hold  out,  continue,  persevere,  persist :  mens 
eadem  perstat  raihi,  V. :  Persta  atque  obdura,  H. : 
si  perstas  indeclinatus  amico,  adherest  fixedly,  0. : 
negant  posse,  et  in  eo  perstat :  in  iropudentift :  in 
incepto,  L. :  in  Romanft  societate  perstandum,  L. : 
ad  corpus  ea  referre :  condere  semen  humo,  0. 

perBtratUB,  P.  of  perstemo. 

per-Btrepo,  — ,  ere,  to  make  much  noise,  T. 

per-Btrlngo,  inxl,  ictus,  ere,  to  bind  closely,  press 
hard,  touch  dosdy,  graze :  femur,  V. :  solum  ara- 
tro,  plough  slightly :  vomere  portam,  graze  against  : 
uterum  perstrinxerat  arbor,  had  overgrown,  0. : 
murmure  aures,  deafen,  H. — ^F  i  g.,  to  touch  closely, 
affect  deeply,  wotmd,  move,  touch:  horror  spectantes 
perstringit,  L. :  eoe  vocis  libertate. — Of  a  speaker, 
to  touch  slightly,  glance  over :  unam  quamque  rem : 
quod  meis  litteris  perstrictus  est  {pr^&%\x%),  slighted: 
cullum  alcuius  levibus  verbis,  slightly  censure,  Ta. 

perBtudioBe,  adv,  [perstudiosus],  very  eagerly, 
with  great  zeal :  eum  audire. 

per-BtudioBUB,  adj.,  very  desirous^  extremdy 
fond:  musicorum:  litterarum. 

per-Buadeo,  suftsl,  suasus,  fire,  to  convince, 
persuade :  homo  factus  ad  persuadendum :  hoc 
persuadere,  non  interire  aniroas,  Cs. :  velim  tibi 
ita  persnadeas,  me,  eta :  de  paupertate :  boo  tibi 


vere,  H. :  si  scit  et  pe»^uasus  est,  quid  irascitiir, 
Gaec.  ap.  G. :  quo  (male)  viso  atque  persuaso,  when 
one  has  seen  it  and  been  convinced  of  it :  mihi  per- 
suader! numquam  potuit,  animos  .  .  .  vivere,  etc. 
—  To  prompt,  induce,  prevail  upon,  persuade :  per- 
suasit  nox,  amor,  adulescentia,  T. :  huic  praemiis 
persuadet,  uti,  etc.,  Gs. :  huic  Albinus  persuadet, 
regnum  ab  senatu  petat,  S. :  tibi  Tel lu rem  move- 
re,  V. :  ei  tyrannidis  finem  facere,  N. :  his  persua- 
deri,  ut  .  .  .  non  poterat,  Cs. :  ea  loca  provinciae 
adiungere  sibi  persuasum  habebant,  Cs. :  persua- 
sus  ille  fecit,  quod,  etc..  Ph. 

perBuaaio,  Onis,/.  [SVAD-],  a  convincing,  con- 
viction :  dicere  apposite  ad  persuasionem :  super* 
stitionum  persuasione,  Ta. 

(perauaBUB),  adj.  [P.  of  per8uadeo],./Sxed^  set- 
tled.— Only  sup. :  quod  mihi  persuasissimum  est, 
of  which  lam  fully  convinced. 

per-BUbtOiB,  e,  adj.,  very  ingenious :  oratio. 

perBulto,  fivl,  — ,  are  f  per  +  sal  to  ],  to  leap 
about,  prance,  range  through :  in  agro,  L. :  silvas, 
scour,  Ta. 

(per-taedet),  taesum  est,  ere,  impers.,  it 
wearies,  disgusts,  makes  sick:  Si  non  pertaesum 
thalami  fuisset,  i.  e.  had  I  not  come  to  hate  mar- 
riage, y. :  pertaesum  est  enim  (me)  levitatis :  ne- 
goti  eum,  N. 

per-tempto  (-tento),  avi,  atus,  ire,  to  prove 
thoroughly,  teat,  put  to  teat :  vos,  T. :  rem,  weigh 
well:  nobilium  adulescentium  animos,  L.:  pugio- 
nem,  Ta. —  To  try  severely,  affect  deeply,  overwhSm : 
dum  lues  pertemptat  senstls,  V. :  pertemptant  gau- 
dia  pectus,  V. 

per-tendo,  tendi,  — ,  ere,  to  press  on,  carry  out, 
continue :  Verum  si  incipies,  neque  pertendes  na- 
viter,  T. :  ut  coeperam  hoc,  T. :  pertendens  animo, 
stubborn,  Pr. — To  push  on,procied  :  Romam,  L. 

pertento,  see  pertempto. 

per-tenniBy  e,  adj.,  extremdy  alight,  very  weak: 
spes  salutis :  suspicio :  argumentum :  ars. 

per-terebro,  fivI,  — ,  are,  to  bore  through, 

par-tergeo,  tersi,  — ,  ere,  to  wipe  off,  wipe  dry : 
Gausape  mensam,  H. 

perterrefacio,  — ,  — ,  ere  [perterreo+facio], 
to  frighten  thoroughly:  Davom,  T. 

per-terreo, — ,  itus,  Sre,  to  frighten  thoroughly, 
terrify:  hunc,  T. :  alios  magnitudine  poenarum, 
Gs. :  raetu  perterriti :  caede  Tiri  perterrita  agmina, 
v. :  raalefici  conscientiA  perterritus. 

perterricrepuB,  adj.  [perterreo+GRAP-],ro/- 
tling  terribly,  PoCt.  ap.  C. 

pertenltiXB,  P.  of  pert^rreo. 
par-texo,  xul,  — ,  ere,  to  go  through  with^  ao- 
eompliah:  locum  graviter:  auod  exorsua  ea. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


p«rtioa 


000 


p«nux> 


pertioa,  ae,/.,  a  poU,  long  staff:  longa,  0.— -4 
tifnalpoUy  Co. — A  meaturing  rod^  Pr. 

per-timesoo,  mul,  — ,  ere,  inch,y  to  be  fright- 
enMy  be  alarmed,  fear  greatly  :  Catilina  ipse  perti- 
muit:  de  fortunis  Buis:  ciruis({uam  vim:  legatum, 
S. :  nomen  imperi  etiam  in  levi  persona  pertime- 
Bcitur :  ne  quid  peccasset :  quern  habitura  sit  exi- 
tura  (contemptio  legum). 

pertinacia,  ae,/.  rpertiDax],/)er««v«rance,/)tfr- 
tUteneey  MtubbomneaBy  obstinacy ^  pertinacity :  perse- 
▼erantiae  finitima:  hominum  nimia,  Gs.:  pertina- 
ciae  finem  facere,  Cs. :  iusta,  L. — P  e  r  s  o  n.,  G. 

partinaoiter,  adv,  [pertinax],  obstinately,  stiib- 
bornly  :  pugnare,  L. 

pertinaz,  &cis,  adj.  witli  comp.  and  sup.  [per+ 
tenax],  persevering,  unyielding^  obstinate,  pertina- 
cious, stubborn :  pertinacissimus  fueris,  si,  etc. : 
virtus,  L. :  ooncertationes  in  disputando :  pertina- 
cior  in  repugnando,  L. :  ad  obtinendam  iuiuriam, 
L. :  adversus  impetOs,  L. :  fortuna  Ludum  iosolen- 
tero  ludere  pertinax,  H. 

pertineo,  uT,  — ,  Sre  [per+teneo],  to  stretch 
out,  reach,  extend:  venae  in  omnis  partis  corporis 
pertinentes :  deud  pertinens  per  naturam  cuiusque 
rei :  Belgae  pertinent  ad  partem  fluminis,  Cs. — 
Fi  g.,  to  recu:h,  extend:  eadem  bonitas  ad  multitu- 
dinera  pertinet :  caritas  patriae  per  omnes  ordines 
pertinebat,  jE)tfrt;a<inf,  L. :  partium  sensu  non  satis 
pertinente  in  omnia,  thtU  which  was  felt  in  parts 
(of  the  city)  not  becoming  everywhere  known,  L. 
—  7b  belong,  relate,  pertain,  be  pertinent,  concern, 
refer :  quid  est  hoc  ?  quo  pertinet  ?  :  quorsum 
baec  oratio  pertinet  ? :  nihil  ad  rem  pertinere,  is 
nothing  to  the  point :  quod  ad  inducias  pertineret, 
as  far  as  concerned,  Cs. :  si  quid  hoc  ad  rem  per- 
tinet, is  to  the  point. — To  apply,  be  applicable,  suit, 
be  suitable :  quod  (ius)  pertineat  ad  omnIs :  ad 
quem  suspicio  malefic!  pertineat,  on  whom  suspi- 
cion should  fall :  ad  imperatorem  id  pertinere  pro- 
digium,  L.  —  To  belong,  be  the  right  of:  regnum 
Aegypti  ad  se  pertinere.  —  To  have  a  tendency, 
tend,  lead,  conduce:  illud  quo  pertineat,  videte: 
Buroma  illuc  pertinet,  ut  sciatis,  etc. :  ille  luctus  ad 
tui  capitis  periculum  pertinebat,  threatened  your 
safety:  ad  rem  pertinere  visum  est,  eos  consules 
esse,  etc.,  to  be  useful,  L. :  Quorsum  pertinuit  sti- 
pare,  etc.  ?  wluU  end  did  it  serve  f  H. 

pertingo,  — ,  — ,  ere  [per + tango],  to  reach, 
extend:  collis  in  inmensum  pertingens,  S. 

pertractatio,  onis,/.  [pertracto],  a  handling, 
busying  with:  poetarum:  rerum  p. 

par-traoto  (pertreotd),  ftvi,  Atus,  &re,  to 
touch,  handle :  muUos.  —  F  i  g.f  to  deal  with,  influ- 
ence: roentem  cogitatione:  animos  iudicum. — To 
be  busy  with,  treat:  ad  totam  philoeophiam  per- 
tractandam  ae  dare. 


par-traho,  trixl,  trictus,  ere,  to  draw  mlong, 
drag,  conduct  forcibly :  ratem  ad  ripam,  L. :  mu- 
lierem  Romam  ad  centumviros,  Ph.  —  To  entice, 
lead  on :  in  locum  iniquum  pertractus,  L. 

partreoto,  see  pertracto. 

per-triatlB,  e,  a((/.,  very  sad:  carmen,  C.  po«t. : 
patruus,  austere, 

par-tomultuose,  adv,,  in  great  agitation :  nun- 
tiare. 

par-tundo,  tudi,  tasus,  ere,  to  thrust  through, 
bore  through,  perforate :  posita^  tinea  pertunde  li- 
bellos,  lu. :  venaro,  lance,  lu. :  doliuro  a  fundo  per- 
tusum,  L. :  pertusA  laenft,  with  a  ragged  doak,  lu. 

parturbata,  adv.  [  perturbatus  ],  confusedly, 
disorderly :  dici :  ea  emcere. 

parturbatid,  onis,  /.  [perturbo],  confusion, 
disorder, disturbance:  exercitQs,  Cs. :  caeli. — Fig., 
political  disturbance,  disorder,  revolution :  tanta : 
quantas  perturbationes  habet  ratio  oomitiorum  ? : 
civitatis.  —  Mental  disturbance,  disquiet,  perturbo- 
tioti:  animorum  atque  rerum :  vitae. — An  enwtion, 
passion,  violent  feeling :  perturbationes,  quae  sunt 
turbidi  animorum  motds,  etc. 

paiturbatriZjIcisy.  [perturbator],  a  (iuhir60r. 

perturbatUB,  adj.  with  comp.  [P.  of  perturbo], 
troubled,  disturbed,  unquiet,  agitated,  unsettled:  ci- 
vitas  vestris  legibus :  voltus,  L — Plur.  n.  as  subst. : 
onusti  cibo  perturbata  cernimus,  confused  visions. 
— Of  persons,  disturbed,  embarrassed,  discomposed: 
homo  perturbatior  metu :  cum  ipaius  familiaritate. 

par-turbo,  &vl,  &tus,  ftre,  to  confuse,  disturb, 
confound,  throw  into  disorder :  aciem,  S. :  omnia, 
T. :  aetatum  ordinem :  nox  perturbat  omnia :  reli- 
quos (milites)  incertis  ordinibus, Cs. — Fig.,  to  dis- 
turb, discompose, embarrass,  confound:  mentis  ani- 
mosque,  Cs. :  de  rei  p.  salute  perturbari :  magno 
animi  motu  perturbatus :  perturbatis  sensibus  De- 
repit  (bus).  Ph. :  qui  perturbantur,  copiasne  ducere 
...  an,  etc.,  are  utterly  at  a  loss,  Cs. 

par-tnzpis,  e,  ae{j.,  very  shamefuL 

partoaos,  P,  of  pertundo. 

per-ungo  (-unguo),  flnxl,  flnctus,  ere,  to  be- 
smear, anoint :  corpora  oleo :  ora  manu,  0. :  nardo 
perunctus,  H. 

par-nrbamis,  acfj.,  highly  cultivated,  extremely 
witty:  Torquatus  toto  genere. — Excessively  polite 
(opp.  rusticus). 

per-tkro,  — ,  astus,  ere,  to  bum  up,  waste  by 
fire:  perusti  late  agri,  L. — To  heat,  bum,  inflams: 
sitis  fatigatoe  perurebat,  Cu.  —  To  inflame,  gall, 
rub  sore:  peruste  funibus  Intiis,  vnth  your  side 
gaUedfE. :  oneri  colla  perusta,  0. — To  nip, pinch: 
terra  perusta  gelu,  0. — F  i  g.,  to  bum,  inflame,  con- 
sume :  homlnem  perustum  glorift  volunt   incen- 


Digitized  by  V^OOQIC 


p«nitili8 


610 


p«rvldeo 


dere :  yalido  peruri  aestu,  0. :  intestina  penirens, 
i.  e.  9timng  wrathy  Ct. 

per-utillB,  e,  (ulj.y  very  useful .  rea :  opera. 

per-vado,  si, " — ,  ere,  to  go  through^  pass 
through^  extend^  prevail^  spread  through:  incen- 
dium  per  agros  pervasit :  per  aeqiia  et  uiiqua  loca 
pervadunt,  L. :  murmur  totam  contioiiem  pervasit, 
L. :  Thessaliam  cum  exercitu,  L. — Togo, come^  ar- 
rive :  alquo  loco :  in  Italiam :  in  uares :  ad  castra, 
L.  —  Fig.,  to  extend^  spread^  penetrate^  pervade  : 
quo  Don  illius  diet  fama  perraserit:  victoriae 
fama  cum  pervasisset  in  Asiam,  L. :  opinio  ani- 
mos  gentium  pervaserat:  cum  fama  ea  urbem 
pervasisset,  L. 

pervagatUB,  a^j.  with  oomp.  and  sup.  [  P.  of 
pervagor],  spread  out^  wide-spread^  toeu  knouni: 
res  in  volgus :  apud  omnTs :  pervagatissimus  ver- 
sus :  sermo. — Plur.  n.  as  subst.  :  ista  communia  et 
pervagata,  widely  known  rules, —  Vcigue^  general  : 
pervagatior  pars. 

per-vagor,  &tus,  Sn,  dfp.^  to  wander  over^  range 
through^  rove  about,  overrun :  hie  praedonum  navi- 
culae  pervagatae  sunt:  natio  pervagata  bello 
orbem  terrarum,  L. — F  i  g.,  to  spread  out^  extend, 
be  known  :  quod  usque  ad  ultimas  terras  pervaga- 
tum  est — To  spread  through,  pervade:  timores 
omnium  mentes  pervagantur. 

per-vagUB,  adj.,  wandering  about:  puer,  0. 

per-varie,  adv.,  very  variously:  narrari. 

per-vaato,  &vi,  atus,  &re,  to  lay  waste,  devas- 
tate :  pervastatis  agris,  L. :  Laevos,  L. 

per-veho,  vexl,  vectus,  ere,  to  bear  through, 
convey  through :  neque  commeatibus  pervehendis 
eft  patuisset  iter,  L. —  To  carry,  bring,  convey:  vir- 
gines  Caere,  L.  —  Pass,,  to  reach,  arrive,  attain  : 
subsidio  missus  freto  pervehitur,  Cs.:  in  quern 
(portum) pervehi :  perrectus Chalcidem, L. — Fig., 
to  carry,  raise :  prius  quam  in  caelum  fama  (illos) 
perveheret,  Cu. — To  reach,  attain:  ad  exitQa  op- 
tatos. 

per-vello,  velll,  — ,  ere,  to  ptdl,  twitch  :  aurem, 
Ph. — To  excite^  sharpen  :  stomach um,  H.  —  F  i  g., 
to  twitch,  pinch,  hurt :  fortuna  pervellere  te  forsi- 
tan  potuerit — To  revile,  disparage:  ius  civile. 

per-Tenio,  v6n1,  ventus,  Tre,  to  come  up,  arrive : 
nisi  Hispanorum  oohors  pervenisset,  L. :  in  fines 
Eburonum,  Gs. :  ad  portam :  in  summum  mentis, 
0. —  To  reach,  come,  fad:  duodecim  secures  in 
praedonum  potestatem  pervenenint:  ut  omnis 
hereditas  ad  filiam  perveniret:  annona  ad  dena- 
rios  L  in  singulos  modios  pervenerat,  had  risen  to, 
Cs. :  verba  aures  non  pervenientia  nostras,  0. : 
est  in  thalami  tecta  Perventum,  V. — Fig.,  to  come, 
arrive,  reach,  attain:  sine  me  pervenire,  quo  volo, 
go  through  with  my  story,  T. :  quoniam  ad  hunc 


locum  penrentum  est,  at  this  point,  Cs. :  in  sena- 
tum,  i.  e.  become  a  senator :  ad  primos  oomoedoB, 
berome  a  first-rate  comedian  :  si  in  tua  scripta  per- 
venero,  be  mentioned  in  your  writings:  ex  qu& 
(deditione)  ad  rem  p.  damna  pervenerint,  S. :  cuius 
in  amicitiam,  N. :  ad  desperationcm,  Cs. :  ad  sep- 
tuagesimum  (regni  annum):  vivi  pervenimus,  ut, 
etc.,  we  have  lived  to  endure,  etc.,  V. :  pervenirier 
Eo  quo  nos  volumus,  attain  our  object,  T. :  ad 
quern  perventum  non  est,  whose  turn  was  not 
reached:  ad  manQs  perrenitur. 

perverse  (pervorae),  adv,  [perversus],  awry, 
wrongly,  ill:  oficere:  uti  deorum  beneficio. 

perversitaa,  fttis,  /.  [perversu8],/rotMir(ln«gt, 
untoioardness :  in  hominibus  tanta :  opinionum. 

perveraua  (pervorsua),  adj.  with  comp.  and 
sup.  [P.  of  perverto],  turned  the  wrong  way,  askew, 
awry :  perversas  induit  comas,  puts  her  hair  on 
awry,  0. :  esse  perversissimis  oculis,  dread/uUv 
8<p/iint  -  eyed.  —  F  i  g^  wrong,  awry,  spiteful,  malt- 
cunu,  perverse :  nihil  pravum  et  perversum  :  quid 
perversius,  quam,  etc.:  sapientia:  mos:  Menal- 
cas,  spiteful,  V. 

pflr-vertd  (  -vorto ),  tl,  sub,  ere,  to  overturn, 
overthrow,  throw  down  :  arbusta,  tecta. — F  i  g.,  to 
overthrow,  subvert,  abuse,  misuse,  destroy,  ruin, 
undo,  corrupt:  amicitiam:  omnia  iura:  hostium 
vim,  suam :  Contra  fata  deQm,  perverso  numine, 
reversing  their  will,  V.  —  To  trip  up,  put  down, 
confute:  me  numquam  ullo  artincio:  semet,  Ta. : 
Germanici  liberos,  i.  e.  exclude  from  the  succession, 
Ta. 

per-vesperly  adv.,  very  late  in  the  evening, 

perveatigatio,  onis,/.  [pervestigo],  a  tearck^ 
ing  into,  examining,  investigation  :  sdentiae. 

per-veatigo,  ftvl,  fitus,  are,  to  trace  out,  search 
out,  hunt  down :  omnia. — F  i  g.,  to  trace,  examine, 
detect:  quae  a  me  pervestigata  sunt:  sacrilegium 
pervestigatum  a  Minucio  erat,  L. 

per-vetua,  eris,  adj.,  very  old,  most  ancient: 
signum  ligneum  :  amicitia :  tempora.         / 

per-vetuataa,  adj.,  very  old:  verba. 

pervicaoia,  ae,  /.  [  penricax  ],  inflexibility, 
stubbornness,  obstinacy,  C. :  tua,  L. :  in  hostem,  Ta. 

(pervioaoiter),  adv,  [penricax],  stoutly,  obsti- 
nately.— Only  eomp.  :  perricacius,  L,  Ta. 

pervicax,  ads,  oA*.  with  comp.  [1  VIC-l  de- 
termined, stubborn,  obstinate,  headstrong,  wuful. 
pervicaci  esse  animo,  T. :  virtus,  L. :  musa,  H. : 
irae,  Ta. :  adversos  peritos,  Ta. :  irae,  in  anger, 
Ta. :  recti,  Ta. :  pervicacior  ira,  Cu. 

perrictua,  P.  of  pervinco. 

pervideo,  vxdl,  tIsus,  Sre,  to  look  over,  look  on, 
overlook,  survey  :  omnia  (sol),  0. :  Conctaque  mens 
oculis  pervidet  usa  suis,  0. :  tua  oculis  mala  in- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pervigao 


611 


pes 


onctls,  H.  —  To  see  through,  discern :  at  neque 
quae  cuiusque  stipitis  palma  sit,  pervideri  possit, 
L. — F  i  g.,  to  eonsider,  examine,  investigate :  est  pe- 
nitus,  quid  ea  (natura)  postulet,  pemdendum. — 
To  perceive,  discern :  meritorum  meonim  fieri  ac- 
ceHsionem :  animi  mei  firmitatem. 

per-vigeo,  ul,  Sre,  to  continue  blooming,  flour- 
ish to  the  last :  opibus  atque  honoribus,  Ta.. 

per- vigil,  is,  adj,,  ever  watchful:  draco,  0. : 
torus,  lu. :  popioae,  i.  e.  open  aU  night,  lu. 

pervigilatio,  onis,  /.  [perrigilo],  a  devotional 
Witching,  vigil  •  nocturnae  peryigilationes. 

pervigilium,  I,  n.  [pervigil],  a  devotional 
watching,  vigil :  castra  pemgilio  neglecta,  L.,  Ta. 

per-vigilo,  &tI,  atus,  Are,  to  watch  aU  night, 
remain  awake,  watch :  noctem :  in  armis,  L. :  ad 
luminis  ignes,  V. :  nox  pervigilata  in  mero,  spent 
without  sUep,  0. :  longos  dies,  Tb. 

per-vDis,  e,  adj.,  very  cheap :  annona,  L. 

pervinco,  vie!,  victus,  ere,  to  conquer  complete- 
ly, be  victorious :  pervicit  Vardanes,  Ta. :  pervicit 
Gato,  carried  his  point :  dominae  mores,  overcome, 
Pr. :  quae  pervincere  voces  £valuere  sonum, 
drown,  H.  —  F  i  g.,  to  effect,  bring  about,  achieve : 
his  orationibus  pervicerunt,  ut,  etc.,  L. :  pervice- 
runt  rerais,  ut  tenerent  terrara,  brought  it  about, 
L. :  illara  non  verbera  penricere,  quin,  etc.,  Ta. 

pervioB,  o^;.  [per + via],  that  may  be  crossed, 
affording  a  passage,  passable,  accessible:  aedes,  T. : 
transitiones,  thoroughfares  :  salt&s,  L. :  usus  Tec- 
tonim  inter  se,  V. :  rima  pervia  flatibus,  0. :  equo 
loca  pervia,  0. :  nihil  ambitioni,  Ta. — As  subst,  n,, 
a  thoroughfare,  passage^  Ta. 

pervolgatus  (pervul-),  a^j.  with  «ip.  JP.  of 
pervolgo],  very  common,  widely  known:  via  pa- 
trum,  T. :  consolatio. 

pervolgo  ( -vnlgo) ,  ftvl,  atus,  ftre,  to  make 
common,  make  public,  spread  abroad:  edicto  tot& 
provinces  pervolgato,  Gs. :  illaa  tabulas  pervolgari 
imperavi :  se  omnibus  (mulier),  prostituted, 

pervolito,  — ,  — ,  are,  freq.  [pervolo],  to  fly 
through,  flit  abofU:  Omnia  late  loca,  V. 

1.  per-volo,  avi,  atus,  ftre,  to  fly  through,  flit 
about :  aedid,  Y. :  rumor  agitatis  pervolat  alis,  0. : 
Flaminiam,  lu. — To  fly  to,  arrive  by  flight:  ani- 
mus velocius  in  banc  sedem  pervolabit. — To  fly 
through,  dart  through,  pass  quickly  over :  sex  mllia 
passuum  cisiis :  totam  urbem,  lu. 

2.  per«vol6,  volul,  — ,  velle,  to  wish  greatly,  be 
very  desirous :  scire  ex  te :  alquem  videre :  illud 
pervelim,  proditum  falso  esse,  etc.,  L. — In  tmesi : 
te  per  videre  velim. 

pervoluto,  — ,  — ,  we,  freq.  [pervolvo],  to  turn 
ovfr:  Xxhvw, peruse:  scriptores. 


per-volvo,  volvl,  volatus,  ere,  to  roll  over,  tum- 
ble about :  te  in  luto,  T. :  Zmjrnam,  to  peruse,  Ct 
— F  i  g.,  to  busy,  engage :  ut  in  iis  locis  per  vol  va- 
tur  animus. 

pervor-,  see  perver-.    pervul-,  see  pervol-. 

pee,  pedis,  m.  [PED-],  afoot :  nudus,  T. :  pedi- 
bus  aeger,  S. :  si  pes  condoluit :  pede  tellurem 
pulsare,  i.  e.  dance,  H. :  cjcnum  pedibus  uncis  Su- 
stulit,  talons,  V. :  pedum  digiti,  toes,  0. :  numquam 
hue  tetulissem  pedem,  toovli  have  come  hither,  T. : 
Nusquam  pedem  (sc.  feram),  /  wonH  stir  a  step, 
T. :  pedem  ferre,  go,  V. :  si  in  fundo  pedem  po- 
suisses,  set  foot :  prof ugum  ref erre  pedem,  return, 
O. :  magis  pedem  conferre,  come  to  closer  quarters : 
ut  prope  conlato  pede  gereretur  res,  almost  hand 
to  hand,  L. :  votis  malignum  Opponit  nostris  pe- 
dem, sets  her  foot  against  (of  Fortune),  0. :  retra- 
hitque  pedem  simul  unda  relabens,  Y. :  ego  me  in 
pedes  (dedi),  took  to  my  heels,  T. — AbLplur.  (rare- 
ly sing.),  of  motion,  afoot,  on  foot,  marching,  walk- 
ing: pedibus  vincere,  in  running,  0. :  cum  ingres- 
sus  iter  pedibus  sit :  pedibus  compensari  pecuniam, 
i.  e.  the  long  walk  to  the  property  makes  up  for  its 
cheapness :  ut  omnes  pedibus  mererent,  serve  as 
infantry,  L. :  cum  illud  iter  pedibus  confici  soleat, 
by  land:  quod  flumen  pedibus  transiri  potest,  be 
forded,  Gs. :  in  quam  sententiam  cum  pedibus 
iretur,  i.  e.  when  a  division  was  taken  on  this  ques- 
tion, L. :  cum  omnes  in  sententiam  eius  pedibus 
irent,  voted  for  his  resolution,  L. :  Quo  bene  coe- 
pisti,  sic  pede  semper  eas,  0. :  tua  dexter  adi  pede 
sacra  secundo,  es^n-essive  of  favor,  Y. :  Ripa  felici 
tacta  sit  pede,  propitious,  0. :  quid  tam  dextro 
pede  concipis,  etc.,  auspiciously  (the  right  foot 
being  associated  with  good  omens),  lu. — Ace.  plur. 
with  ad:  ad  pedes  descensum  ab  Romanis  est,  the 
Romans  dismounted,  L. :  magn&  ex  parte  ad  pedes 
pugna  venerat,  mainly  an  infantry  fight,  L. :  ad 
pedes  omnium  singillatim  accidente  Cflodio,  suppli- 
cating each :  vos  ad  pedes  lenonis  proiecistis :  cui 
cum  se  maesta  turba  ad  pedes  provolvisset,  L. — 
In  expression  of  subjection  or  inferiority :  servus 
a  pedibus,  footman  :  Omnia  sub  pedibus  vertique 
regique,  under  their  sway,  Y. :  duas  urbis  sub  pe- 
dibus tuis  relinquemus,  L. :  Sub  pedibus  timor 
est,  is  spumed,  0. — In  the  phrase,  pedibus  trahi, 
to  be  dragged  by  the  heds,  go  to  the  dogs :  trahantur 
per  me  pedibus  omnes  rei. — In  the  phrase,  ante 
pedes,  before  the  feet,  in  plain  view,  evident:  quod 
ante  pedes  est,  Videre,  T. :  eoa  ante  pedes  suos 
iugulari  coegit. — In  phrases  witli  caput :  tuas  res 
ita  contractas,  ut  nee  caput  nee  pedes  (habeant), 
i.  e.  neither  beginning  nor  end:  ut  nee  pes  nee 
caput  uni  Reddatur  formae,  i.  e.  the  several  parts, 
H. — In  the  phrase,  manibus  pedibus,  with  might 
and  main :  Gonari  manibus  pedibus  noctlsque  et 
dies,  T. — Me  ton.,  of  a  couch  or  table,  a  foot,  leg. 


Digitized  by  V^OOQIC 


peBBime 


612 


peto 


mrap :  Lectuli  pedes,  T. :  mcnsae,  0. :  grabati,  a 
IkandU,  Ct. — In  navigation,  a  aheet^  tail-rope :  pede 
labitur  aequo,  i.  e.  before  the  windy  0. :  pedibus 
aequis :  unft  omnes  fecere  pedera,  i.e.  let  out  the 
theety  V. — In  verse,  afoot :  herous :  pedibus  clau- 
dere  verba,  to  make  vereea,  H. :  Musa  per  undenos 
emodulanda  pedes,  in  hexameters  and pentametere^ 
0. :  extremum  seu  trahat  pedem,  i.  e.  limpe  (of  the 
choliambus  \  0. — A  kind  of  verse,  meatitre  :  Et 
pede,  quo  debent  acria  bella  geri,  0. :  Lesbius,  H. 
— ^As  a  measure,  a  foot  :  intervallum  pedum  duo- 
rum,  Cs. :  pedem  discessisse :  pede  stio  se  metiri, 
by  hi*  own  foot-rule^  i.  e.  by  hit  own  abilities^  H. 

peBBime,  pessimuB,  mpp.  of  male,  mains. 

peBBolUB,  I,  m.,  =irdff<raXoc,  a  bolt :  pessulum 
ostio  obdo,  bolt  the  door^  T. 

pesBUin,  adv.  [PED-],  to  the  ground,  to  the  bot- 
tom.— With  dare^  to  tend  to  the  bottom,  rwrn,  de- 
stroy^ undo :  me  aut  erum  pessum  dabunt  ^nup- 
tiae),  T. :  sin  (animus)  ad  inertiam  pessum  datus 
est,  hoe  been  abandoned,  S. — With  tre,  to  be  ruined  : 
pessum  ituros  caropos,  Ta. 

pesBoin-dd,  see  pessum. 

pesBiune,  peBBumnB,  supp.  of  male,  mains. 

peBtifer,  era,  erum,  adj.  [pestis  +  l  FER-],  cfo- 
struetivey  baleful,  noxious^  pemicioua^  pestilential  : 
civis :  oontio :  vipera :  odor  corporum,  sickening^ 
L. :  fames,  0. :  fauces,  V. 

pestifere,  adv.  [pestifer],  pemicioudy :  multa 
Bciscuntur. 

peBtilenB,  entis,  cufj.  with  eomp.  and  mp.  [pe- 
8tis],/>et^t2en/ta/,  infected^  unhealthy^  unwhoteeome: 
agn:  Africus,  H.:  aedes:  annus  urbi,  L. :  pesti- 
lentior  annus,  L. :  pestilentissimus  annus. — Fig., 
pemicioue,  noxious^  destructive  :  homo  pestilentior 
patri&  suft :  pestilens  conlegae  munus  esse,  L. 

pestileiitia,  ae,  /.  [  pestilens  ],  an  infectious 
diieaee^  plague^  pest^  pestilence  :  gravi  pestilentia 
oonflictati,  Cs. :  exercitds  nostri  interitus  fame, 
pestilentiA :  gravis,  L. — F  i  g. :  ubi  contagio  quasi 
pestilentia  invasit,  corruption,  S. :  oratio  plena  pe- 
stilentiae,  Gt — An  unwholesome  atmosphere,  mala- 
rial climate  :  autumni,  Cs. :  pestilentiae  fines : 
pestilentiae  possessores,  L  e.  unhealthy  lands. 

pestlB,  is,  /.,  an  infectiotia  disease^  f^g^*^,  p«»t, 
pestilence :  ibes  avertunt  pestem  ab  Aegypto :  alii 
ali&  peste  absumpti  sunt,  L. — Destruction,  ruin, 
death :  certa,  S. :  detestabilis :  civitatis :  servatae 
a  peste  carinae,  i.  e.  from  fire,  V. :  populo  pestem 
minitantes,  L. — A  pest,  curse,  bane  :  textilis  (the 
poisoned  shirt  of  Nessus),  C.  po^t. :  coluber,  Pestis 
boum,  y. :  nee  saevior  ulla  Pestis  et  ira  dedm  (the 
Harpies),  V. :  clade  et  peste  sub  illft  (Nero),  lu. : 
quaedam  pestes  horainum,  social  pests  :  corporeae 
pestes,  y. 


petasatiiB,  adj.  [petasus],  in  a  traweOmg-cap^ 
ready  for  a  journey  :  petasati  veniunt 

petaBtmculaB,  I,  m.  dim.  [ircro^v],  a  little 
ham  :  siccus,  lu. 

petannun,  I,  n., = iriravpov,  a  tumbler's  plank, 
spring-board :  iactata  petauro  Corpora,  lu. 

petendaa,  adj.  [P.  of  peto],  desirable. — Plur. 
II.  as  subst, :  f  ugienda  petendis  Immiscere,  H. 

petesBO,  — ,  — ,  ere,  inten*.  [  peto  ],  to  strive 
after,  pursue :  hanc  (laudem). 

petatid,  onis,/.  [  PET-  ],  a  blow,  thrust,  pass, 
cUtack,  aim :  tuas  petitiones  eflfugi ;  hence,  of  ora- 
torical fencing:  orator  neo  plagam  gravem  facit, 
nisi  petitio  f  uerit  apta,  nee,  etc. :  hominis  petitio- 
nes rationesque  dicendi,  methods  of  attack.  —  A 
seeking,  soliciting:  indutiarum,  L.  —  A  soliciting 
for  office,  application,  solicitation,  candidacy ^  can- 
vass: petition!  se  dare,  become  a  candidate:  con- 
sulatQ:^,  Cs. :  pontificatds,  S. — In  law,  a  claim,  suit, 
petition,  complaint,  declaration  :  cuius  petitio  sit 

petitor,  Oris,  m.  [  PET-  ],  a  seeker,  applicant, 
candidate:  consulatQs:  generosior,  H. — In  a  suit 
at  law,  a  plaintiff,  daimant :  quis  erat  petitor  ? 

petituxio,  — ,  — ,  Ire,  desid  [peto],  to  be  eager 
for  office :  valde. 

petitUB,  adj.  [P.  of  peto]. — Plur.  n.  as  subat^ 
things  striven  for:  quantum  dimissa  petitis  Prae- 
Btent,  i.  e.  the  life  relinquished  excels  the  life 
grasped,  H. 

peto,  IvT  and  il  {perf  petit,  V.,  0  ;  petlsti,  C, 
y. ;  petlsse,  C,  0. ;  petlssem,  C,  L, ,  0\  petltus, 
ere  [PET-],  to  strive  for,  seek,  aim  at,  repair  to^ 
make  for,  travel  to:  summum  locum,  Cs. :  maris 
oras :  navl»,  take  refuge  in,  N. :  Troia  peteretur 
classibus,  y. :  caelum  pcnnis,  Jly  to,  0. :  Grais 
Phasi  petite  viris,  visited  by  the  Greeks^  0. :  ille 
Reginam  petit,  turns  to,  V. :  campum  petit  amnis, 
y. :  mons  petit  astra,  rises  to,  0. —  To  fall  upon, 
rush  at,  attack,  assault,  assail,  fy  at,  aim  at,  thrust 
at:  Indutiomarum, atm  at,C».:  cuius  latus  mucro 
ille  petebat:  non  latus,  sed  caput,  aim  at:  Taiv 
quinium  spicule  infeste,  L. :  Malu  me,  throw  an 
apple  at,  Y. :  cui  petit  ungue  genas,  0. :  yos  turba 
saxis  petens,  stoning,  H. — Fig.,  to  attack,  assail: 
me  epistulA:  uter  ab  utro  peiitus  insidiis  esset, 
L.  —  To  demand,  exact,  require:  ex  iis  tantum, 
quantum  res  petet,  hauriemus :  poenas  ab  optimo 
quoque  sui  doloris,  i.  e.  exact  satisfaction. —  To  de- 
mand at  law,  sue  for,  claim:  unde  petitur  .  .  .  qui 
petit,  tlie  defendant  .  .  .  the  plairUiff,  T. :  qui  per 
se  litem  contestatur,  sibi  soli  petit:  alienos  fun- 
dos. —  7b  beg,  beseech,  ask,  retfiest,  desire,  entreat : 
flentes  pacem  petere,  Cs. :  Curtio  tribunatum  a 
Caesare,  ask  for  Curtius:  a  tc  pro  Ligario,  inter- 
cede with  you  for :  reus  ut  absolvatur :  a  te,  ut, 
etc — Of  office,  to  solicit,  be  a  candidate:  nemo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


p6tOITitllIlI 


618 


phlloBopba 


est  ex  iis,  qui  dudc  petunt,  qui,  etc :  ambitiose 
regnum,  L. —  To  woo^  courts  solicit:  ut  viros  sae- 
pius  peteret  quam  peteretur,  S. :  illam,  0. :  virgo 
ad  libidinem  petita,  L.  —  To  pursue^  seek^  strive 
after^  aim  at :  f ugi  salutem,  Os. :  praedain  pedi- 
bus,  0. :  gloriam,  S. :  eloquentiae  principatum : 
bene  vivere,  H. :  conubiis  natara  sociare  Latinis, 
V. :  ex  hostium  ducibus  victoriara,  overy  L. :  ira- 
perium  ex  victia  hostibus,  L.  —  To  feiehy  hring^ 
elicit^  obtain,  wrest,  draw :  £  flamma  cibum,  T.  : 
custodem  in  vincula,  V. :  a  litteris  doloris  obli^io- 
nem :  latere  petitus  imo  spiritua,  H. :  gcmitOs 
alto  de  corde  petiti,  0. — To  take^  betake  oneself  to, 
repair  to:  alium  cureuin,  take  another  route: 
aliam  in  partem  fugam,  betake  themselves  to  flight, 
Os. — To  refer  to,  relate  to:  Troianos  haec  mon- 
stra  petunt,  V. 

petorritom  ( petorl- ),  I,  n.  [  Celtic  petvar 
(four)  +nth  (wheel)],  an  open  carriage,  caleche,  H. 

petra,  ae,/.,  =  irkrpa,  a  rock,  crag,  Cu. 

petnlans,  antia,  adj.  [  PET-  ],  forward,  pert, 
sattcg,  impwknt,  wanton,  petulant:  aduleacena: 
eflFuae :  Tarentum,  lu. :  libido  in  virgine. 

petalanter,  adv.  with  eomp.  and  sup.  [petu- 
lana],  pertly,  wantonly,  impudently,  petulantly  :  in 
Pompeium  invebi :  iactari  petulantiua :  petulan- 
tisaime  insectari. 

petnlantia,  ae,  /.  [petulans],  saucinens,  freak- 
iahness,  impudence,  wantonness^  petulance :  petulan- 
tia  praestare,  S. :  adulcscentium. 

petuloua,  a<j{j,  [PET-],  buUing,  apt  to  buU: 
baedi,  V. 

pezilB,  adj.  [P.  of  pecto],  combed,  adjusted: 
tunica,  neat,  H. 

Phaeax,  Acta,  m.,  a  Phaeacian  ;  nsu jolur.,  the 
Phaeaciatu  (who  lived  luxuriously),  C,  v.,  0.,  lu. 
— Sing,  (poet.),  a  good  liver,  well-fed  man,  H. — 
Once  as  adj. :  Phaeax  populus,  lu. 

phager,  I,  m.,  =  paypoQ^  an  unknown  flah,  0. 

phala,  ae,  see  fala. 

phalangae  (pal-),  ftrura,/.,  =  ^dXayytQ,  wood- 
en rollers  (for  moving  heavy  enginea),  Cs. 

phalangitae,  &rum,  m.,  =  ^aXayyXrat,  soldiers 
of  a  phalanx,  L. 

phalanx,  angis,/.,  =z^d\ayKi  ^  compact  body 
of  heavy  armed  men  in  bcUtle  array,  battalion, 
phalanx:  Laconum,  N. :  Helvctii  phalange  fact&, 
etc.,  Cs. :  Agamemnoniae  phalanges,  V. :  animoaa 
(a  band  of  eight  brothers),  V. :  iunctae  urabone 
phalanges,  lu. — E  s  p.,  of  the  Macedonians,  men  in 
order  of  battle,  a  phalanx  (fifty  close  files  of  six- 
teen men  each):  cuneum  Macedonum  (phalangem 
ipai  vocant)  perruropere,  L.,  N.,  Cu. 

phalailoa,  ae,/.,  afir^trandy  see  falarica. 


phalerae,  &nim,/.,  =  ra  ^aXtpa^  a  meteU  plats 
for  the  breast  (a  military  decoration):  ostentare 
phaleras,  S.:  Rubrium  phaleris  donaati:  multo 
phalerae  audore  receptae,  V. — For  borsea,  a  mttal 
decoration  of  the  breast :  equorum,  L. :  equua  pha. 
leria  insignia,  V.,  lu. 

phaleratus,  adj.  [phalerae],  decorated,  wearing 
ornamental  plates :  equi,  L.  —  Fig.:  dicta,  flns 
speeches,  T. 

Phanaeus,  adj,  of  Phanae  (in  Chioa). — P  o  e  t : 
rex  Phanaeiis,  i.  e.  Phanaean  wine,  V. 

Phantasos,  I,  m.,  =  ^dvraaoQ^  a  god  of 
dreams,  0. 

pharetra,  ae,/.,  =z^pkrpa,  a  quiver:  aagitti- 
fera,  0. :  succincta  pharetra,  V. :  venenatia  gra- 
vida sagittas,  H. :  pharetram  aolvere,  open,  0. 

pharetratUB,  adj.  [pharetra],  wearing  a  quiver, 
quivered:  Camilla,  V. :  Geloni,  H. :  puer,  i.  e.  Cu- 
pid, 0. :  Serairamis,  lu. 

pharmaoopola,  ae,  m.,  =  ^apfiaKOTnoXtji:,  a 
drugseller,  quack,  C. — Plur.,  H. 

PharoB  (-niB),  I,/.,  an  island  near  Alexandria, 
with  a  famous  light-house,  Cs.,  0.,  lu. —  TTie  light- 
house at  Pharos,  Cs. — A  lighthouse:  Tyrrhena, 
lu. 

PharaalioaB  or  PharsaliuB,  eufj.,  Pharsa- 
lian,  of  Pharsalus  (in  Thesaaly). 

phaaeluB  (-Iob),  i,  f.,  =i^dori\oQ,  an  edible 
bean,  kidney-bean,  phasel,  V. — A  bean-shaped  ves- 
sel, light  vessel,  C,  Ct.,  V.,  H.,  lu. 

phaama,  atia,  n.,  =  ^aff/ia,  an  apparition,  spec- 
tre, phantom. — Aa  the  title  of  a  comedy,  T. — Of  a 
farce,  lu. 

pbiala,  ae,  /,  =  ^taXri,  a  shallow  drinking- 
veisel,  saucer,  lu. 

PhilippicuB,  a^.,  =*tXiTnri«coc,  of  Philip, 
Philippic:  orationes,  Cicero's  orations  against 
Antony  (in  allusion  to  those  of  Demosthenes 
against  Philip  of  Macedon):  divina  Philippica, 
i.  e.  the  second  Philippic,  lu. 

PhilippOB,  I,  m.,  =  *iXiir7roc,  a  king  of  Mace- 
donia, father  of  Alexander  the  Cheat,  C,  N. — A 
gold  coin  struck  by  King  Philip,  H. 

philitia,  drum,  n.,  =  ^tXi'na,  the  public  meals 
of  the  Lacedaemonians. 

philologla,  ae,  /,  =  ^iKvXoyla,  love  of  study, 
literary  adture :  nostra. 

philologUB,  adj.,  =  0iX6Xoyoc,  scholarly,  learned: 
homines. 

Philomela,  ae,/.,  =<l>tXofi//Xa,  a  daughter  of 
Pandion,  changed  into  a  nightingale,  V.,  O. — 7Vt< 
nightingale,  V. 

philoBophe,  adv.  [phiIosophus],/>Ai2aM>pAtVa/- 
ly. 

Digitized  by  V^OOQIC 


philosophia 


614 


pictnra 


philosophia,  ae,  /.,  =  ^ikooo^ia,  philofophy  : 
are  est  enim  philosophia  vitae:  circulus,  in  quo 
de  philosophia  sermo  habetar,  on  philoaopkical 
ndjects^  N. :  duae  phiiosophit^e^  pMhaophiccd  sects 

philOBophor,  atus,  &rl,  dep,  [philosophus],  to 
study  phUow>phyy  philosophize :  iucipit  philosopha- 
ri :  paucis,  Enn.  ap.  C. 

philoBophuSf  o^'.,  ^^^Xoffofog, philosophical: 
scriptiones.  — As  stibst.  m.  and  /.,  a  philosopher: 
nobilis:  praecepta  philosophorum :  ea  villa  tam- 
quam  philosopha  videtur  esse. 

philtmm,  I,  n.,  =  ^tXrpov,  a  love-potion,  0.,  lu. 

philyra  (philora),  ae,/,  =  ^vpa,  the  linden- 
tree:  nexae  philyr&  coronae  (the  inner  bark  was 
woven  into  chaplets),  H.,  0. 

phinrns,  I,  m.,  =:  0ift<$Cy  a  dice-box,  H. 

Phlegethon,  ontis,  m.,  =  ^Xeyi&wv,  a  river 
of  fire  in  the  Lower  World,  V. 

phoca,  ae  {ace.  6n,  0.),  /.,  =04tfin7,  a  seal,  seek- 
dog,  sea-calf:  Stemunt  se  somno  phocae,  V. 

Phoebas,  adis,  /.,  =  4>o(/3aCt  a  priestess  of 
Phoebus  ;  hence,  an  inspired  woman,  prophetess,  0. 

Phoebe,  es,  /.,  =  4»ot/3i|,  goddess  of  the  moon 
(the  Roman  Diana),  V.,  0. :  tenia,  i.  e.  night,  0. 

PhoebeioB  (0.)  or  Phoebens  (V.,  0.),  adj., 
of  Phoebw,  of  Apollo, 

Phoebigena,  ae,  m.  [  Phoebus + GEN -],  son 
of  Phoebus,  i.  e.  Aesculapius,  V. 

Phoebus,  I,  m.,  ^  ^oipoCf  ApoUo  as  the  god 
of  light,  v.,  H. — The  sun:  dum  fugat  astra  Phoe- 
bus, H.,  0. 

Phoenices,  um,  m.,  =^oivucec»  ^  Phoeni- 
cians (on  the  eastern  coast  of  the  Mediterranean 
Sea),  C,  S.,  Os.,  V.,  0. 

phoenioeuB,  a<y.,  =i^iviK60Cf  purple -red, 
scarlet:  vestes, 0. 

phoenicopterus,  I,  m.,  =  ^wKSimpoCf  the 
flamingo,  red-wing  (of  water-bird),  lu. 

Phoenissa,  adj.  /.,  =  4oivi<rva,  of  Phoenicia 
(on  the  Mediterranean  Sea):  DidOfV.:  exul,  i.  e. 
Anna,  0.— As  subst..  Dido,  ¥• 

phoenix,  icis  (ace.  lea,  0.),  m.,  the  phoenix,  a 
fabtdous  bird,  0. 

phrenesis,  is,  /,  =  *  ^pivrieiCt  madness,  ddi- 
rium,  frenzy :  inanifesta,  lu. 

phreneticus  (phrenit-),  I,  m.,  =  ^pcvi^rcciSct 
a  madman,  insane  permn,  lunatic. — Plur.,  0. 

Phrygins,  adj.,  =  ^Ppvyioc,  Phrygian,  ofPhry- 
gia,  0.,  L.,  V.,  11..  0.,  hi.  — Plur.  f  as  subst.,  the 
Phrygian  women,  V. —  Trojan,  of  Troy:  muri,  0. : 
hymenaei,  unfh  Aencan,  V. 

Phryx,  ygis,  adj.,  Phrygian  :  augur,  lu. — As 
mtbst.  m.  sing.,  V.,  0.,  lu.  —  Usu.  plur.,  =  ^pvyi^, 


a  luxurious  people  of  Asia  Minor,  C,  0.,  Ph.,  In. 
—The  Trojans,  H.,  0.— The  Phrygians  were  re- 
garded as  stupid ;  hence,  p  ro v. :  Phrygem  plagis 
fieri  Bolere  meliorem. 

phthisis^  is,/.,  ^imc,  consumption,  Jo. 

phy,  interj.,  pish  !  tush  1  T. 

ph^larchos,  I,  m.,  =  ^vXapx^Ct  <>  tribaX  ehief, 
emir :  Arabura. 

1.  physica,  ae,  /.,  =  fvffucii,  natural  science, 
natural  philosophy,  physics. 

2.  physica,  drum,  see  phjrsicus. 
physice,  adv.  [physicus],  like  the  naturalists: 

dicere. 

physicus,  adj.,  =  ^v^tcoc*  of  natural  phUos- 
opny,  of  physics,  natural:  quiddam  physicum, 
something  relating  to  physice :  ratio.  —  As  snbst^ 
m.,  a  natural  philosopher,  naturtUist,  C. — Plur,  n. 
SiB  subst.,  physics :  physicorum  ignarus. 

physiognomon,  onis,  m.,  =  ^moyvw/iMy,  a 
diicemer  of  character,  physiognomiet. 

physiologla,  ae,/,  =  ^vaioXoyia,  knowledge 
of  nature,  natural  philosophy. 

piabilis,  e,  adj.  [pio],  to  be  averted:  fulmen,  0. 

piacularis,  e,  adj.  [piaculum],  atoning,  expia- 
tory: sacrificia,  sin-offerings,  L. — Plur.  n.  as  svbst, 
(sc.  sacrificia),  L. 

piaculum,  I,  n.  [  pio  ],  a  means  of  appeasing, 
sin-offering,  propitiatory  sacrifice:  piaculum  ho- 
stiam  caedi,  L. :  Te  piacula  nulla  resolvent,  H. — 
An  animal  offered  in  sacrifice,  victim:  ea  prima 
piacula  sunto,  V. :  furtiva  piacula  cervae,  i.  e.  sub- 
stitution, lu.  —  An  expiation,  atonement,  sacrifice: 
rupti  foederis,  L. :  lucndis  periculis  publicis  pia- 
cula esse,  L.  —  A  remedy :  Laudis  amore  tumes, 
sunt  certe  piacula,  quae,  etc.,  H.  —  Punishment : 
dea  a  violatoribus  (sui  templi)  gravia  piacula  exe> 
git,  L. :  reruro  praetermissarum,  L  e.  satisfaction, 
L. — A  crime,  sacrilege:  quantum  piaculi  commit- 
tatur,  L. :  oommissa  piacula,  V. 

piamen,  inis,  n,  [  pio  ],  a  means  of  e:cpieUion, 
atonement,  0. 

pica,  ae,/  [SPEC-],  a  pie,  magpie,  0 

picaria,  ae,/  [pix],  a  place  where  pitch  is  made. 

picea,  ae,/  [pix],  a  pitch-pine,  forest  pine,  V., 
0. 

Picens,  ntis  (C,  L.),  or  Picenus,  adj.  (S.,  Cb., 
C,  L.,  H.,  In.),  Picens,  of  Picenum  (in  Italy). 

piceuB,  adj,  [pix],  pitch-black,  pitchy:  caligo, 
V. :  turbine  fumans  piceo,  V. :  nubes,  O. 

pictor,  oris,  m.  [PIC-],  a  painter,  C,  H.,  lu. 

pictura,  ae,/  [PIC-],  painting,  the  art  ofpaint' 
ing  .*  ars  ratioque  picturae :  Ut  pictura  polisis,  H. 
— A  painting,  picture  :  (in  tabul&)  inerat  pictura 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


piotnratiis 


615 


pila 


bMO,  T. :  pictura  in  tabula,  in  tcxtili^jmitn/tii^ . . . 
embroidery:  animum  picturft  pascit  inani,  unreal^ 
V.  —  F  i  g.,  in  language,  a  painting^  picture :  Ho- 
n^eri. 

pioturatus,  a<(/.  [pictura],  embrmdered:  ve- 
8te8,V. 

pictUB,  cuij.  with  comp.  [P.  of  pingol  painted, 
colored^  variegated,  of  various  colors :  volucres,  V. : 
picti  terga  lacerti,  V. :  puppes,  decorated,  V, :  pa- 
vones,  0.  —  Tattooed  :  Geloni,  V.  —  F  i  g.,  of  lan- 
guage, adorned,  ornamented,  ornate:  orationis 
genus :  Lysift  nihil  potest  esse  pictius :  pictos  ex- 
periere  metCLs,  i.  e.  xuireal,  Pr. 

pioaa»  1,  m.  [SPEC-],  a  woodpecker,  H.,  0. 

pie,  adv.  [pius],  conacienOouely,  religunulg, 
dutifuUy,  affeelioncUdy :  faoere,  T. :  oolere  deos : 
pie  bellum  indici  posse,  i.  e.  dfdy,  L. 

PierlA,  idis,  /.,  =  Uupic,  a  Muse  ( first  wor- 
shipped in  Pieria),  H.,  O.—Plur.,  the  Muses,  C,  V., 
H.,  lu. 

Pieriaa»  atff.,  =  IIiI/moc»  Pierian,  of  Pieria  ^n 
Macedonia);  hence, Macedonian :  paelex, H. — uf 
the  Muses,  poetic :  antrum,  H. :  umbra,  lu.,  H.,  0., 
Ph.— P/ur./.  as  subst.,  the  Muses. 

piatas,  fttis,  /.  [pius],  dutiful  conduct,  sense  of 
duty,  retigiousness,  devotion,  piety:  quibus  decus 
pietas  omnia  quaestui  sunt,  S.  :*  erga  deos :  deos 
placatos  pietas  efficiet :  pretium  pietatis  amarura, 
serupuloitsness,  0.  —  Faithfulness  to  natural  tieSy 
duty,  affection,  love,  loyalty,  patriotism,  gratitude : 
matris  ferre  iniurias  me  pietas  iubet,  T. :  quid  est 
pietas,  nisi  voluntas  grata  in  parentes  ? :  filii :  qui- 
bus quoniam  pro  pietate  satis  fecerit, /xi/no/Mm, 
Cs. :  quattuor  tribunorum  (i.  e.  in  imperatorem), 
L. :  felix  nati  pietate,  V. :  solemnia  pietatis,  the 
last  offices,  Ta. :  in  patrero  patriamque,  L. :  in  con- 
iuge,  0.  —  Justice:  si  qua  est  caelo  pietas,  V. — 
P  e  r  s  o  n.,  as  a  goddess,  Piety,  C,  L. 

plger,  gra,  grum,  cuij.  with  comp.  pigrior,  and 
tup.  pigerrimus  [  PAC-  ],  unwilling,  reluctant, 
averse,  backward:  gens  pigerrima  ad  militaria 
opera,  L. :  pigriores  ad  cetera  munia  exequenda, 
Cu. — Slow,  dull,  lazy,  indolent^  sluggish,  inactive  : 
senectus,  0. :  (apes)  f  rigore,  V. :  taurus  ipsa  mole, 
lu. :  mare,  sluggish,  Ta. :  annus,  H. :  bellum,  tedi- 
tms,  0. :  campus,  unfruitful,  H. :  sopor,  benumbing, 
Ct.:  frigus,  Tb. :  dolabra,  lazily  handled,  lu. :  in  re 
militari :  militiae,  H. :  scribendi  ferre  laborem,  H. 
— Dull,  unfeding :  pigro  perire  situ,  0. 

piget,  guit  and  pigitum  est,  ere,  impers.  [PI-, 
PIG-J,  it  irks,  pains,  chagrins,  afflicts,  grieves, 
disgusts:  oratione  multitudo  iuducitur  ad  pigen- 
dum :  toi  me  miseret,  mei  piget,  Enn.  ap.  G. : 
fratris  me,  T. :  duro  me  civitatis  morum,  S. :  Neu 
oonversa  domum  pigeat  dare  lintea,  do  not  hesitate, 
H. :  lonsoB  cautrorum  ferre  dolores  si  piget.  lu. — 


It  causes  to  repent,  makes  sorry :  f  acere  quod  nofl 
post  pigeat,  T. :  ilia  roe  composuisse  piget,  /  re- 
pent, 0. :  pigenda  verba,  Pr. — It  makes  ashamed, 
puts  to  shame:  fateri  pigebat,  non  esse,  etc.,  they 
were  ashamed  to  own,  L. 

pigmentariuB,  I,  m.  [pigmentum],  a  dealer  in 
unguents,  paint-seller  :  Attius. 

pigmentum,  I,  n.  [pingo],  a  color,  paint,  pig- 
ment: aspersa  temere  pigmcnta  in  tabulft. — Pig., 
of  style,  coloring,  ornament  .•  pigmentorum  flos  et 
color:  sententiae  sine  pigraentis. 

pignerator,  dris,  m.  [pignero],  a  mortgagee. 

pignero,  &vl,  atus,  are  [  pignus  ],  to  give  as  a 
pledge,  pledge,  pawn,  mortgage :  bona,  L.:  alveolos 
et  laenam, /Mtum,  lu. — ¥1%.,  to  pledge:  velut  obsi- 
dibus  datis  pigneratos  habere  animos,  had  their 
minds  under  bonds,  L. 

pigneror,  &tus,  arl,  dep.  [pignus],  to  take  as  a 
pledge,  accept  as  earnest :  omen,  0. — To  lay  claim 
to.  appropriate :  ex  acie  fortissimum  quemque. 

pignaa,  oris  and  ens,  n.  [PAC-],  a  pledge,  gage, 
pawn,  security,  guaranty:  ager  oppositus  est  pi'^- 
nori,  T. :  quo  facto  pignore  animos  centurion  utii 
devinxit,  Gs. :  viginti  milia  faenus  pignoribus  po- 
sitis,  income  from  mortgages,  lu. — A  levy  upon 
property  to  secure  a  fine :  adparitores  ad  pignera 
capienda  (for  wilful  absence  from  the  Senate),  L. 
— A  hostage:  simulatae  sine  uUo  pignore  deditio- 
nes,  L. :  pacis. — A  wager,  stake :  die,  mecum  quo 
pignore  certes,  what  bet  you  toill  make  with  me, 
V. :  Et  quaerit  posito  pignore  vincat  uter,  0. — 
Fig.,  a  pledge,  token,  assurance, proof:  magnum 
pignus  ab  eo  rei  p.  datum,  se,  etc. :  reconciliatae 
gratiae,  Gu. ;  Pignera  da,  per  quae  Gredar,  etc., 
sure  tokens,  0. :  digito  pignus  fortasse  dedisti,  i.  e. 
a  ring,  lu. — Pledges  of  love,  children  :  cum  pigno- 
ribus domus,  0. :  pignera  cara,  nepotes,  0. :  f  rangi 
aspectu  pignorum  suorum,  Ta. 

pigre,  adv,  [piger],  sluggishly,  inertly,  0. 

pigrltia,  ae,  ace.  am  or  em,  /.  [  piger  ],  sloth, 
sluggishness,  Umness,  indolence:  pigritiam  deti- 
niunt  metum  consequentis  laboris :  nox  Romani.'* 
pigritiem  ad  sequendum  fecit,  L. 

pigror,  — ,  &n,  dep.  [piger],  to  be  slow,  be  dila- 
tory :  tu  scribere  ne  pigrere. 

1.  pna,  ae,/.  [PIS-],  a  mortar,  0. 

2.  pila,  ae,  /.  [  PAG-  ],  a  pillar :  ubi  spatium 
inter  muros  .  .  .  pilae  interponuntur,  Gs. :  locavit 
pilas  pontis  in  Tiberim,  L. :  Nulla  meos  habeat 
pila  libel los,  i.  e.  book-stall  (where  books  were  dis- 
played on  pillars),  H. — A  pier,  mole  :  saxea,  V. 

3.  pila,  ae,  /.  [  1  PAL-  ],  a  ball,  playing-ball  t 
pilft  lippis  inimicura  ludere,  H. :  pi  eta,  0. :  quan- 
tum alii  tribuunt  pilae,  the  game  of  ball. — Pro  v., 
see  claudus.— .4  ballot  (used  by  judges),  Pr. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pilanus 


616 


pinna 


pHanns,  I,  m.  [pilum],  a  9oldier  9f  the  reserve^ 
triaritUy  0. 

pHatUB,  cufj'  [pilum],  armed  with  javelins :  ag- 
mina,  V. 

(pileatUB),  see  pilleatus. 

pilentum,  I,  n.,  an  easy  chariot ^  ladies^  carriage  : 
ad  SHcra  uti,  L. :  mollia,  V. :  Esseda  festinant,  pi- 
lenta,  etc.,  H. 

(pileolaB,  pileaa),  see  pille-. 

pilleatna  (not  pile-),  <*<&'•  [pilleus],  covered 
with  the  piileuSy  wearing  a  shuU-cap  :  volones,  L.  : 
ooloni,  with  caps  on  (as  if  they  were  freedmen), 
L. :  f ratres,  i.  e.  Castor  and  FoUuz^  Ct. 

pilleolns  ( not  pile- ),  I,  m.  dim.  [  pilleus  ],  a 
tmaUfeU  cap,  skuU-cap^  H. 

pilleUB,  I,  m..  and  pilleum  (  not  pile- ),  I,  n. 
[PIS-],  a  close^fiUing  felt  cap^  skuU-cap  (worn  at 
theatres  and  festivals,  and  given  to  a  slave  when 
freed) :  servi  ad  pilleum  vocati,  i,  e.  ad  free,  L. : 
pilleo  capiii  inposito,  L. 

piloauB,  adj.  [1  pilus],  hairy,  shaggy :  genae: 
nared,  lu. 

pilani,  I,  n.  [  PIS-  ],  a  heavy  javelin^  pilum  : 
Budis  pila  mittere,  S.:  (caput)  adfixum  gestari 
iussit  in  piio:  pilis  missis  hostium  phalangem 
perfregerunt,  Cs. :  muralia  pila  (hurled  from  for- 
tifications), Cs. :  pila  Horatii,  a  place  in  the  forum 
where  the  arms  of  the  CuricUii  were  setup^L.,  Pr. : 
vis  certe  pila,  cohortes,  etc.,  you  wish  at  least  for 
pomp,  etc.,  lu. 

PflnmnuB,  X,  m.  [pilum],  a  god  of  the  Latins, 
who  taught  how  to  criuh  com,  v . 

1.  pilUB,  I,  m.,  a  hair:  munitae  sunt  palpebrae 
▼alio  pilorum :  caudae  pilos  equinae  vellere,  H. : 
duris  aspera  crura  pilis,  0. :  ego  ne  pilo  quidem 
minus  me  amabo,  not  a  hair:  e  Gappadocia  ne 
pilum  quidem  Taccepi),  nothing  whatever :  ne  uUum 
pilum  viri  bom  habere  dicatur,  has  no  hair  of  a 
good  man :  non  facit  pili  cohortem,  Ct  —  Sing, 
collect,  :  fruticante  pilo,  lu. 

2.  pHuB,  I,  m.  [PIS-],  a  maniple  of  the  triarii, 
company  of  veteran  reserves  :  primi  pili  centurio, 
Cs. :  primum  pilum  ducere,  Cs. :  primus  centurio 
erat,  quem  nunc  primi  pili  appellant,  L. — In  the 
phrase,  primus  pilus,  the  first  centurion  of  the 
triarii,  chief  centurion  of  a  legion,  L. 

PimpleUB,  cufj.,  of  PimpHa  (in  Pieria,  sacred 
to  the  Muses) :  mons,  Ct. — As  subst.  /.,  a  Muse  : 
dulcis,  H. 
fnna,  ae,  /.,  ^  viva,  the  sea-pen,  spiny  mussel, 
pinetom,  I,  n.  [pinus],  a  pine-grove,  0. 

pineuB,  adj.  [  pinus  ],  of  the  pine,  of  pines, 
piny  :  ardor,  a  fire  of  pine  -  wood,  Y. :  plaga,  a 


r 


iny  tract,  V. :  claustra,  i.  e.  of  the  wooden  horse, 
. :  fert  in  pinea  texta  faces,  i.  e.  into  the  ships,  0. 

pingo,  piuxl,  pictus,  ere,  to  paint,  make  by 
painting  :  tabulas :  tabulas  pictas  mirari,  paint- 
ings, S.  —  To  paint,  represent,  delineate,  depict, 
portray :  ( comas  )  Dione  Piiigitur  sustinuisse 
manu,  is  represented  in  a  picture,  0. :  picta  in 
tabula  Voluptas:  acre  dato  qui  pingitur,  H. — 
Pro  v.:  qui  numquam  philosophum  pictum  vide- 
runt,  a  philosopher's  portrait,  —  To  embroider: 
textile  stragulum,  magnificis  operibus  pictum: 
picti  tori,  with  embroidered  coverlets,  0. :  Pictus 
acu  chlamydem,  V. —  To  paint,  stain,  color:  San- 
guineis  f  rontem  moris,  V. :  oculos,  lu. :  picti  scu- 
ta, with  painted  shields,  V.  —  To  adorn,  decorate, 
embellish:  bibliothecam  mihi  sittybis. — Fig.,  of 
style,  to  paint,  color,  embellish:  verba:  Britan- 
niam  coloribus  tuis,  penicillo  meo :  (vir)  omnibus 
a  me  pictus  et  politus  artis  coloribus. 

pingaoBOO,  — ,  — ,  ere,  inch,  [pinguis],  to  grow 
fat,  be  fattened:  pinguescere  corpore  corpus,  0. : 
campos  sanguine,  be  enriched,  V. 

plngnlB,  e,  cu^,  with  comp.  and  sup.  [PAC-], 
fat :  Thebani :  Me  pinguem  vises,  H. :  Verbenae, 
juicy,  Y. :  pinguissimus  haedulus,  lu. :  menim, 
rich  wine,  H.  :  equi  humano  sanguine,  fattened 
upon,  0.  —  As  subst.  n.,  grease,  V.  —  Bich,  fertile, 
plump :  solum,  V. :  saneuine  pinguior  Campus, 
H. :  stabula,  hives  full  of  honey,  V. :  arae,  with  fat 
offerings,  V. :  hens,  juicy,  H. :  tura  pinguis  facien- 
tia  flammas,  with  rich  f tunes,  0. :  pingui  flumine 
K\\\k%,fertUvting,  V. — Bedaubed,  bevneared:  crura 
luto,  lu. —  Thick,  dense:  caelum :  lacemae,  lu. — 
F  i  g.,  dull,  gross,  heavy,  stupid,  doltish :  poetis  pin- 
gue  quiddam  sonantibus :  pingui  donatus  munere, 
U. :  ingenium,  0. — Qi*iet,  comfortable,  easy  :  som- 
ni,  0. :  amor,  0. 

pinifer,  f  era,  ferum,  adjApmna + 1  F£R-],/>tiie- 
bearing,  producing  pines  :  Maenalus,  V . 

pinlger,  gera,  gerum,  adj.  [pinus +6ES-],/>tfiev 
bearing :  caput,  0. 

1.  pinna,  ae,/.  [SPI-],  a  feather,  plume  (upon 
a  bird ;  see  also  penna) :  (aves)  pullos  pinnis  fo- 
vent.  —  A  wing  (only  plur.) :  0  Fides  alma  apta 
pinnis :  pinnis  coruscant  (apes),  V. :  non  pinnis 
sublime  elatos  Alpis  transgressos,  L. — Fig. :  illi, 
qui  mihi  pinnas  inciderant,  had  clipped,  i.  e.  made 
me  helpless:  Decisis  humilis  pinnis,  i.  e.  humbled, 
H. :  Maiores  pinnas  nido  extendisse,  i.  e.  have  risen 
above  my  origin,  H. :  praepetis  omnia  pinnae,  i.  e. 
offtight,  v.:  pinnft  veras  dare  notas,  0. — An  ar- 
row: olor  traiectus  pinna,  0.  —  A  pinnacle:  huio 
(aggeri)  loricam  pinnasque  adiecit,  Cs. :  asseribus 
falcatis  detergebat  pinnas,  L. :  sedes  pinnis  atque 
aggere  cingit,  V.  —  A  promontory,  caps:  tribus 
(Scania)  excurrit  in  aequora  pinnis,  Ol 


Digitized  by 


^oogle 


pinna  617 

2.  (pinnaX  see  pina. 

pinnatUB,  a<y.  [  1  pinna  J,  feathered,  plumed, 
winged  (often  coufounded  with  pennatus):  lovis 
satelles :  Cupido :  Fama,  V. 

glnniger  (not  penn-),gera,genini,a<(;.  [1  pinna 
ES-J,  feathered,  winged  :  aiterum  (animaiitium 
genus),  1.  e.  hirdt, — Having  fin», finny :  piscis,  0. 

plnnirapiia»  I,  m.  [1  pinna + RAP-],  a  crest- 
tnatcher,  gladiator  (who  strove  to  snatch  the  ad- 
Tersary's  crest  as  a  trophy),  lu. 

pinnula,  /.  dim.  [pinna],  a  little  vying,  pinion. 
--Plur,,  C. 

pinoteres  (-theres),  ae,  m.,  =  mvoriipnQ,  Ihe 
pinna-guard,  a  crab,  parasite  of  the  pina. 

pinus  (Qs),  ahl  pTna ;  plur.  plnfls ;  ace.  pliitis 
or  pinSs;  /.  [PI-,  PIC],  a  pine,  pine-tree,  fir,  fir- 
tree:  ex  alta  pinu,  V. :  pinos  loquentes,  V. :  Grata 
detlm  matri,  i,  e.  to  Cgbele,  0. :  tua  (to  Diana),  H. : 
pinu  praecincti  cornua  Panes,  0. — A  ship,  vessel, 
boat  of  pine:  infesta,  V.:  Pontica  pinus  Silvae 
filia  nobilLs,  H.:  orbata  praeside  pinus,  0. — A  pine 
torch :  manum  pinu  flagranti  inplet,  V. — A  wreath 
of  pine-leavee  :  pinuque  caput  praecinctus  acuta, 
0. — A  pine  forest:  Gallinaria,  lu. 

pl6,  avi,  fttus,  are  [pi us],  to  approach  with  sa- 
cred rites,  appease,  propitiate :  Silvanum  lacte,  H. : 
ossa,  V. :  lanus  piandus  erit,  0. — To  purify  with 
sacred  rites :  si  quid  tibi  piandum  fuisset.  —  To 
make  good,  atone  for,  expiate:  mors  morte  pianda 
est,  0. :  fulmen,  avert  the  omen  of  lightning,  0. : 
prodigia,  Ta. :  culpam  morte,  atone  for,  Y.i  nefas 
raorte  piandum,  i.  e.  to  be  punished,  lu. 

piper,  peris,  n.,  =  vUipi,  pepper,  H.,  0.,  lu. 

pipilo,  — ,  — ,  are,  to  peep,  chirp,  Ct. 

PiraeeuB  (trisyl.,  C.)  or  Piraeus  (T.,  C,  Ct., 
L.,  N.,  Pr.),  I,  m.,  or  Piraea,  Oruin,  n.  (0.),  =  ITa- 
pauvc,  the  port  of  Athens. 

Piraeus,  a<y.,  of  the  Piraeus :  litora,  0. 

pirata,  ae,  m.,  :=  ireiparfig,  a  sea-robber,  corsair, 
pirate:  barbarus:  Piratae  Cilicum,  lu. 

piraticus,  adj.,  =  mipariKo^,  of  pirates,  pirat- 
ic, piratical :  myoparo:  bellum. — As  subst.f:  pi- 
raticam  id^ceve,  practise  piracy. 

pirum  (pyr-),  I.  n,,  a  pear,  H.,  V.,  lu. 

pirufi,  I,/.,  a  pear-tree:  insere  piros,  V. 

Pisaeus,  adj.,  of  Pisa  (in  Elis),  Pisaean  :  Are- 
thusa,  0. :  oliva,  won  in  the  Olympic  games,  lu. 

piscator,  Oris,  m.  [piscor],  a  fisherman,  fisher, 
T.,  C,  H.,  O.,  lu. 

piacatoriuB,  adj,  [piscator],  of  fishermen,  fish- 
ing- :  naves,  fishing-smacks,  Cs. :  forum,  the  fish- 
market,  L. 

(piaoatUB,  tisX  m.  [piscor],  a  catch  offish,-^ 
(MjabL,C. 


Plx 


piaciculus,  I,  m.  dim.  [piscis],  a  little  fish,  T.,  C 
piscina,  ae,/.  [piscis], a /sA/^/m/,  C.  :  publioa, 
the  public  fish-pond,  L. 

piscinarius,  I,  m.  [piscina],  a  cultivator  offish, 
keeper  offish-ponds. 

pisois,  is,  m.,  a  fish:  piscis  ex  sententia  Nactus 
sum,  T. :  piscibus  vivere,  Cs. :  fond  plenissimus 
piscium  :  Pisciura  genus,  R.— Collect.  :  pisce  vehi 
quaedam  (natarum  videntur),  0.— The  constellation 
Pisces :  Piscis  aquosus,  V. — Plur.,  0. 

piscor,  atus,  an,  dep.  [piscis],  to  fish :  ante  suoa 
hortulos,  C,  H. 

pisc^sul^  adjA^\9c\%],full  of  fishes^  abounding 
in  fish:  scopuli,  V.:  Cnidos,0. 

pistor,  Oris,  m.  [PIS-],  a  miller^  bread-maker, 
baker. 

jpistrilla,  ae,/.  dim.  [jp\%innti,'\t  a  little pounding- 
mul,  T. 

pistrinum,  I,  n.  [pistor],  a  corn-mill,  pounding- 
mul,mill:  te  in  pistrinum  dedam  usque  ad  necem, 
T. :  in  indicia,  tamquara  in  aliquod  pistrinum,  de- 
trudi :  tibi  mecum  in  eodem  est  pistrino  vivendura, 
must  bear  (he  same  burden. 

pistriz,  Icis,  /".,  =  vitsTpiQ  or  irpitmc,  a  sea- 
monster,  whale,  shark,  saw-fish:  immani  corpore, 
v.— The  constellation  of  the  Whale,  C.  po«t. 

pituita  (trisyl ,  H.),  ae,/  [SPV-],  slime,  clammy 
moisture,  phlegm,  rheum :  cum  pituita  redundat : 
nasi,  Ct. :  lenta,  H. 

pituitosus,  a^.  [phmU],  full  of  phlegm,  phleg- 
mcUic:  liomo. 

pius,  adj.  with  (late)  sup.  piissimus. — Of  char- 
acter, rff^«/tt/,ptOM«,  devout,  conscientious,  religious  : 
ingenium  Pamphili,  T. :  homo :  di  meliora  piis,  V. : 
poeta,  Ct. :  pio  vatis  ab  ore,  0. — Plur.  m.  as  subst., 
the  departed,  blessed:  piorum  sedes:  arva  piorum, 
0.  —  Of  actions,  just,  holy,  right,  pious,  religious : 
bellum,  L. :  homines  inmolare  pium  esse  duxerunt, 
a  religious  act:  Quosque  pium  est  adhibere  deos, 
0.  —  As  subst.  n. :  contra  iusque  piumque,  sacred 
obligation,  0. — Of  things,  sacred,  Aofy,  consecrated: 
far,  H. :  pax,  under  religious  sanction  :  arma,  con- 
scientiously taken  up,  L.— Of  natural  tXe^faithfid 
to  kindred,  devoted,  filial,  loving,  dutiful:  in  paren- 
tes:  Aeneas,  the  filial,  V. :  Inpietate  pia  est,  i.  e. 
sacrifices  her  son  to  her  brother,  0. :  *  piissimos ' 
quaeris,  et,  quod  verbum  omnino  nullum  in  lingua 
Latina  est,  etc. :  piissima  filia,  Ta. :  piissimi  ci- 
viura,  Cu. — Sacred,  prompted  by  natural  affection, 
loving :  seniorque  parens,  pia  sarcina  nati,  0. :  Ao- 
\0T,  inspired  by  friendship :  piosqne  pone  metfls, 
i.  e.  of  your  husband,  0. — Beloved,  dear:  testa,  H. 

pijK,  picis,/.  [PI-,  PIC-],  pitch:  sulfure  mixta, 
S. :  fervefacta,  Cs. :  atra,  0. :  Corticem  astrictuu 
pice  dimovere,  H. :  Idaeae  pioes,  lun^  of  pitch,  Y. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


plaoabUlB 


618 


plaglariiiB 


plaoabillBf  e,  adj.  with  eomp.  [placo],  to  be  con- 
ciliated^ easily  pacified^  placabU  :  omnia  habere 
placabiliora  quam  animum  praetoris :  Irasci  celer, 
tamen  ut  placabilis  essem,  H. :  placabilis  irae, 
0. :  ad  iustas  preces  ingenium,  L. :  sacris  placabi- 
lis ira,  0. :  ara  Dianae,  placable^  V.  —  Pacifying^ 
appeainng^  propitiating y  acceptable:  Id  nosmet  in- 
dicare  plncabilius  eat,  more  conciliatory^  T. 

placdbilitaa,  fttis,/.  [placabilis],  a  cotict/tatory 
di9position^  placability. 

plaoamea,  inis,  n.  [placo],  a  means  of  concili- 
atton:  caelestis  irae  placamlna,  L. 

placamentunif  I,  n.  [placo],  a  means  of  ap- 
peasing: deQm  placamcnta,  Ta. 

placate,  adv.  with  comp.  [placatus],  calmly^ 
composedly^  quietly:  omnia  ferre:  molestias  pla- 
catius  ferre. 

placatio,  5nis,  /.  [placo],  a  pacifying,  propi- 
tiating, quieting :  deorum :  perturbati  animi. 

placatOB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [F.  of  pla- 
co], soothed,  quiety  gentle,  calm,  peaceful :  animi  sta- 
tus :  via  placatae  vitae :  maria,  V. :  Placatus  mi- 
tisque  adsis,  0. :  placatiore  eo  8U&  spe  inyento,  L. : 
putribus  placatior  exercitus,  more  favorably  in- 
clined, L. :  quies  placatissima. 

plaoens,  entis,  ac{j,  [P.  of  placeo],  agreeable, 
pleasing :  alqd  non  placens :  Uxor,  H. 

placenta,  ae,/.,  =  irXocovCi  ^  cake^  H.,  lu. 

placeo,  cul  or  placitus  sum,  citus,  Sre  [PLAC-I, 
to  please,  give  pleasure,  be  approved^  be  pleasing,  be 
agreeable,  be  acceptable,  suit,  satisfy :  si  placeo,  ute- 
re,  if  I  suit  you,  T. :  Quid  placet  aut  odio  est,  H. : 
non  placet  Antonio  cousulatus  mens :  quae  vobis 
placita  est  condicio,  datur,  T. :  quin  quod  placitum 
sit,  abstulerit,  w/iatever  he  fancied:  exspecto  quid 
istis  placeat  de  epistulA,  7  await  their  pleasure: 
Dis,  quibus  septem  placuere  colles,  H. :  sibi  non 
placere,  quod  laborasset,  etc.,  N. :  ego  numquam 
mihi  minus  placui,  was  less  satisfied  with :  tu  tibi 
tunc  places,  are  full  of  complacency,  lu.  —  On  the 
stage,  to  find  favor,  give  satisfaction,  be  applauded: 
Primo  actu  placeo,  T. :  Populo  ut  placerent  quas 
fecisset  fabulas,  T. — Impers.,  it  is  believed,  is  settled, 
is  agreed,  seems  right:  adde  illud,  si  placet,  if  you 
please:  venio  ad  comitia,  sive  magistratuuni  pla- 
cet, sive  legum,  he.no  matter  which :  placitum  est, 
ut  considerent,  etc.,  they  determined:  placet  enim 
esse  quiddam  in  re  p.  praestans,  it  is  agreed:  ut 
ipsi  auctori  huius  disciplinae  placet,  as  tlie  founder 
holds:  ut  doctissimis  placuit,  have  taught:  duo 
placet  esse  Cameadi  genera  visorum :  Quis  paria 
esse  fere  placuit  peccata,  who  liave  made  up  their 
minds  thai,  etc.,  H. :  quin  etiam,  si  dis  placet, 
aiunt,  etc.,  please  the  gods  I  L.  —  It  is  resolved,  is 
determined,  is  decided,  is  purposed:  deliberatur,  in- 
condi  placeret  an  defendi,  Cs. :  quid  placet,  die, 


your  decision^  lu. :  quando  vobis  ita  placet,  S. :  Be 
natui  placere,  ut  G.  Pansa,  eta,  that  the  senate  ds. 
cree,  etc. :  mihi  placuit,  ut  orationes  explicarem, 
/  resolved:  Venus,  cui  placet  mittere,  etc.,  foho 
likes  to  send,  H. 

placide,  adv.  with  comp.  [placidus],  softly^ 
gently,  quietly,  calmly, peacefully, placidly:  respon- 
det,  S. :  ire,  T. :  progredi,  Cs. :  ferre  dolorem : 
plebem  placidius  tractare,  S. 

placidoB,  ae^.  with  comp.  and  sup.  [PLAC-l 
gentle,  quiet,  stul,  calm,  mtld,  peaceful,  plctda: 
homo:  eum  placidum  reddidi, pacified  him :  inge- 
nium,  S. :  lumen,  H. :  amnis,  0. :  senectus :  oratio : 
mors,  y. :  somnus,  0. :  placidior  Rhenus,  Ta. :  ni- 
hil  illis  placidius,  aut  quietius  erat,  L. :  placidissi- 
ma  pax.  —  Plur.  n.  as  subst. :  ut  pladdis  ootent 
inmitia,  i.  e.  tame  creatures,  H. 

plaoitUB,  adj,  [P.  of  placeo], pleasing,  aareeabU, 
acceptable:  placita  es  simplicitate  tuil,  charming 
in,  etc.,  0.:  amor,  V. :  locus  ambobus,  S.  —  As 
std>st.  n.:  ultra  placitum  laudare,  more  than  is 
agreeable,  V. :  placita  maiorum,  maximy  Ta. 

placo,  &vl,  &tus,  Are  [PLAO-],  to  quiet,  sooths, 
assuage,  allay,  appease :  aequora,  0. :  ventos  san- 
guine, y. :  Plutona  tauris,  try  to  propitiate,  H. ; 
(Fidenas)  beneficiis,  L. :  iram  deorum  donis :  nu- 
men  deorum,  Cs. —  To  reconcile,  conciliate,  placate t 
lugurtham,  S. :  te  sibi :  Hannibalem  filio  meo,  L. : 
alquos  rei  p. :  Invidiam,  conciliate,  E. :  fac  ilLa  at 
placetur  nobis,  T. :  tanta  iniquitas,  ut  placari  po- 
pulo R.  non  possent?:  numquam  animo  placari 
potuit  in  eum,  be  reconciled,  N. :  homo  et  sibi  ipse 
placatus,  at  peace  with  himself. 

1.  plaga,  ae,/.  [PLAO-],  a  blow,  stroke,  stripe, 
cut,  thrttst,  wound:  merces  plagae :  (pueris)  Dant 
animos  plagae,  y. :  plagae  et  volnera,  Ta. :  plagae 
crescunt,  Nisi  prospicis,  a  flogging,  T. :  mortifera: 
inpulsio  (atomorum),  quam  plagam  appellat,  shock. 
—  Fig.,  a  blow,  stroke,  injury,  calarnity,  disculer^. 
misfortune:  accepisset  res  p.  plagam:  plaga  in> 
iecta  petitioni  tuae :  sic  nee  orator  plagam  gravem 
facit,  nisi,  etc.,  makes  a  deep  impression. 

2.  plaga,  ae,/.  [PARC-],  a  hunting-net,  snare, 
gin :  tabulam  tamquam  plagam  ponere :  in  plagam 
cervus  venit,  0. — ^Usu.  plur. :  tendere  plagas :  ex- 
tricata  densis  Cerva  plagis,  H. :  Nexilibos  pUgii 
silvas  ambit,  0.  —  Fig.,  a  snare,  trap,  toil:  banc 
ergo  plagam  effugi:  quas  plagas  ipsi  contra  se 
texuenint:  Antouium  conieci  in  Caesaris  plagas. 
— A  stretch  of  country,  r^rion,  quarter,  zone,  tract: 
aetheria,  the  ethereal  regions,  V. :  caeli  scrutantnr 
plagas,  C.  po«t. :  plagae  Quattuor,  tones,  Y. :  ad 
oricntis  plagam,  Cu. :  plaga  una  continuit  ceteros 
in  arrais,  one  canton,  L. 

plagiarius,  Is,  m.  [  plagium,  man-stealing  ],  a 
man-stealer,  kidnapper. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


plagosnB  619 

plagosus,  cufj,  [1  plaga],  ffiven  to  blows^/tmd 
of  flogging:  OrbUius,  H. 

plagnla,  ae,/.  dim,  [2  plaga],  a  bed-curtain^  L. 

planctas,  Qs,  m.  [  FLAG-  ],  a  beating  of  the 
breaMy  waiUng^  lamentation^  lament :  clamor  planc- 
tu  permixtus,  Cu. :  planctus  et  lamenta,  Ta. :  edere 
planctOa,  lu. 

plana,  adv,  with  oomp.  and  tup.  [  1  planus  ], 
evenly,  eimply,  plainly,  dearly,  distinctly,  intelligi- 
bly i  plane  et  Latine  loqui,  right  out:  planius  di- 
oere :  quid  ?  hoc  planius  egissem,  si,  etc  :  planis- 
sime  explicare. — Wholly,  entirely,  utterly,  complete- 
ly^ thoroughly,  quite:  qui  alia  tam  plane  scias,  T. : 
nee  plane  abisse  ex  conspectu,  and  not  quite  out 
of  tight,  Cs. :  carere  sensu  coramuni,  H. :  plane 
bene,  you  ?uive  acted  quite  right :  ex  rebus  plane 
cognitis  :  explicari  mihi,  thorottghly.  —  By  all 
means,  atauredly:  te  rogo  ut  plane  ad  nos  advo- 
les:  De.  argentum  est  ultro  obiectum  .  ,  ,  Oe, 
Planissuroe,  T. 

plango,  Anxi,  anctus,  ere  [PLAG-],  to  strike, 
beat:  victima  planget  humum,  0.:  Nunc  nemora 
plangunt  (austri),  V. :  Laqueis  .  .  .  Crus  ubi  com- 
misit  ▼olucris,  Plangitur,  beats  vnth  its  wings,  0. — 
To  beat  in  lamentation:  femina:  laniataque  pec- 
tora  plangens  (i.  e.  ita,  ut  lanientur),  0. :  Plangun- 
tur  matres,  beat  themsdves  in  agony,  0. — To  lament 
aloud,  wail:  planxere  sorores  Naides,  0. :  plan- 
gentia  agmina,  V. :  plangentis  populi  derisor,  lu. 
—  To  bewail,  lament  for :  virtutes  quas  neque 
plangi  fas  est,  Ta. :  maiore  tumultu  Planguntur 
nummi  quam  funera,  lu. 

plangor,  dris,  m.  [plango],  a  striking,  beating  : 
(Echo)  reddebat  sonitum  plangoris  eundem,  0. — 
A  beating  of  the  breast  in  sorrow,  toailing,  lamen- 
tation :  populi :  plangores  Feminei,  Y. :  caesis 
plangore  lacertis,  0. 

pUmgnnoula,  ae,  /.  dim.  [irXayyttv],  a  little 
wax  doll:  plangunculae  matronarum. 
(planioies),  see  planities. 

planipeB,  pedis,  m,  [ planus + pes].— In  the 
theatre,  an  actor  with  naked  feet  (l  e.  as  a  slave) : 
Flanipedes  audit  Fabios,  lu. 

planitas,  fttis  [planus],  distinctness,  perspicuity, 
Ta. 

planitla  or  planitieB  (not  plinic-),  ae,  aec. 
am  or  ena,/.  [planus],  a  fiat  surface,  level  ground, 
plain:  limosa,  S.:  aequata  agri:  inter  oppidum 
et  collem,  Os. :  pars  planitiae,  L. :  ignota,  une^ 
plared,Y, 

planta,  ae,/.  [PLAT- ],  a  sprout,  shoot,  twig, 
graft  t  malleoli,  plantae :  plantas  abscindens  de 
oorpore  matrom,  V.  —  A  young  plant,  set,  slip: 
plantam  deponere  in  hortis,  0. :  tenues,  lu. — A 
$ole,  sole  of  the  foot:  tibi  ne  teneras  glacies  secet 


plebecnla 


plantas,  V. :   citae,  0. :   caeno  evellere  plantam, 
H. :  plantft  duci,  be  dragged  by  the  heel,  lu. 

plantaria,  drum,  n.  [planta],  sets,  slips,  young 
trees:  viva,  V. :  horti,  lu. 

1.  planus,  ad),  with  comp.  and  sup.  [PLAT  ], 
even,  level,  fiat,  plane :  litus,  Cs. :  plani.s  (form is) 
circulus :  spatia,  H. :  palma,/a/,  lu. :  carinae  pla- 
niores,  Oa. :  unde  aditus  planior  erat,  L. :  pi  an  is. 
simus  locus.  —  As  subst.  n.,  a  platie,  level,  plain  : 
Silva  Incipit  a  piano,  0. :  aciem  in  planum  dedu- 
cit,  S. :  Collibus  an  piano  ponere  vitem,  V. — F  i  g., 
plain,  clear,  distinct,  intelligible :  narrationes : 
hoc  testibus  ita  vobis  planum  faciemus,  ut,  etc — 
Easy,  free  from  danger:  via  vitae. 

2.  planus,  I,  m.,  =7r\dvoQ,  a  juggler,  impostor, 
cheat:  improbissimus,  H. 

platalea,  ae,/.,  a  waterfowl,  spoonbill 

platanus,  I,  /.,  =  ir\6TavoQt  tfte  platans  tree, 
Oriental  plane :  umbrifera,  C.  po«t. :  steriles,  V.: 
caelebs  (i.  e.  not  used  to  support  vines),  H.,  0.,  lu. 

platea,  ae,  /.,  =  irXariia,  a  broad  way,  street, 
avenue:  In  hao  habitasse  platea,  T. :  plateas  in- 
aedificare,  Cs. :  purae  plateae,  H. 

plaudo,  si;  BUS,  ere,  to  clap,  strike,  beat:  alia 
Plaudens  columba,  with  her  wings,  V. :  pennis,  0. : 
pectora  manu,  0. :  pedibus  choreas,  i.  e.  keep  time 
in  the  choral  dance,  V.:  plausis  aWb,  fiuttered,  0.. 
—  To  dap  the  hands  in  approval,  applaud:  mantis 
suas  in  plaudendo  consumere :  donee  cantor,  vos 
plaudite,  dicat,  i.  e.  to  the  end,  H. :  huic  ita  plau- 
sum  est,  ut  salva  re  p.  Pompeio  plaudi  solebat: 
his  in  theatre  plaudebatur,  they  were  applauded, — 
To  express  approbation,  approve,  applaud, 'praise: 
dis  hominibusque  plaudentibus :  mihi  plaudo  Ipse 
domi,  H. :  plaudendum  funus,  lu. 

plausibilia,  e,  adj.  [plaudo],  praiseworthy,  de- 
serving applause:  oensorium  nomen. 

plausor,  Oris,  m.  [plaudo],  an  applauder,  en- 
thmasiic  hearer :  In  theatre,  H. 

plaustrum  (plostrum),  l,  n,  [PLV-],  a  vehicle 
for  freight,  wagon,  wain,  cart :  plaustns  vectare 
omos,  V. :  in  plaustrum  conici :  robusta  plaustra, 
H.— 7%e  Great  Bear,  Charles's  Wain  (a  constel- 
lation),  0. 

1.  plausuB,  P.  of  plaudo. 

2.  plausns,  Gs,  m.  [plaudo],  a  clapping,  fiap- 
ping,  noise  from  striking:  plausu  premunt  alas 
(of  cocks),  Enn.  ap.  C. :  ingens  (of  doves),  V.— ^ 
clappittg  of  hands  in  approval,  applause:  plaustts 
cupiditas:  a  plebe  plausu  maximo  est  mihi  gra- 
tulatio  significata:  plausum  captans:  datus  in 
theatro  tibi,  H. :  stantia  in  plausum  theatra,  Pr. 

Pleas,  see  Plelas. 

plebecula,  ae,/.  dim.  [plebs],  the  common peo- 
vie,  rabble,  poor  folks  :  misera,  H. 


Digitized  by 


Google 


plebeinB 


620 


ploeres 


plebeiuB  (trisyl A  a^j,  [plebs],  of  the  commote 
people^  of  the  poputace^  piAeian :  nimiliae:  con- 
sul, L. :  ludi,  celebrcUing  the  freedom  of  the  com- 
monalty,  L. :  Deciorum  animae,  lu. — As  aubet,  m. 
and  /. ;  hi  plebei  fuerunt :  si  plebeiam  patricius 
duxerit,  L. — Plebeiati^  common^  mtlgar^  mean^  low  : 
philosophi :  serino. 

plebes,  SI,  see  plebs. 

plebioola,  ae,  m.  [  plebs + COL- ],  one  who 
court*  the  erowd^  a  demeigogue^  demoercU^  C,  L. 

(plebis),  is,  see  plebs. 

plebi  soitom,  see  plebs,  scituro. 

plebB  (-bla),  plebis,  or  plebes,  SI  (ei)  or  i,/. 
[PLE-],  the  common  people^  commons^  commonalty^ 
plebeians,  folk :  plebem  f acio  meam,  win  to  my 
support^  T. :  nisi  quod  populus  plcbesve  sanxit : 
plebei  scitum,  a  decree  of  the  commons :  plebi  con- 
tra patres  concitatio :  tribunum  plebi  creare,  L.  : 
plebis  libertas:  iucunda  res  plebei:  dominandi 
studio  permota,  S. :  cum  plebe  agere. — The  great 
mass,  multitude :  in  Hyrcania  (opp.  optimates). — 
The  populace,  lower  doss,  mass,  vulgar :  multitudo 
de  plebe,  L. :  naulta  sine  nomine,  V. :  Plebs  eris, 
ym  shall  be  plebeian^  H. :  Immensa  nimiaque,  lu. : 
(dcorum),  t/u  lower  ranks^  0. :  superttm,  0. 

1.  pleotd,  — ,  XU8,  ere  [PARC-],  to  plait,  in- 
terweave: flores  plexi,  Ct 

2.  (plecto,  — ,  — ,  ere)  [PLAG-],  only  pass.,  to 
be punishedf  suffer  punishment,  be  beaten:  Venusi- 
nae  Plectantur  silvae,  H. :  ego  plectar  pendens, 
T. :  in  suo  vitio:  multis  in  rebus  neglegentift  plec- 
timur,  suffer  through  negligence. — To  be  blamed, 
incur  censure:  ne  qu&  in  re  iure  plecteretur,  N. 

plectrum,  I,  n.,  =  irX^crpov,  a  stick  for  play- 
ing on  a  stringed  instrument,  quill,  plectrum  :  plec- 
tri  similem  linguam  dicere :  plectra  movere,  0. — 
A  lyre,  lute:  sonans  plenius  aureo  plectro,  H. : 
leviore  plectro,  i.  e.  in  lighter  verse,  H. :  gravius,  0. 

PleiaB  or  Pleas  (Plias),  adis,/,  =nXi77ac 
or  IXXfiaCt  «  Pleiad,  one  of  the  seven  stars,  0. — 
Plur.,  tJie  Pleiades,  Pleiads,  V.,  H.,  0. 

plene,  adv.  with  comp.  [plerms],  fully,  wholly, 
completely,  altogether,  thoroughly:  perfectae  muni- 
tiones,  Cs. :  sapientes  homines :  quod  fuerat  fac- 
tura,  plenius  facit,  0. 

plentuii  acfj.  with  comp.  and  sup.  [FLE'],  full, 
filled:  vela:  plenissimae  viae,  greatly  crotoded, 
Cs. :  corpus  suci,  T. :  Gallia  civiuro :  domus  or- 
naroeiitorum :  Quis  me  est  venustatis  plenlor  ?  T. : 
meri  pocula,  0. :  vita  plena  et  conferta  voluptad- 
bus.  —  As  subst.  n.,  a  plenum  (opp.  vacuum) :  ad 
plenum,  copiously,  V.,  H.  —  Of  bodily  size,  stout, 
bulky,  portly,  plump,  corpulent:  pleni  enectine 
simus :  volpecula  pleno  corpore,  H. — Of  females, 
6^  with  childy  pregnant:  femina,  0. :  bus. — FUled, 


satisfied,  sated:  minimo,  0.:  amator,  H.  —  f^ 
packed,  laden:  vitis,  0.:  exercitus  plenissimos 
praeda,  L. :  crura  thyrao  plenae  (apes),  V. :  plenos 
oculorum  sanguine  pugnos,  covered.  In.*" — Entire^ 
complete,  full,  whole :  (legio)  plenissima,  wi/A  ranks 
entirely  full,  Cs. :  ad  praeturam  gerendani  annus: 
hora,  0. :  pleno  gradu,  at  full  pace,  L. :  pleni  som- 
ii\,profound,  0, — Of  the  voice,  sonormu,fuU,  dear, 
strong,  loud:  comix  plena  improba  voce,  V. :  vox 
plenior:  voce  plenior. — Of  speech,  yW/,  at  full 
length,  uneontracted,  unabridged:  ut  £  pleuissi- 
mum  dicas :  *  siet '  plenum  est,  *  sit '  inminutupa : 
plenissima  verba,  0.  —  Full,  abundant,  plentiful, 
much:  Verres,  qui  plenus  decesserat:  pecunia, 
much  money:  mensa,y. :  gaudium:  serius  potius 
ad  nos,  dum  plenior :  accept  epistulas  pleniores, 
longer:  plenissima  villa,  H. — Of  tLge,full,  ad- 
vanced, ripe,  mature:  plenis  nubilis  annis,  mar- 
riageable, V, — ¥\g., full, filled:  fidei:  negoti,/W/ 
of  business :  irae,  L. :  Quae  regio  nostri  non  plena 
laboris  ?  filled  with  the  story  of  our  troubles  f  Y. : 
plenus  sum  exspectatione  de  Pompeio, /W/  of  ez- 
pectation  :  laetitia,  Cs. — Complete,  finisned,  ample, 
copious:  orator:  oratio  plenior:  plcniora  perscri- 
bere,  Cs. — Full,  abounding,  rich:  cum  sis  nihilo 
sapientior  ex  quo  Plenior  es,  richer,  H. :  pleniore 
ore  laudare,  i.  e.  more  heartily:  plenior  inimico- 
rum  Mario. 
plerique,  raeque,  raque,  see  plerusque. 

plemmque,  adv,  [ace.  n.  of  plerusque], /or  the 
most  part,  mostly,  commonly,  generally  :  earn  op- 
periri,  T. :  ita  plemmque  evenit,  ut,  etc.,  S. :  ple- 
mmque casu,  saepe  natura :  hi  plemmque  gradOs, 
lu.  —  Often,  frequently :  ipsa  plemmque  famft 
bella  profligant,  Ta. 

plemsque,  raque,  rumque,  adj.  [pleros],  a  very 
great  part,  the  majority,  most :  Sororem  plerique 
esse  credebant  meam,  T. :  multi  .  .  .  plerique 
etiam :  plerique  Belgae,  Cs. :  erant  pleraque  (tec- 
ta)  ex  cratibus  facta,  usually,  L. :  plerique  Poeno- 
rum :  eorum  plerique,  S. :  plerisque  ex  factione 
etus  conmptis,  S. :  plerique  omnes  adulescentuli, 
almost  all,  T. :  dixi  pleraque  omnia,  about  all,  T. : 
iuventus  pleraque  Catilinae  favebat,  the  majority, 
S.:  exercitum  plemmque  opperiri  iubet,  S. — As 
subst.  n.,  the  greatest  part :  ubi  plemmque  noctis 
processit,  S. :  Europae,  L.  —  Plur.,  about  all,  the 
greater  part:  nee  ratione  (inimi  quicquaDD^  sed 
pleraque  viribus  corporis  admiuistrabant :  plera- 
que eius  insulae  obsidebantur,  Cu. — A  considered 
ble  part,  very  many,  a  good  many  :  non  dubito 
fore  plerosque,  qui,  etc.,  N. :  urbium  pleraeque,  L. 

Plias,  Pliades,  see  Pleias. 

pllco,  — ,  — ,  are  [PARC],  to  fold,  wind,  coU 
se  in  sua  membra  (anguis),  coiling  up,  V. 

ploeres,  ploera,  old  for  plures,  plura. 


Digitized  by 


^oogle 


plorataa 


621 


plusonlos 


ploratUflb  CL8,  m.  [  ploro  ],  a  wailtng,  weeping, 
UtmeiUing :  amioorum,  Cu. :  yirginaliSi  CS.  po^t. : 
mulierum  ploratibuB  sonare,  L. 

ploro,  &vl,  atus,  are  [PLY-],  to  cry  otUy  wail, 
lament,  weep  aloud,  weep  over,  bewail:  plorando 
fessus  sum :  te  iubeo  plorare,  J  bid  you  howl,  U.  : 
ooDCunum  plorantium  ferre :  raptum  iuvenein, 
H. :  talia,  lu. :  ploravere,  non  respondere,  etc.,  H. : 
me  tamen  obicere  incolis  Plorarea  Aquilonibus, 
wouldst  grieve,  H.:  suae  {^xx^Mhe),  pour  out  hit 
Borrow  to,  Tb. :  mimus  quis  melior  plorante  gulft, 
a  disappointed  appetite,  lu. 

plostellmn,  I,  n.  dim.  [  plaustrum  ],  a  email 
wagon,  little  cart :  plostello  adiungere  mures,  U. 

plOBtmni,  see  plaustrum. 

ploxemmn,  I,  n.  [Gallic],  a  wagon-box,  Ct 

pluma,  ae,/  [PLV-],  a  aoft  feather,  feather, 
plume  t  plumae  versicolores :  ipsi  pluma  aut  folio 
facilius  moventur :  mollis,  V. :  leves  plumae,  H. : 
in  plumis  delituisse  lovem,  L  e.  a«  a  rwan,  0.: 
coila  Mollibus  in  plumis  reponit,  down,  0. :  tuae 
cum  veniet  pluma  superbiae,  i.  e.  tlie  first  beard, 
H. :  pellis  atfnis  In  plumam  squarais  auro  oonser- 
ta^  L  e.  eeaUe  of  breue  overlaid  like  plumage,  V. — 
Sing,  collect,  :  rlunuk  avium, /^/ufiui^e;,  0. 

plnmatus,  acff.  [pluma],  covered  with  feathers, 
fecUhered  :  corpus,  0.  poet. 

plmnbeiis,  a^.  [plumbum],  of  lead,  leaden  : 
fflans,  0. — Leaden,  blunt,  dull:  gladius. — Leaden, 
neavy,  oppressive,  bunlensome :  Auster,  H. — Fig., 
leaden,  mdl,  stupid,  stolid :  asinus,  plumbeus,  T. : 
in  pbysicis. 

plumbtiin,  I,  fi.  [cf.  tt($Xvj3^oc],  lead:  album, 
On,  Gs. :  plumbum  Funda  iacit,  a  leaden  ball,  0. : 
liquefacto  tempora  plnmbo  diffidit,  moulded  bullet, 
v. :  aqua  tendit  rumpere  plumbum,  the  pipe,  H. : 
membrana  derecta  plumbo,  a  pencil,  Ct 

plumens,  adj,  [pluma],  downy,  filled  with  down: 
culcita :  torus,  0. 

plmnipes,  edis,  acfj.  [pluma +pe8],  with  feath- 
ered feet,  Ct 

plumosuB,  adj.  [pluma],  downy,  feathered,  Pr. 

plQO,  plul  or  plttvl,  — ,  ere,  usu.  impere.  [PLV-], 
to  rain:  aqua,  quae  pluendo  crevisset,  by  the 
rain:  qnoties  pluit,  lu.:  lapides,  L.:  sanguine 

Eluisse  senatui  nuntiatum  est :  lapidibus  pluvisse, 
I.:  Nee  de  concussi  tantum  pluit  ilice  glandis, 
rains  down,  V. 
plnres,  see  1  plus. 

plmimum,  adv.  [ace,  n.  of  plurimus],  very 
much,  most,  especially,  for  the  most  part,  generally, 
commonly  (used  as  sup.  of  multum,  with  comp.  2 
plus):  is  valebat  in  suffragio  pluiimum,  cuius 
plurimum  intererat,  etc. :  Dumnorix  plurimum 
potent^  Ob.  :  te  dlligere. 


pluilmua,  aclj.  sup.  [  plus  J,  moat,  very  much, 
very  many:  placere  bonis  Quam  plurimis,  T. : 
huius  sunt  plurima  simulacra,  Gs. :  partes:  qui 
(collis)  plurimus  Inminet,  in  great  mass,  V. :  tua 
plurima  pietas,  very  great,  V. :  medio  curti  pluri- 
mus orbe  Sol  erat,  most  oppressive,  0. :  plurima 
qua  silva  est,  thickest,  0. :  per  laborem  Plurimum, 
severe,  H. — Collect.  :  plurimus  in  lunonis  honore 
dicet,  many  a  one,  H. :  oleaster,  V. :  Cicero  S.  D. 
P.  Dolabeliae  (i.  e.  salutem  dicit  plurimam):  Atti- 
cae  plurimam  salutem,  my  best  love  to,  etc. — ^As 
subst,  n. .  ut  haberet  quam  plurimum,  as  much  as 
possible:  ut  in  quoquo  oratore  plurimum  esset: 
quem  unum  plurimi  fecerat,  esteemed  above  all,  N. : 
gravitatis  plurimujn. 

1.  plus,  plQris  (plur.  plttres,  plara,  gen.  plQ- 
rium),  a<y.  [PLE-].  I.  Sing.  n.  as  subst,,  more: 
ne  quid  faciam  plus,  too  much,  T. :  tantum  et  plus 
etiam  ipse  mihi  deberet:  vos  et  deoem  numero, 
et,  quod  plus  est,  Romani  estis,  and  what  is  more, 
L.:  Yoltis  pecuniae  plus  habere:  Albano  non 
plus  animi  erat  quam  fidei,  as  little  courage  as 
fidelity,  L. :  paene  plus  quam  sat  erat,  T. :  ne  plus 
reddat  quam  acceperit:  de  paupertate  tacentes 
Plus  poscente  ferent,  more  than  the  importunate, 
H. :  ex  his  alius  alio  plus  habet  virium :  hoc  plus 
ne  facito,  more  than  this  :  annos  sexaginta  natus 
es  Aut  plus  eo,  or  more  than  that,  T. :  plus  nimio, 
overmuch,  H. :  quam  molcstum  est  uno  digito  plus 
habere,  one  finger  too  much :  uno  plus  Etrusco- 
rum  cecidisse  in  acie,  one  man  more,  L. — Gen,  of 
price,  of  more  value,  of  a  higher  price,  worth  more, 
higher,  dearer:  ager  multo  pluris  est,  is  worth  far 
more  :  quo  pluris  sint  nostra  oliveta :  pluris  eme- 
re,  dearer  :  mihi  conscientia  pluris  est,  quam,  etc. : 
te  cottidie  pluris  feci,  have  esteemed  more  highly. 
— Repeated :  quem  mehercule  plus  pi  usque  in  dies 
diligo,  more  and  more.-^U,  Plur.,  in  comparison, 
more,  in  greater  number  :  omnes  qui  acre  alieno 
premuntur,  quos  plures  esse  intellego  quam  puta- 
ram :  Nemini  ego  plura  acerba  esse  credo  oblata 
quam  mihi,  T. — A  great  number,  many:  plura  ca- 
stella  temptaverat,  Cs, :  summus  dolor  plures  dies 
manere  non  potest. — As  subst.  m. :  qui  plus  fore 
dicant  in  pluribus  consili  quam  in  uno :  quid 
quaeso  interest  inter  unum  et  plures  ? — ^As  subst. 
n,  (sc.  verba) :  pluribus  haec  exsecutus  sum,  Ph. : 
Quid  plura  ?  in  short. 

2.  plus,  adv.  [sing.  n.  of  1  plus],  more  (used  as 
comp.  of  multum,  with  sup.  plurimum):  apud  me 
argumenta  plus  quam  testes  valent:  plus  quam 
semel,  more  often:  nulla  (navis)  plus  quam  tri- 
ginta  remis  agatur,  L. :  Plus  miliens  audivi,  T. : 
ferre  plus  dimidiati  mensis  cibaria, /or  mor^  than, 
etc :  paulo  plus  mille  passOs  a  castris,  L. 

plusoulus,  ac{f.  dim.  [plus],  somewhat  more,  a 
Uitie  more:  plusculA  Supellectile  opus  est,  T. — As 

Digitized  by  V^OOQIC 


plntauB 


682 


poUta 


.  n. ;  plusoulum  etiam,  quam  oonoedit  Veritas, 
amori  nostro  largiare,  ^an^  a  Utile  more  influence  * 
ut  pluBcuIum  sibi  iuris  populus  ascisceret,  eome- 
what  larger  rights. 

plnteuSf  i,  m.  —  As  a  cover  for  besiegers,  a 
penthouse^  shed^  mantlet:  pluteos  ad  alia  opera 
abduxerunt,  Gs. :  pluteos  ac  vineas  operuerat 
(nix),  L. — A  permanent  breastwork^  parapet :  plu- 
tei  turrium,  Cs. :  rates  pluteis  protegebat,  Gs. : 
locus  consaeptus  pluteis,  L. — A  shelf,  desk,  hook- 
ease,  lu. — A  couch,  dinitig  couck :  plutei  fulcra,  Pr. 

plnvia,  ae,  /.  [PLV-],  rain,  a  shower,  fall  of 
rain:  pluvias  metuo:  iQgen8,V. :  de  plaviis  lo- 
qui,  lu. 

plQvialis,  e,  <K(f.  [  pluvia  ],  of  rain,  rainy: 
Auster,  rain  •  bringing,  V. :  sidus,  0. :  fungi,  pro- 
duced by  rain,  0. 

plnvitiSt  adj.  f  PLV-],  rainy,  bringing  rain: 
Hyades,  V. :  luppiter,  Tb. :  aqua,  rain  -  water,  S. : 
aurum,  a  shower  of  gold,  0 :  rores,  rain,  H. :  arcus, 
rainbow,  H. :  f rigus,  a  cold  shower,  V.  —  As  siubst. 
n.,  the  inner  court  of  a  dwelling :  Venisse  per 
pluvium,  T. 

pdoillum,  I,  n.  dim,  [pooulum  ],  a  little  cup: 
raulsi,  L. 

J>ooiiliim,  r,  n.  [ PO- ],  a  drinkingvessel,  aip. 
^  l^t,  bowl,  beaker:  baec  argento  circumcludunt 
atque  pro  poculis  utuntur,  Gs. :  duoere,  H. :  po- 
scunt  maiohbus  poculis  (sc.  bibere),  ofU  of  goblets : 
Btantem  extra  pocula  caprum,  i.  e.  in  relief,  lu. — 
A  drink,  draught, potion:  uxori  cum  poculum  de- 
disset,  i.  e.  the  poison :  ad  insidiosa  vocatus  pocula, 
0. :  amoris,  i.  e.  a  philter,  H. :  pocula  praegustare, 
lu. — A  drinking-bout,  carouse:  im mania:  sermo, 
qui  adhibetur  in  poculo,  while  drinking:  inter 
pocula  laeti,  V. 

podagra,  ae,/.,  =  voSdypa,  the  gout,  podagra  : 
dolores  podagrae :  turpes  podagrae,  V. :  nodosa, 
0.:  locuples,Iu. 

podex,  icis,  m.,  the  fundament,  anus,  H.,  lu. 

podium,  I,  n.,  ^ir^^iov,  an  elevated  place, 
hnghi.  —  £  s  p.,  in  the  circus,  a  balcony :  omnes 
ad  podium  spectantes,  lu. 

Poeoile,  es,  /.,  =  Uouciktj  Qrrod),  the  picture- 
gallery,  frescoed  hall  in  the  market-place  of  Athens, 
N. 

poema,  atis  (dat.  and  abl.  plur.  potfmatis,  G.), 
n.,  =  voirifta,  a  composition  in  verse,  poem :  poe- 
mata  (opp.  oratio),  poetry:  tenerum,  passage: 
poema  facere :  Graecum  condere :  pangere,  H. 

poena,  ae,  /.,  =  iroivrj,  indemniflcation,  com- 
pensation, recompense,  retribution,  satisfaction,  ex- 
piation, punishment,  penalty,  price:  Sjrus  mihi 
tergo  poenas  pendet,  T. :  arbitros  dat,  qui  poenam 
Qonstituant,  Gs. :  Tu  mihi  Qoenas  Persolves  ambo- 


rum,  V. :  poenas  pendo  temeritatis  meae :  poenAt 
pro  civibus  capere,  S.:  numen  in  omne  nomen 
Albanum  expetiturum  poenas,  L. :  morte  poenas 
sceleris  effugere:  poenara  dignam  suo  scelere 
suscipere:  parentum  poenas  a  filiis  repetcre: 
falsarum  litterarum:  poenarum  ex  iniraicis  satis 
est,  L. :  peccatis  qui  poenas  inroget  aequas,  H. : 
dat  poenas,  L  e.  suffers  for  it,  lu. :  nee  fuet-at 
poena  videre,  etc.,  punishable,  Pr.  —  Person., 
the  goddess  of  punishment.  Vengeance,  G. — Flur., 
avenging  Juries,  C,  0. 

Poeni,  drum,  m.,  the  Carthaginians  ( as  of 
Phoenician  origin),  G.,  V. — Sing.,  the  Carthaginian, 
i.  e.  Hannibal. — ^fi^.  collect.':  Poenus  advena,  L. : 
uterque  Poenus,  i.  e.  Carthaginians  in  Africa  and 
Spain,  H. 

Poeninua  (Penrn-),  (ufj.  [Penninus,  from 
Geltic  pen  ( peak  ),  became  Poeninus,  as  if  from 
Poenus,  after  HannibaVs  passage],  Pennine  (of 
the  Alps,  from  the  Great  St.  Bernhard  to  the  St. 
Gotthard ),  L. 

(poenitenBv  poenltentia,  poeniteo),  see 
paenit-. 

1.  Poenus,  I,  see  Poeni. 

2.  Poenus»  ac(j..  Funic,  Carthaginian,  V. 
poesia,  is, /.,  =  woifiotc,  a  poem, poetry:  ama- 

toria,  H. 

poeta,  ae,  m.,  =  woajnic,  a  poet:  oratores  et 
po^tAe,  prose-vtriters  and  poets  :  ingeniosus:  Grai 
poetae,  V. :  pictores  atque  poetae,  H. :  summus, 
minimus,  lu. 

poetica,  ae  (G.),  and  poetioe.  es  (N.),  /.,  = 
vottjTutfif  the  poetic  art,  poetry,  poesy. 

(poetioe),  adv.  [  posticus  ],  in  the  manner  of 
poets,  poetically :  loqui  (dub.). 

poeticua,  (ufj.,  =  nottjrucdc,  poetic,  poetical: 
verbum :  di,  represented  by  the  poets :  quadrigae : 
mella,  H. 

poetria,  ae,/.,  =  iroi^rpia,  apoet,fem€Uepod: 
fabularum,  G.,  0. 

pol,  interj.  [Pollux],  by  Pollfixf  indeed/  truly  f 
Enn.  ap.  G. ;  T.,  H. :  certo  pol,  most  assuredly,  T. : 
sane  pol,  T. :  pol  vero,  T. 

polenta,  ae,/.  [1  Vkh-^peded  barley, pearl- 
barley,  0.,  Ou. 

polio,  Ire  ( imperf.  polibant,  V. ),  IvI,  ttus,  to 
smooth,  furbish,  polish:  rogum  ascia,  G.  (XII 
Tabb.):  pulvinar  Indo  dente,  Gt. —  To  adorn,  deco- 
rate, embellish :  Aegida  squamis,  V. :  domus  polita, 
well-ordered.  Ph. — F  i  g.,  to  polish,  refine,  improve, 
adorn :  ignarus  poliendae  orationis :  materiam 
versibus  senariis.  Ph. :  carmina,  0. 

polite^  adv.  with  comp.  [politus],  tfi  a  polished 
manner,  degantly,  with  taste:  dioere:  scribere: 
politius  limare. 


Digitized  by 


Google 


poUtia  6 

politia,  ae,  /.,  =  iroXcrrm,  the  StaUy  C<m$H- 
tuticn  (a  work  of  Plato). 

politioas»  a4/.,  =  ttoXctuc^Ci  of  ctvil  polity^ 
rdoUing  to  the  StatCy  polUical:  philosophu 

politns,  adj.  with  comp.  and  tup.  [P.  of  polio], 
poliehed,  accomplished,  refined,  cultivated,  polite: 
homo  ex  schola:  oratio:  politioris  humanitatis 
expers :  doctrina  politissimus. 

(poUenX  inis,  n.  [1  PAL-],  fine  flour,  mill  duet, 
T. 

poUenB,  entis,  adj,  [P.  of  poUeo],  ttrong,  able, 
poioerful,  thriving:  animus  abunde,  S. :  herbae, 
0. :  viribus,  S. :  equo,  0. 

polled,  — ,  — ,  ere  [pote+valeo],  to  be  etrong, 
be  powerful, ^ouriih,  thrive,  be  able,  prevail,  avail: 
quanto  magis  potes  poliesque,  L.  (old  form.) :  in 
re  p.  plurimum,  Cs. :  terra  marique,  L. :  tantum 
series  poUet,  H.:  quantum  in  hac  urbe  polleat 
serrire,  etc. 

pollex,  icis,  m.,  the  thumb,  0.,  V.,  H.,  0. :  clari 
digiti  pollicis  crassitudine,  Cs.:  utroque  laudare 
pollice  ludum  (approbation  being  expressed  by 
closing  the  thumb  upon  the  fingers),  H. :  verso 
pollice  volgus  Quem  iubet  occidunt  (disapproval 
being  expressed  by  extending  the  thumb),  lu. 

poUioeor,  itus,  §rl,  dep.  [pro+liceor],  to  hold 
forth,  offer,  promise :  liberaliter  pollicitus  eos  re- 
mittit,  with  large  promises,  Cs. :  de  raeS  (volun- 
tate) :  tibi  custodias :  servos  in  quaestionera :  mi- 
randum  in  modum :  pollicitus  est,  sibi  earn  rem 
curae  futuram,  Cs. :  divisurum  se  urbem :  modo 
Qui  sum  pollicitus  ducere,  T. :  obsides  dare,  Cs. — 
P  r  o  V. :  montes  auri,  i.  e.  boundless  wealth,  T. : 
maria  montfsque,  S. — P.  pass. :  poUicita  fides,  0. 

poUioitatio,  Onis,  /.  [pollicitor],  a  promising, 
promise  :  hinc  pollicitationes  aufer,  T. :  Bomilca- 
rem  multis  pollicitationibus  adgredi,  S. :  huic  mag- 
nis  pollicitationibus  persuadet,  ut,  etc,  Cs. 

poUioitor,  atus,  5rf,  freg.  [poUiceor],  to  prom^ 
ise:  polUcitans  et  nihil  ferens,  T. :  pollicitando 
incendere  (plebemX  S. 

pollioitum,  I,  n,[P,  n.  of  polliceor],  a  prom- 
ise, pledge:  PoUiciti  fidem  temptat,  0. :  Hanc  pol- 
licitis  cormmpe,  0. 

pollno,  ul,  Qtus,  ere  [pro+luo],  to  soil,  defile, 
stain,  foul,  pollute :  ore  dapes,  V. :  ora  cruore,  0. 
— F  i  g.,  to  defile,  pollute,  contaminate,  violate,  dis- 
honor, desecrate :  iura  scelere :  stupro  religionis : 
lovcm,  Pr. :  tragico  pollutus  concubitu,  lu. :  pol- 
luta  pax,  V. 

pollutus,  adj.  [P.  of  polluo],  polluted,  un- 
chaste: femina,  L:  princeps,  Ta. 

Pollfkx,  ticis,  m.,  =  UoXvdtvKtjg,  a  son  of  Tyn- 
darus  and  Leda,  twin  brother  of  Castor,  C,  V.,  H. : 
geminus  Pollux,  i.  a  Castor  and  Pollux,  H. 


^  pondo 

polus,  I,  m,,  =  woko^,  an  end  of  an  axis,  poU. 
rotatis  polls,  0. :  glacialis,  the  north  pole,  0. :  aa. 
stralis,  O.^The  heavens,  sky,  celestial  vault:  lud- 
dud,  y. :  rotundus,  H. :  inmensus,  0. 

Polyhymnia,  ae,  /.,  =noXti/iwa  (rich  in 
song),  one  of  the  Muses,  H.,  0. 

polypus  ( pol-,  H. ),  I,  m.,  =  iroXtm-ovc,  a 
polypus,  sea  polypus,  0.  — A  tumor  in  the  nose, 
polypus,  U. 

pomarius,  adj.  [  pom  urn  ],  of  fruit,  of  fruit- 
trees. — As  subst.  m.,  a  fruiterer,  R. — As  9ubsL  n., 
a  fruit-garden,  orc/iara,  C,  H.,  0. 

(l>ome]idianus),  see  postmeridianus. 

pomerium  or  pdmoerlum,  I,  n.  [post+ 
moerus  ( i.  e.  murus )  ],  an  open  space  around  a 
city,  within  and  without  the  walls,  L.,  Ta. :  de  po- 
moeri  iure :  intra  pomeria,  i.  e.  in  the  city,  lu. 

pomifer,  era,  erum,  adj.  [pomum  +  1  FER-], 
fruit-bearing,  fruit-bringing:  annus,  H. 

pdmoerlum,  see  pomerium. 

Pomona,  ae, /.  [pomum],  the  goddess  of  fruit 
and  fruit-trees,  Pomona,  0. 

pomosus,  ac{j.  [pomum],  abounding  in  fruit: 
horti,  Tb. :  corona,  a  chaplet  of  fruits,  Pr. 

pompa,  ae,  /.,  =  irouirrt,  a  solemn  procession, 
public  procession,  parade :  in  pompA  ferri :  sol- 
lemnls  ducere  pompas  Ad  delubra,  V. :  in  foro 
pompa  constitit,  L. :  pompam  funeris  ire,  attend 
a  funeral,  0. :  pomparum  ferculis  similes  esse, 
i.  e.  as  slow  as :  Circus  erit  pompi  celeber,  0. — A 
train,  suit,  retinue,  row,  array:  tua,  T. :  haec  lic- 
torum :  captivorum,  lu. — Parade,  display,  ostentct- 
tion,  pomp :  rhetorum :  genus  orationis  pompae 
quam  pugnae  aptius. 

Pompeius  (trisyl.),  a,  a  gentile  name.  —  As 
adj.,  of  a  Pompey,  Cs.,  C.,  0. — E  s  p.,  Cn.  Pompeius 
Magnus,  the  triumvir,  Cs.,  C. 

pompUus,  I,  m.,  =  iro/iwiXoc,  a  sea-fish,  pilot- 
fish,  rudder-fish,  0. 

pomum,  I,  n.  [8  PV-],  a  fruit,  tree  -fruit,  or- 
chard-fruit :  Poeniceum,  pomegranate,  0. — Plur., 
V.,H. 

pomus,  I,/.  [8  PV-],  a  fruit-tree,  Tb. 

pondero,  avi,  atus,  are  [pondus],  to  weigh: 
amatorum  sinQs,  i.  e.  value  the  pockets,  Pr. — F  i  g., 
to  weigh,  ponder,  consider,  reject:  quid  posset: 
verborum  delectum  aurium  iudicio :  si  causae  non 
ratione,  sed  verbis,  ponderantur. 

ponder5sus,  adj.  [  pondus  ],  weighty,  fiiU  of 
meaning:  epistula. 

pondd,  adv.  [old  abU ;  cf.  pondus],  by  weight, 
in  weight:  coronam  libram  pondo  decemere,  «f«t^A' 
ing  a  pound,  L. — Ellipt.,  with  numerals,  by  weight, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


ponduB 


624 


pons 


/xmtMb  (sc.  libra) :  auri  quinque  pondo  abstulit: 
argenti  pondo  viginti  milia,  Cs. 

pondus,  eris,  n.  [PAND-],  a  weight:  pondera 
ab  Gallis  adlata  iniqiia,  L. :  taloae  ferreae  ad  cer- 
tum  pondus  examinatae,  Cs.  —  A  heavy  body^ 
weighty  maaSy  load^  burden:  in  terrara  feruntur 
omnia  suo  nutu  pondera:  innumerabile  auri: 
magnum  argenti,  Cs. :  immania  pondera  baltei, 
V. :  gravis  maturo  pondere  venter,  0. —  Weighty 
gravity^  heavinets:  gravitate  ferri  et  pondere: 
magni  ponderis  saxa,  Cs. — Plur.y  balance^  equilib- 
rium :  pendebat  in  afire  tellus  Ponderibus  librata 
Buis,  0. :  trans  pondera  dextram  Porrigere,  out  of 
balance^  i.e.  to  as  to  faU  over^  H.  — -  F  i  g.,  weighty 
consequencey  importancey  consideration^  influencey 
authority  :  si  tutoris  auctoritas  apud  te  ponderis 
nihil  habebat:  grave  ipsius  oonscientiae  pondus 
est:  id  est  maximi  ponderis:  omnium  verborum 
ponderibus  est  utendum,  verbcU  effects :  fabula  sine 
pondere  et  arte,  H. :  nulla  diu  femina  pondus  ba- 
bet,  i.  e.  firmnessy  Pr.  —  A  bnrdeny  toady  weight  : 
rerura,  0. :  araara  senectae  Pondera,  0. 

1.  pone,  adv.  [POS-],  after y  behind,  back:  ad- 
prendit  pallio,  T. :  et  ante  et  pone  (moveri) :  se- 
quens,  V. 

2.  pone,  praep.  with  ace.  [  1  pone],  behind: 
pone  quos  aut  ante  labantur :  pone  castra,  L. 

p5no,  posul  (poslvgrunt,  C),  positus,  ere  [for 
•posino;  old  praep.  port-  (pro)  +  sino],  to  put 
downy  set  downy  puty  placey  aeiy  fixy  /ay,  deposit :  ta- 
bulas  in  aerario,  Cs. :  castra  iniquo  loco,  pitchy 
Cs. :  tabulas  in  publico,  deposit :  coUum  in  Pul- 
vere,  H. :  in  possessionem  libertatis  pedera  poni- 
raus :  in  Prytaneum  vasa  aurea,  L. :  omnia  pone 
feroe  in  ignes,  0. :  ubi  i>edera  poneret  habere, 
might  set  his  foot :  posito  genu,  kncdingy  O. :  num 
genu  poBuit  ?  Cu. :  ova,  0. :  fetum,  give  birth  to. 
Ph. — Of  troops  and  guards,  to  placCy  posty  sety  stcL- 
tiony  fix :  praesidium  ibi,  Cs. :  insidias  conti-a 
Pompei  dignitatem :  Dumnorigi  custodes,  ut,  etc., 
Cs. — To  set  upy  erecty  buUd  :  opus,  0. :  urbem,  V. : 
castella,  Ta. :  aras,  V. :  tropaeum,  N. — To  fomty 
fashiony  mouldy  depict :  duo  pocula  fecit  .  .  .  Or- 
phaeque  in  medio  posuit,  V. :  nunc  hominem  nunc 
denm,  H. — Of  plants,  to  sety  set  outy  plant:  ordine 
vites,  V. :  nefasto  (arborem)  die,  H.— Of  wagers 
or  prizes,  to  offer,  propose,  promise,  layy  stakSy 
wager :  pocula  fagina,  V . :  praeraium  proposue- 
runt,  si  quis  nomeu  detulisset,  L. — To  put  out  at 
interesty  loany  invest  :  pecuniam  in  praedio :  dives 
positis  in  faenore  nuramis,  H.— 7b  servCy  serve  up, 
aet  forth:  posito  pavone,  H.:  positi  Bacchi  cor- 
nua,0. :  Da  Trebio,  pone  ad  Trebium,  lu. — To  lay 
asidsy  take  offy  put  downy  lay  down  :  veste  positft : 
velamina  de  corpore,  0. :  librum :  arma,  i.  e.  sur- 
render y  Os. :  Nepesinis  inde  edictum  ut  arma  po- 
nant,  L. :  positis  armis,  L.— 7b  lay  out,  arrange 


for  burial:  toro  Mortua  oomponar,  0.:  poeitiioi 
adfati  corpus,  V. — 7b  lay  in  the  gravCy  buryy  intsr : 
te  .  .  .  patria  decedens  ponere  terra,  V. :  qu*  posi- 
tis iusta  feruntur  avis,  0.—  7b  arrange,  deck,  stt 
in  order:  suas  in  statione  comas,  0. — 7b  subdue, 
calmy  allayy  quiet :  quo  non  arbiter  Hadriae  Maior, 
tollere  sen  ponere  volt  freta,  H.  —  Of  winds,  to 
fatly  abate:  C5um  venti  posuere,  V. — Of  an  anchor, 
to  eastyfix:  ancoris  positis,  L. — Fig.,  to  setyplace^ 
puty  tayy  tyring:  pone  ante  oculos  laetitiam  sena- 
tas :  se  in  gratia  reconciliatae  pacis,  L. :  in  laude 
positus :  ilia  in  oonspectu  animi :  cum  in  mentem 
venit,  ponor  ad  scribendam,  my  name  is  added  to 
the  rewrd. — 7b  putyplaeSy  cause  to  rest:  credibile 
non  est,  quantum  ego  in  prudentia  tua  ponam, 
count  upon:  spem  salutis  in  virtute,  Cs. :  in  te 
positum  est,  ut,  etc.,  rests  with  you. — 7b  lay  oirf, 
spendy  employ y  occupy y  consume :  tempus  in  cogita- 
tione :  diem  totum  in  oonsiderandft  causa :  totos 
nos  in  rebus  perspiciendis :  itinera  ita  facit,  at 
multos  dies  in  oppidum  ponaU — 7b  puty  place, 
county  reckofiy  consider y  regard:  mortem  in  malis : 
inter  quos  me  ipse  dubia  in  re  poni  malim,  L. : 
Hoc  metuere,  alterum  in  metu  non  ponere,  regard 
withfeary  Poet.  ap.  C. :  ut  in  dubio  poneret,  utnim, 
etc.,  regarded  as  doubtful,  L. :  haec  in  magno  dis- 
crimine,  attach  great  importance  to,  L. :  in  vitiis 
poni,  be  reaarded  as  a  faulty  N.  —  7b  appoint, 
ordain,  male :  leges :  sunt  enim  rebus  novis  novu 
ponenda  nomina,  to  be  applied:  Laurentisque  ab 
ea  (lauro)  nomen  colonis,  V. :  tibi  nomen  Insano, 
H. — Of  vows  or  votive  oflPerings,  to  make,  render, 
payy  consecrate :  Veneris  ( tabellas  )  in  aede,  0. : 
hie  funalia,  H. :  ex  praedft  tripodem  aureum  Del- 
phis,  N. — 7b  lay  down  as  true,  state,  posit,  fix,  as- 
sume, assert,  maintainy  allege :  ut  paulo  ante  posul, 
si,  etc. :  Verum  pono,  esse  victum  earn ;  at,  etc., 
T. :  positum  sit  igitur  in  primis,  etc. :  hoc  posito, 
esse  quandam,  etc.,  agreed:  id  pro  certo,  L. :  rem 
ipsara. — 7b  citCy  set  forthy  refer  to:  eorum  exem- 
pla.-— 7b  set  forthy  represent,  describe:  Tigellinum, 
lu. — 7b  proposCy  offer y  fix  upon,  set  forth:  mihi 
nunc  vos  quaestiunculam  ponitis  ? :  ponere  iube- 
bam,  de  quo  quis  audire  vellet :  doctorum  oonsue- 
tudo  ut  iis  ponatur,  de  quo  disputent — 7b  tmi 
awayy  leave  off  dismisSyforegOy  lay  €U>wn,  swrrenaer  : 
vitia :  curas,  L. :  moras,  H. :  corda  f erocia,  V. : 
ponendus  est  ille  ambitus  (verborum),  non  abiden- 
dus,  i.  e.  to  be  closed  without  <ibruplness. 

pons,  ontis,  m.  [1  PAT-],  a  bridge:  para  oppidi 
ponte  adiungitur:  pontem  in  Arare  faciendum 
curat,  has  a  bridge  buiU  over,  Cs. :  velut  ponte  in- 
iecto  transitum  dedit,  L. :  Campanus,  a  bridge  on 
the  Appian  Way  leading  into  Campania,  H. :  am- 
nem  ponte  iunxit,  Cu. :  ratis  rehgata  ponUs  in 
modum,  L.:  interscindere  pontem,  break  dosm: 
recidere,  Cu. :  vellere,  V. :  partem  pontis  readn- 
dere,  Cs. :  nusquam  pons  ?  (bridges  being  the  re- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pontioiiliiA 


«S5 


popnlos 


tort  of  beggars),  lo. — Plvr.  :  dies  efficiendis  pon* 
tibof  absunipti,  a  draw-bridge^  Ta. :  pontlsque  et 
propagnacula  iungunt,  V. — A  bridge^  walk^  con- 
necting pat9CLg€^  toaffolding^  gallery :  operae  Clo- 
dianae  pontis  occuparant,  i.  e.  the  narrow  gallery 
admitting  voters  to  the  eaepta  at  the  Comitia :  so- 
cio8  de  puppibus  Pontibus  exponit,  planks^  V. : 
Tarris  erat  pontibus  altis,  gaUeries,  i.  e.  ttoriety  V. : 
naves  pontibus  stratae,  ditcks^  Ta. 

pontloilllia»  I,  m.  dim,  [pons],  a  little  bridge: 
ligneus :  crura  pontiouli,  Gt. 

pontifez  (pontn-),  fids  [pons +2  FAC-],  m., 
•  nigh  -prieet^  po^if^  pontifex,  L.,  C,  H.,  0.,  lu. : 
Maxumus,  chief  of  the  prieste,  L. :  scribae  pontifi- 
ds,  quos  nunc  pontifices  minores  appellant,  L.,  G. : 
Esquilini  venefici,  high-priest  of  witchcraft^  H. 

pontifioalis,  e,  adj.  [  pontifex  ],  of  a  high- 
priest^  pontifical  :  insignia,  L. :  auctoritas. 

pontifioatufl,  Qs,  m.  [pontifex],  the  office  of  a 
Mgh-priest,  pontificate :  petitio  pontificatQs,  S.,  G. 

pontificius,  adj.  [  pontifex  ],  of  a  high-priest^ 
pontifical:  comitia:  lus. 

ponto,  Ouis,  tn,  [pons],  a  large  flat  boat,  Gs. 

pontiM,  I,  m.,  =  irdvroc*  l^  Ma  .*  f reta  ponti, 
V. :  maris  pontus,  the  great  deep^  V. :  ingens  pon- 
tus  In  puppim  ferity  a  huge  sea^  V. :  longus,  H. 

popa,  ae,  m.,  a  priest's  assistant. 

popanmn,  I,  n.,  =  iroxavov,  a  sacrificial  cake^ 
lu. 

popellnSt  I,  m.  dim,  [populus],  the  rabble^ 
crowds  H. 

popina,  ae,  /.  [of.  iriirwv],  a  cook-shop^  eating- 
housSy  low  tavern^  G.,  H.,  lu. — Food  sold  at  a  cook- 
shop:  si  epulae  potius  quam  popinae  nominandae 
sunt :  taeterrimam  popinam  inhalare. 

popind,  dnis,  m.  [popina],  a  frequenter  of  eat- 
ing-hauses^  gormandizer^  H. 

poples»  itis,  m.  [1  PAL-],  the  ham^  hollow  of 
the  Arnee,  hough:  succisis  poplitibus,  L.:  succiso 
poplite,  V. — A  knee:  duplicato  poplite,  toith  bend- 
ed kneCy  y. :  oontento  poplite,  with  a  stiff  knee,  H. : 
poplitibus  semet  excipit,  sank  to  his  knees,  Gu. 

poppjsma,  atis,  n.,  =  irSirTrvofia,  a  smack^ 
sountUng  ibitt,  lu. 

poptilabilia,  e,  adj.  [populor],  destructible,  0. 

populabandllB,  adj.  [populor],  laying  loaste, 
ravaging:  in  finis  Romanos  excucurrerunt  popu- 
labundi,  L. :  per  agrum  ierat,  L. 

popnlaila,  e,  adj.  with  eomp.  [1  populus],  of 
the  people,  proceeding  from  the  people,  popular, 
general^  common :  lege^,  instituted  by  the  people  .* 
munus,  to  the  people :  verba :  dictio  ad  popularem 
lensum  aooommodata :  oratio :  laudes,  by  the  peo- 
ple: ventns,  popular  favor:  aura,  H.  —  Qf  the 


same  people,  of  the  country,  native,  indigenous: 
queri  puellis  de  popularibus,  H. :  flumina,  of  the 
same  district,  0. :  oliva,  native,  0. :  virgo  tibi,  of 
thy  nation,  0. — As  subst.  m.,  a  fellow-countryman, 
compatriot,  cusociate,  fellow,  comrade,  accomplice: 
suus :  quae  res  indieabat  popularls  esse,  hts  own 
army,  S. :  non  popularls  inodo  conciut,  L. :  popu- 
lares  conlurationis,  accomplices,  S. — Of  the  people, 
devoted  to  the  people,  attached  to  the  commons,  pop- 
idar,  democratic:  genus  (rei  p.):  animus:  inge- 
nium,  L. :  sacerdos,  i.  e.  Cloaius. — Acceptable  to 
the  people,  agreeable  to  the  multitude,  popular  : 
consul :  quo  nihil  popularius  est,  L. — P<ur.  m.  as 
subst.,  the  popular  party,  democrats, 

popularitaa,  &tis,  /.  [  popularis  ],  a  courting 
of  popular  favor :  rarior  apud  Tiberium,  Ta. 

populariter,  adv,  [popularis],  like  (he  common 
people,  commonly,  vulgarly:  annum  solis  reditu 
metiri. —  Vulgarly,  coarsely  :  loqui :  scriptus  liber 
(opp.  limatius). — In  a  popidar  manner,  popularly, 
democratically  .*  contiones  excitatae  :  occidere 
quemlibet,  to  please  the  crowd,  lu. 

populatio,  Onis,  /.  [populor],  a  laying  waste, 
ravaging,  plundering,  spoiling,  devastation  :  popu- 
lationera  effuse  facei-e,  L. :  hostera  populationibus 
prohibere,  Cs.  —  Plunder,  booty:  Veientes  pleni 
populationum,  L. 

popnlator,  Oris,  m.  [populor],  a  deveutator, 
spoiler, plunderer:  agrorum,L.:  Troiae,  0. 

populens,  ac{j.  [  2  populus  ],  of  poplars,  pop- 
lar- :  f  rondes,  V. :  oorona,  H. :  umbra,  V. 

poptilifer,  era,  erum,  at^.  [2  populus  + 1  FER-], 
poplar-bearing  :  Pad  us,  shaded  by  poplars,  0. 

popoli  acittim,  see  scitum. 

populo,  AvT,  Atus,  &re  [SGAL-],  to  lay  waste, 
ravage,  plun€ler,  pillage,  spoil :  litora  vestra  Vi,  V. : 
Penates,  V. :  arva,  U. :  urbem  deQm  ir&  morbo, 
L. — To  destroy,  ruin,  spoil:  populat  ingentem  far- 
ris  acervum  Curculio,  V. :  capillos,  0. :  populata 
terapqra  raptis  Auribus,  mutilated,  V. :  populatus 
ham  us,  robbed  of  the  bait,  0. 

populor,  &tus,  arl,  dtp.  [SGAL-],  to  lay  waste, 
ravage,  devastate,  spoil,  piunaer,  pillage  :  Remorum 
agros,  Gs. :  urbis  et  agros  Galliae :  Aequos,  L. — 
To  destroy,  ruin,  spoil  :  quisque  suum  populatus 
iter,  v. :  formam  populabitur  actas,  O. 

1.  popnlua,  1,  m.  [  PLE-  ],  a  people,  nation  : 
populus  R  :  incltti  populi  rege.^qne  victi  sunt,  i.  e. 
republics  and  kingdoms,  L. — In  Rome,  tlie  whole 
body  of  citizens,  people  :  senatus  populusque  Ro- 
manus  (often  written  S.  P.  Q.  R) :  populi  ac  multi- 
tudinis  comitia :  et  patres  in  populi  fore  potesta- 
te,  L. :  ut  ea  res  populo  plebique  R  bene  eveniret: 
ut  populus  vacantia  teneret,  i.  e.  the  public  treas- 
ury, Ta. — 7^  citizens  (opp.  roilites) :  urbanus,  K 


Digitized  by  V^OOQIC 


populus  6 

— A  region,  district:  frequens  cultoribus  alius 
populuB,  L.  —  A  mtUtiittde,  hoit^  erawd^  throng^ 
great  itwnber  :  f ratrum,  O. :  concursus  in  forum 
populi,  L. :  haec  (ianuae  frons)  populum  spectat, 
i.  e.  the  atreety  0. 

2.  popnlUB,  I,  /.  [1  PAL-  ],  a  poplar -tree  : 
Alcidae  gratissima,  V. :  alba,  the  nlver-poplar,  H., 
0. 

poroa,  ae,  /.  [  porous  ],  a  female  ewinet  «ad  : 
caesa,  V.,  H.,  lu. 

poroellus,  I,  m,  dim.  [poroulus ;  from  porous], 
a  liUle  pig.  Ph. 

porous,  I,  m.  [SPARO-],  a  tame  twine,  hog,  pig  : 
villa  abundat  porco :  porous  f emina,  aow :  Epicuri 
de  grege  porous,  i.  e.  glutton,  H. 

porgo,  porglte,  porgens,  see  1  porrigo. 

porreotio,  Onis,/.  [1  porrigo],  a  ttretching  out, 
exterution:  digitonini. 

1.  porreotus,  P.  of  porricio. 

2.  porreotno,  adj.  with  eomp.  [P.  of  1  porri- 
go], etretehed  out,  extended,  long  :  loca,  Cs. :  locus, 
H. :  mora,  orotracted,  O. :  porreoUor  acies,  Ta. : 
senex,  i.  e.  dead,  Ct — ^F  i  g.,  wid&^pread,  extended  : 
fama  ad  ortum  Solis,  H. 

porrioio  (porl-),  — ,  rectus,  ere  [old  for  pro- 
icio],  to  lay  before,  offer  in  sacrifice  :  exta  in  mare, 
L. :  exta  in  fluctQs,  V. — Pro  v.:  inter  caesa  et 
porrecta,  betteeen  daughter  and  offering,  i.e.at  the 
very  hut  moment, 

1.  porrigo  (plnr.  2dper8.  porgite,  V. ;  p.  pram. 
porgens,  C),  rgxl,  rSctus,  ere  [por  (i.  e.  pro)+rego], 
to  stretch  out,  spread  out,  put  forth,  reach  out,  ex- 
tend :  aciem  latius,  S. :  animal  membra  porrigit : 
crus,  L. :  caelo  bracchia,  0. :  expressa  psephismata 
porrigendft  manu,  by  raising  hands  :  per  tota  no- 
vem  cui  iugera  corpus  Porrigitur,  extends,  V. :  bru- 
malis  horas,  lengthen,  O.—To  lay  at  length,  stretch 
out :  in  spatium  ingens  ruentem  porrexit  hoetem, 
L. — To  hold  forth,  reach  out,  extend,  offer,  present, 
hand :  mihi  dextram :  gladium  nobis  ad  hominem 
occidendum :  mihi  forsan,  tibi  quod  negarit,  Por- 
riget  hora,  H.  —  P  r  o  v. :  maritali  porrigere  ora 
capistro,  present  his  head  to  the  marriage  halter, 
Iu.--With  manus,  to  reach  after,  strive  for,  seek  to 
obtain  :  ad  pecora  nostra  avaras  man  as,  Cu. :  pe- 
cunia  deesse  coepit,  neque  quo  manOs  porrigeret 
suppetebat,  N.— With  se,  to  extend,  reach,  grow  : 
Quis  gradus  ulterior,  tua  quo  se  porrigat  ira,  Re- 
stat?  0. — To  prolong,  extend :  syllabam,  0. 

2.  porrigo,  inU,/,  scurf,  dandruff,  H.— Of  ani- 
mals, the  mange :  poroi,  lu. 

porro^  adv.  [FUO-],  forward,  omsard,  faHher 
on,  to  a  distance,  at  a  distance,  afar  off,  far  :  res, 
porro  ab  hac  quae  me  abstrahat,  T. :  agere  armen- 
tum,  L. :  Inscius  Aeneas,  quae  sint  ea  flumina  por- 


6  portentOB 

ro,  V. — In  time,  of  old,  aforetime,  formerly :  quod 
porro  f uerat,  cecmisse  putatur,  0.  —  Henceforth, 
hereafter,  afterwards,  in  future :  quid  in  animo 
Geltiberi  haberent  aut  porro  habituri  essent,  L. : 
Fac,  eadem  ut  sis  porro,  T. :  hinc  maxima  porro 
Accepit  Roma,  in  aftertimes,  V. — In  order,  ag<xin, 
in  turn :  audivi  ex  maioribus  natu,  qui  se  porro 
pueros  a  senibus  audisse  dicebant:  aliis  porro 
impertierant  gaudium  suum,  L.  —  In  transition, 
then,  next,  furthermore,  moreover,  again^  in  turn  : 
civitati  porro  banc  fuisse  belli  oausam,  Cs. :  Ha- 
bonium  porro  intellegebat  rem  totam  esse  pate- 
facturum:  porro  autem  anxius  erat,  quid  facto 
opus  esset,  S. 

pormm,  I,  n.,  =  irpaoov^  a  leek,  scaUion,  H.,  lu. 

Porsena  (C,  H.),  Poraenna  (C,  V.),  or  For- 
ainna  (L.),  ae,  m.,  a  king  of  Etruria, 

porta,  ae,/.  [1  PAR-],  a  city-gate, gate:  ad  por- 
tam  venire,  T. :  portarura  claves,  S. :  qui  urbis 
portas  ocouparent:  si  Hannibal  ad  portas  venis- 
set:  egressus  porta  Capeni:  oomibus  portis  ef- 
fundi,  L. :  It  portis  inventus,  V. :  omnibus  portis 
eruptione  factS,  Cs. :  portarum  claustra,  V. :  por- 
tas obice  firmo  claudere,  0. :  vidi  Portas  (Cartha- 
ginis)  non  clausas  (as  in  peace),  H. :  per  unam 
(portam)  praesidium  inrumpit,  L. :  per  aversam 
portam  exoedere,  L. — An  avenue,  etUranee,  passage, 
outlet,  inlet,  door :  decumana,  Cs. :  praetoria,  L. : 
ingens  caeli,  V. :  somni,  V. :  ebuma^  H. :  portao 
Ciliciae,  passes,  N. :  portae  iecoris. 

portatid,  dnis,/.  [porto],  a  carrying,  carriage, 
conveyance :  armorum,  S. 

portendo,  dl,  tus,  ere  [por  (old  for  pro)  +  ten- 
do],  to  point  out,  indicate,  reveal,  foretell,  predict, 
presage,portend:  cum  periculorum  metus  ex  osten- 
tis  portenderetur :  ea  (auspicia)  illis  exeuntibus  in 
aciem  portendisse  deos,  L. :  magnitudinem  iniperi 
portendens  prodigium,  L. :  triginta  annos  Cyprai 
regnaturum  esse  portendi. 

portentifious,  adj.  [  portentum  •{-  2  FAC-'  ], 
marvellous,  monstrous,  unnatural:  venena,  0. 

porteiito8a%  adj.  [portentum],  monstrouk^ 
portentous,  revolting :  pestis :  portentosa  ex  pe- 
cude  nata,  monstrous  births. 

portentum,  l,  n.  [P.  n.  of  portendo],  a  sign, 
token,  omen,  portent :  si,  quod  raro  fit,  id  porten- 
tum putandum  est,  etc. :  ne  quaere  profecto,  Quero 
casum  portenta  ferant,  V. — A  monster,  monstros- 
ity: bovem  quendam  putari  deum,  multaque  alia 
portenta:  Quale  portentum  neque  militaris  Dau- 
nias  alit,  H. — A  marvellous  fitium,  extravagance, 
absurdity:  portarum  portenta:  portentum  certis- 
simum  est,  esse  aiiquera  humanA  spede,  qui,  etc. ' 
— ^F  i  g.,  a  monster,  demon  :  Clodius,  fatale  p<»teiK 
tum  rei  p. 

portentua»  P.  of  portendo. 

■     Digitized  by  VjOOQ IC 


porthmatia 


627 


poMessio 


porthmatia  (disyL),  — ,  <iec  ea,  m.,  =  wop^fuvCt 
the  ferryman^  I  e.  Chanm^  Itu 

portioula,  ae,/.  dim,  [portious],  a  tmaUgaUery. 

porticiia»  tls,/.  [porta],  a  covered  walk  between 
eofumiUy  cohnnadey  piaxza,  arcade^  ffoUery^  poreh^ 
portico :  Nosttn  porticum  apud  maoellum  ?  T. : 
fnambalare  in  porticu :  in  amplis  porticibus,  V. : 
me  porticos  excepit,  H. :  porticua,  in  qu&  Gestetur 
dominus,  lu,  —  Plur.,  a  ehed,  gaUerv  (to  protect 
soldiers  in  a  siege),  Cs.  —  The  Porch,  Stoa,  eehool 
of  the  Stoiee:  falcire  porticum  Stoicorum,  I  e.  M« 
Stoie  pkHoeophy, 

portdd,  dnis,/  j;2  PAR-],  a  ehare,  part,  portion, 
lot:  brevissima  vitae,  lu.  —  A  proportion,  ratio : 
eadem  ad  decem  homines  serrabitur  portio,  the 
eame proportion,  On. — In  the  phrase,  pro  portione, 
m  proportion^  proportionally,  rdatively :  adice 
nunc  pro  portione,  quot,  etc.,  L. :  causis  prmcipia 
pro  portione  rerum  praeponere. 

1.  portdtor,  5ris,  m.  [1  PAR-],  a  toU-yatherer, 
collector  of  customa,  cuetom-houae  officer:  ad  par- 
tiendas  merds  missus :  epistulam  ...  ad  portito- 
res  delata,  T. 

2.  portitor,  6ris,  m.  [1  PAR-],  a  carrier,  ftr- 
ryman,  boatman :  Orci,  I  e.  Charon,  V. 

porta,  ivi,  fttus,  kTe,freq.  [1  PAR-],  to  boar, 
carry, convey, take:  hominem  ad  Baias  octophoro : 
▼iaticum  ad  hostem :  frumentum  secum,  Cs. :  cor- 
pora insueta  ad  onera  portanda,  Cs. :  sub  ala  Fa- 
sciculum  librorum,  H. :  in  suo  sinu  natos,  0. :  na- 
Tis,  quae  milites  portaret,  had  on  board,  Os. :  naves 
oommeatum  ab  Oatift  in  Hispaniam  ad  exeroitum 
portantes,  L.:  equus  ut  me  portet,  H.— Fig.,  to 
bear,  carry,  bring  :  Di  boni,  boni  quid  porto !  T. : 
nescio  quid  peccati  portat  haec  purgatio,  imports, 
T. :  portantia  verba  salutem,  bringing,  O. :  tristi- 
tiam  Tradam  protervis  in  mare  Portare  ventis,  H. : 
sodis  atque  amicis  auxilia,  S. :  ad  coniuges  laetum 
nuntium,  L. :  vobis  bellum  et  paoera,  L. 

portorlmn,  I,  n.  [  1  PAR-],  a  tax,  toll,  duty,  im- 
post, custom,  tariff:  portoria  reliquaque  omnia 
vectigalia,  Cs. :  portorium  dare :  circumveotionis, 
a  peddler's  license-tax, 

portula,  ae,/.  dim.  [porta],  a  littie  gate,  L. 

Portaiiaa»  I,  m.  [portus],  the  god  of  harbors 
(the  Greek  Palaemon),  C,  V.,  0. 

portao8aa»  acfj.  with  comp.  [portus],  abound- 
ing in  harbors,  rich  in  harbors  :  mare :  pars  Nu- 
midiae  portuosior,  S.:  navigatio  minime,  without 
harbors. 

portus,  as,  m.  [1  PAR],  a  harbor,  haven,  port : 
in  Graeciae  portus :  porta  solvere,  sail  from  port : 
ex  portu  exire,  Cs. :  portOs  linquere,  V. :  portum 
petere,  enter :  tenere,  reach  :  occupare,  H. ;  in 
portum  se  recipere,  Cs. :  in  portu  operam  dare,  to 


be  an  officer  of  the  customs:  neque  ex  portu  rtaH' 

rj  conservari  potest,  the  revenue  from  customs,-^ 
rov.:  in  portu  navieo,  i.  e.  am  out  of  danger, 
T. :  in  portu  esse.  — Poet.:  Per  septem  Nilus 
portOs  emissus  in  aequor,  i.  e.  mouths,  0.  —  F  i  g., 
a  place  of  refuge,  haven,  asylum,  retreat :  portus 
corporis,  Enn.  ap.  C. :  se  in  philosophise  portum 
oonferre :  nationum  portus  erat  senatus :  omnis  in 
limine  portus,  i.  e.  security  is  at  hand,  Y. :  Vos  eri- 
tis  uostrae  portus  et  ara  f ugae,  0. 

poaco,  popOscI,  — ,  ere,  inch.  [PREaj,  to  ask 
urgently,  beg,  demand,  request,  desire :  Impius  es 
cum  poscis,  ait :  sed  pensio  clamat,  Posoe,  beg,  lu. : 
Fauno  immolare,  Seu  poscat  agn&  sive  malit  hae- 
do,  if  he  reqmre  U,  H. :  argentum :  pugnam,  L. : 
peccatia  veniam,  H. :  accusant  ei,  quos  populus 
poscit,  demands  for  punishment :  dictatorem  reum, 
require  the  prosecution  of,  L. :  ego  poscor  Olympo, 
it  is  I  that  Olympus  summons,  V. :  tua  numina, 
invoke,  V. :  abs  te  litteras :  parentes  pretium  pro 
sepulturft  libertlm  poscere :  non  ita  creditum  Po- 
scis Quintilium  deos,  H. :  Quid  dedicatum  poscit 
Apollinem  Yates  ?  H. :  gravidae  posceris  exta  bo- 
vis,  they  ask  you  for  the  entrails,  0. :  poscor  meura 
Laelapa,  they  dmumd  of  me,  0. :  Parilia  poscor, 
0. :  poscimus,  ut  cenes  oiviliter,  lu. :  poscat  sibi 
fabula  credi,  H. :  Esse  sacerdotes  delubraque  ve- 
stra  tueri  Poscimus,  0. :  poscunt  maioribus  pocu- 
lis  (sc.  bibere),  challenge  with  larger  gcMets.  —  Of 
things,  to  make  necessary,  demand,  require,  need, 
call  for:  quod  res  poscere  videbatur,  Cs. :  quod 
negotium  poscebat,  8. :  terrae  semiua  poscunt,  Y. 


poaitid,  dnis,/.  [1  positus],  a  situation: 
climate,  Ta. 


oaeli, 


poaitor,  Oris,  m.  [pono],  a  builder,  founder : 
moenia  positoris  habentia  nomen,  0. :  teronlorum. 
0.  »  F  » 

1.  poaitn%  adj.  [P.  of  pono],  placed,  situated, 
set, planted,  standing,  lying:  Roma  in  montibus: 
tumulus  opportune  ad  id,  L. :  somno  positus  (i.  e. 
sopitus),  Y. 

2.  poaitna  (Os),-  m.  [pono],  a  position,  situa- 
tion, disposition,  order,  arrangement :  siderum,  Ta. : 
positu  variare  comas,  0. :  terra  a  positu  nomen 
adepta  loci,  0. :  tot  positCis  conprendere,  ways  of 
dressing  the  hair,  0. 

poainarIdianiia»  see  postmeridianus. 

poaaaaaio,  dnis,/.  [SED],  a  taking  possession 
of  seizing,  occupying,  taking :  bonorum  :  regni,  L. : 
mittere  in  possessionem,  send  to  take  possession. — 
A  possessing,  holding,  possession,  occupation  :  certa 
re  et  possessione  deturbari :  in  possessionem  pro- 
ficisci,  to  come  into  possession :  bonorum :  posses- 
sionem tradere,  Cs. :  tenere,  N. — A  thing  possessed, 
possession,  property,  estate :  id  genus  possessio 
num :  trans  I(bodanum  possessiones  habere  Q$. ; 

Digitized  by  V^OOQIC 


posseBBianoiila  6 

urbanae,  N. :  aes  nlienum  ex  possessionibas  solve- 
re, S. — ¥  I  g.,  possemon :  pnidentiae  doctriDaeque. 
poBseBaiiincula,  ae,  /.  dim.  [1  possessio],  a 
smcUl  estate :  meae. 

poBseBBOr,  Oris,  m.  [possideo],  a  possessory 
ovoner :  si  possessor  sponsionem  non  faciei :  agel- 
li,  V. :  valeat  possessor  oportet,  Si,  etc.,  U. 

1.  poBBOBBUBt  p.  of  possideo. 

2.  poBBesBUB,  F,  of  possido. 

pOBoided,  sddl,  sessus,  ere  [por  (for  pro)+  se- 
deo],  to  have  and  hold,  be  master  of^  oum^  possess : 
ex  edicto  bona :  partem  agri,  Gs. :  solum  bello 
captum,  L. :  plus  Pallante,  lu. —  To  hM  possession 
ofy  occupy :  ferro  saeptus  possidet  sedes  sacras, 
Poet.  ap.  G. :  Zephyri  possidet  aura  nemus,  Pr. — 
F  i  g.,  to  possess^  have:  plus  fidei  quani  artis  in  se: 
bunc  diem,  i.  e.  is  worshipped  on  this  day^  0. 

poB(udo,  sedl,  sessus,  ere  [por  (for  pro)4-8ido], 
to  take  possession  of^  occupy^  seize  :  Pompei  bona, 
possessed  himself  of :  regno  possesso :  (agro8)quos 
armis  possederint,  Gs. :  circurafluus  umor  Ultima 
possedit,  took  possession  of  O. — F  i  g. :  brevi  tem- 
pore totum  hoininem. 

poBBum  (possiem,  possiet,  T.),  potui,  posse  (old 
potesse),  irreg.  [potis  +  sum],  to  be  able,  have  power, 
can :  quantum  valeam,  quantumque  possim :  ut, 
quoad  possem  numquam  discederem :  Gaesari  te 
commendavi,  ut  gravissime  potui,  as  earnestly  as  I 
possibly  could:  potest  fieri;  ut  fallar,  it  may  be: 
Don  possum  quin  exclamem,  I  cannot  but :  ut  nihil 
ad  te  dem  litterarum,  facere  non  possum,  Icantiot 
help  writing  to  you :  aequitatem  tuam  non  potui 
non  probare,  /  could  not  avoid  approving :  non 
potest,  it  is  impossible,  T. :  nos  dignitatem,  ut  po- 
test, retinebimus,  as  far  as  possible:  comprendi 
iube  (eum),  quantum  potest,  T. :  posse  loqui,  the 
power  of  speech,  0. :  posse  moveri,  0.  —  E  s  p.,  as 
an  auxiliary,  represented  in  English  by  the  poten- 
tial mood,  to  have  power,  be  able :  plurima  proferre 
possumus,  /  mignt  adduce  many  more,  N. :  muni- 
tiones  Gaesaris  prohibere  non  poterat,  nisi,  etc.,  he 
could  not  have  hindered,  Gs. :  quamquam  et  illud 
dicere  poteram,  might  have  said,  L. :  consul  esse 
qui  potui,  nisi  tenuissem,  etc,  might  have  been  con- 
sul :  ut,  si  hostem  habuisset  consul,  magna  clades 
accipi  potuerit,  L. — 7b  be  able,  be  strong,  be  power- 
ful, have  influence,  be  efficaeious,  avail,  accomplish : 
non  dubiuro,  quin  totius  Galliae  plurimum  Helvetii 
pos8ent,G8.:  quod  poterant,  id  audcbant:  apud  me 
plurimum :  quoniam  multum  potest  provisio  animi 
ad  minuendum  dolorem :  ad  beate  Tivendum  satis 
posse  virtutem :  non  omnia  possumus  omnes,  V. 
— E 1 1  i  p  t. :  quod  vi  non  poterant,  fraude  adsequi 
temptant,  Gu. :  ut  collegam  vi,  si  aliter  non  pos- 
sent,  de  foro  abdncerent,  L. 

1.  post,  adv.  [FOB-].— Of  place,  behind,  back, 


^  posterns 

backwards  :  ante  aut  post,  L. :  senri,  qui  poet 
erant :  ubi  periculum  advenit,  invidia  atque  super- 
bia  post  f  uere,  i.  e.  were  forgotten,  S. :  post  minor 
est,  i.  e.  shorter  when  seen  from  behind,  lu.  —  Of 
time,  afterwards,  after,  later :  post  duobus  mens!- 
bus,  T. :  initio  . .  .  post  autem :  rursus  . . .  post, 
S. :  multis  poet  annis,  many  years  after:  aliquanto 
post,  somewhat  later:  paulo  post  valens,  a  little 
later  :  raulto  post  quam,  long  after  :  post  tan  to,  so 
long  after,  V. — Of  order,  afterwards,  next:  primum 
. . .  post  deinde,  T. :  primo . . .  inde . . .  post,  S. 

2.  uo9X,praep.  with  ace.  [1  post]. — Of  place, 
behind:  post  urbem  in  vift  Pompeii :  post  tergum, 
Gs. :  post  montem  se  occultare,  Gs. :  post  equitem 
sedet  atra  cura,  H.  —  Of  time,  after,  since:  post 
factam  iniuriam,  T. :  aliquot  post  mensis,  some 
months  later  :  maxima  post  bominum  memoriam 
classis,  since  the  memory  of  man,  N. :  post  M.  Bru- 
tum  proconsulem,  after  the  proconsulate :  post  ur- 
bem conditAm,  since  the  foundation  of  Rome:  post 
homines  natos :  alii  post  me,  future  poets,  V. :  post 
ilia,  afterwards,  T. :  post  Hectora,  0. :  hunc  post: 
decessit  post  annum  quartum  quam  expulsus  erat, 
N. — F  i  g.,  after,  beneath,  inferior  to,  less  important 
than,  next  to :  post  hunc  Apollinem  (colunt),  Gs. : 
neque  erat  Lydia  post  Ghlo^n,  H. :  sua  necessaria 
post  illius  honorem  duoere,  S. 

post-ea  or  post  ea,  adv.,  after  this,  after  that, 
hereafter,  thereafter,  afterwards,  later :  qui  in  exer- 
citu  r.  Sullae,  et  postea  in  M.  Grassi  fuerat,  Gs. : 
postea  cum  nihil  scriberetur :  post  ea  loci  consul 
pervenit  in  oppidum,  S. :  postea  aliquanto,  a  little 
while  after:  paucis  postea  mensibus:  per  breri 
postea  mortuus  est :  legati  deinde  postea  missi  ab 
rege,  L. :  inde  postea,  L. :  postea  deinceps,  L. — 
With  quam  (less  oon*ectIy  as  one  word,  postea- 
quam),  after  that :  postea  quam  ego  in  Siciliara 
veni :  postea  quam  nuntii  venerint,  Gs. :  postea 
vero  quam  accepit,  etc,  S.  —  Then,  after  thai,  in 
view  of  that,  in  fine  .•  nonne  haec  iusta  tibi  viden- 
tur  postea?  T. :  quid  postea?  what  thenf  T.,  L. : 
quid  postea,  si  Romac  adslduus  fui  ?  what  follows  f 

(postea-qnam),  see  postea. 

posteri,  posterior,  see  posterns. 

posterltaSi  atis,  /.  [posterus],  the  future,  fut- 
ure time,  futurity,  after  -  ages  :  posteritatis  otic 
consulere:  habeat  rationem  posteritatis,  Gs. — 
After-generations,  posterity  :  sperare,  Scipionis  et 
Laeli  amicitiam  notam  posteritati  fore :  sera,  late 
posterity,  0. :  aeterna,  0. :  posteritati  servire,  post- 
humomfame. — Of  animals,  offspring :  Hirpiiii,  lu. 

posterlus,  adv.  comp.  [  posterus  ],  later,  at  a 
later  day:  iubet  posterius  ad  se  reverti,  by  and 
by :  si  posterius  f  uisset,  had  he  lived  later, 

(posterus),  adj.  with  comp,  posterior,  us,  nAd 
sup.  postremus  [post  j.    L  Posit,  (not  used  in  ttn^- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


postfero 


699 


poBtrldle 


m.),  eomififf  after ^  foOowing^  next,  mguing, 
tubiequerU^  future :  cum  ibi  diem  posteram  cora- 
moraretur:  postero  die,  S. :  postera  nocte,  N. : 
posters  aetas,  H. :  poster!  Crescara  laude,  in  the 
etteem  of  posterity ^  H. — Piur.  m.  as  eubst.^  coming 
generattone^  descendants^  poderity:  sio  vestri  po- 
steri  de  vobis  praedicabunt. — El  I  i  p  t :  quam  mi- 
nimum credula  poetero  (sc.  tempori),  to-morrow^ 
H. :  in  postenim  oppugnationem  differt,  the  next 
dayy  Cs. :  in  posterum  (sc.  tempus)  oonfirmat,/or 
the  futurey  Cs. :  long^  in  posterum  prospicere. — 
As  wubet.  n.,  a  sequence,  result :  posterum  et  conse- 
quens. — II.  Comp.^  that  comes  after,  next  in  order, 
following,  latter,  later,  posterior :  ut  cum  priore 
(dicto)  posterius  cohaerere  videatur :  nee  acumine 
poeteriomm  (oratorum),  nee  fulmine  utens  supe- 
riorum :  Pars  prior  apparet,  poeteriora  latent,  O. : 
cogitationes,  afterthoughts:  quod  prius  ordine 
▼erbum  est,  Posterius  facias,  H. :  Posterior  partis 
superat  mensura  priores,  i.  e.  the  bulk  of  the  hind- 
er parts,  O. — F  i  g. ,  inferior,  of  less  account,  of  lower 
vtuue,  worse:  nihil  posterius,  nihil  nequiud:  non 
posteriorea  feram  (sc.  partis),  I  shall  not  be  behind- 
hand, T. :  utrum  posterior  an  infelicior  esset  iudi- 
care :  quorum  utrique  patriae  salus  posterior  suft 
dominatione  fuit. — III.  Sup.,  hindmost,  last,  after- 
most, rear :  alia  prima  ponet,  alia  postrema :  acies, 
S. :  neo  postrema  cura,  not  the  last,  V. — Plur.  n. 
as  iubst.,  the  last,  rear:  in  agmine  in  primis  modo, 
modo  in  postremis  adesse,  S. :  non  in  postremis, 
especially  (cf.  in  primis) :  Messapus  primas  acies, 
postrema  oo<{roent  Tyrrhidae  iuFcnes,  V. — F  i  g., 
the  last,  lowest,  basest,  meanest,  worst :  genus :  ser- 
▼itns  postremum  malorum  omnium. 

post-fero,  — ,  — ,  f  erre,  to  put  after,  esteem  less  : 
libertati  plebis  suas  opes,  sacrifice,  L. :  robore 
nulli  iuvenum  postferendus,  Cu. 

postpgenitOfli  adj,,  bom  afterwards, — Plur.  m. 
as  subst.,  posterity,  descendants,  H. 

post-habed,  ul,  itus,  ere,  to  place  after,  esteem 
less, postpone,  neglect:  omnis  postbabui  mihi  res, T. : 
omnia,  Gs. :  omnibus  rebus  posthabitis,  neglecting 
everything:  postbabui  illorum  mea  seria  ludo,  V. 

post-hao,  adv,,  after  this,  hereafter,  henceforth, 
inftUure:  hunc  tu  o^tas  Recipere  posthac?  T.: 
ne  umquam  posthao,  v.,  H.,  lu. 

post-haeo,  adv.,  hereafter,  afterwards,  Ta. 

(posthtunuB),  see  postumus. 

postioua,  adJ,  [post],  in  the  rear,  behind,  hind- 
er, back-,  posterior :  aedium  partes,  L. — As  subst, 
n.,  a  backdoors  aedium,  L.,  H. 

postilio,  Gnis,/.  [postulo].  in  religion,  a  claim 
of  a  god  for  a  forgotten  sacrifice. 

post-illa  or  post  Ilia,  adv.  [cf.  Ppsteali  <^ft^ 
thai,  afterwards :  postilla  iam  ludas  licet,  T. :  Po- 
Btill»  emm  Tidebar,  Enn.  ap.  C,  G^ 


y 


poatla,  is  {abl.  posti,  O.),  m.,  a  post,  door-poet: 
caput  legis  in  curiae  poste  figere:  armis  Herculii 
ad  postem  fixis,  H. :  teneus  postem  dedicat  tem- 
plum,  L. :  sacer,  V. — Plur,,  a  door :  postis  a  car- 
dine  veil  it  Aeratos,  V. 

poatlimlnitim,  I,  n.  [  po8t4-limen  ],  a  return 
behind  the  threshold,  complete  return  home,  restora- 
tion of  rank  and  privileges,  right  of  recovery, 
postliminium:  ei  nullum  esse  postliminium,  no 
right  of  return:  civi  Romano  licet  esse  Gadita- 
num, sive  exsilio, sire  postliminlo, i.e. by  resuming 
his  citisenship  in  Gades, 

post  -  meridianiis  (poam-,  not  pom-X  adj», 
of  the  aftemoofi,  in  the  afternoon :  tempus :  sta- 
tic, L. :  litterae. 

post-modo  or  post  modo,  adv.,  afterwards, 
after  a  while,  a  little  later :  Me  esse  .  .  .  post  modo 
rescisces,  T. :  inmeritis  nocitura  Postmodo  te  na- 
tis  fraus,  H. :  publicum  in  praesentift  dedecus, 
postmodo  periculum,  L. 

poatmodum,  adv.  [ post + modus],  after  a 
while,  a  little  later:  flecti  precibus,  L. 

poat-pono,  posui,  positus,  ere,  to  put  after, 
esteem  len,  neglect,  disregard:  ut  omnia  postponere 
Tideretur,  Gs. :  scorto  OflScium,  H. :  vos  natis  suis, 
O. :  omnibus  rebus  postpositis,  laying  aside  every- 
thing, Gs. 

poat-pat5,  ftvT,  — ,  ftre,  to  regard  as  secondary, 
disregara:  omnis  res  prae  parente,  T. 

poat-quam  or  poat  qoam,  conj.,  after  that, 
after,  as  soon  as,  when:  postquam  convenere,  S. : 
postquam  Gaesar  pervenit,  obisides  poposcit,  Gs. : 
post  quam  armis  disceptari  ooeptum  est:  unde* 
cimo  die  postquam  a  te  discesseram:  quod  post 
accidisset,  quam  dedissem  ad  te,  liberto  tuo,  litte- 
ras :  quartum  post  annum,  quam  redierat,  N. — 
Since,  because,  inasmuch  as :  Postquam  sensit  ob- 
serrari,  etc.,  T. :  postquam  suas  terras  sedem  belli 
esse  viderent,  verterunt,  etc.,  L. 

poatremo,  adv.  [abl.  of  postremus;  sc.  tem- 
pore], at  last,  finally,  last  of  all:  inprimis  .  .  .  po- 
stremo,  Gs. :  agri,  r^na  deiiique,  postremo  etiam 
vectigalia :  primo  . .  .  deinde  . .  .  postremo,  S. 

poatremmn,  adv.  rpostremus],/or  the  last  time, 
last  of  all,  at  last :  hodie  postremum  me  vides,  T. : 
eo  die,  quo  postremum  visus  erat:  Ilium  Postre- 
mum expellet  heres,  H. 

poatremus»  sup.  of  (posterns). 

poatridie.  adv.  [i.  e.  posteri  die],  on  the  day 
after,  the  next  day  i  postridie  constituunt  profici- 
sci,  Gs. :  mane  descendit :  quid  causae  f uerit, 
postridie  intellexi,  quam  discessi:  postridie  eius 
diei  mane,  Gs. — With  aec.,  the  day  after:  venatio, 
quae  postridie  ludos  Apollinarls  futura  est:  pO' 
stri^ie  IdQs :  Nonas,  L. 


Digitized  by 


Google 


postsoribo 


680 


potestaB 


post-acxibOf  scifpsl,  — ,  ere,  to  <idd  in  writing  : 
Tiberi  nomeii  suo,  Ta. 

postulatio,  ODis,/.  [postulo],  a  requiring^  de- 
mandi  request^  detire :  aequa  et  bonesta :  concessit 
senatus  postulationi  tuae:  opinione  valentior. — 
A  eomplairUf  apostulaiioti :  neque  lites  ullae  inter 
eas,  postulatio  Numquam,  T. — An  application  for 
Uave  to  sue  :  Tuberonis. 

postulatam,  I,  n.  [P.  n.  of  postulo],  a  demand^ 
request^  claim :  hoc  de  statuis :  ut  remittantar  po- 
stulata  per  litteras :  sua  quoque  ad  eum  postulata 
deferre,  Cs. :  cognitis  suis  postulatis,  Gs. :  postu- 
lata  f acere,  N. :  peragere,  i.  e.  to  formulate^  L 

(po«tiilatn%  tls),  m.  [postulo],  a  daim^  «utV, 
complaint :  postulatu  audito,  etc.,  L. 

postulo,  ftvl,  atus,  are  [PREC-J,  to  aak,  demand^ 
claim,  require^  request,  denre :  incipiunt  postulare, 
minari :  neroo  inventus  est  tam  impudens  qui 
postularet  ut  venderet:  postulavere  plerique,  ut 
proponeret,  etc.,  S. :  suom  ius  postulat,  T. :  fidem 
publicam:  ad  senatum  venire  auxilium  postula- 
tum,  Gs. :  noctera  sibi  ad  deliberandum :  postula- 
tur  a  te  iam  diu  historia:  quod  principes  civita- 
tam  a  me  postulassent :  postulatum  est,  ut  Bibuli 
sententia  divideretur:  legatos  mitUt  postulatum, 
ne,  etc.,  S. :  qui  postularent,  eos  sibi  dederent,  Gs. : 
postulo,  Appi,  consideres,  quo  progrediare,  L. :  a 
senatu  de  foedere :  me  duoere  istk  dictis  postu- 
las  ?  expect,  T. :  quod  de  argento  posse  postulem 
me  fallere  (eum),  i.  e.  tmdertake  to  deceive  him, 
T. :  qui  adire  senatum  non  postulassent,  cuktd  an 
audience,  L. :  ante  quam  bona  possideri  postula- 
rentur,  were  claimed:  bio  postulat  se  Romae  ab- 
Bo\7\,qu\,eic^e3^Dect8:  baec  cum  praetorem  postu- 
labas,  of  the  prcietor :  qui  postulat  deus  credi,  Gu. 
— To  aummon,  arraign  before  a  court,  proeecute, 
accuse,  impeach:  Gkbinium  tres  adhuc  factiones 
postulant :  alqm  de  ambitu :  alqm  maiestatis,  Ta. : 
delationem  nominis,  i.  e.  ask  leave  to  prosecute: 
serros  in  quaeetionem,  <isk  that  the  slaves  be  ex- 
amined under  torture:  quaestionem,  the  appoint- 
ment of  a  special  tribunal,  L. — Of  price,  to  demand, 
ask:  Aocipe  victori  populus  quod  postulat  aurum, 
lu. — Of  things,  to  rnake  necessary,  require,  demand, 
call  for:  Nunc  hie  dies  alios  mores  postulat,  T. : 
ut  temporis  exiguitas  postulabat,  Gs. :  mittor,  quo 
postulat  usus,  0. :  res  postulare  videtur  alqd  ex- 
ponere,  S. 

poatamtia  (posthti-),  adj,  sup,  [posterns]. — 
Only  of  children,  last,  latest-bom,  late-bom:  mor- 
tuo  postumo  filio:  tua  postuma  proles,  son  of 
your  old  age,  V. 

pote,  adj.  see  potis. 

potena,  entis  (gen,  plur.  potentum,  V.X  o4i' 
with  oomp.  and  stip.  [P.  of  possum],  able,  wfci  'h^, 
strong, powerful, potent:  animus, S.:  familia\\u^: 


contra  potentiorem  auxili  egere,  Gs. :  potentissi- 
mus  civis :  Roma  opibus,  0. :  parvo  Fabricius,  i.  e. 
with  small  resources,  V . :  in  amore,  i.  e.  fortunate, 
Gt.  —  Having  power,  ruling,  controlling,  master : 
dum  mei  potens  sum,  my  own  master,  L :  sanus 
mentisque  potens,  in  Ius  right  mind,  0. :  potentes 
rerum  suarum  atque  urbis,  having  made  themsdvee 
masters  of,  L. :  potentes  huius  consili,  arbiters,  L. : 
diva  Gypri,  that  reigns  over  (i.  e.  Venus),  H. :  lyrae 
Musa,  that  presides  over  lyric  poetry,  H. :  irae, 
master  of  his  anger,  Gu. — Fit,  capable,  equal:  reg- 
ni,  L. :  neque  pugnae,  neque  fugae  satis  potentes, 
unable  either  to  fight  or  to  flee,  L.  — Partaking, 
having  attained:  voti,  0. :  iussi,  having  fidjilled 
the  command,  0. — Strong,  mighty,  powerful,  ajlea- 
cious, potent,  influential:  fortuna  m  res  belucaa, 
L. :  herba  ad  opem,  0. :  nihil  esse  potentius  auro, 
0.— As  subst.  m.,  an  aristocrat,  man  of  influence, 
powerful  person :  res  melior  inopi  quam  potenti, 
L :  (consulatus)  praemium  semper  potentioris 
futunis,  L. 

potentatos,  tis,  m.  [potens],  might,  power,  rule, 
dcminion :  cum  ad  eum  potentatus  omnis  recidis- 
set :  de  potentatu  contendere,  Gs. :  aemulo  poten- 
tates inimicus,  L. 

potenter,  adv.  with  comp.  [potens],  strongly, 
mightily,  vigorously:  perrumpere  saza  potentius 
Ictu  f  uTmineo,  H. :  cui  lecta  potenter  erit  res,  who 
has  made  a  masterly  choice,  H. 

potentia,  ae,  /.  [potens],  might,  force,  power  : 
armorum  tenendorum,  L. :  soils  Acrior,  V. :  morbi, 
0. :  occulti  miranda  fati,  lu. :  Nate,  mea  magna 
potentia  solus,  i.  e.  source  of  my  power,  V. — J^fflca- 
cy,  virtue :  herbarum,  0.  —  F  i  g.,  polUuxU  power, 
authority,  sway,  influence,  eminence :  Pompei  for- 
midulosa,  S. :  summae  potentiae  adulescens,  Gs. : 
erant  in  magnft  potentia,  in  great  authority :  sin- 
gularis,  monarchical,  N. :  rerum,  sovereignty,  0. : 
contra  periculosas  hominum  potentias. 

potestaa,  ttis,/.  [potis]. — Of  persons,  ability, 
power,  capaeUy,  force :  in  se  potestatem  habere 
tantae  astutiae,  such  a  power  of  crafliness,  T. :  aut 
potestas  defuit  aut  facultas. — Of  things,  ^JUacy, 
force,  virtue:  potestates  herbarum,  V. — A  power 
of  choice,  control,  determination:  vitae  necisque, 
S. :  benefidorum  tribuendorum :  quasi  non  ea  po- 
testas sit  tua,  ut  facias,  T. :  non  esse  in  nostrft 
potestate,  quin  ilia  eveniant :  esse  in  senates  popu- 
lique  B.  potestate :  familiam  in  potestate  habere, 
keep  in  slavery,  L. :  esse  in  su&  potestate,  one's  own 
master,  N. :  ea  de  re  ius  ac  potestas,  jurisdiction 
and  authority,  L. — Sdf -control,  self-command :  qui 
ezisse  ex  potestate  dicuntur  .  .  .  quia  non  sunt  in 
potestate  mentis.  —  Sovereignty,  public  authority, 
sway,  power,  dominion,  rule,  empire  :  ut  imperandi 
ius  potestatemque  habeat,  legal  and  military  su- 
premacy: Thessaliam  in  potestatem  Thebaqoruio 


Digitized  by  V^OOQIC 


potin 


681 


potoa 


redigere,  N. — Magialerial  power^  authority^  office^ 
magutracy:  praetoria:  ut  bona  ratione  emerit, 
nihil  pro  potestate,  i.  e.  by  officicd  pressure:  ita 
potestatem  gerere,  ut,  etc.,  so  to  administer  the 
office. — Power ^  ability^ possibility^  opportunity:  li- 
berius  vivendi,  T. :  quotiens  inihi  certorum  homi- 
nam  potestas  erit,  whenever  I  find  men  on  whom 
lean  reiy:  si  quid  dicere  vellet,  feci  potestatem, 
i.  e.  accorded  permission :  quae  potestas  si  mihi 
saepius  fiet,  utar,  shall  present  Uself:  ut  respon- 
dendi  tibi  potestatem  faciam :  omnium  mihi  litte- 
rarum  fieri  potestatem  oportere,  must  be  allowed 
access  to :  potestatem  sui  facere,  cUlow  themselves 
to  be  spokefi  to :  facere  omnibus  conveniendi  sui 
potestatem,  admit  to  an  audience :  decerneudi  po- 
testatem Pompeio  fecit,  an  opportunity  for  a  de- 
cisive engagement^  Cs. :  sui  potestatem  faoere,  op- 
portunity to  fight,  Os. :  potestas,  ?irtutem  vestrani 
OBtendere,  L. :  Non  fugis,  dum  praecipitare  pote- 
stas, y. — A  person  in  office^  public  officer,  magis- 
trate, ruler :  ab  aliqua  potestate  legitima  evocatus, 
by  some  lawful  authority :  imperia  et  potestates, 
military  and  civil  officers :  mavis  Fidenarum  esse 
potestas,  lu. :  hominum  renimque  aeterna,  i.  e. 
Jupiter,  V. 

potin,  for  potisne,  see  potis. 

potio,  Onis, /.  [P0-],  a  drinking:  in  medi& 
potione  exclamavit.  —  A  drink,  draught,  potion : 
contemptissimis  escis  et  potionibus :  cum  potione 
sitis  depulsa  est.  —  A  poisonous  draught,  potion, 
philter:  potione  mulierem  sustulit:  haec  potio 
torquet,  lu. :  Non  usitatis  potionibus,  magic  po- 
tions, H. 

1.  potior  (potitur,  T.,  V.,  0. ;  poterStur,  Ct ; 
poterSmur,  0. ;  poterentur,  L.,  0.),  Itus,  Irf  (poti, 
Enn.  ap.  C),  dep  [potis],  to  become  master  of,  take 
possession  of, get,  obtain,  acquire,  receive:  libidines 
ad  potiundum  incitantur:  si  eius  oppidi  potitus 
foret,  S. :  vexilli,  L. :  rerum,  N. :  summam  imperii, 
usurp  supreme  authority,  N. :  in  spe  urbis  hostium 
potiundae,  L. :  natura  iis  potiens:  gens  urbe  nostrft 
potitura :  imperio  totius  Galliae,  Cs. :  sceptro,  0. 
— To  be  master  of,  ?Mve,  hold, possess,  occupy:  qui 
tenent,  qui  potiuntur :  ci vitas  Atheniensium,  dum 
ea  rerum  potita  est,  weu  supreme:  patria  oom- 
moda,  T. :  (voluptates),  quibus  senectus,  si  non 
abunde  potitur,  etc. :  oppido,  L. :  potiuntur  Troes 
harena,  i.  e.  recich,  V. :  monte,  have  dimbed,  0. 

2.  potior,  comp.  of  potis. 

potis  or  pote,  adj.  inded.  with  comp.  potior, 
potius,  and  sup,  potissimus  [POT-].  I.  Posit., 
able,  capable  (with  esov  est):  Potin  ut  desinas  (sc. 
68 )?  Can  y<m  stopt  T. :  dum  potis  (es),  aridum 
Oompone  lignum,  H.:  At  non  Euandrum  potis  est 
▼is  ulla  tenere,  V.  —  Possible:  nihil  potis  supra, 
nothing  could  exceed  it,  T. :  ubi  Nee  potis  est  fiuc- 
tda  aequare  sequendo,  V. :  quantum  pote,  as  soon 


as  possible. — H.  Comp.,  of  persons,  better,  prejcr- 
able,  superior :  ut  sit  potior,  qui  prior  ad  dandumst, 
T. :  cives  potiores  quam  peregrini :  heres,  L. :  qui 
potior  nunc  es,  Tb. — Of  things,  better,  preferable, 
more  useful,  more  important:  Novistine  locum 
potiorem  rare  beato  ?  H. :  mors  civibus  semper 
fuit  servitute  potior :  nihil  mihi  fuit  potius  quam 
ut,  etc.,  more  urgent:  semper  se  rei  p.  coramoda 
privatis  uecessitatibus  babuisse  potiora,  Cs. :  po- 
tiora  quaedam  agere,  more  important  matters,  €u. 
—  III.  Sup.,  chief,  principal,  most  prominent, 
strongest:  quae  dubia  nisu  videbantur,  potissu- 
mus  temptare,  foremost,  S. :  quid  potiiisiiuum  sit, 
quaeritur:  causa,  Ta.:  potissimi  libertorum,  Ta. 

potiBBimmn  ( -sumuin ),  adv.  sup  f  potis  1, 
chiefly,  principally,  especially,  eminently,  dove  all: 
Quern  vocabo  ad  oenam  Potissimum  1  T. :  exsistat 
aliquis  et  potissimum  Caecus  ille:  te  potissimum 
hoc  persequi  oporteret:  quid  agam?  aut  quo  po- 
tissimum infelix  accedam  ?  S. 

potitus,  P.  of  1  potior. 

potius,  adv.  comp.  [  potis  ],  rather,  preferable, 
more:  sed  scin',  quid  volo  potius  facias?  T. :  neo 
vero  imperia  expetenda,  ac  potius  non  accipienda 
interdum:  Qalliam  potius  esse  Ariovisti  quam 
populi  R.,  Os. :  si  domus  haec  habenda  est  potius 
quam  deversorium:  se  milieus  morituros  potius 
quam  ut  tantum  dedecoris  admitti  patiantur,  L. : 
mansurus,  potius  quam  incertae  vitae  parceret, 
S. :  per  interregem  comitia  habenda  esse  potius, 
quam  consul  alter  a  bello  avocaretur,  L. :  vel  haec 
patienda  censeo  potius,  quam  trucidari  corpora, 
L.  —  With  aut  or  vel,  or  rather,  or  I  may  better 
say:  efficiet  enim  ratio  ut . . .  mors  aut  malum  non 
sit,  aut  sit  bonum  potius :  quam  fuit  imbecillus, 
quam  tenui  aut  du1\&  potius  valetudine:  Cato 
magnus  homo,  vel  potius  summus  vir. 

potd,  avl,  atus  (pStQrus,  Tb.,  Pr.),  ftre  [potus], 
to  drink:  potaturus  est  apud  me,  T.:  si  potare 
velit :  aquam,  lu. :  poturi  (Tantali)  deserit  unda 
sitim,  Tb. :  poturas  ire  iubebat  oves,  Pr.— Of  things, 
to  drink  up,  suck  in,  absorb :  potantia  vellera  f  u- 
cum,  H. :  potanda  ferens  infantibus  ubera,  lu. — 
Fig.:  Stoicorum  ista  magis  gustata  quam  potuta 
delectant. — To  drink,  tope,  tipple:  obsonat,  pot.it 
de  meo,  T. :  ibi  insuevit  exercitus  amare,  potare, 
S. :  frui  voluptate  potandi :  potantibus  his  apud 
Tarquinium,  L. :  totos  dies  potabatur. 

potor,  dris,  m.  [PO- 1,  a  drinker :  aquae  poto- 
res,  H. :  Rhodani,  i.  e.  dweller  by  the  Bhone,  H. — 
A  drunkard,  sot,  toper :  potores  Falerni,  H. 

potriz,  Tcis,/.  [potor],  a  female  tippler.  Ph. 

potulentus  (pooul-),  a(f;.  [potus],  drinkable. 
— Plur.  n,  as  subst.,  drinkables,  drinks:  esculenta 
et  potulenta. 

1.  potus,  adj,  [P. /MM.  of  bibo],  drunk,  dnmk 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


potna 


682 


praecepB 


up:  atngaine  tauri  puto:  poti  faece  ten  us  cadi, 
dHiined^E. — 77uU  hoi  drunk,  drunken^  intoxicated: 
domum  bene  potos  redire :  anus,  H. 

2.  potos,  <i8,  m.  [P0-],  a  drinking :  imrnodc- 
rato  extumefacta  potu :  potui  esse,  Ta. — A  drink\ 
drcttight :  refectus  potu,  Gu. :  cibi  potQsque,  Ta. 

1.  prae,  ado,  [PRO-],  before,  in  front:  \  prae, 
sequor,  go  on  before,  T. 

2.  prae,  praep,  with  abl.  [  1  prae  ],  before,  in 
front  of,  in  advance  of:  si  huic  aliquid  paulum 
prae  manu  Dederis,  at  hand,  i.  e.  ready  money,  T. : 
singulos  prae  se  inermos  mittere,  S. :  stillautem 
prae  se  pugionem  tulit :  prae  se  armentum  agens, 
L. — F  i  g.,  in  the  phrase,  prae  se  ferre,  to  make  a 
display  of  show,  display,  manifest,  parade,  exhibit, 
profess :  ego  semper  me  didicisse  prae  me  tuli : 
scelua  et  f acinus  prae  se  fercns :  b«ata  vita  glo- 
rianda  et  prae  se  ferenda  est  —  In  comparison 
with^  compared  voith,  in  view  of:  omnia  prae  meo 
commodo,  T. :  omnia  prae  divitiis  spernunt,  L. : 
▼eros  illos  Atticos  prae  se  paene  agrestes  putat : 
Cunctane  prae  Campo  sordeat?  H. — Of  a  binder- 
aoce,  for,  through,  because  of,  by  reason  of,  on 
account  of:  animus  incertus  prae  aegritudine, 
irresolute  for  sorrow,  T. :  prae  gaudio  ubi  sim 
nescio,  T. :  neque  prae  lacrimis  iam  loqui  pos- 
sum :  nee  iuris  quicquaro  prae  impotent!  irft  est 
servatum,  L. 

prae-acutao,  acfj.,  sharp  in  front,  sharpened, 
pointed:  cacumina,  Cs. :  sudes,  S. :  cuspis,  O. 

prae-alttui,  a^j.^  very  high :  rupes,  L. :  mons, 
I^. — Vtry  deep:  flumen,  L. :  prozima  terrae  prae- 
alta  sunt,  S. 

praebeo,  ul,  itus,  fire  [prae+habeo],  to  hold 
forth,  reach  out,  proffer,  offhr,  tender:  os  ad  oon- 
tumeliam,  submit  to  open  tnsiUt,  L. :  eis  os  tuum : 
collum  cultris,  lu. :  auris  adulescentiuro  conviciis, 
give  ear,  L. — To  give,  grant,  furnish,  supply:  pa- 
nem,  N. :  spectaculuro,  S. :  sponsalia :  Luna  prae- 
bebat  lumen  eunti,  0.— 7b  give  up,  yield,  expose, 
surrender,  offer :  se  tertiam  victimam  rei  p. :  vos 
telis  hostium,  L. :  Cyrum  vertenti  fortunae,  L. :  se 
praebentem  destringere  Cyg^um,  0.  —  To  give, 
furnish,  render,  show,  exMbit,  represent:  aetati 
lubricae  exempla  nequitiae.  speciem  pugnantium, 
Os. :  materiam  seditionis,  L. :  Ciceroni  in  periculis 
fidem,  N. :  Phormio  in  hac  re  strenuom  hominem 
praebuit  (i.  e.  se),  T. :  in  re  misericordem  se :  in 
eos  me  severum  praebea — To  excite,  catise,  occa- 
sion, arouse:  suspicionem  insidiarum,  N. :  praebet 
errorem,  quod,  etc.,  L. :  opinionem  timoris,  Os. : 
ludo8,/Wmt«A  sport,  T.— 2b  permit,  allow,  suffer: 
Quae  totiens  rapta  est,  praebuit  ipsa  rapi,  0. 

prae-bibOk  bibi,  — ,  ere,  to  drink  before,  drink 
to:  aloui  veDenuin. 


praebitor,  oris,  m.  [  praebeo  ],  a  furnisher: 
Miuister  et  praebitor,  an  official  purveyor, 

praebitno,  P.  of  praebea 

praa-calidtifl,  adj.,  very  warm,  hot:  potio,  Ta. 

prae-oanua,  adj.,  prematurely  gray,  H. 

pxae-oaveo,  cavl,  cautus,  Sre,  to  take  cam, 
take  heed,  use  precaution,  be  on  one^s  guard,  be- 
ware :  mihi,  to  look  out  for  myself,  T. :  ad  prae- 
cavendum  intellegendi  astutia :  ab  insidiis,  guard 
against,  L. :  vel  ex  supervacuo,  to  take  even  un* 
ftecessary  precautions,  L. :  id  ne  accideret,  sibi 
praecavendum  existimabat,  Cs. :  cum  videtur  prae- 
caveri  potuisse,  si  proFisum  esset.  —  To  guard 
against,  seek  to  avert,  provide  against:  peccata, 
quae  difficillime  praecaventur :  ita  mihi  res  tota 
praecauta  est,  ut,  etc. 

prae-oedo,  cessT,  cessus,  ere,  to  go  before,  pre' 
ceSe,  le€ul  the  way,  lead:  cum  coronis  aureis  (m  a 
procession),  L. :  praecedebat  ipse  vinctus,  L.: 
fama  loquax  praecessit  ad  aures,  Delanira,  tuas, 
0. :  is  praecedens  agmen  militum,  L.:  classem, 
L. — Of  time :  quae  venturas  praecedet  sexta  Ka- 
lendas,  0. — Fig.,  to  surpass,  outstrip,  outdo,  excel: 
Gallos  virtute,  Cs. :  vestros  honores  rebis  geren- 
dis,  L. 

pxaeoellenflk  entis,  ae(j.  with  sup.  [P.  of  prae- 
cello],  superior,  excellent,  eminent,  distinguished: 
▼ir  virtute :  vir  omnibus  rebus  praeeellentissimus. 

praeoello,  — ,  — ,  ere  [2  CEL-],  to  surpass,  ex- 
cel :  alqm  fecunditate,  Ta. :  per  nobilitatem,  Ta. : 
genti,  to  rule  over,  Ta. 

pxae-oel8US»  adj.,  lofty,  towering :  rupes,  V. 

praeoentio,  dnis,/.  [prae+1  CAN-],  a  miusieal 
prelude, 

praecento,  — ,  — ,  ire  [prae+caoto],  to  utter 
incantations  before:  huic. 

1.  praeoepa,  cipitis,  abl.  cipiti,  adj.  [prae+ 
caput],  headforemost,  headlong:  praecipltem  (me) 
in  pistrinura  dabit,  T. :  ut  Sopatrum  praecipitem 
deiciant :  praeceps  ad  terram  datus,  dashed  to  the 
ground,  L. :  Desilit,  O. :  se  praecipitem  tecto  de- 
dit,  leaped  headlong  from  the  roof  H. — As  subst. 
n. :  in  praeceps  deferri,  headlong,  L. — Headfore- 
most, headlong,  in  haste,  suddenly:  ab  inimids 
circumventus  praeceps  agor,  S. :  ab  equo  praeceps 
decidit,  0. :  (apes)  praecipites  Cadunt,  V. :  prae- 
cipites  fugae  sese  mandabant,  Cs.  —  DoumhiU, 
steep,  precipitous,  abrupt,  perpendicular :  in  declivi 
ac  praecipiti  loco,  Cs. :  saxa,  L. :  fossae,  V. :  iter, 
0. ;  cf.  iter  ad  malum  praeceps  ac  lubricum. — As 
subst,  n.,  a  steep  place,  preciptce :  turrira  in  prae- 
cipiti stantem,  V. :  immane,  lu. — Sinking,  deeHn^ 
iff gi  falling:  sol  Praecipitem  lavit  aequore  curram, 
y. :  in  occasum  sol,  L. :  senectus,  Cu. — Swift,  rep- 
id,  rushing,  violent :  Anio,  H. :  Boreas,  O. :  nox, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


praecepB 


683 


praecipito 


fUAxng^  0.:  remedium,  Co. — F  i  g.,  headhnfff  tuuty^ 
rasK,  precipitate :  agunt  eum  praccipitem  poenae 
cWxnm^  pwnue fier^y :  praecipitem  amicura  feni 
Binere^ftMA  into  the  abyss:  Agricola  in  ipsam  glo- 
riam  praeceps  agebatur,  i.  e.  wcu  hurried  to  ruinous 
heights  of  glory^  Ta. — Bash,  hasty,  inconsiderate  : 
quia  potest  esse  tam  praeceps  ? :  oupiditas  domi- 
nandl — Inclined,  prone,  hasty:  nature  ad  explen- 
dam  cupidinem,  S. :  praeceps  ingenio  in  iram,  L. 
— Dangerous,  critical:  in  tam  praecipiti  tempore, 
0. — As  subst,  n.,  great  danger,  extremity,  extreme 
danger,  critical  circumstances :  se  et  prope  rem  p. 
in  praeceps  dederat,  exposed  to  extreme  danger,  L. : 
levare  Aegrum  ex  praecipiti,  H. :  Omne  in  prae- 
cipiti vitium  stetit,  i.e.  at  its  extreme,  Tu. 

2.  praeoeps»  adv.  [1  praeceps],  headlong :  vim 
mortalium  praeceps  trabit,  Ta. 

praeoeptio,  onis,/.  [prae+CAP],  a  previous 
notion, preconception:  ad  cam  praeceptionem  ao- 
oedere,  quam,  etc — A  precept,  injunction :  lex  est 
recti  praeceptio. 

praeoeptor,  Sris,  m.  [prae+CAP],  a  teacher, 
instructor,  preceptor :  vivendi  atque  dicendi :  for- 
titudinis :  philosophiae,  N. :  Aeacidae,  0. 

praeoeptrix,  Icis,  /.  [  praeceptor  ],  a  precep- 
tress: quft  (sapientia)  praeceptrice. 
,    praeoeptam,  I,  n.  [P.  n.  of  praecipio],  a 
nuaam,  rale,  precept,  order,  direction,  command, 
injunction :    praeceptorum   plenus    istorum,  T. : 
praeeepto  ab  iis  obserrato,  Gs. :  sine  praecepto 
ullius  sua  sponte  struebatur  acies,  L. :  transvectae 
praecepto  ducis  alae,  Ta. :  hoc  praeceptum  offici 
diligenter  tenendum  est :  praecepta  philosophiae : 
detlm  praecepta  secuti,  commands,  V. 
praeoeptUB,  P.  of  praecipio. 
praeoerpo,  — ,  — ,  ere  [prae+carpo],  to^uck 
beforehand,  gather  prematurely :  mes8l.«,  0. — F  i  g., 
to  take  away,  lessen,  diminish :  f ructum  offici  tui. 

praeoido,  cidl,  clsus,  ere  [prae+caedo],  to 
cut  off  in  front,  cut  off:  caput  praecisum  ducis, 
L.:  resistenti  manum  gladio:  collegae  sui  prae- 
cidi  caput  iussit:  ancoras,  cut  the  cables,— To  cut 
through,  cut  up:  cotem  novacula:  t\&vib,  disable, 
—  Fig.,  to  cut  short,  abridge,  break  off,  finish 
abruptly:  maximam  partem  defensionis:  sibi  re- 
ditum :  brevi  praecidam,  briefly :  praecide,  inquit, 
esU  it  short.— To  break  off  suddenly,  aU  off,  end, 
destroy :  omnIS  causas  omnibus,  T. :  praecisa  con- 
•nlatfis  spes  erit,  L. :  spem  iudici  conrumpendi. — 
To  deny  flatly,  refuse,  decline:  mi  hi  plane  nulla 
exoeptione. 

prae-cingo,  nxl,  nctus,  ere,  to  gird,  encircle, 
enclose:  cautus  praecingitur  ense  viator,  girds 
himself,  0. :  praecincti  recte  pner'x, properly  girded, 
H. :  alUus  ac  noe  Praecincti,  i.  e.  tnore  rapid  trav- 
iOiri,  H. :  fontem  vallo,  Pr. 


praeoino,  cinul,  — ,  ere  [  prae  -f-  cano].  — Of 
musicians,  to  make  music  before,  play  at:  sacfi- 
ficiis,  L. :  carmine  cum  magico  praecinuisset  anus, 
i.  e.  had  uttered  an  incantation,  Tb.  —  Of  musical 
instruments,  to  make  music  before,  be  played  at: 
epulis  magistratuum  fides  praecinunt. — Fig.,  to 
foretell,  predict :  magnum  aliquid  populo  R. 

praecipio,  cfipl,  ceptus,  ere  [prae-hcapio],  to 
take  beforehand,  get  in  advance:  ab  publicanis 
pecuniam  insequentis  anni  mutuam  praeceperat, 
had  borrotced  in  advance,  Cs. :  aliquantum  viae, 
get  something  of  a  start,  L. :  Piraeeum  quinque- 
remibus,  preoccupy,  L. :  si  lac  praeceperii  aestus, 
i.  e.  have  dried  up,  V. :  praecipitur  seges,  ripens 
prematurely,  0.— F  i  g.,  to  take  in  advance,  oMatn 
beforehand,  anticipate :  alterum  mihi  est  certius, 
nee  praecipiam  tamen,  I  will  not  anticipate:  ut  ne 
raulli  ante  praeciperent  oculis  quam  populus  R., 
got  an  earlier  view:  fama  prlus  praecepta  res, 
anticipated  by  rumor,  L. :  aliquantum  ad  fugam 
temporis,  ^a«n  some  advantage  in  time,  L.:  tem- 
pore illi  praecepto,  by  priority,  L. :  praecipio  gau- 
dia  suppliciorum  vestrorum,  I  rejoice  in  advance: 
iam  auimo  victoriam  praeciptebant,  figured  to 
themselves  beforehand,  Cs. :  cogitatione  f utura,  to 
imagine  beforehand:  omnia,  V. :  quod  haec  usu 
Ventura  opinione  praeceperat,  had  already  sus- 
pected, Cs. —  To  give  rules,  advise,  admofiish,  warn, 
inform,  instruct,  teach,  enjoin,  direct,  bid,  order: 
bene  praecepi  semper  quae  potui  omnia,  T. :  Quic- 
quid  praecipies,  esto  brevis,  H. :  de  eloquentia : 
artem  nandi,  0. :  Mitem  animum,  recommend,  lu.  : 
haec  illi :  numerum  modumque  carinis,  prescribe, 
V. :  parcere  omnibus :  ceteras  (sarcinas)  incendi, 
Cu. :  an  ratio  parum  praecipit,  nee  bonum  illud 
esse,  nee,  etc.,  teaches:  illud  potius  praeoipiendum 
fuit,  ut,  etc. :  Caesar  praecepit  vobis,  ne  sibi  ad- 
sentiremini :  praecipit  atque  interdicit,  omnes 
unum  peterent,  Cs. :  eis  adgrediantur,  etc.,  S. 

praecipito,  avi,  fttus,  are  [praeceps],  to  throw 
headlong,  cast  down,  hurl  down,  precipitate :  pilae 
in  mare  praecipitatae,  N. :  currum  scopulis,  hurl 
against,  0. :  se  ex  altissimo  muro :  sese  in  fossae, 
Cs. :  se  (sc.  de  muro),  L. :  se  in  Tiberim,  L. :  se  in 
medios  ignis,  Cu. :  etiam  pulcherrima,  throw  over- 
board, lu. :  cum  alii  super  vallim  praecipitarentur, 
threw  themselves  down,  S. :  lux  Praecipitatur  aquis, 
sets  in  the  ocean,  0. :  hac  te  praecipitato,  run  this 
way  for  life  I  T. :  iis  (parvis)  rainari,  praecipita- 
turos  alicunde,  threaten  to  throw  them  down. — To 
rush  down,  throw  oneself  down,  rush  headlong,  sink 
rapidly,  drop,  tumble,  fall  (of  involuntary  falling): 
statim  praecipitat  in  Lirem:  nimbi  In  vada  prae- 
cipitant,  V. :  in  fossam,  L. :  sol  praecipitans :  iam 
nox  caelo  Praecipitat,  is  sinking,  V. :  hiems  iam 
praecipitaverat,  had  come  to  an  end,  Cs. — F  i  g.,  to 
throw  down,  hurl  down,  precipitate :   praecipitari 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


praecipne 


684 


praeonrro 


ex  altissimo  dignitatis  gradu :  semet  ipse  praeci- 
pitare,  destroif  onndf^  S. :  se  in  insidias,  L.:  furor 
iraque  mentem  Praecipitant,  earrjj  headlong^  V. : 
quosdam  praecipitat  potentia  Invidiae,  lu. :  nox 
praecipitata,  dedining,  0.—  To  hasten,  hurry:  quae 
Praecipitent  obitum,  haatm  their  Betting:  praecipi- 
tata  raptim  consilia^  precipitate,  L. :  moras,  I  e. 
exchange  for  ha^Y.:  dare  tempus  Praecipitant 
curae,  hasten,  V.  —  To  fall  down,  fall,  sink,  be 
ruined:  ubi  non  subest,  quo  praecipitet,  may  turn- 
ble  down :  cum  ad  Gannas  praecipitasset  Romana 
res,  L. :  ad  exitium  praecipitens. — To  be  too  hasty, 
be  precipitate :  sustinenda  est  adsensio,  ne  praeci- 
pitet :  praecipitare  istuc  quidem  est,  non  descen- 
dere,  to  jump  at  a  conclusion. 

praeoipue,  adv.  [praedpuus],  clUefly,  princi- 
pally, eminently:  de  consularibus  disputare:  civi- 
tati  indulgere,  Os. :  sanus,  H. :  sedulitas  stulte 
urget,  Praecipue  cum,  etc.,  especially,  H. 

praeoipuuB.  adj.  [prae+CAP-l  taken  be/ore 
others,  particular,  peculiar,  especial :  banc  rem 
habere  praeter  alios  praecipuam,  this  special  dis- 
tinction, T. :  non  praecipuam,  Bed  parem  cum  cete- 
ris fortunae  condicionem  subire. — Special,  chief, 
principal,  excellent,  distinguished,  extraordinary: 
ma :  quos  praecipuo  semper  honore  habuit,  Cs. : 
ad  pericula,  eminent  in  meeting,  Ta. :  ad  scelera, 
Ta. — As  subst.  n. :  homini  praecipui  a  natura  nihil 
datum  esse,  excdlence:  praecipua  rerum,  impor- 
tant events,  Ta. :  praecipua  (in  the  language  of  Sto- 
ics), things  preferred  (opp.  reiecta). 

praeoise,  adv.  [  praeciaus  ],  in  short,  in  few 
words,  briefly,  cofictsely  :  did  —  Positively,  €U>so- 
lutely:  negare. 

praeoiBua,  ac{f.  [  F.  of  praecidio  ],  broken  off, 
abrupt,  precipitous  :  praecisis  saxis,  V . :  iter,  S. — 
F  i  g.,  of  speech,  abrupt. 

praeolare,  adv.  with  sup.  [  praeclarus  ],  verv 
dearly,  very  plainly  :  intellego :  meminu— Excel- 
letiily,  admirably,  gloriously  :  praeclare  nobiscum 
actum  iri,  si,  etc. :  se  res  habebat :  simulacrum 
factum  e  marmore:  nihil  nisi  praeclarissime  fa- 
cere:  pacem  volt  M.  Lepidus;  praeclare,  si,  etc., 
very  good. 

prae  -  olama»  ae{j.  with  comp.  and  sup.,  very 
bright.  bHlliant:  iaspis,  lu.— Very  beautiful,  maa- 
nificent,  honorable,  splendid,  admirable,  remarkable, 
distingvMhed,  exedlent,  famous :  urbs  situ  prae- 
claro  ad  aspectum:  opus:  interpres  iiiris:  genus 
dicendi :  leges :  gens  bello  praeclara,  V. :  eloquen- 
tiae  ac  fidei,  Ta. :  nee  quicquam  est  praeclarius : 
praeclarissimum  factum,  N. :  res,  g^eat  wealth, 
H. :  praeclaram  populo  R.  refers  gratiam. — Noted, 
notorious :  sceleribus  suis  ferox  atque  praeclarus, 
^ Plur.  n.  as  subst.  :  multa  secum  praeclara  ha- 
bere, treasures  of  art. 


praeolndo,  si,  sus,  ere  [prae-hclaudo],  to  shut 
off  shut,  close:  portas  consuli,  Os. :  fores,  Pr. —  7b 
close,  forbid  access  to:  orbem  terrarum  civibuf: 
maritimos  cursQs  praecludebat  hiemis  magnitudo. 
—  To  shut  off,  hinder,  stop,  impede  :  omnibus  vo- 
cem,  L. :  linguam  meam  Ne  latrem,  Ph. 

praeolu8as»  P.  of  praecludo. 

praeoo,  Onis,  m.  [prae-h  VOC-],  a  crier,  herald: 
citat  praeco  legatos :  praetoris.  —  A  crier,  auc- 
tioneer: si  palam  praeco  praedicasset,  dimidias 
venire  partis:  baec  per  praoconem  vendidit,  by 
auction :  f  undum  subiecit  praeconi,  L. :  Ut  praeco, 
ad  merces  turbam  qui  cogit  emendas,  H. — A  pub- 
lisher,  herald,  eulogist :  virtutis. 

prae-cogito,  — ,  fttus,  are,  to  ponder  before 
hand,  premeditate :  praecogitatum  facinus,  L. 

prae-oolo,  — »  cultus,  ere,  to  cultivate  before- 
hand.— Fig.:  animi  habittls,  ad  virtutem  quasi 
praeculti. — To  embrace  prematurdy :  nova  et  and- 
pitia,  Ta. 

prae-composittui,  atfj,,  arranged  beforehand, 
studied  :  praecomposito  ore,  0. 

praeodnimn,  I,  n.  [^neut.  of  praeconius],  the 
office  of  a  public:  crier:  facere. — A  crying  out  in 
public^  proclaiming,  publishing :  tibi  praeoonium 
deferam:  praeoonia  famae,  0.  —  A  celebrating, 
laudation,  commendation :  ab  Homero  AchiUi  tri- 
butum :  formae  praeconia,  0. 

praeooniTis»  adj.  [praecol,  of  a  public  crier: 
quaestus,  the  business  of  a  puolie  crier. 

prae  -  oonrumpo  (-corrumpo),  — ,  mptus, 
ere,  to  corrupt  beforehand,  bribe  in  aavance:  donis 
me,  0. :  Ilia  venit,  sed  praeconrupta,  Quae,  etc.,  0. 

prae-oonsumo,  — ,  sOmptus,  ere,  to  waste  in 
advance,  spend  beforehand:  suas  virls  bello,  0. 

prae-oontreot5,  — ,  — ,  are,  to  handle  before- 
hand: videndo,  i.  e.  »ur»fy,  0. 

praecordia,  drum,  n.  [prae  +  cor],  the  muscle 
which  parts  the  chest  from  the  abdomen,  midriff, 
diaphragm:  subter  praecordia:  praecordia  pres* 
sit  sen'LH,  i.  e.  stopped  his  breathy  lu. —  The  entrails, 
stomcLch:  anulus  in  praecordiis  piscis  inventus 
est:  quid  veneni  saevit  in  praecordiis,  H. —  7%« 
breast,  heart:  in  terra  ponunt  praecordia,  lay  their 
breasts  upon,  0. :  spiritu  remanente  in  praecordiis, 
L. :  f rigidus  coit  in  praecordia  sanguis,  V. :  verax 
aperit  praecordia  Liber,  H. :  tacit&  sudant  prae- 
cordia culpa,  lu. :  stolidae  mentis,  i.  e.foQy,  O. 

praeoormmpo,  see  praeoonrumpo. 

praeouzrentia,  ium,  n.  [praecurro],  anieee- 
dents. 

prae-ourro,  cucurrl  (rarely  curri),  — ,  ere,  to 
run  before,  haden  on  before,  precede  :  propere,  T. : 
ad  Persea,  L. :  ante  omnis,  Cs. :  Barros  equls  albis, 
i.  e.  surpass,  H. — F  i  g.,  to  go  before,  precede.  OfUM- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


pneonraio 


685 


paU :  eo  fama  iam  praecurrerat  de  proelio  Djr- 
rbachino,  Cs. :  Isooratem  aetate :  ita  praecurrit 
amicitia  iudicium:  at  certis  rebus  certa  signa 
praecurrerent,  precede.— -To  exceed,  eurpass,  excel: 
mihi  studio :  eum  nobilitate,  N. 

praeoursio,  Snis,/.  [prae+1  CEL-],  a  going 
before:  sine  praecursione  visorum,  the  previout 
occurrence  of  phenomena, — I  n  r  h  e  t.,  a  prepara- 
tion of  the  hearer, 

praeoursor,  Oris,  m.  [prae  +  1  CEL-],  a  fore- 
runner^ advanced  guard,  vanguard^  L. — A  scout, 
tpy. 

praeoatio,  — ,  — ,  ere  [prae+quatio],  to  ehake 
before,  brandish  in  front:  taedaa,  0. 

praeda,  ae, /:  [prAe+EED],  property  taken  in 
war,  booty,  spoil,  plunder,  pillage :  praedam  manu- 
bias  in  urbis  oraamenta  conferre:  urbis  praeda 
adducti :  praedam  militibus  donare,  Gs. :  victorea 
praedft  spoliisque  potili,  V. :  praedanim  in  parte 
reperta  pocula,  lu. — Prey,  game  :  oervi  luporum 
praeda  rapacium,  H.:  vocamus  in  partem  prae- 
damque  lovem,  i.  e.  vow  to  offer  a  share,  V. :  bine 
praeda  cubili  Ponitur,  lu.  —  Booty,  spoil,  gain, 
pyfit :  mazimos  quaestOs  praedasque  facere: 
Reiecta  praeda,  H. :  ostendit  praedam,  treasure 
trove,  Pb. :  a  quibus  magnas  praedas  Agesilaus 
faciebat,  drew  great  advantage,  N. 

pzaedabundiia»  eu^.  [praedor],  ravaging,  pit- 
taging, plundering:  dicit  se  praedabundum  eodem 
▼entururo,  S. :  exercitus,  L. 

prae-damno,  — ,  fttus,  ire,  to  condemn  before- 
hand: praedaranatua  oonlega,  L.  —  Fig.,  to  give 
up  in  advance:  spem,  L. 

praedatio,  Onis,/.  [praedor],  a  taking  of  booty, 
pulagifig :  regnum  praedationibus  augere,  Ta. 

praadator,  6ris,  m.  [praedor],  a  plunderer,  pil- 
lager: quos  in  eodem  genere  praedatorum  pono: 
exercitus,  praedator  ex  sooiis,  S. :  aprorum,  a  hun^ 
ter,  0. — An  avaricious  man,  Tb. 

praedatorius,  a^.  [  praedator  ],  plundering, 
predatory:  manus  (militum),  marauders,  a:  na- 
Tee,  pirate-ships,  L. 

praedatUB,  P.  of  praedor. 

prae-delaaao,  — ,  — ,  ire,  to  weary  out  before- 
hand: inoursOs  quae  (moles)  praedelasaat  aqua- 
rum,  0. 

prae-destiiio,  — ,  — ,  *re,  to  set  before  as  a 
goal,  predestine:  sibi  triumphoe,  L. 

praadiator,  Oris,  m.  [praedium],  a  purchaser 
of  mortgaged  estates  at  auction,  dealer  in  real  prop- 
erty. 

praadiatorlna,  a^.  [praediator],  of  mortgaged 
land:  ius,  the  law  of  mortgages. 

praadioabilis,  e,  adf.  [I  praedico],  praise- 
worthy,  laudable :  aliquid. 


praedium 


praedlcatid,  Snis,  /  f  1  praedico], 
proclamation,  publication  by  a  crier:  luc 


a  public 

,^ ^  _ .   fuctuo^a  et 

acerba :  tribuiii,  h.—A  praising,  praise,  commen- 
dation: dementia  omnium  praedicatione  deco- 
rauda. 

praedioator,  oris,  m.  [  1  praedico  ],  a  public 
praiser,  eulogist :  benefici. 

1.  prae-diod,  avi,  atus,  are,  to  make  known  by 
proclamation,  announce,  publish,  proclaim :  de  quo 
homine  praecouis  vox  praedicat:  palam  dimidias 
venire  partis.— 7b  make  known,  answunce,  pro- 
claim, herald,  relate,  declare  openly:  uf  praedicas, 
aseert :  utrum  praedicemne  an  taceam  ?  T. :  bar- 
bari  pauoitatem  nostrorum  militum  suis  praedica- 
verunt,  reported,  Cs. :  iniuriam  in  eripiendis  legioni- 
bus,  dieplay,  Cs.:  tibi  aediiiciam  repulsam,  relate: 
ingenti  magnitudine  corporum  Qermanoa  esse^ 
Cs. :  Crassus  infestissimus  esse  meis  fortunia 
praedicabatur.— 7b  praise,  laud,  commend,  vaunt, 
boast:  verecundia  in  praedicando,  Ta.:  eius  tibi 
faciem,  T. :  de  se  gloriosius :  beata  vita  praedican- 
da  est:  se  ab  Dite  patre  prognatos,  Cs. :  de  meis 
in  vos  meritis  praedicaturus,  Cs. 

2.  prae-dioo,  dixl,  dictus,  ere,  to  say  before, 
premise:  hoc  primum  tibi,  T. :  haec  eo  mihl  prae- 
dicenda  fuerunt,  ut,  etc— To  foretell,  predict,  fore- 
bode: defectiones  solis:  nihil  adversi  accidit  non 
praedicente  me,  that  I  had  not  predicted:  malum 
hoc  nobis  De  caelo  tactas  memini  praedicere  quer- 
cOs,  v.— 7b  advise,  team,  admonish,  charge,  com- 
mand: moneo,  praedico,  ante  denuntio:  unum 
illud  tibi  Praedicam,  V. :  ita  enim  medicus  prae- 
dixerat,  had  prescribed,  Cu. :  Pompeius  suis  prae- 
dixerat,  ut,  etc.,  Cs. :  ei  visa  luno  praedicere,  ne  id 
faceret— 7b  appoint, fix:  reo  diem,  Ta. 

praediotio.  Onis,/.  [prae+Dia],  a /orefetf- 
ing,  prediction :  niali:  vatum. 

praediotum,  i,  n.  [P.  neut,  of  2  praedico], 
something  previously  said:  velut  ex  predicto,  as  if 
by  preconcert,  L.— ^  foretelling,  predidion,  proph- 
eey:  Chaldaeorum  praedicta:  vatium. — An  order 
command:  dictatoris,  ne,  etc.,  L.  ' 

praediotoa,  P.  of  2  praedico. 

praedlolum,  l,  n,  tUm,  [  praedium  1,  a  emaU 
estate, 

prae-dlBOO,  — ,  — ,  ere,  to  learn  beforehand: 
ea  quae  agenda  sunt :  Ventos,  V. 

prae-di8p08itii8,  P.,  arranged  beforehand, 
diatributed  in  advance:  nuntii,  L.  (dub.). 

praeditas.  adj.  [prae + datus],  gifted,  provided, 
d,fur7ii8hed:  parvis  opibus:  mundus  ani- 


mo:    singulari   inmanitate:    simulacrum   sumnia 

religione,  i.  e.  held  in  high  reverence, 
I     praedium,  I,  n.  [prae + HED-],  a  farm,  estate, 
1  manor:  praedibus  et  praediis  populo  cautum  eat: 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


praediTOB 


686 


praeftnio 


babet  in  urbanis  praediis,  city  loU:  fructus  prae- 
diorum :  rusticum,  L. :  gnatis  dividere,  H. 

prae-dives,  itis,  adj.^  very  rich,  affluent:  Per- 
seus, L.,  lu. :  praedivite  cornu  Autumnus,  0. 

praedo,  dais,  m.  [  praeda  ],  one  that  makes 
booty,  a  plunderer,  robber:  urbes  praedonibus 
patefactae:  praedones  latronesque,  Cs. :  mariti- 
luus,  a  pirate,  N. :  perfidus,  V. :  digna  praedone 
maritOi  i.  e.  who  had  stolen  her,  0. :  alibi  praedo, 
alibi  praedae  vindex,  cadit,  L. 

prae  -  dootUB,  P.,  instructed  in  advance:  ab 
duoe,S. 

praedor,  fttus,  art  [praeda],  to  make  booty, 
plunder,  spoil,  rob  :  spes  praedandi :  licentia  prae- 
dandi,  L. :  praedantes  milites,  Cs. :  classis  pluribus 
locis  praedata,  Ta. :  in  re  f rumentari& :  omnibus 
in  rebus,  upon  every  opportunity:  ex  alterius  in- 
soientia,  make  use  of  another's  ignorance  to  de- 
fraud him :  Italiae  callls  et  pastorum  stabula  : 
Booios,  Ta. — Supin.  ace.:  praedatum  ire,  L. — To 
take,  catch,  make  prey  of:  ovem  unam,  0. — F  i  g., 
to  rob,  ravish,  take:  quae  me  praedata  puella  est, 
has  caught  me,  0. :  Singula  de  nobis  anni  praedan- 
tur  euntes,  H. 

prae-duo5,  dQxI,  ductus,  ere,  to  draw  out  be- 
fore, construct  in  front :  f ossas  viis,  Cs, :  murum, 
Cs. :  castris  fossam,  Tb. 

prae-doloia,  e,  adj.,  very  pUasing,  delightful: 
decus,  V. 

prae-duruB,  adj.,  very  hard,  hardened:  co- 
rium,  Ta. —  Very  strong:  homo  viribus,  Y.:  cor- 
pora, V. :  tempora,  0. 

prae-emineo,  see  praemineo. 

prae-e6.  il  (IvI),  — ,  ire,  to  ^  before,  lead  the 
way,  precede :  ut  consulibus  liotores  praeirent : 
praeeunte  carina,  V. :  novi  praeeunt  fasces,  0. — 
Fig.,  to  go  before,  vrecede :  uaturft  praeeunte. — 
To  recite  beforehana,  dictate,  prescribe:  omnia,  uti 
decemviri  praeierunt,  facta,  had  ordered,  L. :  ades, 
dum  dedico  domum,  ut  mibi  praeeatis :  praei  ver- 
ba, quibus  me  devoveam,  L.:  coactus  pontifex 
Terba  praeire,  to  dictate  the  formula  of  consecra- 
tion, L. :  praeeuntibus  exsecrabile  carmen  sacer- 
dotibus,  L. :  alcui  preces,  Ou. :  vobis  voce,  quid 
iudicaretis. 

praefatio,  Onis,  /.  [  praefor  ],  a  preliminary 
form  of  words,  formula  of  announcement :  doua- 
tionis :  sacrorum,  L. 

praefeotora,  ae,  /:  [praefectus],  the  office  of 
an  ovemeer,  overseership,  svperiniendence :  domOs, 
lu. —  The  office  of  governor  in  a  province,  provin- 
cial depittyship,  prefecture  :  praefecturas  sumere : 
multorum  consulum  praefecturas  accipit,  N. — A 
mty  governed  by  a  prefect,  prefecture,  C,  Ta. 

praefeotos,  I,  m.  [P.  of  pneficio],  an  overseer^ 


diredor,  superintendent:  morum,  N. :  nee  Tero 
mulieribus  praefectus  praeponatur :  annonae,  L. : 
praefecti  libidinum  suarum.  —  In  public  life,  a 
president,  superintendent,  commando;  governor, 
deputy:  qui  Aemilio  legati  et  praefecti  fuerunt: 
Lydiae,  governor  of  the  province,  N. :  classis,  ad- 
mired: legionis,  commander,  Ta. :  alae,  Ta. :  arcis, 
L. :  custodum,  N. :  fabrilm,  chief  engineer  :  (timor) 
ortus  est  a  tribunis  militum,  praefectis  reliquisque, 
etc.,  colonels  of  cavalry,  Cs. :  praefecti  regii,  com- 
manders of  armies,  L. :  praefecti  regis,  S. 

prae-ferOk  tull,  latus,  ferre,  to  bear  before, 
carry  in  front,  hold  forth:  dextrft  facem:  in  fa- 
scibus  insignia  laureae,  Cs. :  fasces  praetoribus 
praeferuntur :  praelatos  hostis  adoriri,  as  they 
rode  by,  L. :  signa  militaria  praelata,  carried  in 
procession,  L. :  castra  sua  praelati,  hurrying  past 
the  camp,  L. — F  i  g.,  to  place  before,  offer,  present : 
clarissimum  lumen  menti  meae:  suam  vitam,  ut 
legem,  suis  civibus,  set  as  a  guide  before, — To  pUtee 
before,  prefer  :  mortem  servituti :  ccaevolam  sibi : 
virtute  belli  praeferri  omnibus  gentibus,  Cs. :  iu8 
maiestatis  patrio  amori :  puellam  puellis,  0. :  ani- 
mam  pudori,  lu. :  Cur  alter  f  ratrum  cessare  Prae- 
ferat  Herodis  palmetis,  H. —  To  take  beforehand, 
anticipate:  diem  triumphi,  L. :  praelato  invidere 
honori,  V.  —  To  display,  discover,  reveal,  betray : 
avaritiam :  amorem,  0. :  dolorem  animi  voltu,  Cu. 

prae-feroz,  dcis,  adj.,  very  violent,  impetuous, 
inaolent:  animus,  L. :  ingenio,  Ta. 

prae-fervidua,  adj.,  very  hot:  balneum,  Ta. 
— rUrce:  ira,  L. 

prae-festino,  — ,  &tus.  Are,  to  hasten  before, 
be  precipitate:  deficere,  ll —  To  pass  in  luute: 
sinum,  Ta. 

praefioio,  feci,  fectus,  ere  fprae+facio],  to  9$t 
over,  place  in  authority  over,  place  at  the  head,  ap- 
point to  command:  alquem  Asiae :  imperatorem 
bello :  his  (legionibus)  legatos,  Cs. :  pontifices  sa- 
cris :  te  lucis  Avemis,  Y. :  luno  sacris  praefecta 
maritis,  0. :  in  eo  exerdtu  fratrem,  give  him  a 
command:  locus,  cui  divinationem  praeficere  pos- 
simus,  i.  &  regard  as  the  province  of  dimnation : 
aliquem  procuratorem. 

prae-f idena,  entis,  adj.,  too  trustful,  over-con- 
fident: te  praefidentem  tibi  Repmnent  legum 
habenae,  C.  po^t. :  homines  sibi. 

prae-figo,  flxl,  fixns,  ere,  to  fatten  before,  9$t 
up  in  front,  affix:  ripa  sudibus  praefixis  munita, 
Cs. :  arma  puppibus,  Y. — To  tip,  head,  point :  as- 
seres  cuspidibus  praefixi,  Cs. :  iacula  praefixa 
ferro,  L. :  ferro  praefixae  hastae,  Cu. :  ora  capi- 
stris,  muede,  Y. — To  pierce,  transfix:  latos  prme- 
fixa  vera,  Tb. 

prae-Hnio,  Ivl,  Ttus,  ire,  to  determine  before 
hand,  ordain, prescribe:  praefiuire  non  est  meom : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


praeflnito 


087 


praeligo 


dies  in  lege  praefiniu :  tibi,  quo  minus,  etc.  : 
praefinisti,  quo  ne,  etc 

praennito,  adv.  [P.  ab!,  n.  of  praefinio],  in  the 
pretcribed  manner :  loqui,  T. 

praeflord,  — ,  fttus,  are  [prae+flos],  to  defiwo- 
er  beforehand^  lenen^  tamith :  gloria  eiua  victoriae 
praeflorata,  L. 

prae-fluo,  — ,  — ,  ere,  to/oio  along,  ^flow  by  :  in- 
fifu&  valle,  L. :  proyinciam,  Ta. :  regiia  Dauni,  H. 

praefood,  — ,  — ,  ftre  [prae+faux],  to  citoke, 
ttranpUy  suffocate:  animae  viam,  0. 

prae-fodio,  f  Cdl,  — ,  ere,  to  dig  in  front  of: 
portas,  y. — To  bury  in  advance:  aurum,  0. 

(prae-for),  ffttus,  arl,  dep,,  to  say  beforehand, 
utter  in  cuivance,  premise,  preface :  in  parte  opens 
mei  licet  mihi  praefari,  quod,  etc.,  L. :  quae  de 
deorum  natur&  praefati  sumus,  etc:  arcana  se 
et  silenda  adferre  praefatus,  Cu. :  honorem,  i.  e. 
to  begin  by  saying,  ^  I  speak  with  deference  .**  Talia 
praef antes, /orrfc//tn^,  Ot. —  To  tUter  a  prelimi- 
nary prayer,  cuidress  in  prayer  beforehand:  roa- 
iores  noetri  omnibus  rebus  agendis  Quod  bonum, 
faustum,  felix  fortunatumque  esset,  praefabantur: 
carminibus,  say  in  vene  beforehand,  L.  —  2o  in- 
voke: divos,  V. 

.praefraote,  adv,  [praefractus],  injlexibly,  reso- 
UtUly :  aerarium  defeudere. 

Sraefraotos,  a^.  with  comp.  [P.  of  praefingo]. 
f  style,  rude,  abrupt :  Tbucjdides  praefactior. 
— Of  character,  unyielding  :  Aristo. 

prae-frlgldua,  aeff.,  very  cold:  Auster,  0. 

praefrlneo,  frSgl,  frftctus,  ere  [prae+frango], 
to  break  off  before,  break  to  pieces,  shiver :  hastas, 
L. :  praef racto  rostro  (triremis),  Cs. 

prae-foloio,  — ,  — ,  ire,  to  prop  up,  support.-- 
Fig.:  illud  praefulci,  ut,  etc,  make  sure. 

prae-falgeo,  — ,  — ,  §re,  to  beam  forth,  shine 
greatly,  glitter  in  front :  praef ulgebat  huic  trium- 
phus,  L. :  Nitor  smaragdi  coUo  praefulget  tuo  (sc. 
pavonis),  Ph. :  equus  praef ulgens  unguibus  aureis, 
y. :  triumphali  decore,  Ta. 

prae-gelidua,  at{;.,  very  cold:  Alpes,  L. 

prae-geatio,  — ,  — ,  ire,  to  desire  greatly,  de- 
light: videre:  Ludere,H.:  apisci,  Ct 

praegnana,  antis,  or  praegoaa,  fttis,  atfj. 
[pra  -¥-  GEN-],  with  child,  pregnant,  big  with  young  : 
uxor :  cum  praegnas  hunc  alvo  contineret :  yidua, 
lu. — FuU,  swollen  :  stamine  fusus,  lu. 

prae-graoilis,  e,  adj.,  very  slender  :  proceritas, 
Ta. 

prae-gravia,  e,  atfj.,  very  heavy:  onus,  0. : 
oorpore,  L. :  Wno,  Ta. :  delatores,  very  wearisome, 
Ta.:  principi,Ta. 

prae-graTO,  — ,  Atus,  ire,  to  press  heavily  upon. 


oppress  with  weight,  encumber:  exonerare  prae« 
gravante  turbi  regnum,  L. :  praegravata  telis  scu- 
ta, burdened,  L.  —  F  i  g.,  to  burden,  oppress,  weigh 
down :  dantem  et  accipientem,  L. :  animura,  U. : 
artis  Infra  se  positas,  press  down  by  his  superior- 
ity, E. 

praegredior,  gressuB,  l,  dep.  [prae+gradior], 
to  go  before,  go  in  advance,  precede :  alios  prae- 
gredientes:  nuntios,  L. —  To  pass  by,  pass:  ea 
(castra),  L. 

praegreaaio,  6n\s,f.  [prae+GRAD-],  a  ooing 
before, preceding :  etellarum.  —  Fig., precedsnee : 
causae. 

1.  praegroMua,  P.  of  praegredior. 

2.  praegre8Siia»  fls  [praegredior], an  advance: 
rerum  praegressQs,  I  e.  steps  in  development. 

praegoatator,  dris,  m.  [  praegusto  ],  a  fore- 
taster,  cup-bearer, — F  i  g. :  libidinum  tuarum. 

prae-gUBto,  avi,  — ,  are,  to  taste  beforehand: 
oleas,  L. :  cibos,  0. :  medicaroina  (i.  e.  antidota),  lu. 

prae-laoed,  — ,  dre,  to  lie  before:  campus, 
qui  castra  praeiaoet,  Ta. 

prae-iena,  euntis,  P.  of  praeeo. 

praeiudioatua,  adfj.  [  P,  of  praeiudico  ],  de- 
cided beforehand, prejudged:  praeiudicatum  eveu- 
tum  belli  habetis,  L. :  opinio, />r^/udtce. — As  subst, 
n.  .*  id  ipsum  pro  praeiudicato  ferre,  as  already 
decided,  L :  ut  ne  quid  hue  praeiudicati  adferatis, 
prejudice. 

prae-iudioium,  I,  n.,  a  preceding  judgment, 
anticipatory  sentence,  previous  decision,  precedent : 
his  duobus  praeiudiciis  damnatus:  neminem  prae- 
iudicium  rei  tantae  adferre,  i.  e.  anticipate  the 
judgment  (of  the  Senate),  L. — A  precedent,  exam- 
ple: Testri  facti  praeiudicio  demotus,  by  the  ex- 
ample of  your  conduct,  Cs. :  Africi  belli  praeiudi- 
cia  sequi,  Cs. 

prae-iudioo,  avi,  Atus,  &re,  to  prejudge,  decide 
beforehand:  de  hoc  fhomine):  de  iis  censores 
praeiudicent,  give  prmminary  judgment  (before 
the  case  is  heard  by  the  judges). 

prae-iuv5,  iflvi,  — ,  ftre,  to  aid  before:  adfeo- 
tam  eius  fidem,  Ta. 

prae-labor,  lapsus,  I,  dep,,  to  glide  before,  move 
by, float  past:  pisds  praelabitur  ante,  0.  po<$t: 
rotis  flumina,  glide  by  the  streams  on  wheels,  y. 

prae-lamb5,  — ,  — ,  ere,  to  lick  beforehand: 
(mus)  praelambens  omne,  quod  adfert,  n. 

praelftta8»  P.  of  praefero. 

prae-lego,  — , — ,  ere,  to  sail  by,  skirt:  0am- 
paniam,  Ta. :  oram,  Ta. 

prae-lig5,  — ,  atus,  ftre,  to  bind  on  More,  bind 
to:  fasces  praeligantur  cornibus,  L. — 7b  bind  up, 
tie  up:  OS  praeligatum. 


Digitized  by 


Google 


praeUum  698 

(praellum,  praelior),  see  proelk 

pne-longns,  adj.,  very  long:  gladii,  L. : 
hasta,  Ta. 

prae-luce5,  iQxI,  — ,  fire,  to  shine  be/are,  shed 
,iffM  upon :  ne  ignis  Doster  facinori  praeluceat, 
Ph. — ^Fig.,  to  shine  before^  light  up:  (amicitia) 
bonam  spem  praelucet  in  posterum,  Ughts  up  hope, 
— To  otUshine^  surpass :  null  us  sinus  Bais  praelu- 
cet, H. 

praeluBtria,  e,  adj.^  very  illustrums,  magnifi' 
cent:  arx,  O. — JPlur.  n.  as  svist, :  praelustria  yita, 
avoid  grandeur ^  0. 

praemandata,  drum,  n.  [P.  of  prae-mando], 
a  warrant  of  arrest :  praemandatis  requisitus. 

prae-mattkruB,  adj.^  too  early^  untimely,  pre- 
mature: hi  ems,  Ta. :  exitus,  Ta. :  cineres,  lu. 

prae-medicatus,  adfj.,  protected  by  medicines^ 
charmed:  Ae.-Jonides,  0. 

praemeditatio,  dnis,/  [praemeditor],  a  eon- 
siaering  beforehand,  premeditation :  f uturorum 
maloruro :  diuturaa. 

prae-meditor,  fttus,  fti%  dep.^  to  think  over  be- 
forehandy  consider  in  advance^  premeditcUe :  nihil, 
ne  bellum  haberent,  L. :  id  ferundum  modice  esse : 
quo  animo  accedam :  quae  renuntiarent,  L. :  mala 
praeroeditata :  tentans  citharam  et  praemeditans, 
prduding,  Ta. 

prae-metaenB,  adj.  [P.  of  praemetuo],  ap- 
p^shetisivc:  doli,  Ph.  (al  dolum). 

prae-metao,  — ,  — ,  ere,  to  fear  beforehand, 
be  apprehensive :  suis,  Gs. :  coniugis  iras,  V. 

praemlneo  (prae-em-),  — ,  — ,  $re,  to  tran- 
9§md,  excel:  ceteros  peritia  legum,  Ta. 

prae-mitto,  misl,  missus,  ere,  to  send  forward, 
de^Mteh  in  advance:  legiones  in  Hispaniam,  Cs. : 
iegatum  ad  flumen,  S. :  odiosas  litteras :  ad  Boios, 
qui  doceant,  etc.,  Cs. :  euro  sese  Italicam  venturum 
praemisisset,  had  sent  on  word,  Gs. :  praemisit,  ut 
oogitarent,  etc.,  sent  word^  L.:  haec  favorabili 
oratione,  premised^  Ta. 

praemimn,  I,  n.  [prae+EM-],  an  advantage, 
prerogative,  favor,  license,  privilege :  licebat  legis 
praemio,  by  the  special  favor  of  the  law:  Frontis 
nrbanae  praemia,  the  Ueense  of  city  assurance,  H. 
— A  reward,  recompense:  praemium,  baud  prae- 
dam  petit,  Enn.  ap.  C. :  eoquid  erit  praemi,  reward: 
legibus  praemia  proposita  sunt  virtutibus :  prae- 
mia mihi  pro  industrift  data :  inlicere,  S. :  tibi  la- 
borum  praemia  persolvere :  proponere,  offer,  Cs. : 
consequi,  obtain,  Cs. :  toUere,  lu. :  promittens,  si 
sibi  praemio  foret,  se,  etc.,  if  he  were  rewarded,  L. : 
te  mea  dextera  magna  inter  praemia  ducet,  i.  e.  to 
great  exploits,  V. :  cape  praemia  facti,  reward  (i.  e. 
punishment),  0. :  Veneris,  I  e.  children,  V.  —  A 
iribe:  Ut  ponenda  praemia  sumas,  lu. — A  prite^ 


praenuntia 

plunder,  prey,  booty:  ditem  hostem  pauperis  vio- 
toris  praemium  esse,  L. :  spectat  sua  praemia  rap- 
tor, 0. :  leporem  et  gruem,  lucunda  captat  prae- 
mia, game,  H. :  raptae  virginitatis,  0. 

prae-molestia,  ae,/.,  anxiety,  apprehension. 

prae-m51ior,  — ,  irl,  dep.,  to  prepare  before- 
hand: praemoliendam  sibi  ratus  rem,  L. 

prae-moned,  ul,  itus,  ere,  to  forewarn,  admon- 
ish beforehand:  me,  ut  magnopere  caverem :  Prae- 
moneo,  numquam  scripta  modeeta  legat,  0. :  co- 
natQs  hostis,  warn  of,  L.  —  To  foreUU,  predict, 
prophesy,  presage:  ferunt  audita  comua  caelo 
Fraemonuisse  nefas,  0. 

praemonitOB,  as,  m.  [  praemoneo  ],  a  fore- 
warning, premonition :  Praemonitfis  deilm,  0. 

praemonatrator,  Oris,  m.  [praemonstro],  one 
who  points  out  the  way,  a  guide,  T. 

prae-monatro,  — ,  — ,  ftre,  to  predict,  presage, 
prognosticate:  magnum  aliquid  populo  R. :  ventot 
futures,  C.  po«t. 

prae-morde5,  — ,  — ,  6re,  to  bite  off,  snip  off: 
ex  hoc  alqd,  lu. 

prae-morior,  tuus,  I,  dep.,  to  die  prematurely,  0. 

prae-moituoB,  adj.,  prematurely  dead:  iacue- 
re,  velut  praemortua,  membra,  0. — Fig.:  prae- 
mortui  esse  pudoris,  i.  e.  to  have  lost  shame,  L. 

prae-munio,  IvI,  Itus,  ire,  to  fortify  in  front : 
aditOs  magnis  operibus,  Cs. :  non  praemunito  vaU 
lo,  L. — ^F  i  g^  to  fortify,  protect,  secure :  genus  (di- 
cendi)  praemunitum :  ut  ante  praemuniat,/>rgMire 
his  defences  (of  an  orator). — To  set  forth  as  a  de- 
fence :  quae  praemuniuntur  reliquo  sermoni,  are 
premised  to  anticipate  objections:  illud  praefuloi 
et  praemuni,  ut,  etc.,  secure  beforehand, 

praemunitio,  dnis,  /.  [praemunio],  a  fortify^ 
ing  beforehand,  prepar€Uion  :  orationis. 

prae-naxTO,  av!,  — ,  ftre,  to  tdt  befor^umd: 
rem,  T. 

prae-natd,  — ,  — ,  ftre,  to  swim  before, flow  by: 
domes  praenatat  amnis,  V. 

prae-niteo,  ul,  — ,  Sre,  to  shine  in  preference^ 
be  more  attractive:  cur  tibi  iunior  praeniteat,  H. 

prae-nomen,  inis,  n.,  the  first  name,  praeno- 
men,  personal  name  (e.  g.  Marcus,  usu.  written  M.) : 
filius,  cui  Marco  praenomen  erat,  L. :  sine  praeno- 
mine  familiariter  ad  me  epistulam  misistl 

prae-noaoo,  — ,  — ,  ere,  to  team  beforehand, 
foreknow :  f utura :  promissum  sibi  caelum,  0. 

praenoUo,  Gnis,/.  [pTtie-\-Q^A-],apreeoneqh 
tion,  innate  idea  :  deorura. 

prae-nubilu8»  adj.,  very  cloudy,  gloomy:  n* 
bore  lucus,  0. 

prae  -nontia,  ae,  /.,  a  harbinger,  foreteOen 
beUi,  0. :  stellae  calamitaturo  praenuntiae. 


Digitized  by 


google 


praenuntio 


689 


praepropere 


1(M 


pxme-nuntio  (not  -nftnolS),  — ,  fttus,  ftre,  to  on- 
nounee  beforehand,  foretelly  predict :  banc  ventu- 
ram  (esse),  T. :  futura :  de  eorum  adventu,  N. 

praa-nuntitui  (not  -nllnoius),  I,  m.,  a  foreteller, 
hminger,  omen :  lucis  ales,  le,ihe  cock,  0. 

praeooonpatio,  onis,^.  [praeoocupo],  a  teiz- 
ing  beforehand^  preoecupatum :  locorum,  N. 

prae-O00iii>dk  &▼!,  fttus,  ftre,  to  eeiu  upon  be- 
forehand, preoccupy:  Maoedoniam,  N. :  opportuna 
loca,  L. :  praeoccupatum  sese  legatione  ab  Cn. 
Pompeio,  Gs. — ^F  i  g.,  to  eeue  in  advance, preoccupy: 
aoimot  timor  praeoooupaverat,  Gs. :  praeoccupati 
benefido  animi,  i.  e.  won  over  beforehand,  L. — 7b 
aniidpate,  prevent :  ad  praeoccupanda  Andrano- 
dori  oonsilia,  L. :  ne  alteniter  alteram  praeoocu- 
parel,  K. :  legem  ferre,  hasten  to  bring  the  bill 
m)oner  before  the  people,  L. 

pzae-opto,  &▼!,  StuB,  Are,  to  ehooee  rather,  desire 
wicre,  prefer :  exBilio  modicam  domi  fortunam,  L. : 
■oas  leges  Romanae  civitati,  L. :  nemo  non  illos 
sibi  quam  vos  dominos  praeoptet,  L.:  immerito 
qnam  lore  yiolari,  Cu. :  scutum  manu  emittere, 
Gb.  :  pueram  perire,  Potius  quam,  etc.,  T. 

prae-pando^  — ,  — ^  ere,  to  spread  out,  eaBtend 
— F  i  g. :  hibernos  temporis  ortQs,  C.  po6t 

praeparatio,  onis,^.  [praeparo],  a  making 
ready,  prqKtraHon :  dihgens :  animi  ad  minuen- 
dum  dolorem. 

prae-paratna»  adj.  [P.  of  praeparo], />rgENir»d; 
provided,  furnished,  ready:  praeparatos  quodam 
oaltu  proficisci  ad  dormiendum :  bene  Pectus,  H. : 
anres:  oratio,  L. — As  subst.  «.;  ex  ante  praepa- 
rato  sustentan,  from  the  stores,  L. ;  cf.  ex  ante 
praeparato  fieri,  i.  e.  by  previous  arrangement,  L. 

prae-paro,  ftvl,  fttus,  Sre,  to  make  ready  before- 
hand, prepare,  equip,  make  preparations:  ea  quae 
▼identnr  mstare :  ante  navls,  L. :  locum  domestici 
belli  causft,  Gs. :  praeparato  ad  talem  casum  per- 
fogio,  L. :  pecunia  stipendio  militum  praeparata, 
Gu. :  res  neoessarias  ad  yitam  degendam. 

praepedio,  !▼!,  Itus,  ire  [prae+pes],  to  entan- 
ate,  shackle,  fetter:  praepeditis  Numidaram  equis, 
Ta. — 7b  hinder,  embarrass,  obstruct,  impede:  sese 
praedft,  hamper  themselves,  L. :  omnia  (bonas  artls) 
aTaritia  praepediebat,  S. :  dioere  incipientem  cum 
laorimae  praepedissent,  L. :  dextrae  praepedit  orsa 
tremor,  0. :  rerba  sua,  L  e.  stammering,  Ta. :  prae- 
peditua  Germanias  premere,  hindered  from,  Ta. 

prae-pendeo,  — ,  — ,  fire,  to  hang  before,  hang 
down  in  front:  ubl  teguroenta  praependere  pos- 
sent  ad,  etc.,  Gs. :  praependent  sertae,  Pr. 

praepeSy  petis,  aU,  pete  or  petl,  gen,  plur,  pe- 
tum,  adfj*  [  prae+PET.  J,  outstripping  ;  hence,  in 
augury,  significant  in  fight,  of  good  omen,  favor- 
sMs  (of  birds  of  good  augury) :  praepes  Laeva  vo- 


lavit  avis,  Enn.  ap.  0. :  praepetis  omina  pinnae,  V. 
— Fem,  as  subsL,  a  bird  of  good  omen  :  qui  sibi 
praepetem  misisset,  L,  —  Winged,  swift  of  Jlight, 
fleet,  quick,  rapid:  quern  praepes  ab  Idft  rapuit 
lovis  armiger,  V. :  deus  ( i.  e.  Cupido ),  0.  —  As 
subst.  m.  and/.,  a  bird,  large  bird:  lovis,  L  e.  aqui- 
la,0. :  Medusaeus,  i.  e.  iV^<utt«,  0. 

praepllatti8»  adj.  [8  pila],  tipped  with  a  baB, 
carrying  a  button:  missilia,  i.  e.  liunted,  L. 

prae-plngnla,  e,  <«(/.,  very  fat,  of  superior  fer* 
tility:  solum,  V. 

prae-poUexis,  entis,  a^.,  eminent,  superior, 
excellent :  gens  divitiis,  L. :  vir  virtute,  L. 

prae-polleo,  lul,  — »  ere,  to  surpass  in  power: 
quibus  additis  praepollebat,  Ta. :  mari,  Ta. 

prae-pondero,  -— ,  — ,  Are,  to  make  heavier, 
regard  as  superior  :  praeponderari  honestate. 

prae-pdno,  posul,  positus,  ere,  to  place  in  front, 
put  upon,  affix:  aedibus  vestibula:  fronti  oUvam, 
1.  a  crown,  H. — To  put  before,  place  first:  versQs 
in  primft  fronte  libelli,  0. :  ultima  primis,  H. : 
pauca  praeponam,  premise.  ^  To  set  over,  make 
commander,intrustwith,appoint,depute:  alqmbello 
praedonum :  sinistro  cornu  Antonium,  Gs. :  quae- 
ritorem  Gaelium  provinciae,  appointed  governor : 
negotio,  charge  with:  navibus,  appoint  admiral: 
toti  officio  maritime  praepositus,  superintendent  of 
all  marine  affairs,  Gs. :  sacerdos  oraculo  praepo- 
sita,  presiding  over :  custos  Praepositus  sancto 
loco,  made  keeper  of,  0. — Fig.,  to  set  before,pre- 
fer  :  se  alteri,  T. :  salutem  rei  p.  vitae  suae :  me 
Mazaeo  generam,  Gu. 

prae-porto,  — ,  — ,  ftre,  to  bear  before,  G.  po«t 
praepoaltio,  6nis,  /.  [praepositus],  a  setting 

btjore,  prefixing :  negationis. — In  grammar,  a  pre- 

Jtz. — F  i  g.,  a  preferring,  preference. 

1.  praepoaltaa,  adi.  [F.  of  praepono],/>r»/«r- 
able.  preferred — As  subsL  n.,  that  which  u  denro' 
ble  (opp.  both  to  the  absolete  good,  and  to  eyil). 

2.  praepoaltas,  I,  m.  [P.  of  praepono],  a  pr^ 
feet,  president,  chief:  legatoram  tuoram. 

praepoBtere,  adv.  [praeposteras],  in  reverse 
order,  out  of  order:  litteras  reddere:  tecum  agere. 

prae-poaterua,  a^.,  in  reverse  order,  in  dis- 
order, inverted,  perverted,  absurd,  preposterous,  mw 
seasonable:  quid  tam  praeposterum  dici  potest?: 
gratulatio :  consilia. — Of  persons,  perverse,  imr«ci. 
sonable,  absurd  .*  semper :  homines,  S. 

prae-potena,  entis,  adj.,  very  able,  exeeUinp  its 
power,  superior:  viri:  rerum  omnium  luppiter: 
terrft  marique  Karthago :  armis  Romanus,  L.  — 
Pftir.  m.  as  subst. :  opes  praepotentium. 

praepropere,  adv.  [praeproperus],  ta  < 
haste,  headlong :  festinans,  L. :  agendo^  U 


Digitized  by  V^OOQ IC 


praeproperoB 


640 


praeseoo 


pma-propeniB,  adj.,  too  hasty,  sudden,  precyn- 
tate :  festinatio :  celeritas,  L. :  ingenium,  rash,  L. 

prae-putiam,  I,  n.  [3  PV-],  the  foreskin,  pre- 
puce :  praeputia  ponere^  lu. 

(prae-queror),  questus,  I,  to  complain  before- 
hand: multa  praequestufl,  0. 

prae- radio,  — ,  — ,  &re,  to  outshine:  stellis 
signa  minora  siiis,  0. 

prae  -  rapidus,  adj.,  very  swift,  exceedingly 
rapid:  gurges,  L. :  fluminum  celerity s,  Cu. 

prae  -  rigeaco,  ul,  ere,  inch.,  to  become  very 
stiff:  praereguiase  manQs,  Ta, 

praeripio,  ripul,  reptus,  ere  [prae+rapio],  to 
snatch  away,  carry  off:  arma  Miuervae,  0. :  aliis 
laudem. —  To  seize prematurdy :  deorum  beneficium 
festinatione,  i.  e.  presume  upon. —  To  forestall,  an- 
ticipate :  hostium  consilia,  baffle  in  advance. 

prae  -  r5d5,  — ,  bus,  ere,  to  gnaw  off,  nibble : 
praeroso  hamo,  i.  e.  the  bait,  H. 

praerogativuB,  adj.  [prae-rogo,  to  ask  first], 
voting  first,  asked  before  others :  centuria,  whim 
cast  the  first  vote  in  the  comitia  (originally  the  cen- 
tury of  the  equites,  afterwards  that  which  obtained 
the  right  by  lot). — Hence,  as  subst.f.  (so.  centuria), 
the  prerogative  century :  praerogativam  maiores 
omen  iustorum  comitionim  esse  volaerunt:  sors 
praerogativae,  L. :  Calvum  praerogativae  tribunum 
militum  creant,  i.  e.  the  equites,  L. :  onien  praero- 
gativae, i.  e.  in  the  choice  of  the  century  that  voted 
first :  praerogativam  referre,  to  report  the  vote  of 
the  prerogative  century.  —  A  previous  choice,  pre- 
liminary election  :  militaris,  L. :  comitiorum  mili- 
tarium,  L. — A  sure  sign,  token,  prognostic,  omen : 
voluntatis  suae. 

praeroBUB,  P.  of  praerodo. 

prae-rumpo,  — ,  ruptus,  ere,  to  break  off  be- 
fore, tear  away  in  front :  retinacula  classis,  0. : 
fuues  praerumpebantur,  were  broken  off,  Cs. 

praeruptUB,  adj.  [P.  of  praerumpo],  broken 
off,  steep,  abrupt,  rugged:  saxa:  iuguni,  Cs. :  ne- 
mus,  H. :  mons,  V. — F  i  g.,  hasty,  rash,  precipitate : 
audacla :  iuvenis  animo,  Ta. 

praea,  praedis,  m.  [prao+vas],  a  surety,  bonds- 
man: praedes  pecuniae  publicae  accipere:  prae- 
des  dare :  per  praedem  agere :  praedibus  acceptis 
aedificia  perfecturi,  L. :  cavere  populo  praedibus 
ac  praediis,  to  procure  security  to  the  people  by 
bondmen  and  their  estates. —  7  he  property  of  sure- 
ties: praedes  vendere. — Fig.:  cum  sex  libris, 
taniquam  praedibus,  me  ipsum  obstrinxerim. 

praesaepe  (pracBepe),  \»,n.  [prae+snepesj, 
an  enclosure,  stdle,  stall,  fold,  pen :  Stabant  (equi) 
in  praesaepibus  altis,  V. :  bona  donavit  praesaepi- 
bus,  has  spent  his  substance  on  his  stables,  lu. :  f  ucoa 
a  praesaepibuE  arcent,  i.  e.  from  the  hives,  V . — A 


hut,  hovel,  dwelling,  tavern :  audis  in  praesaepibus, 
in  drinking-shops. — A  crib:  equus  Ad  praesaepe 
gem  it,  0. :  Accedit  ad  praesaepe,  Ph. :  non  qui 
certum  praesaepe  teueret,  i.  e.  table,  H. 

prae-Baepi5  (-aepio),  psi,  ptus,  Ire,  to  fence 
in  front,  block  up,  barricade:  aditQs  trabibus,  Cs.: 
omni  aditu  praestiepto,  Cs. 

praeaagid,  IvI,  — ,  ire  [praesagium],  to  feel  in 
advance,  perceive  beforehand,  have  a  presentiment, 
forebode:  nescio  quid  mi  animus  praesagit  mali, 
T. :  quasi  praesagiret :  hoc  ipsum  animo,  L. 

praeaagitid,  onis,/  [praesagio],  a  presenti- 
ment, foreboding,  faculty  of  divining,  proph^ie 
power:  in  animis. 

praeBagiom,  i,  n.  [  1  SAG-  ],  a  preseniimeni, 
foreboding,  presage  :  vatum  praesagia,  0. :  men- 
tis, O. 

prae-aagUB,  adj.,  perceiving  beforehand,  divin- 
ing, prophetic,  presaging  :  pectora,  0. :  mali  mens, 
V. :  lucttl.<4  suspiria,  0. — Prophetic,  indicating  be- 
forehand: Verba  penis,  O. :  fulminis  ignes,  V. 

prae-BCio,  IvI,  — ,  ire,  to  know  beforehand,  fore- 
know: ante,  T. 

prae-BCiaoo, — ,  — ,  ere,  to  learn  beforehand: 
animos  volgi  longe,  V. :  quam  quisque  provinciara 
haberet,  L. 

prvLe-BOixXB,adj^, foreknowing, prescient:  corda, 
V. :  lingua,  O. :  vates  venturi,  V. 

prae-Bcrib5,  Ipsl  (scrlpsti,  T.),  Iptus,  ere,  to 
write  before,  prefix  in  writing :  sibi  nomen,  V. : 
auctoritates  praescriptae,  the  names  of  senators  re- 
corded €U  voting.—  To  describe  beforehand:  formam 
futuri  principatQs,  Ta. — F  i  g.,  to  ddermine  in  ad- 
vance, ordain,  direct,  prescribe :  his  rebus  finera, 
T. :  maiorum  iura  moresque:  iura  civibus:  mihi 
quern  ad  modum  meum  ius  persequar:  quid  fieri 
oporteret,  Cs. :  sic  enim  praescripsimus  iis,  ut, 
etc :  cum  ei  praescriptum  esset,  ne,  etc. :  qui  (mos) 
praescribit  esse  oportere,  etc — To  dictate:  carmi- 
na,  Tb.  —  To  put  forward,  use  om  a  pretext :  Pul- 
chram,  Ta. 

praescriptio,  onis,/.  [prae + SCARP-],  a  prefix 
in  writing,  title,  inscription,  preface,  introduction  : 
legis.  —  Fig.,  a  pretext,  excuse, pretence :  honesta 
praescriptione  rem  tegere,  Os. — A  limit,  restriction^ 
proviso:  rationis:  in  hac  praescriptione  semiho- 
rae. 

praeacriptum,  I,  n.  [P.  n.  of  praescribo],  a 
previous  direction,  precept,  limitation,  proviso,  reg- 
ulation: legum  imperio  et  praescripto  fieri :  omnia 
agere  ad  praescriptum,  Cs. :  ad  praescriptum  con- 
sulis  comitia  habita,  L. :  hoc  eius  praescripto,  Cs. : 
intra  praescriptum  equitare,  within  bounds,  H. 

praeacriptUB,  P.  of  praescribo. 

prae-aeoo,  cul,  ctus,  ftre,  to  cut  off  before,  ctU 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


praesens 


641 


praesidinm 


away,  eui  off,  cut  out :  praesectis  mulierum  crini- 
hus,  Cs. :  partem,  0.  —  F  i  g. :  Praesectum  deciens 
non  castigavit  ad  unguem,  i.  e.  accurately^  H.  (a1. 
perfectum). 

praesens,  entis  (abl.  of  persons  usu.  ente;  of 
things,  eiitl),  adj,  with  comp.  [P.  of  praesum],  <it 
handy  in  sight,  present,  in  person  :  quia  ades  prae- 
sens, because  you  are  here,  T. :  quo  praesente,  in 
whose  presence :  pauca  praesenti  consilio  locutus, 
be/ore  a  council  of  war,  S. :  tecum  egi,  in  person : 
8eTmo,/ace  to  face :  adgnoscere  praeseutia  ora,  i.  e. 
in  plain  view,  V. :  banc  sibi  videbit  praesens  prae- 
sentem  eripi,  T. :  in  rem  praesentem  venire,  to  the 
very  spot:  in  re  praesenti,  on  the  spot,  L. — Of  time, 
present,  contemporary,  existing  :  res :  non  solum 
mopi&  praesentis,  sed  etiam  futuri  temporis  timo- 
re,  Cs. :  fortuna  pristina  viri,  praesenti  fortunae 
conlata,  L. :  praesenti  bello,  during  hostilities,  N. : 
et  praesens  aetas  et  posteritas,  Cu. :  praesens  in 
tempus  omittere,  for  the  present^  H. :  praesenti 
tempore,  now,  0.  —  As  subst.  n.  (sc.  tempus),  the 
present :  laetus  in  praesens  animus,  H. :  haec  in 
praesenti  scripsi. — Plur.,present  circumstances,  the 
present  state  of  affairs :  amor  fastidio  praesenti  um 
accensus  est,  Ou. — Happening  at  once,  immediate, 
indant,  prompt,  impending  :  praesens  quod  fuerat 
malum  in  diem  abiit, T. :  poena:  tu&  praesenti  ope 
servata  urbs,  L. :  pecunia,  cash  :  praesentibus  in- 
sidiis  liberare,  imminent:  iam  praesentior  res  erat, 
mx>re  imminent,  L.  — -  Operating  at  once,  instant, 
prompt, efficacious, powerful,inJfuentuil:  auxilium: 
non  ulla  magis  praesens  fortuna  laborum  est,  more 
effective  cure,  V. :  adeo  iniuriae  Samnitium  quam 
benefici  Romanorum  memoria  praesentior  erat, 
L. :  si  quid  praesentius  audes,  more  effective,  V. :  o 
diva  .  .  .  Praesens  vel  tollere  corpus,  vel,  etc.,  H. 
— Present,  collected,  resolute :  Animo  virili  praesen- 
tique  esse,  T. :  si  cui  virtus  animusque  in  pectore 
praesens,  V. :  animus :  praesentioribus  animis,  L. 
— Present,  aiding,  favoring,  propitious  :  deus,  T. : 
praesentes  saepe  di  vim  suara  declarant :  Tu,  dea, 
tu  praesens,  nostro  succurre  labori,  V. 

praesenslo,  onis,/.  [prae+SENT-],  a  forebod- 
ing, presentiment :  per  eita  inventa.  —  A  precon- 
ception. 

praesensns,  P,  of  praesentio. 

praesentia,  ae,/.  [pi-aesens],  a  being  at  hand, 
presence:  eonim  praesentiam  vitare:  (Nemea)  ce- 
lebrare  praesentia  sua,  L. :  urget  praesentia  Turni, 
V. :  2imm\,  presence  of  mind,  Cs. :  deorum  praesen- 
tiae. — Impression,  efficacy,  effect :  veri,  0. — In  the 
phrase,  in  praesentia,  at  the  present  time,  at  the  mo- 
ment, just  now,  for  the  present,  under  present  cireum. 
stances:  hoc  video  in  praesentift  opus  esse :  in  prae- 
sentift  hostem  rapmis  prohibere,  Cs. :  in  praesentia 
reponere  odium,  to  conceal  for  the  time,  Ta. :  quod 
in  praesentift  vestimcntorum  fuit,  at  hand,  N. 


prae-Bentl5,  sSnsl,  sensus.  Ire,  to  fed  before^ 
hand,  perceive  in  advance,  have  a  presentiment  of 
presage,  divine:  animo,  Cs. :  animus  ita  praesentit 
in  posterum,  ut,  etc. :  araorem,  0. :  dolos,  V. :  ibi 
me  adesse,  T. :  talem  esse  deum :  praesensum  est, 
L. 

praesepe,  praesepio,  see  praesaep-. 

praesertim,  adv.  [1  SER-],  especially,  chiefly, 
principally, particularly :  praesertim  utnunc  sunt 
naores,  etc.,  T. :  retinenda  est  verecundia,  praeser- 
tim natur&  ips&  magiitrft:  praesertim  homines 
tantulae  staturae,  Cs. :  (te)  Praesertim  cautum 
dignos  adsumere,  H. :  praesertim  cum  respondis- 
set,  etc. :  utile  Vitae,  praesertim  cum  valeas,  H. : 
Faciam,  praesertim  si  utrique  vestrum  gratum  fu- 
turum  est :  Praesertim  si  tempestas  Inoubuit,  V. 

praeses,  idis,  m.  and  /  [SBD-],  a  protector, 
guard,  guardian,  defender :  tribunus,  quem  maio- 
res  praesidem  libertatis  esse  voluerunt :  Praeside 
tuta  deo,  0. — A  superintendent,  chief,  president : 
belli,  i.  e.  Minerva,  V. :  quo  praeside  rerum,  under 
whose  administration  of  the  world,  0.:  orbata 
praeside  pinus,  ue.  pilot,  0. 

praesidens,  entis,  m,  [P.  of  praesideo],  a  pres- 
ident, ruler:  superbia  praesidentium,  Ta. 

praesideo»  sSdl,  — ,  §re  [prae+sedeo],  to 
guard,  watch, protect,  defend:  huic  urbi,  atque  huic 
rei  p.:  alii,  ut  urbi  praesiderent,  relicti,  L.— 7b 
preside  over,  manage,  superintend,  direct,  command : 
ad  portas  urbanis  rebus,  Cs. :  huic  iudicio :  classi, 
L. :  armis,  0. :  in  agro  Piceno,  S. :  litus  Galliae, 
Ta.:  exercitum,  Ta. 

praesidiarius,  adj.  [praesidium],  serving  for 
defence :  milites,  in  garrison,  L. 

praesiditim,  I,  n.  [praeses],  defence, protection, 
guardianship,  help,  aid,  assistance:  proficisci  prae- 
sidio  suis,  N. :  amicitiam  populi  R  sibi  praesidio 
esse  oportere,  Cs. :  tectus  praesidio  firmo  amico- 
rum :  Ut  meae  stultitiae  in  iustitift  tu&  sit  aliquid 
praesidi,  T. :  Veneris  praesidio  f  erox,  H. — A  guard, 
escort,  convoy,  garrison :  ad  iudicium  cum  praesi- 
dio venit:  omnium  bonorum  praesidio  ornatus: 
servoruni  praesidio  uti :  regale,  H. :  ocoupatoque 
oppido,  ibi  praesidium  conlocat,  garrison,  Cs. : 
(turris)  praesidiis  firmare,  with  troops,  S. :  praesi- 
dium  dedit,  ut  tuto  perveniret.  escort,  N. :  praesi- 
dium ex  arce  eipellere,  garrison,  N. :  praesidia 
interficere,  troops,  N. :  praesidia  custodiasque  dis- 
poneve,  picket  guards,  Cs. :  galeatum,  lu. :  0  et 
praesidium  et  dulce  decus  meum,  H. :  quantum 
Praesidium  perdis,  V.  —  An  occupied  place,  post, 
station,  intrenchment,  fortification,  camp:  in  prae- 
sidio conlocatus,  on  guard:  qui  propter  metum 
praesidium  relinquit,  leaves  his  post :  praesidio  dis- 
cedere,  L. :  procul  in  praesidio  esse,  N. :  praesi- 
dium occupare  et  munire,  Cs. :  milites  in  praesi- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pimeaigiilfioo 


642 


praesto 


diia  disponere,  Ob.:  in  praesidiis  esse,  with  the 
arm^. — Aid,  hdp,  asristance:  quod  satis  esset 
pniesidi  dedit,  what  was  needful  for  his  support 
^md  safety^  N. :  quaerere  sibi  praeaidia  periculis : 
me  bireinis  praeaidio  soaphae  Tutum  .  .  .  Aura 
feret,  H.:  fortissimum  pudoris:  aliunde  rerum 
ezspectanda  tuarum  Praesidia,  enctmragemeni^  lu. 

prae-ugnifioo,  — ,  — ,  are,  to  indicate  before- 
hand: hominibus  quae  sint  futura. 

prae-Bignia»  e,  adj.  [prae+sigQumI,  pre-emi- 
nent, distinffuished:  tempora  cornu,  0. :  facie,  0. 

prae-8on5,  ul,  — ,  are,  to  sound  be/ore :  prae- 
Bonuit  sollemni  tibia  cantu,  0. 

prae-stabilia,  e,  adj.  with  comp.,  pre-eminent^ 
diaiinguiehed,  excellent :  res  magnitudine :  dignitaa 
praestabilior :  f uerat  praestabuius,  preferable,  T. : 
nihil  amicitia  praestabilius :  neque  aliud  praesta- 
biliuB  invenies,  S. 

praestans,  antis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P. 
of  2  praesto],  pre-eminent^  superior,  excellent,  ais- 
tinffuished,  extraordinary:  omnibus  et  ingenio  et 
diligentia,  surptusing  aU :  usu  et  sapientiA,  for 
experience  and  toisdom,  N. :  animi  iuvenis,  cUstin- 
guished  for  courage,  Y. :  virffinibus  praestantior 
omnibus  Herse,  superior  to  aU,  0. :  quo  non  prae- 
stantior alter  Acre  ciere  viros,  excelled  in  rousing 
the  men,  V. :  homines  praestantissimi  opibus : 
prudentia:  virtus:  praestanti  oorpore  Njmaphae, 
y. :  form&,  V. :  quid  praestantius  mihi  potuit  ac- 
cidere  ? :  aniroi,  V. :  praestantissimi  sapientiae,  Ta. 

praestantia,  ae,  /.  [praestans],  pre-eminence, 
superiority,  excellence:  animantium  reliquarum, 
over  otlier  creatures:  di  omnium  rerum  praestan- 
ti&  excellentes,  in  all  thirds, 

praestat,  see  2  praesto. 

praestes,  itis,  m.  [2  prae+STA-],  a  protector, 
guardian  :  praestitibus  Laribus,  0. 

praestigiae,  arum,  /.  [STIG-],  deceptions,  iUu- 
simtk,  sleights^  j^gl^y  trickery  :  verborum,  tricks 
of  words:  quasi  praeatigiis  depelli:  non  perprae- 
stigias,  sed  palam  compilare,  secretly :  quo  magis 
argui  praestigias  iubetis  vestras,  L. 

praestituo,  ul,  Qtus,  ere  fprae+statuo],  to  de- 
termine beforehand,  fix  in  advance,  prescribe :  tibi 
quidemst  olim  dies  praestituta,  T. :  diem  praesti- 
tuit  operi  faciundo :  die  praestituta,  L. :  nullA 
praestitut&  die,  toithout  afiaeedterm:  diem  certam 
Ghabriae,  N. :  praetor  nuroquam  petitori  praesti- 
tuit,  qua  actione  ilium  uti  velit 

praestitas,  P.  of  2  praesto. 

1.  praesto,  (tdv,  [for  ^praesito,  P.  abL  of 
*  prae-sino],  <it  hand,  ready,  present,  here :  Ipeum 
praesto  video,  T. :  doml  Praesto  apud  me  esse, 
T. :  togulae  lictoribus  ad  portam  praesto  fuerunt : 
praesto  est  enim  acerba  memoria,  always  with  me, 


L. :  ubi  est  frater?  Chaer,  Praesto  adest,  T.— 
At  hand,  serviceable^  helpful :  Macron!  vix  videor 
praesto. — Usu.  in  the  phrase,  praesto  esse,  to  be 
at  hand,  attend,  wait  upon,  serve,  aid,  be  hdpful : 
praesto  esse  clientem  tuum?:  ius  civile  didicit, 
praesto  multis  fuit :  saluti  tuae  praesto  esse :  ut 
ad  omnia,  quae  tui  velint,  ita  siro  praesto,  ut,  etc. 
— With  esse,  to  be  in  the  way,  meet,  resist,  oppose: 
quaestores  cum  fascibus  mihi  praesto  fuerunt 

2.  prae-Bto,  iti,  itus  (P.fut.  praestatQrus),  are, 
to  stand  out,  stand  before,  be  superior,  excel,  surpass, 
exceed,  be  exceUent:  suos  inter  aequalls:  civitaa 
hominum  multitudine  praestabat,  Os. :  sacro,  quod 
praestat,  peracto,  lu. :  probro  atque  petulantiA 
maxume,  to  be  pre-eminent,  S. :  virtute  omnibus, 
Cs. :  quft  re  homines  bestils  praestent :  pingendo 
aliis :  praestare  honestam  mortem  existimans  tar- 
pi  vitae,  N. :  quantum  ceteris  praestet  Lucretia, 
L. :  virtute  ceteros  mortales,  L. :  gradu  honoria 
nos,  L. :  imperatores  prudentia,  N. — Impers.  with 
subjeet-dause,  it  is  preferable,  is  better :  sibi  prae- 
stare, quamvis  fortunam  pati,  quam  interfici,  etc, 
Gs. :  mori  milies  praestitit,  quam  haec  pati :  mo- 
tos  praestat  componere  fluctds,  V.  —  To  become 
surety  for,  answer  for,  vouch  for,  warrant,  be  re- 
sponsible for,  take  upon  oneself:  ut  omnis  mini- 
stros  imperi  tui  rei  p.  praestare  videare :  ut  nihil 
in  vita  nobis  praestandum  praeter  culpam  pute- 
mus,  i.  e.  that  we  have  nothing  to  answer  for  if 
free  from  guilt:  impetOs  populi  praestare  nemo 
potest,  answer  for  the  outbreaks  of  the  people  : 
emptori  damnum  praestari  oportere,  compensation 
ought  to  be  made:  nihil,  be  responsible  for  nothing  : 
quod  ab  homine  non  potuerit  praestari,  what  none 
could  guaranty  against :  tibi  a  vi  nihil,  give  no 
guaranty  against :  meliorem  praesto  magistro  Dl- 
scipulum,  warrant,  lu. :  quis  potest  praestare, 
semper  sapientem  beatum  fore,  cum,  etc  ? :  Iliiua 
lacrimae  praestant  Ut  veniam  culpae  non  abnuat 
Osiris,  insure,  lu. — To  fulfil,  discharge,  maintain^ 
perform,  execute:  in  pugna  mi  litis  officia,  Os. : 
amicitiae  ius  officiumque:  praestiti,  ne  quern  pa- 
ds per  me  partae  paeniteat,  have  taken  care,  L. : 
quamcumque  ei  fidem  dederis,  ego  praestabo,  will 
keep  the  promise:  ei  fidem,  L.:  mea  tibi  fides 
praestabitur :  pacem  cum  iis  populus  R.  praestitit, 
maintained,  L. :  argenti  pondo  bina  in  militeoi, 
pay  as  ransom,  L. :  tributa,  pay,  lu. :  tripUcem 
usuram,  lu. — To  keep,  preserve,  maintain,  retain: 
pueri,  quibus  videmur  praestare  rem  p.  debuiase : 
nepotibus  aequor,  0. :  omuls  socios  salvos  prae- 
stare poteramus  :  Incolumem  me  tibi,  H.  —  7b 
show,  exhibit,  prove,  evince,  manifest,  furnish,  pre- 
sent, assure :  mobilitatem  equitum  in  proeliis,  Os. : 
m  iis  rebus  eam  voluntatem:  consilium  suum 
fidemque:  honorem  debitum  patri:  senatui  sen- 
tentiam,  to  give  his  vote :  terga  hosti,  i.  e,fiee,  Ta. : 
voluptatem  sapienti,  assure :  praesta  te  eum,  qui, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


praastolor 


648 


praetereo 


eic^  lAow  ihytdf  tuck,  <u,  etc. :  tequ«  praesta  oon- 
Btanter  ad  omoe  Indeclinatae  munus  amicitiae, 
Aow  thjfteif  eofutantf  0.:  vel  magnum  praestet 
Achillen,  apprcve  MnUelf  a  ffreat  AchilUs^  V. 

praastolor,  atus,  ftri,  dep.  [1  STAR-],  to  gtand 
ready  /or,  wait  for,  expect:  ad  Clupeam,  Cs. :  tibi 
ad  Forum  Aurelium :  quem  praestolare  ?  T. 

prae-atrlngo,  inxl,  ictus,  ere,  to  draw  together, 
fatten  up,  bind  fast,  eomprete :  Syracosio  (laqueo) 
praeatrictft  f auce,  0. — F  i  g.,  of  the  sight,  to  make 
dull^  blunt,  dim,  daggle  :  oculos :  f ulguribus  prae- 
•tringentibus  aciem  oculorum,  blindina,  L. — Of  the 
mind,  to  daggle,  con/uee,  overwhelm,  baffle:  aciem 
animorum  nostrorum  Yirtutis  splendore:  oculos 
mentis:  praestigias. 

prae  -  stmo,  tixi,  actus,  ere,  to  build  be/ore, 
block,  stop  up,  make  impoMable,  make  inaccessible : 
aditum  obice  mentis,  0. :  Porta  Fonte  fuit  prae- 
structa,  stopped  up,  0. :  Hospitis  efFugio  omnia, 
against  the  escape,  0. — F  i  g. :  f  raus  fidem  in  par- 
Tis  sibi  praestruit,  seeks  to  win  confidence  before- 
hand, L. 

praesul,  sulis,  m.  [2  SAL-],  a  leader  in  a  dance, 
leader  of  a  procession, 

praesultator,  oris,  m.  fpraesulto],  a  leader  in 
a  dance,  leader  of  the  festal  procession  (of  a  slave 
flogged  before  a  procession  m  the  circus),  L. 

praesulto,  ftre  [prae+salto],  to  dance  before, 
swagger  before:  hostium  signis,  L 

prae-Bom,  ful,  esse,  to  be  before,  be  set  over, 
pntide  over,  rule,  have  charge  of,  command,  super- 
intend: in  provinciA,  ^ovtfm :  omnibus  Druidibus, 
Cs. :  prorinciae,  S. :  censor  factus,  severe  praef uit 
ei  potestati,  N. :  exercitui,  Os. :  artificio :  vigiliis, 
8. :  statuis  faciendis :  moenibus  urbis,  protect,  0. 
—  To  be  chief,  take  the  lead:  non  enim  paruit  ille 
Ti.  Gracchi  temeritati,  sed  praefuit :  crudelitati. 

prae-Bumo,  — ,  timptus,  ere,  to  take  before, 
take  first:  domi  dapes,  0.:  remedia,  Ta. — Fig., 
to  anticipate,  take  for  granted:  spe  bellum,  i.  e. 
anticipate  victory  by  confidence,  V. :  praesumpta 
apud  militem  illius  anni  quiea,  Ta. :  praesumptum 
habere,  grates  diis  actas,  take  for  granted,  Ta. 

prae-Butnii  P.,  sewed  up:  (hasta)  foliis  prae- 
suta,  i.  e.  covered,  0. 

prae-tego,  — ,  — ,  ere,  to  protect:  cavo  aere 
caput,  Pr. 

prae-tempto  (-tontd),  — ,  — ,  &re,  to  examine 
previously,  make  trial :  baculo  iter,  0. :  pedibus 
Her,  Tb. :  poll  ice  chordas,  0. :  praetemptata  cri- 
mina,  experimental,  Ta. — Fig.,  to  test  beforehand: 
sui  vires,  0. 

prae-tendo,  dl,  tus,  ere,  to  stretch  forth,  reach 
out,  extend,  present :  hastas  dextris,  V. :  fumos 
manu,  i.  e.  fumigate,  V. :  praetenta  Teln,  presented, 


0. :  coniugis  taedas,  i.  e.  assume  to  be  your  hue- 
band,  V.  —  To  spread  before,  draw  over :  vestem 
ocellis,  holds  before,  O. :  morti  muros,  i.  e.  skulk 
from  death  behind  walls,  V. :  decreto  sermonem, 
prefix,  L. — Pass.,  to  stretch  out  before,  lie  opposite, 
extend  in  front:  tenue  praetentum  litus  esse,  a 
narrow  stretch  of  shore,  L. :  praetentaque  Syrtibus 
arva,  V. — F  \g.,to  hold  out  as  an  excuse,  offer  as  a 
pretext,  allege,  pretend,  simulate :  hominis  doctis- 
simi  nomeii  tuis  barbaris  moribii^,  shelter  under 
the  name :  culpae  splendida  verba  tuae,  0. :  legem 
postulationi  suae,  L. :  deoruro  numen  praetendi- 
tur  sceleribus,  L. :  honesta  nomina,  Ta. 

praetento,  see  praetempto. 

prae-tepoBCO,  ul,  — ,  ere,  to  grow  warm  be- 
fore.— F  i  g. :  Si  tuus  praetepuisset  amor,  0. 

1.  praeter,  adv.  [PRO-],  except,  besides,  unless, 
save,  other  than,  not:  ne  quis  praeter  armatus 
violaretur,  L. :  niultitudini  diem  statuit  .  .  .  prae- 
ter rerum  capitalium  condemnatis,  S. :  Nil  praeter 
canna  fuit,  0. 

2.  praeter,  praep.  with  ace.  [1  praeter],  of 
place,  past,  by,  before,  in  front  of,  along  :  praeter 
casam,  T. :  praeter  castra  copias  transduxit,  Cs. : 
oculos  Lollii,  before  the  eyes  of:  oram  maris,  L. : 
tela  volant  praeter  et  lumen  et  auris,  0. :  praeter 
maiorum  cineres  rapitur,  lu. — F  i  g.,  over,  beyond, 
against,  contrary  to,  inconsistently  with,  aside  from: 
praeter  civium  Morem,  T. :  naturam :  cum  lacus 
praeter  modum  crevisset. — In  comparison,  beyond, 
above,  more  than:  nil  egregie  praeter  cetera  Stu- 
debat,  T. :  quod  mibi  cousuli  praecipuum  fuit 
praeter  alios:  praeter  omnis  mirata  est  ducem, 
H. :  alqd  praeter  ceteros  metuere.  —  Besides,  to- 
gether with,  in  cuidition  to :  praeter  imperatas  pe- 
cunias,  Os. :  praeter  haec  (i.  e.  praeterea),  T. — Be- 
sides,  except,  apart  from:  hoc  nemiiii  praeter  me 
videtur:  neque  vestitQs  praeter  pcUls  habeant, 
Os. :  praeter  quae  mihi  binae  sirnul  redditae  sunt 
(i.  e.  praeter  eas  litteras,  quae). 

praeter  -  ag5,  — ,  — ,  ere,  to  drive  by,  drive 
past :  deversoria  Praeterageiidus  equus,  H. 

praeter-ea,  cuiv.,  in  addition,  beyond  this,  fur- 
ther, besides,  moreover:  niliiliie  vobis  in  mentem 
venit,  quod  praeterca  ab  Oras^o  requiratis  ? :  haec 
duo  praeterea  oppida,  V. :  multis  praeterea  viris 
fortibus  evocatis,  Os. :  duo  praeterca  tails  tulisse 
viros,  two  more,  V. :  nihil  praeterea  cum  consule 
pacti,  quara,  quod,  etc.,  L. — In  enumerations,  be- 
sides, moreover:  Multae  sunt  causae  .  .  .  priraum 
.  .  .  praeterea,  T. :  praeterea  ...  ad  hoc  .  .  .  po- 
stremo,  S. :  nam  et . . .  prudentiam  tuam  exposuit : 
et  praeterea  .  .  .  praeterea,  etc. — In  time,  hence- 
forth, hereafter,  thenceforth:  quisquam  numen 
lunonis  adorat  Praeterea  ?  V. 

praater-eo,  il,  itus,  ire,  to  go  by,  go  past,  pass 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


praeterequitans 


644 


praeteztatcui 


Jy,  pats :  praeteriens  modo,  in  pamng  6y,  T. : 
quasi  praeteriens  satisfaciam  uaiversis :  te  praete- 
reunte,  lu. :  hortos :  hos  cursu,  ottUtript^  V. :  Pu- 
dicitiae  aram,  lu. :  praeterita  est  vireo,  0. :  decre- 
scentia  ripas  Flumina  praetereuDt,  H. — Of  time, 
to  pass,  go  by :  biennium  praeteriit  hora,  0. — ^F  i  g., 
to  pass  by,  pass  over,  leave  out,  omit,  disregard, 
overlook,  neglect :  temere  alqd,  T. :  quae  nunc  ego 
omnia  praetereo:  et  quod  paene  praeterii,  Bruti 
tui  causa  feci  omnia:  ut  pars  orationis  silentio 
praeteriretur,  i.  e.  6«  vnihimt  applause:  praete- 
rearo,  referamne  tuum  .  .  .  Dedecus  ?  0. :  nullum 
genus  crudelitatis,  leave  unpractised:  praeterire 
non  potui,  quin  scriberem,  could  not  neglect  to 
write :  cum  Tir  suffragiis  praeteritur :  fratris 
filium  (in  a  last  will) :  retinuit  quosdam  Lepidus  a 
ooUega  praeteritos,  i.  e.  dropped  from  the  roll  (of 
the  Senate),  L. :  Me  quoque  praeteriere  patres, 
forgot,  0. —  To  escape,  avoid :  nescis  quid  mali 
rraeterieris,  T. — To  go  beyond,  outstrip,  surpass, 
excel:  virtus  alios  tua  praeterit  omuls,  0. ;  ut  Aiaz 
praeteriit  Telamonem,  lu.  —  To  overpass,  trans- 
qress :  iustum  modum,  0. — To  escape,  be  unnoticed 
by :  non  me  praeterit ...  me  prolapsum  esse :  te 
non  praeterit,  quam  sit  difficile. 

praeter-equitans,  antis,  P.,  riding  by,  L. 

(  praeter-fer5 ),  — ,  latus,  ferre,  to  carry  by  ; 
only  poM. :  latebras  praeterlata  acies  est,  was 
driven  close  to,  L. 

praeter-fluo,  — ,  — ,  ere,  to  flow  by,  flow  past  : 
praeterfluentem  aquam  captare,  Ou. :  moenia,  L. 
—  Fig.:  voluptatem  praeterfluere  sinere,  to  be 
forgotten. 

praetergredior,  gressus,  l,  dep.  [praeter  + 
gradior  ],  to  walk  by,  march  by,  pass  by,  pass :  ca- 
stra :  primos  8uos,  S. :  eum,  S. 

praeteriens,  P.  of  praetereo. 

praeteritUB,  adj.  [  P.  of  praetereo  ],  gone  by, 
past,  past  and  gone,  departed:  tempus:  castigatio 
ob  errorem  praeteritum,  L. :  culpa,  0. :  praeterita 
nocte,  last  nighty  lu. — Plur.  n.  as  subst.,  the  past : 
mcminit  praeteritorum. — Pro  v.:  praeterita  mu- 
tare  non  possumus. 

praeter-labor,  lapsus,  I,  dep.,  to  glide  by,  flow 
by,  run  past :  (tellurem),  to  sail  past,  V. — F  i  g.,  to 
slip  away:  (definitio)  ante  praeterlabitur,  quam 
percepta  est. 

praeterlatUB,  P.  of  praeterfero. 

praetennissid,  dnis,  /.  [praetermitto],  a  leav- 
ing out,  omission,  neglect:  uUius  (formae):  aedili- 
tatis,  i.  e.  neglect  to  seek  (as  a  candidate). 

praeter  -  xnltt5,  misl,  missus,  ere,  to  permit 
to  go  by,  let  pass,  let  ao :  neminero.  —  Of  time  or 
occasion,  to  let  peas,  let  slip,  neglect :  diem :  eius 
rei  praetermissac  occasiones,  Cs. :  helium  gcrendi 
tempus. — To  omit,  neglect,  leave  undone:  omcium  : 


praetermitteadae  defensionis  causae :  ne  quid  prao- 
termitteretur,  L. :  de  contumeliis  dicere  praeter- 
mittam :  reliqua  quaerere,  Cs. :  alqd  facere,  N. : 
nihil  praetermittere  quo  minus  ea  consequatur, 
i.  e.  make  every  exertion  to,  etc. — To  pass  over,  pass 
without  notice,  omit,  overlook:  multa  crimina: 
negant  eum  locum  praetermiasum,  sed  conaulto 
relictum  esse,  not  overlooked,  but  purposely  dis- 
regarded: quod  dignum  memori&  visum,  praeter- 
mittendum  non  existimavimns,  Os. :  alii  id  praeter. 
miserant  scriptores,  L. —  To  overlook,  disregard: 
Do,  praetermitto,  T. 

praeter-qnam  or  (old)  praeter  quam,  €tdv., 
beyond,  besides,  except,  other  than,.save:  neque,  prae- 
ter quam  quas  ipse  amor  molestias  Habet,  addas, 
T. :  nullum  praemium  postulo,  praeterquam  huiua 
diei  memoriam :  nulla  praeterquam  vitae  nostrae 
iactura,  Cs. :  multitudo  coalescere  nuUft  re  prae- 
terquam legibus  poterat,  L. — Ellipt.,  with  etiam, 
not  only . . .  but  also :  malum,  praeterquam  atrox, 
etiam  novum,  L. — With  giu>d,  apart  from  the  fact 
that,  except  that,  betides  that:  mihi  labores  fuere 
leves,  Praeter  quam  tui  carendum  quod  erat,  T. : 
praeterquam  quod  ita  Quinctio  placeret,  L. :  prae- 
ter enim  quam  quod,  etc. 

praeterveotid.  finis,/.  [ praeter -fV AG-],  a 
passing  by:  in  praeiervectione  omnium,  qui,  etc., 
i.  e.  at  the  point  which  all  must  pass. 

praeter-vehor,  vectus,  l,  dep.,  to  be  borne  past, 
drive  by:  qui  praeter vehebantur:  praetervebens 
equo,  riding  by,  L. :  Apolloniam,  Cs. :  navibus 
oram,  L. :  forum  et  templa,  march  by,  Ta. — F  i  g., 
to  pass  by,  pass  over :  locum  silentio:  oratio,  quae 
non  praetervecta  sit  aurls  vestras,  sed,  etc 

praeter -void,  — ,  — ,  are,  to  fly  by,  pass  in 
flight:  praetervolans  corvus  glaebam  amisit,  Cu. : 
(equum)  praetervolat  Ales.  —  In  tmesi :  Etrusca 
praeter  et  volate  litora,  H.  —  Fig.,  to  slip  by,  es- 
cape: sententiae  saepe  hominum  sensQs  praeter- 
volant :  occasionis  opportunitas  praetervolat,  L. : 
haec  duo  proposita,  i.  e.pass  over  cursorily. 

prae-texo,  xul,  xtus,  ere,  to  weave  before, 
fringe,  edge,  border  :  Purpura  praetexit  amictQs, 
0. :  litora  Praetexunt  puppes,  V. :  nationes  Hheno 
praetexuntur,  border  on  the  JUUne,  Ta. — To  border, 
furnish, provide, adorn:  primis  litteris  sententiae 
carmen  omne  praetexitur,  i.  e.  the  initial  letters  of 
the  verses  are  those  of  the  sentence:  omnia  leniori- 
bus  principiis  natura  praetcxuit,  has  provided  with, 
etc. :  praetexta  quercu  dunms,  0. :  praetexat  fasti- 
gia  chartae  littera,  i.  e.  be  wHtten  on  the  margin, 
Tb. — Fig.,  to  cover,  cloak,  conceal,  disguise:  hoc 
nomine  culpam,  V. — To  assign  as  a  pretext:  ser- 
vatam  ab  eo  filiam,  Ta. :  nomina  speciosa,  Ta. 

praetexta,  ae,/.,  see  1  praetextus. 

pxaeteztatus,  acfj.  [pretexta],  wearing  ths 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


praetextom 


645 


praeverto 


toga  praetexia:  Glodius:  decemTiri,  L. :  adulter, 
i.  e.juvenil«y  lu. :  mores,  of  youth,  i.  e.  looaCy  lu. — 
As  guhst,  m.,  a  free-born  youth:  quosdam  prae- 
textatos  scribunt,  L. :  loripes,  lu. 

praeteztum,  I,  n.  [P.  n.  of  praeteio],  a  pre- 
tence^  excuse:  Ravennam  devertit  praetexto  clas- 
sem  adloquendi,  Ta. 

1.  praeteztna,  adi.  [P.  of  praetexo],  borderedy 
edged  :  toga,  bordered  with  purple  ( worn  by  the 
higher  magistrates;  also  by  free-born  children 
less  than  seventeen  years  of  age):  aedilioia :  togae 
praetextae  habendae  ius,  L. :  eripies  pupillae  to- 
gam  praetextam  ? — As  subtt.  /.,  the  toga  praetexta  : 
tu  in  praetextft  esse  consulatum  putas  ? — Wearing 
the  toga  praetexta^  with  a  purple  border  on  the 
mantle:  videre  praetextos  iuimicos,  i.  e.  in eupretne 
power. — As  gubst.  f  (sc.  fabula),  a  play  in  which 
the  bordered  toga  w  wom^  tragedy  (because  emi- 
nent Romans  were  among  the  characters):  prae- 
textas  docere,  H. 

2.  (praeteztus,  tis),  m.  [  TEC-  ],  a  show,  dis- 
play ^  pretence,  pretext  (  only  abl.  sing.  ) :  sub  leni 
praetextu  verborum,  L. :  praetextu  seuatils,  Ta. 

prae-tlnotaa,  P.,  steeped  previously,  moistened 
beforehand:  semina  veneno,  6. 

praetor,  Oris,  m.  [for  ♦praeitor;  prae+1  I-], 
a  leader,  head,  chief  president,  chief  magistrate, 
chief  executive,  commander :  se  praetores  appellari 
▼olebant  (the  chief  magistrates  of  Capua) :  maxi- 
mus,  L. :  creant  praetores,  qui  exercitui  prae- 
essent,  generals,  N. — In  Rome,  a  praetor,  magis- 
trate cfiarged  with  the  administration  of  justice 
(first  appointed  B.C.  367,  from  the  patricians; 
plebeians  became  eligible  after  B.C.  338;  after 
B.C.  264  two  were  chosen  each  year,  one  with 
jurisdiction  over  citizens,  the  other  over  stran- 
gers): urbanus:  urbis:  cum  praetores  designati 
sortirentur,  had  their  jurisdiction  assigned  by  lot : 
praetor  primus  centuriis  cunctis  renunciatus,  i.  e. 
appointed  first. — A  propraetor,  ex-praetor  as  gov- 
ernor of  a  province:  dicto  audientem  fuisse  se 
pmetori. — A  proconsul. 

praetorianuB,  adj.  [praetorium],  of  the  body- 
guard, praetorian :  miles,  Ta. 

praetorium,  !,  n.  [praetor]. — In  a  camp,  the 
generaTs  tent :  tueri  praetorium,  L. :  fit  concursus 
in  praetorium,  Cs. — In  a  province,  the  governor's 
residence,  aovemmetit  house:  curritur  ad  praeto- 
rium.— Mur.,  a  palace:  sedet  ad  praetoria  regis, 
lu.  —  Of  private  mansions,  palaces,  lu. :  ipsa  ad 
praetoria,  i.  e.  the  queen-bee's  cell,  V. — A  council  of 
war  (held  in  the  general's  tent) :  ita  missuro,  L. : 
praetorio  dimisso,  L. — The  imperial  body-guard: 
in  praetorium  accepto,  Ta. 

praetorina,  adj.  [praetor],  of  the  praetor,  of 
praetors,  praetorian:  ius,  the  praetores  tlecitions: 


comitia,  the  election  of  praetor,  L. :  potestas,  the 
praetores  authority :  turba,  about  the  praetor. — As 
subst,  m.,  one  who  has  been  praetor,  an  ex-praetor, 
C.  —  Belonging  to  the  propraetor,  propraetorian : 
domus,  off  cial  residence. — Of  a  general,  of  a  com- 
mander :  cohors,  the  body-guard  of  the  general-in- 
chief,  Cs. :  navis,  fiag  -  ship,  L. :  imperium,  chief 
command:  porta,  nearest  the  general's  tent,  Cs. 

prae-trepidana,  antis,  adj.,  very  hasty,  impa- 
tient :  mens,  Ct. 

praetura,  ae,  /  [  prae -HI  I-  ].  the  office  of  a 
praetor,  praetorship :  praeturae  iurisdictio :  prae- 
tura se  abdicare. 

prae -umbr ana,  antis,  darkening,  obscuring: 
fjistigium,  Ta, 

prae-uatUB,  P.,  burned  in  front,  burned  at  the 
end:  stipites,  Cs. :  sudibus  praeustis,  V. :  hasta,  L. 

prae-ut,  adv.,  in  comparison  with,  compared 
with :  Ludus,  Praeut  huius  rabies  quae  dabit,  T. 

prae-valena,  entis,  adj.,  of  superior  strength^ 
mighty :  iuvenis,  L. :  populus,  L. 

prae-yale5,  ul,  — ,  fire,  to  be  stronger,  have 
superior  power :  virtute  praevalet  sapientia.  Ph. : 
auctoritas  Cluvii  praevaluit,  ut,  etc.,  was  so  control- 
ling^ Ta. :  pugna  equestri,  Ta. 

prae-Talldoa,  adj.,  very  strong,  of  superior 
strength:  iuvenis,  L. :  man  us,  0.:  cohortes,  Ta. : 
Neu  (terra)  se  praevalidam  primis  ostendat  aristis, 
too  strong,  V. :  nomina  equitum,  imposing,  Ta. 

praevarioatid,  6nis,  /.  [  praevaricor  ].  —  In 
law,  insincerity  in  pleading,  duplicity,  eoUusion: 
de  praevaricatione  absolutus. 

praevarioator,  oris,  m.  [praevaricor].  —  In 
law,  a  sham  accuser,  collusive  prosecutor,  unfaith- 
ful advocate,  prevariccUor :  praevaricatorem  mihi 
opponere:  Catilinae. 

praevarioor,  — ,  iri,  dep.  [♦  prae-varicus], — 
In  law,  to  be  a  false  advocate,  collude,  prevaricate. 

prae-vehor,  vectus,  I,  dep.,  to  ride  in  front, 
flow  past,  sail  by:  equites  Romani  praevecti,  who 
had  ridden  before  them,  L. :  praevectus  equo,  V. : 
felici  remo,  Pr. :  missilia  praevehuntur,^y  before, 
T. :  Germaniam,  to  skirt,  Ta. 

prae-venid,  veni,  ventus,  ire,  to  come  before, 
precede,  get  the  start  of,  outstrip,  anticipate,  pre- 
vent :  hostis  breviore  vift  praeventurus  erat,  L. : 
praevenerat  fama,  L. :  Lucifero  praeveniente,  0. : 
desiderium  plebis,  L. :  nisi  praeveniretur  Agrip- 
pina,  i.  e.  tmless  Agrippina  were  put  out  of  the  way, 
Ta.  —  To  prevent,  hinder  ( only  pass. ) :  quae  ipse 
paravisset  facere,  perfidia  clientis  sui  praeventa, 
S. :  Quod  non  praeventum  morte  fuisse  dolet,  0. 

prae-Terr5,  — ,  — ,  ere,  to  sweep  before:  latas 
vcste  iacente  vias,  0. 

prae-Terto  (-Torto),  tl,  — ,  ere,  to  go  before. 


Digitized  by  V^OOQIC 


praevertor 


646 


precor 


precede^  outstrip,  outrun :  cursu  pedum  ventos,  V. 
— F  i  g.,  to  antidpcUe^  prevent^  come  before :  (tur- 
rium)  U8um  opportunitas  praevertit,  L. :  praever- 
tunt,  inquit,  me  fata,  0. —  To  preoccupy^  prepouen : 
amore  animos,  V.  —  To  attend  to  in  preference, 
despatch  firsts  prefer :  aliquid,  quod  huic  sermoni 
praevertendum  putes :  aliud  in  praesentia  prae- 
▼ertendnm  sibi  esse  dixit,  that  mtut  be  attended  to 
firat^  L.:  Punicum  Romauo  bellum,  L.:  huic  rei 
ppaevertendum  existimavit,  ne,  etc.,  Cs. 

praevertor  ( -vortor ),  — ,  — ,  I,  dep.[  prae- 
verto  ],  to  outstrip,  pass  :  fuga  Hebrum,  V. :  ad 
Armenios,  i.  e.  to  arrive  fret,  Ta.  —  F  i  g.,  to  de- 
spatch Jirst^  attend  to  in  preference,  prefer  :  exer- 
citiis  ducere,  nee  rem  aliam  praeverti,  L. :  omnibus 
eam  rem,  L. :  illuc  praevertamur,  let  lu  fret  look 
at  this,  H. :  ad  interna,  Ta. 

prae-vide5,  vidl,  visus,  ere,  to  see  firsts  see  be- 
forehand,  foresee:  ictum  venientem  a  ▼ertice,V. : 
cultri  in  liquid!  praevisi  unda,  0. — Fig.:  de  re 
p.,  quam  praevideo  in  summis  periculis,  discern 
beforehand:  impetum  hostium,  Ta. 

prae-vitio,  — ,  — ,  Are,  to  corrupt  beforehand: 
(gurgitem),  0. 

praeviuB,  adj,  [prae+via],  ffoing  before,  lead- 
ing the  way :  anteit,  0. 

prae-yol5,  — ,  ftvl,  ftre,  tojly  before,  fly  in  ad- 
vance: in  tergo  praevolantium  ( avium  ):  aquila, 
velut  dux  viae,  praevolavit,  Ta. 

pragmatioaB,  adj.^  =  'trpayfiariKScj  tkiUed  in 
businese,  experienced:  homines. — As  subst.  m.,  one 
alcilled  in  the  law^  an  attorney  (who  prepared  a 
brief  for  the  advocate):  oratori  pragmaticum 
adiutorem  dare. — An  attorney,  lawyer,  lu. 

prandeo,  prandl,  pransus,  §re  [prandium],  to 
take  breakfast,  breakfast,  eat  for  luncheon:  uani- 
nio  consule  scito  neminem  prandisse  (he  held  oflBce 
only  part  of  a  day) :  prandebat  sibi  quisque  deus, 
lu. :  luscinias,  H. 

prandium,  I,  n.,  a  late  breakfast,  luncheon  (usu. 
of  bread,  fish,  or  cold  meats,  taken  near  noon):  in- 
vitare  ad  prandium  :  prandiorum  apparatus. 

pransuB,  ac{j.  [P.  of  prandeo],  that  has  break" 
fasted,  after  eating  :  ut  viri  equique  curat!  pransi 
essent,  L. :  pransa  Lamia,  H. :  non  avide,  H. : 
pransus  potus,  i.  e.  filled  wiihfood  and  wirte. 

pratenaia,  e,  adj.  [pratum],  growing  in  mead- 
ows^ meadow- :  fungi,  H. 

pratulom,  I,  dim,  [pratum],  a  small  meadow, 

pratum,  i,  n.  [PRAT-],  a  meadow:  pratorum 
viriditas :  prata  tauro  subsecuisse,  i.  e.  meadow- 
grass,  0. :  Neptunia  prata,  \.  e.  the  sea,  C.  poet. 

prave,  adv.  with  sup.  [pravusl  crookedly  :  sec- 
tus  nn^is,  H. — ^F  i  g.,  improperly,  wrongly,  amiss, 
ill,  badly:  hoc  factum,  T. :  cenare:  prave  facti 
Teretis,  H. :  pudens,  i.  %,  from  false  shame^  H. 


pravltao,  atis,  /.  [pravus],  crookedness,  distor- 
tion, deformity:  membrorum :  corporis  pravitates. 
— F  i  g.,  irregularity,  impropriety:  malA  consueta- 
dine  ad  aliquam  pravitatem  venire. — Of  character, 
viciousness,  unlowardness,  perverseness,  depravity: 
quae  ista  est  pra vitas  ?  T. :  mentis :  in  ista  pravi- 
tate  perstabitis  ? :  morum,  Ta. :  pravitates  animi. 

pravus,  adj.  with  comp.  and  st^.,  crooked,  dis- 
torted, misshapen,  deformed:  si  quae  in  membris 
prava  sunt :  talus,  H . —  F  i  g.,  perverse,  irrpgular, 
improper,  wrong,  vicious,  bad:  nihil  pravum,  per- 
versum :  dociles  imitandis  Turpibus  et  pravis,  lu. 
— Flur.  n.  as  subst. :  qui  recta  prava  fadunt,  ras- 
cality, T. :  quo  pravius  nihil  esse  possit :  pravis- 
sima  consuetudinis  reguhi :  belua  (I  e.  stulta),  H. 

preoana,  ntis  {gen.  plur.  precanttlm,  0. ),  ad^, 
[P.  of  precor],  prayifig,  supplicating:  dextra,  V. : 
verba,  V.,  0. 

preoarlo,  adv.  [  precarius  ],  by  entreaty,  fqxm 
request:  tradere,  T. :  si  precario  essent  rogandi : 
praefuit,  on  sufferance,  Ta. 

precarius,  at{;.  [precor],  obtained  by  entreaty, 
granted  to  prayer:  orare  precariam  opem,  as  a 
favor,  L. :  victus,  the  bread  cf  charity,  Oo. — De- 
pendent on  another's  will,  uncertain,  precarious: 
forma,  0. :  imperium,  Ta. :  vita,  Ta. 

preoatid,  6nis,  /.  [precor],  a  praying,  prayer: 
sollemnis  comitiorum :  precationes  faoere,  L. 

preoator,  dris,  m.  [precor],  a  st^ppUant,  inter- 
cessor: tibi  precatorem  parare,  T. 

preoes,  see  (prex). 

preoiae,  &rum,/.,  a  kind  of  grape-vine,  Y. 

precor,  atus,  arl,  dep,  [  prex  ],  to  ask,  beg,  en- 
treat, pray,  supplicate,  request,  coJl  upon,  beseech, 
sue :  ita,  ut  precamini,  eveniat :  fata  dellm  flectl 
precando,  v. :  sororem  dedisse  Prusiae  precanti, 
to  the  prayers  of  Prusias,  L. :  patris,  precor,  mise- 
rere, V . :  Parce,  precor,  f  asso,  0. :  di,  ad  quos  pre- 
centur  ac  supplicent,  at  whose  altars,  L. :  teque, 
luno,  precor  atque  quaeso :  quid  veneramur,  quid 
precamur  deos :  Nyctelium  patrem  precare,  0. : 
haec  preoatus  sum :  veniam,  V.:  date  quae  preca- 
mur, H. :  bona  omnia  populo  R.,  L. :  mortem,  0. : 
quod  precarer  deos :  quod  deos  precati  eritis,  L. : 
pro  propinquo  suo,  Cu. :  pro  nobis  mitte  precari, 
0. :  precor  ab  iis,  ut  patiantur,  etc. :  deos,  ut,  H. : 
venerunt  precantes,  ut  a  caedibus  paroeretur,  L. : 
precare  ne  iubeant,  etc.,  0. :  quo  minus  ambo  una 
necaremini  non  precarere :  Hoc  quoque,  dux  ope- 
ns, moneas,  precor,  0. :  tandem  venias  precamur, 
H. :  hoc  a  dels  immortalibus  precari,  ut,  etc,  N. : 
a  quibus  bona  precaremur,  ab  iis,  etc :  numquam 
placidas  esse  precarer  aquas,  0. :  tua  esse  precor, 
0. — To  wish  for,  invoke  upon,  wish:  ut  sui  cives 
salutem  precentur:   seram  imroortalitttem  regi. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


prehendo 


647 


presaus 


On. :  Tobis  mala :  auod  tibi  evenit,  ut  onmes  male 
precarentur,  utterea  curses. 

prehendo  (prae-)  and  prendo,  di,  sua,  ere 
[HED-l,  to  lay  nold  of^  graap^  snatchy  seize^  catchy 
take :  Grassum  manu :  prebendi  hominem  iussit : 
arbasta,  quorum  stirpis  tellus  amplexa  prehendit 
— To  eeizCy  take  violent  poeeenion  of^  occupy  ^  enter : 
Pharum,  Cs. :  quam  prendimus  arcem,  take  refuge 
tn,  V. :  Italiae  oras,  i.  e.  reaehy  V. —  7b  catcK,  hold, 
cheeky  stopy  arresty  detain:  tuos  pater  modo  me 
prendit — ait,  etc.,  T. :  Syrus  est  prendendus,  atque 
exbortandus  mihi, T. :  (me  dea)dextr&  prebensum 
GontiDuit,  V. :  Septimium.  —  To  catchy  eeizcy  eur- 
priscy  overtake :  in  natenti  Prensus  Aegaeo,  H. — 
Fig.,  to  apprehend^  comprehend:  cum  animus 
ipsum  (res  omnls)  moderantem  prenderit 

(prehenso),  see  prenso. 

prelum  (prae-),  \n.[  PREM-  ],  a  press  (for 
wine  or  oil) :  cola  prelorum,  V. 

premd,  essi,  essus,  ere  [PREM-],  to  press :  ad 
pectora  natos,  V. :  anguem  humi,  to  tread  on,  V. : 
membra  pateroa  rotis,  i.  e.  drove  her  chariot  over 
the  bodjfy  0.:  trabes  Premunt  columnas,  press 
vpony  H. :  ubera  plena,  i.  e.  milky  0. :  frena  manu, 
ffraspy  0. :  dente  frena,  champ,  0. :  grana  ore  suo, 
eheWy  0. :  presso  molari,  with  compressed  teethy  lu. : 
pressum  lac,  i.  e.  cheese,  V, :  quod  surgente  die 
mulsere,  Nocte  premunt,  make  into  cheescy  V. : 
litus,  huff  the  shorCy  H. — To  press  out,  express,  ob- 
tain by  pressing:  pressa  tuis  balanus  capillis,  i.  e. 
balsam,  H. :  oleum,  express,  H. —  To  press  upony  lie 
on,  rest  ony  be  upon  :  humum,  0. :  toros,  0. :  hoc 
quod  premis  habeto,  0. :  pharetram  cervioe,  0.— 
To  eoveTy  burify  wuppresSy  hide  :  alqd  terrft,  H. : 
Omne  lucrum  tenebris  premebat  humus,  0. :  ossa 
male  pressa,  i.  e.  burtedy  0. :  Gonlectum  sub  nari- 
bos  ignem,  rtpressing  (of  a  horse),  Y. — To  cover, 
eroimiy  adorn :  ut  premerer  sacrft  lauro,  H. :  Fron- 
de crinem,  V. — To  press  hardy  bear  upon,  crowd, 
throng, pursue  closely:  Hac  fugerent  Qrai,  preme- 
ret  Troiana  inventus,  thronged,  V. :  Hinc  Rutulus 
preroit,  Y. :  hostis  ex  loco  superiore,  Cs. :  naves 
oum  adversarios  premerent  acrius,  N. :  Tris  famu- 
lofl,  L  e.  kill,  Y. :  ad  retia  cervom,  chase,  Y. — To 
press  down,  burden,  load,  freighJt :  Nescia  quem 
premeret,  on  whose  back  she  sat,  0. :  pressae  cari- 
nae,  loaded,  Y. — To  press  down,  dmreeSy  cause  to 
sink:  sors,  quae  tollit  eosdem,  £t  premit,  0.: 
mundus  ut  ad  Sojthiam  Consurgit,  premitur,  etc., 
is  dqoressedy  Y. :  dentis  in  vite,  0. :  presso  sub  vo- 
mere,  Y. :  cubito  remanete  presso,  i.  e.  re^  on 
four  couches,  H. — To  mark,  impress  :  littera  arti- 
oulo  pressa  tremente,  written,  0. :  mult&  via  pressa 
roUL,  0. —  To  set  out,  plant:  virgulta  per  agros, 
Y. :  preesae  propaginis  arcOs,  layers,  Y. — To  press 
down,  make  deep,  impress :  vestigio  leviter  presso : 
■ulcum,  draw  a  furrow,  Y. :  cavemae  in  altitudi- 


nem  pressae,  Cu. —  To  press  close,  compress,  dosCy 
shut :  oculos,  Y. :  fauces,  0. :  laqueo  collum,  stran- 
gUy  H. :  praecordia  senis,  stop  the  breath,  lu. :  qui- 
bus  ilia  premetur  Per  somnum  digitis,  choked,  lu. 

—  To  shorten,  keep  doicn,  prune:  falce  vitem,  H. : 
luxuriem  falce,  O. —  To  check,  arrest:  vestigia,  V. 

—  To  visit  frequently,  frequent :  forum. — F  i  g.,  to 
press,  be  pressing,  burden,  oppress,  overwhdm,  weigh 
down :  necessitas  eum  premebat :  aerumnae,  quae 
me  premunt,  S. :  pressus  gravitate  soporis,  O. : 
aere  alieno  premi,  Cs. :  premi  periculis. — To  press, 
press  upon,  urge,  drive,  importune,  pursue,  press 
hard:  cum  a  me  premeretur:  Criminibus  premunt 
veris,  urge,  0. :  a  plerisque  ad  exeunduin  premi, 
to  be  inmortuned,  N. :  Numina  nulla  premunt,  Y. : 
(deus)  Os  rabidum  fingit  premendo,  i.  e.  by  his  in- 
spiration, Y. —  To  follow  up,  press  home,  urge,  dwell 
upon:  arg^mentum  etlam  atque  etiam:  (vocem) 
pressit,  i.  e.  laid  to  heart,  Y. — To  cover,  hide,  con- 
ceal :  dum  nocte  premuntur,  Y. :  iam  te  premet 
nox,  H.  —  To  lower,  puU  down,  humble,  degrade, 
disparage,  depreciate :  premebat  eum  factio,  kept 
him  down,  L. :  huno  prensantem  premebat  nobili- 
tas,  opposed  his  candidacy,  L. :  arma  Latini,  Y. : 
opuscula  (opp.  laudet  ametque),  H. — To  compress, 
abridge,  condense:  haec  Zeno  sic  premebat — To 
check,  arrest,  repress,  restrain  :  cursura  ingeni  tui. 
Brute,  premit  haec  dades :  vocem,  to  be  siletU,  Y. 
— To  surpass,  exceed,  overshadow :  Facta  premant 
annos,  0.:  ne  prisca  vetustas  Laude  pudicitiae 
saecula  nostra  premat,  0. —  To  keep  down,  rule: 
ventos  imperio,  Y. :  Mycenas  servitio,  Y. 

prendo,  see  prehendo. 

prensatid,  5ni8,  /.  [prenso],  a  soliciting,  can- 
vassing (for  office) :  praepropera. 

prenso,  ftvl,  &tus,  are,  freq,  [prehendo],  to 
grasp,  seize,  catch,  lay  hold  of:  manu  bracchia,  H. : 
forcipe  ferrum,  Y. :  prensantes  elfugit  umbra  ma- 
ntta,  0. — To  take  hold  of,  catch,  hold,  check,  detain, 
stop :  prensantes  veteranos  cicatrices  numerabant, 
L. —  To  sue  for  office,  canvass:  prensat  Galba,  is  a 
candidate :  patres,  soUcU,  L. 

prensuB,  P.  of  prehendo. 

presse,  adv.  with  comp.  [  pressus  ].  —  Of  pro- 
nunciation, neatlyy  trimly :  foqui  (opp.  aspere). — 
Of  style,  conciselyy  not  diffusely :  definire :  dicentes 
( opp.  ample ).  —  Closely,  preeiselyy  correctly,  accu- 
rately:  definiunt  pressius. 

pressid,  5nis,  /.  [  PREM-  ],  a  propy  support : 
tectum  pressionibus  suspendere,  Cs. 

presso,  — ,  — ,  are,  freq.  [  premo  ],  to  press  : 
cineres  ad  pectora,  0. :  ubera  palmis,  muk,  Y. : 
ubera  manibus  pressanda,  i.  e.  to  be  milked,  0. 

1.  pressor  ad^.  with  comp.  [  P.  of  premo  ], 
dosed,  dose,  shut  tight :  presso  obmutuit  ore,  Y. : 
oscula  iungere  pressa,  i.  e.  ardent,  0. :  presso  gut- 
Digitized  by  V^OOQ  IC 


proMns 


648 


primordiiun 


ture,  {.  e.  hoandy^  V. — Reprened^  tuppressedy  kepi 
dhwitfdow:  pede  prcsso  cedentes,  L. :  pressoque 
legit  vestigia  gressu,  0. — Fig.,  of  utterance,  re- 
pretaedy  nAdued^  low :  modi :  vox,  thick. — Of  style, 
conctMy  dose,  precise^  aecurate :  Tbucydides  verbis : 
oratio  pressior. — Of  sounds,  precise^  defifUU,  artic- 
tdate :  sonos  vocin  pressos  efficit  (lingua). 

2.  presBUSy  fls,  m.  [PREM-],  a  pressing,  press- 
ure  :  ponder um :  palmarum,  C.  po^t. — F  i  g. :  ipso 
oris  pressu  et  sono,  i.  e.  expression. 

pretidse,  adv.  with  comp.  [pretiosus],  richly, 
splendidly  :  vasa  caelata :  pretiosius  sepeliri,  Cu. 

pretiosuB,  acfj,  with  comp.  and  sttp.  [pretium], 
of  great  value,  costly,  precious :  equus:  proles  pre- 
tioeior  aere,  0. :  Ingenium  pretiosius  auro,  O. :  res 
pretiosissimae :  loca  metallo,  WeA  in,0. —  Costly, 
dear,  expensive:  (viui)  senectus,  i.  e.  the  costly  old 
tnne,  lu. :  emptor,  i.  e.  at  great  cost,  H. 

J;>retiam,  i,  n.  [  PRA-  ],  a  price,  money  value, 
ue  in  exchange :  pretia  praediorum :  duobus 
pretiis  idem  frumentum  vendere:  certa  pretia 
constituere,  Ji^ :  urbem  pretio  posuit,  paidy  V. : 
vectigalia  parvo  pretio  redempta,  cheaply,  Cs.: 
pretio  mercari  ordinem  senatorium,  purchase: 
pactum  pro  capite,  ransom  :  captives  pretio  remit- 
iere,  for  a  ransom,  Cu. :  tripodes  pretium  victori- 
bua,  prise,  V. :  rude,  money,  0. :  In  pretio  pretium 
nunc  eetf  wealth,  0. :  converso  in  pretium  deo,  i.  e. 
a  shower  of  gold,  H.  —  VeUue,  worth:  agrura  preti 
maioris  nemo  habet,  T. :  alicuius  preti  esse,  of  any 
value:  in  pretio  esse,  to  be  esteemed,  L. :  aurum  in 
pretio  habent,  piize,  Ta. :  pudebat  libertatis  roaius 
esse  apud  feminas  pretium,  etc.,  Cu. — Pay,  hire, 
wages,  bribe:  Metellum  pretio  con rumpere:  pretio 
adductus  eripere  palriam :  sine  pretio  varium  ius 
fuisse,  bribery. — F  i  g.,  toorth,  valuer  esteem :  homi- 
nes magni  preti:  operae  eorum  pretium  facere, 
value  their  services,  L. :  sive  aliquod  morum  Est 
pretium,  0. — Recompense,  return,  reward:  pretium 
recte  facti  triumphum  habere,  L. :  pretium  debito 
beneficio  addere,  L. :  satis  nmpla  preiia,  prizes,  L. : 
Est  pretium  curae  cognoscere,  etc.,  it  is  worth  the 
trouble,  lu.  —  With  operae,  a  return  for  trouble, 
worth  the  effort,  worth  while:  si  nihil  quod  operae 
pretium  esset  fecerant:  facturusne  operae  pre- 
tium 8\mf  produce  a  work  worth  the  pains,  L. :  ope- 
rae pretium  habent  libertatem,  i.  e.  their  service  is 
well  rewarded  by  freedom,  L,:  ratus  captft  urbe, 
operae  pretium  fore,  a  prize,  S. — Recompense,  pun- 
ishment :  pretium  ob  stultitiam  fero,  T. :  peccare 
nefas,  aut  pretium  est  mori,  H. :  sceleris,  lu. 

(prez,  precis),  only  pilur.  with  abl.  and  (old) 
dot.  and  ace.  sing.,  f  [  PREC-  ],  a  prayer,  request, 
entreaty:  Nil  est  preci  loci  relictum,  T. :  hac  prece 
te  oro,  H. :  magna  prece  ad  me  scripsit :  omnibus 
precibus  te  oro,  ut,  etc. :  omnibus  precibus  petere, 
ut,  etc.,  Cs. :  precibus  flecti,  V. :  precibus  vinci,  0. : 


ad  mlseras  preces  Decurrere,  H. :  damus  altemas 
accipimusque  preces,  exchange  good  tnshes,  0. — In 
reW^ou,  a  prayer :  iustis  precibus  deorum  mentis 
posse  placari :  in  prece  esse,  0. — A  atrse,  impre- 
cation :  omnibus  precibus  detestatus  Ambiorigera, 
Cs. :  misit  Thyesteas  preces,  H. :  preces  diras  fun- 
dere,  Ta. — An  intercession,  Ct. 

Prlapos,  I,  m.,  =  ripiojroc,  Priapus,  the  god  of 
gardens  and  vineyard^,  V.,  H.,  0.,  lu. :  vitreua,  a 
drinking-vessd,  Ct. — A  lecherous  man,  O.,  Ct. 

pridem,  adv.  [  PRO-  ],  long  ago,  long  since,  a 
long  time  ago :  cupio  equidem  et  iam  pridem  cu- 
pio,  have  long  wished:  lam  pridem  a  me  orat,  etc, 
this  long  time,  V. :  Hoc  ego  mali  non  pridem  in> 
veni,  latdy,  T. :  baud  ita  pridem,  not  so  long  ago, 
H. :  nostra  civitate  non  ita  pridem  libera t&,  not 
long  before:  quam  pridem  venisset,  how  long  ago. 

pridie,  adv.  [see  PRO-],  on  the  day  before,  the 
previous  day:  cum  pridie  frequentes  essetis  ad- 
sensi  (opp.  postridie) :  si  pridie  venisset,  one  day 
sooner:  pridie  quam  coactus  es :  haec  epistula  est 
pridie  data  quam  ilia:  pridie  eius  diei,  on  the 
previous  day,  Cs. :  pridie  IdQs :  pridie  Parilia,  L. : 
usque  ad  pridie  Nonas  Maias,  till  May  6. 

primaevuB,  adj.  [primus+aevum],  in  early 
life,  youthful :  Heleuor,  V. :  corpus,  V. 

primannSy  acfj.  [primus],  of  the  first  legion. — 
Plur.  m.  as  subst.,  soldiers  of  the  first  legion,  Ta. 

primarius,  adj.  [primuB],  first  in  rank,  prifici- 
pal,  eminent,  distinguished:  viri  primarii  nostri 
ordinis:  femina. 

Primigonia,  ae,/.  [primus + GEN-],  aboriginal, 
primal  (of  Fortuna,  as  guardian  of  her  favorites 
from  birth),  C,  L. 

primipilariB,  is,  m.  [primipilus],  a  centurion 
of  the  first  maniple  of  the  triarii,  Ta. 

primipiluB,  I,  m.  [primus +2  pilus],  the  first 
centurion  of  the  triarii:  alquem  ad  primipilum 
traducere,joromo/«  to  be,  etc^  Cs. 

primitiae,  arum,  /.  [  primus  ],  the  first  yields 
first-fruits:  Primitias  Cereri  farra  dabant,  0. :  de 
rege  superbo,  first-fruit  of  victory  over,  etc.,  V. — 
Fig.:  miserae,  first  deeds  of  arms,  V. 

primitcui,  adv.  [primus],  for  the  first  time,  at 
first,  Cu 

prim5,  adv.  [primus],  in  the  order  of  time,  at 
first,  at  the  beginning,  first,  in  the  first  place  :  pri- 
me attente  auditur  eius  oratio :  Themistocles  solus 
primo  profectus  est,  N. :  primo  .  .  .  deinde  .  .  . 
tum  .  .  .  turn :  disRuadente  primo  Vercingetorig^, 
post  concedente,  Cs. :  primo  .  .  .  postea  .  .  .  po- 
stremo,  L. :  primo  negitare,  denique  saepius  fati- 
gatus,  etc.,  8. :  primo  .  .  .  iterum,  L. :  primo  .  .  . 
Secimdo,  Ph. 

(primdrdium),  I,  n.  [primus +1  0L-],  a  begins 

Digitized  by  VjOOSIC 


^8' 


primoris 


649 


principalis 


ninffy  Griffin,  eommeneemerU  (no  gen.  plur.) :  a  pri- 
mordio  urbis,  L. :  in  operum  suornm  priniordio 
stare,  at  the  very  beginninfff  Gu. :  primordia  rerum : 
a  love  Musarum  primordia,  C.  po§t. :  primordio, 
at  the  beginning  (of  a  new  reign)»  Ta, 

(primoriSy  Q\adj,  [primus],  the  fint,  first,  fore- 
most:  primore  in  acie  versari,  Ta. :  feminae,  Ta. : 
priraoribas  labris  attingere,  with  the  edges  of  the 
lips,  i.  e.  lightly, — Plur.  m.  as  subst. :  ad  priraores 
provolat,  to  the  front,  L. :  inter  primores  ditnicat, 
Cu.  —  Fig^  jo/ar.  m.  as  subst.,  the  chiefs,  nobles, 
leaders,  first  men:  ereptus  primoribus  ager,  L. : 
inter  primores  populorum  geri,  L.:  populi,  H. 

primulmn,  adv.  [primulus,  dim.  of  piimusj,  at 
first,  first  of  all:  dolores  occipiunt,  T. 

primtun,  adv.  [neut.  of  primus],  at  first,  first, 
in  the  first  place,  tn  the  beginning,  before  all  else  : 
primum  hoc  quaero:  quaerenda  pecunia  primura 
est,  H. :  primum  omnium  ego  ipse  vigilo,  j^r«^  of 
all :  primum  .  .  .  deinde  .  .  .  postremo,  S. :  Caesar 
primum  suo,  deinde  omnium  e  conspectu  remotis 
equis,  Cs. :  primum  .  .  .  deinde  .  .  .  turn  .  .  .  po- 
stremo: primum  .  .  .  secundo  loco  .  . .  deinde  .  .  . 
turn :  primum  .  .  .  subinde,  H. :  primum  .  .  .  mox, 
H. — Mrst,for  the  first  time:  quo  die  primum  con- 
Tocati  sumus :  ibi  primum  insuevit  exercitus  po- 
tare,  S. :  ut  primum  ex  pueris  exoessit,  as  soon  as : 
simul  ac  primum  niti  possunt,  eu  soon  as  ever : 
iam  primum  inventus  discebat,  etc.,  not  till  now, 
S. :  cupio  haec  quam  primum  audire,  as  soon  as 
possible  :  quam  primum  in  Numidiam  copias  ad- 
ducere,  immecUatdy,  S. 

primus,  adj.  sup.  [PRO-],  the  first,  first :  Pri- 
mu8  sentio  mala  nostra,  T. :  primae  litterae :  pri- 
mus Graecae  civitatis  in  Thraciam  introiit,  N. : 
primus  de  mille  fuisses,  0. — Hur.  m.  as  subst. :  in 
primis  stetit,  among  the  foremost,  N. :  in  primis 
pugnantes,  tn  the  van,  S. :  Utque  pedum  primis 
infans  vestigia  plantis  Institerat  ^i.  e.  ut  primum), 
V. — In  time  or  i^Xt^ce, first, fore, foremost:  in  pri- 
mft  provincia,  at  the  entrance  of  the  province :  sol, 
i,e,the  rising  sun,  V. — With  quisque,  the  first  pos- 
sible, the  very  first:  primo  quoque  tempore,  at  the 
very  first  opportunity:  me  tibi  primum  quidque 
concedente. — As  subst.  n.,  sing,  and  plur.,  the  first 
part,  beginning :  quod  bellum,  si  prima  satis  pro- 
Bpera  f  uissent,  L. :  utinam  a  primo  ita  tibi  esset 
visum, /rom  the  first:  equites  in  primo  late  ire 
iubet,  in  the  van,  S. :  qui  numerus  in  primo  viget, 
iacet  in  extrerao,  first  part.  —  Fig.,  of  rank  or 
merit,  first,  chief,  principal,  excellent,  eminent,  dis- 
tinguished, noble:  evocat  ad  se  Massilift  quindecim 
primos,  Gs. :  sui  municipi  facile  primus:  primis 
urbis  placuisse,  H. :  iuvenum  primi,  V. :  apud  te 
primu8,^r<^  tn  your  favor,  T.:  otium  atque  divi- 
tiae,  quae  prima  mortales  putant,  S. :  priraas  par- 
tly qui  aget,  plays  the  leading  part,  T. :  si  Allienus 


tibi  primas  in  dicendo  partes  concesserit. — Plur. 
f,  as  subst.  (only  ace. ;  sc.  partis),  the  first  rank, 
lead,  highest  piUioe  :  action!  primas  dedisse  Demo- 
sthenes dicitur,  ascribed  supreme  importance: 
amoris  erga  me  tibi  primas  defero,  i.  e.  the  first 
place  among  those  who  love  me.  —  Plur.  cM.  as 
subst.,  in  tlie  phrases,  in  primis,  cum  pfimis,  among 
the  first,  with  the  foretnost,  eminently,  chiefiy,  especi- 
ally, principally,  particularly  :  vir  fortis  in  primis: 
oppidum  in  primis  Siciliae  clarum :  homo  in  pri- 
mis improbisdiraus:  in  primis  .  .  .  deinde,  tn  tfke 
first  place,  S. :  homo  cum  primis  locuples. 

princeps,  cipis,  adj.  [primus +CAP-],/r»^  tn 
order,  foremost :  se  principes  ex  omnibus  bellura 
facturos  pollicentur,  Gs. :  in  fugft  postremus,  in 
periculo  princeps:  princeps  Horatius  ibat,  in /ron/, 
L. :  principes  pecuniae  poUicendae  fuerunt,  took 
the  lead  in :  princeps  in  haec  verba  iurat,  Cs. :  ut 
principes  talem  nuntium  attulisse  viderentur,  might 
be  the  first,  Gs. :  matri  Qui  dederit  princeps  oscula, 
0. :  Princeps  ante  omnis  agebat  Agmen,  first  of 
all,  V. :  qualitatum  aliae  sunt  principes,  original: 
addere  principi  Lirao  particulam,  H.  —  The  first, 
cfiief  most  eminent,  most  noble :  longe  omnium  gra- 
vitate princeps  Plato :  terrarum  populus,  L.  — 
Prov. :  Principibus  placuisse  viris  non  ultima 
laus  est,  H. — As  subst.  m.,  the  first  man,  first  per- 
son :  seufitils,  first  on  the  roll,  S. :  principes  sen- 
ten  tiarum  consu  lares,  who  were  first  asked  for  tlieir 
opinion,  L. —  T/te  first,  chief,  leader,  foremost  man : 
in  re  p.  principes  esse :  iuventutis,  one  of  the  no- 
blest of  the  Roman  knights :  trecenti  principes  iu- 
ventutis Romanae,  i.  e.  patrician  youths,  L. :  (pue- 
ri)  aequalium  principes,  first  among  their  fellows. 
— A  chief  head,  author,  founder,  originator,  leader, 
contriver:  Zeno  eorum  (Stoicorum):  Argonauta- 
rum,  i.  e.  Jason :  principes  inferendi  belli,  Gs. : 
sententiae  in  senatu :  eius  consili  principes,  Gs. : 
equitum,  ai  the  head  of,  lu. :  familiae  suae,/oun<i- 
er,  L.  —  A  prince,  rider,  sovereign,  emperor:  hie 
ames  dici  pater  atque  princeps,  H. :  principis  uxor, 
lu. — In  the  fkTmy,  plur.,  orig.,  the  foremost  line; 
hence,  the  heavy-armed,  second  line  of  soldiers  ;  cf. 
totidem  princeps  habebat  Corpora  (poet,  for  prin- 
cipes), 0.  —  A  company  of  the  principes  :  primi 
principis  signum,  of  the  first  company  of  the  heavy- 
armed,  L. :  octavum  principem  duxit,  was  centra 
rum  of  the  eighth  maniple, — A  centurion  of  the 
principes :  princeps  prior,  first  captain  of  the 
principes,  Cs. :  tertiae  legionis,  L. — The  office  of 
centurion  of  the  principes,  captaincy  of  the  prin- 
cipes :  mihi  primus  princeps  prioris  centuriac  est 
adsignatus,  i.  e.  centurion  of  the  first  century  of  the 
first  maniple,  L. 

principalis,  e,  adj.  [princeps],  ^r«/,  original, 
primitive  :  causae. — In  a  camp,  opening  into  the 
principia,leading  to  headquarters :  via,L.— iVtnc*- 
ty,  imperial :  matrimonium,  Ta. :  fortuna,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


piinoipatuB 


660 


prlTattw 


prinoipatoa,  Qs,  m.  [prinoeps],  a  beginning^ 
origin :  an  mundus  ab  aliquo  teroporis  principatu 
ortus  est  ?  —  The  first  plaee^  pre-emineneey  chief 
party  tuprenuuy^  leadership :  (animi)  priDcipatum 
in  capite  posuit :  sententiae  principatum  tenere : 
eloqueutiae.  —  71u  chief  command^  post  of  oom- 
mander-inrchief :  Cassio  principatum  dari :  Cinge- 
torigi  principatus  atque  imperium  est  traditum, 
Cs. :  de  principatu  contendere,  N. — Reign,  empire^ 
dominion^  sovereignty  :  miscuit  principatum  ac  li- 
bertatem,  Ta. 

principiam,  I,  n.  [princepsj,  a  beginning^  com- 
mencement,  origin :  origo  principi  nulla  est :  mo- 
ttLfl :  principio  orationis  hoc  pono,  in  beginning  my 
speech:  omnium  rerum  magnarum  ab  dis  inmor- 
talibiis  principia  ducuntur :  Scribendi  recte  sapere 
est  principiuro,  H. :  Ab  love  principium,  V. :  im- 
perii L. :  a  sanguine  Teucri  Ducere  principium, 
0. — AbL  adverb.,  at  the  beginning,  in  the  beginning^ 
at  first,  in  the  first  place :  Principio  vemeuter  ve- 
lim,  etc.,  T. :  principio  ausus  est  dicere :  Principio 
.  .  .  turn,  V. — In  the  phrase,  a  principio  (rarely  de 
principio), /rom  the  beginning,  from  ike  first:  ut 
a  principio  dixi :  de  principio  studuit  occurrere, 
etc.  —  Fiur.,  beginnings,  foundations,  principles, 
elements :  diligenter  explorata  principia  ponantur : 
naturalia :  principia  rerum,  e  quibus  omnia  con- 
stant, elements.  —  Prov. :  obsta  principiis,  0. — 
That  which  begins,  a  leader,  founder:  Faucia  curia 
fuit  principium,  i.  e.  was  the  first  to  vote,  L. :  Grae- 
cia  principium  moris  fuit,  0. — In  the  Army,  plur., 
the  foremost  ranks,  front  lines  of  soldiers,  front, 
van:  ero  post  principia,  in  the  rear,  T. :  Marium 
post  principia  habere,  S. :  post  principia  tutus  re- 
oeptus  fuit,  to  the  rear,  L.  —  In  a  camp,  the  head- 
quarters, principal  place,  generats  quarters  (an 
open  space,  for  councils  and  assemblies) :  iura 
reddere  in  principiis,  L. :  in  principiis  statuit  ta- 
bemaculum,  N. 

prior,  neut.  prius,  6ris,  a^,  eomp.  (for  sup.  see 
primus)  [FRO-],  former,  previous,  prior,  first :  me 
quaestorem  in  primis,  aedilem  priorem,  praetorem 
primum  populus  R.  faciebat :  qui  prior  has  angu- 
stias  occupaverit,  first,  Os. :  exercitus,  L. :  priore 
loco  causam  dicere,^r8< ;  priore  aestate,  last  sum- 
mer :  prioribus  comitiis :  priore  anno,  the  preced- 
ing gear,  L. :  Dionysius  prior,  the  elder,  N. :  pedes, 
the  forefeet,  N. — Plur.  m.  as  subst.,  forefathers,  an- 
cestors, the  ancients:  abiturus  illuc,  quo  priores 
abierunt.  Ph. :  nomen  dixere  priores  Ortygiam, 
V. :  more  priorum,  0. — Fig.,  Initer,  superior, pref- 
erable, more  excellent:  color  puniceae  flore  prior 
rosae,  H. :  ut  nemo  haberetur  prior,  L. :  aetate  et 
sapientia,  S. :  quanto  prius  poUusque  est . . .  quam, 
etc.,  L.  —  Plur.  f  as  subst,  (only  ace.  ;  sc.  partis), 
superior  rank,  preference,  lead:  etsi  utrique  pri- 
mas,  priores  tamen  libenter  deferunt  Laelio. 


prisoe,  adv.  [1  prisous],  in  ancient  style,  smn- 
marily:  agere. 

prisouB,  adj.  [for  ♦prius-cus ;  PRO-],  of  former 
times,  of  old,  olden,  ancient,  primitive,  antique :  viri : 
prisci  illi,  quos  cascos  appellat  £nniu8 :  tempus, 
0.  —  Plur.  m.  as  subst.,  the  ancients,  men  of  old: 
cum  colerent  prisci  agros,  0. — Old^ashioned,  an^ 
dent,  venerable:  gens  mortalium,  BL:  Pudor,  H. : 
priscos  deos  precatus,  0. :  acumen,  lu. :  fides,  V. — 
Former,  previous :  quid  si  prisca  redit  Venus  ?  H. : 
nomen,  0. —  Old-fashioned,  strict,  severe :  Cato,  H. 

priatlnuB,  adj.  [for  ♦prius-tinus;  PRO-],  for- 
mer, early,  original, primitive, pristine:  labor  meus : 
vestra  bonitas :  pristinum  animum  erga  populum 
R.  conservare,  L. :  pro  pristinA  amicitiA,  K. :  con- 
suetudo,  Cs. :  coniunx,  V. :  mens,  0.— As  subst.  n., 
a  former  condition:  in  pristinum  restituere,  N. — 
Pireceding,  previous,  of  yesterday:  prisUni  diei  per- 
fidia,  Cs. 

prlBti%  Is,  =  wpiartc,  a  seehmonster  (another 
form  of  pi8trix),  V. — A  long,  narrow  ship  of  war, 
L. — As  the  name  of  a  vessel,  V. 

priua,  adv.  eomp.  [sing.  n.  of  prior],  before, 
sooner,  first,  previously :  ut  prius  introieram,  sic 
prius  exire  de  vita :  ut  vos  prius  experti  estis,  L. : 
prius  . . .  nunc,  V. :  prius . . .  tum,  L. — With  quam 
(often  written  priusquam),  eaAier  than,  sooner 
than,  before  that,  before :  prius  quam  dicere  ind- 
pio,  querar,  etc. :  neque  prius  f ugere  destitenint, 
quam  ad  flumen  pervenemnt,  Cs. :  prius  quam  ag- 
grediar,  etc :  cum  prius  gladios  videret,  quam 
quae  res  esset  vidisset — Sootier,  rather :  quamvis 
cai-nificinam  prius  subierint,  quam  ibim  violent. 

(prius-qoam),  see  prius. 

privantia,  ium,  n.  [P.  of  privo],  eompowids  re- 
versing the  meaning  of  simple  words,  prwativss. 

privatiin,  adv.  [  privatus  ],  apart  from  Stats 
affairs,  as  an  individual,  in  private,  privately,  in  a 
private  capacity:  gerere  aliquid:  ad  vos  confugit: 
privatim  et  publice  rapere  vasa,  S. :  qui  privatim 
plus  possint  quam  ipsi  magistrates,  Ce, :  infestus 
Papirio,  personally,  L. :  se  tenere,  at  home,  L. 

privatiOr  Snis,/.  [privo],  a  taking  away,  privet- 
tion :  doloris. 

priT&to,  adv.  [privatus],  at  home:  nee  priyato 
se  tenuit,  L.  (al.  privatim). 

privatoa,  ae{;.  [P.  of  privo],  apart  from  tks 
State,  pec%diar,  personal,  individual,  private :  nihil 
privati  agri,  Cs. :  census,  H. :  ree  quae  ipsius  erant 
privatae,  private  property. — Of  persons,  not  inof- 
ficial life,  private,  out  of  office:  privatus  et  captnSy 
Cs. :  privato  viro  imperium  extra  ordinem  dare,  !• 
a  private  citizen :  Bibuius  ex  iis,  qui  privati  sunt. 
— As  subst.  171.,  a  man  in  private  life,  citisen  (opp. 
magistratus) :  Scipio  Gracchum  privatus  interfe^ 
cit :  neque  sibi  privatos  posse  obstare,  L. :  Consi- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


privigna 


061 


pro 


Hum  dedimos  Sullae,  priyatus  ut  altum  Dormiret, 
lu. :  privati  hominis  nomen  supra  principis  attolli, 
Ta.  —  Of  things,  retired^  private^  apart  from  the 
pMie :  aedificia,  Uolatea^  Cs. :  vita,  withdravm 
from  State  affairs.  —  As  tvbtt.  n.,  priifacy,  retire- 
meniy  private  property  :  in  private  aniraadvertere 
in  eas,  adminitter  discipline  in  private,  L. :  quas 
(tabernas)  vendidit  in  privatum,  for  private  »««, 
L, :  (deiectus)  sive  de  private  sive  de  publico, 
private  or  public  land:  tributum  ex  private  con- 
terreyfrom  privcUe  property,  L. 

priyigna,  ae,  /.  [privusH-GEN-],  a  step-daughr 
ter. 

pri-vignus,  I,  m.  [privusH-GEN-],  a  step-ton: 
adultus  aetate,  S.:  venenum  privigno  suo  dare: 
matre  carentibus  Privignis,  step-ckudren,  H. 

privUegitim,  I,  n.  [privus +lex],  a  law  concern^ 
ing  an  individual,  private  statute. 

Jvcvrb,  ftvl,  &tu8,  are  [privus],  to  bereave,  deprive, 
, strip:  civi  rem  p.:  Sulpicium  vita:  nauarchi 
vita  privandi :  lumine,  0. —  To  free,  rdecue,  deliver: 
pri?ari  iniuria :  dolore :  formidine,  H. 

privna,  acfj.  [PRO-],  each,  every  individtuU,  one 
each :  ut  privos  lapides  secum  ferrent,  each  a  stone, 
L.  (SC). — Gn^s  own,  private,  pectdiar,  particular : 
locuples,  quem  ducit  priva  triremis,  H. :  privum 
aliquid  da,  Quod  possim  titulis  incidere,  lu. 

1.  pro^  a€lv.,  see  prout 

2.  proi  praep.  with  abl.  [PRO-]. — Of  place,  be- 
fore, tn  front  of,  in  face  of:  sedens  pro  aede  Oa- 
storis :  pro  castris  dimicare,  Cs. :  castra  pro  moe- 
nibus  locata,  L. :  pro  castris  suas  copias  produxit, 
before  the  camp,  Cs. :  pro  tectis  aedificiorum,/rom 
the  roofs,  S. — Of  conspicuous  appearance  or  pub- 
licity, before,  in  the  presence  of,  on,  in,  in  front  of: 
hac  re  pro  suggestu  prouuntiatft,  coming  forward 
on  the  tribune,  Cs. :  me  significasse  .  .  .  idque  pro 
tribunali,  in  open  court:  laudatus  pro  contione 
lugurtha,  before  the  assembled  army,  S. :  pro  con- 
tione litteras  recitare,  to  the  assembly,  Cu. :  uti  pro 
consilio  imperatum  erat,  in  the  council,  S. :  pro  col- 
legio  pronuntiare,  L.  —  Of  defence  or  protection, 
for,  in  behalf  of,  in  favor  of,  for  the  benefit  of,  in 
the  service  of  on  the  side  of:  contra  omnia  dici  et 
pro  omnibus :  hoc  non  modo  non  pro  me,  sed  con- 
tra me  est  potius :  haec  contra  legem  proque  lege 
dicta,  L.:  labores  dolorem  pro  patrift  suscipere: 
pro  patria  mori,  H. :  urbes  pro  bostibus  et  advor- 
■om  se  opportunissumae,  S. :  et  locus  pro  vobis  et 
BOX  erit,  L.  —  Of  replacement  or  substitution,  in 
Ikejdace  of,  instead  of  for :  ego  pro  te  molam,  T. : 
Mtepe  et  exin  pro  deinde  et  exinde  dicimus :  pro 
bene  sano  fictum  vocamus,  H.  —  Esp.,  in  titles: 
pro  oonsule  in  Ciliciam  pro6ciscens,  vice-consul: 
pro  consulibus  alqm  mittere,  non  pro  consule,  in- 
tisad  of  the  consuls^  not  as  proconsul:  cum  Alexan- 


driae  pro  quaestore  essem :  pro  magistro :  ut,  qui 
pro  dictatore  f uisset,  dictator  crederetur,  Ij.  —  Of 
compensation, /or,  in  exchange  for,  in  return  for' 
pro  huius  peccatis  ego  supplicium  sufferam,  T. : 
dimidium  eiue  quod  pactus  esset,  pro  carmine  da- 
turum :  id  pro  immolatis  Romania  poenae  bostibus 
redditum,  L. :  dedit  pro  corpore  nummos,  as  a 
ransom,  H. — Of  equivalence, /or,  the  same  as,  just 
as,  as:  hunc  amavi  pro  meo,  as  my  own,  T. :  qui 
roihi  unus  est  pro  centum  milibus,  of  as  m\uh 
weight  with  me:  quos  pro  nibilo  putavit:  pro  oc- 
ciso  relictus, /or  dead:  cum  pro  damnato  esset, 
Osgood  as  condemned:  neque  recte  neque  pro  bono 
faoere  (i.  e.  ita,  ut  pro  bono  habeatur),  S. :  pro  vano 
nuntius  audiri,  as  a  boaster,  L. — £  s  p.,  in  phrases. 
— ^Pro  eo,  Of  on  equivalent,  just  the  same:  sin  mi- 
nus, pro  eo  tamen  id  habeamus.  —  Pro  eo  atque, 
just  the  same  as,  even  as:  pro  eo  ac  mereor,^u<< 
as  I  deserve:  pro  eo  ac  debui,  JtM^  as  was  my  duty. 
— Pro  eo  quod,/or  the  reason  that,  because  :  pro  eo 
quod  eius  nomen  erat  magna  apud  omnis  gloria. 
— Of  relation  or  proportion, /or,  in  proportion,  in 
comparison  vnih,  in  accordance  with,  according  to, 
conformably  to,  by  virtue  of:  pro  multitudine  ho- 
minum  angusti  fines,  Cs. :  exercitum  pro  loco  at- 
que copiis  instruit,  S. :  agere  pro  viribus :  quia 
pro  imperio  palam  interfici  non  poterat,  in  consid- 
eration ofh.:  ilium  submovere  pro  imperio  more 
roaiorum,  summarily,  L. :  satis  pro  imperio,  di^ 
tatoricdly  enough,  T. :  pro  tua  prudentia :  pro  tem- 
pore et  pro  re,  according  to  time  and  circumstances, 
Cs. :  pro  facultatibus,  N. — In  phrases,  with  parte: 
quibus  aliquid  opis  fortasse,  pro  8u&  quisque  parte 
ferre  potuisset,  each  according  to  his  oum  measure 
of  influence:  pro  meik  tenui  parte  id  defendere,  to 
the  best  of  my  poor  ability :  pro  virili  parte,  man- 
fully :  rerum  gestarum  memoriae  pro  virili  parte 
consuluisse,  i.  e.  to  have  done  my  share  towards  pre- 
serving, L. :  beneficio  plus  quam  pro  virili  parte 
obligatus,  i.  e.  under  more  than  personal  obligations* 
—  For  pro  rat4  parte,  see  ratus.  —  With  eo  :  pro 
magnitudine  iniuriae,  proque  eo  quod  res  p.  temp- 
tatur,  viudicare,  as  required  by  t/ie  fact  that,  etc. : 
pro  antiquitate  generis  sui,  pro  eo,  quod,  etc.,  tn 
view  of  the  fact:  ea  pro  eo,  quantum  in  quoque  sit 
ponderis,  esse  aestimanda,  accordina  to  the  weight 
of  each — Pro  se  quisque,  each  for  himself,  each  in 
his  measure,  individually:  pro  se  quisque  quod 
ceperat  adferebat:  cum  pro  se  quisque  operam 
navare  cuperet,  Cs. :  pro  se  quisque  viri  nituntur, 
V. 

3.  pr5  (not  prdh),  interj,,  of  wonder  or  lamen- 
tation,  Ot  Ah/  Alas/:  pro,  quanta potentia  regni 
Est  tui !  0. :  tantum,  pro !  degeneramus  a  patri- 
buB,  L. :  pro  di  inmortales :  Pro  curia  inversique 
mores  I  H. :  pro  divom  fidem !  T. :  pro  deorum 
atque  hominum  fidem!  —  In  direct  addrees,  01 
Thou  / :  pro  Sancte  luppiter  I 


Digitized  by 


Google 


proagoruB 


652 


prooedo 


proagorus,  I,  m.,  =  Tpotiyopoc  ( in  Sicilian 
towns),  a  director^  chief  magistraie. 

proavitus,  adj.  [proaTUs],  ancestral^  inherited 
fromforefatli/ers:  regna,  0. 

pro-avua,  I»  m.,  a  great-grandfather  :  proavus 
et  avus.  —  A  forefather ^  ancestor:  tuus:  vestri 
proavi,  U. :  Felices  proavopum  atavi,  lu. 

probabiliB,  e,  acfj.  with  camp,  [probol,  worthy 
of  approval^  pUasingy  agreeable^  acceptable^  com- 
mendable, laudabUy  good,  Jit :  orator :  discipulus : 
probabilior  populo  orator :  causa  rnihi :  nomen : 
quod  probabile  erat,  earn  aetatem  liberari,  L. — 7b 
be  believed^  likely^  eredibUy  probable^  ptauaible  :  quae 
probabilia  videantur:  dicendo  fieri  probabile: 
roendacium,  L. :  dubitabitur  utrum  sit  probabilius, 
f  uisse,  etc.,  more  likely. 

probabllitaa,  Atis,  /.  [probabilia],  probability^ 
erMibilityy  plausihUity :  captiosa:  animos  proba- 
bilitate  pei-cutere. 

probabiliter,  adv.  with  comp.  [probabilia], 
probably,  credibly ^  plausibly  :  rem  exponere :  pro- 
babilius accusare :  crimen  defensum,  L. 

probatio,  onia,  /.  [  probo  ],  approbation,  ap- 
proval, assent :  ob  probationem  pretium  datum : 
tale  visum  ut  probatio  consequatur,  I  e.  a  probable 
belief. — A  proving,  trials  test:  athletarum:  futura. 
— A  proof:  scelerum  probationes,  Ta. 

probator,  Oris,  m.  [probo],  one  who  aec^xtSy  an 
approver :  facti :  ingenii,  0. 

probatuSi  adj,  with  comp.  and  sup,  [P.  of  pro- 
bo J,  approved,  acceptable,  pleasing,  agreeable:  ut 
nemo  probatior  primoribus  patrum  esset,  L. : 
libertus  seni  probatissimus. — Tried,  tested,  proved, 
approved,  good,  excellent :  homines  artium :  homo 
maximis  in  rebus  probatissimus:  probatissima 
femina,  most  worthy, 

probe,  adv.  with  stip.  [  probus  ],  rightly,  well, 
properly,  correctly,  fitly,  opportunely,  excellently : 
narras,  T. :  probissime,  very  well,  T. :  probe,  bravo, 
T. :  de  aquae  ductu  facere:  de  Servio  dicere. — 
Well,  thoroughly,  very,  very  much,  greatly:  tui 
Bimilis  est  probe,  T. :  perdocta,  T. :  probe  scit,  etc., 
L. :  se  ipsum  novit 

probitaa,  atis,/.  [probus],  ^oo(/n«n,  worth,  up- 
rightness, honesty,  probity:  probitatis  commenda- 
tio:  probitas  laudatur  et  alget,  lu. 

probo,  ftvl,  fttua,  are  [  probus  ],  to  make  good, 
esteem  good,  approve,  esteem,  commend:  quis  est, 
qui  non  probet :  villam,  L. :  alqd  in  ipsis :  Caesar 
maxime  probat  coactis  navibus  mare  transire,  Cs. : 
antequam  civitas  suffecturum  (armis)  probaverit, 
declared  him  capable  of  bearing  arms,  Ta. :  Vercin- 
getorigem  iraperatorem,  Cs. :  alquem  iudicem. — 
7b  make  good,  represent  as  good,  recommend,  make 
aeeepiable,  $how :  (libros)  tibi :  nostrum  officium : 


quibua  de  meo  celeri  reditu  non  probMbam :  muHia 
se  probavit,  won  favor  with :  mihi  egretgie  probata 
est  oratio  tua,  )uu  pleased. — 7b  mal^  credible, 
show,  prove,  demonstrate:  iudicibus  Verrem  con- 
tra leges  pecuuias  cepisse :  perfacile  factu  esse 
ill  is  probat,  etc.,  Cs. :  hoc  difficile  est  probatu: 
pa  trio  pater  esse  metu  probor,  my  fatherly  anxiety 
proves  me  your  father,  0.  —  7b  test,  inspect,  try, 
judge  by  trial :  censores  villam  publicam  proba- 
venint,  accepted  after  inspection,  L. :  amicitias 
utilitate,  0. — 7b  represent,  pass  off  for:  alquem 
pro  illo :  pro  eunucho  (sc  ie),  pass  for,  T. 

probrOBOS,  ac{j.  [probrum],  shameful,  t^nomtt^ 
ious,  infamous:  crimen:  Italiae  ruinae,  H.:  car- 
mina,  lampoons,  Ta. 

probrum,  I,  n.,  a  shameful  act,  base  deed:  igna- 
viae  luxuriaeque  probra,  S. :  emergere  ex  patemis 
probris. — Immodesty,  lewdness,  unchastity  :  probri 
insimulare  femiuam. — S/iame,  disgrace,  dishonor, 
infamy,  degradation :  Quin  in  probro  sim,  T. : 
alquem  senatu  probri  gratia  movere,  S. :  vita  ru- 
stica,  quam  tu  probro  et  crimini  putas  esse  opor- 
tere,  disgraceful:  probrum  castis  inferre:  terras 
implere  probris,  0. :  Antoni,  Romani  nominis  pro- 
bra. — Abuse,  insult,  reproach,  libel:  epistulae  ple- 
nae  omnium  in  me  probrorum :  ingerere  probra, 
L. :  multa  obicere :  probris  alqm  onerare,  L. 

probus,  a^.  with  comp.,  estimable,  good,  ser- 
viceable, excellent,  superior,  upright,  honest,  honor- 
able,  virtuous:  artifex,  skilful,  T. :  mulier,  T. :  hoc 
homine  probior  esse:  navigium:  fruges.  —  As 
subst.  m. :  probi  oratio,  a  good  man's. 

procacitas,  fttis,  /.  [  procax  1,  pertinacity,  ob- 
trusiveness,  impudence:  a  procando  nominata:  ho- 
minis,  N. 

prooaciter,  adv.  with  comp.  and  sup.  [procax], 
boldly,  impudently,  wantonly:  ortus  sermo,  Cu.  : 
flagitatum  stipendium  pr^cacius  quam,  etc.,  L. : 
procacissime  patris  tui  memoriae  inludunt,  Gu. 

procax,  acis,  a<(;.  [PREC-],  pertinacious,  bold^ 
insolent,  forward,  pert,  wanton  :  mulier :  in  laces- 
sendo :  sermo,  S. :  libertas,  Ph. :  Auster,  V. 

pro-oedo,  cessi,  — ,  ere,  to  go  before,  go  for- 
ward, advance,  proceed,  march  on,  move  forward, 
go  forth :  in  portum :  nil  procedere  lintrem  Sen- 
timus,  H. :  pedibus  aequis,  0. :  lente  atque  paula- 
tim  proceditur,  Cs. :  processum  in  aciera  est,  L. : 
huic  tota  obviam  civitas  processerat,  had  gone  out 
to  meet :  Vidit  classem  procedere  velis,  V. — 7b  ^ 
forth,  go  out,  advance,  issue  :  castris,  V. :  extra 
munitiones,  Cs. :  e  tabemaculo  in  solem :  medi& 
ab  aulA,  0. —  7b  come  forward,  show  oneself,  ap- 
pear: cum  ve9tc  purpureft:  procedat  vel  Numa, 
lu. :  Ecce  processit  Caesaris  astrum,  hath  risen,Y. : 
voces  procedebant  contumaces,  i.  e.  were  heard,  Ta. 
— Fi g.,  of  time,  to  advance,  pass,  elapse:  ubi  pl» 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


procella 


653 


procou&ularis 


ramqae  noctis  processit,  S. :  lam  dies  prooestlt, 
V. :  dies  procedeDS :  tempus  processit,  Ca. :  pro- 
oedunt  tempora  tarde,  0. :  incipient  magni  proce- 
dere  menses,  V. :  pars  maior  anni  iam  prpcesserat, 
L. — To  come  forth,  appear,  arise:  posteaquam 
philosophia  processit:  altera  iam  pagella  procedit, 
i.  e.  t»  already  begun. —  To  get  on,  advance,  make 
progress  :  in  philosophi& :  ad  virtutis  habitum : 
longius  iras,  V. :  eo  vecordiae  processit,  ut,  went 
sofarinfoUg,  S. :  nee  ultra  minas  processum  est, 
L. :  eoque  ira  processit,  ut,  etc.,  L. —  To  run  on, 
continue,  remain :  cum  stationes  procederent,  i.  e. 
guard  duty  toas  unremitting,  L. :  ut  iis  stipendia 
procederent,  L. :  Illi  procedit  rerum  mensura  tua- 
rum,  i.  e.  is  passed  to  her  credit,  0. — To  turn  out, 
result,  succeed,  prosper :  processisti  pulcre,  gou  have 
succeeded  finely,  T. :  si  bene  processit :  ubi  id  pa- 
rum  processit,  failed,  L. :  quasi  ei  pulcherrime 
priora  (maledicta)  processerint :  omnia  prospere 
procedent :  benefacta  mea  rei  p.  procedunt,  are  of 
service,  S. — Impers.  .•  velut  processisset  Spurio,  L. 

prooella,  ae,/.  [proH-l  CEL-l,  a  violent  unnd, 
storm,  hurricane,  tempest:  nimbi,  procellae,  tur- 
bines :  stridens  Aquilone,  V. :  si  mugiat  Africis 
Malus  procellis,  H. :  raperent  mea  poma  procellae, 
0. :  procella  nivem  effuderat,  Cu. — A  storm,  tu- 
mult, violence,  commotion,  vehemence :  tempestates 
et  procellas  in  illis  fluctibus  contionum :  procellam 
temporis  devitare :  seditionum  procellae,  L. :  pro- 
cellae civiles,  civil  commotions,  N. :  ferimur  pro- 
cell&,  y.  —  A  charge,  onset,  sudden  attack :  haec 
velut  procella  constemavit  equos,  L. :  equestris,  L. 

prooelldsaa,  adj.  [  procella  1,  full  of  storms, 
stormy,  tempestuous :  ver,  L. :  Noti,  i.  e.  bringing 
storms,  0. 

(prooer,  eris),  m.  [pro-|-2  GEL-],  a  nobleman, 
aristocrat:  Agnosco  procerem,  lu.  —  Flur.,  the 
leading  men,  (Siiefs,  nobles,  princes :  audiebam  no- 
stros  proceres  clamitantes :  Etruscorum,  L. :  de- 
lectos  populi  ad  proceres,  V. 

(procere),  adv.  [  procerus  ],  extensively. — Only 
comp. :  bracchium  procerius  proiectum,  stretched 
out  farther. 

prooerSs,  um,  m.,  see  procer. 

prooeritaa,  &tis,/.  [procerus],  a  high  grovfth, 
height,  tallness:  huius,  his  tall  stature:  arborum. 
— Extent,  length :  pedum. 

prooeruo,  at^j.  with  comp.  and  sup.  [pro -1-2 
CEL-],  Mgh,  taU,  long :  coUum :  (Galatea)  proce- 
rior  alno,  0.:  inter  hos  procerissimas  pdpulos: 
lupi,  large,  H. — Long,  extended:  aves  procero  ro- 
stro :  palmae,  Ct. :  anapaestus,  procerior  numerus. 

prooesaid,  dnis,/  [pro-H  CAD-],  a  marching 
on^  advance  (opp.  reditus) :  longior. 

1.  prooewias,  P.  of  procedo. 

2.  prooeMnis,  fts,  m.  [pro -hi  CAD-],  an  ad- 


vance, course,  progression,  progress,  process,  move- 
ment :  processum  volt,  the  progress  of  the  discourse: 
in  processu  coepit  crudescere  morbus,  in  its  course, 
V. :  tantos  processQs  efficiebat :  Sic  tua  proccssQs 
habeat  fortuna  poreniiTs,  0. 

procido,  idl,  — ,  ere  [pro+cado],  to  fall  for- 
ward,  fall  down,  fall  prostrate :  ad  pedes  AchilleT, 
H.:  universi  prooiderunt,  L. :  cupressus  Procidit 
late,H. 

(prdoXnotus,  Qs),  m.  [pro -1-2  CAN-],  a  girding 
up,  readiness  for  6a^/e.--0nl y  abl.  sing, :  in  pro- 
cinctu  testamentum  facere,  on  the  battle-field:  ex 
quo  in  procinctu  testamenta  perierunt,  i.  e.  tJie 
custom  of  making  wills  on  going  into  battle. 

pr5olamator,  5ris,  m.  [  proclamo  ],  a  crier, 
bawler  (of  a  bad  advocate ;  dub.). 

pro-olamo,  ftvl,  &lus,  are,  to  call,  cry  out,  vocif- 
erate: adsuut,  defendunt,  proclamant :  magnft 
voce,  V. :  Quid  non  proclames,  si,  etc.,  lu. :  pro 
sordidis  hoininibus,  in  defence  of  L. 

pro-olino,  &vl,  Stus,  are,  lo  beivd  forward,  bend, 
incline:  mare  in  haec  litora,  0. :  adiuvat  rem  pro- 
clinatam,  tottering,  Cs. :  proclinata  iam  re,  i.  e.  at 
the  crisis,  Cs.  ap.  C. 

proolivi,  adv,  with  comp.  [  proclivis  ],  down- 
ward, headlong,  precipitately :  proclivi  labuntur, 
rush  downward :  proclivi  currit  oratio:  labi  verba 
proclivius,  i.  e.  mort  rapidly. 

prdolivis,  e,  adj.  with  comp.  [  pro  -|-  clivus  ], 
dojping,  steep,  going  downward,  downhill :  per  pro- 
clivem  viam  duci,  L. :  undae,  Ct. — As  tubst.  n.  : 
pelli  per  proclive,  downhill,  L. — F  i  g.,  downwards, 
descending,  downhill,  declining:  proclivi  cursu  de- 
labi.— /mr/tn«/,  disposed,  liable,  prone,  subject,  ready, 
willing  :  proclives  ad  eas  perturbationes  feruntur : 
ingenium  ad  lubidinem,  T. :  ad  aliquem  morbum 
proclivior. — Easy:  fingendi  ratio:  quae  utroque 
proclivia  esse,  si  fortuna  uti  vellet,  L. :  dictu  pro- 
clive, easy  to  say:  quod  est  multo  proclivius,  mwh 
easier:  quibus  erat  proclive  tranarc  flumcn,  Cs. — 
As  subst.  n, :  in  proclivi  esse,  T. :  ut  anteponantur 
proclivia  laboriosis. 

proolivitaa,  atis,/.  [proclivis],  a  tendency,  pre- 
di^!x>8ition,proneness:  ad  morbos. 

Proone  (Progne),  Ss,/.,  =  UpoKvri,  a  daughter 
of  Pandion,  turned  into  a  swallow,  0. — A  swallow, 

pro-oonsul,  is,  m.,  a  governor  of  a  province, 
muitary  commander,  proconsul  (usu.  sent  out  from 
Rome  at  the  end  of  his  term  as  consul) :  (Caelius) 
Pompeio  proconsuli  contubernalis :  proconsules 
de  provinciis  Romam  redierunt,  L. :  L.  ManlHus 
Procos.,  Cs, 

proodnaularla,  c,  adj.  [proconsul],  of  a  pro- 
consul, proconsular  :  salarium,  Ta. :  imago,  of  the 
military  tribuneship,  L. 


Digitized  by 


Google 


proconaulatns 


654 


proounnui 


procdnsnlatos,  us,  m.  [proconsul],  the  office 
of  a  proeoruiUy  procangulate :  ex  proconsulatu 
Asiae,  Ta. 

procor,  — ,  Sri,  dep.  [procus],  to  <uk,  demand  : 
a  procaDdo  procacitas  nomiData. 

procraBtiiiatio,  5ms,  /.  [procrastino],  a  put- 
ting off  from  day  to  day^  procrastination. 

procrastino,  — ,  — ,  fire  [proH-crastiiiua],  to 
put  off  till  the  morrow y  defer ^  detay^  procrastinate : 
rem :  res  non  procrastimitur. 

procreatid,  onis,/.  [pi*ocreo],  a  begetting^  gen- 
eration: liberorum:  hominum. 

prooreator,  dris,  m.  [procreo],  a  begetter^  cre- 
ator :  mundi :  a  procreatoribus  amari,  by  parents, 

procreatriz,  Xcis,  /.  ^  procreator  J,  she  thai 
brings  forthy  a  mother:  philosophia  artium. 

pro-ored,  &vl,  atus,  are,  to  bring  fortK,  beget, 
generate,  procreate,  produce :  fetfLs :  liberos  ex  uxo- 
ribus,  N. :  terra  ex  seminibus  truncos  procreat. — 
Fig.,  to  produce,  make,  cause,  occasion :  (tribuDa- 
tus)  ortus  inter  anna  civium  procreatus. 

pro-onbo,  — ,  — ,  are,  to  lie  stretched  out:  ubi 
saxea  procubet  umbra,  V. 

pro-ondo,  dl,  sua,  ere,  to  fashion  by  hammer- 
ing, forge :  ensis,  H. :  vomeris  obtusi  dentem,  V. 
— F  i  g. :  prooudeuda  lingua  est,  to  be  fashioned. 

proonl,  adv.  [pro+1  CEL-],  in  the  distance,  at 
a  distance,  away,  apart,  far,  afar  off,  from  afar  : 
Delos,  tarn  procul  a  nobis  posita :  non  procui,  sed 
hie  praesentes  (di):  ubi  turrim  constitui  procul 
yiderunt,  Cs. :  in  pelago  saxum,  V. :  omnibus  ar- 
bitris  procul  amotis,  S. :  procul  este  profani,  keqt 
aioof!  V. :  procul  bine  stans,  T. :  a  terra :  a  oon- 
Bpectu,/ar  out  of  sight:  a  patrift,  V. :  patrifi :  urbe, 
0.:  locus  muro,  L.  —  Of  time, /ar,  long  before: 
baud  procul  occasu  soils,  L.  —  Fig.,  far,  distant, 
remote,  away:  absentatio  procul  amoTeatur:  erra- 
re,  greatly,  & :  Pauperies  inmunda  domOs  procul 
absit,  H. :  legatos  baud  procul  afuit  quin  yiolarent, 
they  came  near  outraging,  L. :  baud  procul  esse 
quin  Remum  agnosceret,  almost,  L. :  procul  ab 
omni  metu :  eam  (plebem)  procul  urbe  haberi,  out 
of  public  affairs,  L. :  negotiis,  H. :  procul  dubio, 
without  doubt,  L. :  istud  procul  abest,  is  far  from 
the  fact,  Cu. 

proonlcd,  &▼!,  itus,  are  [pro+calco],  to  tread 
down,  trample  upon :  eques  sua  ipse  subsidia  pro- 
culcavit,  rode  down,  L. :  proculcato  senatu,  Ta. : 
hunc  ungula  proculcat  equorum,y. :  segetee  in  her- 
bi,  0. :  proculcatas  (ranas)  obteret  duro  pede,  Pb. : 
una  ala  ipso  impetu  proculcata  erat,  crushed,  Cu. : 
qui  tot  proculcavimus  nives,  i.  e.  ?uive  traversed,  Cu. 

prootimbd,  cubul,  cubitum,  ere  [CVfi-],  to  fall 
Yanoards,  sink  down,  fall  prostrate:  Gallis  ad  pe- 
4m.  ne  cogerentur,  etc,  Cs. :  genibua,  0. :  in  ▼esti- 


bulo  curiae,  L. :  in  genua,  Cu. :  Coroebus  Penelei 
dextra  Procumbit,  V. :  certamine  summo,  bend  to 
their  oars,  V. —  To  lean  forward,  bend  down,  sink, 
be  beaten^doion,  be  broken  down,  fall:  frumenta  im- 
bribus  procubuerant,  L  e.  teere  beaten  down,  Cs.  : 
ne  gravidis  procumbat  culmus  aristis,  V. :  (domus) 
in  domini  procubuit  caput, /s2^  in  upon,  O. :  ag^er 
in  fossam  procubuit,  L. — Fig,,  to  fall,  be  ruined: 
res  procubuere  meae,  0.  —  ^  extend,  spread,  lie . 
planities  sub  radicibua  montium  procumbit,  Cu. 

procuratio,  5nis, /.  [procure],  a  caring  for, 
charge,  superintendence,  administration,  manage- 
ment, procuration :  rei  p. :  sua  cuique  procuratio 
est  restituta :  rerum  humanarum :  ministerii,  L. — 
An  expiatory  sacrifice,  expiation :  ut  sue  plen&  pro- 
curatio fieret:  prodigii,  L. 

prdourator  (once  proc-,  0.),  dris,  m.  [procu- 
ro],  a  manager,  overseer,  superintendent,  agent,  ad- 
ministrator, deputy,  procurator,  keeper:  per  pro- 
curatorem  gerere:  regni,  viceroy,  Cs.:  Caesaris, 
deputy,  Ta. :  procurator  nimium  procurat,  0. — A 
steward,  bailiff:  Cbiysogoni. — An  imperial  collec- 
tor :  Caesaris,  Ta. 

prdouratriz,  Icis,/.  [procurator],  a  governess, 
protectress :  sapientia  hominis. 

pro-our5  (proo-,  0.,  Tb.),  Svl,  Stus,  are,  to  take 
care  of,  attend  to,  look  after :  in  pecunift  raaximft 
procuranda :  corpora,  V. :  sacriBcia,  Cs.  —  Of  an 
agent  or  trustee,  to  take  care  of,  manage:  negotia 
Dionysi,  act  as  steward  for. — Of  ill  omens,  to  avert, 
expuUe  by  sacrifice:  signa,  quae  a  dis  hominibus 
portendantur :  ad  haeo  (prodigia)  procuranda,  L. : 
oetentum,  Ph. :  simul  procuratum  est,  quod  tripe- 
dem  mulum  Reate  natum  nuntiatum  erat,  L. 

pr5-omT5,  cucurrl  and  currf,  cursum,  ere,  to 
run  forth,  rush  forward,  charge:  temere  extra 
aciem,  Cs. :  ferocius,  L. :  ad  repellendum  hostem, 
Cs. :  longius,  to  rush  farther  on,  V. :  ubi  altemo 
procurrens  gurgite  pontus  ruit,  V.  —  Of  places,  to 
run  out,  extend,  project,  jut :  saxis  in  procurrentt- 
bus  haesit,  V. :  Terra  procurrit  in  aequor,  0. :  latus 
mille  stadia  in  longitudinem  procurrit,  Cu. 

proourBatio^  dnis,/.  [procurso],  a  sally,  onset: 
per  procursationem  commissa  pugna,  L. 

pro^oraatorea,  oris,  m.  [procurso],  skirmish- 
ers, sharpshooters,  L. 

proonrso,  — ,  — ,  are,/rw.  [procurro],  to  keep 
up  sallies,  continue  skirmishing:  quid  procursan- 
tes  pauci  tererent  tempus,  L. :  cum  ab  stationibus 
procursaretur,  L. 

prdoorBUB  ( tts ),  m.  [  procurro  ],  a  rtmning 
forth,  running  on :  procursu  concitus  axis,  whirled 
furimuly  onward,  V.  —  A  sally,  onset :  procursu 
militum,  L. :  Procursu  rapido  invadere,  V. 

pro  -  oarvna,  aefj.^  curved  in  front,  eroeked^ 
wmding:  falx^V. :  Utora,y. 


Digitized  by 


Google 


prooQs 


Mi 


prodnoo 


pRXmSk  I  (sfen,  plur.  procftm,  C),  m.  [PREC-], 
a  wooer,  tuitor  :  natam  nulli  veterum  Bociarc  pro- 
oorum,  v. :  Penelope  diflScilis  procis,  H. :  forma 
Hultorum  foit  apes  procoruro  Ilia,  0. :  impudentes 
proci,  i.  e.  shameless  canvassers. 

Prooyon,  — ,  m.,  =  npocvMv,  the  liUU  dog  (ris- 
ing before  the  dog-star),  C,  H. 

prod<%  old  form  of  pro,  in  prod-eo,  prod-est. 

pro-deambolo  (Fleck.)  or  prod  -  ambulo 
(Speng.),  — ,  — ,  &re,  to  toaUc  abroad,  T. 

prod«5,  il,  itus,  Ire,  to  go  forth,  eome  forth, 
eome  forward :  pultat  forls:  Auua^prodit,  T. :  fo- 
ras,  to  come  out  of  doors:  quae,  si  prodierit,  audiet, 
shall  appear  as  a  witness:  ex  portu,  Gs. :  obviam 
de  provincia  decedenti,  come  out  to  meet:  in  con- 
tionem,  N. :  in  scaenam,  appear  on  the  stage:  in 
proelium,  Gs. :  tantum  prodire  volando,  Quantum, 
eta,  advance  on  the  wing,  V. :  utero  matris  dum 
prodeat  infans,  0. — Of  plants,  to  comeforih,spring 
up,  appear :  herba,  0. — To  stand  outjn-oject :  ru- 
pes,  vastum  quae  prodit  in  aequor,  v. :  et  immo- 
dico  prodibant  tubere  tali,  0. — Fig.,  to  come  forth, 
come  forward,  appear  :  si  haec  consuetudo  prodire 
coeperit :  cum  tot  prodierint  colores,  have  become 
the  f€uhion,  0. :  Tu  cum  prodis  ex  iudice  Dama 
Turpis,  etc.,  turn  out  to  be,  E.  —  To  go  forward, 
advance,  proceed .  est  quadam  prodire  tenus,  H. : 
sumptu  extra  modum :  ne  ad  extremum  prodeatur. 

pr5deBae,  inf.  of  prosum. 
^  pr5-diod,  dixl,  dictus,  ere,  to  put  off,  defer,  ad- 
journ, fix  in  advance :  prodictft  die :  diem,  a4joum 
the  triads  L. :   prodiota  dies  est,  an  adjournment 
washad,\j. 

prodlge^  adv,  [prodigus],  lavishly,  extravagant- 
ly: vivere. 

prodigentia,  ae,  /.  [  prodigo  ],  extravagance, 
profusion :  opum,  Ta. 

prodigiallter,  adv.  [prodigium],  unnaturally, 
extravagantly :  variare  rem,  H. 

prodlglosilB,  ae^j.  [prodigium],  unnatural, 
wonderful,  marvellous,  prodigious :  atria  Circes, 
0. :  cura  Veneris,  0. :  fides,  fu. 

prddigium,  I,  n.  [prod- -1-8  AG-],  a  prophetic 
e^n,  token,  omen,portent,  prodigy  :  multa  prodigia 
eius  numen  declarant:  (lunam  deficientem)  nullum 
esse  prodigium :  non  mibi  iam  furtum,  sed  mon- 
strum  ao  prodigium  yidebatur,  i.  e.  a  monstrous 
and  unnatural  crime:  Harpyia  Prodigium  canit, 
V. :  nuntiare,  8. :  in  prodigium  accipi,  Ta. :  pro- 
digiorum  perita,  L. :  Prodigio  par  est  cum  nobili- 
tate  senectus,  lu. — A  monster,  prodigy :  Non  ego 
prodigium  sum,  0. :  triplex,  i.  e.  Cerberus,  O, 

prodig5,  egl,  — ,  ere  [prod-  +ago],  to  squatider, 
watte  :  sumptibus  sua,  Ta. 

prodiguik  a4j.  [prod-  -I- 1  AG-],  wasteful,  lavish. 


prodigal  (opp.  liberalis) :  femlna,  lu. :  aeris,  H.— 
As  subst. :  largitor  et  prodigus,  a  spendthrift.  — 
Rich,  fertile:  tellus,  0.:  locus  herbae,  H.— Fig., 
lavish,  prodigal,  profuse  :  comiptoris  Improbitas, 
lu. :  arcani  Fides,  U. :  animae  Paulus,  careless  of 
life,E.  ^ 

prodltio»  onis,  /  [ pro  -h  1  DA-],  a  betrayal, 
treason,  treachery :  multorum  in  nos  proditionem 
notabis:  amicitiarum  proditiones:  per  proditio- 
nem libertas  amissa,  L. :  alcui  proditionem  agere, 
to  contrive,  Ta. 

prodltor.  oris,  m.  [pro -hi  DA-],  a  betrayer, 
traitor:  pro  ducibus  proditores  habere:  discipli- 
nae,  L. :  risus  proditor  latentis  puellae,  H. 

pr5-do,  didi,  ditus,  ere,  to  put  forth,  exhibit,  re- 
veal: Medusae  squalentia  ora,  0. —  To  bring  forth, 
produce,  pr<^)agate :  genus  alto  a  sanguine  Teucri, 
V. :  Quae  dies  ut  cessct  prodere  f urem,  lu.  —  To 
put  forth,  relate,  report,  record,  hand  down,  trans- 
mit :  ea,  quae  scriptores  prodiderunt :  Thucydides 
ossa  eius  esse  sepulta  memoriae  prodidit,  has  re- 
corded, N. :  quoe  natos  in  insula  ipsa  memoriA 
proditum  dicunt,  that  there  is  a  tradition,  Gs. :  ius 
imaginis  ad  memoriam  posteritatemque  proden- 
dae.  —  To  proclaim,  appoint,  elect,  create  :  quern 
produnt  patres  consufura  rogandorum  ergo:  fla- 
minem. — To  reveal,  make  known,  disclose,  discover, 
betray:  cum  decretum  proditur,  lex  veri  rectique 
proditur:  is  me  deseruit  ac  prodidit:  classem  prae- 
donibus :  hosti  rem  p.,  8. :  crimen  voltu,  0. :  arca- 
num, lu. :  Gaudia  prodentem  voltum  celare,  H. — 
To  give  up,  surrender,  abandon  :  anui  prodita  aba 
te  filiast,  T. :  suam  vitaro,  T. :  ad  improvidam  pug- 
nam  legiones,  expose,  L.— Fig.,  to  set  forth,  give 
display:  pemiciosum  exemplum :  prodendi  exem- 
pli causa,  of  setting  an  example,  L.  —  To  extend, 
protract:  aliquot  nuptiis  dies,  I  e.  delay  the  wed- 
ding a  few  days,  T. 

pr5-dooeo,  — ,  — ,  fire,  to  teach  openly,  pro- 
claim: haec  lanus  summus  ab  imo  Prodocet,  H. 

prodromos,  I,  m.,  =  irpdSpofio^,  a  forerunner, 
advance-messenaer :  Pompeiani.  —  Plur.,  a  north' 
northeast  wind  that  blows  before  the  rising  of  the 
dog-star. 

pr5-daoo,  dftxl,  ductus,  ere  (prdddxe  for  pro- 
daxisse,  T.X  to  lead  forth,  lead  forward,  bring  out: 
eum  rus  hinc,  T. :  copias  pro  castris,  Gs.— By  legal 
process,  to  produce,  bring  forward,  cause  to  appear: 
eum  in  conspectum  populi  R :  cdnsules :  ad  po- 
pulum  eos,  i.  e.  let  them  address  the  people,  L. :  pro- 
ducti  in  circo  Flaminio  in  contionem :  in  indicium 
produci,  before  the  court :  Granium  testem.  —  Of 
an  actor,  to  represent, perform:  nihil  ab  hoc  pra- 
▼um  produci  posse. —  To  expose  for  sale:  senros, 
T. — To  set  before,  with  dat.:  scamnum  lecto,  0. — 
To  stretch  out,  lengthen,  extend  :  products  longina 
ade,  Gs.:  femim  incude,  lu.  —  Of  the  dead,  (• 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


produote 


666 


conduct  to  thegrave^  bury  :  neo  te,  tua  f unera,  ma- 
ter Produxi,  y. —  To  bring  to  lights  disdoae,  expow : 
Occulta  ad  patres  crimina,  lu.  —  To  bring  forth, 
bring  into  the  world,  bear,  beget,  produce,  bring  up, 
raise:  alquem  sui  simUlimum :  Filiolam  turpem, 
lu. :  Quicunque  primum  (te)  Produxit,  arbos,  H. : 
nova  (yocabula)  quae  genitor  produxerit  usus,  H. 
—  Fig.,  to  raise, promote,  advance:  productus  ad 
dignitatem :  omni  genere  honoris  eum,  L. :  a  qui- 
bus  producti  sunt,  advanced  to  power:  Diva,  pro- 
ducas  8ubolem,/>r(Mper,  H. — To  draw  out,  lengthen 
out,  prolong,  protract,  stretch  out,  extend:  cyathos 
sorbilans  hunc  producam  diem,  T. :  cenam,  H. : 
sennonem  in  multam  noctem :  Varro  . .  .  vitam 
Naevi  product  t  longius,  i.  e.  represents  him  <u  hav- 
ing lived  longer :  rem  in  biemem,  Cs. :  animas, 
lives,  lu.  —  To  lead  on, put  off,  amuse,  delude:  me 
fals&  spe,  T. :  condicionibus  hunc. 

produote,  adv.  [productus],  lengthened,  long: 
dicere  litteram  (opp.  breviter). 

prodaoti5,  Onis,/  [pro+DVC-],  a  lengthening, 
prolonging:  temporis:  verbi. 

pr5daotOk  — ,  — ,  we,/req.  [produoo],  to  throw 
be/ore,  interpose  :  huic  roalo  rooram,  T.  (dub.). 

prodnotus,  cufj,  with  eomp.  [P.  of  prodacol 
lengthened,  long,  prolonged,  protracted:  commodi- 
tates  corporis  tarn  productae  temporibus :  produc- 
tiora  alia,  too  long :  nomen,formed  by  prolongation: 
neu  sit  quinto  productior  actu  Fabula,  longer,  H. 
— Plur.  n.  aa  subst.,  preferable  things. 

proegmena,  orum,  n.,  =  irpotiyfiiva,  prefera- 
ble things  (in  the  Stoic  philosophy). 

proellator,  Oris,  m.  [proeliolf,  a  fighter,  com- 
batant, Ta. 

proelior,  fttus,  &n,  dep.  [  proelium  ],  to  join 
battle,  engage  in  battle, fight:  pedibus,  Cs. :  ad  Sy- 
racusaa  :  proelians  interficitur,  Cs. :  vehementer 
proeliatus  sum,  contended  (in  court). 

proelium,  I,  n.,  a  battle,  combat:  non  proeliis 
neque  acie  bellum  gerere,  S. :  proelium  faoere,  to 
engage:  proelia  iuire,  L. :  redintegrare,  Cs.:  proe- 
liis uti  secundis :  uno  proelio  confecta  res :  Punica 
passi  proelia,  the  wars  with  Carthage,  lu. :  armige- 
ra  proelia,  warriors,  Pr. :  proelia  dant  cervi,  V. : 
ventorum  proelia,  V.— F i g.,  corUest,  strife:  proelia 
mea  causa  sustinere :  committere  proelia  voce,  0. 

profano,  &v!,  fttus,  are  [  profanus  ],  to  render 
unholy,  desecrate, profane,  violate:  ut  dies  festi  pro- 
fanarentur,  L. :  festum,  O. :  pudorem,  Cu. 

profanuB,  adj.  [pro+fanuml  mtt  of  the  temple, 
not  sacred,  common, prof ane,  unholy :  loci:  aedi6- 
da :  flamraa,  0. :  animalia,  unclean,  Ta. :  sacra 
profanaque  omnia  spoliare :  procul  este,  profani, 
ffs  wUnitiated,  V. :  Ccreris  ritOs  volgare  profanis, 
0. :  volgus,  H. —  Wicked,  impious:  mens,  0. :  ver- 


ba, 0. — Ptur.  n.  as  sub^. :  misoebis  sacra  profanis, 
n.—IU-boding :  bubo,  0. 

profectio,  (Jnis, /.  [pro +2  FAC-],  a  going 
away,  setting  out,  dqxirture:  mea:  profectionem 
parare,  to  prepare  for  setting  ofU,  Cs. :  repentina 
in  Oretanos,  L. :  pecuniae,  i.  e.  source. 

profeotd^  adv.  [ pro + facto],  actually,  indeed^ 
really,  truly,  assurecuy,  certainly :  non  est  ita,  iudi- 
ces,  non  est  prof ecto :  negare. 

1.  prdfeotua,  P.  of  profido. 

2.  profectus,  P.  of  proficiscor. 

3.  prSfeotUB,  — ,  oW.  a,  m.  [pro+2  PAC-], 
advance,  effect,  increase,  profit,  success :  sine  pro- 
fectu,  0. :  profectu  carere,  0. 

pro-fer5,  tull,  latus,  ferre,  to  carry  out,  bring 
forth,  produce :  arma  ex  oppido,  Cs. :  (nummos) 
ex  area.  —  To  extend,  stretch  out,  reach  forth,  put 
forth :  digitum :  pedem,  advance  fredy,  H.  —  To 
move  on,  set  forward:  signa,  march  forward,  L. : 
arma  in  Europam,  Cu. — To  extend,  enlarge:  agri 
finis  armis :  castra,  Cs.—  To  put  off,  defer,  adjourn: 
comitia:  diem:  profertur  tempus  ferundae  legis, 
L. :  rebus  prolatis :  de  proferendo  exercitu,  i.  e.  the 
election,  L. :  depositi  fata  parentis,  V.  —  F  i  g.,  to 
bring  out,  make  known,  publish :  eius  (orationis) 
proferendae  arbitrium  tuum.  —  To  bring  forth, 
produce^  invent,  discover,  make  known,  reveal:  ar- 
tem :  An  hoc  proferendum  tibi  videtur  ?  T. :  alqm 
ad  famam,  Ta. :  rem  in  medium :  enses,  Tb. :  arte 
iurgia,  Pr. — To  bring  forward,  quote,  cite,  mention: 
libros:  auctores:  vinolentiam  tuam:  memoriter 
Progeniem  suam  usque  ab  avo,  T. — To  extend,  en- 
large :  finis  oflSdorunL 

profesaio,  5nis,  /.  [  profiteer  ],  a  public  ae- 
knowledgment,  avowal,  aedaration,  expression,  pro- 
fession, promise :  pietatis,  Ta. :  postquam  pro- 
fessionibus  detecta  est  magnitude  aeris  alieni,  L. : 
in  Leontino  iugerQm. — A  business,  prof ession,  caU- 
ing:  bene  dicendi :  magicae  artis,  Cu. 

profeaoorios,  <idj.  [professor  (late)],  of  a  pub- 
lic teacher:  lingua,  Ta. 

profeasoa,  ac{j.  [P.  of  profiteer],  avowed,  con- 
fased:  culpa,  0. :  mors,  I  e.  certain.  Ph. 

pro-fe8tu%  adj.,  non -festival,  not  a  holiday, 
common  .•  festis  profestisque  diebus,  workingday*, 
L. :  luces,  working-days,  A :  lux,  H. 

pr5ficio,  f€cl,  fectus,  ere  [pro+facio],  to  makt 
headway,  advance,  make  progress,  have  succen^ 
profit,  succeed,  effect,  accomplish:  quid  erat  profeo- 
tum,  nisi  ut,  etc. :  tantum  profeci  turn,  ut,  etc. : 
nihil  in  oppugnatione  oppidi,  Cs. :  loci  opportuni. 
tate,  Cs. :  hoc  tamen :  in  philosophia  aliquid,  to 
make  any  progress.-^To  be  useful,  be  serviceabU, 
do  good,  avail,  help,  tend,  contribute,  conduce :  tan- 
torn  ad  dioendum:  parvaque  certamina  la  snift- 


Digitized  by  V^OOQIC 


proficisoor 


657 


profandom 


mam  totius  profecerant  spei,  wntribuUd  greatly^ 
L. :  nihil  in  melius  tot  rerum  proficit  usus  ?  lu. : 
radice  vel  herbS  Profioiente  nihil,  doing  no  good, 
H.:  permultum  profioiet  iliud  demonstrare:  in 
summam  belli  profectum  foret,  U  vmUd  help  de- 
cide the  whole  war,  L. 

proficisoor,  fectus,  I,  dep.  [proficio],  to  set  for- 
VKtrd,  tet  out,  start,  go,  march,  depart :  fortasse  tu 
profectus  alio  fueras,  were  going  somewhere  dse, 
T. :  cum  in  Italiam  proficisoeretur,  was  about  to 
start,  Cs. :  Ut  proficisceutem  docui  te,  H. :  ad  dor- 
miendum,  go  to  deep:  subsidio  Lacedaemoniis, 
N. :  in  pugnam,  Cs. :  in  expeditionem,  S. :  contra 
quosdam  barbaros,  N. :  domum,  T. :  Bomam,  S. : 
Circeios,  L. :  ab  urbe,  set  out,  Cs. :  ex  castris, 
break  up,  Cs. :  de  Formiano. — With  supin.  ace. : 
praedatum  in  agrum  Campanum,  L. — F  i  g.,  to  go 
on,  come,  proceed:  proficiacemur  ad  reliqua. —  To 
set  out,  begin,  commence,  start:  ut  inde  oratio  mea 
proficiscatur,  unde,  etc. :  a  philosophia  profectus 
Bcripsit  historiam. — To  come  forth,  spring,  arise, 
proceed,  originate:  cum  omnia  officia  a  principiis 
naturae  proficiscantur:  quaecumque  a  me  orna- 
menta  in  te  proficiscentur,  i.  e.  you  shall  receive 
from  me:  ut  plura  a  parente  proBcisci  non  po- 
tuerint,  N. :  qui  a  Zenone  profecti  sunt,  Zeno's  dis- 
ciples :  genus  a  Pallante  profectum,  V. 

profiteor,  fessus,  6rT,  dep.  fpro+fateor],  to  de- 
clare publicly,  own  freely,  acknowledge,  avow,  con- 
fess openly,  prof  ess :  non  solum  fateri,  sed  etiam 
profiteri :  fateor  atque  etiam  profiteor :  apertissi- 
me  studium  suum :  se  nullum  periculum  recusare, 
Cs. :  hoc  me  rei  p.  causa  facere :  professus  se  pe- 
tere,  avowing  himself  a  candidate,  L. — With  two 
cufcs.,  to  avow  oneself,  profess  to  be:  se  graramati- 
cum :  huic  me  belli  ducem :  (te)  amicum,  H. — To 
follow  as  a  pursuit,  profess :  philosophiam :  ius, 
0. — To  offer  freely,  propose  voluntarily,  promise, 
display:  iudicium,  testify  voluntarily,  S. :  se  ad 
eam  rem  adiutorem,  Cs. :  tibi  meum  studium :  Su- 
munt  gentiles  arma  professa  manus,  i.  e.  as  volun- 
teers, O. :  Inceptis  magna  professis  Adsuitur  pan- 
nus,  making  great  promises,  H. :  nomina,  i.  e.  come 
forward  as  candidates,  L.  —  To  make  a  public 
statement  of,  report,  return,  state:  iugera  sationum 
suaruin :  fruraentum,  L. :  professae  (sc.  feminae), 
u  e.  registered  as  public  women,  0. :  in  his  nomen 
suora,  classes  himself,  T. 

pr5fligator,  Oris,  m.  [profligo],  a  spendthrift, 
prodigal,  Ta. 

pr5fligataa,  ac(;.  with  sup.  [P.  of  profligo], 
wretched,  vile,  corrupt,  abandoned:  iudicia :  tu 
omnium  mortalium  profligatissime :  homines. 

prdfligo,  ftvT,  atus,  are  fl  FLAG-],  to  strike  to 
ih4  ground,  cast  down  fUterly,  overthrow,  overcome, 
conquer  s  aciem  hostium :  classem  hostium,  Cs. : 
boBtIs,  N. — ^Fi  g.,  to  overthrow,  ruin,  destroy,  crush : 


rem  p. :  tantas  opes,  N.— 7b  bring  to  an  end,Jin» 
ish,  despatch,  do  away :  bellum  commissum  ac  pro- 
fligatura  conflcere,  L. :  profligato  fere  Samnitium 
bello,  L. :  profligata  iam  haec  quaestio  est :  omnia 
ad  perniciem  profligata. 

pr6-fl5,  ftvl,  — ,  ftre,  to  blow  forth,  breathe  out : 
flammas,  O.  —  Fig.:  pectore  somnum,  i.  e.  the 
heavy  breathing  of  sleep,  V. 

profluens,  adj.  [P.  of  profluo],/<n«w^  along: 
aqua  profluens.— As  subst.  f.  (sc.  aqua),  i-unning 
water:  in  profluentem  deferri. — ^Fig.,  of  speech, 
flouting,  fluent :  genus  sermonis :  celeritas. 

profluenter,  adv.  [profluens], /otoin^/^.*  ergo 
omnia  profluenter  (addint),  i.  e.  in  rich  measure. 

prdfluentia,  ae,/.  [profluens],  aflowingforth: 
Icqueudi,  stream  of  word*. 

pr5-flao,  fluxl,  — ,  ere,  to  flow  forth,  flow  along : 
Mosa  profluit  ex  munte,  Cs. :  umor  profluit,  V. : 
sanguis  profluens,  Enn. ap.  C. — Fig.,  to  glide^ pro- 
ceed imperceptibly :  ab  his  foniibus  profluxi  ad 
hominum  famam :  ad  libidines,  Ta. 

pro-for,  atus,  ftrl,  dep.,  to  meak  out,  say,  speak : 
plura,  H. :  et  sic  accensa  profatur,  V. :  quibua  ille 
profatur;  Forsitan,  etc.,  0. 

pro-fagi5,  f Qgl,  — ,  ere,  to  flee,  run  away,  es- 
cape: Cirtam,  S. :  ex  oppido,  Cs. :  domo,  L. :  cum 
vi  prope  iustorum  armorum  profugisset :  ex  proe- 
lio  in  provinciam,  S. :  aliquo  railitatum,  T. :  agros, 
flee  from,  H. :  dominos,  Cu. — To  flee  for  succor, 
take  refuge  i  ad  Brutum :  ad  regem,  S. 

profdgna,  adj.  [pro +2  FVG-],  that  flees,  fugi- 
tive, inflight:  milites  profugi  disoedunt,  S. :  domo, 
L. :  currus,  0. —  Wandering,  nomad:  profugi  Scy- 
thae,  H. — Banished,  exiled:  Hannibal  patria,  L. : 
Troiani,  qui  profugi  incertis  sedibus  vagabantur, 
S. :  fato,  V. :  clasais,  0. — ^As  subst,  m.,  a  fugitive, 
exile  :  profugo  adfer  opem,  0. :  regni,  Ta. 

pro-fondd  (pro-,  Ct.),  fadi,  fasus,  ere,  to  pour 
out,  pour  forth,  shed  copiously,  cause  to  flow :  san- 
guinem  pro  patria :  lacrimas  oculis,  V. :  lacrimae 
se  subito  profuderunt,  burst  forth.  —  To  bring 
forth,  produce,  utter :  vocera:  clamorem. — With 
se,  to  pour  forth,  rush  forth,  throw  out:  omnis 
multitudo  sagittariorum  se  profudit,  Cs. :  in  viti- 
bus  ea,  quae  sese  nimium  profuderunt,  i.  e.  ?iave 
grown  too  fast. — F  i  g.,  (o  throw  away,  spiend  freely, 
waste,  lavish,  dissipate,  squander:  profundat,  per- 
dftt,  T. :  patrimonia :  pecuniam,  vitam  pro  patrift, 
sacrifice. — To  pour  out,  vent,  expend,  be  lavish  of, 
eamress  freely :  odium  in  me :  res  universas,  set 
forth  all  together.— With  se,  to  rush  forth,  break 
out :  Toluptates  subito  se  prof undunt .  . .  univer- 
sae :  si  totum  se  ille  in  me  profudisset,  i.  e.  had 
been  generous  to  me:  in  questfls  flebills  sese,  L. 

profundum,  I,  n.  [profundus],  a  depth:  esse 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


profundus 


ass 


prololo 


in  profando  (aquae) :  maris,  0. — 7^  depths  of  the 
tMy  deq>  tea :  ex  prof  undo  molem  ad  caelum  eri- 
git,  Att  ap.  0. :  profundo  Vela  dabit,  V. :  genitor 
profundi,  I  e.  Neptune,  0. :  Merges  profundo  (gen- 
tem),  H. — F  \g.,a  depth,  abyn:  (dixit)  in  profundo 
▼eritatero  esse  demersam. 

pro -fundus,  a^.  with  eup.,  deep,  profound, 
v€ut :  mare :  pontus,  V. :  Danuvius,  H. :  fomax, 
0.:  profundae  altitudinis  convalles,  L. :  profun- 
dissimus  libidinum  gurses. — TTiick^  derue :  Erebi 
nox,  V. :  silvae,  Cu. — High  :  caelum,  V. — Of  the 
under-world,  infernal :  Manes,  V. — F  i  g.,  deep,  hot- 
tomiese,  profound,  boundless,  immoderate:  libidi- 
nes :  avaritia,  8. :  venter,  Cu. :  ruit  profundo  Pin- 
darus  ore,  i.  e.  voluminous  in  expression,  H. 

proftkse,  adv.  with  eomp.  [profusus],  unmoder- 
atSy,  excessively:  eo  profusius  sumptui  deditus 
erat,  S. — Confusedly ^  in  disorder:  tendentes  in 
castra,  L.  (al.  effuse). 

profusus,  €LdQ.  [P.  of  profundo]. — Of  persons, 
lavish,  extravagant,  profuse :  nepos :  alieni  appe- 
tens,  sui  profusus,  lavish  of  his  own,  S. — Of  things, 
extravagant,  excessive, profuse:  profusis  sumptibus 
vivere :  epulae :  genus  iocandl 

progener,  I,  m.,  agrand^ughter*s  husband,  Ta. 

pro-genero,  — ,  — ,  ftre,  to  beget,  generate:  nee 
Progenerant  aquilae  oolumbam,  H. 

progenies,  — ,  ace.  em,  oA/.  e,/.  [pro+GEN-], 
descent,  lineage,  race,  family :  Progeniem  vostrara 
ab  atavo  proferens,  T. :  divina :  Progeniem  Tro- 
iano  a  sanguine  duci,  Y.— Descendants,  posterity, 
offspring,  progeny,  child:  se  progeniem  deorum 
esse  dicere :  mea,  Claudia :  Bacchum  Progeniem 
negat  esse  loris,  0. :  liberam,  L. :  Progeniem  ni- 
doeque  fovent  (apes),  their  young,  V. — Of  poems : 
haec  progenies  mea  est,  offspring,  O. 

progenitor,  Oris,  m.  [pro+GEN-],  the  founder 
of  a  family,  an  ancestor,  progenitor:  maiorum 
suorum,  N. :  progenitore  comanti  Esse  sata,  0. 

pro-g^gno,  genul,  — >  ere,  to  beget,  bear,  bring 
forth :  res,  quae  ex  iis  (seminibus)  progignuntur : 
lllam  terra  parens  Progenuit,  V. :  te  saevae  pro- 
genuere  ferae,  0. 

pro-gnatus,  adj.,  bom,  descended,  spruna:  ex 
Cimbris,  Cs. :  ab  Dite  patre,  Cs. :  Bona  boms,  T. : 
docere  semet  prognatos,  his  own  children,  H. :  Ro- 
mulus deo,  L. :  Tantalo  prognatus,  i.  e.  Atreus, 
grandson  of  Tantalus. —  Of  plants:  Peliaco  pro- 
gnatae  vertice  pinQs,  Ct 

Progne^  see  Procne. 

progndstica,  Srum,  n.,  ^  Tpoyvttarma,  har- 
bingers, weather-signs  (a  work  of  Aratus  translated 
by  Cicero). 

prdgredior,  gressus,  I,  dep.  [pro+gradior],  to 
come  forth,  go  forth,  go  forward,  go  Wi,  advance, 


proceed:  regredi  quam  progredi  malle:  in  looum 
iniquum,  Cs. :  ante  signa,  L.  —  Fig.,  to  proceed, 
advance,  go  on,  make  progress  t  ad  reliqua:  defen- 
sor nihil  progreditur,  makes  no  headway:  longios 
progredi,  go  on  :  videamus,  quatenus  amor  in  ami- 
citia  progredi  debeat :  paulum  aetate  progresaus, 
advanced  in  age :  quo  amentiae  progressi  sitis,  L. 
progressio,  dnis,  /.  [  pro  +  GRAD-  ],  a  go- 
ing forward,  progression,  advancement,  progress, 
growth,  increase:  omnium  rerum  principia  suis 
progressionibus  usa  augentur:  admirabilis  ad 
excellentiam :  rei  militaris. — I  n  r  h  e  L,  a  progre^' 
sion,climaz. 

1.  prdgressus,  P.  of  progredior. 

2.  prdgressus,  Os,  m.  [  pro  +  GRAD-  ],  a  go- 
ing forward,  advance,  progress :  alqm  progreesu 
arcere:  progressQs  et  regressQs  constantes  (of 
planets). — F  i  g.,  advancement,  progress,  growth,  in- 
crease :  aetatis :  primo  progressu,  at  the  outset : 
in  studiis  progressQs  faoere. 

(proh),  interj.,  see  2  pra 

prohibed,  ul  (old  tubj.  perf,  prohibessit,  C.l 
itus,  Sre  [pro+habeo],  to  hold  before,  hold  back, 
keep  away,  check,  restrain,  hinder,  prevent,  avert, 
ke^  off,  debar:  praedones  procul  ab  insul&:  vim 
hostium  ab  oppidis,  Cs. :  se  suoeque  ab  iniurifty 
refrain,  Cs. :  prohibendo  a  delictis  exercitum  oon- 
firmavit,  S. :  itinere  exercitum,  impede,  Cs.:  di 
prohibeant,  ut  existimetur,  etc. :  quod  potuisti 
prohibere,  ne  fieret:  prohibitus  esse,  quo  minus 
abduceret,  etc :  quo  minus  in  unum  coirent,  L. : 
nee,  quin  erumperet,  prohiberi  poterat,  L. :  quern 
leges  pugnare  prohibebant:  peregrinos  urbibus 
uti :  se  ad  prohibenda  circumdari  opera  parabant, 
L. :  Cimbros  intra  6nls  suos  ingredi,  Cs. :  migrari 
Veios,  L. :  contingere  mensas,  v. :  prohibiti  gerere 
helium:  ut  inde  aurum  exportari  prohiberes: 
prohibete  ius  de  pecuniis  dici,  L.:  munitiones 
Caesaris,  Cs. :  prohibenda  maxime  est  ira  in  pa- 
niendo:  quod  di  prohibeant,  but  may  the  gods  for- 
bid it,  T.:  Di,  prohibete  minas,  V. :  id  eos  ut  pro- 
hiberet,  L. — To  forbid,  prohibit :  lex  recta  impe- 
rans  prohibensque  contraria:  diique  et  homines 
prohibuere  redemptos  vivere  Romanos,  L. — To 
keep  away,  keep,  preserve,  defend,  protect :  a  peri- 
culo  rem  p.:  virginem  ab  amatorum  impetu: 
tenuiores  iniuria:  ad  prohibendam  populationibus 
Campaniam,  L. 

prohibitio,  5ni8,/  [pro+HAB-],  a  forbidding^ 
legal  prohibition :  tollendi. 

probibitus,  R  of  prohibea 
proioio,  ifici,  iectus,  ere  [pro+iacio],  to  throw 
'orth,  east  before,  throw  out,  throw  down,  throw: 
'u  (canis)  Proiectum  odoraris  dbum,  thrown  to 
you,  H. :  aquilam  intra  vallum,  Cs. :  infantem  pro- 
vectum  in  mare  proieoerunt,  carried  out  to  sea  and 


Tt 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


prolootio 


669 


prollxiis 


ikmw  overboard,  L. :  geminos  oestils  in  medium^ 
V. — To  throw  away,  eatt  otU,  cast  off,  let  go,  ahafi- 
don:  omnibus  proiectis  fugae  ooDsilium  capere, 
Oa. :  tela  mano,  V. :  tribunos  insepultos,  L. :  qui 
aenros  proioere  aurum  iussit,  H. — To  throw  for- 
ward, hold  out,  extend :  haatam,  N. :  scutum,  hold 
in  front,  L. :  proiecto  pede  laevo,  V. :  quo  tectum 
proiceretur,  was  extended, — With  pron,  reflex,,  to 
throw  onetdffallprottruUe:  yos  ad  pedes  leonis : 
aese  Gaesari  ad  pedes,  Cs. :  ad  genua  se  Marcelli, 
L. :  se  super  exanimum  amicum,  V. :  semet  in 
flumen,  Cu. — To  caet  out,  expel,  exile,  banish:  tan- 
tarn  pestem :  inmeritum  ab  urbe,  0.  —  F  i  ^.,  to 
throw  away,  give  up,  yield,  resign,  saerifiee,  reject  : 
pro  bis  libertatera:  patriam  virtutem,  Cs. :  am- 
puUas  et  sesquipedalia  verba,  H. :  pudorem,  0. : 
animas,  kiUed  themselves,  V.  —  To  neglect,  desert, 
abandon :  pati  fortunam  paratos  proiecit  ille,  Cs. 
— To  throw,  hurry,  precipitate:  in  miserias  pro- 
iectus  sum,  8. :  in  aperta  pericula  ciyls,  V. :  yitam 
suam  in  periculum :  se  in  hoc  iudicium,  thrust 
themselves :  monent,  ne  roe  proiciam,  act  precipi- 
tately :  in  muliebrls  se  fletOs,  abandon  themselves 
to,  ll ;  of.  quae  libido  non  se  proripiet  ao  proiciet 
occultatione  propositi,  i.  e.  run  riot. — To  put  off, 
delay :  ultra  quinquennium  proid,  Ta. 

proieotio,  Snis,/.  [pro+IA-],  a  throwing  for- 
ward, stretching  out :  brachiL 

prdieotns,  adj.  [P.  of  proicio],  stretched  out, 
extended,  jutting  out,  projecting :  urbs  in  aitum: 
saxa,  V. — Proirate,  outstretched:  ego  in  antro,  V. 
— Y'lg., prominent,  conspicuous:  audacia:  cupidi- 
tas. — inclined,  addictea,  prone :  homo  ad  auden- 
dam. — Abject,  mean,  base,  contemptible:  consulare 
imperinm,  L. :  proiecta  vilior  alg&,  V. — Downcast : 
Toltus,  Ta. — As  subsL  m. ;  Vix  duo  proiecto  tulistis 
opem,  to  the  castaway,  0. 

(pr5iloio),  see  proicio. 

pro-inde  (often  disyl. ;  old  proin ;  usu.  mono- 
sjl.,  T.),  adv.,  hence,  therefore,  accordingly,  then  (in 
aidyice  or  exhortation):  Proinde  hinc  vos  amoli- 
mini,  T. :  proinde  si  qui  sunt,  ita  sint  parati :  pro- 
inde parati  intentique  essent  signo  dato  Romanos 
invadere,  S. :  Proinde  tona  eloquio,  solitum  tibi ! 
V. :  proinde  ne  gravarentur,  L. — Jiut  so,  in  the 
same  manner,  m  like  manner,  equally,  just,  even : 
proinde  ac  merita  est:  proinde  aestiroaDS,  ac  si 
usus  esset,  Cs.:  proinde  quasi  aut  plures  fortunati 
sint,  etc. :  quia,  uti  domi  vos  rai  eritis,  proinde  ego 
ero  fam&  foris,  T. :  ut  proinde  homines,  ut  quisque 
mereretur,  iudicarent. 

pr5- labor,  lapsus,  T,  to  glide  forward,  slide 
along,  dip:  atCanis  ad  caudam  serpens  prolabitur 
Argo,  G.  poet :  conlapsus  pons,  usque  ad  alterius 
initinm  pontis  prolabi  eum  leniter  cogebat,  to  dide 
along,  L. — To  fall  forward,  tumble,  fall  in  ruins: 
aqnoB  cum  prolapaum  per  caput  regem  eff udisset, 


whofdl  heading,  L. :  prolabena  ex  eqno,  L. :  pro 
lapsa  Pergama,  ruined,  V. :  ipsis  adminiculis  pro* 
lapsis  oorruere,  didingfrom  under  them,  L. — Fig^ 
to  go  forward,  be  led  on :  me  longius  prolapsum 
esse,  quam,  etc.,  have  spoken  at  more  length:  in 
misericordiam  prolapsus  est  animus  victoris,  L. — 
To  dip  out,  escape :  ab  aliquS  cupiditate  prolapsum 
yerbum. — Tofall,fail,  err,  be  led  astray:  timore: 
cupiditate  regni,  L. — To  fall  to  decay,  sink,  dedvns, 
go  to  rvin :  ita  prolapsa  est  (inventus)  ut  oo^rcen- 
da  sit :  rem  temeritate  eius  prolapsam  restituit,  L. 

prolapsiot  dnis,/.  [pro-f  2  LAB-],  a  d^jping, 
falling  :  ingredi  sine  prolapsione. 

prolapsus,  P.  of  prolabor. 

prolatio,  5nis,/.  [pro+TAL-],  a  bringing  for- 
went adducing^  mentioning  :  exemplorum. — A  put- 
ting forward,  advancing,  extension  :  finium,  L. — A 
putting  off  deferring,  delay,  postponement :  iudici : 
rerum :  diei,  Cs. 

prolato^  — ,  — ,  lTe,freq.  [prolatus],  to  extend, 
enlarge:  agroe,  Ta, — To  put  off  defer,  delay, post- 
pone: id  (malum)  oppnmi  prolatando:  consulta- 
tiones,  S. :  nihil  prolatandum  ratus,  L. :  prolatan- 
do, by  procrastination,  Cu. :  diem  ex  die,  Ta. 

prolatus,  P.  of  profero. 

proiecto,  — ,  — ,  ftre,/re^.  [prolioio],  to  allure, 
entice  forth,  lead  on :  egentis  spe  legationis :  prae- 
da  animos  prolectat,  0. 

proles,  is,/,  [pro+l  OL-1  a  growth,  offshoot, 
offspring,  progeny,  children,  descendants,  race,  pos- 
terity :  f uturorum  hominum :  gemella,  0. :  di  Ro- 
mulae  genti  date  prolem,  H. :  pulchra,  V. :  ferrea, 
the  iron  race,  G.  po^t :  argentea,  0. :  Die  mihi, 
Teucrorum  proles,  lu. :  esca  replevit  (feles)  pro- 
lem suam.  Ph. :  maris  inmensi  proles,  V. :  olivae, 
I  e.  M«  fruit,  y. — Of  one  person,  a  son,  chUd,  off- 
spring, descendant:  Ulixi,  i.  e.  Telemachus,  H.: 
ApoUinea,  I  e.  jEsculapius,  0. :  deam  certissima, 
v.  —  Youth,  young  men  :  equitum  peditumque : 
Arcadiae,  V. 

proletarlas,  adfj,  [proles],  relating  to  off- 
mring  ;  hence,  in  the  division  of  the  people  by 
Servius  Tullius,  affordina  to  the  state  only  elMdren, 
having  no  estate,  of  the  lowest  dass,  proletary. 

prdlioio,  — ,  — ,  ere  [prolacio],  to  allure  forth, 
incite:  voluptas  tardft  prolicienda  morft,  0. 

pr51ixe,  adv.  with  comp,  [prolixus],  largdy, 
abundantly,  copioudy,  freely  :  Capillus  passus,  T. : 
id  fecit  —  Fredy,  readily,  cheerfidly^  bountifully  : 
Accipit  nemo  prolixius,  entertains  more  liJbereSly, 
T. :  polliceri:  parum  prolixe  respondent  colon!, 
do  not  enroll  themselves  fredy. 

pr51izus»  adj,  with  comp.  [LIG-],  wdl-disposed, 
obliging,  courteous  :  natura:  animus:  in  Pompeium 
prolixior.  —  Favorable,  fortunate :  cetera  spero 
prolixa  esse  bis  competitoribus. 

Digitized  by  V^OOQIC 


prologns 


660 


promo 


proiogaa,  I,  m. , = Tp6\oyog,  a  preface  to  a  play, 
prologue:  Nullum  invenire  prologuiDi  T.  —  One 
who  recitet  a  prologue,  T. 

pro-loqnor,  cQtus,  1,  dep.,  to  apeak  otU,  utter, 
exprese,  declare,  annmmce :  miserias  Medeai  caelo 
atque  teirae,  Enn.  ap.  C. :  cogitata,  T. :  in  senatu 
proloqui,  se  prohibiturum,  etc.,  L.  —  To  foretdl, 
predict.  Ft, 

prolnbiiixn,  t,  n.  [  pro + LIB-  ],  deeire,  indinO' 
(ion,  fancy,  T. 

pro-lddd,  8l,  — ,  ere,  to  play  beforehand,  pre- 
lude, pradiae:  ad  pugnam,  v. :  Sic  ubi  proluait,  0. 
—  Fig.:  sententiae  quibus  proluserint,  which  be- 
gan the  epeeeh:  lurgia  proludunt,  wrangling  cornea 
firat,!}!. 

pro-lu5,  lui,  IfttUB,  ere,  to  waah  forth,  throw  out, 
caat  out:  genus  omne  natantum  fluctus  Proluit, 
y. — To  immA  off,  waah  away:  tempestas  ex  mon- 
tibus  nives  proluit,  Cs. :  silvas  Eridanus,  V. —  To 
waah,  moiaten,  wet,  drench:  rivo  rore  mantis,  0. : 
leni  praecordia  mulso,  H. :  se  pleno  auro,  V. 

pr51uBio,  5ni8,/.  fprcH-LVD-],  a  prelude,  pre- 
liminary exerciae,  trial,  eaaay. 

prdlnvies,  — ,/  [pro +8  LV-l  an  overflow, 
tnundatton:  mira. — Befuae, filth:  foedissima  Ten- 
tris,  V. 

pro-mere5,  ul,  — ,  dre,  to  deaerve,  be  deaerving 
of,  merit :  quando  bene  promeruit,  fiat,  T. 

prd-mereor,  meritus,  Qii,  dep.,  to  deaerve,  merit, 
eamy  be  worthy  :  Ita  velim  me  promerentem  ames, 
T. :  levius  punitus  quam  sit  promeritus :  paratio- 
res  ad  bene  de  multis  promerendum :  te  numquam 
negubo  (ea)  Promeritam,  V. 

pro-meritum,  I,  n.  [F.  n.  of  promereor],  deaert, 
merit :  vestrum  in  nos :  deae,  0. 

Prometlietui  (trisyl),  el  (ei,  V.),  aec.  ea,  voe. 
cu,  =  npofifi^ive  (Forethinker),  a  aon  of  lapetua, 
who  atole  fire  from  heaven  for  men,  C,  H.,  v.,  Pr., 
0.,  lu. 

prominens,  entis,  <idj.  [P.  of  promineo],  prom- 
isient.  —  As  aubd.  n.,  a  projection  :  in  prominenti 
litoris,  Ta. :  prominentia  montium,  Ta. 

pro  -  mined,  uT,  — ,  ere,  to  aland  out,  jut,  be 
prominent,  overhang, project,  extend:  Phaselispro- 
minet  penitus  in  altum,  L. :  coma  Prominet  in  toI- 
tQs,  hanga  over  the  face,  0. :  nemorum  coma  gelido 
promiuet  Algido,  H. :  matres  familiae  pectore  niido 
prominentes,  bending  forward,  Cs. — F  i  g.,  to  reach 
out,  extend,  come  forth :  quae  (iustitia)  foras  tota 
promineat :  in  memoriam  ac  posteritatem,  L. 

prbtniBOe,.adv.  [promiscus],  in  common,  india- 
criminately,  indifferently  :  iudicium  promisee  stul- 
tis  ac  sapienttbus  datum :  acdificari,  i.  e.  without 
regard  to  private  ownerahip  of  land,  L. 

promiscuOi  <x^*  [  promiscuus  ],  m  common. 


promiacuoualy,  comfuaedly,  indiscriminately:  (ma- 
res et  feminae)  promiscue  lu  fluminibus  perluun- 
tur,  Ob.  :  puberes  atque  negotiatores  interficere,  S. 

promlBCOs,  adj,  [pro+MIC-],  in  common,  in- 
diacriminate,  promiacuoua:  usus  rerum  omnium, 
L.  —  As  aubat.  n.  :  neo  arma  in  promisco,  i.  e.  in 
every  man* a  handa,  Ta. — Common,  mean :  promisca 
ac  vilia  mercari,  Ta. 

prS-mlscuos,  adj.  [pro-f-MIC-],  mixed,  without 
diatinction,  in  common,  indiacriminate,  promiecu- 
oua :  conubia,  i  e.  between  patriciana  and  plebeiana, 
L. :  divina  atque  humana  promiscua  habere,  S. — 
As  fM^.  n. ;  in  promiscuo  sacra  sint,  in  eonfuaion, 
L. :  in  promiscuo  licentiam  esse,  i.  e.  univeraal,  L. 

promlaaid,  6nis,/.  [pro+MIT-],  a  promising, 
promise :  provindae :  scelerum.  —  In  rhet.,  a 
promiae. 

promisaor,  oris,  m.  [pro + HIT-],  a  pronUser, 
braggart,  H. 

promissmn,  I,  n.  [P.  «.  of  promitto],  a  prom^ 
iae  :  nostrum :  promisso  teneri :  promissis  induzit 
alquem :  deum  promisso  iudit  inani,  0. :  illis  pro- 
missis  standum  non  est :  promissis  manere,  V. : 
Die  aliquid  dignum  promissis,  H. :  Quo  promissa 
(Enni)  cadant,  i.  e.  the  expectations  which  he  raises, 
H. :  promissa  daU),  fulfill,  0. :  promissa  Non  dare, 
i.  e.  to  break,  0. :  iuvenes  promissis  onerat,  L. 

promissnSiO^;.  [P.  of  promitto],  hanging  down^ 
long :  coma,  L. :  capillo  esse  promisso,  Cs. 

pr5  -  mitto,  mIsT  (prdmlsti  for  prCmlsistI,  T., 
Ct,  promlsse,  Ct.),  missus,  ere,  to  let  go,  put  forth, 
let  hang  down,  let  grow :  capillum  ac  barbam,  L. 
—  F\g.,to  act  in  view,  assure  beforehand,  foretell, 
predict:  mihi  alqd  de  eventu  renim  promitten- 
dum :  ut  (di)  primis  minentur  extis,  bene  promit- 
tanf  secundis.  —  To  ad  in  view,  promiae,  hold  out, 
cause  to  exped,  give  hope  of,  assure:  dicebam  om- 
nia te  promissurum :  carmen,  H. :  opem,  0. :  ea 
quae  tibi  promitto  ac  recipio :  tibi  me  promittere 
noli,  i.  e.  do  not  exped  me,  0. :  domum  lovi  promis- 
B\xm,vou>ed:  Laribus  cristara  galli,Iu.:  me ultorem, 
v. :  promitto,  spondeo,  Caesarem  talcm  semper 
fore  civem,  etc. :  se  remcdium  adferre  tantamque 
vim  morbi  Icvaturum  esse  proroisit,  Cu. :  de  me 
tibi  sic  promitto  atque  confirmo,  me,  etc. :  si  quid 
promittere  de  me  Possum,  H.  —  E  1 1  i  p  t. :  qui 
damni  infecti  prominent,  i.  e.  became  responsible  for 
poaaible  damage. — To  make  an  engagemetU,  pronu 
ise  to  come:  ad  fratrem  :  ad  cennm  mihi,  Ph. 

promo,  prSrapsI,  prOmptus,  ere  [pro+emo],  to 
take  out,  give  out,  bring  forth,  produce  :  iubeo  pro- 
mi  utrosque  (scyphos) :  signa  ex  aerario  prompta^ 
L. :  medicamenta  de  narthecio :  vina  dolio,  H. : 
pugionem  yaginA,  Ta. :  Sol,  diem  qui  Promis  et  oe- 
las,  H. :  laetique  cavo  se  robore  promunt,  come 
forth,  V. — F  i  g.,  to  bring  forth, produce,  bring  for- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


promoneo 


661 


pronontio 


wardf  apren:  loci,  e  quibus  arguroenta  proroun- 
tar :  quae  acta  esaent  promendo,  L. :  Digna  geri  in 
Bcaenam,  H. :  nunc  illaa  promite  Tires,  V. :  seDten- 
tiaiD,  Ta. :  odium,  let  hoae^  Ta. :  plura  adveraus 
alqm,  Ta. —  2h  bring  to  lights  exalt :  insignem  at- 
tenuat  deus,  Obscura  promens,  H. 

pro-moned,  — ,  — ,  fire,  to  forewarn  :  de  iatius 
Bcelere  promoneri. — To  warn  further:  te. 

(pr5moiitariiim),  see  promunturium. 

promota,  Crura,  n.  [P.  of  promoveo],/>r</era- 
hU  things. 

pro-inove5,  m5vl  (pr5m0rat  for  promCverat, 
H.,  Ph.),  mOtus,  €re,  to  move  forward^  cause  to  ad- 
vance^ push  onward,  advance :  saxa  vectibus,  Cs. : 
assa  in  alterum  aogulum :  caetra  ad  Cartbaginem, 
move  onward,  L. :  basta  sua  sponte  proroota,  re- 
moved, L. :  unum  pedem  triclinio,  move  from,  Pb. 
—  To  extend,  enlarge:  vires  inmensum  in  orbem, 
0. — F  i  g.,  to  bring  to  pass,  effect,  accomplish :  Ni- 
bil,  make  no  progress,  T. —  To  enlarge,  increase,  pro- 
mote: Doctrina  vim  promovet  insitam,  H. :  miles 
ad  eum  gradum  promotus,  Cu. —  To  bring  to  light, 
reveal:  arcana  proroorat  loco  (i.  e.  ex  intimo  cor- 
de),  H. — To  put  off,  defer,  postpone :  buic  nuptias, 
T. 

(pr5mpte),a(lv.witb  comp.  [1  promptus],  rea<& 
ly,  quickly :  dare  operam,  Ta. — Easily :  promptius 
expediam,  lu. — F  i  g.,  openly,  freely  :  dicam  paulo 
promptius. 

1.  promptns,  atfj.  with  eomp.  and  sup,  [P.  of 
promo],  set  forth^  brought  forward,  disclosed,  ex- 
posed, manifest :  aliud  clausum  in  pectore,  aliud 
promptum  in  lingua  babere,  S. :  prompta  et  aper- 
ta :  nibil  quod  non  istius  cupiditati  promptissimum 
esset.  —  At  hand,  prepared,  ready,  quick,  prompt, 
inclined^  disposed .-  bomo :  audacia,  S. :  sagittae, 
O. :  promptissimus  quisque  interciderunt,  ablest, 
Ta. :  ad  bella  suscipienda  animus,  Cs. :  ad  usum 
forensem  promptior  esse :  ad  lacessendnm  certa- 
men,  L. :  promptior  in  spcm,  Ta. :  celeritas  in 
agendo :  in  rebus  gerendis,  N. :  utemini  nobis 
etiam  promptioribus  pro  patria,  L. :  nianu  promp- 
tior, L. :  promptior  linguA  quam  manu,  S. :  nullam 
gentem  promptiorem  veniae  dandae  fuisse,  L. — 
Bold,  enterprising:  promptissimus  quisque,  Ta. : 
post  eventum,  Ta.  —  Easy,  practicable :  def ensio : 
aditus,  Ta. ;  rooenia  baudquaquam  prompta  op- 
pugnanti,  L. :  sed  nee  mibi  dicere  promptum,  Nee 
facere  est  isti,  0. :  an  promptum  efPectu  aut  certe 
non  arduum  sit,  Ta. 

2.  (pr5mpta8,  uh),  only  abl.  Q,  m.  [promo + 
EM-],  in  the  phrase,  in  promptu,  public,  open,  vis- 
ible, manifest,  before  the  eyes:  ut  (decorum)  sit  in 
promptu :  ingenium  in  promptu  habere,  show  his 
abtUiy,  S. :  in  promptu  scrinia  Brutus  habet,  0. — 
Fig..  o<  hand^  ready:  ea  dicam,  quae  mibi  sunt 


in  promptu. — Ea»y:  quadrupedes  In  promptu 
regere  est,  0. 

prdmnlgatlo,  b\\\9,f.  [promulgo],  a  public  an- 
nouneement,  formal  publication, promulgation:  le- 
ges sine  ull&  promulgatione  latae. 

J  promulgo,  avi,  fttus,  &re,  to  bring  forward  pub- 
y,  propose  openly,  publish,  promulgate  :  de  sa  lute 
alcuius :  leges  quae  promulgatae  f  uerunt :  res  mul- 
tos  dies  promulgata:  boc  promulgare  ausus  est, 
ut,  etc.,  to  propose  to  encut. 

prdmnlBlii,  idis,/.  [pro+mulsum],  an  appe- 
tizer, whet,  first  course  (usu.  of  eggs  or  salt  fish). 

pr6mantarlum  ( pr5mon- ), !,  n.  [  pro  +  2 
MAN-],  a  projecting  part  of  a  mountain,  spur,  L. 
— A  mountain  projecting  into  the  sea,  headland, 
promontory :  in  promunturio  fanum  est  lunonis : 
( oppida )  posita  in  extremis  promuuturiis,  Cs. : 
Minervae,  0. 

promus,  I,  m.  [pro+EM-],  a  cellarer,  steward, 
butler :  foris  est  promus,  H. 

pr5-mataa8,  culj.,  paid  beforehand,  advanced, 
lent  in  advance:  insequentis  anni  vectigal  promu- 
tuum,  i.  e.  advanced  for  the  next  year,  Cs. 

prdne,  adv.  [  pronus  ],  inclined,  leaning,  slant- 
ing ;  opp.  directe  ad  perpcndiculum,  Cs. 

pro-nepds,  Ctis,  m.,  a  great-grandson,  C,  0. 

pronoea,  ae,/.,  =  vpovoia,  providence. 

pronnba,  ae,/.  [pro+NEB-],  she  who  prepares 
the  bride,  bride's  -  woman :  luno,  Y.,  0.:  Bellona 
manet  te  pronuba,  i.  e.  discord  shall  preside  over 
the  marriage,  V. :  Tisipbone,  0. 

pronuntiatio,  Onis,/.  [pronuntio],  a  public 
declaration,  publication,  proclamation:  quu  pro- 
nuntiatione  facta,  Gs. :  lege  et  pronuntiatione  con- 
demnatus,  i.  e.  the  decision  of  the  court. — I  n  r  h  e  t, 
utterance,  delivery,  manner, — In  logic,  an  utterance, 
proposition. 

pronuntlator.  oris,  m.  [pronuntio],  a  relater, 
narrator:  rcrum  gestarum. 

pr5nuntiatum,  i,  n.  [P.  n.  of  pronuntio],  in 
logic,  a  proposition,  axiom. 

pro-nuntio,  ftvl,  atus,  are,  to  make  publicly 
known,  publish,  proclaim,  announce:  decrctuiu: 
leges:  in  vendundo  earn  rem,  disclose:  amplius 
de  consili  sententia :  palam  dc  sella,  sese  eius  no* 
men  recepturum.  —  To  utter,  render,  pronounce, 
decide :  sententiam,  deliver  judgment :  graviore 
sententia  pronuntiatft,  Cs. :  itulex  ita  pronuntiavit, 
decided. —  To  proclaim,  give  word,  announce,  fix, 
order:  proelio  in  po^terum  diem  pronuniiato,  L. : 
iusserunt  pronunti.-ue,  ut  impedimenta  relinque- 
rent,  C?. :  ne  quia  al>  loco  discederet,  Cs. :  pronim- 
tiatur,  prim&  luce  itiiros,  Cs. — In  the  senate,  to 
formulate,  announ4:e,  put  to  vote:  Sententiam  Ca- 
lidi,  Cs.  —  To  hold  out,  promise^  proclaim,  offer  • 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pronums 


662 


propello 


Plandum  pronuntiasse,  divisisse:  praeroia  railiti, 
L.:  pecuniam. — To  proclaim^  choose  by  aedama- 
tion  :  eo6  praetores,  L.  —  To  recite^  rehearse^  de- 
clainiy  deliver,  pronounce :  versQs  multos  uno  spi- 
ritu :  memoriter  multa. — To  tell,  announce,  relate, 
narrate,  report,  assert :  mercatores  quibus  ex  re- 
gionibus  veDiant,  pronuntiare  cogunt,  Cs. :  iam 
capta  castra,  Cs. 

pro-nuruBy  ilB,/.,a  grandson's  vnfe,  0. 

prdnos,  adj,  with  comp.  [  PRO-  ],  turned  for- 
ward, bent  over,  inclined,  leaning,  hanging,  stooping, 
bending :  pecora,  quae  natura  prona  finxit,  S. : 
pronus  pendens  in  verbera,  leaning  forward  to 
strike,  V. :  pronus  magister  Volvitur  in  caput,  V. : 
carcere  emicat,  i.  e.  in  swift  fight,  0. :  leporem 
pronum  catulo  sectare  sagaci,  fging  swiftly,  0. : 
ilex  paulum  roodo  prona,  dein  flexa,  S. :  motus 
corporis. — As  subst,  n. :  montium  prona,  slopes, 
Cu. :  aranis,  rushing,  V. :  rivi,  tumbling,  H. :  cur- 
rus,  headlong,  0. — Sinking,  reaching  down :  urbs 
in  paludes,  L. :  via,  steep,  0. — As  subst.  n. :  nihil 
habent  proni,  no  doumward  tendency. — Of  heavenly 
bodies,  setting,  sinking,  declining :  Orion,  U. :  Ti- 
tan, 0.  —  Of  time,  hurrying,  fleet :  menses,  H. : 
anni,  H. — Fig.,  inclined,  disposed,  prone:  rei  p. 
genus  ad  perniciosissimura  statum:  anxitudo  ad 
luctum :  in  obsequium,  H. :  pronior  in  vitia  sua, 
L. :  deterioribus,  Ta. — £asy,  without  difficulty: 
omnia  virtuti  suae  prona  esse,  S. :  omnia  victor!- 
bus,  Ta. :  facile  et  pronum  est  agere,  lu. :  id  pro- 
nius  ad  fidem  est,  is  easier  to  believe,  L. 

prooemium,  T,  n.,  =  Trpooifuov,  an  introduc- 
tion, preface,  proem:  citharoedi,  prelude:  legis: 
proocroia  rixae,  beginnings,  In. 

prdpagatio,  onis,/.  [1  propago],  an  extension, 
enlargement:  finium  iroperi:  quae  propagatio  et 
soboles  origo  est  rerum  p.,  extension  of  relation- 
ship.— An  extension,  prolongation  :  vitae:  imperi, 
L. — A  propagation:  vitium. — Fig.,  a  perpettut- 
tion,  honoring :  nominis. 

propagator,  Oris,  m.  [I  propago],  an  extender, 
one  who  lengthens :  provinciae,  i.  e.  of  command  in 
a  province. 

1.  propago,  fivl,  atus,  are  [pro+PAC-],  to  set 
forward,  extend,  enlarge,  spread,  increase:  finis 
imperi :  eo  bello  terminos  populi  R.  propagari,  L. 
—  To  generate,  procreate,  engender,  propagate:  stir- 
pern  in  centesimum  annum:  gloria  radices  agit, 
atque  etiam  propagatur,  i.  e.  extends  by  natural 
growth.  —  To  prolong,  continue,  extend,  preserve : 
victu  fero  vitam :  haec  posteritati  propagantur, 
are  transferred  to  posterity:  mens  consulatus 
multa  saecula  propagarit  rei  p.,  has  preserved  for 
many  centuries:  vitam  aucupio,  piwon^  .*  consuli 
in  annum  imperium,  L. 

9.  projpa^o  or  (of  persons)  propago^  inis,/. 


[pro+PAC-],  a  set,  layer,  slip,  shoot:  propaglnet 
nonne  efficiunt,  ut,  etc. :  adulta  vitium,  H. — Of- 
spring,  descendant,  children,  race,  breed,  stocky  prog- 
eny, posterity :  Alipedis  de  stirpe  dei  versuta  pro- 
pago, 0. :  Romana,  Y. :  claronim  viroram  propa- 
gines,  posterity,  N. 

pro-palam*  adv.,  openly,  publiefy,  manifmify : 
signis  conlocatis :  haec  dioere,  L. 

pro-patolua,  ac(j.,  open  in  front,  not  covered, 
open,  uncovered:  in  propatulo  loco. — As  subst.  n., 
an  open  place:  in  propatulo  aedium,  in  the  open 
court,  L. :  volgo  in  propatulis  epulati  sunt,  in  the 
courts,  L. :  pudicitiam  in  propatulo  habere,  offer 
publicly,  S. :  statuas  in  propatulo  domi  abicit,  N. 

prope,  adv.  with  eomp.  propius  ( for  sup.,  see 
proxime) ;  also  praq).  with  ace. — In  space,  near, 
nigh :  tam  prope  Italiam  videre :  adulescentia 
voluptates  prope  intuens  (opp.  procul) :  prope  est 
spclunca  quaedam:  bellura  tam  prope  a  Sicilift, 
so  near  to:  prope  a  meis  aedibus,  aose  by:  pro- 
pius accedamus,  T. :  paulo  propius  accedere :  ubi 
propius  ventum  est,  S. — With  ace,  near,  near  to, 
hard  by:  prope  oppidum,  Cs. :  prope  anmem,y. : 
non  modo  prope  me  sed  plane  mecum  habitare: 
nee  propius  urbem  admovere :  castra  propius  ho- 
stem  movit,  L. :  hi  propius  mare  Af ricum  agita- 
bant,  S. — With  dcU.  (only  romp.) :  propius  stabulia 
armenta  tenere,  V. :  propius  Tiberi  quam  Thermo- 
pylis,  X. — In  time,  near,  at  hand:  partus  instabat 
prope,  T. :  Prope  adest,  quom  alieno  more  viveu' 
dumst  mihi,  the  time  is  at  hand,  T.:  nox  prope 
di remit  oonloquium,  i  e.  the  approach  of  night,  L. 
— With  ace.,  near,  in  the  phrase,  prope  diem  (less 
correctly,  propediem),  at  an  early  day,  very  soon, 
shortly,  presently:  vero  nuntio  hoc  prope  diem 
sentiemus:  sperabat  prope  diem  se  habitumm, 
etc.,  S. :  similes  prope  diem  exitfks  sequerentur, 
L. — ^Fig.,  in  degree,  nearly,  almost,  about:  filiam 
amare,  Prope  iam  ut  pro  uxore  haberet,  T. :  dolor 
prope  maior  quam  oeterorum:  prope  faneratus 
Arboris  ictu,  H. :  annos  prope  nonaginta  natns : 
cum  hostes  prope  ad  portas  essent,  L. :  prope 
moenibus  succedere,  almost  to  the  wcUls,  L. :  prope 
desertum  oppidum,  L. :  prluoeps  prope  Stoicorum : 
his  prope  verbis :  iam  prope  erat,  ut  ne  consul  am 
maiestas  co^rceret  iram,  it  had  almost  come  to  thit, 
L. :  nee  quicquam  propius  est  factum,  quam  ut 
ilium  persequerentur. — With  aec,  near  to  :  prope 
metum  res  fuerat,  almost  a  panic,  L. :  ea  oontentio 
cum  prope  seditionem  veniret,  L. :  ut  propius  peri- 
culum  fuerint,  qui  vicerunt,  L. — In  the  phrase, 
prope  modum  (less  correctly,  propemodum),  near- 
ly, almost,  just  about :  quid  enim  sors  est  I  idem 
prope  modum,  quod  micare :  adsentior. 

(propediem),  see  prope. 

pro-pello,  pull,  pulsus,  ere,  to  drive  forward^ 
drive  forth,  drive  away,  drive  out:  hostfs,  Q9> ;  ))Q- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


propemodtim 


608 


propior 


■torn  a  castrifl,  L. :  peoora  pastum  propulsa,  L. : 
tn  profundum  e  scopulo  corpora,  0. :  saxa  in  su- 
beuDtes,  hurl^  Cu. :  propulsa  fragorem  SUva  dat, 
broken  doion,  0. — F  i  g.,  to  drive  on^  actuate^  move^ 
intpd:  si  paulo  longius  Gaecilium  pietas  propulis- 
set :  ad  inlecebras  propulsa  pecora,  L. :  alqm  ad 
ToiuDtariam  mortem,  Ta.  —  To  drive  away^  keep 
off:  periculum  vitae  a  me,  L.:  frigus  diramque 
fimem,  H. 

(prope-modum),  see  prope. 

pro-pendeo^  — ,  dnsus,  Sre,  to  hanff  dovni,  pre- 
ponderate: tantum  propendere  illam  (lanoem) 
putet,  ut,  etc — F  i  g.,  to  %oeiah  more,  prepondercUe : 
si  bona  propendent. — 7b  oe  inclined^  be  dimoeed, 
be  favorable :  ( animi  indicium )  quo  impellimus 
propendent:  inclinatione  voluntatis  in  nos. 

propense,  adv.  with  eomp.  [  propensus  ],  wil- 
iinfffyf  readily,  with  indination :  propensius  sena- 
turn  facturum,  L. 

propensid,  5nis,/.  [pro+PAND-],  inclination, 
propenaity :  ad  summam  bonum  adipiscendum. 

propensus,  adj.  with  comp.  \P.  of  propendeo], 
hanaing  dovon,  preponderant :  id  fit  propensius. — 
Intlining  towards,  coming  near,  approaching :  dis- 
putatio  ad  veritatis  similitudinem  propensior. — 
Inclined,  dupoeed,  prone,  ready,  vnlling :  animus  ad 
probandum :  omnia  propenso  animo  facturi,  L. : 
petiit  propensum  favorem,  0. :  ad  discendum :  yir 
ad  lenitatem  propensior :  in  alteram  partem :  pro- 
pensior benignitas  esse  debebit  in  calamitosos. 

properanSf  antis,  P.  of  propero. 

(properanter),  adv.  with  comp.  [propero], 
haitily,  speedily,  gnickly :  alqd  accipere,  Ta. :  bene- 
ficia  properantius,  quam  aes  mutuum,  reddere,  S. : 
properantius  ire,  0. 

properantia,  ae,  /.  [  propero  ],  a  hastening, 
hake  :  ex  tanta  properanti&,  S. :  periculum  ex  pro- 
perantift,  Ta. 

properatid,  Snis,  /.  [  propero  ],  a  hastening, 
haste:  mea. 

prpperato,  adv.  [  properatus  ],  quickly,  speedi- 
ly :  ad  mortem  agitur,  Ta. 

properatuSi  adj.  [propero],  hurried,  acoeler- 
ated^  rapid,  cnUckf  sjpeedy:  mors,  0. :  gloria  rerum, 
O.:  naves,  Ta. 

propare^  a</v.  [  properus  ],  hastily,  in  haste, 
guukly,  speedily  :  Cfurre,  T. :  egredere,  N. :  Cumas 
06  recepit,  L. :  naves  onerare,  S. 

properipes,  edis,  adj.  [  propems+pes],  swift 
of  foot.'  dux,Ct. 

propero,  &vl,  atus,  are  [properus],  to  make 
haste,  hasten,  be  quick,  oe  in  haste,  go  quickly  :  mild 
properaodum  necessario  est:  haec  properantes 
scripsimus,  tn  haste :  simulabat  sese  negoti  gratift 
properare,  S. :  ad  praedam,  ad  gloriam,  Cs. :  Ro- 


mam:  alio,  to  another  subject,  S.:  redire  in  pa- 
triam :  signa  inferre,  & :  Sybarin  amando  Perdere, 
H. :  se  quisque  hostem  ferire  properabat,  S. : 
quem  Adiungi  generum  properabat,  V. :  propera* 
re,  ut  Gadls  contenderet,  Cs. :  vides  toto  properari 
litore?  the  running  to  arid  fro,  V. :  erat  nihil,  cur 
properato  opus  esset. —  7b  quicken,  accelerate,  pre- 
pare with  haste:  alia  quae  incepto  usui  forent,  S. : 
properato  itinere,  S. :  mortem,  V. :  vellera  prope- 
rabantur,  U. :  teneri  properentur  amores,  Dum 
vacat,  be  sung  briefly,  0. 

properus,  adj.  [  pro -1-2  PARr  ],  quick,  speedy, 
hastening :  aurigae,  V. :  Telamon,  0. :  potciitiae 
adipiscendae,  Ta. :  quoquo  facinore  claresoere,  Ta. 

pro-pexus,  P.,  combed  forward,  combed  down, 
hanging :  in  peotore  barba,  V. :  ad  pectora  barba, 
0. :  crinis,  Ta. 

propino  (pro-,  T.),  ftvl,  — ,  ire,  to  drink  to 
one*s  health,  pledge :  propino  hoc  pulchro  Critiae. 
— 7b  hand  over,  yield  up:  Hunc  comedendum  et 
ebibendum  vobis  propino, /xui  on,  T. 

proplnquitas,  &tis,  /  [propinquus],  nearness, 
vicinity,  proximity,  propinquity :  hostium,  Cs. : 
locorum:  castra  aptissima  maris  propinquitate, 
Cs. :  silvarum  petunt  propinquitates,  Cs. — F  i  g., 
relationship,  affinity,  kindred:  vinculis  propinqui- 
tatis  coniuuctus:  familiae  et  propinquitates,  Ta. : 
si  propinquitates  summo  bono  non  continentur. 

propliiqu5,  — ,  — ,  are  [propinquus],  to  draw 
near,  come  nigh,  approach:  vis  inimica  propiu- 
quat,  V. :  scopulo,  V. :  ripae,  V. — 7b  bring  near, 
bring  on,  hasten,  accderate :  rite  Augurium,  V. 

propinquus,  adj.  with  comp.  [  prope  ],  near, 
nigh,  neighboring:  rus,  T. :  loca,S.:  urbs:  nimium 
Sol,  H. :  urbi  montes,  N. :  itinera  loca,  L. :  exsi- 
lium  paulo  propinquius,  0. — As  subsU  n.,  neigJtbor- 
hood,  vicinity :  ex  propinquo  cognoscit  Hannoiiem 
rofectum, /rom  being  in  the  neighborhood,  L. :  in 
propinquo  esse,  L. — In  time,  near,  at  hand,  not 
far  off:  reditus :  stipeudi  spem  propinquani  fa- 
cere,  i.  e.  of  speedy  payment,  L.  —  Fig.,  kindred, 
related,  near :  homo :  mulier :  tibi  genere,  S. :  con- 
sanguinitate,  V.  —  As  subst.  m,  and  /.,  a  relation, 
relative,  kinsman:  societas  propinquorum :  pro- 
pinquus et  amicus:  te  reddere  caris  propinquis, 
H. :  virgo  huius  propinqua,  kinswoman. 

propior,  ius,  gen.  5ris,  cufj.  comp.  (for  «</).,  see 
proxlmus)  [cf.  prope]. — In  space,  nearer,  nigher : 
portus  propior,  V. :  tumulus,  L. :  Ut  propior  pa- 
triae sit  fuga,  O. :  propior  montem  suos  con  loca  t, 
S. — Plur.  n.  as  subst. :  propiora  tenens,  i.  e.  press- 
ing nearer, Y. — In  time,  nearer:  Septimus  octavo 
propior  iam  fugerit  annus,  Ex  quo,  etc.,  nearly 
eight,  H. :  Mature  funeri,  on  the  verge  of,  H. — 
Later,  more  recent :  epistula. — Plur,  n.  as  s^tbet., 
more  recent  events :  ut  ad  haec  propiora  veniam.— 


Digitized  by  VorOOQ  IC 


propitlo 


664 


proprins 


Fig.,  eloter,  more  nearly  related:  quibns  propior 
Quinctio  nemo  est:  gradu  sanguinis,  0. — More 
nearly  resembling^  more  like:  sceleri  quam  reli- 
gioni :  tauro,  V. :  propius  vero  est,  mare  probable^ 
L. :  lingua  Britannicae  propior,  Ta. :  scribere  Ser- 
moni  propiora,  H. :  propius  est  fidem,  ia  more 
credible^  L. :  quod  tainen  vitium  propius  virtutera 
erat,  S. — Nearer^  more  nearly  related,  of  more  con- 
cern, of  greater  import,  closer,  more  intimate:  pro- 
pior Bocietas  eorum,  qui  eiusdem  civitatis :  sua  sibi 
propiora  pericula  esse,  quam  mea :  damnum  pro- 
pius medoUis,  H. :  cura,  0.  —  Inclined,  attached : 
Oderat  Aenean  propior  Saturnia  Turno,  0. 

propitlo,  — ,  fttus,  &re  [propitius],  to  appease, 
propitiate :  lovem,  Cu. :  propitiata  luno,  Ta. 

propitios,  adj,  [prope],/aoora6^,  wdt-duposed, 
gracious,  kind,  propitious :  dii  mihi:  parentes,  T. : 
uti  volens  propitius  Buam  sospitet  progeniem,  L. 

propius,  cuiv, ;  comp.  of  prope. 

propola,  ae,  m.,  =  vpoTrioXtig,  a  forestaller,  re- 
tatter,  huckster  :  vinura  a  propola. 

pr5-pdno,  posul,  positus,  ere,  to  put  forth,  set 
forth,  lay  out,  place  before,  expose  to  vieWf  display  : 
vexillum,  C.*i. :  mantis,  caput,  0. :  ediscendos  fa- 
Btos  populo:  in  publico  epistulam.  —  Fig.,  to  set 
before  the  mind,  propose,  imagine,  conceive  :  tibi 
duos  reges:  ad  imitandum  mihi  exemplar:  earn 
(vitam)  ante  oculos  vestros :  condicio  supplici  in 
bello  timiditati  militis  proposita:  vim  fortunae 
^nimo,  L. — To  point  out,  declare,  represent,  report, 
lay,  relate,  set  forth,  publish  :  rem  gestam,  Cs. : 
quid  dicturus  sit :  quaestionem,  put,  N. :  viros 
notissimos,  adduce :  de  Gkiliiae  moribus,  Cs. :  quod 
antea  tacuerat,  esse  nonnullos,  quorum,  etc.,  Cs. — 
To  offer,  propose  :  fidem  venalem,  expow /or  sale  : 
nuUo  praemio  proposito :  pugnae  honorera,  V. : 
tenesmos,  cui  remedia  proponebantur,  were  pre- 
scribed, N. — To  threaten,  denounce :  cui  cum  mors 
proponeretur :  iniuriae  propositae  a  Catone :  mor- 
tem sibi  ante  oculos,  L. — To  purpose,  resolve,  in- 
tend, design,  determine :  iter  a  proposito  (itinere) 
diversum,  Cs. :  cum  id  mihi  propositum  initio  non 
f  uisset,  /  had  not  intended  it :  mihi  nihil  erat  pro- 
positum ad  scribendum,  /  had  no  special  occasion 
to  write  :  ordo  propositus  dignitati,  designed  for 
men  of  worth  :  neque  propositum  nobis  est  hoc 
loco  (laudare),  etc.,  lam  resolved  :  cum  mihi  pro- 
posuissem,  ut  auimos  commoverem :  propositum 
est,  ut,  etc.,  the  design  is. — In  logic,  to  premise, 
state  a  premise,  assume. 

pro-portio,  Onis,/.,  analogy. 

propoBitio,  Onis,/.  [propono],  a  presentation, 
representation,  conception:  Titae:  animi. — A  prin- 
cipal subject,  theme,  C. — In  logic,  the  fundamental 
assitmption. 

propositum,  I,  tt.  [P.  n.  of  propono],  that 


which  is  proposed,  a  plan,  intention,  design,  resolu- 
tion,  purpose:  quidnam  propositi  haberet,  Cs.: 
adsequi,  to  attain :  propositum  tenere,  L. :  pera- 
gere,  N.:  tenax  propositi,  H.  —  An  aim,  main 
point, principal  subject,  theme:  ut  declinet  a  pro- 
posito :  egredi  a  proposito  ornandi  causa :  ad 
propositum  revertamur :  a  proposito  aversus,  L. : 
Mutandum  tibi  propositum  est  et  vitae  genus, 
plan  of  life.  Ph. — In  logic,  the  first  premise,  C. — 
I  n  r  h  e  t.,  a  general  principle. 

propositus,  adj.  [P.  of  propono],  exposed, 
open:  omnibus  telis  fortunae  vita;  tabernis  aper- 
tis  proposita  omnia  in  medio  vidit,  L. :  oppida  ad 
praedam,  Cs. :  mulier  omnibus^  accessible.  —  At 
hand,  impending  :  yitae  periculum. 

pro-praetor,  Oris,  m.,  an  ex-praetor,  made  gov- 
ernor of  a  province  without  military  command, 
propraetor :  a  propraetoribus  administran. 

proprie,  adv.  [proprius],  personally,  severally, 
as  one^s  own, properly,  in  person:  parte  (campi) 
frui:  quod  tu  amandus  es,  id  est  proprie  tuum: 
cuius  causam  neque  senatus  publico  neque  uUus 
ordo  proprie  Busceperat :  quia  ipsi  proprie  adver- 
sa  pugna  evenerat,  cum  collega  secuuda,  L  e.  when 
alone,  L. :  Difficile  est  proprie  communia  dicere, 
to  individualize  general  themes,  H. — Properly,  ac- 
curately, appropriately:  magis  proprie  nihil  pos- 
sum dicere:  quod  proprie  vereque  dicitur. — Pe- 
culiarly, especially:  rei  militaris  periti,  L. 

Jproprletas,  fttis,  /.  [propius],  a  property,  pe- 
iarity,  peculiar  ncUure,  quaUty :  singularum 
rerum  singulae  proprietates :  definitio  genere  de 
claratur,  et  proprietate  quadam :  frugum  proprie- 
tates, peculiar  kinds,  L. 

proprius,  adj.,  not  common  with  others,  own. 
special,  several,  individual,  peculiar,  particular, 
proper:  tria  praedia  Capitoni  propria  ti*aduntur, 
as  his  private  property :  familia,L. :  proprio  Mar- 
te,  by  his  own  bravery,  0. :  contumelia,  i.  ^.personal 
insult,  L. :  omnia,  quae  nostra  erant  propria,  all 
thcU  belonged  peculiarly  to  us:  sua  quadam  pro- 
pria, non  communi  oratorum  facultate :  calamitas 
propria  sua,  Cs. :  id  est  cuiusque  proprium,  quo 
quisque  fruitur,  each  man's  own, — As  subst.  n.  .- 
Amittit  merito  proprium  qui  alienum  appetit,  his 
own  .  .  .  another^s.  Ph. — Personal,  individual^  pe- 
culiar, own :  propria  ut  Phaedria  poteretur,  have 
her  for  his  own,  T. :  agitur  in  criminibus  Cluenti 
proprium  periculum  :  libri,  H. :  Da  propriam  do- 
mum,  v.:  tempus  agendi  fuit  mihi  magis  pro- 
prium quam  ceteris. — Peculiar,  characteristic :  hoo 
proprium  virtutis  existimant,  Cs. :  oratoris:  reli- 
quae  partes  quales  propriae  sunt  hominis :  liber- 
tas  propria  Romani  generis. — Appropriate^  exact, 
proper,  strict  f  qui  proprio  nomine  perduellis  ea- 
set,  is  hostis  vocsiretur:  vocabula  rerum.~-Xa«l- 
ing,  constant,   enduring,  j)crman€iU :    Toluptates 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


propter 


665 


prorsna 


eoruro  (deonim)^  T. :  quod  ut  illi  proprium  sit  at- 
que  perpetuum :  parva  munera  diutina,  locupletia 
non  propria  esse  consueverunt,  N. :  dona,  V. ;  cf. 
tamquain  Sit  proprium  quidquam,  quod  Permutet 
dominoSf  etc.,  H. 

1.  propter,  adv.  [prope],  near^  hard  hy^  at 
hand:  ibi  angiportum  propter  est,  T. :  cum  duo 
reges  propter  adsitit:  duo  filii  propter  cubantes: 
comix  volans,  Ph. 

2.  propter, />ra^.  with  ace.  [1  propter],  near^ 
hard  6y,  next  to,  dose  to:  hie  propter  hunc  adsiste, 
T. :  qui  propter  ce  sedit:  insulae  propter  Siciliain. 
— F  i  g.,  on  account  of.,  by  reason  of  for  the  sake  of 
through^  in  view  offrom^for^  because  of:  is  non 
tam  propter  Verrem  laborat,  quam  quod,  etc. : 
propter  socios :  di  numquam  propter  me  de  caelo 
desoendent,  L. :  parere  legibus  propter  metum : 
propter  frigora  f rumen  ta  matura  non  erant,  Cs. : 
propter  loci  naturam,  S. :  cubilia  propter  Pugna- 
bant,  H. — Through^  by  mean*  of  on  account  of: 
propter  tuam  Matrem  liabere  banc  uxorem,  T. : 
propter  quos  vivit,  to  whom  he  owes  life:  quern 
propter  urbs  incensa  non  est :  Quam  propter  per- 
ferre  labores,  V. 

propter-ea,  adv.^  therefore^  for  that  aiti«e,  on 
that  account :  £a  res  est,  proptereaque  nunc  mi- 
sera  est,  T. :  haec  propterea  de  roe  dixi,  ut,  etc : 
id  propterea  hunc  sequor,  T. — Es  p.,  in  the  phrase, 
propterea  quod,  because:  fortissimi  sunt  fielgae, 
propterea  quod  absunt,  etc.,  Gs. :  ut  adsint,  prop- 
terea quod  officium  sequuntur. 

propnditim,  I,  n.  [pro +4  PV-J  a  shameful 
act  (old) ;  hence,  of  a  person,  a  scandal^  a  vile 
wretch:  illud  Antonius. 

propngnacalam,  l,  n.  [propugno],  a  bulwark, 
tower,  rampart,  fortress,  defence:  ut  propugnaculo 
ceteris  (naTis)  esset :  pontis  et  propugnacula  iun- 
gunt,  V. :  Siciliae,  i.  e.  the  fleet :  narium,  t  e.  ships 
furnished  with  towers,  H. :  oppositum  barbaris, 
N. :  raoenium,  Ta. — F  i  g.,  a  bulwark,  protection, 
defence:  lex  Aelia  et  Fufia  propugnacula  Cran- 
quillitatis :  tyrannidis  propugnacula,  N. :  firmissi- 
mo  propugnaculo  uti,  quod,  etc.,  as  his  strongest 
plea,L, 

propAgnatio,  Snis,  /.  [propugno^,  a  defence, 
vindication:  dignitatis  tuae:  suscepi  propugna- 
tioneoo  pro  ornamentis  tuis. 

prdpugnator,  5ris,  m.  [  propugno  ],  one  who 
Jlffhts  in  defence,  a  defender,  soldier :  a  propug- 
natoribus  relictus  locus,  Cs. — E  s  p.,  in  a  ship,  a 
marine,  soldier:  remigum  propugnatorumque  nu- 
merus,  Cs. :  classis  inops  propter  diraissionem 
propugnatorum.  —  Fig.,  a  defender,  maintainer, 
ehampion:  patrimoni  sui:  senatQs. 

Jjro-piifirno,  ftvl,  atus,  are,  to  go  forth  to  fight, 
|y,  make  sorties :  ex  silris  rari,  Gs. — Tofighi  in 


defence,  repel  an  assault,  resist:  uno  tempore  pro- 
pugnare  et  munire,  Gs. :  pro  suo  partu :  multos  e 
muris  propugnantes  hasta  transfixit,  Gu. :  muni- 
men  ta,  defend,  Ta. — F  i  g.,  to  contend,  argue  in  de- 
fence, be  a  champion:  pro  illorum  fama:  pro  sa- 
lute. 

prdpulsatio,  5nis, /.  [propulso],  a  driving 
back,  warding  off:  periculi. 

prdpulad,  — ,  atus,  ftre,/rco.  [propcllo],  to  drive 
bcLck,  ward  off,  repd,  repulse:  ibi,  S. :  hostem,  Cs. : 
inirnicorum  impetOs.  —  Fig.,  to  ward  off,  avert, 
repel:  quod  tu  speres,  propulsabo  facile,  wUl  put 
outofUie  question,  T. :  iniurias,  Gs. :  suspicionem 
a  se :  bellum  ab  urbe,  L. 

propnlBUB,  P.  of  propello. 

propylaea,  — ,  n,,  =  vponvkaia,  a  gateway, 
entrance;  esp.,  the  Propylaea  to  the  Parthenon, 

pro  qnaestore,  see  pro  and  quaestor. 

prora,  ae,/.,  =  irp<fpa,  the  forepart  of  a  ship, 
bow,  prow :  prorae  admodum  erectae,  Gs. :  terris 
advertere  proram,  V. :  prorae  tutela  Meianthus, 
i.  e.  the  lookout,  0.:  prorae  litore  inlisae,  L. — 
Prov. :  mihi  prora  et  puppis,  ut  Graecorum  pro- 
▼erbium  est,  fuit,  etc.,  i.  e.  my  intention  from  first 
to  last. — A  ship:  aeratae  steterant  ad  litora  pro- 
rae, v.,  0. 

pro-repo,  rSpsl,  — ,  ere,  to  creep  forth,  crawl 
out :  (formica)  non  usquam  prorepit,  H. 

pro-xlpio,  pul,  reptus,  ere,  to  drag  forth :  ho- 
minem  proripi  iubet:  nudos  pedes,  i.  e.  spring 
forth,  0. :  se  ex  curi&  repente  proripuit,  mshm 
out :  se  ex  curia  domum,  S. :  se  porta  foras,  Gs. : 
se  undique  in  publicum,  rush  into  the  street,  L. : 
quo  deinde  ruis?  quo  proripis?  (sc.te^  V. — ^Fig., 
to  drive  out,  hurry  forth,  impel:  ne  virilis  Cultus 
in  caedem  et  Lycias  proriperet  catervas  ?  H. : 
quae  libido  non  se  proripiet  ?  break  out  openly, 

prorogati5,  6nls,/.  [prorogo],  a  prolongation, 
extension :  imperi,  of  one's  command,  L. :  diei, 
postponement. 

pro-rogo,  ivl,  atus,  are,  to  prolong,  continue, 
extend,  protrcuA :  quinquenni  imperium  Gaesari  : ' 
proTinoiam :  imperium  in  insequentem  annum, 
L. :  Alterum  in  lustrum,  meliusque  semper  Pro- 
roget  aevum,  H. — To  put  off,  defer:  dies  ad  sol- 
vendum. 

prdrsum,  adv,  [pro+vor8nm],/onrard!»;  cur- 
sari  rursum  prorsum,  to  and  fro,  T. — Fig.,  abso- 
lutely, at  all:  prorsum  nihil  intellego,  T. 

prorsoB,  adv.  [  pro + versus  ], /orwar^f,  right 
onward:  prorsus  ibat  res:  hue  prorsus  se  inrue- 
re,  rush  right  in  on  us,  T. — F  i  g.,  fty  all  means,  cer- 
tainly,utterly,  absolutdy,  entirdy :  taeere,T. :  nullo 
modo  prorsus  adsentior,  by  no  means:  verbum 
prorsus   nullum    intellego,  not  a    single  word: 

Digitized  by  V^OOQIC 


pronimpo 


666 


proBpecto 


▼ehementer:  set  ea  prorsus  opportuna  Gatilinae, 
vredsdy^  S. — In  shorty  infine^  in  a  wordy  in  fact : 
citus  modo,  modo  tardus  incessus ;  prorsus  in  facie 
▼oltuque  vaecordia  inerat,  S. 

pro-rumpo,  rflpl,  ruptus,  ere,  to  break  forthy 
break  outy  rush  forthy  make  an  attack :  in  hostis, 
y. :  vis  morbus  in  imum  intestinum  prorupit,  N. : 
(Aetna)  prorumpit  ad  aethera  nubem,  breaks  oiU 
in^  V. — Pass. :  It  mare  proruptum,  bursts  forthy 
V.  —  Fig.,  to  break  outy  burst  forth:  ilia  pestis 
prorumpet :  in  scelera,  Ta. :  ad  minas,  Ta. 

pro-mo,  rul,  rutus,  ere,  to  rush  forthy  make  an 
onset,  sally:  quft  (dextrum  comu)  proruebat,  Cs. : 
in  hostem,  Cu.  —  To  cast  downy  tear  dovniy  pull 
douniy  throw  downy  overthroWy  overturny  denuiishy 
prostrate :  e&  parte  (raunitionis),  quam  proruerat, 
Cs. :  vallo  pronito,  L. :  columnam,  H. :  Albam  a 
fundaraentis,  raze  to  the  groundy  L. :  foras  simul 
omnes  proruont  se,  rush  outy  T. — To  folly  tumble 
down :  motu  terrae  oppidum  promit,  Ta. 

promptus,  P.  of  prorumpa 

pronitUB,  P.  of  proruo. 

prosapia,  ae,/.,  a  stocky  raeey  family:  homo 
veteris  prosapiae,  S. :  eorum,  ut  utamur  veteri 
verbo,  prosapiam. 

proBoaenlum  ( prosoen- ),  T,  n.,  =  xpo<nc^ 
viovy  the  front  part  of  the  stage,  proscenium  :  thea- 
truin  et  proscaenium,  L. — Plur.y  a  stagCy  theatrCy  V. 

pro-Boind5,  — ,  — ,  ere,  to  pUmghy  break  up: 
terram  iuvencis,  V. :  ferro  campum,  0.— F  i  g.,  to 
satirizCy  revilCy  defame:  summotum  (me)  patria,  0. 

prd-Boribo,  scrTpsl,  scrlptus,  ere,  to  make  pub- 
lic by  writing y publish, prodaimy  announce:  in  eum 
diem  Ealendas  Martias:  non  proscripta  neque 
edictft  die :  proscribit  se  auctiohem  esse  facturum. 
— To  post  upy  offer  for  saUy  prodaimy  advertise: 
alterius  bona:  insularo. —  To  punish  with  conjisca- 
tiony  inflict  forfeiture  of  property  upon,  deprive  of 
property:  ut  (tribunus)  proecribere  possit  quos 
velit:  viciiios,  confiscate  the  lands  of, — To  ouUaWy 
bauy  proscribCy  proclaim  beyond  the  protection  of 
•law  :  cum  proscriberentur  homines,  qui,  etc :  quo- 
rum victorift  Sullae  parentes  proscripti,  S. 

prdsoriptid,  5nis,/.  [pro + SCALP-],  a  public 
notice  of  salcy  advertisement :  bonorum :  praedio- 
rum.  —  Proscription,  outlawryy  confiscation :  pro- 
scriptionis  miserrimum  nomen :  de  capite  civis  et 
de  bonis  proscriptionem  ferre. 

proscriptorid,  — y  — ,  ire,  desider.  [proscribo], 
to  desire  to  proscribe. 

prosoriptus,  1,  m.  [P.  of  proscribo],  an  outlaw, 
proscribed  person,  one  under  the  ban  :  lex,  quae 
proscriptum  iuvari  vetat:  in  prosoriptorum  nu- 
mero  esse,  S. 

pro-seoo,  cul,  ctus,  ftre,  in  religion,  of  parts  of 


the  victim  to  be  offered,  to  cut  off,  cut  away:  ho- 
stiae  exta,  L. — P.pcus.yplur.n.  as  tubet,:  inposuit 
prosecta  aris,  i.  e.  the  entrails,  0. 

prdsecutOB  (-quutos),  P.  of  prosequor. 

pro-Bemino,  — ,  fttus,  &re,  to  sow, scatter y plant: 
ostreas.  —  F  i  g.,  to  continue,  propagate :  prosemi- 
natae  sunt  familiae. 

pro-Bequor,  cQtus  (quQtus),  I,  dep.y  to  follow, 
accompany y  attendy  follow  after y  escort:  eum  mili- 
tes  electi  sunt  prosecuti,  Cs. :  unum  ilium,  N. : 
exsequias  illius  funeris,  attend:  lacrimis  ad  fores, 
0. :  Aeneas  Prosequitur  lacrimans  longe,  V. — Of 
things,  to  foUoWy  pursue,  accompany ,  attend:  Pro- 
sequitur surgens  a  puppi  ventus  euntes,  V. :  na- 
ves mittere  quae  se  prosequerentur,  L.:  Gattoe 
saltus  Hercynius  prosequitur  simul  atque  depo- 
nit,  L  e.  extends  to  the  limits  of  their  terrUoryy  Ta. : 
(amici)  mortui  vivunt;  tantus  eos  honos  prose- 
quitur amicorum :  oculis  abeuntem  prosequor 
udis,  i.  e.  look  after,  0. — To  chasSy  follow  upypur^ 
sue, follow:  neque  longius  prosequi  potuerunt, Cs. : 
novissimos  multa  millia  passuum,  Cs. :  speculato- 
res,  qui  prosequerentur  agmen,  missi,  L.  —  Of 
speech,  to  follow  up,  cUtaek,  assaily  abuse:  homi- 
nem  verbis  vehementioribus :  oontumeliosis  voci- 
bus,  Cs.  —  Fig.,  to  wait  upony  attend,  honor^  dis- 
tinguish: alquem  honorificis  verbis:  gratisslmis 
animis  nomen  adulescentis :  laudibus  virum,  L. : 
tuam  profeotionem  amore:  cum  donis  legatoe, 
L.  — In  discourse,  to  pursuSy  eontinuey  follow  up, 
go  on:  illius  mortis  opportunitatem  benevolentia : 
prosequitur  pavitans,  V. :  pascua  versu,  describe 
at  lengthy  V. 

ProBexpina  (Proa-,  H.),  ae,  /.,  =  UtpoifSvii^ 
Proserpine,  wife  of  PlutOy  and  queen  of  the  Lower 
Worldy  C,  v.,  H.,  0. :  Imperiosa,  i.  e.  death,  H. 

prOBeucha,  ae,  /.,  =  irpovtuxhj  «  P^^*^  /<»• 
prayer,  oratoryy  lu. 

prdBilio,  ul,  — ,  Ire  [pro+saliol,  to  leap  for- 
wardy  spring  forthy  spring  up :  quidnam  hie  pro- 
perans  prosifit,  T. :  temere :  ex  tabemaculo,  L. : 
de  capitis  patemi  Vertice  (MinervaV  0. :  e  con- 
vivio,  Cu. — Of  things,  to  spring  forth,  burst  forth, 
start  out:  (sanguis)  prosilit,0. :  prosilit  scintilla, 
0. :  rivus  e  lapide,  Ct — F  i  g.,  to  break  forth:  van 
prosiliet  frenis  natura  remotis,  H.  —  To  ruA^ 
hasten,  undertake  eagerly :  in  oontionem,  L. :  ad 
arma  dioenda,  H. 

pro-BOCer,  eri,  m.,  a  wife^s  grandfather,  0. 

proBpeoto,  avi,  atus,  are,/r0^.  [prospicio],  to 
look  forth,  look  out,  look  at,  view,  behold,  see  o/or 
off,  gaze  upon  :  ex  tectis  fenestrisque,  L. :  tim- 
pani moenia  urbis  prospectantes  repleverant,  L. : 
mare:  proelium,  S.:  e  puppi  pontum,  0.  —  Of 
places,  to  command,  look  towardSy  lie  towards  :  vil- 
la, quae  monte  summo  posita  Proepectat  Sicalom, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


proapeotoft 


067 


protendo 


Ph. :  ho8  (campos)  terra  prospectat,  Gu. :  Tastam 
turribus  aequor,  Tb. :  locus  late  prospectans,  Ta. 
— F  i  g.,  to  look  for ^  expwi^  hope^  look  outfor^  await  : 
exsilium :  diem  de  die  proepectans,  ecquod  auxi- 
lium  appareret,  L. :  te  quoque  fata  Prospectant 
paria,  await^  Y. 

1.  pr5Bpectas,  P.  of  prospicio. 

2.  pr6Bpeotas,  Qs,  m.  [pro+SPEG-],  a  look- 
out^ dvitant  view^protpect:  cum  saepibus  prospec- 
tus impediretur,  Cs. :  prospectum  ager  arbustis 
consitis  prohibebat,  S. :  pulcherrimo  prospectu 
porticus :  adempto  propinquo  cougredientium  in- 
ter se  oonspectu,  L. — ikght^  view^  faculty  of  sight : 
esse  in  prospectu,  in  sights  Cs. :  praeclarus :  Pro- 
spectum eripiens  oculis,  Y. :  late  Aequora  pro- 
spectu metior,  O. 

prd-speoulor,  atus,  ftrl,  to  look  out^  explore: 
Siccium  prospeculatum  ad  locum  castris  capien- 
dum  mittunt,  L.:  e  muris  adventum  imperatoris, 
to  watch  for  J  L. 

prdspere,  adv.  [prosperus],  adeording  to  hope^ 
OM  detired^  favorably,  luckily,  fortunately y  prosper- 
ously :  quicquid  gestum  est :  evenire :  baec  minus 
prospere  procedebant,  N. 

prosperltaa,  atis,/.  [prosperus],  ^roo(^/orfwn«, 
tucoeMHy  prosperity:  vitae:  valetudinis,  vigorous 
healthy  N. :  improborum  prosperitates. 

proBpero,  avi,  atus,  are  [prosperus],  to  render 
fortunate,  make  happy,  prosper :  populo  R.  vim 
victoriamque,  L. :  patrum  decreta,  H. 

proBperuB,  aclj.  with  comp.  [pro+spes],  oc- 
cording  to  hope,  as  desired,  favorable,  fortunate, 
prosperous:  lortuna:  res  an  tui:  hominum  ge- 
neri  prosperus  f ulgor,  propitious :  si  cetera  pro- 
spera  evenissent,  L. :  prosperos  exitHs  consequi : 
religio,  L  e.  favorable  auspices^  V. :  mox  cecinit 
laudes  prosperiore  Ijra,  0. :  prosperius  fatum,  0. : 
verba,  of  good  omen,  0. :  noctilucam,  Prosperam 
frugum,  beneficial  to  fruits,  H. 

proBpioientia,  ae,  /.  [  proepicio  ],  foresight, 
forethmtght,  precaution :  vigilia  et  prospidentia. 

proBpioid,  exi,  ectus,  ere  [SPEC-],  to  look  for- 
ward, look  into  the  distance,  nave  a  view,  look  out, 
look,  see :  parum  prospiciunt  oculi,  do  not  see  well, 
T. :  ex  superioribus  locis  in  urbem,  Cs. :  roultum, 
have  an  extensive  prospect :  per  umbram,  V. — Of 
places:  domus prospicit agros, over2ooX:«, H. :  freta 
prospiciens  Tmolus,  0. —  To  see  afar,  discern,  de- 
scry, espy,  make  out,  observe:  domum  suam :  cam- 
pos longe,  v. :  ex  speculis  hostium  classem,  L. : 
ex  edito  monte  cuncta,  Cu. :  cum  litora  fervere 
late  Prospiceres,  V. — To  look  out,  watch,  be  on  the 
watch .'  ab  ianuft,  N. :  Pavorem  simulans  ( feles ) 
prospicit  toto  die,  Pii.  —  F  i  g.,  to  look  to  before- 
hand, see  to,  exercise  foresigM,  look  out  for,  take 
care  of  provide  for:  Malo  nos  prospicere  quam 


ulcisci,  take  precautions,  T. :  prospicite  atque  con- 
sulite :  longe  in  posterum  :  prospicite,  ut  videan- 
tur,  etc. :  statuebat  prospiciendum,  ne,  etc.,  Cs. : 
ego  iam  prospiciam  mihi,  T. :  consulite  vobis,  pro- 
spicite patriae. — To  foresee:  alias  animo  procellas : 
multum  in  posterum :  ex  imbri  soles,  V. :  animo 
prospicere,  quibus  de  rebus  auditurus  sis.  —  To 
look  out  for,  provide,  procure:  sedem  senectuti, 
L. :  Nisi  si  prospectum  interea  aliquid  est,  deser- 
tae  vivimus,  T. :  ad  ferramenta  prospicieuda. 

pro-Btamo,  str&vl,  stratus,  ere,  to  strew  before, 
mead  out,  cast  down,  throw  to  the  ground,  over- 
throw, prostrate:  ceteros,  T. :  arbor  prostravit 
multam  pondere  silvam,  O. :  se  ad  pedes  meos : 
prostraverant  se  omnes  humi,  L. — F  i  g.,  to  throw 
to  the  ground,  overthrow,  subvert,  ruin,  destroy: 
hostem:  omnia  cupiditate:  adflicta  et  prostrata 
virtus :  sic  te  ipse  prostemes,  ut,  etc.,  abase. 

proBtituo,  ul,  atus,  ere  [pro+statuo],  to  set 
forth  in  public,  expose  to  dishonor,  prostitute,  offer 
for  sale:  faciera  lucro  suam,  0. :  se,  CL  :  Ingrato 
vocem  foro,  0. 

pro-Bt5,  stiti,  — ,  fire,  to  be  on  sale,  be  exposed  for 
sale:  liber  prostat,  U. :  cuius  vox  prostitit — To 
o/fifr  on£s  person  for  sale,  prostitute  oneself,  lu. — 
F i  g. :  illud  amicitiae  numen  Prostat,  Leu  venal,  0. 

proBtratas,  P.  of  prostemo. 

pro-Bubigdt  — ,  — ,  ere,  to  dig  up,  cast  up: 
pede  terram,  V. 

pro-Bmn,  proful,  prOdesse  (inf.fut.  prdfore, 
H.),  to  be  useful,  be  of  use,  do  good,  benefit,  profit, 
serve:  prodesse  aequomst,  T. :  quorum  altera  pro- 
sunt :  aliena  ac  nihil  prof utura  petunt,  S. :  magis 
Menenianum  profuit  indicium,  L. :  fugiam  quae 
profore  credam,  H. :  tu  tantum  corpore  proides, 
Nos  animo,  0. :  Qui  ipse  sibi  prodesse  non  quit, 
Enn.  ap.  C. :  nihil  tibi  litterae  meae  proderunt : 
quantum  profuit  ad  conoordiam  civitatis,  L. :  quid 
prodest  fundum  habere?:  quid  mihi  fingere  pro- 
dest?  0.:  nee  quicquam  tibi  prodest  tentasse, 
etc.,  H. :  prosit  (Flacco),  quod,  etc 

pro-teg5,  t€xl,  tSctus,  ere,  to  cover  before,  hide 
m  front,  cover  over,  cover,  protect,  shelter :  taber- 
nacula  protecta  hedera,  Cs. :  aedee,  furnish  with 
a  projecting  roof:  hunc  scutis  protegant  hostes, 
protect,  Cs. :  scutis  protecti  corpora  longis,  V. : 
protegendi  corporis  memor,  L.  —  Fig.,  to  cover, 
shield,  defend,  protect :  me  civem:  mansit  ad  pro- 
tegendum  regem,  L.:  causam,  lu. 

pro-telo,  — ,  — ,  are  [pro-ftelum],  te  drive 
forth,  drive  away  :  te  dictis,  T. 

pro-tendo,  — ,  tus,  ere,  to  stretch  forth,  stretch, 
reach  out,  extend :  hastas,  V. :  bracchia  In  mare, 
0. :  ire  in  protenta  tela,  0. — In  zeugma :  oculos 
dextramque  precantem,  i.  e.  lifting  eyes  and  hands 
in  suppUtxUion^  Y . 


Digitized  by 


Google 


protenns  <M 

pro-tenuB,  see  prGtinus. 

pro-tero,  — ,  tiltus,  ere,  to  tread  under  foot, 
trample  doum,  wear  away^  ertuhj  bruise:  equitatus 
avcrsos  (  milites  )  proterere  incipit,  Ca. :  agmina 
curru,  V. :  viride  protritum  et  corruptum,  L. — To 
trample^  overthroWy  maUreat^  cntsh,  destroy:  Marte 
Pocno9,  U. :  iste  semper  illi  ipsi  dorai  proterendus: 
quid  inanera  proteris  umbram  ?  (i.  e.  me),  0. :  ver 
proterit  aestas,  i.  e.  supplants,  U. 

prd-terre5,  ul,  itus,  Sre,  to  frighten  off^  scare 
away,  drive  away,  affright ,  terrify:  filium  bine, 
T. :  Aulesten  Adverse  equo,  V. :  patrift  proterri- 
tus :  proterritis  hostibus,  Cs. 

protenre  (pro-,  T.),  adv.  with  comp.  Fproter- 
vus],  reddessly,  boldly,  wantonly,  impuaently:  ira- 
cundus,  T. :  consectans  proterve  bene  de  re  p. 
mentor :  quicquid  facias  protervius  aequo,  0. 

protervitas,  &tis,  /.  [protervusj,  wantonness, 
pertness,  sauciness,  impudence:  tua,  T. :  de  proter- 
vitate  oratio :  Glycerae  grata,  H. 

protervuB,  adj.  [  pro  + 1  TER  ],  pressing  for- 
ward, violent,  vehement :  venti,  H. :  Stella  canis, 
oppressive,  0.  —  F  i  g.,  forward,  bold,  pert,  wanton, 
shameless,  impudent :  homo :  dictum  aut  factum : 
vidua :  iuveues,  H. :  oculi,  0. :  Musa,  0. 

PrdteuB  ( disyl. ),  el,  ace.  ea,  voc  eu,  m.,  = 
UputrtvQ,  a  sea-god  of  changeable  form,  V.,  H.,  0. : 
Protei  oolumnae,  i.  e.  the  boundary  of  £^ypt,  V. : 
Quo  teneam  voltOs  mutantem  Protea  modo  ?  i.  e. 
How  bind  one  so  fickle!  H. :  EfiFugiet  baec  vincula 
Proteus,  i.  e.  the  cunning  rogue,  H. 

protinam  (-tenazn),  adv,  [old  for  protinus], 
forthwith,  immediately:  hinc.me  conicere,  T. 

protinUB  or  pro-tenu8,  adv.,  right  onward, 
forward,  farther  on,  onward:  pergere:  vox,  qua 
protinus  omne  CJontremuit  neraus,  i.  e.  far  and 
wide,  V. — Right  on,  continuously,  directly,  without 
pause,  uninterruptedly :  Laodiceam  protinus  ire: 
protinus  eodem  cursu  in  oppidum  contendere,  Gs.: 
consules,  parta  victoria,  protinus  inde  ducunt,  etc., 
L. :  sic  vives  protinus  ut,  etc.,  i.  e.  you  will  keep 
on  living  so,  though,  etc.,  H. :  ad  alias  augustias 
protinus  pergere,  successively,  L. :  Mos  erat,  quem 
protinus  urbeis  coluere,  continuously,  V. — Of  space, 
continuously,  in  connection,  uninterruptedly,  next : 
trans  Leggios  Gothones  regnantur  .  .  .  protinus 
deinde  ab  Oceano  Rugii,  Ta. :  cum  protinus  utra- 
que  tell  us  Una  foret,  V. — Forthwith,  immediately, 
at  once,  on  the  spot:  oratio  protinus  conficiens 
auditorem  benevolum :  Carthaginem  ituri,  L. :  tu 
protinus  unde  Divitias  ruam,  die,  augur,  H. 

prd-traho,  tr&xl,  tractus,  ere,  to  draw  forth, 
drag  out,  bring  forward,  produce :  bine  in  convi- 
rium  Cominium :  pedibusque  in  forme  cadaver 
( Caci )  Protrahitur,  V. :  nudi  in  medium  protra- 
hebantur,  L. — To  bring  to  light,  discover ,  diselosef 


B  providena 

reveal,  eajioM,  betray:  aoctorem  se  nefandi  faci> 
noris,  L. :  per  indicium  protractum  est  faciuu^ 
L. :  indicio  latitantes  versOs,  0. 

prdtritna,  P.  of  protero. 

pr5-trudd,  si,  sus,  ere,  to  thrust  forward,  push 
out:  cylindrum:  capite  est  protrusus  foras,  Ph. 
— Fig.,  to  put  off,  defer:  comitia  in  lanuariurn 
mensem. 

pro -turbo,  ftvl,  atus,  ftre,  to  drive  on,  drive 
away,  repel,  repulse:  his  facile  pulsis  ac  protur- 
batis,  Cs. :  hostis  telis,  L. :  hostis  hinc  comminus, 
V. :  silvas,  prostrate,  0. :  inilitum  conviciis  pro- 
turbatus,  assailed,  Ta. 

pro -at,  eotij.,  according  as,  in  proportion, 
accordingly,  proportionately  as,  just  as,  as:  tuas 
litteras,  prout  res  postulat,  exspecto:  id,  prout 
cuiusque  ingenium  erat,  interpretabantur,  L. 

pro-veho,  v6xi,  vectus,  ere,  to  carryforward, 
move  along,  convey  (old  in  act.), — Pa&.,  to  advance, 
move  forward,  go  on,  ride,  drive :  leni  Af  rico  pro- 
vectus,  Cs. :  provehiraur  portu,  V.:  paulum  ab  suis 
equo  pro  vectus,  L. :  a  terra  provectae  naves,  sailed 
out,  Cs.  —  F  i  g.,  to  carry  on,  carry  forward,  lead 
on:  hue  me  provexit  oratio:  haec  spes  provexit, 
ut,  etc.,  led  them  on  so  far,  L. :  Epulantium  oomi- 
tas  provexit  omnia  ad  largius  vinum,  €u. — Pass., 
to  be  led  on,  cuivance,  proceed,  go  onward,  make 
progress:  si  qui  longius  in  amidtia  provecti  es- 
sent:  provectus  est  intemperantia  linguae  in 
maledicta,  was  betrayed,  L. :  quid  ultra  Provehor  ? 
why  say  more  f  V. :  iam  aetate  provectus,  advanced 
in  life. — To  advance,  exalt,  elevate,  raise:  ecquo  te 
tua  virtus  provexisset  ? :  ad  sum  mos  honores  alios, 
L. :  Vim  temperatam  di  provehunt  In  maius,  H. : 
Agrippinae  grati&  provectus,  Ta. 

pro-venio,  vgnl,  ventus.  Ire,  to  come  forth,  ap- 
pear, arise,  be  produced:  proveniebant  oratores 
novi,  Naev.  ap.  U. :  provenere  ibi  scriptorum  mag- 
na ingenia,  S. :  Lana,  0. :  provenere  dominationes, 
Ta. —  To  grow  up,  grow,  thrive,  flourish,  prosper : 
frumentum  angustius  provenerat,  Cs. :  tantum 
frumenti  provenerat,  ut,  etc.,  Ij.  :  Carmina  prove- 
niunt  animo  deducta  sereno,  succeed,  0. :  si  cuncta 
proven  issent,  Ta. 

prdventtia,  Qs,  m.  [pro+BA-],  a  coming  forth^ 
growth,  produce,  yield :  Proven  tu  oneret  sulcos,  V. 
— F  i  g.,  an  issue,  restdt :  in  bello  omnis  secundos 
rerum  proventas  expectare,  Cs. — A  harvest,  fortu- 
nate issue,  happy  restdt,  success:  superioris  tem- 
poris,  Cs. :  secundarum  rerum,  L. 

proverbium,  I,  n.  [pro  +  verbum],  an  old  say- 
ing, saw,  maxim,  adage,  proverb :  tritum  sermone : 
volgatum,  L. :  quod  est  Graeci;*  hominibus  in  pro- 
verbio:  provcrbi  locum  obtinere:  acta  agimus, 
quod  vetamur  veteri  proverbio. 

providena,  entis,  ac(j.  with  eon^.  and  n^.  [P. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


providenter  C 

of  provideol/oreAetfin^,  provident,  prudent :  homo : 
id  est  ad  retiquas  rea  provideDtius,  in  other  rttpecta 
more  prudent  :  providentissimus  quisque^  Ta. 

providenter,  adv.  with  aup.  [providens],  vnth 
fore^ht^ providently,  carefully:  exornat,S. :  alqd 
providenti^sime  constituere. 

providentia,  ae,  /.  [  providens  ],  foresight^ 
foreknowledge:  proYideDtia  est,  per  quam  futu- 
mm  aliquid  videtur. — Foresight,  forethought,  pre- 
caution,  providence :  deorum :  alterum  ex  provi- 
denti&  timorem  adferre  solet,  S. :  declinandi,  Ta, 

pro  -  vided,  vTdl,  visus,  ere,  to  tee  in  advance, 
diacem,  descry:  ubi,  quid  petatur,  procul  provldere 
neqneat,  L. :  Excusare  .  .  .  quod  non  Providisset 
eum,  H.  —  Fig.,  to  tee  beforehand,  foresee :  quid 
eventurum  Bit:  plus  animo  providere  existima- 
batur,  quod,  etc.,  Cs. —  To  act  with,  foresight,  take 
precautions,  see  to  it,  be  carefid:  actum  de  te  est, 
nisi  provides :  nisi  providisses,  tibi  ipsi  pereundum 
fuisset:  saluti:  a  dis  vitae  hominum  provideri: 
est  de  Brundisio  provideodum :  de  re  fruroeDtari&, 
Gs. :  ut  quam  rectissime  agatur  providebo :  ne  no- 
cere  possent  ego  providi :  ne  qua  civitas  suis  fini- 
bus  recipiat,  a  me  provisura  est,  Ca. :  Provisumst, 
ne  abeat,  T. — To  see  to,  look  after,  care  for,  pro- 
vide, prepare,  make  ready:  raultum  in  posterum 
providerunt,  quod,  etc. :  rem  fruraentariam,  Os. : 
providentia  haec  potissimum  providet,  ut,  etc. : 
omnia,  S. :  Verbaque  provisaro  rem  non  inyita 
sequentur,  H.  —  To  prevent,  guard  against,  avert, 
avoidy  obviate:  neque  omnino  facere  aut  providere 
quioquam  poterant,  S.:  quae  oonsilio  provided 
poterunt,  cavebuntur. 

providUB,  adj.  [  pro -{-VIT).],  foreseeing,  pre- 
scient :  mens  rerum  futunirum :  futuri  opinio,  L. : 
veri  augur,  0.  —  Caring  for,  provident:  natura 
utilitatum  omnium:  provida  cura  ducis,  0. — Cau- 
tious, circumspect,  provident,  prudent:  homines 
parum  cauti  providique:  animal:  Qui  providus 
urbis  inspexit,  H. 

provlnoia,  ae,/.,  an  office,  duty,pursuit,  charge, 
business,  province :  dura,  T. :  sibi  provinciam  de- 
poposcit,  ut  me  trucidaret.  —  A  public  office,  ap- 
pointment, charge,  commission,  administration,  em- 
ployment, command:  urbana :  cui  classis  proviucia 
evenerat,  L. :  Aquilio  Hernici  provincia  evenit,  i.  e. 
were  assigned,  L.:  ut  alteri  consulum  Italia  bellum- 
que  cura  Hannibale  provincia  esset,  ^}here  of 
action,  L. :  quasi  provincias  atomis  dare,  methods 
of  action.  —  E  s  p.,  the  government  of  a  territory 
outside  of  Italy  by  one  who  had  served  as  magistrate 
in  Rome,  provincial  government,  territorial  admin- 
istration, command  in  the  name  of  the  Roman  peo- 
ple: in  quibus  (locis)  provinciam  administras: 
nnmerura  annorum  provinciis  prorogavit :  provin- 
ciae  rudis:  provinciam  deposuit,  resigned:  consu- 
lariB,  governed  by  an  ex-consul. — A  territory  gov- 


w  provolvo 

•rned  by  a  niagittraU  from  Rome,  province :  Sicilia 
prima  onmium  provincia  est  appellata :  provincia 
Syria :  in  piovinciam  cum  imperio  proficisci. 

proviaclaliB,  e,  adj.  [provitjcla],  of  a  province, 
provineud:  negotia:  adminisiratio :  ^cientia,  ^A« 
administration  of  a  province:  edictum,  relating  to 
a  provime:  molestia,  in  administering  a  province: 
abstinentia, /or^ranc«  in  governing  a  province: 
parsimonia,  Ta. :  aditCU  ad  me  minime  provin- 
ciales,  not  as  with  other  provincial  governors :  beU 
lura,  in  tike  /jrovince,  Ta.-^Plur.  m.  as  subst.,  the 
people  of  a  province,  provincials. 

pr6vii46,  Onis,  /.  [  pro  + VID-  ],  a  foreseeing, 
foreknow'ngr  SLaiml^Foresight,  providence :  loii- 
ga  aniroi :  posted  tempori8,precau/ro7i  for. — Pro- 
vision agcina,  prevention:  horum  incommodorum 
est  una  ptx)visio,  ut,  etc. 

1.  prdviso,  adv.  [1  provisus],  toith  forethought, 
deltberat&y:  temere,  proviso,  Ta. 

2.  pro-vlio,  — ,  — ,  ere,  to  go  forth  to  see,  see 
to  it :  proviso,  quid  agat  Pamphilus,  T. 

provif  or,  oris,  m.  [pro  +  VID-],  a  foreseer, pro- 
vider  :  domin.itionum,  Ta. :  utilium  tardus,  H. 

1.  proTriav%  P.  of  provideo. 

2.  (provisus,  tts),m.  [pro+VID-].— Onlj  abl. 
sing.,  a  UH>king  forward,  distatU  view :  ne  oculi 
provisu  iuvabant,  Ta.— ^  foreseeing:  periculi,  Ta, 
— ^  carifigfor  beforehand,  Ta. 

pro-vivo,  vixl,  ere,  to  live  on,  Ta. 

provooatio,  onis,/.  rprovpoo],a  citation  before 
a  higher  tribunal,  appeal:  ad  populum :  poena  sine 
ppovocatione :  de  provocatione  certain  m  ad  popu- 
lum  est,  L. :  provocationes  omnium  rerum. 

provooator,  Oris,  m.  [provoco],  a  kind  of  glad- 
iator. 

pro-vooo,  avi,  fttus,  ftre,  to  call  forth,  call  out, 
summon :  Pamphilam  cantatum,  T. :  ad  se  Simo- 
nidem,  Ph. :  it)8eo  ore  diem,  0. — To  call  out,  chal- 
lenge, invite:  (Aiacem)  ad  pugnam:  provocatus 
haec  spolia  ex  hoste  caeso  porto,  L. :  in  provocan- 
tem  hostem  pugn  ire,  L.  —  To  ao  before  a  higher 
tribunal,  appeal,  make  an  appeal:  de  maiestate  ad 
populum :  pb  omri  iudicio  poen&que  provocari  li- 
cere. — F  i  g ,  /o  excite,  stimulate,  exasperate^  stir  up, 
rouse:  maledictis  me :  beneficio  provocati :  sermo^ 
nibus,  Os. :  munhicentift  nostra  plebem.  L. :  hel- 
ium, Ta. 

pro-volo,  avI,  — ,  are,  to  fly  forth,  hurry  forth, 
rush  out:  subito  omnibus  copiis,  Cs. :  ad  primo- 
res,  L. 

pro-volvo,  vol VI,  volfltus,  ere,  to  roll  forward, 
roll  along,  roll  ojer,  overturn:  hunc  in  mediara 
viam,  T. :  hunc  iuga  subter  Provolvdre  rotae,  V. : 
fortunis  provolvi,  i.  e.  to  be  expelled  from,  Ta,-^ 
With  se,  to  cast  oneself  down,  fall  down,  prostrate 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


prozime 


670 


prunioeiui 


onadf:  alcai  se  ad  pedes,  L. :  flentes  ad  genua 
oonsulis  provolvuDtur,  L. :  proTolutae  ad  pedes, 
Gu. :  (mulier)  ad  libita  Pallantis  provoluta,«ti^i/- 
ting  tOy  Ta. 

proxime  or  prozume,  adv.  sup.  [proximus]. 
— Of  place,  nearest^  very  near,  next :  quam  proxime 
potest  castris,  cur  dote  as  poenbUy  Gs. :  exercitum 
habere  quam  proxime  hostera.  —  Fie.,  of  time, 
very  lately y  just  heforey  most  recently y  Tcist  before: 
civitates  quae  proxime  bellum  fecerant,  Gs. :  qui 
proxime  est  mortuus.  —  Of  order  or  rank,  next  iOy 
next  afitry  next :  proxime  et  secundum  deos  homi- 
nes hominibus  maxime  utiles  esse  possunt:  ordi- 
natis  proxime  morem  Romanum,,/i4f^  in  the  Roman 
methody  L. :  res  erat  proxime  speciem  muroe  op- 
pugnantium  navium,  doeely  reaemblingy  L. :  proxi- 
me atque  ille  aut  aeque,  nearly  the  tame  as  he. 

prozimitaa,  atis,/.  [proximus], n«am«w,t^n- 
ityy proximity :  nimia,  0. — ^F  i  g.,  near  relationship: 
ipsaque  damno  est  mihi  proximitas,  0. — Similari- 
ty y  resemblance:  lateat  vitium  proximitate  boui,  0. 

proximd,  adv.  [proximus],  very  lately,  shortly : 
proximo  a.  d.  vi  Kal.  Octobr.y  just  be/ore. 

prozimas  or  prozumns,  aefj.  sup,  [prope], 
the  nearest,  next :  Ticinus,  next  neighbor,  T. :  oppi- 
da,  Gs. :  mare,  S. :  iter  in  Galliam,  most  directy  Gs. : 
paries  cum  proximus  ardet,  adjoimngy  H. :  ex  pro- 
ximo vicini  fundo  deiectus :  Belgae  proximi  sunt 
Germanls,  Gs. :  Proxima  Gampano  ponti  villula, 
doscy  H. :  ager  qui  proximus  finem  Megalopolita- 
rum  est,  L. :  dactylus  proximus  a  postremo,  next 
to  the  last :  proximus  a  domin&,  0. :  regio  ab  ea 
(urbe),  Gu. — As  subst.  m. :  ut  proximi  iacentibus 
insisterent,  those  nearesty  Gs.:  ab  proximis  impe- 
trare,  their  nearest  ndghborsy  Gs. — ^As  subst,  n.,  the 
neighborhood,  vicinity ,  nearest  place  :  quom  in  pro- 
ximo hie  sit  aegra,  next  door,  T. :  vastatis  proximis 
Illyrici,  adjoining  districts^  L.  —  F  i  g.,  in  time,  the 
previouSy  lasly  latest,  most  recent :  optime  proximo 
civili  bello  de  re  p.  meritus :  proximis  superioribus 
diebus :  bellum  tanto  maiore  quam  proximo  cona- 
tu  apparatum  est  (i.  e.  quam  proximo  anno),  L. : 
censor  qui  proximus  ante  me  f uerat  —  The  next, 
foUowing,  ensuingy  coming :  proximft  nocte,  on  the 
next  nighty  Gs. :  silentio  proximae  noctis  editum 
▼ocem,  L. :  in  proxumum  annum  oonsulatum  pe- 
tere :  in  proximum  (so.  diem),  Gu.  —  In  order  or 
rank,  the  next:  samma  necessitudo  videtur  esse 
honestatis,  huic  proxima  inoolumitatis :  prima 
yolnera  .  .  .  Proxima,  0. :  Proximos  illi  tamen  oc- 
cupayit  Pallas  honores,  H. :  proximum  est  ergo, 
ut  quaeramus,  we  must  next  inquire:  proximum 
est,  ut  doceam,  etc,  t?u  next  point  is. — In  value  or 
merit,  the  nexty  nearest,  most  like:  ut  id  habendum 
sit  eo  proximum,  quod  sit  optimum :  non  nasci 
bomiui  optimum  est,  proximum  autem,  etc,  next 
best:  proxima  Phoebi  Yersibus  ille  facit,  V. :  pro- 


nmom  vero  est,  Porsinnam  dedisse,  etc,  nearmt 
the  truth,  L. — In  relationship,  the  nearest,  next, 
closest,  next  of  kin,  most  like  :  illi  genere,  T. :  cog- 
natione :  propinqaitate,  N. ;  cf.  Negabat  ilia  se 
esse  culpae  proximam,  i.  e.  guilty y  Ph.  —  As  subst. 
m.,  a  near  rdationy  next  of  kin:  quaesivit  proxi- 
mum, paene  alterum  filium :  iniuriosi  in  proximos : 
responderunt  proximi.  Ph.  —  Most  devoted,  most 
faithful :  in  dis  patriis  repetendis  proximus  f uit. 

prozume,  prozomiis,  see  proxim-. 

prudena^  entis,  atfj.  with  comp.  and  sup.  [for 
pTovidenBJyforeseeingy  foreknowing:  quos  pniden- 
tis  possumus  dicere,  id  est  providentls :  satisque 
prudens  oti  vitia  n^tio  discuti,  aware,  Gu. — 
Knowing,  skilled,  skilfid,  experteneed,  versed,  prac- 
tised: ceterarum  renim:  rei  militaris,N.:  loconim, 
L. :  animus  renim,  H. :  adulandi  gens  prudentisai- 
ma,  lu. :  in  iure  civili :  prudens  anus  Kovemdiallfl 
dissipare  pulveres,  U. — With  knowledge,  deliberate: 
quos  prudens  praetereo,  H. :  amore  ardeo,  et  pru- 
dens sciens,  Yiyus  vidensque  pereo,  T. :  sic  ego 
prudens  et  sciens  ad  pestem  ante  oculos  positam 
sum  prof ectus.  —  Knowing,  toise,  discreet,  prudent, 
sagacious,  sensible,  intelligent,  clever,  judieious:  tri- 
bunus  plebis :  prudentissimus  senex :  Octavio  in- 
genio  prudentior :  vir  ad  oonsilia :  Ilia  deam  longo 
prudens  sermone  tenebat,  0. :  malim  videri  nimia 
timidus  quam  parum  prudens,  circumspect:  pru- 
dentissimum  (consilium),  N. 

prudenter,  adv.  with  com/x  and  n^  [prudens], 
sagadously,  intelliaentlyy  discreetly,  circumspectly, 
learnedly y  prudently:  res  attendere,  S.:  &oere: 
disputavit  multa :  quaestio  non  satis  prudenter  con- 
stituta:  belli  administrationem  prudentius  quam 
imperator  coniectura  adsequi:  prudentissime  de- 
fendere. 

prudentla,  ae,^.  [prudens],  aforesedng:  fu- 
turorum.  —  Acquaintance,  knowledge,  skiU,  profes- 
sional learning  :  Qvn\iA,statesmanJdp:  iuris  publi- 
ci :  iuris  civilis,  N. :  verbosa  simulatio  prudentiae : 
cani  rectoris,  Iu« — Sagcicity,  good  sense,  inteUigenee^ 
prudence,  practical  judgment,  discretion:  hominia 
mira :  quae  vestra  prudentia  est :  yivendi  ars  est 
prudentia :  rerum  fato  prudentia  maior,  Y. :  si 
ratio  et  prudentia  curas  aufert,  H. 

pruina,  ae,/.  [PYR-],  hoar-frost,  rime:  quae 
(aqua)  neque  nive  pruinaque  concresceret :  prui- 
nae  ao  nives :  canae,  H. :  matutinae,  0. :  gelidae, 
i.  e.  snow,  Y. :  ad  medias  sementem  extende  prui- 
nas,  L  e.  winter,  Y. 

pniinoflU0»  a^.  [pruina],  fuU  of  hoar-frott^ 
frosty,  rimy  :  herbae,  0. :  nox,  0. 

prona,  ae,/  [PYR-],  a  burning  coal,  Iwe  coalf 
m^um  per  ignem  mult&  premimus  vestigia  pruiil» 
Y. :  prunae  batillum,  H. 

pronlceus,  atJfj.  [prunus],  of  plum4rm  t 
torris,  0. 


Digitized  by 


Google 


prannm 


m 


publloos 


tmimuil,  I,  fk,  =  irpovftvoVf  a  plum:  oerea,  V. : 

pruna  ferre,  V.,  H. 

prunUB,  I,  /.,  =  irpovfivrj^  a  plwn-tree  :  prunis 
lapidosa  rubescere  coma,  on  the  pliun4ree8y  V. 

prorio,  —,  — ,  Ire  [PVR.],  to  itch:  si  prurit 
ocelli  Angulus,  lu. — To  be  vomUon^  make  a  wanton 
display,  Ct.,  lu. 

prytaneum  or  piytamon,  I,  fs  =  wpvra- 
vtiov,  ID  Greece,  a  cUy  haU,  haU  of  the  prytanet^ 
state  dining  hall,  C,  L. 

prytanlB,  is,  m., = irptrravtc,  in  Greece,  a  mem- 
ber of  the  chief  executive  body^  prytane^  L. 

psallo,  1,  — y  ere,  ^  ^dXXw,  to  play  twon  a 
itringed  inatrument^  sing  to  the  citharat  elegan- 
tius,  S. :  Doctae  psallere  Chiae,  H. 

pBaltexium,  I,  n.,  =  ^IfokTfipioy,  a  etringed  in- 
tirument^  lute^  pecdtery. 

psaltria,  ae,/.,  =  ^/dXrpia,  a  female  player  on 
the  cithara,  lutvU,  T.,  C,  lu. 

pBephisma,  atis,  n.,  =  ^f^^/xa,  among  the 
Greeks,  an  ordinance  of  the  people,  plebiscite. 

pseudomenos,  I,  m.,  ^  ^t^d/ievoc>  in  logic, 
a  false  syllogiem,  piece  of  sophistry. 

pseadothyrom,  i,  n.,  =  jj/tvid^povt  a  back- 
door, secret  entrance:  (nummi)  per  pseudothyram 
revertaDtar,  i.  e.  secretly. 

pBithlos  (psy-X  adj\  =  ^i^ioc,  of  a  species  of 
Grecian  vine  producing  a  sweet  wine,  Aithian  : 
vitis,  V. — ^As  subst,f  (sc.  vitis),  V. 

psittaons,  I,  m.,  =  ^rroicoc,  a  parrot,  0. 

pgyohomantiiun  f-enin),  l,  n.,  =  ^wo/mv- 
nXov,  a  place  for  inqmring  of  the  dead,  place  of 
necromancy. 

psythius,  see  peithios. 

-pte,  enclit.,  added  to  the  eUfl.  of  tLpron, possess., 
self  own :  suopte  pondere :  su&pte  mana  :  no- 
strfipte  culpft,  T. 

ptdaanarlum,  I,  n.  [ptisana,  barley-groats],  a 
decoction  of  barley-groats,  gruel:  oryzae,  H. 

pubens,  entis,  adj.  [pubes],  mature^  Jlowrish- 
ing,  exuberant :  herbae,  V. 

pubertas,  fttis,/.  [pubes],  <Atf  age  of  manhood, 
maturity,  Ta. — A  sign  of  maturity,  beard:  dentes 
et  pubertas.— J/afiAoo(2,  virility:  inexhausta,  Ta. 

1.  Dubea,  eris,  adj,  \S  FV-],  grown  up,  of  ripe 
age, adult, pubescent:  iilii:  priusquam  pubes  esset, 
N. :  aetas,  L. — Flur.  m.  as  subst.,  grown-up  persons, 
adults,  men  :  omnes  puberes  arroati  convenire  con- 
suerunt,  Cs. — Covered  with  down,  downy :  folia,  V. 

2.  pubes,  is,/.  [8  TV-], grown-up  males,  youth 
able  to  bear  arms,  youth,  young  men :  Italiae :  ro- 
bora  pubis  Lecta,  V. :  Romana,  L. :  indomita,  i.  e. 
the  young  bullocks,  V. — The  youth,  throng,  people : 


agrattlB,y.:  ek^^2i,TL.-'TheprivaUparU:  Pab« 
tenus,  to  the  middle,  Y.,  0. 

pubesod,  bul,  ere,  inch,  [pubes],  to  attain  /m- 
berty,  come  to  maturity:  cum  primum  pubesceret: 
flos  iu?enum  pubescentium  ad  militiam,  L. :  aequali 
tecum  aevo,  V. — To  grow  up,  ripen :  omnia,  quae 
terra  gignit^  maturata  pubescunt.— 7b  be  covered, 
be  dcihed:  Vites  laetificae  pampinis  pubesoere, 
clothe  themselves,  Enn.  ap.  C. :  Prata  pubescunt  flora 
colorum,  0. 

pablloaxiU0»  ajfj.  [publicus],  of  the  public  reve- 
nue :  muliercula,  i.  e.  a  farmer-generafs  weneh.-^ 
As  subet.  m.,  a  farmer-general  of  the  revenues,  usu. 
from  the  equestrian  order:  novum  eenus  publicani: 
princeps  publicanorum :  ordo  pubTicanorum,  L. 

publioatiOi  6nis,/.  [publico],  an  appropriation 
to  the  state,  confiscation  :  bonorum. 

publioe,  adv.  [publicusl,  on  account  of  the  peo- 
ple, publicly,  qficiaay,for  the  state,  in  behalf  of  the 
state:  Hand  cito  mali  quid  ortum  ex  hoc  sit  pu- 
blice,  any  public  misfortune,  T. :  aurum  signanto, 
coin:  disciplina  puerilis  publioe  exposita,  by  the 
state :  interfici,  by  order  of  the  state :  dioere,  in  the 
name  of  the  slate  :  publice  maximam  putant  esse 
laudem,  vacare,  eta,  a  national  honor,  Cs. :  fru- 
mentum,  quod  Aedui  essent  publice  pollidti,  in  the 
name  of  the  state,  Cs. :  amicitiam  publioe  privatim- 
que  petere,  as  representing  the  public,  and  person-^ 
ally,  Cs. :  ea  privatim  et  publice  rapere,  S. :  tegula 
publioe  praebita  eat,  at  the  common  cost,  L. :  ut 
filiae  eius  publice  alerentur,  at  the  public  expense^ 
N. — Generally,  all  together,  universmy  :  exsmatum 
publice  ire,  L. 

publioitoo,  adv.  [publicus],  on  the  public  ac- 
count, at  the  public  expense  :  asportarier,  T. 

publico,  avi,  &tus,  are  [publicus],  to  make  pub' 
lie,  adjudge  to  public  use,  confiscate  :  regnum  lubae, 
Cs. :  privata :  censeo  publicandas  eorum  pecunias, 
S. :  bona  Claudii,  L.  —  To  make  public,  impart  to 
the  public,  make  common:  Aventinura,  L  e.  to  open 
for  building,  L. :  publicata  pudicitia,  prostituted, 
Ta. :  studia  sua,  publish,  Ta. 

publicus,  adj,  [populusj,  of  the  people,  of  the 
state,  done  for  the  state,  public,  common  :  rem  bene 
gerere  publicam,  the  business  of  the  state,  Enn.  ap. 
C. :  sacrificia  publica  ac  privata,  Cs. :  iniuriae,  to  the 
state,  Cs. :  litterae  testimonium :  causa,  an  affair 
of  state,  L, :  causam  publicam  dicere,  I  e.  a  criminal 
prosecution  :  in  causis  iudiciisque  publlcis :  largi. 
tiones,  S. :  Indus,  H. :  inoisa  notis  marmora  publi- 
cis,  H. — In  the  phrase,  res  publica  (often  written 
res  p. ;  less  correctly  as  one  word,  respublioa),  a 
commonwealth,  state,  republic:  ne  quid  detriment! 
res  p.  oaperet,  S. :  res  R  publica :  trim  genera 
remm  p.:  delere  rem  p.:  senatOs  oonsnltis  e 
re  p.  factis,  for  the  public  good:  faceret  qaod  e 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pudendos 


672 


puer 


re  p.  fideque  8U&  duceret^  L. :  aetatem  a  re  p.  pro- 
cul  habendam  decrevi,  from  puhlic  lifty  S. :  res  p. 
siias  retinere. — As  whtt,  n.^  posaeasiaiu  of  the  ttaU, 
public  property,  state  treasury,  public  revenue :  qui 
(dgri)  in  publicum  Gampanuin  incurrebant,  the 
public  lands:  nihil  neque  privati  neque  publici 
in  Sicilia  reliquisse :  de  publico  nummos  aceipere : 
de  publico  convivari,  at  public  cost :  bona  in  pu- 
blicum redigere,  into  the  public  treasury,  L. :  fru- 
iiienti  quod  inventum  est,  in  publicum  conferunt, 
the  public  granaries,  Gs. :  publicis  male  redemptis : 
conduce  re  publica,  farm  the  public  revenues,  H. : 
publicorum  societates,  i.  e.  of  farmers  of  the  reve- 
nue: roagister  scripturae  et  sex  publicorum,  i.  e. 
branches  of  the  revenue:  frui  publico:  pessirao 
publico  facere,  to  the  injury  of  the  state,  L. — Com- 
mon, general,  public :  aqua  publica  in  privatum 
a^rum  fluens,  L.:  usus,  H. :  favor,  the  favor  of 
all,  0. :  lux  publica  muudi,  the  sun,  0. :  verba, 
common,  usual,  0.  —  As  subsl.  n.,  a  public  place, 
publicity:  pemoctare  in  publico:  relatis  in  publi- 
cum Comibus,  Cs. :  summa  in  publico  copia :  epi- 
stulam  in  publico  propouere,  publicly:  prodire  in 
publicum,  go  out  in  public :  carere  publico,  be  in 
retirement.  —  General,  common,  ordinary,  vulgar : 
structura  carminis,  0. :  vatem,  cui  non  sit  publica 
vena,  lu. 

padendUB,  acfj,  [P,  of  pudeo],  causing  shame, 
shameful,  scandalous,  disgraeefuf,  abominable  .*  ut 
iam  pudendum  sit  honestiora  decreta  esse  legio- 
nura  quam  senatus :  vita,  0. :  volnera,  V. 

pudenB,  enti8,  adj.  with  cony},  and  sup.  [P.  of 
pudeo],  shamefast,  bashful,  modest,  shy,  chaste,  sen- 
sitive, lumorable :  filiuH:  pudens  prave,  H. :  ani- 
mus, T.  —  Plur.  m.  as  subst. :  neque  pudentes  su- 
spicari  oportet  sibi  parum  credi,  men  of  honor,  Cs. : 
te  videH  pudentioiem  fuisse  quam  soles :  puden- 
tissimae  femina& 

pudentOTt  adv.  with  comp.  and  sup.  [pudens], 
modestly,  bashfully,  shyly:  respondere:  vivendo: 
sumere,  H. :  pudentius  accedere :  pudentissime 
hoc  petere. 

puded,  ul  or  puditum  est,  ere  [4  PV-],  —  In- 
trans.,  to  be  ashamed,  feel  shame:  non  simultatem 
meam  Revereri  I  non  pudere  I  T. :  inducitur  ad  pu- 
dendum.— IVans.,  to  make  ashamed,  put  to  shame, 
humiliate  :  quern  neque  pudet  Quicquam,  1^. :  me 
quid  pudeat,  qui  ?  why  should  I  be  ashamed  f :  et 
sero  et  iiequicquam  pudet  (sc.  te) :  frairis  me  Pu- 
det, T. :  homines  infamiae  suae :  cuius  eos  non 
pudere  demiror:  Eiieu  cicatricum  et  sceleris  pu- 
det, H. :  pudet  deorum  hominumque,  before  gods 
and  men,  L. :  patris  mei  me^m  fuct&m  pudet,  / 
am  ashamed  be/ore  my  father  of  my  deeds,  Enn. 
ap.  C. :  pudet  Dicere  hac  praeseute  verbum  turpe, 
T. :  nee  pudet  fateri  nescire  quod  nesciam :  Scripta 
pudet  recitare,  U. :  pudebat  Macedones  urbem  de- 


letam  esse,  Ou.:  nonne  esset  puditum,  legatam  did 
Mueandiium  ?— With  supin.  aid. :  pudet  dicta,  Tu. 

pudibandoR,  adj.  f  pudeo],  ashamed,  covered 
wii/i  shame:  iratrona,  H. :  ora^  0. 

padio<S,  aiiv,  I'pudicus],  modestly,  chastely,  vir- 
tuously :  doctum  ingeniuin,  T. 

pudioitia,  iie,y'  [pudic\i8],shamefastness,  mod- 
esty, chastity,  vifiue:  .Sine  pudicitia,  illinc  stuprum : 
nee  suae  nee  alieuae  pudicitiae  parcere :  violare : 
praesidia  pudoris  et  pudicitiae :  pudicitift  amissa, 
L. :  in  propatulo  habe^,  S. — P qt son,,  the  goddess 
of  chastity:  patriciae  Pudicitiae  templum,  L 

pudioiis,  a^f.  with  comp,  [4  P7-],  shamefast, 
bashful,  modest,  chaste,  purt\  virtuous :  ingenium, 
T. :  possumus  eos  pudicos  d.'cere  ? :  coniunx,  H. : 
Penelope,  chaste,  H. :  nupta,  O. — Chaste,  pure,  un- 
defiled:  preoes,  jpurc,  0. :  fides,  0. :  matrona  pudi- 
cior,  0. 

pudor,  Oris,  fTi.  [  4  PV-  ],  a  shrinking  from 
blame,  desire  of  approval,  shane,  shamefastness, 
modesty,  decency,  jtropriety .  patris,  before  a  father, 
T. :  ex  haj  parte  pugnat  pudor,  illinc  petulantia : 
ut  pudorem  rulior  consequatur :  detractandi  cer- 
taminis,  L. :  pudore  fractus:  paiipertatis  pudor 
et  fuga,  a  poor  inan^s  modesty,  H. :  ignominiae 
maritimae,  L. :  pudor  est  promissa  referre,  / 
shrink  Jrcm  teliinq,  0. — P  e  r  s  o  n. :  Ante,  Pudor, 
quam  tf^  violo,  niOiUsty,  V,—  A  scTise  of  right,  con- 
scfcntio7uness,hcncr,propruty:  qu'  (pudor)  ornat 
aetateni:  oratio  digna  equids  Romani  pudore: 
omnium  qui  tec  im  sunt :  udeo  omnia  regebat  pu- 
dor, L. — Shame,  a  cause  for  shame,  ignominy,  dis- 
grace, nostrum  volgat  cl.imore  pudorem,  0.  : 
amici'ia,  quae  impetrata  gbriae  sibi,  non  pudori 
sit,  should  not  be  a  HsgracCy  L. :  sed  enim  narrare 
pudoii  est,  Quft,  etc.,  0. — A  blush  .•  famosus,  O. — 
Chastity,  modest^/ :  laesus,  0. 

puella,  ae,/.  dur.  [puer|,  a  female  child,  girl, 
maulen.  Ions:  pnellam  parare,  T. :  puella  infans, 
H. :  audi,  Luna,  puallas,  H. :  puellarum  chorua, 
H. :  proditor  puellae  risus,  H. :  Danai  puellae,  i.  e. 
daughters,  H.  —  A  iwing  female,  I'oung  woman, 
youig  wifK'  puellae  Iain  virum  expertae,  H. : 
laborantes  utero  puellae,  H.:  viduao  cessate  puel- 
lae, O. 

puellarla,  e,  adj.  [puella],  of  a  girl,  girli^ 
ma'denly,  youthful*  animi,  O. :  plantae,  L  e.  o/" 
Kuropa,  0. 

puelluln,  ae,/  dim.  [puella],  a  kittle  girl,  littU 
swietheart,  T.,  Ct. 

}3aer,  eri,  m.  [  8  PV-  ],  a  male  child,  boy,  lad, 
yormg  man  (usu.  tiil  the  age  of  seventeen) :  ali- 
quam  puero  nutrioem  para,  T. :  id  est  semper  ease 
puerura :  laudator  teniporis  acti  Se  puero,  when 
he  was  a  boy,  A. :  pueium  filium  regis  secum  ad- 
ducentes,  L. :  doctus  a  puero, /rom  a  6oy  .*  ad  ema 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


puerillB 


6TO 


pugno 


artis,  quibuB  a  pueris  dediti  fuimu8,/rom  Ixnfhood: 
ex  pueris  excessit,  ceated  to  be  a  child:  miserande 
puer,  i.  a  Pallas^  V. :  semper  fac  puer  esse  veli.-i, 
i.  e.  a  bixehelor,  0. :  de  te  largitor,  puer,  6oy,  T. — 
/Yur.,  ehildrm :  infantium  puerorum  incunabula  : 
Dum  pueris  omnis  pater  pallet,  H. — A  lilUe  sofi, 
ton :  Ascaniua  puer,  V. :  Venerem  et  illi  baeren- 
tern  puerum  canebat,  H. :  deorum  pueii,  H. — A 
boy,  attendafU,  servant^  slave:  unus  ex  tauta  farai- 
Ii&:  Pei'sicos  odi,  puer,  apparatus,  H. :  Cena  miiii- 
stratur  pueris  tribus,  H. :  pueri  regii  aput  Mace- 
donas,  royal  pagee,  L. 

puerillB,  e,  <k(/.  with  eomp,  [puerl,  boyu-K,  child- 
iahy  youthful:  paeriii  specie,  senili  prudentift: 
tempus,  0. :  vox ;  regnum,  L. :  agmen,  a  troop  of 
boysy  V. :  (facies)  in  virgine,  boyish,  0. — Boyish, 
childish,  puerile,  trivial,  silly:  acta  res  consilio 
puerili :  inconstantia,  T. :  vota,  0. :  Si  paerilius 
his  ratio  esse  evincet  amare,  H. 

pneriUter,  adv.  [puerilis],  like  a  child :  luden- 
tes,  Ph. :  blandiri,  U—ChUMshly,  foolishly,  sillily: 
facere. 

puerltla  (puertla,  H.),  ae,/.  [pner],  boyhood, 
childhood,  youth  (see  puer) :  in  pueritift  his  artibus 
iiistitutus :  mihi  cum  eo  a  pueritift  Fuit  faiiuliuri- 
tas,  T. :  e  pueritiae  disciplinis  ad  patris  exercitum 
profectus :  omnem  pueritiam  Arpini  altus,  S. 

puerperlum.  T, «.  [puerperus],  a  lying  ir^  giv- 
ing birth,  Ta. 

puerperus,  adj.  [puer +2  PAR-],  parturient, 
brtrwiitg  forth  ehilarenr  verba,  channs  t  aid 
child-birth,  0.  —  As  eubsi.  f,  a  woman  in  labor : 
ilia,  T.,  H. 

puertla,  ae,  see  pueri  tia. 

pueruluB,  I,  m.  dim.  [puer],  a  little  boy,  Cittle 
slave:  inter  suos  puerulos  versan. 
puga  (p^ga),  ae,/.,  =  flrwy4,  ^  rump,  but- 

pugil,  ilis,  m.  [PAC-],  one  who  fighU  with  the 
cestiis,  a  fist-fighter,  boxer,  pugilist:  pugibm  esse 
(  virginera )  aiunt,  T. ;  Olympionices :  irum  non 
labor  Isthmius  Clarabit  pugilem,  H. 

puglllarla»  e  (pQg-,  lu.),  ac^j.  [pugillus,  a  haiid- 
f}x\],  filling  the  fist,  as  large  as  the  cleneheu^  hau.i, 
la. — Plur.  n.  as  subst,,  writing4ablets,  Ct. 

pugUlatld,  5nis,/.  [pugillor,  to  be  a  U»xe.\', 
btKong  with  the  cestus,fiit-fightvig, 

(puglllatua,  Os),  m.  [pugillor],  a  fighting  uil.\ 
the  cestus,  boxing  (only  abl.  sing.). 

puglo,  flnis,  m.  [PAC-],  a  short  dagger,  din:, 
poniard  :  cruentum  extollens  pugionem :  pugiono 
succinctus.  —  Fig.:  o  plumbeum  pugionem  !  0 
leaden  dagger!  i.  e.  0  weak  argument  I 

puglunouluB,  T,  m.  dim.  [pugio],  a  small  dag- 
ger, stiletto. 


pugna,  ae,/  rPAO-],  a  hand^o-hand fight,  fight 
at  dose  quarters,  battle,  combat,  action,  engagement : 
earn  pugnaro  laudibus  tulit,  i.  e.  M«  single  combat, 
L. :  res  ad  pugnam  atque  ad  roanas  vocabatur, 
came  to  blows  :  diutumitate  pu;^me  defessi,  Cs. : 
magna,  L. :  equestris,  a  cavalry  action  :  pedestria, 
v.:  gladiatoria:  navalis,  N.*;  calainitosissima: 
mala,  S. :  Quinquennis  Graia  Elide  pugna,  i.  e.  the 
gitmes,  0. — Troops  drawn  up  for  battle,  a  line  of 
IhUtle  :  mediam  pugnam  tueri,  the  middle  line,  L. : 
aegreeat  pugnam  eorum,  L. :  pugnam  mutare,  Cu. 
— A  battle,  contest,  dispute,  quarrel:  Dabit  hie  pu- 
gnam aliquam  denuo,  i.  e.  will  make  some  new 
trouble,  T. :  docUssimorum  hotninum  :  Audiet  pu- 
gnas  inventus,  stories  of  battle,  H. 

pugnacltaa,  fttis,  /  [  pugnax  J,  combativeness, 
pugnacity :  Dabunt  Aoademici  pugnaciutera,  Ta, 

pugnaolter,  adv,  with  sup.  {  pugnax  ],  conten- 
lioudy,  violently,  obstinaldy:  certare  cum  aliis: 
pugnacissime  defendere  senientiam. 

pugiiantea»  ium,  m.  [P.  plnr.  of  \^y\gno\,  fight- 
ers, warriors:  species  pugnantium,  Cs.,  Ou. 

pugnantia,  ium,  n.  [  P.  plur.  of  pugno  ],  con- 
tradictiotis,  ineonsistenetes,  things  irreconAUtble : 
pugnantia  loqui:  secum  componere,  H. 

pugnator,  6ris,  m.  [pugnol,  a  fighter,  comba- 
tant: pugnator  esse  desierat,  had  ceased  fighting, 
L. :  pellis  iuvenco  Pug^atori  operit,  V. 

pugnax,  acis,  cufj.  with  comp.  and  sup,  [pugno], 
fond  of  fighting,  combative,  warlike,  marital:  cen- 
turiones :  Minerva,  0. :  Alius  Thetidis,  H. :  gentes 
pugnacissimae,  Cu. :  Cumque  sit  ignis  aquae  pug- 
nax, at  war  with,  0. — Combative,  quarrelsome,  con- 
tentious, passionate  :  oratio  pugnacior :  exordium 
dicendi. —  Obstinate,  pertinacious:  nimis  pugnax 
esse  noluit :  contra  senatorem. 

pugnd,  avi,  atus,  ftre  [pugna],  to  fight,  combat, 
give  battle,  engage,  contend:  sinistra  impeditft,  Cs. : 
eminufl  lapidibus,  S. :  cum  boste  comminus  in 
acie:  ex  equo,  on  horseback:  de  loco,  T. :  extra 
ordinem  in  hostem,  L. :  contra  inperium  in  hostem, 
S. :  advorsum  multitudinem  bene  pugnatum,  S. : 
pugna  summft  contentione  pugnata:  inclitam  in 
ponte  pugnam  .  .  .  pugnatam,  L. :  liella,  H. :  pug- 
natur  uno  tempore  omnibus  locis,  the  fighting  goes 
on,  Cs. :  comminus  gladiis  pugnatum  est,  Cs. — To 
contend,  dispute:  de  dis  inmoitalibus :  pugnant 
Stoici  cum  Peripateticis :  pugna  re,  non  esse  rerum 
controversiam,  sed  nominum. — To  contend  against, 
oppose,  resist,  contradict,  struggle  with :  ut  tota  in 
oratioiie  tua  tecum  ipse  pugiiares,  you  contradicted 
yoursdf:  pugnat  sententia  secuin,  H. :  placitone 
etlaru  pugnabis  araori  ?  V. ;  cf.  Frigida  pugnabant 
calid*s,  Mollia  cum  duris,  etc.,  cold  bodies  contended 
'.nth  hcf,  etc.,  0. :  pugnant  materque  sororque^  i.  e. 
J.we  for  the  mother  and  love  for  the  sister,  0.  • 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pngniiB 


674 


poloo 


paf^atam  est  arte  medendi,  (the  plaeue)  wot  r»- 
tisted  by  the  healing  art,  0. — To  strttr^ffte,  itrwe^  en- 
deavor, make  exertion:  illud  pngna  et  enitere,  ne, 
etc. :  pugnas,  ne  reddar,  Atliille,  0. :  pugnarentque 
coUegae,  ut,  etc.,  L. :  moIllB  evincerc  Boranos,  0. : 
in  mea  Volnera,  strive  for  what  vnll  eniite  me,  0. 

pugpaas,  I,  m,  [PAC-],  aJUt:  (manum)  compri- 
mere  pugnumque  facere :  certare  pugnis :  pugnos 
in  ventrem  ingerere,  T. :  pugno  victus,  in  boxing, 
H. :  gaudere  pugnis,  H. 

puloer,  see  pulcher. 

piUohellaB  (-oellas),  adj.  dim.  [polcher], 
beautiful,  pretty,  little :  Bacchae  (i.  e.  Bacchanim 
Btatuae). — As  a  mocking  surname  of  Clodius  Pol- 
cher, Prettyman. 

puloher  (puloer),  cbra,  chrum,  aty,  with  eomp. 
pulchrior,  and  tup.  pulcherrimus,  beautiful,  beaute- 
out,  fair,  handtome:  homo,  Enn.  ap.  C. ;  virgo,  T. : 
iuvenis,  Ph. :  quo  pulchrior  alter  Non  fuit,  V. : 
forma  pulcherrima,  V. :  0  matre  pulchra  filia  pul- 
chrior, H. :  o  faciem  pulchram !  T. :  tunicae,  H. : 
horti,  0. :  Ganges,  V. :  quid  potest  esse  aspectu 
pulchrius  ? :  pulcherrimorum  agrorum  index. — As 
tubtt.  n, :  quid  habet  pulchri  acervus,  beauty,  H. 
— F  i  g.,  beautiful,  fine,  excellent,  noble,  honorcMe, 
gloriout,  illuttriout :  res  p.  paulatim  inmutata  ex 
pulchemima  pessima  facta  est,  S. :  pulcherrimum 
exemplum,  Cs. :  pulcerrumum  facinus,  S. :  po€- 
mata,  H. :  dies,  fortunate,  H. — Fortunate,  protper- 
out .'  ne  pulchnim  se  ao  beatum  putaret :  dies,  H. 
— In  the  phrase,  pnlchrum  est,  it  is  beautiful,  is 
grand,  it  gloriout,  it  a  fine  thing :  Cui  pulchrum 
fuit  in  medios  dormire  dies,  it  seemed  a  fine  thing, 
H. — In  compliment,  worthy,  excellent :  propino  hoc 
pulchro  Criliae,  the  perfect  gentleman. 

pulchre  (pulore),  adv.  with  tup,  pulcherrime 
[pulcher],  beautifully,  excellently,  finely,  nobly, 
very:  pulcherrume  dictum,  T.:  adseverat,  brave- 
ly :  proxima  hostia  litatur  saepe  pulcherrime,  very 
favorably:  mihi  pulchre  est,  /  am  well:  Thr. 
Male  mulcabo  ipsam.  Chi.  pulchre,  good,  T. :  cla- 
roabit  enim  *  pulchre  I  bene !  recte  I*  H. 

pulohiltudo  ( pulor- ),  inis,  /.  [  pulcher  J, 
beauty :  corporis :  pulchritudinis  yerissimum  iudi- 
cium.  —  Fig.,  beauty,  excellence^  aUraeUvenett .* 
oratoris:  virtutis. 

pulore,  see  pulchre. 

puleiom,  I,  n.,  fieabane,  fieawort,  pennyroyal: 
aridura. — F  i  g. :  tui  sermonis,  i.  e.  fragrance. 

puUarluB,  I,  m.  [  1  pullus  1,  the  feeder  of  ike 
tacred  fowls,  chicken'ke^)er,  chtcken-ward,  C,  L. 

puUatna,  adj.  [2  pullus],  clothed  wt  black,  in 
mourning  :  proceres,  lu. 

pullulo,  fivT,  attis,  Sre  [1  pullus],  to  put  forth, 
xprout,  thoot,  come  forth :  ab  radice,  V. :  tot  pollu- 


lat  atra  colnbris,  awarmt  wUh,  Y. — ^Fig.:  pulln- 
lare  incipiebat  luxuria,  to  spread^  N. 

1.  pullus,  1,  m.  [8  PVr],  a  young  animal,  foal, 
young,  offspring:  ranae,  H.:  columbini :  gallinaeei, 
L. :  ciconiae,  lu. :  ex  otIs  pulli  orti,  dtickt. — A 
young  fowl,  chicken:  mea  puUis  in  parte  catini, 
H. :  cavea  liberati  pulli,  the  tacredfowlt:  Appel- 
lat  pater  pullum,  male  parvus  Si  cui  filius  est, 
chick,  H. :  milvinus,  young  kite  ( of  a  grasping 
person). 

2.  pullus,  adj.  [2  PAL-],  dark-colored,  black- 
ithrgray,  dutky,  blaacith :  ne  maculis  inf  uscet  vel- 
lera  pullis,  V. :  capilli,  0. :  myrtus,  dutky,  H. : 
praetor  cum  tunica  pullA,  i.  e.  dressed  like  a  com- 
mon toorkman :  toga,  mourning  doak :  pullo  amic- 
tu,  L. — As  tubtt.  n.,  dark -gray  ttuff:  obstrusa 
carbasa  pullo,  i.  e.  with  a  dark  border,  0. :  nere 
stamina  pulla,  i.  e.  woful  threads  (of  fate),  0. 

pulmentarlum,  l,  n.  [  pulmentum  1,  a  reUsh^ 
appetizer:  pulmentaria  quaere  Sudando,  L  e.  ^ 
severe  exercise  be  your  appetizer,  H. 

pulmentum,  I,  n.  [for  pulpamentum],  a  relish 
of  flesh:  Lepus  tute  es  et  pulmentum  quaeris? 


t 


'ou  are  a  hare  and  yet  hunt  for  game  t  T. — A 
portion  of  food:  in  singula  pulmenta,  i$Uo  bits,  H. 

pulmo,  onis,  m.,  =  irXtvfUMtv,  a  lung :  tauri :  e 
molli  sanguis  pulmone  remissus,  0. :  columbae,  lu. 
— Plur.,  the  lungs  :  loqui,  quod  fieri  nee  sine  pul- 
morum  Ti  potest:  pulmonibus  errat  Ignis  imis, 0. 

pulpamentum,  i,  n.  [|pulpa,  flesh ;  1  PAL], 
fleih,  animal  food,  a  choice  bit,  relith,  appetizer: 
mihi  est  pulpamentum  fames. 

pulpita,  orum  (sing,  late),  n.,  a  scaffold,  plat- 
form, pulpit,  lecture-desk,  stage :  percurrit  pulpita 
socco,  H. :  vati,  quem  pulpita  pascunt,  lu.,  0. 

puis,  pultis,/.  [1  PAL-],  a  thick  pap,  pottage^ 
porridge,  mush  (used  in  sacrifices,  and  given  to 
the  sacred  chickens):  si  in  offam  pultis  inva^it 
(avis) :  grandes  fumabant  pultibus  oUae  (as  food 
of  the  poor),  lu. 

pulsatio,  5nis,  /.  [pulso],  a  beating,  striking  .• 
scutorum,  L. :  Alexandrinorum  Puteolana,  defeat. 

pulso,  &vl,  atus,  are,  freq.  [  pello  ],  to  push 
against,  strike  upon,  beat,  hammer,  keep  hitting, 
batter :  cum  pulsetur  incursione  atomorum  seropi- 
terna:  lictores  ad  pulsandos  homines  exercitatis- 
simi:  pulsari  alios  et  verberari:  utraque  roanu 
Dareta,  L. :  solea  natis,  lu. :  ostia,  knock,  H. :  hu- 
mum  ter  pede,  ttamp  upon,  0. :  flumina  Thermo- 
dontis  Pulsant  Amazones,  i.  e.  tread  the  ice,  Y. : 
tellurem  pede  libero,  H. :  ariete  muros,  shatter^ 
V. :  chordas  digitis,  play  upon,  V. :  cymbal  a,  lu. : 
pulsarunt  noviens  latera  ardua  fluctQs,  0. :  ipse 
arduus  altaque  pulsat  Sidera,  i.  e.  reaches,^. — 7b 
drive  forth,  impel:  Erupere  ut,  nervo  pulsante^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


pulsus 


676 


punlo 


sagittae,  V. :  Pulsatoa  ref erens  divoa,  V. — ^F  i  g., 
to  actuate^  agitate^  disturb ^  disquiet :  censemus  dor- 
mieotium  animos  visione  pulsari:  quae  te  veoor- 
dia  pulsat,  0. :  pavor  pulsans,  tkrobbing^  Y. 

1.  pnlsoflk  P.  of  pello. 

2.  pulsus,  iia,  m.  [1  PAL-],  a  pushing^  beating^ 
striking^  Mtamping^  puahy  biaw^  impulsA,  stroke: 
puisu  externo  agitari :  pulsu  remonim  praestare, 
in  rowing^  Cs. :  sonum  Yocis  pulsu  pedum  modn- 
lantes,  keeping  time  in  the  dance^  L. :  pulsu  pedum 
tremit  telms,  trampling^  V. :  armorum,  Ta, :  lyrae, 
playing^  0. — F  i  g.,  an  impuUsy  impression,  influ- 
ence: externus. 

pultd,  avT,  — ,  are,  freo.  [pello],  to  beat,  strike^ 
knock :  ostium,  T. :  forts,  T. 

pulvereus,  adj.  \  pulvis  1,  of  dust,  fiUed  vrith 
dust^  dusty:  nubes,  clouds  of  dust,  Y. :  farina,  i.  e. 
fine,  0. :  palla  (Boreae),  raising  clouds  of  dust,  0. 

pulverulentus»  adj.  [  puMs  J  full  of  dust, 
covered  with  dust,  dusty :  via :  aestas,  V. :  agmina, 
y. — ^Fig.,  attended  with  labor,  toilsome:  praemia 
militiae,  0. 

pulvilluB,  I,  m.  dim,  [pulvinus],  a  little  cushion, 
small  pillow,  H. 

pulvinar  (polv-),  aris,  ahl.  art,  n.  [pulvinus], 
a  couch  of  the  gods,  cushiofied  seat  spread  at  a  feast 
of  the  gods  (before  their  statues  in  the  lectister- 
nium) :  Saliaribus  Omare  pulvinar  deonim  dapi- 
bus,  H. :  in  lovis  epulo  num  alibi  pulvinar  suscipi 
potest  ?  be  prepared,  L. :  pulvinaribus  altis  Dig- 
nior,  0. — A  shrine,  temple,  sacred  place:  ad  omnia 
pulvinaria  supplicatio  decreta  est,  i.  e.  in  all  the 
temples:  deorum  pulvinaribus  fides  praecinunt, 
\.%.at  the  feasts  of  the  gods. — A  sofa,  cushioned 
seat,  seat  of  honor,  easy  couch:  coniunx  sua  pulvi- 
naria servat,  0. :  lupanaris  tulit  ad  pulvinar  odo- 
rem,  i.  e.  to  the  empresses  throne  in  the  circus,  lu. 

pulvinarium,  I,  n.  [pulvinus],  a  cushioned  seat 
of  a  god:  in  pulvinario  consedisse,  L. 

pulvinus,  I,  m.  [PLE-],  a  cushion,  bolster,  squab, 
pillow :  pulvinos  poposcisse :  perlucidus :  epistula 
super  caput  in  pulvino  posita,  S. :  de  pulvino  sur- 
gat  equestri,  i.  e.  the  seat  of  honor,  lu. 

pulvis,  eris,  m.  or  ( rarely) /".  [  1  PAL-],  dust, 
powder :  multus  in  calceis :  pulveris  vim  magnam 
animadvortunt,  S. :  qui  (ventus)  nubes  pulveris 
vehit,  L. :  nigro  glomerari  pulvere  nubem,  V. :  pul- 
verem  Olyrapicum  Conlegisse,  H. :  pulvere  sparsi 
iuvenes,  Ph. :  caeco  pulvere  campus  Miscetur,  V. : 
pulverem  excutcre,  0. :  numquam  eruditum  ilium 
pulverem  attigistis,  i.  e.  drew  geometrical  figures  in 
sand:  qnas  (formas)  in  pulvere  descripscrut,  L.  : 
amom'x, powder,  0. :  carbonis,  coal-dust,  0. :  Etrusca, 
earth,  Pr. :  Pulvis  et  umbra  sumus,  aslies,  H. :  hi- 
bernus,  i.  e.  a  dry  winter,  V. :  duces  Non  indecoro 
pulvere  sordid!,  i.  e.  the  dust  of  a  successful  cam- 


paign, H.— p  r  o  V. :  sulcoe  in  pulvere  ducere,  L  e. 
to  labor  to  no  purpose,  lu. — A  scene  of  action,  field, 
arena  :^  doctrinam  in  solem  atque  in  pulverem  pro- 
duxit,  i.  e.  before  the  public:  Inque  suo  noster  pul- 
vere currat  equus,  on  his  own  fidd,  0. :  domitant 
in  pulvere  currtts,  V. — Toil,  effort,  labor :  oondicio 
dulcis  sine  pulvere  paknae,H.:  patiens  pulveris 
atque  soils,  H. 

pumez,  icis,  m.  (once /,  Ct),  a  pumice-stone: 
liber  pumice  mundus,  polished,  H. :  geminae  po- 
liantur  pumice  frontes  (libelli),  0.,  Ct:  pumice 
crura  terere  (to  smooth  the  skinV  0. — A  rock  with 
cavities,  porous  rock,  hollowed  Jiff,  lava  bed:  late- 
broso  in  pumice  nidi,  0. :  cavi,  V. :  Quae  oppositis 
debilitat  pumicibus  mare,  H. 

pumiceus,  a4j.  [pumex],  of  pumice-stone,  of 
lava :  molae,  0. 

punotini,  adv,  [pungo],  with  the  point:  petere 
hostem,  L. 

punotuzn,  1,  n,  [P.  n.of  pungo],  a  prick,  punct- 
ure: volucris  parvulae  (i.  e.  muscae),  Ph.  —  A 
point,  mathematical  point,  C. — Since  in  the  oomitia 
a  point  upon  the  waxed  tablet  indicated  the  name 
voted  for,  an  affirmative  vote,  vote,  suffrage,  ballot  : 
quot  in  ea  tribu  puncta  tuleris :  Omne  tulit  punc- 
turo  qui  miscuit  utile  dulci,  i.  e.  has  everybody's 
approval,  H. — In  space,  a  point :  quasi  punctum 
(terrae).— With  temporis,  the  smallest  portion  of 
time,  an  instant,  moment,  point  of  time:  Num 
temporis  mihi  punctum  ad  banc  rem  est,  T. :  uno 
puncto  temporis,  at  the  same  instant :  nulio  puncto 
temporis  intermisso:  animi  discessus  a  corpore 
fit  ad  punctum  temporis:  temporis  puncto  Utioam 
relinquunt,  Cs. — In  discourse,  a  brief  clause,  short 
section, 

pungd,  pupugl,  punctus,  ere  TPIO-],  to  prick, 
puncture :  nemlnem.  —  To  produce  by  pr&king, 
make  bv  a  thrust :  volnus  acu  punctum.  —  Fig., 
to  prick,  sting,  vex,  grieve,  trouble,  disturb,  afflict, 
mortify,  annoy:  (scrupulus)  se  dies  noctlsque 
pungit :  si  paupertas  momordit,  si  ignominia  pu- 
pugit:  quos  tamen  pungit  aliquid:  pungit  me, 
quod  scribis,  etc.,  /  am  annoyed  by,  etc 

Punioanus,  a^.  [Punicus],  Punic,  Cartha- 
ginian, 

Punioeus,  w^.  [Punicusl  Puttie,  Cartha- 
ginian, 0. — Reddish,  red,  purple-colored :  taeniae, 
V. :  rosa,  H. :  crocus,  0. 

Punious  (Poon-),  tuff.  [Poeni],  Punic,  Cartha- 
ginian: litterae :  fides, i.  e. perfidy,^. :  perfidia,  L.: 
regna,  V. — Of  the  Phoenician  color,  purple,  purpu- 
ra: rostra  (psittaci),  0. :  punioo  Lugubre  mutavit 
sagum,  H. 

punid  or  poenlo,  Ivl,  Itus,  Ire  [  poena  1,  to 
punish,  correct,  chastise :  ambitum  :  sontes :  faci- 
nus  puniendum:  tergo  ac  capite  puniri,  U :  quo^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


punior 


676 


poms 


non  ego  punior,  0. — To  take  vengeance  for^  avenge, 
revenge:  Graeciae  fana. 

punior  or  poenlor,  Itus,  In,  dep.  [  poena  ],  to 
punish^  correct^  cJuutue :  aliquem :  inimicos :  pec- 
cata:  ira  in  puniendo. —  To  revenge^  take  eatUf ac- 
tion for^  avenge :  cupiditas  puniendi  dolorid :  ho- 
ininum  necem. 

punitor  or  poenitor,  Oris,  m.  [punio],  an 
avenger  :  doloria  sui. 

pupilla,  ae,  /.  dim.  [  pupa,  girl  ],  an  orphan 
girl,  female  ward :  infans:  pupillae  mater. 

pupillarla,  e,  atfj.  [  pupillus  ],  of  an  orphan^ 
belonging  to  a  ward:  pecuniae,  L. 

pupillus,  1,  m.  dim,  [  pupus  ],  an  orchan  boy, 
orphan,  ward:  reliquit  pupillum  parvum  filium: 
piger  annus  Pupillis,  H.,  lu. 

puppiB,  18,  ace.  im,  abl.  I  (puppe,  0.,  lu.),/.,  the 
hinder  part  of  a  ship,  gtem,  poop :  navem  conver- 
tens  ad  puppim :  navis  longae,  L. :  surgens  a  puppi 
▼entiis,  aft,  V. :  stans  in  puppe  recurvft,  0. :  sede- 
bamus  In  puppi  et  clavum  tenebaraus,  i.e.€U  the 
helm.— A  ship:  Aeneia,  V.:  picUe  puppcs,  H. — 
The  ship  (a  constellation),  0.  poet 

pupula,  ae,/.  dim.  [pupa,  girl],  the  jmpil  of 
the  eye:  acies  ipsa,  qua  cemimus, quae  pupula  vo- 
catur :  fixae,  H. :  duplex,  0. 

pupulus,  It  m.  dim.  [pupus],  a  little  boy,  Ct. 

pure,  adv.  with  comp.  [purus],  clearly,  cleanly, 
brigJitly :  lauta  corpora,  L. :  splendens  Pario  raar- 
niore  purins,  H. — Distinctly,  simply :  loqui :  pure 
apparere  rem,  as  it  is,  H. — Completely,  fully :  Quid 
pure  tranquillet,  H. — Purely,  chastely :  acta  aetas . 
a  raatronis  sacrificatum,  L. 

(purgamen,  inis),  n.  [  purgo].— Only  ptur.,  a 
means  of  cleansing,  expiation,  atonement :  maU,  0. : 
CHedis,  O. :  mentis,  0. —  That  which  is  remoted  by 
cleannng,  sweepings,  offscourings:  YestAe,  from  the 
temfde  of  Vesta,  0. 

(purgamentum,  I),  n.  [  purgo  ].— Only  jtlur., 
sweepings,  offscourings,  filth,  dirt :  receptecnlum 
omnium  purgamen torum  urbis,  L. :  hortoruro,  Ta. 
—  Of  persons,  refuse,  dregs,  off  scouring :  purga- 
menta  servorum,  Cu. :  urbid  suae,  Ou. 

purgatid,  Snis,  /.  [  purgo  ],  a  cleansing,  purg- 
ing: alvi:  purgationibus  consumptus  es. — Fig., 
an  apology,  justification,  T. :  purgatio  est,  cum  fac- 
tum conceditur,  culpa  removetur. 

purgatUB,  adj.  [P.  of  purgo ],  cleansed,  clear : 
auris,  i.  e.  open  to  aatnonition,  H. 

pdkrgo,  ftvi,  atus,  ftre  [  purus +  1  AG-],  to  free 
from  what  is  superfluous,  make  clean,  make  pure, 
clean,  cleanse,  purify :  piscTs  ceteros  purga,  6o»ie, 
T. :  falcibus  locum,  clear al  the  ground:  domum 
mnribus,  Ph. :  educ  onniTs  tuos,  purjra  urbem : 
miror  morbi  purgatum  le  illlus^  H. — To  dear  (lie 


body,  purge :  quid  radix  ad  purgandum  possit : 
Qui  purgor  bilem,  purge  myself  of,  H. — To  dear 
away,  remove :  ligonibus  herbas,  O. :  scindit  se 
nubes  et  in  aethera  purgat  apcrtum,  melts  awety, 
V. :  Cultello  ungui-*,  (rim,  H. — F  i  g.,  of  persons, 
to  clear  from  accusation,  excuse,  exculpate,  justify : 
Sullam  ipsiuB  virtus  purgavit:  me  tibi:  Ctiesarem 
de  interitu  Marcel li :  si  sibi  purgati  esse  vellent, 
Cs. :  civitatem  facti  hostilis,  L. — To  remove,  refuU, 
repd,  justify:  Aut  ea  refellendo  aut  purgando 
vobis  corrigeraus,  T. :  factum,  0. :  facinus,  Gu. : 
purgandis  criminibus,  by  disproving :  suspiciouem, 
remove,  L. :  ea,  quae  ipsis  obicerentur,  refute,  L. 
— To  establish,  vituUcate, plead :  innocentiam  suam, 
L. :  viri  factum  (esse)  purgantes  cupiditate  atque 
Amove, pUa€Ung  in  excuse,  L. :  purgantibus  iis  mul- 
titudinis  concursu  factum,  L. — In  religion,  to  make 
atonement  for,  expiate,  punfy,  atone  for,  lustrate: 
populos,  0. :  nefas,  0. 

puriter,  adv.  [purus],  purdy,  correctly:  vitam 
egi,  Ct. :  lavit  dentis,  Ct. 

purpura,  ae,  /.,  =  irop^vpa,  purple  color,  pur- 
ple: violae  sublucet  purpura  nigrae,  V. :  certan- 
tem  uvam  purpurae,  H. — Purple  stuff,  purple  doth, 
purple  garment:  plebeia  ac  paene  fusca:  usque 
ad  tales  demissa,  i.  e.  the  toga  praetexta :  purpura- 
rum  usus,  i.  e.  splendid  attire,  H. — Of  liinfrs  and 
magistrates,  the  purple,  purple  robe:  regalis  :  re- 
gum,  V.:  Purpura  Pompeium  summi  velabit  ho- 
noris, 0. :  Laconicas  Trahunt  purpuras,  H. :  nova 
purpura  fulget,  i.  e.  of  newly  elected  consuls,  0. 

purpurasco,  — ,  — ,  inch,  [purpuro],  to  grow 
purple:  unda  purpurascit. 

purpuratus,  i,  m.  [purpura],  one  dad  in  pur- 
ple, an  officer  of  a  royal  court,  king*s  attendant, 
courts :  minitare  purpuratis  tuis:  ex  purpuratis 
regis  esse,  L. 

purpurens,  adj.,  ^irop^vpiOQ,  purple-cohred, 
purple,  dark-red:  toga :  mare,  i.  e.  dark. — Poet., 
of  many  hues,  red,  dark,  brown,  violet, purple:  flos 
rosae,  H. :  pannus,  H. :  aurora,  rose-red,  O. :  rubor 
(oris),  a  rosy  blush,  0. :  anima,  i.  e.  blood,  V. :  lunae 
voltus,  0.:  sapa,  0.:  merum,  0.:  capillus,  V. — 
Clothed  in  purple,  wearing  purple:  tyranni,  H. : 
I  ex,  0. :  Purpureus  pennis,  i.  e.  with  purple  feathers 
upon  his  helmet,  V.  —  Brilliant,  shining,  bright, 
beautiful :  olores,  H. :  lumen,  V. :  Amor,  0. 

purus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [  1  PV-  ],free 
from  dirt,  free  from  admixture,  clean,  pure,  un- 
stained, unspotted:  alqd  purum  liquidumque  hau- 
rire:  aqua,  H. :  manus,  H. :  purissima  mella,  V. : 
afire  purior  ignis,  0.:  humus,  cleared:  puro  oon- 
currere  campo,  V. :  ab  arboi  ibus  Campus,  0. :  puro 
ac  patenti  campo,  i.  e.  without  hmues,  L. :  locus, 
untrodden,  L. :  sol,  dear,  H. :  fjemma,  0. — As  subet. 
n. :  per  purum,  through  a  clear  sky,  V.  —  Plain^ 
naked,  unadorned,  unwrought:  argentum,  plain, 


Digitized  by  V^OOQIC 


pUB 


677 


pUtOB 


i.  e.  witKoui  artidie  work:  argenti  Tascula  puri, 
lu. :  toga,  without  purpie  stripes,  Ph. — F  i  g.,  vure, 
unapotUd^  upotleaSy  chaste,  undefiUd,  unpoUuted, 
faultless:  animus  purus  et  integer:  estne  quis- 
quam  qui  tibi  purior  videatur?:  vitft  et  pectore 
puro,  H. :  aniiuHm  puram  conserrare,  free  from 
sensvality:  (forum)  purum  eaede  servatum:  Inte- 
ger vitae  scelerisque  purus,  H.  —  Of  style, /n<re, 
free  from  error,  accurate,  fmdtless:  oratio:  genus 
dicendi :  brevitas. — In  law,  unconditional,  absolute, 
complete:  indicium. — As  subst.  n. ;  quid  possit  ad 
dominos  puri  ac  reliqui  pervenire,  clear  gain. — In 
religion,  free,  dear,  subject  to  no  religious  claims : 
donius  ab  suspicione  religionis :  in  loco  puro  poiii, 
L. :  familia, /rce/rom  ceremonial  defilement,  free 
from  mourning,  0. :  socios  pur&  circumtulit  unda, 
wiUer  of  purification,  V. :  arbor,  0. 

poSi  pdris,  n.  [2  PV-],  matter  from  a  sore,  pus  ; 
hence,  f  i  g.,  gaU,  bitterness,  malice :  Rupili,  U. 

puaillu%  adj.  dim,  [pOsus,  boy ;  3  PV-],  vert/ 
little,  very  smaU,  petty,  insignificant :  testis :  terra 
homines  nunc  educat  pusillos,  lu. :  villula:  libelli : 
alqs,  H. :  habuimus  in  Oumano  quasi  pusillam 
Romam. — As  subst.  n.,  a  very  little,  trifle:  nactus 
pusillum  lazamentU — F  i  g.,  littUy  snum,  petty^  pal- 
try, pitiful:  animus:  pusilli  animi,  timidity ^  H. : 
causa,  trifling,  0. :  causidicus,  lu. 

puolo,  6ni8,  m.  [8  PV-],  a  little  boy,  C,  lu. 

pustula,  ae,/  [pus],  a  pimple,  pustule,  Tb. 

puta,  €ulv.  [  imper.  of  puto  ],  suppose,  for  in- 
stance, namely :  Quinte,  puta,  aut  Publi,  H. 

putamen,  inis,  n.  [puto],  that  which  is  pruned 
away,  dippings,  waste,  shdls:  iuglandium. 

putatio,  Onis,/.  [puto],  a  pruning,  loppifig. 

putator,  6ris,  m.  [puto],  a  pruner,  trimmer,  0. 

pnteal,  alis,  n.  [putealis],  a  kerb-stone  of  a  well: 
putealia  sigillata  duo. — A  puteal,  stone  enclosure 
marking  a  sacred  spot;  esp.,  the  Puteal  in  the 
Comitium:  supra  impositum  puteal  accepimus 
(to  mark  where  Navius  cut  a  whetstone  with  a 
razor) ;  here  the  money-lenders  were  found ;  hence, 
puteal i  et  faeneratorum  gregibus  inflatus :  adesses 
ad  puteal  Crns,  H.:  puteal  Libonis  (because  re- 
stored by  Scribonius  Libo),  H. 

putealia,  e,  adj.  [  puteus],  of  a  weU:  undae, 
well-water,  0. 

puteariuB,  I,  m.  [puteus],  a  well-digger,  L. 

puteo,  — ,  — ,  ere  [2  PV-].  to  stink:  putet 
aper,  H. :  diurno  iiiero,  H. 

puter,  tris,  tre,  adj.  [2  PV-],  rotten,  decaying, 
ptUrefyhig,  sf  in  king,  jmirid:  quibus  alabaster 
puter  esse  videlur:  fauum,  mou/c^mn^,  H. :  poma, 
rotten,  0. :  bos.  O. :  corpora  cicatriciltfus,  Cu, :  vo- 
micae, lu. — Crumbling, friable, mellow, soft:  glae- 


ba,  V. :  mammae,  flabby,  H. :  oculi,  languishing, 
H. :  anima,  withered,  Pr. 

putesoo  or  putiaco,  pQtui,  — ,  ere,  inch.  n. 
[puteo],  to  rot,  putrefy,  decay:  humi:  cur  Aiax 
putescit,  H. :  quA  (muria)  putuit  orca,  has  become 
soaked  with,  H. 

puteua,  1,  w.  [1  PV-],  a  wdl:  ex  puteis  iugi- 
bus  aquam  trahi:  se  in  puteos  abiecisse:  putei 
perenues,  H. — A  pit :  In  solido  puteum  demitti,  V. 

putide,  adv.  with  comp.  [putidus],  disgustingly, 
disagreeably,  affectedly :  dicere:  primi  litteras  pu- 
tidius,  with  nauseous  precision, 

putldiUBOulua,  a(fj,  dim.  [putidior],  rather 
more  tedious. 

putidua,  adj.  with  comp.  [  2  PV-  ],  rotten,  de- 
caying, stinking,  fetid  :  caro. — Of  persons,  rotten, 
withered:  iongo  saeculo,  H. :  Putidius  cerebrum, 
more  addled,  H. — Of  style,  affected,  disgusting. 

putiaod,  — ,  — ,  ere,  see  putesco. 

put5,  avi  (putaatl,  T. ;  putarem,  puiftsset,  C), 
fttus,  ftre  [putus],  to  clean,  cleanse,  trim,  prune: 
vitem,  V. — F  i  g.,  to  dear  up,  arrange,  settle,  adjust : 
rutiones  cum  publicanis,  dose  accounttt, —  7b  reckon, 
value,  estimate,  esteem,  deem,  hold,  consider,  regard : 
denariis  quadringentis  Cupidinem  ilium:  consu- 
lem  nihili :  quaecumque  sunt,  deorum  atque  ho- 
minum  putanda  sunt:  tuntique  putat  couubia 
nostra,  0. :  ne  quid  pro  concesso  puietur :  quoa 
pro  nihilo  putavit:  id  nil  puto,  T. :  houiinem  prae 
se  nemincm:  turpem  putat  lituram,  H. :  ultra 
Quam  licet  sperare  nefas  putando,  H. —  To  judge, 
suppose,  account,  consider,  suspect,  believe,  think, 
imagine:  bene,  T. :  largitus  est  Roscio  ?  sic  puto  : 
tu  puto  haec  credis,  J  suppose :  Rem  ipsam  putasti, 
that  is  just  the  point,  T. :  tantum  esse  in  homine 
scelerifa:  etiam  iniquo  loco  dimicandum,  Cs.:  pa- 
tronos  huic  defuturos:  noli  putare,  me  maluisse, 
etc. :  ut  id  emi,  non  auferri  putetur:  Stare  putca, 
adeo  procedunt  tempora  tarde,  0.:  acies  nostra 
videre  putat  (sc.  se),  0. —  7b  ponder,  consider,  re- 
flect upon,  wdgh:  haec,  T. :  in  quo  primum  illud 
debes  putare:  Multa  putans,  V. —  7b  believe  in, 
recognize:  deos:  dum  in  Elcphantis  auxilium  pii- 
tant,  i.  e.  bdieve  themselves  protected  by,  S. :  niaxu- 
mam  gloriam  in  maxumo  imperio,  i.  e.find,  S. 

putrefaoio,  feci,  factus,  ere  [putrr  +  facio],  to 
make  rotten,  cause  to  putrefy,  rot:  (templum)  im- 
bribus  pjutrefaciendum,  L. :  putrefaeta  est  spina, 
0. —  7b  make  friable,  soften :  saxa  infuso  aceto,  L. 

putreacd,  — ,  — ,  ere,  inch,  [putreo,  from  pu- 
ter], to  rot,  moulder,  decay :  vestis  putrescit,  B. 

putridua,  adj.  [putreo,  from  puter],  rotten,  de- 
cayed: dentes:  pectora,  ir/M^w/,  Ct. 

putua,  adj.  with  sup.  [  1  PV-  ],  pure,  bright, 
splendid:  meac  putissimae  orationes. 


Digitized  by  V^OOQIC 


pjotM  678 

pyotea»  ae,  m.,  =  irvcrqc* «  hoxer^pugUiU^  Ph. 

p^ga,  see  pug*. 

p^gargOBk  I,  m.,  =  wvyapyoq^  a  kind  of  ante- 

Pygmaeu^  adj..  Pygmaean,  of  the  Pyamiet 
( fabulous  dwarfs  of  Africa ) :  mater,  L  e.  Omoe, 
queen  of  the  Pygmiet,  0. :  virgo,  a  female  dwarf 

pjlae,  &rum,/.,  =  tvXoc,  a  narrow  paa»,  defUe  : 
Tauri :  Susides,  Cu. 

pyra,  ae,/,  =  mpd,  a  funaral  piie^pyret  In- 
gens,  V. :  Gonstituere  pyras,  Y.,  0. 

TpframiB,  Idis,  /.,  =  nvpoft/c*  a  pyramid^  GL, 
Pr.,  Ta. 

PfrentiWim,  a^,  J  of  I)frene,I^prenaean:  mon- 
tee,  the  I^freneet,  Ob.,  L.  :  saltus,  Gb.,  L. — As  wbet. 
m.,  the  Pyrenme,  L. 


qoadrana 


pyretlinim,  Ijii.,  =  v^pedpov,  Bpanuh  ehamo- 
mue,pettUory, — Pbtr^  0. 


pyro] 

and 


I,  m.,  ^  irvpiinrdc,  an  alloy  of  copper 
'  bronze,  bronze,  0.,  Pr. 
(pymni,  pyrus),  see  pirum,  pirns. 
P^thagoreus  ( C,  H.  X  =  Uv^ayhpnoQ,  or 
P^thagoriouB  (L.),  =  Uv^ayopiKOQ,  adj.,  Pytha- 
gorean, of  Pythagoras  (a  philos.  of  Samoa). 

1.  P5hthia,  ae,/.,  =  IIv^ui,  the  prietteee  of  the 
Delphic  Apollo,  the  Pythoneu,  Pythia,  C,  N. 

2.  Pythia,  6rum,  n,,  =  Ilu&ia,  <A«  /yA«a» 
gamee,  celebrated  at  Delphi  every  fourth  year  in 
honor  of  Apollo,  H.,  0. 

FnhicuB  ( L. ),  =  nv^Sc,  or  Pythina  (C, 
H.,  Pr.,  lu.),  =  nu^ioc,  adj,,  Pythian,  Delphic. 

p^tisma,  atis,  n.,  =  irvnofia,  thai  which  i*  epil 
out :  Qui  pjtismate  lubricat  orbem,  L  e.  epUe  out 
wine  on  thejloor,  lu. 

p^tisd,  — ,  — ,  Sre,  =  irvrt^w,  to  epU  out :  py- 
tisando  modo  mihi  Quid  vini  absumpsit,  T. 

pyziB,  idis,/,  =  irvC^,  a  email  box,  eatket :  ve- 
neiii^ — A  toil£boz, powder-box  t  Pyxidas,  0.,  lu. 


qua,  euht,  TabL  fern,  of  qui],  of  place,  on  whi^ 
tide,  at  which  place,  in  what  direction,  where,  by 
what  way:  in  eo  loco  qu&  naves  accedere  poeaent: 
in  templum  ipse  nescio  qu&  ascendit :  quft  se  pa- 
rens persequeretur :  reliquum  spatium,  quft  flumen 
intermittit,  Cs. :  Plnrima  quft  silva  est,  0. :  inoes- 
sit,  quft  duxit  praedae  spes,  ezercitus,  L. :  oras, 
quft  medius  liquor  Secemit  Europen  ab  Afro,  H. : 
quft  murum  ducturi  erant,  L. :  incerti,  quft  data 
victoria  esset,  on  which  ride,  L. :  ad  omnis  introi- 
tOs  qua  adiri  poterat:  vias  relaxat,  veniat  quft 
sucus  in  herbas,  V. :  duae  erant  viae,  qua,  etc.,  K. 
—  Where,  to  what  extent,  at  far  as:  omnia,  quft 
visus  erat,  constrata  telis,  S. :  consedit  in  ripis, 
quft  sequi  munimento  poterat,  L. :  quft  terra  pa- 
tet,  f  era  regnat  Erinys,  0. — F  i  g.,  repeated  in  par- 
titive  sense,  quft  .  .  .  quft,  partly  .  .  .  partly  ;  ae 
well  .  .  .  <M,  both  .  .  .  and:  us!  sunt  quft  suis 
quisque  quA  totius  ordinis  viribus,  L. :  omnia  con- 
vestivit  liederft  quS  basim  villae,  quft  intercolum- 
nia :  quft  dominus,  quft  advocati :  quft  falsa  qua 
vera  iacere,  L.  —  In  what  manner,  how,  by  what 
method,  by  what  meant :  Quft  f  acere  id  possis,  no- 
stram  nunc  accipe  mentem,  V. :  ante  praedico, 
Antonium  dilectOs,  quft  possit,  habiturum,  in  what- 
ever manner. — To  what  extent,  in  what  degree,  as 
far  as :  co^ant  in  foedera  dextrae.  Qua  datur,  V . : 
statui  non  ultra  attingere  externa,  nisi  quft  Ro- 
manis  cohaereant  rebus,  in  to  far  at,!*,:  si  Quft 
res,  qua  ratio  suaderet,  vellet  bonus  .  .  .  Esse,  H. 
— Indef,  in  any  way,  to  any  degree. — Only  with 
ne:  fieri  potis  est  ut  ne  quft  exeat,  not  at  all,  T,: 
ne  quft  populus  laboret  cavere,  H. 


qaaonmque  (-oonqne),  adv.,  by  whatever 
way,  wherever,  wheresoever  :  quftcumque  iter  fecit : 
quftcumque  equo  invectus  est,  L. — In  tmesi :  Quft 
se  cunque  tulit,  V. — ^Fi  g^  by  whatsoever  means,  by 
all  means:  nisi  me  quacumque  novas  incidere 
lites  monuisset  comix,  V. 

quadam-tenu^  adv,,  to  a  certain  point,  to 
far, — In  tmesi :  Est  quadam  prodire  tenus,  si  non 
datur  ultra,  H. 

quadra,  ae,  /  [  quadrus,  from  quattuor  ],  a 
square  table,  (Umng4able :  patulis  nee  paroere  qua- 
dris,  i.  e./lat  loaves  used  as  pUjUes,  V. :  alienft  vivere 
quadrft,  live  as  a  parasite,  lu. — A  square  bit,  piece, 
morsel :  £t  mihi  dividuo  findetur  munere  quadra, 
H. 

quadrageni,  ae,  a  (gen.  nam,  Cs.,  L. ),  mem. 
distrib.  [quadraginta], /orfy  each:  (tigna)  iuncta 
intervallo  pedum  quadragendm,  €^. :  columnae 
singulae  sestertiis  quadragenis  milibus  locatae: 
centuriae  seniorum  et  iuniorum,  L. 

quadragenaimuB  (-geaimus),  acy.  [quadra- 
ginta],  the  fortieth ;  die  quadragensimo. — As  subst 
f,a  tax  of  one  fortieth:  abolitio  quadragesimae, 
Ta. 

quadragiens  (-lea),  adj,  num.  [quadragin- 
tBi],  forty  times:  sestertium  ter  et  quadragiens, 
4,300,000  sesterces. 

quadraginta  or  XL  or  XXXX,  num.  [quat- 
tuor],/or^y.*  annos  natus  maior  quadraginta:  XL 
diebus  interpositis. 

quadrana,  antis,  m.  [quattuor],  a  fourth  pari, 
quarter  /  e  s  p.,  the  fourth  pari  of  an  at,  qttarUr 


Digitized  by  V^OOQIC 


qaadrantariuB 


679 


quadmplator 


(M,  three  uneiae :  in  consulis  domum  quadrantes 
iactasse,  L. :  quadrante  lavatum  ire  (the  usual 
price  of  a  bath),  H. — The  smallest  eoin^  a  farthing^ 
doUj  mite:  minus  locuples  uno  quadrante,  H.: 
nuUus,  lu. 

qoadrantaxltiB,  a<y.  [quadrans],  of  a  quarter^ 
of  a  fourth  part:  tabulae,  i.  e.  scaling  aawn  all 
debts  to  one  fourth. — Costing  a  quarter  of  an  a», 
costing  a  quadrans  :  permutatio,  i.  e.  a  substitute 
for  the  price  of  the  bath. 

quadratum,  l,  n.  [quadratus],  a  square,  quad- 
rate:  dimensio  quadrati:  mutat  quadrata  rotun- 
dis,  H. — In  astronomy,  quadrcUure. 

quadratua,  a€{j.  [P.  of  quadro],  squared, 
squarcy  quadrate:  saxum,  squared,  L.:  agmlne 
quadrato  acoedere,  in  solid  ccittmn,  0.,  L.,  S. 

quadridaum  (quatrid-X  I,  n.  [quattuor+ 
diesl,  a  period  of  four  days:  quadridui  causft: 
quadriduo  quo  haec  gesta  sunt, /our  days  after, 

quadrienniiixn,  l*  n-  [  quattuor  +  annus  1,  a 
period  of  four  years:  (liindum)  quadrienmum 
possedit :  rettulit  quadriennio  poet. 

quadrifarlam,  adv.  [quattuor],  fourfold,  into 
four  parts :  se  dividere,  L. 

quadilfiduB,  adj.  [quattuor +2  FID- ], /otir- 
deft,  split  into  four  parts  i  sudes,  V. :  Quadrifidam 
quercum  Scindebat,  into  four  parts,  V. 

quadrigae,  firum,  /.  [for  quadriiugae],  a  team 
of  four,  four  -  abreast,  four  -  in  -  hand,  four  -  horse 
team. — Of  horses,  with  or  without  the  car  or  vehi- 
cle, rarely  of  the  car  alone :  duabus  admotis  qua- 
drigis,  in  currOs  earum  inligat  Mettium,  L. :  Glauci 
Potniades  malls  membra  absumpsere  quadrigae, 
V. :  cumi  quadrigarum  yehi :  cum  earceribus  sese 
eff udere  quadrigae,  V. :  falcatae,  with  scythes  fas- 
tened to  the  yokes,  L. :  roseis  Aurora  quadrigis, 
v.:  Apta  quadrigis  equa,  H. — Fig.,  a  swift  car: 
quadrigis  poeticis,  i.  e.  loith  utmost  speed:  navibus 
atque  Quadrigis  petimus  bene  vivere,  le.by  every 
means  in  our  power,  H. 

quadxigatns,  a^\  [quadrigae],  bearing  the 
stamp  of  a  four-horse  chariot:  nummi,  L. 

quadrigulae,  arum,/,  dim,  [quadrigae],  a  litiU 
four-horse  team. 

quadrlitigia,  e,  adj.  [quattuor+iugum],  of  a 
team  of  four  t  equi,  V. 

quadrilnguB,  adj.  [  quattuor +iugum],  of  a 
team  of  four:  equi,  0. :  curms,  dravm  by  four 
horses,  V. — Hur.  m.  as  subst.,a  four-horse  team: 
relinquunt  Quadriiugi  spatium,  0. 

qnadnmna,  adj.  f  quattuor +hiems],  of  four 
winters,  four  years  old:  de  quadrimo  CaXone,  when 
four  years  old:  infans  quadrimo  par  (sc.  infanti), 
L :  merum,  H. 


quadrlngenariuB,  adj.  [quadrigeni],  offtm 
hundred  each:  cohortes,  C,  L. 

^  quadringeni,  ae,  a,  num.  distrib.  [quadringen- 
ti],/<wr  hundred  each :  nummi,  L. 

quadrlngenteaimuB,  atJfj.  [quadringenti],  ths 
four  hundredth:  annus,  L. 

quadringenti,  ae,  a,  or  CCCC,  num.  [quat- 
tuor +  centum  ],/ottr  hundred:  anni:  CCCC  am- 
phorae :  (sestertia),  lu. 

quadxlngeiitieiia  (-lea)  or  CCCC,  adv.  \ 
dringeniX], four  hundreii  times  :  HS,fortyr 
of  sesterces. 

quadripartitaa  or  quadrupertitaSy 

[  quattuor + pars  ],  divided  into  four  parts,  four^ 
fold,  (pMdripartite:  distributio  aocusationia :  oom- 
mutationes  temporum,/otir/b/dL 

quadripedans,  quadripes,  quadxiplex, 

see  quadrup-. 

quadxiremis,  is,  a^,  f.  [  quattuor +remus], 
with  four  banks  of  oars,  quadrireme:  Oenturipina. 
—As  subst,  (sc.  navis) :  quinque,  Cs. :  quattuor,  L, 

quadxivium,  l,  fi.  [quattuor  +  via],  a  place 
where  four  ways  meet,  cross-way,  cross-road,  lu.,  Ct 

quadro,  Svl,  atus,  ftre  [quadrus],  to  make 
square,  put  in  order,  arratige,  complete :  quadran- 
dae  orationis  industria,  giving  rhythmic  finish  : 
quae  pars  quadrat  acervum,  H.  —  lb  make  a 
square,  run  parallel,  be  exact :  omnis  in  unguem 
secto  via  limite  quadret,  V.  —  F  i  g.,  to  fit,  sttit, 
agree,  be  proper:  omnia  in  istam  quadrant,^  A«r.* 
ad  multa,  suit  in  many  respects:  quoniam  tibi  ita 
quadrat,  it  seems  to  you  so  proper.— Ot  numbers : 
quomodo  DO  (HS  milia)  eodem  modo  quadrarint. 

quadrum,  I,  n.  [quadrus,  from  quattuor],  a 
Muare  ;  hence,  f  I  g.,  fitness,  proper  order  :  in  qua- 
drum redigere  sententias. 

quadrupedans,  antis,  F,  [quadrupes],  going 
on  four  feet,  galloping  :  sonitus,  of  a  horse  gallop- 
ing, V,  —  Plur,  as  subst, :  quadrupedantum  Peo- 
tom,  steeds,  Y, 

quadrupertitus,  see  quadripartitus. 

quadrupea  (quadripea),  pedis,  acff,  [quattuor 
+pe8j,  with  four  feet,  on  all  fours:  quadrupedem 
constnngito,  hand  and  foot,  T. :  Mox  quadrupes 
(mfans)  rituque  tulit  sua  membra  ferarum,  0. — 
As  subst,  m.  and/.,  a  ftiadruped,  four-footed  creat- 
ure: sauciu8,y.:  mmister  non  bipedum  solum 
sed  etiam  quadripedum :  flectit  in  orbem  Quadni- 
pedis  cursQs,  of  his  steeds,  0. 

quadmplator  ( quadri- ),  dris,  m,  [quadm- 
plor],  a  seizer  of  a  fourth  part ;  hence  (because 
informers  were  rewarded  out  of  forfeitures),  an 
informer  for  profit :  quadruplatorum  deterrimua 
— A  corrupt  judge,  L. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


quadruple^t 


680 


quaestio 


quadmplez,  icis,  adj.  [  quattuor  +  PARC-  ], 
four/old,  quadruple :  onerarium  (  navium  )  ordo, 
L. — Fofir  :  stellae,  C.  poet. — As  subtt.,  a  /our/old 
amount:  magistris  qiiadruplex  dedit,  L. 

qaadruplum,  I,  n.  [  quattuor  -f-  PLE-  ],  four 
times  as  much,  quadruple:  in  aratorem  riudiciura)  in 
quadruplum  dai  e,  sentence  to  pay f<mrjold  damages, 

quaerito,  — ,  — ,  are,  freq»  [  quaero  ],  to  seek 
earnestly,  ask  persistently:  haec  quor  quaeritet? 
T. :  lana  ac  tela  victuin  quaeritans,  earning^  T. 

qaaero,  elv!,  situs,  ere  [QVAES-],  to  seek,  look 
for  :  quaerenti  (deae)  defuit  orbis,  0. :  te  ipRum 
quaerebam,  was  looking  for^  T. :  suoe  notos,  Cs. : 
ab  ostio  quaerens  Ennium,  asking  for :  cum  prae- 
tor quaereretur :  quern  quaeritis,  adsum,  V . :  liberi 
ad  Decern  quaerebantur:  escara  in  sterquilinio, 
Ph. :  per  imaa  Quaerit  iter  vallla  (Ufena),  V. : 
Cauda  colubrae . . .  moriens  dominae  vestigia  quae- 
rit, 0. — To  seek  to  obtain^  look  for ^  strive  for  ^  seek  : 
sibi  alium  imperatorem,  S. :  in  regnum  quaeritur 
heres,  V. :  milites  ducem  quaerentes :  in  eum  in- 
vidia  quaesita  est,  i.  e,  prejudice  is  excited  :  ad  or- 
natum  ludorum  aurum:  regia  potestas  hac  lege 
quaeritur:  ne  quaeratur  latebra  periurio:  voce 
pericula,  provoke,  0. :  defensorem  suae  salutis 
eum. — With  tn/.,  to  seek^  strive^  endeavor^  ask:  ne 
quaere  doceri  Quam  poenaro,  etc.,  V. :  Antequam 
. . .  speciosa  quaero  Pascere  tigris, \.e,letme  rath- 
er^ H. :  classibus  advehebantur,  qui  routare  sedes 
quaerebant,  Ta.  —  To  strive  to  gain,  earn,  win  by 
effort,  acquire:  Conserva,  quaere,  paroe,  T. :  Quae- 
rit ao  timet  uti,  H. :  victum  volgo,  T. :  confiteri 
aibi  quaeaito  opus  esse,  that  he  must  earn  some- 
thing, —  To  feel  the  want  of  miss,  lack :  Siciliara 
in  uberrima  Siciliae  parte :  ne  ille  saepc  Persas  et 
Indos  quaesisset,  L. :  quaerit  Boeotia  Diroen,  0. — 
To  ask,  desire,  require,  demand,  need,  call  for :  quid 
sibi  hie  vestitus  quaerit?  i.  e.  what  do  you  mean 
byfT.:  collis  pauca  munimenta  quaerebat,  S. : 
qui  turaultus  dictatoriam  maiestatem  quaesisset, 
made  necessary,  L. :  nego  esse  quicquam,  quod  cu- 
iusquam  oratoris  eloquentiam  quaereret:  quaeris 
ut  supcipiam  cogitationem,  quidnam  istis  agendum 
putem. — Fig.,  to  seek  mentally,  think  over,  medi- 
tate, aim  at,  plan,  devise,  Jind:  consilium,  T. :  quo- 
nam  modo  maxime  ulti  sanguinem  nostrum  perea- 
mus,  S. :  remedium  :  rationes  eas,  quae  ex  coniec- 
tura  pendent  —  To  seek  to  Uam,  make  inquiry, 
ask,  inquire,  interrogate:  item  alio  die  Quaerebam, 
T. :  quaerendo  cognoveram :  vide,  quaere,  circum- 
spice  I :  quaesiturus,  unum  caelum  esset  an  iimu- 
roerabilia :  Naturft  Heret  laudabile  carmen,  an  arte, 
Quaesitura  cat,  has  been  made  a  question,  H. :  cum 
ab  lis  saepius  quaereret,  made  inquiries,  Cs. :  quae- 
ro abs  te  nunc,  Hortensi,  cum,  etc. :  quaesivit  a 
medicis,  quem  a  modum  se  haberet,  N. :  quaero  de 
te,  nnm,  etc. :  Cura  tibi  de  quo  quaerere  nulla  fuit, 


0. :  in  dominos  quaeri  de  servis  iniquom  est,  L  e. 
to  examine  under  torture  :  quaerit  ex  solo  ea,  quae, 
etc,  Cn. :  habes,  quod  ex  me  quaesisti. — To  exam- 
ine, inquire  into,  make  inquiry,  investigate :  co^git 
consulea  circa  fora  proficisci  ibique  quaerere,  L. : 
hunc  abduce,  vinci,  quaere  rem,  T. :  scrutatus  sum 
quae  potui  et  quaenivi  omnia :  rem  illam  :  quorum 
de  natur&  Caesar  cum  quaereret,  sic  reperiebat, 
Cs. — E  8  p.,  of  judicial  investigation :  de  pecuniis 
repetundis  :  dum  de  patris  morte  quaereretur :  ut 
veteribus  legibus,  tantum  modo  extra  ordinem, 
quaereretur,  the  investigation  should  be  matte, — In 
parenthet.  clauses,  to  inquire,  consider:  omnino, 
si  quaeris,  ludi  apparatissimi :  noli  quaerere :  ita 
mihi  pulcher  hie  dies  visus  est,  tn  short:  si  verum 
quaeritis,  to  speak  the  truth:  si  verum  quaerimus. 

quaeutid,  onis,/.  [QVAES-],  an  investigation, 
inquisition  :  ad  quaestionem  retrahere,  Ta. 

quaesitor,  Oris,  m.  [QVAES-],  an  investigator, 
examining  magistrate,  examiner,  inquisitor,  prose- 
cuting officer:  ilia  tormenta  regit  quaesitor:  Minos, 
V. :  quaesitori  gratulationem  decrevit :  consules 
et  quaesitor  eraut  ex  illius  voluntate,  i.  e.  the  prae- 
tor (who  conducted  the  trial). 

quaesitua,  a(fj.  with  ,comp,  and  sup  [  P.  of 
quaero],  sought  otU,  select,  special:  leges  quaesitio- 
res,  Ta. :  quaesitiur  adufatio,  Ta. :  quaesitissimi 
honores,  Ta. — As  subst.  n,,  an  acquisition,  earnings, 
store:  mus  Asper  et  attentus  quaesitis,  H. :  genua 
Quaesitique  tenax,  et  qui  quaesita  reservent,  0. — 
Sought  out,  inquired  ;  as  subst.  n.,  a  question,  t«- 
quiry :  Accipe  quaesiti  causam,  0.  —  Artificiat, 
far-fetched,  studied,  affected,  assumed:  vitabit 
etiam  quaesita  nee  ex  tempore  ficta :  ut  numenis 
non  quaesitus,  sed  ipse  secutus  esse  videatur. 

quaeso,  — ,  —  (ere)  [QVAES-].  —  Only  \st 
pers.  indie,  praes.,  sing,  and  plur,,  to  beg,  pray,  be- 
seech,  entreat:  quaeso,  ut  eum  diem  memoriae  man- 
detis :  quaeso  a  vobis,  ut,  in  hac  causA,  etc. :  id 
uti  pcrmlttatia,  quaesumus,  L. :  quaeso  obtestor- 
que,  ne:  Dccium  quaeso  roecum  consulem  faciatia, 
L. :  deos  quaeso,  ut  istaec  prohibeant,  T. :  te  pre- 
cor  et  quaeao,  ut  liceret,  etc. :  hoc  quaeso,  Svre, 
Ut,  etc,  T.  —  Parenthet.,  /  beg,  I  pray,  prithee^ 
please:  ubinam  est,  quaeso  ?  prithee,  T. :  tn,  quae- 
so, crebro  ad  me  scribe :  quam  ob  rem  aggredere, 
quaesumus,  etc. 

quaeatiouluB,  I,  m.  diin.  [quaestus],  a  trifling 
profit,  petty  gain :  mens. 

qiiaeatio,  Onis,  /.  [  QVAES-  ],  a  questioning, 
examination,  inquiry,  invetUigation :  exploratA  re 
quaestione  captivorum,  Cs. :  rem  in  disceptatio- 
nem  quaestionemque  vocare,  to  investigate:  res  Id 
quaestione  versatur,  is  under  investigation  :  de  mo- 
ribns  ultima  (iet  qunestio.  In.  —  A  judicial  invea- 
tigation,  examination  by  torture,  criminal  inquiry. 


Digitized  by  V^OOQIC 


qtiaeatianoula 


681 


qtialiBCumqtie 


inquisition  :  cnm  pnietor  qime>tionern  inter  sica- 
riu8  exen*uis>ei,  eotidncted  a  trial  for  (UMaxttina- 
iion:  mortis  paternae  de  servis  paterais  quaestio- 
neiu  habere:  quaestionem  in  eiin  ferre,  demand 
hin  pronecnlion:  piacuit  quacst'  ^ncin  ex  his  ha- 
beri,  L. :  institnta  de  mortc:  ad  quaestionem  ab- 
ripi,  to  the  torture:  ilium  in  quacMtionera  postula- 
vit:  quaestiones  severius  exercere,  L. :  qiiacstioni 
praeesse,  to  sit  as  judge:  tabellae  quaestionis,  rec- 
ords of  testimony  at  an  examination:  quaestiones 
perpetuae,  standing  commissions  of  criminal  inves- 
tigation: iudex  quaestionis  (i.  e.  quacsitor) :  quae- 
stiones extraordinariae,  investigations  by  special 
commission^  L. :  dimittere  eo  tempore  quaestionem, 
i.  e.  the  court. — A  question^  subject  of  investigation^ 
matter^  case^  cause,  dispute,  difficulty ,  inquiry:  quae 
(sententia)  viri  similliraa,  magna  quaestio  est:  per- 
difficilis  do  naturS  deorum  :  de  moribus  ultima 
fict  Quaestio,  lu. :  beatos  efficiat  (sapientia)  necne 
quaestio  est,  may  be  dvqsuted.  —  The  record  of  a 
judicial  inquiry,  minutes  of  evidetice:  banc  fictam 
quaestionem  conscripisse. 

quaestiuncula,  ae,  /.  dim.  [quaestio],  a  tri- 
fliiuf  inquiry:  aleui  quaestiuucuiam  ponere. 

quaestor,  dris,  m.  [for  quaesitor],  a  quaestor 
(originally  two  deputies  of  the  consuls,  to  inves- 
tigate and  try  capital  crimes ;  elected  annually  at 
the  comitia  of  the  tribes.  From  the  earliest  days 
of  the  republic  they  had  the  care  of  public  moneys, 
archives,  and  military  standards,  in  the  temple  of 
Saturn.  Their  number  was  gradually  increased 
to  40 ;  but  roost  of  them  were  employed  in  the 
provinces,  assigned  to  them  by  lot):  Cassium  de 
occupando  regno  molientem  quaestor  accusavit : 
a  quaestoribus  diem  dictam  perduellionis  damna- 
tumque,  etc.,  L. :  quaestores  urban! :  a  quaestore 
numeravit,  paid  by  an  order  on  the  quaestor :  cum 
quaestores  sortiuntur;  Ostiensis,  i.  e.  customs-officer 
at  Oslia. — F  i  p. :  quaestor  non  imperi,  sed  doloris 
mei,  i.  e.  guardian. 

quaestdrius,  culj.  [  quaestor  ],  of  a  quaestor, 
qiiaestorian:  officium  quaestorium,  a  quaestores 
duty:  adulescentes  iam  aetate  quaestorios,  i;i  age 
eligible  to  the  quaestorship ,  comitia:  porta  (in  a 
camp),  near  the  quaestor's  tent,  L. :  lefjatus,  with  tJie 
rank  of  quaestor :  iuvenis,  who  has  been  quaestor, 
Ta. — As  s:ubst.  m.,  one  who  has  served  as  quaestor, 
an  ex-quaestor,  C. — As  subst.  n.,  the  quaextor^s  tent 
(sc.  tentorium),  L. :  me  in  quaestoriumque  per- 
duxit,  the  qftaes/or's  residence  (sc.  aedifieium). 

quaestuOBUS,  adj.  with  comp.  and  sun.  [quae- 
8tus],  gainfid,  profitable,  advantageous,  lucrative, 
productive:  scientia:  mercatura:  hoc  multo  est 
quaestuosius,  quam,  etc. :  benignitas  quaestuosior: 
quaestuosissiiiia  officina:  edictum. — Of  persons, 
fuU  of  gain,  acquiring  wealth :  gens,  Cu.  —  Fond 
of  gain,  eager  for  profit,  acquisitive  :  homo. 


quaeatiira,  ac,/.  [QV^AES-],  the  office  of  quae$- 
tor,  quaestorship :  quaestura  primus  gradus  hono- 
ris :  ex  quaesturS  consulntum  petere,  L.  —  The 
quaestor's  chest,  public  funds :  translator  quaestu- 
ra e. 

quaestus,  Qs  (old  gen.  quaeatuis,  T. ;  quaesti. 
T.).  m.,  a  gaining,  acquiring,  gain,  acquisition, 
profit,  arlvajitage:  ad  quaesiQs  pecuniae  mere^i- 
turasque  vis,  Cs. :  consequendi  quaestCLs  studio: 
qunestus  ac  lucrum  uniiis  anni  et  unius  agri :  qui- 
bus  fides,  decus,  omnia  quaestui  sunt,  are  venal, 
S. :  quaestui  habere  rem  p.,  to  use  public  office  for 
personal  gain  :  iudicio  abuti  ad  quaestum  :  pecu- 
niam  in  quaestu  relinquere,  to  let  money  at  inter- 
est: hos  quaesttts  recipere:  decumanorum  nomine 
ad  8UOS  quiiestiis  esse  abusum. — A  way  of  making 
money,  business,  occupation,  employment,  trade: 
meretricius :  de  quaestibu^,  qui  liberales  habendi. 
—  Of  courtesans :  quaestum  corpore  facere,  L. : 
quaestum  occipit,  T. :  in  quaestu  pro  meretrice 
sedet,  0.  —  F  i  g.,  gain,  profit,  advantage  :  qui  sui 
quaestus  causa  fictas  suscitant  sententias,  £nn.  ap. 
C. :  nullum  in  eo  facio  quaestum. 

qualibet  (-lubet),  adv.  [abl.  from  quilibet], 
where  ymi  will,  everywhere  :  eat  tutus  qualibet,  Tb. 
— In  any  way,  at  all  hazards  :  notus,  Ct. 

quails,  e,  pronom.  adj.  [2  CA-]. — I.  Interrog., 
how  constituted,  of  what  sort,  of  what  nature,  what 
kind  of  a:  qualis  oratoris  putas  esse  historiam 
scribere  ? :  qualis  est  istorum  oratio  ?  what  kind 
of  a  speech  is  that? — In  indirect  questions :  metuo 
qualein  tu  me  esse  hominem  existumas:  qualis 
esset  natura  montis,  cognoscere,  Cs. :  doce  me 
quales  sint  corpore,  what  sort  of  a  body  they  have. 
— In  exclamations :  Hei  mihi,  qualis  erat !  what  a 
man  !  V. :  die,  qualem  te  patriae  custodem  dl  ge- 
iiueruntl  Enn.  ap.  C. — II.  Relat.,  so  constituted, 
of  such  a  kind,  such  as,  as  (often  correl.  with  talis): 
ut  qualem  te  iam  antea  populo  R.  praebuisti,  talem 
te  et  nobis  impertias :  in  hoc  bello,  quale  belliun 
nulla  barbaria  gessit,  the  like  of  which:  equiium 
acies  qualis  quae  instructissima  potest,  L. :  bis  sex 
.  .  .  Qualia  nunc  hominum  producit  corpora  tellus, 
V. :  Cui  mater  sese  tulit  obvia,  qunlis  equos  fati- 
gat  Harpalyce,  like  Harpalyce,  when  she  wcaties, 
etc.,  V. — In  quotations  and  citations,  ttJ»,(w /or  in- 
stance, as  for  example:  aperta  et  clara  (soinnia), 
quale  est  de  illo,  etc — Adverb.,  as,  just  as:  Qualis 
maerens  philomela  qucritur  fetiis,  V. :  fakati 
cauila  est,  Qualia  sinuantur  cormia  lunae,  0. — 
Indef.,  as  subst.  n.,  things  endowed  with  qualities  : 
et  ilia  effici  quae  appellant  qualia. 

qualls-cumque,  qualeeumquc,  adj,  I.  Rd., 
of  wliot  quality  soever,  of  whatever  kind:  sed  ho- 
mines benevolos,  qualescumque  sunt,  grave  est  in- 
sequi  contumelifi,  be  they  as  they  may. — In  tmesi: 
quale  id  cumque  est :    Qualis  enim  cumque  est 


Digitized  by  V^OOQIC 


qaalisUbet  61 

(■trnotura  carminis),  0. — ^H.  Indef.^  of  any  kind 
whatever^  any  withoui  distinction  f  qualicumqae 
urbis  statu  sisti  potuisse,  L. :  pluris  qualemcum- 
que  yitam  bonesta  morte  aestimare,  Gu. :  Sin  qua- 
lerocumque  locum  sequimur. 

quails  -  llbet,  qu&Ielibet,  pron.  inde/.f  of  what 
sort  you  will:  formae  litteranim. 

qualltas,  fttis,  /.  [qualia],  a  quality,  property, 
nature,  state,  condition  :  aliqua. 

quallter,  adv.  [quali8],/iM/  as,  as,  0. 

qtialuB,  I,  m.,  a  wicker  basket,  work-basket: 
spisso  vimine  qualoB  deripe,  V. :  Tibi  qualom  puer 
aufert,  H. 

quam,  adv.  [qui]. — Rdat.,  in  what  manner,  to 
what  degree,  how  greatly,  how,  how  much:  nescis 
quam  doleam,  T. :  vide,  quam  te  amarit  is :  decla- 
ravit  quam  odisset  senatum :  dooebat,  quam  vete- 
res  quamque  iustae  causae  intercederent,  Cs. :  ut 
sentias  quam  vile  sit  corpus,  L. :  Vive  memor 
quam  sis  aevi  brevis,  H. :  ut  nobis  tempus  quam 
diu  diceremus  praestitueres :  mire  quam  illius  loci 
cogitatio  delectat  (I  e.  minim  est,  quam,  etc.),  won- 
derfitUy. — Interrog^  how? :  quam  avidum  in  pe- 
cuniis  (hunc  fuisse  censers)  ? :  quam  multis  custo- 
dibus  opus  erit  ? :  quam  longe  est  bine  in  saltum 
▼estrum?— In  exclamations,  mno/  how  very  t:  quam 
oupiunt  laudari ! :  quam  terribilis  aspectu  (ince- 
debat) ! :  quam  nihil  praetermittis  in  consilio  dan- 
do  1 :  Quam  paene  regna  Proserpinae  vidimus !  H. 
— £  8  p.,  in  comparisons,  in  what  degree,  as:  nihil 
est  tam  populare  quam  bonitas :  quid  est  oratori 
tam  necessarium  quam  vox  ? :  tam  diu  requiesoo, 
quam  diu  ad  te  scribo :  tam  esse  clemens  tyran- 
nus,  quam  rex  importunus  potest :  quam  quisque 
pessume  fecit,  tam  maxume  tutus  est,  S. :  tam  sum 
amicus  rei  p.  quam  qui  maxime :  Non  verbis  dici 
potest  Tantum  quam  navigare  incommodumst,  T. : 
maria  aspera  iuro  Non  ulTum  pro  me  tantum  ce- 
pisse  timorem,  Quam  ne,  etc.,  V. :  intentis,  non  ab 
ira  tantum,  quam  quod  urbs  videbatur,  etc.,  L. : 
dimidium  tributi  quam  quod  regibus  ferre  soliti 
erant,  hcJf  as  much  tribute  as,  etc.,  L. :  nihil  aeque 
eos  terruit,  quam  robur  imperatoris,  L. :  quam 
multa  grandine  nimbi  crepitant,  sic  ictibus  heros 
Creber  pulsat,  V.  —  With  dlips.  of  tam,  as  much 
as,  to  the  extent  that,  as..,  as:  quam  voletis  multi 
dicent,  as  many  of  you  as  choose:  quam  diu  vixit, 
all  his  life :  quam  diu  tu  voles,  as  long  as  you  will: 
non  militum  fiducia  quam  iuventutis,  not  so  much, 
L. :  tyrannus,  quam  qui  umquam,  saevissimus, 
never  surpassed  in  cruelty,  L. :  Hue  turba  ruebat 
.  .  .  Quam  multa  cadunt  folia,  as  numerous  as,  V. 
— With  sup.  and  possum  or  (old)  queo:  ut  te  redi- 
mas  captum  quam  queas  Minumo,  at  the  lowest 
price  you  can,  T. :  quam  plurimos  potest  equites 
educit,  S. :  quam  maximis  potest  itineribus  perve- 
nit,  Cs. :   quam  maxime  possem,  oontenderem,  to 


2  qnain  ob  rem 

the  utmost  of  my  power. — With  sup.  and  ellips.  of 
possum,  in  the  highest  degree,  as  .  .  .  m  possible,  ex- 
tremely, very:  quam  minimum  spati  daretur,  the 
shortest  time  possible,  Cs. :  quam  plurimo  vendere, 
at  the  highest  price:  ut  quam  primum  accederet, 
as  soon  as  possible:  quam  pnmum,  forthwith,  V. 
—  C  o  1 1  o  q. :  quam  familiariter,  very,  T. — Imply- 
ing difference  of  degree  (after  a  eomp.  or  word  of 
comparison),  than :  acrior  quam  ego  sum :  omnia 
sunt  citius  facta  quam  dixi :  nee  diutius  vixit  quam 
locuta  est:  ut  aditus  non  magis  nobilitati  quam 
virtuti  pateret :  istas  tu  partis  potius  quam  defec- 
tionem  vocas  ? :  Nee  tibi  grata  minus  pietas  .  . . 
Quam  fuit  ilia  lovi,  0. :  se  temere  magis  quam  sa- 
tis caute  inferre,  L. :  non  locuta  est  ferocius  quam 
poculum  inpavide  hausit,  L. :  speciem  gloriae  ve- 
bementius  quam  caute  appetebat,  Ta. :  maiorem 
pecuniam  polliceri,  quam  quantam  hie  dedisset: 
ne  libentius  haec  evomere  videar  quam  verius, 
with  more  satisfaction  than  accuracy  :  pestilentia 
minacior  quam  perniciosior,  more  threatening  than 
destructive,  L. :  turbavit  ordinem  non  acrior  quam 
pertinacior  impetus,  L. :  quid  hoc  fieri  turpius  po- 
test, quam  eum . . .  labi :  ne  aliter,  quam  ego  velim, 
meum  laudet  ingenium,  otherwise  than  as  I  wished* 
quis  antea,  quis  esset,  quam  cuius  gener  esset,  au- 
divit  f  sooner . . .  than  :  pridie  quara  a  me  tu  coac- 
tus  eo  profitere,  on  the  day  before,  virtus  nihil 
aliud  est  quam  in  se  perfecta*  natura :  nil  aliud 
agens  quam  ut,  etc.,  with  no  other  purpose  than, 
etc.,  L. :  saepe  supra  feret,  quam  fieri  possit,  more 
than:  ultra  quam  satis  est,  producitur.— Praegn., 
after  verbs  implying  preference  or  superiority, 
rather  than:  praestare  omnis  perferre  acerbita- 
tes,  quam  non  civibus  parentarent,  Cs. :  si  eligere 
commodissimum  quodque,  quam  sese  uni  vellent 
addicere:  esse  quam  videri  bonus  malebat,  S.: 
malae  rei  se  quam  nullius  duces  esse  volunt,  L. : 
statuit  congredi  quam  ref ugere,  N. — After  expres- 
sions of  time,  later  than,  after  that,  after  :  die  vi- 
censimo  quam  creatus  erat  dictatura  se  abdicarit, 
L. :  anno  trecentesimo  altero  quam  condita  Roma 
erat,L. 

quam  diu,  as  long  as  ;  see  quam. 

quam  dudum,  how  long  f  see  dudum. 

quEun-Ubet  or  quam-lubet,  adv.,  at  pleasure, 
according  to  inclination:  Quamjibet  lambe  otio, 
Ph. — As  much  as  one  wiU,  hoiocver  much,  to  any 
extent,  in  any  degree:  quod  vis  quamlibet  tenue 
munusculum  :  ignotao  manQs,  however  strange^  O. 

quam  ob  rem  (less  correctly  quaroobrem). — 
Interrog.,  for  what  reason?  on  what  account f 
wherefore?  why? :  sors  ducitur,  quam  ob  rem?: 
quaesivit,  quam  ob  rem  venissent :  cum  quaererut 
quam  ob  rem  Ariovistiis  non  dccertaret,  Cs. — 
Rdat.,  on  account  of  which,  wherefore,  why  :  Mul- 
tae  sunt  causae,  quam  ob  rem  cupio  abducere,  T.: 


Digitized  by 


Google 


qoam  plnziml 


688 


qaanto  opere 


verum  illud  est,  quam  ob  rem  haec  oommemorem. 
— CoUoq.y  of  a  person :  is,  quam  ob  rem  hue  vene- 
ram,  Rus  abiit, /or  whose  sake^T. — In  transition, 
and  for  this  reason,  and  therefore :  quam  ob  rem 
quaeso  a  vobls,  etc. 

quam  plurlmi,  see  quam. 

quam  pridem,  see  pridem. 

quam  primum,  forthwith,  as  soon  as  possible ; 
see  priinum,  quam. 

quam- quam  (quanquam),  conj.^  though,  al- 
though, albeUy  notwithstanding  that:  quamquam 
blanda  voce  vocabam:  quamquam  est  scelestus, 
T. :  quamquam  non  venit  ad  finem  tam  audax  in- 
ceptum,  tamen,  etc.,  L. :  Romani,  quamquam  fessi 
erant,  S. :  Quamquam  festinas,  non  est  mora  longa, 
H. :  quamquam  alii  dicant  aeque  caram  esse,  etc. : 
quamquam  quid  facturi  fueritis  dubitem:  quam- 
quam sint  in  quibusdam  malis,  tamen,  etc. :  Ro- 
mania, quamquam  procul  a  patrift  pugnarent,  etc., 
L. ;  quamquam  uonnullis  leve  visum  ire  putem, 
N. :  quamquam  nulla  merita  cuiquam  ad  domina- 
tionem  pandere  viam,  L. — £  1 1  i  p  t. :  acri  viro,  et 
quamquam  advorso  populi  partium,  fama  tamen 
aequabili,  S.:  omnia  ilia,  quamquam  expetenda, 
etc.  —  In  transitions,  and  yet,  althoughy  however, 
yet,  nevertheless,  notwithstanding:  quamquam,  quem 
potissimum  Herculem  colamus,  scire  sane  velim : 
quamquam  te  quidem  quid  hoc  doceam :  Quam- 
quam o !  sed  superent,  etc.,  Y. 

quam-'vis,  adv.  and  co^ij.  L  Adv.,  as  you  wiU, 
as  much  as  you  unll,  however  much  as  much  as  pos- 
sible, very  much,  extremdy,  exceedingly,-  quamvis 
multos  nominatim  proterre,  any  number .'  quamvis 
callide,  quamvis  audacter,  quamvis  impudenter: 
quamvis  pauci,  Cs. :  quamvis  vitiosissimus  orator. 
— II.  Conj.,  as  much  as  you  wiU,  how  much  soever, 
however  much,  although,  albeit :  homines,  quamvis 
in  turbidis  rebus  sint,  tamen,  etc :  quamvis  mihi 
res  non  placeat :  ipsas  quamvis  angusti  terminus 
aevi  Excipiat,  At,  etc.,  V. :  senectus  enim  quamvis 
non  sit  gravis :  quamvis  patrem  suum  numquam 
viderat:  erat  inter  eos  dignitate  regi&,  quamvis 
carebat  nomine,!^. ;  quamvis  infesto  animo  et  mi- 
naci  perveneras,  L. :  amat  nostram,  quamvis  est 
rustica,  Musam,  V. :  quamvis  tacet  Hermogenes, 
H. :  quamvis  tamen  oderat  illam,  0.  —  £  11  i  p  t. : 
res  bello  gesserat,  quamvis  rei  p.  calamitosas,  atta- 
men  magnas :  ratio  quamvis  falsa. 

qua-nam,  adv.,  by  what  way,  where:  quanam 
in  alium  orbem  transirent,  L. 

(quandiu),  see  quamdiu. 

quando,  adv.  and  conj.  I.  Adv.,  at  wTuU  time  f 
when? :  Do.  venit  Ghaerea.  Ph.  quando?  Do. 
hodie,  T. :  quando  es  persecutus  ? :  0  rus,  quando 
ego  te  aspiciam  ?  quandoque  licebit  ?  etc.,  H. :  non 
intellegitur,  quando  obrepat  senectus:  Quaeres, 


quando  Iterum  paveas,  H. — Indef,  after  ne,  num^ 
or  si,  at  what  time  soever^  at  any  time,  ever,  some 
time,  some  day:  mihi  mea  ne  quando  obsint  pro- 
videre :  num  quando  vides  ?  etc. :  quaestio,  num 
quando  amici  novi  veteribus  sint  anteponendi: 
quod  si  quando  accidit:  si  quando  umquam  me- 
minerint,  etc.,  L. — H.  Comj.,  of  time,  when,  at  the 
time  that :  tum,  quando  legatos  Tyrum  misimus : 
Putet  aper,  mala  oopia  quando  sollicitat  stoma- 
chum,  H.:  adflata  est  numine  quando  (Sibjlla), 
V.  —  Of  cause,  since  then,  because  then,  since,  as, 
seeing  that,  inasmuch  as:  quando  hoc  bene  suc- 
cessit,  T. :  Duo  me  ad  earn,  quando  hue  veni,  T.  : 
quando  igitur  virtus  est  adfectio  animi  constans : 
nunc,  quando  per  illam  ( Fortunam )  licet,  S. : 
quando  iniussu  populi  facta  est,  L. :  Quando  pau- 
periem  horree,  H. 

quando-oumqae  (-ounque),  adv,  L  ReUU., 
at  what  time  soever,  at  whatever  time,  whenever,  as 
often  ast  as  soon  as:  Quandocumque  trahunt  in- 
visa  negotia  Romam,  H. :  Yir  bonus,  Quandocum- 
que deos  placat,  H.  —  U.  Indef,  at  some  time  or 
other,  in  due  time:  Quandocumque  mihi  poenas 
dabis,  0. — In  tmesi :  Garrulus  hunc  quando  con- 
Bumet  cumque,  H. 

quando-que,  adv.  1.  Belat.,  at  whcU  time  so- 
ever, whenever,  whensoever,  as  often  cu:  quandoque 
te  in  iure  conspicio:  ut,  quandoque  idem  prodi- 
gium  nuntiaretur,  feriae  agerentur,  L. :  Indignor, 
quandoque  bonus  dormitat  Homerus,  H. — Since, 
inasmuch  ast  quandoque  tu  extra  ordinem  pugna- 
sti,  etc,  L. :  quandoque  tu  null&  umquam  mihi  in 
cupiditate  defuistl — U.  Indefin.,  at  some  time,  at 
one  time  or  other :  oommoraturus,  quoad  ille  quan- 
doque veniat :  ne  quandoque  parvus  hie  ignis  in- 
cendium  exsuscitet,  L. 

quando-quidem  or  quando-quidem,  adv.^ 
since  indeed,  since,  seeing  that :  quandoquidem  tam 
iners  sum,  T. :  quandoquidem  tu  istos  oratores 
tantopere  laudas :  Dicite,  quandoquidem  in  moUi 
consedimus  herbft,  V. 

(quanquam),  see  quamquam. 

quantd,  <»dv.  [abl.  n.  of  quantus],  by  how  mfseh, 
by  as  much  dw,  according  as  :  quanto  diutius  Abest, 
magis  cupio  tauto,  the  longer  he  is  away,  T. :  quan- 
to gravior  oppugnatio,  tanto  crebi  lores,  Cs. :  tanto 
minor,  quanto  est  honestius  commoveri :  quanto 
praeclarior  vita,  tanto,  etc,  S. :  exponere,  quanto 
ante  provident,  how  long  before. 

quanto  opere  (not  quantopere),  adverb. phrase 
[quantus  +  opus],  Ufith  how  great  effort,  how  care- 
fully: ilia  notiora,  quanto  se  opere  custodiant 
bestiae:  quantoque  opere  eius  municipi  causa 
laborarem. — How  greatly,  how  much:  dici  non 
potest,  quanto  opere  gaudeant :  neque  enim  tanto 
opere  disputatio  desiderata,  quanto  opere,  etc,  so 
eagerly  as. 


Digitized  by  V^OOQIC 


quantulum 


tt84 


quautaavis 


quantulum,  a(/v.[quantu1u8],Aoi0  /i^;  quan- 
tulum iudicare  possemus:  quantulum  interest,  ut- 
rum,  etc.,  how  little  difference  it  makes. 

quantuluB,  adj.  dtm.  [quantus],  Aoio  little,  how 
small,  how  trijling :  quaiitulus  (ftol)  nobis  videtur ! : 
qtiaiitula  siiit  hoiniiium  corpu>cula,  lu. — As  s:iibst. 
w. ;  Quantulum  fuim  summae  curtabit  quisque 
dierum,  etc.,  how  little,  H. :  reddidit  quantulum 
visum  est,  as  little  as  pleased  him:  quantulum  mi- 
litum,  Ta. 

quantulus  -  cumque,  acumque,  umcumque, 
adj.,  however  small,  how  little  soever,  however  tri- 
jling: mca,  quantulacuroque  est,  facultas :  Quan- 
tulacumque  adeo  est  occasio,  lu. — In  traesi:  quan- 
tulum id  cumque  est — As  subnt.  n.,  however  little, 
however  insignificant  a  thing:  quantulumcumque 
dicebamus. 

quantum,  adv.  [quantus],  as  much  as,  so  m\u:h 
as,  to  as  great  an  extent:  erus,  quantum  audio, 
uxore  excidit,  cu  far  as  J  hear,  T. :  quantum  su- 
spicor,  as  far  as  I  can  conjecture,  T. :  quantum  in 
me  fuit,  ieci,  to  my  best  abilitg :  non  igitur  ad  hue, 
quantum  quidem  in  te  est,  intellego  deos  esse,  i.  e. 
for  all  you  have  said  to  prove  it:  castris,  nisi 
quantum  usfls  cogerent,  tenebaiur  miles,  L. :  Quan- 
tum nd  Piritlioum,  as  far  as  concerned,  0. :  ut, 
quauluin  homo  possit,  quam  cauti^sime  navigem: 
quantum  maximft  voce  potuit,  at  the  very  top  of 
his  voice,  L. :  quantum  maxime  adcelerare  poterat, 
as  fast  as  ever,  L. :  tu  quantum  potest  A  hi,  as 
quickly  as  possible,  T. :  ea,  quantum  potui,  feci,  as 
well  as  J  could:  ut  hunc,  quantum  possent,  suble- 
varent,  to  their  utnwst  ability,  —  How  much,  how 
far,  to  how  great  an  extent:  quantum  intersit,  vi- 
dete :  quantum  possent,  ostendere. — With  compjt., 
the  more,  the  greater  :  quantum  se  magis  insinua- 
bant,  eo  acriua,  etc.,  L. :  quantum  augebatur  mili- 
tum  numerus,  tanto  maiore  pecunia  opus  erat,  L. 
— With  eUips. of  tanto:  quantum  inoresceret  aetata, 
vollua  minus  vigentes  erant,  L. 

quantumcumque,  adv.  [quantuscumque],  as 
much  soever,  as  much  as  ever, 

quantumlibet,  adv,  [quantuslibet],  how  much 
soever:  quanttimlibet  intersit,  L. 

quantumyiB,  adv,  [quantusvis],  how  much  so, 
ever,  hojpevcr :  quantuinvis  rusticus,  H. 

quantUB, />ronom.  adj.  [2  CA- ].  I.  lielat., 
conel.  witli  tantus,  of  what  size,  how  much,  as: 
tantum  bellum,  quantum  nuraquam  fuit:  quantas 
pecunias  acceperunt,  tantas  communicant,  etc.,  Cs. : 
tanta  est  inter  eos,  quanta  maxima  esse  potest, 
distantia,  the  greatest  possible  difference.  —  With 
ellips.  of  tantus,  as  great  as,  as  much  as:  quantam 
quisque  multitudinem  pollicitus  sit,  Cs. :  polliceri 
quantam  vellent  pecuniam:  quanti  argenti  opus 
fuit,  accepit,  L.  t  qualis  quantusque  Polyphemus 


. . .  Centum  alii  (?c.  tales  tantique),  V. :  Acta  est 
nox,  quanta  fuit,  i.  e.  the  livelong  night,  0. :  nequa- 
quam  cum  quantis  copiis,  etc,  with  so  small  a 
force,  L.:  ut  quantae  maximae  possent  copiae 
traicerentur,  L. — As  subst.  n.,  tu  much  as,  all  that^ 
(u:  tantum  pecuniae,  quantum  satis  est:  ego 
tantundem  da  bo,  quantum  ille  poposcerit?:  nihil 
pi-aetermissi,  quantum  faoere  potui :  te  di  deaeque 
omnes,  quantumst,  perduint,  all  there  are  of  them, 
T. :  quantum  poposoerit,  dato.  —  E  s  p.,  genit.  of 
price,  for  how  much,  at  the  price  that:  quanti  lo- 
caverint,  tantam  pecuniam  solvendam :  frumen> 
tum  tanti  fuit,  quanti  iste  aestimavit,  was  worth 
the  price  he  valued  it  at  :  plus  lucri  addere,  quam 
quanti  venierant.  —  EL  ItUerrog.,  as  adj.,  how 
great  f  how  much  f  of  what  amount  f :  quanu  ca- 
lamitas  populo,  si  dixerit?  etc :  id  ipsum  quantae 
divinationis  est  scire?:  (virtutes)  quantae  atque 
quam  multae  sunt  I :  perspicite,  quantum  illud 
bellum  factum  putetis :  quanto  illi  odio  esset, 
cogitabat:  quae  qualiacumque  in  me  sunt  (me 
enim  ipsum  paenitet,  quanta  sint),  etc.,  i.  e.  thai 
they  are  so  small, — As  subst.  n.,  how  much  :  quan- 
tum terroris  inicit ! :  quantum  est,  quod  desit  in 
istis  Ad  plenum  facinus  ?  i.  e.  how  little,  0. :  quan- 
tum inportunitatis  habent,  their  inst^ence  is  so 
great,  S. :  meminerant  quantum  aocepisset:  in 
quibus  quantum  tu  ipse  speres  facile  perspicio, 
i.  e.  how  little, — E  s  p.,  genit,  of  price,  at  what  price, 
of  what  value,  how  dear  :  Emit  ?  quanti  ?  T. :  Quan- 
tist  sapere !  How  fine  it  is/  T.i  statuite,  quanti 
hoc  putetis,  what  value  you  attach  to:  quanti  auo- 
toritas  eius  haberetur  ignorabas  ?  how  highly  was 
esteemed:  vide,  quanti  apud  me  sis,  how  I  prixe 
you :  quanti  est  ista  bominum  gloria,  how  worth- 
less: legatorum  verba,  quanti  fecerit,  pericula  mea 
declarant,  how  little  he  eared  for,  S. 

quantus  -  cumque^  tacumqtie,  tumcumque, 
adj.,  how  great  soever,  of  whatever  size:  bona, 
quantacumque  erant:  omnia  adhuc,  quantacum- 
que  petistis,  obtinuistis,  L. — However  small,  how- 
ever little:  quantuscumque  sum  ad  iudicandum, 
whatever  my  judgment  may  be  worth  :  facultas,  quae 
quantacumque  in  lue  est,  however  trifling:  datft 
quanticumque  quiete  temporis,  ever  so  short,  L. 

quantUB-libet,  talibet,  tumlibet,  adj.,  as  great 
as  you  please,  how  great  soever,  ever  so  great :  quan- 
talibet  magnitudo  hominis  concipiatur  animo,  L. : 
quantolibet  ordine  dignus,  0. :  facilitas,  Ta. :  Ser- 
rano Gloria  quantalibet  quid  erit  1  what  will  any 
amount  of  glory  be  worth  ^  lu. 

quantus  quantuii  protiom,  adj.,  however 
great:  Tu,  quantus  quantu's,  nil  nisi  sapientia 
es,  every  inch  of  you,  T. — As  subst.  n.,  in  genit.  of 
price,  at  whatever  price,  at  any  cost:  Bed  quanti 
quanti,  bene  emitur  quod  necesse  est. 

quantus-vis,  tavis,  tumvis,  acQ.,  as  much  a$ 


Digitized  by  V^OOQIC 


qnapropter 


686 


qaater 


you  mUy  <u  great  m  you  pieasey  however  ffreat: 
quantasvia  copias  sustineri  posse,  Cs. :  portum 
satis  am  plum  quantaevis  classi, /or  any  fleet  how- 
ever large^  L. :  esse  quantivis  preti,  T. 

qua-propter,  adv, — Interrog.yfor  what,  where- 
fore, why:  parumper  opperire  hie :  3fy.  Quaprop- 
ter  ?  T.  —  Relat.,  wherefore^  and  on  this  account : 
quapropter  hoc  dicam,  numquam,  etc. — In  tmesi : 
Qua  roe  propter  exanimatum  eduxi,  T. 

qua  re  or  quare,  adv.^  by  what  means  f  where- 
by t  howf :  Quid  si  nunc  fortunutus  fias  ?  Ch,  qua 
re  ?  T. — By  means  of  whichy  whereby ^  in  order  thati 
res  novae,  qua  re  luxuria  reprimeretur,  N. :  per- 
multa  dici  possunt,  qu&  re  intellcgatur,  etc. — 
J*h>m  what  caused  on  what  account t  wherefore? 
why?:  qu&  re  negasti  illud  te  fuisse  laturum?: 
qu&  re  Templa  ruunt  antiqua  ?  H. — By  reason  of 
which,  so  that :  accendis,  quft  re  cupiam,  etc.,  i.  e. 
you  inflame  my  desire,  H. :  quaeramus,  quae  tanta 
vitia  fuerint  in  unico  filio,  qu&  re  is  patri  displice- 
ret.  —  And  for  that  reason^  wherefore,  therefore : 
qu&  re  sic  tibi  eum  commcndo,  ut,  etc. :  qu&  re 
pro  certo  habetote,  S. 

quartadecumani,  5rum,  m.  [^quartus  deci- 
mus  ],  soldiers  of  the  fourteenth  legton^  Ta. 

quartinus,  adj.  [quartus],  ofthefmrth,  occur- 
ring on  the  fourth  day,  quartan :  febris. — As  subst. 
f,  (sc  febris),  an  ague  occurring  every  fourth  day, 
quartan  ague:  in  quartanam  conversa  vis  est 
morbi :  f rigida,  H.  —  As  subst.  m, :  quartani,  sol- 
diers of  the  fourth  legion,  Ta. 

quartarluB,  I,  m.  [quartus],  a  fourth  part  of 
a  sextarius,  small  measure,  gill :  viuii  L. 

quarto,  adv.  [quartus], /or  Uie  fourth  time,  0. 

quartum  or  IV,  adv,  [quartus], /or  the  fourth 
time  :  eo  quartum  consule :  declarati  consules  . . , 
Flaccus  IV,  L. 

quartus  or  rv,  adj.  [quattuor],  the  fourth: 
dies  ludorum :  in  ante  diem  lY  Kalendas  Decem- 
bris :  pars  copiarum,  Cs. ;  quartus  ab  Arcesilft,  the 
fourth  from  Arceeilas  :  pater  (i.  e.  abavus),  V. — 
As  st^.  m.  (sc.  liber) :  in  quarto  accusationis,  the 
fourth  book. 

quartUB-deoimuB,  num.  adj.,  the  fourteenth: 
legio,  Ta. 

qua-ai,  adv.  I.  In  hypothetical  comparison, 
as  if  just  as  if,  as  though:  modo  introivi.  8i. 
quasi  ego  quam  dudum  rogem,  as  if  I  asked,  T. : 
adsimulabo,  quasi  nunc  exeam,  will  make  as  if  T. : 
cur  nomen  petis  quasi  incertum  sit  ? :  loquor,  quasi 
ego  illud  fecerim :  quasi  tute  noris,  ita  salutas  ? : 
hsec  perinde  loquor,  quasi  debueris:  quasi  non 
omnes  elus  sceleris  testes  essent  futuri,  sic  metuit, 
etc. :  quasi  vero  paulum  inter  siet,  jiut  as  if,  T. : 
quasi  vero  consili  sit  res,  Cs. :  quasi  vero  ignotus 
nobis  f  uerit  splendidus  eques :  quas  (litteras)  sic 


avide  adripui,  quasi  sitim  explere  cupiens :  sio  est 
hie  ordo,  quasi  editus  in  altum :  potasti,  Quasi  re 
bene  gestft,  T. :  quasi  signo  dato  tota  Italia  con- 
venit:  quasi  dcbellato,  eum  triurophare,  L. — II. 
In  real  comparison, jW  as,  as:  quasi  poma  ex 
arboribus,  cruda  si  sunt,  vix  evelluntur,  sic,  etc. : 
istaec  commemoratio  Quasi  exprobatiost  benefici, 
is  like,  T. :  dissensio  civiiis  quasi  permixtio  terrae 
oriri  coepit,  S. :  populus  deligit  magistratfis  quasi 
rei  p.  vilicos :  coniectura  et  quasi  divinatio,  a  sort 
of:  quasi  murus  quidam  nomen  iuiperatoris  op- 
ponitur:  finem  (potestatis)  accepit,  quasi  nescius 
exercendi,  i.  e.  because  incompetent,  Ta.  —  HI.  In 
approximation,  somewhat  like,  about,  nearly,  almost, 
fiot  far  from:  quasi  talenta  ad  quindecim  Co«gi, 
T. :  praesidium  quasi  duum  milium  (militum),  S. : 
quasi  quiddam  incredibile  dicere:  quasi  in  extrema 
paging. 

quaaillum,  I,  n.  [qualum],  a  wool-basket :  inter 
quasilla,  he,in  the  spinning-room  :  Scortum  qua- 
sillo  pressum,  i.  e.  low,  mean,  Tb.,  Pr. 

quaaaatid,  Onis,  /.  [quasso],  a  shaking :  capi- 
tum,  L. 

J[uaa80,  &vl,  fttus,  are,  freq.  [quatio],  to  shake 
ently,  toss,  brandish,  wave :  pinuro,  Y. :  hastam, 
V. :  ramum  super  utraque  Tempora,  V. :  laetum 
siliqua  quassante  legumen,  nodding  pod,  Y. —  To 
shatter,  shiver,  dash  to  pieces,  batter  :  turris  diu 
quassata  prociderat,  L. :  Quassata  ventis  classis, 
v.:  quassata  domus,  0. — Fig.,  to  shake,  shatter, 
impair,  weaken:  quassata  re  p. 

1.  quaaaua  cuf;.  [P.  of  quatio],  broken,  weak: 
vox,  Cu. 

2.  (quaaaua,  Qs),  m.  [quatio],  a  shaking,  agitat- 
ing (only  M.y,  quassu  amplificatis  dolorem,  Pac. 
ap.  C. 

quatefacid,  f€cl,  — ,  ere  [  quatio  +  facio  ],  to 
shake,  cause  to  waver,  weaken :  Antonium. 

qua-tenua,  adv. — Interrog.,  to  what  point,  how 
J'ar:  in  omnibus  rebus  videndum  est,  quatenus: 
quatenus  progredi  debeat — As  far  m,  to  the  dis- 
tance that:  quatenus  tuto  possent,  spectatum  ire, 
L. — Of  time,  till  when,  how  long:  quatenus  (fascls) 
haberem  ? — F  i  g.,  how  far,  to  what  extent :  quate- 
nus sint  ridicula  tractanda  oratori,  videndum  est : 
nulla  cognitio  finium,  ut  ull&  in  re  statuere  possi- 
mus,  quatenus. — To  which  extent:  est  enim  quate- 
nus amicitiae  dari  venia  possit,  i.  e.  there  is  a  certain 
extent  to  whic?i,  etc — In  so  far  as,  inasmuch  as : 
Clams  postgenitis ;  quatenus  Yirtutem  incoluraem 
odimus,  H. :  Quatenus  non  est  in  coniuge  felix,  0. 

quater,  cuiv.  num.  [  cf .  quattuor  ],  four  times : 
quater  in  limine  Substitit,  Y. :  toto  quater  anno, 
H. :  quater  deni,  forty,  0. :  HS  quater  deciens, 
i.  e.  fourteen  hundred  thousand  sesterces  (see  sester- 
tius).— ^In  phrases  with  ter,  three  or  four  times, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


qnatemi 


686 


queo 


OMT  and  over  d^owi,  npeaiecR^,  thriee  4tnd  again : 
ter  et  quater  Anno  revisens  aequor,  H. :  ter  Aut 
quater,  V. :  Terque  qnaterque,  V. 

quaterm,  ae,  a,  gen,  plur.  nQra,  num.  distr. 
[quater], /awr  each,  oy  fours,  four  at  a  time:  qua- 
tenios  denarios  in  singulas  vini  amphoras  exe- 
psse :  quaternae  cohortes  ex  V  legionibus,  i.  e. 
four  from  each  legion,  Ca. :  Saepe  tribus  lectis 
videas  cenare  quatemos,  H. :  quattuor  legionibus 
quaternQm  milium  scriptis,  L. 

quatio,  — ,  quassus,  ere,  to  shake:  caput,  L. : 
alas,  V. :  celeres  Pennas,  H. :  aquas,  disturb,  0. : 
quercum  hue  illuc,  0.:  quatitur  terrae  motibus 
Ide,  0. :  (equites)  quatereut  campos,  V. :  pede  ter 
humum,  H. — 7b  wield,  brandish,  ply :  securim,  V. 
— To  agitate,  shake,  cause  to  tremble:  horror  Mem- 
bra quatit,  V. — To  beat,  strike^  drive:  homo  qua- 
tietur  certe  cum  dono  foras,  T. :  cursu  quatiunt 
^equum),  V. :  fenestras,  H. :  scutum  hastft,  L. — 
To  break,  crush,  batter,  shatter:  urbis  rooenia  arie- 
te,  L. :  muros,  Y. :  turris  tremenda  Cuspide,  H. : 
in  quassas  navis  paucis  rebus  inpositis,  L. :  Quas- 
saque  cinnama,  triturated,  0. — Figi^  to  agitate, 
nunc,  touch,  affect,  excite:  est  in  animis  tenerum 
quiddam  quod  aegritudine  quasi  tempestate  qua- 
tiatur:  nee  voltus  tyranni  Mente  quatit  solidft 
(▼irumX  ^* —  ^o plague,  vex,  hamus,  weary:  oppida 
bello,  v. :  equum  cursu,  V. :  multo  tempora  quassa 
mero,  i.  e.  aching,  0. :  extrema  Galliarum,  Ta. 

qnatri-,  see  quadri-. 

quattuor  (quat-)  or  im  or  IV,  num., four: 
ter  quattuor  corpora:  amplius  digitis  quattuor 
eminere,  Cs. :  HS  IIII  milibus  lis  aestimata  est : 
en  quattuor  aras,  V. 

quattuordecim  (quat-)  or  XHH  or  ZIV, 

num.  [quattuor +decem],/(>urf0m;  fuisti  abhinc 
annos  quattuordecim :  sedere  in  quattuordecim 
ordinibuB,  i.  e.  to  be  a  knight  (fourteen  rows  of 
seats  in  the  theatre  were  reserved  for  knights). 

quattuor-Tlri  (quit-)  or  IVviri,  6rum,  m., 
a  commission  of  four  mernbers. — Officers  of  a  col- 
ony. 

-que  (sometimes  -que,  V.,  0.),  eor^.  endit,  [2 
CA-j.  L  Singly,  affixed  to  a  word  and  joining  it 
with  a  preceding  word  in  one  conception,  and: 
fames  sitisque :  peto  quaesoque :  cibus  victusque, 
L. :  divinarum  humanarumque  scientia :  cams 
acceptusque,  S. :  ius  f asque,  L. :  diu  noctuque,  S. : 
longe  multumque :  saepe  diuque,  H. :  iam  iamque 
raoriundum  esse,  every  moment :  ipse  meique,  H. : 
vivunt  vigentque,  L. :  ultro  citroque :  pace  bello- 
que,  L. :  tempus  iocusque,  L. — Affixed  to  the  last 
word  of  a  series,  and,  and  in  fine:  fauste,  feliciter, 
prospereque:  ab  honore,  fam&  fortunisque:  pa- 
cem,  tranquillitatem,  otium  concordiamque  adfe- 
rat — ^Affixed  to  another  word  than  that  which  it 


adds,  anJ (poet):  si  plostra  ducenta  <)oncurrani- 
que  tria  funera,  H. :  ut  cantOs  referatque  ludos, 
H. — Adding  a  co  ordinate  clause,  regularly  affixed 
to  the  first  word ;  but,  when  this  is  a  monosyl. 
praep.,  usu.  in  prose  to  the  following  noun,  and, 
ami  so,  and  accordingly,  and  in  fact:  Tnrquini 
iudicium  falsam  videri,  eumque  in  vinculis  reti- 
nendum,  S. :  ad  tempus  non  venit,  metusque  rem 
inpcdiebat,  S. :  cum  in  praediis  esset,  eumque  se 
dedisset:  oppidum  deletum  est,  omniaque  depor- 
tata:  cum  volnera  acceperit,  eumque  exercitum 
eduxcrit:  fretusque  his  animis  Aeneas,  L. :  de 
provinciikque :  per  yimque. — But  the  praep.  often 
takes  que:  eumque  eis  Aborigines  (vagabantur), 
S. :  deque  praed&  honorem  habitote,  L. :  transque 
proximos  mentis  pedites  condit,  L. :  pro  nobis 
proque  iis,  L. — Connecting  alternatives,  or;  uxores 
habent  deni  duodenique  inter  se  communes,  Cs. : 
pelago  dona  Praecipitare,  subiectisque  urere  flam- 
mis,  V.  —  Adversatively,  but :  studio  ad  rem  p. 
latus  sum,  ibique  multA  mihi  advorsa  fuere,  S. : 
nee  iudicibus  supplex  fuit,  adhibuitque  liberam 
contumaciam. — II.  Correlat.,  with  -que,  repeated, 
both  .  .  .  and,  as  well .  .  .  <u  (in  prose  only  where 
the  first  -que  is  affixed  to  a  pronJ):  qui  seque 
remque  p.  perditum  irent,  S. :  omnes,  quique  Ro- 
mae  quique  in  exercitu  erant,  L. :  risfisque  iocos- 
que,  H. :  mittuntque  feruntque,  0. :  0  terque  qua- 
terque  beati,  V.  —  Often  connecting  clauses,  or 
words  within  a  clause  which  is  itself  appended  by 
•que :  singulasque  res  definimus  circumscripteque 
complectimur:  statuam  statui,  circumque  earn 
locum  ludis  gladiator! busque  liberos  posterosque 
eius  habere.  —  More  than  twice  (poet.):  Quod 
mihique  eraeque  filiaeque  erilist,  T. :  Aspice  mun- 
dura,  Terrasque  tractftsque  maris  caelumque,  V. 
— Followed  by  et  or  atque,  both . . .  and,  as  weU . . . 
as,  not  otdy .,  .but  also :  seque  et  oppidum  tradat, 
S. :  signaque  et  ordines,  L. :  seque  et  arma  et 
equos,  Ta. :  posuitque  domos  atque  horrea  fecit, 
y. :  satisque  ac  super,  0. :  minusque  ac  minus,  L. 
— After  et  (rare ;  but  -que  often  connects  words 
in  a  clause  introduced  by  et),  both  .  .  .  and:  et 
Epaminondas  Themistoclesque :  id  et  singulis  uni- 
versisque  semper  honor!  fuisse,  L. 

quern  ad  modum  (quemadmodum),  adv  I. 
Interrog.,  in  what  manner  f  how  f :  si  non  reliquit, 
quern  ad  modum  ab  eo  postea  excgisti  ? :  quem  ad 
raodum  est  adservatus  ? — II.  Relat.,  in  what  way, 
how:  providi,  quem  ad  modum  salvi  esse  posse- 
mus:  ut  qui  vicissent,  quem  ad  modum  vellent, 
imperarent,  Cs.  —  Jtut  as,  as:  quem  ad  moduro 
urbes  magnas  viculis  praeferundas  puto,  sic,  etc : 
rem  exponere,  quem  ad  modum  nunc  apud  vos. 

queo,  quivf,  quitus.  Ire,  ^o  60  able,  can:  minus 
queo  viri  culp&  quam,  etc.,  T. :  Ut  quimus,  qoando 
ut  Tolumus  non  licet,  T. :  non  quis,  H. :  ut  tibi 


Digitized  by  V^OOQIC 


queroetum 


087 


^pit 


irasci  non  queat,  T. :  qnibus  amisaas  reparare 
queam  res  Artibus,  H. :  quid  sit  qnod  implorare 
queamus?  Y. :  ut  ducere  animum  non  queant:  ut 
▼is  deterreri  quiverit,  L. :  hoc  queo  dicere :  ut  te 
redimas  qnam  queas  MioumOf  <u  cheaply  <u  potsi- 
ble^  T. :  nuptias  quantum  queam  ut  maturem,  all 
Icaii^  T. :  ego  me  in  pedes  quantum  queo,  at  the 
top  of  my  speedy  T. :  forma  nosci  non  quita  est,  T. 

qnercetam,  see  querqu^tum. 

querceuB,  adj.  [quercus],  of  oak:  ooronae, 
garlands  of  oak-Ceaves^  Ta. 

quercuB,  OS,  /  [1  CAR-],  an  oak,  oak -tree, 
Italian  oak :  magna  lovis,  V . :  glandif era :  quer- 
cus et  ilex  Multft  f ruge  pecus  iuvat,  H. :  auritae, 
H. :  durior  annosa  quercu,  0. :  yeteris  fastidia 
quercils,  i.  e.  acomt,  lu. — A  garland  of  oak-leaves: 
praetextaque  quercu  Stet  domus,  0. :  civilis,  V. 

querella  (querela),  ae,  /  [QVES-],  a  lamen- 
tation, lament,  plaint :  querelUs  Eridanum  inple- 
rat,  O. :  (cervus)  replet  iuga  querellis,  plaintive 
cries,  0. :  veterem  ranae  cecinere  querellam,  V. — 
A  complaint,  accusation:  epistula  plena  querella- 
mm:  vestrum  beneficium  nonnullam  habet  que- 
rellam, gives  some  occasion  for  complaint:  baud 
iustae,  V. :  me  tuis  incendere  teque  querellis,  V. : 
frontis  tuae*  querella  temporum,  against  the 
times :  an,  quod  a  sooiis  eorum  non  abstinuerim, 
iustam  querellam  habent,  L. 

querlbtmdoa,  adj.  [  QVES-  ],  wailing,  plaiti- 
live:  vox:  Natorum  aniroae,  O. 

querlmonia,  ae,  /.  [  QVES-  ],  a  complaining, 
lamentation,  lament :  vocem  cum  querimonia  emit- 
tere:  Versibus  querimonia  inclusa  est,  H.  —  A 
complaint,  accusation,  reproach:  de  aliorum  iniu- 
riis :  novo  querimoniae  genere  uti :  nulla  inter  eos 
querimonia  intercessit,  N. :  malis  Divulsus  queri- 
moniis  amor,  H. 

querltor,  — ,  arl,  intens,  [queror],  to  complain 
vehemently,  Ta. 

quemeuB  or  quemus,  o<(/.  [quercus],  of  oaks, 
oaken,  oak- :  quernae  glandes,  V. :  corona,  a  gar- 
land of  oak-leaves,  0. :  quemeae  f  rondes,  Pr, 

queror,  questus,  I,  dep,  [QVES-],  to  express 
grief  complain,  lament,  bewail:  suum  fatum,  Os. : 
fortunara,  0. :  nova  monstra,  H.  r  legis  iniquita- 
tem :  de  re  p.  graviter:  queruntur  se  non  habere : 
se  in  vincla  esse  coniectum. — Of  birds  and  ani- 
mals, to  complain,  lament,  coo,  warble,  sing  :  Que- 
runtur in  silvis  aves,  H. :  ferali  carmine  bubo 
Saepe  queri,  V. —  To  express  indignation,  complain, 
make  complaint :  queruntur  Siculi :  ita  questus  est 
Laelius:  iniuriam:  multa  de  meA  sententia:  te- 
cum, complain  to  you:  cum  patribus  conscriptis, 
L. :  apud  vos:  apud  me  per  litteras:  patri,  to 
ycfutr  father,  lu. :  iniuriam  tibi  factam:  pecuniam 
•ivitatibus  imperatam :  quod  non  retinet  alienum : 


super  hoc,  quod  non  mittam  carmina,  H. :  hiec 
pro  re  p.,  in  behalf  of  the  state. 

querquetum  or  quercetum  [  quercus  ],  an 
oak-wood,  oak-grove. — Plur.,  H. 

queruluB.  adj.  [QVES-],>//  of  complaints, 
complaining,  querulous :  senex,  H.:  dolor,  0.:  ca- 
iamitas  querula  est,  Cu.— Plaintive,  murmuring, 
cooing,  warbling :  cicadae,  V. :  volucrum  nidus.  O. : 
tibia,  H. 

questio,  5nis,/  [QVES-],  a  complaint. 

1.  questufl,  P.  of  queror. 

2.  questnM,  as,  m.  [  QVES-  ],  a  complaining, 
complaint, plaint:  qui  questus:  caelum  questibus 
implet,  V. :  talis  eflfundit  in  aera  questOs,  0. : 
quaestu  vano  damitare.  Ph.— Of  the  nightingale : 
maestis  late  loca  questibus  implet,  V. 

I.  QUI,  quae,  quod,  gen.  cuius  (old,  quoius),  dat. 
cui  (old,  quoi),  abl.  qu6,  qua  (with  cum,  m.  quicum 
or  quocum,  rarely  cum  quo;  /.  quacum,  rarely 
quTcum),  p/wr.  quibus  or  quia  (with  cum,  usu.  qui- 
buscum), pron.  [2  CA-l.  I.  Interroa.,  who  f  which  f 
whatf  what  kind  of  a  f  (mostly  adj.;  as  subst.,  qui 
asks  the  nature  or  character,  quis  the  name) :  Ubi 
alii  ?  8a.  qui  malum  alii  ?  T. :  Th.  Quis  f  uit  igi- 
tur?  Py.  Iste  Chaerea.  Th.  Qui  Chaerea?  what 
Chaerea  f  T. :  qui  locus  est :  qui  tantus  f uit  la- 
bor ?:  rogitat,  qui  vir  esset,  L. :  scire,  qui  sit  rei  p. 
status,  what  is  the  state  of  the  country :  quae  cura 
boum,  qui  cultus  h^bendo  Sit  pecori  canere,  V. : 
incerti  quae  pars  sequenda  esset,  which  side  to 
take,  L.  —  As  svhst. :  nescimus  qui  sis :  nee  qui 
poterentur,  satis  discemi  poterat,  L. :  qui  ille  con- 
cessus !  whcU  an  assembly  I 

II.  Rdat.  rwith  a  subst.  ot  pron.  as  antecedent), 
who,  which:  habebat  ducem,  qulcura  quid  vis  rec- 
tissime  facere  posset :  ille  vir,  cui  patriae  salus 
dulcior  f uit :  haec,  quae  audistis :  quod  ego  f ui, 
i<l  tu  hodie  es,  L. :  coloniaro,  quam  Fregellas  ap- 
pellent,  L.  —  The  subst.  is  often  attracted  to  the 
relat.  clause,  esp.  when  a  pron.  dem.  follows :  quae 
res  neque  consilium  .  Habet,  earn  regere  non 
potes,  T. :  ad  quas  res  aptissimi  erimus,  in  lis  po- 
tissimum  elaborabimus :  quae  augustissima  vestis 
est,  e&  vesliti,  L. :  alii,  quorum  comoedia  prisca 
virorum  est,  H. :  si  id  te  mordet,  sumptum  filii 
Quem  faciunt,  T. :  Urbem  quam  statuo,  vestra  est, 
V- — ^The  antecedent  is  sometimes  repeated  with 
the  rdat, :  erant  itinera  duo,  quibus  itineribus, 
etc.,  Cs. :  si  quod  tempus  accidisset,  quo  tempore 
requirerent,  etc.— The  antecedent  is  often  omit- 
ted :  quicum  res  tibist,  peregrinus  est,  T. :  fecit 
quod  Siculi  non  audebant:  o  beati,  Quis  ante 
ora  patrum  .  .  .  Contigit,  etc.,  V.— An  antecedent 
in  apposition  is  regularly  attracted  to  the  rdat. 
clause:  Toloaatium  fines,  quae  civitas  est  in  pro- 
▼incia,  Gs. :  Amanus,  qui  mons  erat  hostium  pie- 
Digitized  by  V^OOQ  IC 


qui 


ess 


qui 


mm, — So  in  rdat.  claoses  giving  a  peraonml  char- 
acterifltic  as  a  reason :  copiam  yerborum,  quae 
vestra  pnideotia  est,  perepezistiB,  with  your  utual 
inUUiaence:  utrum  admonitus,  an,  qu&  est  ipse 
sagacitate,  sine  duce  uUo,  i.e.by  hi$  own  peculiar 
inkinet.  —  A  verb  of  which  the  rdat.  is  subject 
takes  the  person  of  the  antecedent:  ego  eoim  is 
sum,  qui  nihil  fecerim :  ueque  enim  tu  is  es  qui, 
qui  sis,  nescias :  vidistis  in  vincula  dud  eum,  qui 
a  Yobis  Yincula  depuleram,  L. :  Thembtocles  veni 
ad  te,  qui  intuli,  etc.,  N. — With  ellipa.  of  verb :  et, 
quern  ei  visum  esset  (ac.  facere),  fecisset  heredem : 
ad  haec,  quae  visum  est,  Caesar  respondit,  Cs. : 
hostiaeque  maiores,  quibus  editum  est  diis,  caesae, 
L.  —  In  comparative  clauses  with  8up.:  sit  pro 
praetore  eo  iure  quo  qui  optimo  (i.  e.  quo  is  est, 
qui  optimo  iure  est) :  legioni  ita  darent,  ut  quibus 
militibus  amplissime  dati  essent:  provincia,  ut 
quae  maxime  omnium,  belli  avida,  L. — By  attrac- 
tion, in  the  case  of  the  antecedent  (Greek  cdnstr.): 
nos  tamen  hoc  confirmamus  illo  augurio,  quo  dixi- 
mus :  sexcentae  eius  generis,  cuius  supra  demon- 
stravimuH,  naves,  Cs.:  notante  ludioe  quo  nosti 
populo,  H. :  natus  est  patre,  quo  diximus,  N. :  cum 
quibus  ante  dictum  est  copiis,  L. — In  the  gender 
and  number  of  a  subst.  priiic, :  Belgae,  quam  ter- 
tiam  esse  Galliae  partem  dixeramus,  Cs. :  career 
ille,  quae  lautumiae  vocantur :  leges,  quae  fons 
est  iuris,  L.  —  In  the  gender  and  number  of  an 
antecedent  not  expressed :  vicinitas.  Quod  ego  in 
propinqu&  parte  amicitiae  puto,  T. :  laudare  for- 
tunas  meas.  Qui  gnatum  haberem,  T. :  quod  mon- 
strum  vidimus,  qui  cum  reo  transigat?:  servitia 
repudiabat,  cuius  magnae  oopiae,  etc.,  S. — One 
reZo/.  in  place  of  two  in  different  cases :  quern  ne- 
que  pudet  Quicquam,  nee  metuit  quemquam  (I  e. 
et  qui  non ),  T. :  omnia  quae  aroisi  aut  advorsa 
facta  sunt,  S. :  qui  iam  fatetur . . .  et  non  timeo  (sc. 
quem) :  tyrannus,  quern  pertulit  ci vitas  paretque 
mortuo.  —  Implying  a  restriction,  who  indeed,  <u 
far  a«,  aU  that :  omnium  eloquentissimi,  quos  ego 
audierim :  antiquissimi  sunt,  quorum  quidem  scrip- 
ta  constent:  Catonem  vero  quis  nostrorum  orato- 
rum,  qui  quidem  nunc  sunt,  legit  1 — Sing,  fi.,  toAo/, 
a»far  a«,  <u  much  <m,  to  the  extent  that:  quod  po- 
tero,  adiutabo,  T. :  cura,  quod  potes,  ut  valeas : 
quod  ad  me  attinet,  <u  far  as  depends  on  me: 
quod  ad  Pomponiam,  scribas  velim,  etc.  (sc.  atti- 
net), as  respects  Pomponia. — Implying  a  purpose : 
equitatum  praemisit,  qui  viderent,  to  see,  Cs. :  qui 
eripiunt  aliis,  quod  aliis  largiantur,  in  order  to  he- 
stow  it :  sibi  urbem  delegerat,  quam  haberet  adiu- 
tricem :  milites  conduci,  qui  in  Hispaniam  trai- 
cerentur,  L. — Implying  a  reason :  Miseret  tui  me, 
qui  hominem  facias  inimicum  tibi,  1  am  sorry  for 
you,  that  you  twcur,  etc.,  T. :  Tarquinio  quid  im- 
pudcntius,  qui  bellum  gereret,  etc. :  at  Cotta,  qui 
oogitasset  haec  posse  accidere . . .  nuUft  in  re  deerat. 


Cs.:  barbari  dissipati,  quibus  nee  oerta  Imperia 
. . .  essent,  vertunt,  etc,  L. :  Heu  me  miserum,  qui 
spectavi,  etc.,  T. — Implying  a  concession :  rogitas  ? 
qui  tam  audacis  facinoris  mihi  conscius  sis?  al- 
though you  are,  T. :  hi  exercitu  luxuriem  obicie- 
bant,  cui  omnia  defuissent,  Cs. :  quis  est,  qui  Fa- 
bricii,  Curii  non  memoriam  usurpet,  quos  num- 
quam  viderit?:  Rogitas?  qui  adduxti,  etc.,  T. — 
Implying  a  result  (qui  consecutive) :  sapientia  est 
una,  quae  maestitiam  pellat  ex  animis,  alone  has 
power  to  drive:  secutae  sunt  tempestates,  quae 
nostros  in  castris  continerent,  Cs. :  leniore  sono 
uti,  et  qui  ilium  impetum  oratoris  non  habeat: 
baud  parva  res,  sed  quae  patriciis  potestatem 
auferret,  L.  — £  s  p.,  after  a  demonstr.  pron.,  aeff. 
or  ath, :  non  sum  ego  is  consul,  qui  arbitrer,  etc., 
such  a  consul,  as  to  suppose:  neque  tu  is  es,  qui 
nescias,  etc.,  no  such  man,  as  to  be  ignorant,  etc. : 
nomen  legati  eius  modi  esse  debet,  quod  inter  ho- 
stium  tela  incolumc  versetur. — With  quam,  after 
a  eomp, :  non  longius  hostes  aberant,  quam  quo 
telum  adici  posset  (I  e.  quam  ut  eoX  Cs. :  maiores 
arbores  caedebant,  quam  quas  ferre  miles  posset, 
L. — After  an  eidj.  of  fitness :  ( Rufum )  idoneum 
iudicaverat,  quem  mitteret,  a  fit  person  to  send, 
Cs. :  nulla  videbatur  aptior  persona,  quae  loque- 
retur. — ^After  a  verb  with  indef.  sttbj.  or  obj,  (de- 
scribed by  the  relat.  clause) :  sunt  qui  mirentur, 
there  are  some,  who,  etc. :  erunt  qui  audaciam  eius 
reprehendant :  si  quis  est,  qui  putet :  ut  inveni- 
rentur  qui  proficiscerentur:  qui  se  ultro  morti 
offerant,  facilius  reperiuntur,  quam  qui  dolorem 
patienter  ferant,  Cs. :  haec  habui,  de  amiciti&  quae 
dicerem,  had  this  to  say:  te  unum  habeo,  quem 
dignum  regno  iudicem,  L. :  Nemost,  quem  ego  ma- 
gis  cuperem  videre,  T. :  nullum  est  animal,  quod 
habeat,  etc. — Where  the  rdat.  clause  is  conceived 
as  a  particular  fact,  it  may  take  the  indie, :  sunt 
bestiae  quaedam,  in  quibus  inest,  etc.  (i.  e.  in  qui- 
busdam  bestiis  inest,  etc) :  sunt,  qui  eorum  sec- 
tam  sequuntur,  L  e.  they  have  followers :  Sunt  quos 
. .  .  iuvat,  H. :  Sunt,  qui  non  habeant,  est  qui  non 
curat  habere,  some  (in  gen.) . . .  one  (in  particular), 
H. — In  place  of  a  pron.  demonstr,  and  eonj. :  res 
loquitur  ipsa,  quae  semper  valet  plurimum,  and 
it,  etc. :  ratio  docet  es»e  deos ;  quo  concesso,  con- 
fitendum  est,  etc.,  and  if  this  is  granted:  centn- 
riones  hostis  vocare  coeperunt;  quorum  progredi 
ausus  est  nemo,  but  no  one  of  them,  Cs. :  perutilea 
libri  sunt ;  quos  legite,  quaeso,  therefore  read 
them. 

III.  Indef,  whoever,  any  one  wlio,  all  that,  any- 
thing  that:  qui  est  homo  tolerabilis,  Scortari  no- 
lunt,  T. :  quae  res  .  .  .  post  eum  quae  essent,  tuta 
reddebat,  all  that  was  in  his  rear,  Cs. :  facilius 
quod  stulte  dixeris  reprehendere . . .  possunt :  vir- 
gis  caesi,  qui  ad  nomina  non  respondissent,  L. — 
Any  one,  any;  with  si,  num,  ns;  see  2  quis. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


qui 


089 


quid  nam 


2.  qui,  adv.  [old  oW.  of  1  qui]. — Jnterrog,^  in 
what  manner f  funof  whereby}  hy  what  meant? 
why  f :  Qui  scis  ?  T. :  Qui  potui  melius  ?  T. :  deum 
nifli  sempiternum  intellegere  qui  possumus  ?:  deus 
falH  qui  potuit  ? :  inimicus  non  esse  qui  potest  ? : 
Qui  fit,  Maecenas,  ut,  etc.,  H. :  qui  istuc  credam 
ita  esse,  mihi  dici  veliin,  T. :  quaero  qui  scias :  De- 
que videre,  qui  conveniat,  L.  —  Belat.,  wherewith^ 
whereby,  wherefrom^ how:  multa  concurrunt  simul, 
Qui  coniecturam  banc  facio,  T.:  in  taut&  paupertate 
decessit,  ut  qui  efferretur,  vix  reliquerit^  enough  to 
bury  him^  N. :  Facite,  fingite,  invenite,  efficite,  qui 
detur  tibi ;  Ego  id  again,  mihi  qui  ne  detur,  in 
order  that^  T. — Indef.^  tomehoWy  in  some  way :  qui 
ilium  di  omnes  perduint,  T. :  qui  illi  di  irati  1 

quia,  conj.^  because:  urbs,  quae  quia  postrema 
coaedificata  est,  Neapolis  nominatur:  turpia  est 
(pax),  quia  periculosa :  non  quia  plus  animi  victis 
est,  Bed,  etc.,  L. — P  o  e  t.,  after  its  verb :  Urgentur 
.  .  .  carent  quia  vate,  H.  —  With  gubj.  (giving  a 
reason  as  existing  in  another  mind) :  reprehendis 
me,  quia  def endam  :  Nil  satis  est,  inquit,  quia  tan- 
tnm,  quantum  habeas,  sis,  H. — With  -ne,  interroy., 
because f  (old  and  poet):  quiane  auxilio  iuvat 
ante  levatos  ?  V.  —  With  «itm,  because  forsooth 
(old),  T.— With  nam  (usu.  written  quianam),  where- 
fore? (poet):  quianam  sententia  vobis  Versa 
retro?  V. 

quianam,  quiane,  see  quia. 

qulcquam,  quioquid,  see  quisquam,  quis- 
quis. 

quicum,  see  1  qui. 

quioumque  (not  -cunque),  quaecumque,  quod- 
cumque,  pron,  rel.y  whoever^  whatever ^  whosoever^ 
whatsoever^  every  one  who^  everything  that^  ail  that : 
quicumque  is  est,  whosoever:  quoscumque  de  te 
queri  audivi,  qu&cumque  potui  ratione  placavi,  all 
I  have  heard  complain  I  have  scUisfiea  in  every 
possible  way :  petere  fortunam,  quaecumque  acci- 
dat,  what  fortune  soever^  Cs. — In  tmesi :  Cum  qui- 
bus  erat  cumque,  eis  sese  dedere,  T.:  quam  se 
cumque  in  partem  dedisset — As  subst.  n.,  whatever^ 
however  much :  quodcumque  diceret :  quaecumque 
ille  fecisset:  quodcumque  est  lucri,  i.  e.  all  the 
profit^  Ph. :  quodcunque  hoc  regni,  all  this  author- 
ity^  V.  —  When  the  relat.  introduces  successive 
clauses,  only  qui  is  repeated :  quaecumque  navis 
ex  Asii,  quae  ex  Sjri&,  quae,  etc — In  abridged 
clauses,  any  whatever ^  every:  quae  sanari  pote- 
runt,  quacumque  ratione  sanabo  ( i.  e.  omni  ra- 
tione, quaecumque  erit) :  qui  quacumque  de  caus& 
ad  eos  venerunt,  Cs. :  quocumque  modo,  S.  —  Of 
quality,  howsoever  constituted,  of  whatever  kind 
quaecumque  mens  ilia  fuit,  Gabini  fuit 

quid,  adv.  interrog.  [  ace.  n.  of  quis  ],  in  what 
respect  f  what  f  howf  to  what  extent } :  Quid !  quid 
Tcnire  in  mentem  possit?  T. :  Quid  comedenti 


ebibent !  How  /  T. :  quid  si  illud  addimus  ?  how^ 
iff :  quid  ita  ?  How  sof:  quid  deinde  ?  what  then  f . 
quid  turn  ? :  quid  igitur  ? :  quid  postea  ?  what  next  f : 
quid  enim  ?  what  ofitf:  quid  ergo  ?  Cs. — In  view 
of  what  f  why  f  wherefore  / ;  quid  festinas  ?  wholes 
your  hurry  f  T. :  sed  quid  ego  argumentor  ?  quid 
plura  disputo?:  me  quid  pudeat? — With  m  (in 
rhet.  questions ;  often  written  quidni ;  always  with 
subj.  or  ellipt),  why  not  f :  Clinia  haec  fieri  vide- 
bat?  Me.  quid  ni?T.:  quidni,  inquit,  memine- 
rim  ? :  quidni  iste  neget? 

quidam«  quaedam,  quoddam,  and  ( as  subst. ) 
quiddam,  t>r<m.  indef. — Sing.^  a  certain,  a  certain 
onCy  someiody,  one^  something:  quidam  ex  advo- 
catis :  quaedam  certa  vox :  unius  cuiusdam  operis 
(homo),  some  single  craft:  Aocurrit  quidam,  notus 
mi  nomine  tantum,  H.:  quodam  tempore,  once 
upon  a  time, — As  subsL  n. :  quiddam  divlnum,  a 
something:  quiddam  mali, aommoAo/ :  Quaedam,  si 
credis  consultis,  mancipat  usus,  some  things,  H. — 
Mur.,  some,  certain^  certain  ones :  excesserunt  urbe 
quidam,  alii,  etc.,  L. :  quaedam  quaestiones :  qui- 
busdam  Andriorum  persuasit,  etc.,  L.  —  With  a 
subst.  or  €uff.y  to  give  vagueness  or  moderation  to 
an  assertion,  a  certain^  a  kind  of,  as  one  might 
say:  dioendi  singularis  quaedam  facultas:  te  na* 
tura  exoelsum,  quendam  et  altum  genuit :  timidi- 
tate  ingenuft  quftdam:  quasi  quaedam  Socratica 
medicina. 

quidem,  adv.  \2  qul+demonst  ending  -dem]. 
Expressing  emph&is  or  assurance,  assuredly,  cer- 
tainly, in  fact,  indeed:  istaec  quidem  contumelia 
est,  an  affront  indeed,  T. :  decipere  hoc  quidem 
est,  non  iudicare :  et  poscit  quidem  ?  recdly,  T. ; 
sibi  quidem  persuaderi,  eum,  etc.,  Cs. :  post  solsti- 
tium,  et  quidem  aliquot  diebus :  quod  quidem  per- 
inlustre  fuit,  N. — In  answers,  certainly,  of  course : 
visne  sermoni  demus  operam  sedentes  ?  sane  qui- 
dem, by  all  means:  si  quidem  dicimus,  etc.,  since. 
— In  antithesis,  but,  however,  yet :  utebatur  homi- 
nibus  improbis  multis,  et  quidem  optimis  se  viris 
deditum  esse  simulabat :  re  quidem  verft,  but  in 
fact,  N. — Introducing  an  example, /or  instance, 
for  example :  Dicaearchus  quidem  et  Aristoxenus 
nullum  omnino  animum  esse  dixerunt — Restrio- 
tive,  at  least,  certainly,  in  truth :  nihil  ex  me  qui- 
dem audire  potuisses :  nunc  quidem  profecto  Ro- 
mae  es:  vestrae  quidem  certe  vitae  prospiciam. 
Cs. — In  the  phrase,  ne  .  .  .  quidem,  not  even :  ne 
obsidibuB  quidem  datis  paoem  redimere  potuisse, 
Cs.:  ac  ne  illud  quidem  vobis  neglegendum  est 
— For  et  ne  . .  .  quidem,  nee  .  .  .  quidem  is  rare, 
and  not  indeed,  and  that  not :  nee  eius  quidem  rei 
finem  video. 

quid  nam  or  quidnam,  adv.  interrog.,  why, 
pray  f  why  in  the  world  f  (old)  :  quid  nam  Pamphi* 
lum  exanimatum  video  ?  T. 


Digitized  by 


Google 


quldni 


090 


quin 


quid-m*  Bee  quid. 

quldpiam,  quidqoam,  see  quispiam,  quia- 
quam. 

quidqnld,  adv.  [ace.  n.  of  quisquis],  to  whatever 
extent,  by  hmo  much,  thefuHher:  quidquid  progre- 
diebantur,  magis  magisque,  etc.,  L. 

qoioB,  6ti8,/.  [2  CI],  a  lying  still,  rest,  repose, 
inaction,  freedom  from  exertion:  locus  quietis  ple- 
nissirnus :  mors  laborum  ac  miseriarum  quies  est, 
a  state  of  rest :  quietem  capere,  take  repose,  Cs. : 
quietem  pati,  S. :  haud  longi  temporis  quies  militi 
data  est,  L. :  ab  annis,  L. :  uti  somno  et  quietibus 
ceteris,  rMTM/iovM.  —  In  political  \\Se,  neutrality  : 
Attid  quies  tantopere  Caesari  f  uit  grata,  ut,  N. : 
quiete  defensuB,  Ta. — Quiet, peace,  quae  diutuma 
quies  pepererat,  S. :  roontana,  0. :  ingrata  genti, 
Ta. :  ^  non  tanta  quies  iret  frigusque  ooloremque 
Inter,  i.  e.  the  repose  of  spring,  V.—  The  rest  of 
sleep,  repose,  deep:  capere  quietem, /o^  asleep,  0. : 
alta,  v. :  ad  quietem  ire,  go  to  sleep:  secundum 
quietem,  in  deep:  neque  vigiliis  neque  quietibus 
sedan,  S. :  ducem  terruit  dira  quies,  a  dream,  T. 
— The  deep  of  death,  death:  Olli  dura  quies  ocu- 
los  urguet,  V.— P  e  r  s  o  n.,  ^  goddess  of  rest,  L. 

quiesoo,  en  (quigrunt,  V. ;  quierira,  C. ;  quifis- 
sem,  T.,  H. ;  quiesset,  T. ;  quiSsse,  C,  L.),  Stus,  ere 
[quies],  to  rest,  repose,  keep  quiet,  be  inactive,  be  at 
peace :  placida  compostus  pace  quiescit,  V. :  non 
somno  quiescere,  get  no  rest,  Gu. :  Quid  faciam  ? 
*  quiescas,'  do  nothing,  H. :  Indoctus  pilae  quiescit, 
does  not  play,  H. :  Quibus  quidem  quam  facile  po- 
tuerat  quiesci,  si  hie  quiesset!  which  we  might 
easily  have  been  spared,  T. — 2b  rest,  sleep,  be  asleep : 
eo  cum  yenio,  praetor  quiescebat:  casa,  in  qua 
quiesoebat,  N.  —  In  war,  to  be  inactive,  make  no 
movement :  per  paucos  dies,  L. :  pavore  mutuo  in- 
iecto  velut  torpentes  quieverunt,  L. —  To  keep  in 
retirement,  take  no  part,  be  neutral:  scribis  Pedu- 
caeo  probari,  quod  quierim. — To  acquiesce,  quietly 
permit:  quiescat  (Caesar)  rem  adduci  ad  inter- 
regnum.— To  pause,  make  a  pause,  keep  silence,  be 
stSl:  qniesce,  T.:  quiescere,  id  est  riovx^itv. — 
To  rest,  lie  still,  be  still,  be  quiet,  be  undisturbed: 
ager  qui  multos  annoe  quievit,  lay  faJUUno :  nee 
umquaro  quieturas  Syracusas,  donee,  etc.,  L. :  flam- 
ma,  ceoMe  to  bum,  Y. :  quierunt  Aequora,  the  waves 
are  laid,  V. :  felicius  ossa  quiescant,  0. :  quiescimt 
voces,  are  silent,  0. — To  be  calm,  be  unruffled,  be 
composed:  quiescas,  T.:  Quaeso,  ego  dabo,  quiesce, 
T. — F  i  g.,  to  ^  inactive,  be  powerless :  ista  potentia 
quiescit. 

quiete,  adv.  with  eomp.  and  sup.  [quietus], 
ealrnly,  quietly,  peaceftdly :  acta  aetas :  quietius 
tranquilUusque  bellare,  with  less  energy,  L. :  quie- 
tiasime  se  receperunt,  Cs. 

qnietiiBy  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  quie- 
sco],  at  rest,  free  frr^i  exertion,  inactive,  in  repose: 


Sex  te  mensia  quietum  reddam,  T. :  a<$r,  V. :  amnea, 
flovnng  gently,  H. :  Quietiore  ferri  aequore,  H. — 
Undviturbed,  free  from  agitation,  quiet,  peaceful : 
aetatem  quietam  traduoere :  quieta  re  p. :  quieto 
exercitu  pacatum  agrum  peragravit,  L.:  habuit 
post  id  factum  quietiorem  Galliam,  Cs. :  pacatissi- 
ma  et  quietissima  pars,  Cs. :  nihilo  quietiora  ea 
(hibema)  aestivis  habuit,  L. :  nihil  apud  hostis 
quietum  pati,  quo  minus  popularetur,  etc,  Ta. : 
omnia  a  bello,  L. — Plur.  n,  as  subst.  :  quieta  mo- 
vere,  the  public  tranquillity,  S. — Inactive,  taking  no 
part,  neutral:  ne  lugurtha  quidem  interea  quietus 
erat,  idle,  S. :  aut  boni  sunt  aut  quieti :  quieto  se- 
dente  rege  ad  Elpeum,  L. — Of  speech,  cahn,  quiet : 
serroo.— -Of  time,  undisturbed,  restful,  quiet :  cae- 
lestium  quieti  dies  feriae  nominarentur :  neque 
lugurthae  dies  aut  nox  uUa  quieta  fuit,  S.— F  i  g., 
quiet,  calm,  unnoted,  still, silent :  homines:  virtus, 
quae  in  tempestate  saevi  quieta  est:  quieto  sum 
animo :  quietus  aciem  exomat,  quietly,  S. :  Quietus 
esto,  inquam,  chnH  be  uneasy,  T. 

qui-libet  (-lubet),  quaelibet,  quodlibet,  and 
(as  sidMt.)  quidlibet, pron,  indef.,  any  one,  any  unthr- 
out  distinction,  whom  you  wiU,  no  matter  who,  the 
first  that  comes,  all:  quaelibet  minima  res,  any 
trifling  circumstance:  quemliibet,  modo  aliquem  : 
qualubet  condicione  tranqigere :  nomen,  the  first 
name  that  occurs,  H. :  quibuslibet  temporibus,  at 
all  times,  L. :  quilibet  unus,  any  one,  L. — As  subsi. 
n.,  anything,  everything :  quidlubet  faciat,  what  he 
will :  Quidlubet  indutus,  dressed  as  it  happened,  H. : 
cum  quidlibet  ille  Garriret,  cU  random,  H. 

quin,  conj.  [  2  qui  +  -ne  ].  I.  In  a  principal 
clause,  interrog.,  why  notf  wherefore  notf  (only 
in  exhortation  or  remonstrance;  not  in  aslcing 
for  information):  quid  stas,  lapis?  Quin  accipis? 
T. :  quin  taces  ?  T. :  quin  continetis  vocem  ? :  quin 
potius  pacem  aetemam  Exerceraus  ?  V. :  quin 
conscendimus  equos  ?  why  not  mount  our  horses  f 
L. :  Quin  uno  verbo  die,  quid  est,  quod  me  velis, 
just  say  in  one  word  I  T. :  quin  tu  hoc  crimen 
obice  ubi  licet  agere,  i.  e.  you  had  better:  quin  illi 
congrederentur  acie  inclinandamque  semel  fortu- 
nae  rem  darent,  L.  —  Corroborative,  but,  indeed, 
really,  verily,  of  a  truth,  nay,  in  fact :  credo ;  ne- 
que id  iniuria ;  quin  Mihi  niolestum  est,  T. :  nihil 
ea  res  animum  militaris  viri  imminuit,  quin  contra 
plus  spei  nactus,  L. :  non  potest  dici  satis  quan- 
tum in  illo  sceleris  fuerit,  Quin  sic  attendite,  iudi- 
cea,  etc,  nay,  rather,  etc — In  a  climax,  with  etiam 
or  et,  yea  indeed,  nay  even :  quin  etiam  necesse  erit 
cupere  et  optare,  ut,  etc. :  quin  etiam  voces  iacta> 
re,  V. :  quin  et  Atridas  Priamus  fefellit,  H.  — H. 
In  a  dependent  clause,  so  that .  .  .  not,  but  that, 
but,  without :  ut  nullo  modo  Introire  possem,  quia 
viderent  roe,  T, :  facere  non  possum,  quin  ad  te 
raittam,  J  cannot  forbear  sending  to  you:    nihil 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


quiaam 


601 


quinqueviratOB 


abest,  quin  sim  miserrimus:  repertas  est  nemo 
quin  mori  diceret  satius  esse:  nihil  praetennisi, 
quin  enucleate  ad  te  perscriberem :  nulli  ex  itinere 
excedere  licebat  quia  ab  equitatu  Caesaris  excipe- 
retur,  withmU  being  cut  off^  Gs. :  qui  recusare  po- 
testf  quin  et  socii  aibi  cousuiant  ?  L. :  non  quin 
ipse  dissentiam,  sed  quod,  etc.,  not  but  that. — Esp., 
representing  the  nom,  of  Apron,  relat.  with  a  neg- 
ative, who  .  .  .  noty  but:  nulla  fuit  civitas  quin 
partem  senatQs  Cordubam  mitteret,  Gs. :  nulla 
(natura),  quin  suam  vim  retineat :  quis  templum 
adspexit,  quin  testis  esset  ? :  Nihil  tarn  difficilest 
quin  investigari  possiet,  T. :  Messanam  nemo  ve- 
nit,  quin  viserit: — After  words  expressing  hesita- 
tion, doubt  or  uncertainty,  biU  that^  that:  non 
dubitaturum,  quin  oederet :  et  vos  non  dubitatis, 
quin :  hoc  non  dubium  est,  quin  Ghremes  non  det, 
etc,  T. :  cave  dubites,  quin:  non  esse  dubium,  qtiin 
. . .  possent,  no  doubt  that^  Gs. :  neque  abest  suspi- 
cio,  quin,  a  suspicion  that^  Gs. 

qni-nam,  see  quisnam. 

QuinctiliB  (Quint-),  adj.  m.  [quintus],  in  the 
fifth  place,  of  the  fifth  month  (afterwards  called 
Julius) :  mense  Quinctili,  in  July  :  idibus  Quincti- 
libus,  on  July  \tthy  L. 

qttmcmuc,  uncis,  m.  [  quinque  +  uncia  ],  five 
twetftha  (of  any  whole). — E  s  p.,  five  twdfthe  of  an 
as  five  unciae:  si  de  quincunce  remota  est  Uncia, 
quid  superat?  H. — 77ie  figure  formed  by  the  four 
comers  of  a  square  ana  its  middle  point,  a  quin- 
cunx :  directi  in  quincuncem  ordines  (of  trees) : 
3bliquis  ordinibus  in  quincuncem  dispositis,  Gs. 

quindeoienB  (<lecles),  adv.  [quindecim],  /f/"- 
teen  times  :  HS  quindeciens,  i.  e.  fifteen  hundred 
thousand  sesterces. 

qaindecixn  or  XV,  num.  adj.  [quinque +de- 
cem], fifteen:  dies,  Cs. :  annos  XV  natus:  evocat 
ad  se  Massilia  XV  priraos,  city  fathers,  Gs. :  Quin- 
decim  viri,  the  college  of  fifteen  priests  in  charge  of 
the  Sibylline  books,  H. 

quindecixn-vlr  or  XT^vlr,  a  member  of  a 
commission  of  fifteen  men :  Gallus,  Ta. — Flur.,  Ta. 

quindeoimvirallB,  e,  a(f}.  [quindecimvir],  of 
the  quindedmvirs :  sacerdotium,  Ta. 

qmngenarlos, «(/.  [quingeni],  of  five  hundred 
each  :  cohortes,  Gu. 

qtiiiie;eiii,  ae,  a,  nwn,  distr.  [  quingenti  ],  five 
hundred  each :  quingenos  denarios  dat. 

quingenteflimaB,  adj,  [  quingenti  ],  the  five 
hundredth:  annus. 

qtiizigeiiti,  ae,  a,  or  D  or  lO  {gen,  quingen- 
tllm,  L.),  num.  [quinque 4-centum],^w  hundred: 
non  plus  mille  quingentum  aeris  adferre :  drach- 
mae, H. :  f uint  HS  D  milia  fortasse :  milia  quin- 
genta,  thousands  upon  thousands^  Gt. 


qmni,  ae,  a,  num.  distr.  [quinque],  ^tre  eeuh: 
quini  in  lectis :  ordines,  Gs. :  versOs,  N. :  quina 
dena  iugera  data  in  singulos  peditee, /f/2am  to 
each,  L. :  militibns  quini  viceni  denarii  dati,  tum^ 
tyfive  to  each,  L. — Five  :  bis  quinoa  silet  dies,  L  ii 
ten  days,  V. :  nomina  prmoipum,  L. 

quini  deni,  quini  ^oeni,  see  quini. 

quinquageni,  ae,a,  num.  distr,  [quinquaginta], 
fifty  each :  HS  quinquagenis  milibus  damnari. 

quinquagealmua,  num.  adj.  [quinquaginta], 
the  fiftieth  :  anno  trecentesimo  qumquagesimo. — 
As  subst.f.  (so.  parsX  a  fiftieth  part,  fiftieth  :  de 
tot&  pecunia  binae  quinquagesimae  detrahebantur, 
I.  e,  four  per  cent. 

quinquaginta  or  L^  num.,  fifty :  annos  ad 
quinquaginta  natus :  famulae,  V. :  cum  ex  GXXY 
iudicibus  L  referet 

quinquatria  (ium),  n.,  rare  for  quinquatnis, 
0.  dub. 

quinquatrua  (uum),/.  [quinque],  a  festival  in 
honor  of  Minerva,  held  on  the  fifth  day  after  the 
ides  (from  March  19th  to  28d ;  afterwards  known 
as  quinquatrOs  maiores) :  pridie  quinquatrOs : 
quinquatribus  ultimis,  L. :  QuinquatrOs  iubeor  nar- 
rare  minores  (on  the  ides  of  June),  0. 

quinque  or  V,  num.  a^.,  fines  stellae:  auri 
quinque  pondo :  primi,  the  five  chief  cituens:  Quin- 
que tenent  caelum  zonae,  V. :  ulnae  ter,  0. 

quinquennaHw,  e,  acff.  [quinquennis],  occur- 
ring every  fifth  year,  ouinquennial :  celebritas  lu« 
durum. — Continuing  five  years,  quinquennidl :  cen- 
sura,  L. :  vota,  bin£ng  for  five  years,  L. 

quinquenniab  e,  adj,  [quinque + annus],  of  five 
years,  five  years  dd :  vinum,  H. :  oleae,  H. :  Olym- 
pias,  cdebrated  every  fifth  year,  0. 

quinquennium,  l,  n.  [quinquennius],  a /Mriod 
of  five  years,  five  years  :  quinqueni  imperium  pro- 
rosare:  magistratum  quinquennium  habere:  tria 
qumquennia,  i.  e,  fifteen  years,  0. 

qtunquepertituB  (-partitUBX  adj.  [partio], 
in  five  parts,  fivefold  :  argumentatio. 

quinque  primi,  see  quinque. 

quinqueremis,  is,  adj.  [quinque + remus],  with 
five  banks  of  oars:  naves,  L. — As  subst.f,  a  gal- 
ley with  five  batiks  of  oars,  guinquereme:  in  quin- 
queremi :  una,  L. 

quinque-vir,  I,  m.,  one  of  a  board  of  five,  one 
of  five  commissioners:  ne  quinquevirum  quidem, 
etc. :  recoctus  Scriba  ex  quinqueviro,  H.  —  Plur. 
(often  written  V  viri),  a  board  of  five,  the  quinque- 
virs,five  commissioners:  oonstituti  sunt  V  viri  (to 
divide  lands) :  quinqueviris  creatig  (to  administer 
the  public  debt),  L. :  muris  reficiendis,  L. 

quinque  vlratua  or  V  viratua  (Il8),fik  [quin' 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


qulnquiens 


69d 


qola 


qaeTlrl],  the  office  of  a  qmnquevir^  memberehip  in 
a  commieeion  of  Jive :  quinqueviratum  accipere. 

quinquiens  (-es),  adv.  [quinque],^v0  times: 
absolutus  est :  ad  US  viciens  qaioquiens  redegisse 
(8C.  centcna  milia),  i.  e.  2,600,000. 

qainquiplico,  — ,  &re  [quinquiplex],  to  make 
Jive/old:  magistratfis,  Ta. 

quintadeoimani,  5rum,  m.  [quinta  decima 
(8c.  legio)],  the  eoldiera  of  the  fifteenth  legion^  Ta. 

qtdntanuB,  a^.  [quintus],  of  the  fifth.  —  As 
tubet,  f  (bc.  via),  a  ttreet  in  the  camp,  the  market- 
place of  the  camp,  L.  —  Flur,  m,  as  tubst,^  the  sol- 
diers of  the  fifth  legion,  Ta. 

Quinti-,  pee  Quincti-. 

qtiintd,  adv,  [quintus], /or  the  fifth  time:  lec- 
tisternium  habitum  est,  L. 

quintum  or  V,  adv.  [quintus], /or  the  fifth 
time:  ut  Furius  dictator  quintum  diceretur,  L.: 
(declaratus  consul)  Fabius,  V.,  L. 

quintUB  or  V,  ntan,  adj,  [quinque],  the  fifth  : 
belium  quintum  civile:  ante  diem,  V. :  quinta  pars 
vectigalium :  quinto  decimo  die, fifteenth :  quintis 
decimis  castris,  L. :  pars  nectaris,  quintessence,  H. 

quintus-deoimus,  see  quintus. 

quippe,  adv.  and  conj.  [2  qui+-pe].  I.  As 
adv.y  of  course,  as  you  see,  obviously,  as  one  might 
expect,  naturally,  by  all  means :  leve  nomen  habet 
utraque  res;  quippe;  leve  enim  est  hoc,  risum 
movere :  ergo  ad  cenam  si  quis  vocat,  condemne- 
tur.  Quippe,  inquit,  etc.  —  Usu.  followed  by  a 
causal  particle :  quod  flagitabam  .  .  .  quippe  cum 
belium  geri  iam  viderem :  raro  tantis  animis  con- 
currerunt  classes,  quippe  cum  pugnarent,  etc.,  L. 
— With  a  relat,  introducing  an  obvious  explanation 
or  reason :  multa  questus  est  Caesar,  quippe  qtii 
vidisset,  etc.,  as  he  unmld  of  course,  after  seeing, 
etc. :  plurimum  terroris  tulit,  quippe  quibus  aegre 
occursum  est,  etc.,  L. :  soliB  candor  inlustrior  est 
.  .  .  quippe  qui  tam  late  conluceat:  con vi  via  non 
iuibat ;  quippe  qui  ne  in  oppidum  quidem  veniret. 
— With  an  explanatory  appositive :  sol  Democrito 
magnus  videtur,  quip|5e  homini  erudito,  ue.as  of 
course  it  miut  to  an  inteiligent  man :  quidam  con- 
tra miseriti  Periturae  quippe.  Ph.  —  In  irony,  cer- 
tainly, indeed, forsooth:  Quippe  vetor  fatis,  I,  for- 
sooth, am  forbidden  by  the  fates  I  V. :  movet  me 
quippe  lumen  curiae.  —  II.  As  coti/.,  introducing 
an  obvious  explanation  or  reason,  since,  for,  for  in 
fact  :  quippe  benignus  erat,  for  he  was,  you  see, 
etc.,  H. :  Quippe  color  nivis  est,  0. :  quippe  homo 
iam  grandior  ruri  Se  continebat,  T.:  neque  pro- 
vinciam  invitus  dederat ;  quippe  foedum  homineni 
a  re  p.  procul  esse  volebat,  8. :  ego  laudo . . .  quippe 
qui  saepe  id  remedium  aegritudinumst,  since  some- 
how (see  2  qui),  T.:  Quippe  etiam  festis  quaedam  ex- 
ercere  diebus,  Fas  et  iura  siuunt,  since  even^  etc.,  Y. 


qnipplam,  see  quispiam. 

QalrinaliB,  e,  adj.  [Quirinus],  of  Quirinus,  of 
Romulus,  Quirinal :  lituus,  like  that  of  Romulut^ 
V. :  collis,  the  Quirinal  Hill,  now  Monte  CavaUo 
(in  Rome) :  iugum,  0. — Plur,  n.  as  subst.,  a  festival 
in  honor  of  Romulus,  the  Quirinalia. 

1.  QuirinUB,  l,  m.  [Quiris,  i.e. Cures],  of  Cures, 
of  the  Quirites  ;  hence,  the  deUied  Romuliu :  Quiri- 
nus vocatur  Romulus ;  duos  diamines  adiecit,  Marti 
unum,  alterum  Quirino,  L. :  Remo  cum  f ratre  Qui- 
rinus, y. :  populus  Quirini,  the  Romans,  H. :  turba 
Quirini,  0. :  gemini  Quirini,  i.  e.  Romulus  and  Re- 
mus, lu. :  lanum  Quirini  clausit,  H. 

2.  Quirinus,  adj.  [1  Quirinus],  of  Quirinus, 
of  Romulus,  Quirinal :  collis,  L  e.  tA«  Quirinal, 
0. :  victor,  i.  e.  Augustus,  V. :  umeri,  Pr. 

1.  quiria,  see  curis. 

2.  Quiria,  Itis,  gen.  plur.  tium,  m.  [Cures].— 
Plur.,  the  inhabitants  of  Cures,  Quirites  :  pnsd, 
v. — After  the  Sabines  and  the  Romans  were 
united,  the  people  were  called  Quirites :  ita  gemi- 
uatft  urbe . .»  Quirites  a  curibus  appellati,  L. ;  the 
term  implied  civilians,  while  Romani  was  regarded 
as  the  name  of  warriprs  and  rulers.  The  two  were 
united  in  various  phrases  designating  the  whole 
people :  populus  R.  Quiritium,  me  Roman  common- 
wecUth  of  Quirite  citizens,  L. :  exercitus  populi  R. 
Quiritium,  L. :  populus  R.  Quiritesque,  L. :  Quiri- 
tes Romani,  L. ;  orators  often  addressed  the  people 
as  Quirites. — In  the  phrase,  ius  Quiritium,  the  civil 
rights  of  a  citizen  in  Rome:  iure  Quiritium  liber 
esse. — Sing.,  a  Roman  citizen,  Quirite :  dona  Qui- 
ritis,  H. :  reddere  iura  Quiriti,  0. :  Quis  te  re  dona- 
vit  Quiritem  Dis  patriis?  i,  e.  unharmed,  H. — Of 
bees,  citizens,  commonalty  :  ipsae  regem,  parvos- 
que  Quirites  Sufficiunt,  V. 

qulritatio,  Qnis,  /.  [quirito],  a  plaintive  cry, 
call  for  help:  quiritatio  facta,  L. 

Quiritea,  see  Quiris. 

quiiitd,  — ,  — ,  are  [Quirites],  to  call  the  Quiri- 
tes, call  to  the  rescue,  wail :  vox  quiritantium,  L. 

1.  quia,  quid, pron,  interrog.  [2  CA-]  (only  sing, 
nom.  m.  and  nom.  and  ace.  n.  ;  the  other  forms  are 
common  with  qui  interrog.  ;  see  1  qui). — I.  Mase., 
who  /  which  one  /  what  man  f  :  Da.  Quis  homo 
est?  Pa.  Ego  sum,  who  is  there?  T. :  quis  clarior 
in  Graecifl  Themistocle  ?  quis  potentior  ? :  quis 
primus  Ameriam  nuntiat?:  Quis  videor?  Cha. 
miser  aeque  atque  ego,  whom,  do  you  think  mef 
T. :  quis  sim,  ex  eo  quern  ad  te  misi,  cognosces,  S. : 
considera,  quis  qucm  f  raudasse  dicatur,  who  is  said 
to  have  defrauded  whom,  -^  With  a  subst. :  quis 
enim  dies  fuit?:  quis  eum  senator  appellavit: 
Quis  gracilis  puer,  H. :  quae  robora  cuique,  Quis 
color,  V. :  quisve  locus,  L. — II.  Neut.,  what,  what 
thing  / .'  quid  dicam  de  moribus  facillimis :  quid 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


quia  6 

mulieris  Uxorem  habee?  what  tort  of  a  woman  f 
T. :  quid  caelati  argenti,  quid  stragulae  vestis, 
apud  ilium  putatis  esse  ?  what  amount  f  :  sciturum 
quid  eius  sit,  what  there  is  in  it.  —  In  rhetorical 
phrases  with  rfu»,  what  do  I  tayf  f  correcting, 
strengthening,  or  emphasizing  a  remark) :  Romae 
▼olumus  esse.  Quid  dico  ?  Volumus  ?  Immo  vero 
cogimur :  quid  dicimus  ? :  quid  dicas  intellegis  ? 

2.  quiSt  qua,  quid,  pron.  indef,  [2  CA-],  any 
one^  anybody^  anything^  some  one^  somebody^  some- 
thing (in  masc  and  neut.  usu.  as  sttbst.) :  cum  quis 
non  audivit :  Simplicior  quis,  et  est,  etc,  H. :  iuiu- 
riam  cui  facere. — With  «,  n*,  num  or  msi  /  ut  ne 
quis  cum  telo  serrus  esset :  ne  qua  fiat  iniuria :  ne 
cui  falso  adsentiamur :  si  quid  in  te  peccavi  igno- 
•ce :  si  quis  quid  de  re  p.  rumore  acceperit,  Cs. :  si 
quo  Usui  esse  posset,  L. :  ne  quid  nimis,  T. :  nisi 
quid  inter  ipsum  . . .  oonveniret :  num  quid  aliud 
in  iudicium  venit? 

3.  qiiia»  for  quibus,  dot.  and  abl.  plur.  of  quis 
and  quL 

quls-nam  (quia  nam)  or  (as  adj.)  quinam, 
quaenam,  quidnaiu  or  (as  adj.)  quodna*.  pron.  in- 
terrog.y  who  ihenf  who  in  the  worlds  which,  I  in- 
tist?  what,  pray  f  (more  pressing  than  quis) :  Quod 
nam  ob  factum,  T.:  quisnam  igitur  tuebitur  P. 
Scipionis  memoriam  ?  cuinam  mirum  videretur  ? : 
Numquid  nam  amplius  tibi  cum  illft  f uit  ?  pray 
had  you  nothing  further  to  do  with  herf  T.:  num 
quisnam  praeterea?  nemo  est,  anybody  else:  num 
quidnam  novi  ?  is  there  anything  newt — In  indirect 
questions:  reviso,  quid  nam  Cliaerea  hie  reruin 
gerat,  T. :  exspectabam  quinam  testes  dicerentur : 
miserunt  Delplios  consultura,  quidnam  facerent  de 
rebus  suis,  N. :  controversias  habere,  quinam  an- 
teferretur  (i.  e.  uter),  Cs. 

qnlflpiam,  quaeplam,  quodpiam,  and  (as  subst,) 
quidpiam  or  quippiaro,  pron,  indef.  [2  CA-],  any 
one,  anybody,  anyihittg,  any,  some  one,  something, 
some:  quid  si  hoc  quispiam  voluit  deus?  T. :  cum 
quaepiam  cohors  ex  orbe  excesserat,  Cs. :  nomen 
cuiuspiam:  haec  a  quopiam  vestrum  petere:  dixi- 
sU  quippiam :  aliae  quaepiam  rationes.  —  Sing.  n. 
adverb.:  Num  illi  molestae  quidpiam  haec  sunt 
nuptiae  ?  in  any  respect,  T. 

qulB-quam,  m.  (also  old  as  fem.),  quioquam 
(quidquam),  n,,pron,  indef — As  adj.,  any,  any  one: 
ne  rumor  quidem  quisquam:  si  cuiquam  generi 
hominum  probatus  sit.  —  As  subst.,  any  man,  any- 
body, any  person,  any  one  whatever,  anything:  Si 
qui'squamst,  qui  studeat,  etc.,  T. :  si  quisquam  est 
timidus,  is  ego  sum :  ne  quemquam  interBciant, 
Cs. :  si  quicquam  humanorum  certi  est,  L. :  si 
animadversum  esset,  quemquam  ad  hostes  trans- 
fugere  conari,  N. :  quicquam  tu  ilia  putas  f uisse 
decreta  ? — With  negue,  and  no  one,  and  none :  nc- 
Que  me  imoediet  cuiusauam  edictum;  nee  Quis- 


18  qulsque 

quam  ex  agmine  tanto  Audet  adire  yimm,  Y.i 
neque  cuiquam  nostrum  licuit  lege  uti,  S. — Fem, : 
illarum  neque  te  quisquam  novit,  neque,  etc.,  T.-* 
With  tmus,  any  otie,  a  single  one:  nondum  in  quem^ 
quam  unum  saeviebatur,  against  an  individual,  L.: 
cum  multi  magis  fremerent  quam  quisquam  unus 
recusare  auderet,  L. — Emphat,  with  nihil,  nothing 
whatever,  nothing  at  all.  comperiebam,  nihil  ad 
Pamphilum  Quicquam  attinere,  T. :  sine  quo  (stu- 
dio) in  vita  nihil  quicquam  egregium. — With  num- 
quam  :  numquam  cuiusquam  delicto  ignoscere,  no 
man*8  at  any  time:  numquam  quicquam. 

quia^ue,  quaeque,  quidque,  and  (as  a(fj.)  quod- 
que,  pron.  indef,  whoever  it  be,  whatever,  each,  each 
one,  every,  everybody,  every  one,  everything  (of  more 
than  two) :  ut  quisque  venerat,  Aocedebam,  i.  e. 
whoever  arrived,  T. :  mens  cuiusque  is  est  quisque, 
the  mind  is  the  man :  quod  quisque  imperator  ha- 
beat:  statuere,  quid  quemque  cuique  praestare 
oporteat:  sibi  quoque  tendente,  ut  periculo  prius 
evaderet,  L. :  quis  quosque  nostrum  loquatur: 
Quantulum  enim  summae  curtabit  quisque  dierum, 
Si,  etc.,  H. :  quo  quisque  est  soUertior,  hoc  dooet 
laboriosius :  Quanto  quisque  sibi  plura  negaverit, 
H. — Sing,  with  plur.  apposit. :  decimus  quisque  ad 
supplicium  lecti,  L. :  ultimi  cum  suis  quisque  du- 
cibus,  Cu. — Plur. :  ut  quosque  studium  aut  gratia 
occupaverunt,  i.  e.  them  severally,  L. :  quBe  apud 
quosque  visenda  sunt:  Singula  quaeque  locum 
teneant,  H.  —  After  a  sup.,  of  an  entire  class: 
optimus  quisque  ita  loquebatur,  i.  e.  a/l  noblemen  : 
doctissimus  quisque,  every  man  of  learning :  aaper- 
rima  quaeque  ad  laborem  deposcimus,  L. :  anti- 
quissimum  quodque  tempus,  Cs. — Plur.  (usu.  when 
the  whole  consists  of  several  groups) :  in  optimis 
quibusque  gloriae  certamen,  i.  e.  in  cases  of  friend- 
ship between  eminent  men  :  multi  mortales  conve- 
nere  .  . .  maxime  proximi  quique,  L. :  litterae  lon- 
gissimae  quaeque.  —  With  primus  or  proximus, 
always  the  frst,  at  eack  earliest  time,  as  soon  as 
possible  in  each  case:  primum  quidque  videamus, 
'i.e.let  us  take  up  the  first  point  first  :  si  quis  fece- 
rit .  . .  de  eius  honore  primo  quoque  die  referant : 
ne  proxima  quaeque  amoliendo  aditum  facerent, 
L. :  primo  quoque  tempore,  as  soon  as  possible,  the 
earliest  possible  moment,  0.,  L. — After  an  ordinal 
num, :  tertio  quoque  verbo  excitabantur,  at  every 
other  word:  quinto  quoque  anno,  i.  e,  every  fouf 
years. — After  a  pron,  refiex.,  each  for  himself,  sev- 
erally, individually,  without  exception  :  pro  se  quis- 
que :  ut  quanti  quisque  se  ipse  faciat,  tanti  fiat  ab 
amicis :  quo  ferat  natura  sua  quemque :  ut  pro  sua 
quisque  patria  dimicent  ferro,  L. — Rarely  before 
the  pron, :  quisque  suos  patimur  Manes,  V. :  quoe 
Poenus  in  civitates  quemque  suas  dimisit,  L. — For 
uter,  each:  Oscula  quisque  suae  matri  properata 
tulerunt,  0. — Quisque  as  fem.  for  quaeque :  quo 
quisQue  nacto  hie  vitam  vostrorum  exigit,  T. 


Digitized  by  V^OOQIC 


qmaquillae  6 

qtdBquiliae,  irum,/.  [quiBque],  odds  and  md$^ 
pffacouringa^  rttbbith :  seditionis  Glodianae. 

qulB-quia,  quicquid  (quidquid)  and  (as  adj.) 
quodquod  (rare,  except  in  nnff.  nom.  and  abL  m., 
and  nom.  ace.  and  abL  n.),  pron.  rel.  indef.^  who- 
ever^ whoaoeveTy  whateveTy  whattoever^  every  one  wko, 
everything  which:  Quin  spolies  quemquem  nacta 
Bis,  T. :  bostem  qui  feriet,  erit  mihi  Carthaginien- 
sis,  Quisquis  erit,  Enn.  ap.  0. :  quicquid  animo 
cernimus,  id  omne  oritur  a  sensibus :  quoquo  con- 
silio  fecit,  with  whatever  design:  quoquo  tempore 
conspectus  erat,  at  what  time  soever  :  deorum  quis- 
quis amicior  Af ris,  H. :  At  o  deorum  quicquid  in 
caelo  regit,  <dl  ye  gods  who,  H. :  per  quidquid  deo- 
rum est,  by  all  the  godsj  L. :  quicquid  malefici  erit: 
Quisquis  bonos  tumuli,  qnidquid  solamen  bumandi 
est,  V. —  Whoever  it  bey  every  oney  eachy  everythingy 
anything:  quatenus  quicquid  se  attingat,  perspi- 
cere  (i.  e.  quatenus  quid,  quicquid  est,  attingat) : 
liberos  suos  quibusquibus  Roroanis  mancipio  da- 
bant,  €Ul  Romans  whoever  they  may  bey  L. 

qnltufl,  P,  of  qneo. 

qui-via,  quaevis,  quidvls  and  (as  acfj.)  quodvls, 
pron.  inde/.y  whoever  it  bey  whom  you  pUasSy  any 
oney  any  whatevery  anything:  qui  vis  liber  debet 
esse:  esse  cuiusvis  (oiTitatis):  ad  quemvis  nume- 
rum  equitum  adire,  Os. :  quaevis  amplificationes, 
all  sorts  of:  uuus  amet  quavis  aspergere  cunctos 
(sc.  ratione),  H.:  Abs  quivis  homine  beneficium 
accipere,  T. :  Eripiet  quivis  oculos  oitius  mibi,  H. 
— With  unttSy  any  one  you  pleasSy  any  one  what- 
ever: una  harum  quaevis  causa  me  monet,  T.: 
non  quivis  unus  ex  populo,  sed  existimator  doctus. 
— ^As  subst.  n.,  anything  whateveTy  no  matter  what : 
cui  quidvis  licitum  sit :  quidvis  satis  est,  H. 

quo,  adv.  and  eonj.  [  dot,  and  abL  of  1  qui  ]. 
I.  Local,  and  abl,  uses,  of  place,  only  with  loci  or 
(poet)  locorumy  whercy  in  what  ptaeCy  in  what  situ- 
ation :  se  nescire  quo  loci  esset :  sectari,  rosa  quo 
locorum  moretur,  H. — Of  time,  at  which  iimSy  on 
which  dayy  when  (sc.  tempore  or  die) :  extrahere 
rem  in  id  tempus,  quo  Baebius  venire  posset,  L. 
— F  i  g.,  of  degree  of  difference,  with  eompp.y  by 
whatyby  as  mtich  cu,  in  how  great  a  degree,  the  : 
quo  mains  crimen  sit  id,  hoc  maiorem  ab  eo  iniu- 
nam  fieri :  diligenter  attendite  quo  minus  miremi- 
pi,  etc. :  quae  (tempus  et  spatium)  quo  plura  sunt 
eo  meliore  mente,  etc. :  quo  delictum  mains  est, 
eo  poena  est  tardior.  —  Of  cause,  for  the  reason 
thaty  because^  thaty  as  i/i  neque  eo  nunc  dies,  quo 
quicquam  senserim,  T. :  non  quo  libenter  male 
audiam,  sed  quia,  etc. :  non  eo  dico,  quo  mihi  ve- 
niat  in  dubium :  est  aditus  magis  eo,  ut .  .  .  ha- 
beant,  quam  qno  .  . .  desiderent,  Os. :  non  quo  ad 
rem  pertineat.  —  Of  result,  by  reason  of  whichy 
where/orey  wherebyy  so  thaty  atid  so:  quo  factum 
est  ut  deterrerentur,  etc.,  N. :  multa  dicta  sunt, 


H  quoad 

quo  durior  locus  eat  dicendi  datus :  sed  vim  morbl 
in  causft  esse,  quo  serius  perficeretur,  L. — In  the 
phrase,  quo  minus,  so  that  .  .  .  noty  why  .  . ,  ttot: 
per  me  stetisse.  Quo  minus  haec  fieient  nuptiae, 
T. :  eisdem  de  causis,  quo  minus  dimicare  vellet, 
movebatur,  Cs. :  quo  minus  admirandum  est :  qui- 
bus  stipendia  causae  essent,  quo  minus  railitarent, 
L. — Of  purpose,  by  means  of  whichy  that  therebyy 
in  order  that :  simulant,  quo  absterreant,  T. :  Id 
adiuta  me,  quo  id  fiat  facilius,  T.:  nos  arma  neque 
contra  patnam  cepisse,  neque  quo  penculum  aliia 
faceremus,  S. :  equites  .  .  .  pugnabant,  quo  se 
praeferrent,  Cs. :  quo  paratior  esse  possim :  quod 
quo  facilius  perspicere  possitis :  cautum  erat,  quo 
ne  plus  auri  haberemus,  L. — In  the  phrase,  quo 
minus,  that .  .  .  noty  in  order  that .  .  .  noty  to  pre- 
vent: quicquam  in  bis  te  nuptiis  conari,  quo  fiant 
minus,  to  prevent  themy  T. :  aliquid  factum  esse 
quo  minus  iste  condemnari  posset,  to  prevent  the 
possibility  of  his  conviction, — Of  manner  or  de- 
gree, <Uy  as  much  as  (sc  modo) :  Hermionam  Py> 
lades  quo  Pallada  Phoebus  amabat,  0. 

II.  Dojj  uses,  of  place,  to  what  place  f  whither  f 
whereto  / .-  quo  potissimum  infelix  adcedam  ?  S. : 
amandat  hominem  .  .  .  quo?  quo  putatis?:  quo 
evadat  vide,  T. :  locus,  quo  exercitui  aditus  non 
erat,  Os. :  vide  quo  progredior,  how  far:  Quo,  quo, 
scelesti,  ruitis,  H. —  Whither y  to  what  place,  to  the 
place  to  whichy  and  to  this  pointy  as  far  as  :  iu* 
nine  quo  dignu  *8  (sc.  ire),  go  where  you  belongy  T. : 
quo  postea  quam  ventum  est :  proficiscar  eo,  quo 
me  vocat  populus:  non  longius,  quam  quo  telum 
adici  potest,  ca  far  aSy  Cs. :  transferrent  auspicia 
quo  nefas  esset  (i.  e.  ad  quos),  L. :  abire  quo  ter- 
rarum  possent,  L.  —  Indefy  after  si  or  nCy  any 
whithery  to  any  placCy  in  any  direction  :  si  quo  pu- 
blice  proficisceris:  si  quo  erat  longius  prodcun- 
dum,  Cs. :  si  quando  Romam  aliove  quo  mitterent 
legatos,  L. :  vide,  sis,  ne  quo  hinc  abeas  longius, 
T. — Fig.,  of  end  in  view,  to  what  end f  for  what 
purposed  of  what  usef  wherefore?  wky? :  quo 
hostem  tarn  sceleratum  reserves  ? :  quo  me  igitur 
aut  ad  quae  me  exempla  revocas?  to  what  points 
Quo  mihi  fortunam,  si  non  conoeditur  uti  ?  U. : 
quo  animum  intendat  facile  perspicio :  Nescis,  quo 
valeat  numrous  ?  what  money  is  good  for y  H. — Of 
degree,  to  what  degreCy  to  what  extenty  how  far: 
quae  quo  usque  tandem  patiemini  ?  S. :  ne  bodie 
quidem  scire,  quo  amentiae  progressi  sitis,  L. 

quo-ad  (raonosyl,  H.),  adv. — In  space,  as  far 
as:  quoad  insequi  pedes  potuit,  L.--Of  time,  to 
what  time?  till  when?  how  long?  how  soon? :  se- 
nem  Quoad  exspectatis  vestrum  ?  T. :  Percontatum 
ibo,  quoad  se  recipiat,  T. — To  the  time  at  which, 
tilly  until:  nihil  (avaritia)  sancti  habere,  quoad 
seraet  ipsa  praecipitavit,  S. :  quoad  perventum  eat 
eo:  progressi,  quoad  capitibus  exstare  possunt^ 
until  onlyy  etc,  L. :  existimo,  consolationem  reote 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


qnoolroa 


605 


quo  mintui 


adhibitftm  esse,  quoad  oertior  fieres:  quoad  ipse 
ouzEi  exercitu  propius  accessisset,  Cs. — For  what 
time^  during  what  period^  as  long  aSy  while  :  quoad 
potuit,  restitit,  Cs. :  habeo  tabulas  omuis,  patris 
quoad  yixit,  tuaa  quotid  ais,  etc. :  quoad  vivet : 
quoad  Ardea  vixi,  L. :  dicebam  .  . .  quoad  metue- 
res,  omnia  te  promissurum. — F  i  g.,  as  far  <m,  (o 
the  extent  that^  to  the  degree  that:  ius  civile  eatenus 
exercuerunt,  quoad  populo  praestare  voluerunt: 
quoad  progredi  potuerit  amentia :  ut,  quoad  pos- 
sem  et  liceret,  numquam  discederem :  quoad  eius 
fieri  possit,  aefar  as  it  is  possible. 

qao-oirca,  eonj,,  for  which  r^aaoHj  where/ore, 
ana  there/ore :  quocirca  nihil  esse  tam  detestabile, 
quam,  etc. :  Quocirca  cingere  flammS  Reginam 
meditor,  V. — In  tmesi :  quo,  bone,  circa,  H. 

quo-cumque,  adv.y  to  whatever  placey  whither- 
$oever:  quocumque  venerint:  Ire,  pedes  quocum- 
que  ferent,  H. :  roetus  agit  quocumque  rudentis 
Kxcutere,  in  any  direction  whatever ^  Y, :  oratio  ita 
flexibilis,  ut  sequatur  quocumque  torqueas. — In 
tinesi :  quo  ea  me  cumque  ducet :  Quo  res  cumque 
cadent,  V. 

quod,  adv.  and  eor^,  [ace  n.  of  1  qui].  Z.  As 
adv. J  in  respect  o/whicK,  as  to  what^  in  what^  where' 
in :  quod  me  accusat,  sum  extra  noxiam,  T. :  si- 
quid  est  Quod  mea  oper&  opus  sit  vobis,  T. — ^Af  ter 
eri  or  habeOy  introducing  tliat  for  which  reason  is 
given :  in  viam  quod  te  des,  nihil  est,  there  is  no 
necessittf  for  you  to,  etc.:  magis  est  quod  gratuler 
tibi  quam  quod  te  rogem,  /  have  more  reason  to 
congratulate^  etc. :  non  est  quod  multa  loquamur, 
we  need  not^  H. — As  to  what,  in  so  far  <»,  to  tlu 
extent  that :  Epicurus  nunc,  quod  sciam,  est  ausus, 
etc. :  homo,  quod  iuvet,  oiriosus. — In  transitions, 
with  a  eonj.  or  rdat.,  in  view  of  which,  and  infact^ 
but,  and  gel,  accordingly,  therefore,  now:  Quod  si 
ego  rescivissem  id  prius,  and  had  I,  etc.,  T. :  ty- 
ranni  coluntur  .  .  .  quod  si  forte  ceciderant,  turn, 
etc. :  quod  si  regum  virtus  in  pace  valeret,  S. : 
quod  nisi  pugnassem :  quod  nisi  mihi  hoc  venisset 
in  mentem :  quod  ut  o  potius  formidine  falsa  Lu- 
dar,V. 

II.  As  conj.,  that,  in  that :  Quid  est  qaod  laetus 
es  ?  i.  e.  why  are  you  mei'ry,  T. :  quid  istuc  est, 
quod  te  audio  Nescio  quid  concertasse,  etc.,  whcU 
means  it,  that^  etc,  T. :  quanta  est  benignitas  na- 
turae, quod  tam  multa  gignit :  hoc  uno  praestamus 
feris,  quod  conloquimur,  etc :  erat  illud  absurdum, 
quod  non  intellegebat :  Sin  autem  pro  eo,  quod 
Bumma  res  p.  temptatur,  etc.,  in  view  of  the  fact 
that,  etc. :  ad  id,  quod  sua  quemque  mala  coge- 
batit,  evocati,  etc.,  aside  from  the  fact  that,  etc.,  L. 
— T%at,  because,  since,  for:  quod  viris  fortibus 
bonos  habitus  est,  laudo :  gaudeo,  quod  te  inter- 
pel'o:  tibi  ago  gratias,  quod  me  liberas:  quod 
ipiratis,  indignantur,  L. :  doluisse  se,  quod  populi 


R.  beneficium  sibi  extorqueretur,  Os. :  false  queri- 
tur  genus  humanum,  quod  regatur,  etc.,  S. :  laudat 
Africanum,  quod  fuerit  abstinens. — ^After  verbs 
of  sajnng  or  omitting,  that^  the  fact  that,  the  re- 
mark that,  to  say  that:  non  tibi  obicio,  quod  homi- 
nem  spoliasti :  accedit,  quod  delectatur,  besides,  he 
takes  pleasure:  adicite  ad  haeo,  quod  foedus  dedi- 
mus,  L. :  Adde,  quod  didicisse  artis  Emollit  mo- 
res, 0. :  pauca  loquitur,  quod  sibi  gratia  relata  non 
sit,  Cs  :  ue  hoc  quidero  (dictum  est),  quod  Taurum 
ipse  transisti  ? :  nox  testis,  quod  nequeam  lacrimas 
perferre  parentis,  V. — Introducing  an  explanation, 
in  that :  commemorat  bencficia  .  .  .  quod  venerat, 
etc.,  Cs. :  bene  facis,  quod  me  adiuvas,  in  helping 
me:  fecit  humaniter,  quod  ad  me  venit:  pruden- 
ter  Romanus  fecit,  quod  abstitit  incepto,  L. — In- 
troducing a  fact  for  comment,  as  to  the  fact  that, 
as  respects  this  that:  Tu  quod  te  posterius  purges 
. . .  huius  non  faciam,  T.:  quod  vero  securi  percus- 
sit  filium,  videtur,  etc :  quod  ius  civile  amplexus 
es,  video  quid  egeris :  respondit ;  quod  castra  mo- 
visset,  persuasum,  etc.,  Cs.;  cf.  quod  sit  (Aurora^ 
spectabilis  .  .  .  ego  Procrin  amabau),  i.  e.  though 
Aurora  be  (called)  beautiful . .  .  /  was  in  love  with 
Procris,  0. — Introducing  an  exception,  that,  as  far 
as:  omnes  mihi  labores  fuere  leves,  Praeterquam 
tui  carendum  quod  erat,  save  that,  T. :  haec  hone- 
sta,  praeterquam  quod  nosmet  ipsos  diligamus, 
esse  expetenda :  adverso  rumore  esse,  superquam 
quod  male  pugnaverat,  not  to  mention  that,  L. : 
Excepto  quod,  etc,  H. :  memento  te  omnia  pro- 
bare,  nisi  quod  verbis  aliter  utamur:  pestilentia 
incesserat  pari  clade  in  Romanos  Poenosque,  nisi 
quod  fames,  etc,  Li :  tantum  quod  bominem  non 
nominat,  «at;«  that.  —  Introducing  a  reason  (as 
real),  because,  since^  for^  that:  idcirco  arcessor, 
quod  sensit,  etc.,  T. :  filium  suum,  quod  pugnave- 
rat, necari  iussit,  S. :  omnls  (morbos)  e&  re  suscipi, 
quod  ita  videatur,  etc :  ne  me  ideo  ornes,  Quod 
timut,  etc.,  H. :  haeo  a  custodiis  loca  vooabant, 
quod  non  auderent»  etc,  Cs.  t  me  accusas,  non 
quod  tuis  rationibus  non  adsentior,  sed  quod  nul- 
lis :  magis,  quia  imperium  factum  est,  quam  quod 
deminutum  quicquam  sit,  L. :  Propterea  quod 
amat  filius,  T. :  haec  dicta  sunt  ob  eam  causam, 
quod,  etc. 

quddam  modo  (less  correctly  as  one  word, 
quddammodo),  in  a  certain  manner,  after  a  fisK- 
ion,  in  a  measure,  in  some  degree,  somehow:  quod 
dari  populo  nullo  modo  poterat,  tamen  quodam 
modo  dedit:  diligamus. 

quoins,  old  for  cuius,  gen,  of  1  qui  and  of  quis. 

qud-libet,  adv.  [quilibet],  to  any  place  what- 
ever:  me  iubeat  quolibet  ire,  no  matter  whitheTf 
O. 

qaom,  older  form  of  2  cum. 

qao  mlnuB  (quOminns),  see  quo,  and  2  minna 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


qao  modo 


696 


quotas 


quo  modo  (qu5raodo),  adv.^  in  what  manner ^ 
in  what  way  ?  how  f :  quo  modo  occidit  ? :  alieno  a 
te  animo  fuit  quo  modo?:  Maecenas  quo  modo 
tecum  ?  H. :  quo  modo  se  venditant  Caesari ! : 
dubium  est,  quo  modo  iste  praetor  factus  pit: 
miror,  quo  modo  iudicarit :  haec  negotia  quo  moilo 
se  babeant,  narrare.  —  In  the  manner  thaty  as. 
more  Romano,  quo  modo  homines  non  inepti  lo- 
quuntur :  se  aliquam  rationem  inituros,  quo  modo 
ab  Hispanis  sumant,  L. :  et  quo  modo  hoc  sit 
ooiisequens  illi,  sic  illud  huic. 

qaomodo  -  oumqae,  adv.^  in  whatever  way^ 
however. 

qadmodo-nam,  adv.^  in  what  manner  pray  ? 
how  then  f 

qao-nam,  adv.^  whither  pray  ? :  eam  si  nunc 
sequor,  quonam? — Fig.,  to  what  purpose?  to 
what  effect? :  quonam  haec  omnia,  nisi?  etc.,  Cs. 

quondam,  adv.  [quom  H- (cfcmorw/r.  ending) 
-dam],  at  some  time^  at  one  time^  onee^  heretoforCy 
formerly^  on  a  time:  Olim  isti  fuit  generi  quon- 
dam quaestus,  T. :  decrevit  quondam  senatus : 
omnia  quae  sunt  conclusa  nunc  artibus,  dissipata 
quondam  fuerunt:  ut  quondam  Marsaeus,  U. : 
At  quondam,  dum,  etc.,  0. :  celebri  quondam  urbe 
et  copios& :  vestros  quondam  nautas  duxit,  once 
yours :  Cyro  quondam  rege,  late,  Cu.— At  certain 
titneSy  at  times,  sometimes^  once  in  a  while:  cum 
saepe  lapidum,  terrae  interdum,  quondam  etiam 
lactis  imber  defluxit:  quondam  cithara  taccntem 
Suscitat  Musam,  H. :  Quondam  etiam  victis  redit 
in  praecordia  virtus,  V. — Of  the  future,  one  day, 
some  day:  Hie  tamen  ad  melius  poterit  transcur- 
rere  quondam,  H. 

quoniam,  adv.  [quom+iam],  since  now,  since 
then,  since,  seeing  that,  as,  because,  whereas:  quo- 
niam  quidem  circumventus  ab  inimicis  praeceps 
agor,  S. :  quoniam  ad  hunc  locum  perventum  est, 
Cs. :  quoniam  iam  nox  est :  quoniam  ita  tu  vis : 
quoniamque  ab  his  es  auditus:  quoniam  quidem 
missus  est:  quoniam  intellegere  potuisset:  quo- 
niam tam  propinqua  sint  castra,  N. 

qudpiam,  adv,  [old  dat.  of  quispiam],  to  any 
place:  iturane  quopiam  es?  T. 

quoquam,  adv.  old  dat.  of  quisquam],  to  any 
place,  in  any  direction,  whithersoever:  Cave  oculos 
a  meis  oculis  quoquam  demoveas  tuos,  T. :  nee 
proficisci  quoquam  potes:  priusquam  inde  quo- 
quam procederet,  L. 

1.  quoque,  conj.,  also,  too  (after  an  emphatic 
word,  cf.  -que,  etiam,  atque) :  qua  de  causa  Helve- 
tii  quoque  reliquos  Gallos  virtute  praecedunt,  Cs. : 
me  scilicet  maxime,  sed  proxime  ilium  quoque  fe- 
fejlissem:  patriae  quis  exsul  Se  quoque  fugit? 
H. :  quoque  enim,  L. :  quoque  igitur :  Ego  quoque 
etiam  timida  sum,  T. :  quando  ne  ea  quoque  vis 
proficeret,  I* 


2.  qu5-que  (i.  e.  et  quo),  see  -que. 

quoquo,  adv.  [old  dat.  of  quisquis],  to  whatever 
place,  whithersoever:  quoquo  sese  vertcrint  Stoici: 
qiioquo  terrarum,  whithersoever  in  the  world,  T. 

qudquo  -  versus  (-vorsus)  or  qu5quo- 
versum  (-vorsum),  in  every  direction,  every 
way:  legatos  quoquovereum  dimittere, Cs. :  locum 
quoquo  versus  pedes  quinque  habere. 

quorsum  and  quorsua,  adv.  [quo + versus], 
to  w/iat place,  whitherward,  whither:  nescio  hercle, 
neque  unde  earn,  neque  quorsum  eam,  T. — F  i  g., 
whither,  to  what  end,  to  what :  sane  curaest,  quor> 
sum  eventurum  hoc  siet,  how  this  is  to  turn  out^ 
T. :  sed  quorsus  hoc  pertinet  ? :  Non  dices  hodle, 
quorsum  haec  tam  putida  tendant,  to  what  this 
tends,  H. :  quorsum  igitur  haec  spectat  oratio? 
what  has  in  view  this  ?  etc. — To  what  purpose  ?  to 
wJiat  end?  with  what  view?  for  what? :  quorsum 
igitur  haec  disputo?  quorsum?  ut  intellegere 
posssitis:  quorsus,  inquam,  istuc?  quorsum  est 
opus  ?  for  what  ?  H. 

quot,  cidj,  plur.  indecl.  [2  0A-],  how  many  ? : 
quot  aratores  fuerunt :  quot  virtutes  fuerunt ! : 
edocet,  quot  virorum  morte  necesse  sit  constare 
victoriam,  Cs. :  video,  quot  dierum  via  sit. — As 
many  as,  as  :  tot  habet  triumphos,  quot  orae  sunt 
terrarum :  quot  homines,  tot  sententiae,  T. :  quot 
orationum  genera  esse  diximus,  totidem  oratorum 
reperiuntur :  quot  capitum  vivunt,  totidem  studio- 
rum  Miiia,  H. 

quot-amiia  or  quot  anms»  adv.,  every  year, 
year  by  year,  annually,  yearly:  ubi  piratae  fere 
quot  annis  hiemare  solent:  quot  annis  singula 
milia,  Cs. :  Hie  ilium  vidi  iuvenem  quot  annis,  Y. 

quot-cumque,  adv.,  how  many  soever,  as  many 
as :  quotcumque  senatus  creverit,  tot  sunto :  quot- 
cumque  .  .  .  quot .  .  .  quot .  .  .  hos,  Ct. 

quoteni,  ae,  a,  num.  distrib,  [quot],  fiow  many, 
of  what  number  each :  is  ita  partis  fecit,  nescio 
quotenorum  iugerum. 

(quotidi-),  see  cottidi-. 

quotiens  or  quotles,  adv.  [quot],  how  often  f 
how  many  times? :  quotiens  et  quot  nominibus  a 
Syracusanis  statuas  aufercs?:  Respondere,  quo- 
tiens venisscnt:  heu  quotiens  fidem  flebit!  0. — 
As  often  as,  as  many  times  as,  as:  quotiens  ipse 
consul  fuit:  quotiens  oculos  coniecit  in  hostem, 
totiens,  etc.,  V. 

quotiens-oumque,  adv.,  how  often  soever,  as 
often  soever  as  :  quotienscumque  dico,  totiens,  etc 

quot'quotp  num.  indecl.,  of  whatever  number^ 
how  many  soever,  as  many  soever  as  :  ut,  si  leges 
plures  erunt,  aut  quotquot  erunt,  conservari  dod 
possint:  quotquot  eunt  die.o,  i.  e.  daily,  H. 

quotus,  adj.  [quot],  which  in  number,  which  mi 


Digitized  by 


Goog 


le 


quotnscunqae 


697 


radix 


ordtTy  of  what  number :  quotus  erit  iste  denarius, 
qai  non  sit  ferendust:  quota  pare  illi  rerum  pe- 
riere  mearum,  0. :  hora  quota  est  ?  what  o'clock 
tM  itt  H. :  Tu,  quotus  esse  velis,  rescribe,  i.  e.  one 
of  how  many  guests^  H. — How  small,  how  trifling : 
£t  sequitur  regni  pare  quota  quenique  sui  ?  O. : 
Pare  quota  Lernaeae  serpens  ens  unus  Echidnae? 
O. — With  quisqtte  (often  written  quotusquisque), 
how  rarely  one^  how  few  (only  nng.) :  quotus  enira 
quisque  philosophorum  invenitur,  qui  sit  ita  mo- 
ratus :  quoto  cuique  lorica  est  ?  Cu. :  fonn&  quota 
quaeque  superbit  f  0. 

quotus  -  oanque,  tacunque,  turacumque,  of 


whatever  number ^  however  great  or  imaU:  e  votis 
pars,  Tb. 
quotusquisque,  see  quotus. 

quousGue  or  quo  usque,  adv.,  until  what 
time,  till  when^  how  long :  quae  quo  usque  tandem 
patieraini,  S. :  quousque  burai  defixa  tua  mens 
erit?:  quo  usque  tandem  abutere  patienti&  no- 
stra? 

qud-vis,  adv.  [quivis],  to  any  place  whatever, 
whither  you  will:  abeat  quovis  gentium, anyioA^re 
in  the  world,  T. 

(quum),  conj,^  see  2  cum. 


rabide,  adv,  [rabidus],  madly,  furiously :  om- 
nia appetens. 

rabidus,  acfj.  [RAB-],  raving,  mad,  rabid,  en- 
raged :  tigres,  V. :  leones,  H. :  lupa,  0. :  ut  rabida 
era  quienint,  inspired,  V. :  mores,  ungovemed,  0. : 
lingua,  Pr. :  furor  animi,  Ct. 

rabies,  — ,  em,  e,  /.  [  RAB-  ],  rage,  madness^ 
frenzy:  velut  iniecta  rabie  ad  arma  ituri,  L.: 
Statque  canum  rabie  (Soy  11a),  i.  e.  canibus  rabidis, 
O. — F  i  g.,  violent  passion,  extreme  excitement^  rage, 
angerj  fury^  fierceness,  eagerness:  huius  rabies 
quae  dabit,  L  e.  what  he  will  do  in  his  furious  love^ 
T. :  sine  rabie :  Archilochum  proprio  rabies  ar- 
maTit  iambo,  H. :  ciTica,  the  fury  of  civil  wary  H. : 
edendi,  V. :  Et  rabie  fera  corda  tument,  i.  e.  inepi- 
ration,  V. :  fatalis  temporis,  L. :  ventorum,  O. : 
Canis,  flerce  heat,  H. :  ventris,  i.  e.  ravenous  hun- 
ger,Y. 

rabid,  — ,  — ,  ere  [RAB-],  to  rave,  be  mad,  C. 
po«t. 

rabiose,  adv,  [rabiosus],  ravingly,  madly,flerce- 
ly:  nihil  iracunde  rabiosere  fecerunt. 

rabidsulus,  adj.  dim.  [rabiosus],  a  little  rabid, 
half  crazy :  litterae. 

rabiSsus,  adj.  [  rabies  ],  raving,  fierce,  mad, 
rabid:  canis,  H. :  fortitudo  minime  rabiosa,/re« 
from  passion. 

rabula,  ae,  m.  [RAB-],  a  brawling  advocate, 
pettifogger. 

raoemifer,  fera,  ferum,  adj.  [  racemus  +  1 
FER-],  cluster-bearina,  clustering:  uvae,  0.:  Bac- 
chus, crowned  with  clusters,  0. 

raoemua,  I,  m,,  a  bunch,  cluster :  fert  uva'race- 
mos,  V. :  livid i,  H. :  Donee  eras  mixtus  nullis, 
Achelotf,  racemis,  i.  e.  wine,  0. 

radians,  antis,  adj.  [P.  of  radio],  beaming, 
shining:  lumina  soils,  0.:  Aquarius:  lunik,V. : 
aurum,  0. :  galea  claro  ab  auro,  0. — ^As  subttmn., 
the  sun,  0.  po^t 


radiatus,  a(f},  fP.  of  radio],  furnished  with 
rays,  irradiated,  shining:  sol:  orbis  flammeus 
solis,  Att.  np.  C. :  lumina,  0. 

radicitus^  adv.  [  radix  ],  by  the  roofs,  utterly, 
radically:  evellarc  actiones  tuas:  ex  animis  ex- 
traxit  religionem. 

radioula,  ae,  /.  dim,  [radix],  a  small  root^ 
rootlet. 

radio,  — ,  — ,  are,  and  dep.  radior,  — ,  — ,  &n 

[radius],  to  gleam,  beam,  shine  :  galeae  gem  mis  ra- 
dientur,  0. :  radiabant  lumine  valvae,  0. :  radiant 
ut  sidus  ocelli,  0. :  in  armis,  Pr. 

radius,  I,  m.  [2  RAD-],  a  staff,  rod:  acuti, 
stakes,  L. — In  a  wheel,  a  spoke:  hinc  radios  tri- 
vere  rotis,  V. :  inter  radios  rotarum,  Cu. — A  geom- 
eter's rod,  drawing-rod :  homunculum  a  pulvere 
et  radio  excitare :  Descripsit  radio  orbem,  V. — In 
weaving,  a  shuttle:  Excussi  manibus  radii,  V. : 
acuti,  0.  —  In  botany,  a  kind  of  oiive,  V.  —  In  a 
circle,  a  radius. — Of  light,  a  beam,  ray :  radii  so- 
lis: rubescebat  radiis  mare,  V. :  cui  tempore  cir- 
cum  Aurati  radii  cingunt,  i.  e.  a  glory,  V. 

radix,  Icis,/.  [2  RAD-],  a  root:  radices  palma* 
rum  eonligebant:  Virga  radicibus  actis  stirrexit, 
struck  root,  0. :  arbores  ab  radicibus  subruere, 
Cs. :  radicibus  eruta  pinus,  V. :  genus  radicia  in* 
ventum,  quod  admixtum  lacte»  etc.,  Cs. :  (herbas) 
radice  revellit,  0.:  monstratft  radiee  vel  herba 
(as  a  medicine),  H. — A  radish :  lactucae,  radices, 
H.,  0. —  The  root^  lower  part,  foot,  foundation:  in 
radicibus  Caucasi  natus :  sub  ipsis  radicibus  men- 
tis, Cs. :  a  Palati  radice. — A  point  of  origin,  sup- 
porting part,  root :  lingtiae,  0. :  vivum  (saxum) 
radice  tenetur,  O.  —  F  i  g.,  a  root,  ground,  basis, 
foundation,  origin,  source.  —  Only  plur.  :  vera 
gloria  radices  agit  atque  etiam  propagatur:  vir- 
tus altissimis  defixa  radicibus:  Pompeius  co  ro- 
bore  vir,  lis  radicibus,  i.  e.  so  firmly  established  in 
the  State:  a  radicibus  evertere  domum,  utterly. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


rado 


608 


rapio 


Ph. :  ex  iisdem,  quibus  nos,  radicibos  natas,  i.  e. 
o/"  the  tame  city. 

rado,  81,  BUS,  ere  [1  RAD-],  to  terape,  acratch^ 
ehavey  rub^  amooth,  shave  off:  mulieres  genas  ne 
radunto,  Ulcerate^  XII  Tabb.  ap.  C. :  qui  capite  et 
superciliis  semper  est  rasis,  shaven :  caput  (a  sign 
of  slavery),  L. :  vertice  raso  (in  fulfilment  of  a 
vow),  lu. :  rasae  liastilia  virgae,/)eefcdi  V. :  lapides 
varios  palma,  sweep  a  mosaic  pavement^  H. :  arva 
imbribus  (Eurus),  strip^  H. :  Marine  in  extreme 
littera  rasa,  erased^  0. — To  touch  %n  passing^  touch 
upon^  brush,  ffraze^  skirt:  laevum  Radit  Thybrldis 
unda  latus,  0. :  bine  altas  cautes  proiectaque  saxa 
Pachvni  Radimus,  V. :  terra  rasa  squamis  (ser- 
pentis),  0. 

raeda  or  reda  (not  rhSda),  ae,  /•  [Celtic],  a 
travelling-carriage  with  four  wheels :  omnenaciem 
raedis  circumdare,  Cs. :  sedens  in  raeda,  H.,  lu. 

raedftrius  (redarlas),  i,  m.  [raeda],  a  coach- 
man,  driver  of  a  raeda. 

ramalia,  ium,  n.  [ramus],  twigs,  shoots,  sticks, 
brushwood:  arida,  O.,  Ta. 

rameua^  a(fj.  [ramus],  of  boughs:  fragmenta, 
i.  e.  sticks,  V. 

ramez,  icis,  m.,  a  rupture,  hernia,  lu. 

Ramnes  and  RamnenseB  (Rhamn-),  ium, 
m.  [RAP],  one  of  the  three  tribes  of  free  citizens  in 
the  early  Roman  state  (of.  Luceree,  Taties) :  tres 
antiquae  tribiL<)  Ramnes,  etc.,  L. :  Quosque  vocant 
Ramnes,  0. — One  of  three  centuries  of  knights  in- 
stituted  by  Rotnulus :  Ramneiises  ab  Romulo  ap- 
pellati,  L. :  Rhamnensium  nomina :  Gelsi  Ramnes, 
proud  knights  of  ancient  family,  H. 

ramdaas,  acfj.  [nmua],  full  of  boughs,  having 
many  branches,  branching,  branchy:  stipes,  0. : 
comua  cervi,  V. :  hydra  ramosa  natis  e  caede  co- 
lubris,  O. 

ramnlua,  i,  m.  dim.  [ramus],  a  twig,  sprig,  shoot. 

ramua^  I,  m.  [2  RAD-],  a  branch,  bough,  twig: 
in  quibus  (arboribun)  non  rami  sunt,  etc. :  cin- 
eite  tempora  ramis,  V. :  spissa  ramis  laurea,  H. : 
bacas  dant  rami,  i.  e.  trees,  V. :  rami  atque  venatus 
alebat,/rwt/  and  game,  V. — Of  antlers,  a  branch : 
ramique  late  dififunduntur, Cs. — A  dub:  Hylaeus, 
Fr. — F  i  g.,  a  branch  :  ramos  amputare  miseriarum. 

rana,  ae,/.  [RhO-],  a  frog :  saliunt  in  gurgite 
fanae,  0. :  in  limo  ranae  ceclnere  quereliam,  V., 
€.,  H.,  lu. :  rana  marina,  the  frog-fish. 

rancidulna,  adj.  dim.  [rancidus],  stinking, 
rank,  rancid :  opsonia,  lu. 

rancidua,  adj.  with  comp.,  stinking,  rank,  ran- 
cid: aper,  H. :  quid  rancidius,  quam  quod,  etc.^ 
more  disgusting,  lu. 

ranunculuB,  I,  m,  dim.  [rana],  a  Httle  frog, 
tadpole. 


rapaoltas,  Stis,  /.  [  rapax  ],  greed,  rapacity: 
quis  in  rapacitate  avarior. 

rapaz,  ftcis,  adj.  with  comp.  and  mp.  [RAP-], 
tearing, furiom,  violent:  ventuB,0. :  unda. — Fig., 
grasping,  greedy,  rapacious,  insatiable:  olim  ^- 
runculus,  nunc  vero  etiaro  rapax :  Cinara,  I  e. 
greedy  for  presents,  H. :  lupi,  H. :  Orcus,  H. :  do- 
mina,  Tb. :  nihil  est  rapacius  quam  natura. 

raphanuB,  I,  m.,  =  pd^vog,  a  radish,  Ct 

rapide,  adv.  with  comp.  [  rapidus  ],  hurriedly, 
rapidly:  dilapsus  (fluvius). — Fig.:  quod  (iro^if- 
riKov)  cum  rapide  fertur :  eo  rapidius  venire,  Ta. 

rapiditaa,  fttis, /.  [  rapidus  ],  swiftness,  rush, 
velocity :  fluminis,  Os. 

rapidus,  ae{j.  with  comp.  and  sup.  [RAP-],  tear^ 
ing  atoay,  seizing,  fierce :  ferae,  0. :  agmen,  a  fierce 
pack,  0. :  aestus,  V. :  flamraa,  0. :  ignis,  V. — Im- 
petuous, hurrying,  rushing,  A^,  swift,  quick,  rap- 
id: torrenSjV.:  amnis,  H.:  flumen,Cs.:  Fluminuno 
lapsiis,  H. :  rapidior  unda,  Cu. :  ignis  lovis,  V.:  sol, 
H. :  volucris  rapidissima  milvus,  0. :  manus,  V. : 
agmen,  V.  —  F  i  g.,  hurried,  impetuous,  vehement, 
hasty :  oratio :  rapidus  oonsiliis,  precipitate,  L. 

rapina,  ae,  /  [RAP-],  an  act  of  robbery,  rob- 
bery, plunder :  per  latrocinia  ac  rapinam  toleran- 
tes  vitam,  L. :  terra  patuit  invita  rapinae,  O. : 
promissae  signa  rapinae,  of  carrying  off,  0.  — 
E  s  p.,  plur.,  robbery,  plundering,  pillage,  rapine: 
caedes,  rapinae,  discordia  civilis,  S. :  avaritia  io 
rapinis :  hostem  rapinis  prohibere,  Cs. :  an  f urtia 
pereamve  rapinis,  H. — Prey, plunder,  booty:  abiu- 
ratae  rapinae,  V. 

rapid,  pul  (o\d  fut.  perf.  rapsit,  C),  raptus,  ere 
[RAP-],  to  seize  and  carry  off,  snatch,  tear,  plucky 
drag,  hurry  away :  sublimen  intro  hunc  rape,  T. : 
quo  fessum  rapitis?  V. :  Quo  me  cunque  rapit 
tempestas,  H. :  suroasne  pudenter  An  rapias,  snatcKt 
H. :  ab  aede  rapuit  funale,  0. :  de  volnere  teluna, 
V. :  commeatum  in  navis  rapiunt,  L. :  pars  densa 
ferarum  Tecta  rapit,  i.  e.  break  off  boughs  of  trees 
(in  collecting  wood),  V. :  in  ius,  dr<ig  before  a  court, 
H. :  ob  facinus  ad  supplicium,  hale :  alii  ad  necem 
rapiebantur :  ad  stuprum  matres,  L. :  (infantes)  ab 
ubere  rapti,  Y. :  nee  variis  obsita  frondibus  Sub 
divom  rapiam,  drag  into  open  day,  H. :  Nasonis 
carmina  rapti,  i.  e.  torn  from  his  home,  0.  —  7b 
hurry,  impel,  drive,  cause  to  hasten :  Quattuor  hinc 
rapimur  raedis,  H. :  per  aequora  navera,  V. :  ven- 
tis  per  aequora,  O. :  missos  currils,  H. :  arma  ra- 
piat  inventus,  snatch,  V. :  arma,  0. :  bipennem 
dextrft,  V. :  rapiuntque  ruuntque,  hurry  and  bustle, 
V. — With  pron.  refiex.,  to  make  haste,  hasten,  hurry, 
fiy :  ociuB  hinc  te  Ni  rapis,  H. :  se  ad  caedera  op- 
timi  cuiusque.  —  To  carry  off  by  force,  seize,  rob, 
ravish,  plunder,  ravage,  lay  waste,  take  by  assault, 
carry  by  storm:   spes  rapien*Ji  occaecat  animos: 


Digitized  by  V^OOQIC 


rapta 


609 


rastmin 


semper  rapiens,  semper  ebrius:  raptas  ad  litora 
vertere  praedas,  V. :  rapere  omnes  trahere,  S. : 
yivere  latronum  ritu,  ut  tantum  haberet,  quaDtum 
rapere  potuisset:  virgines,  to  abduct^  S.:  Arsit 
Atrides  Virgine  raptft,  H. :  Omne  sacrum  rapiente 
dextrft,  H. :  alii  rapiunt  incensa  feniotque  Perga- 
mB.y  pillage  and  plunder^  V. :  castra  urbesque  primo 
impetu  rapere,  L. — To  carry  off  suddenly^  match 
away,  destroy:  improvisa  leti  Vis  rapuit  rapietque 
gentes,  U. :  rapto  de  f  ratre  dolens,  H. :  Et  labor 
et  durae  rapit  inclementia  mortis,  i.  e.  hurries  on, 
V.  —  To  take,  catchy  assume  :  flam  mam,  catch 
quickly f  V. :  nigrum  colorem,  0. :  Virga  ...  Vim 
rapuit  monstri,  imbibed,  0. — To  lead  on  hurriedly  : 
Halesus  Tumo  feroces  Mille  rapit  populus,  leads 
hastily  on,  V. :  Nee  rapit  inmensos  orbis  per  hu- 
mum,  sweeps  along,  V. — ^F  i  g.,  to  snatch  away,  carry 
along,  hurry  away:  ipsae  res  verba  rapiunt,  carry 
along  with  them :  (comoediam)  in  peiorem  partem, 
i.  e.  misrepresent,  T. :  Si  quis  in  adversum  rapiat 
casusve  deusve,  V. :  almum  Quae  rapit  hora  diem, 
snatches  away,  H. :  simul  tecum  solacia  rapta,  V. 
— To  drive,  impel,  carry  away,  precipitcUe,  trans- 
port, ravish,  captivate,  overwhelm^  draw  irresisti- 
oly:  ad  divinarum  renira  cognitionem  curft  studio- 
que  rapi :  semper  eo  tractus  est,  quo  libido  rapuit : 
amentift  rapi :  Furome  caecus,  an  rapit  vis  acrior, 
An  culpa?  H. :  animum  In  partis  rapit  varias, 
turns  hurriedly,  V. :  ad  quas  (res)  plcrique  inflam- 
mati  aviditate  rapiuntur.  —  To  seize  by  violence, 
snatch,  steal :  Hippodameam  raptis  nanctu'st  nup- 
tiis,  Enn.  ap.  C. :  Venerem  inoertam,  H. :  sed  ra- 
piat sitiens  Venerem,  but  may  eagerly  seise  upon, 
V.  —  7b  snatch,  seize  quickly,  hasten,  precipitate  : 
rapienda  occasio,  lu. :  viam,  hasten^  0. :  ut  limis 
rapias,  quid  velit,  etc.,  may  liastHy  note,  H. :  raptae 
prope  inter  arma  nuptiae,  L. 

rapta,  ae,  /.  [  F.  of  rapio  ],  a  ravished  one, 
seduced  woman .-  gratus  raptae  raptor  fuit,  0. 

raptim,  adv.  [rapio],  snatchtngly,  hastily,  sud- 
denly, speedily,  hurriedly :  haec  scrips!  raptim,  ut, 
etc. :  cui  donet  inpermissa  raptim  Gaudia,  H. : 
secuti  tam  raptim  euntem,  L.:  aguntur  omnia, 
Gs. :  praecipitata  consUia,  L. :  ignis  factus,  L. :  se- 
care  aethera  pennis,  V  :  fruaris  tempore,  H. 

raptio,  5nis,/.  [KAP-],  an  abduction,  ravishing, 
rape:  fuisse  in  raptione,  T. 

rapta  &vl,  atus,  are,  freq.  [rapio],  to  seize  and 
carry  off,  snatch,  drag,  hurry  away :  curru  quadri- 
iugo  raptarier,  dragged  along,  Enn.  ap.  C. :  Hector 
raptatus  bigis,  V. :  alqd  Per  silvam,  V.  r  arbltrio 
raptatur  equorum,  0. :  raptata  coniux  (sc.  ad  tabu- 
lam  Valeriam). — To  ravage,  plundsr :  adhuc  rap- 
tabat  Africam  Tacfarinas,  Ta.— F  i  g.,  to  drag,  hale, 
arraign :  quid  raptem  in  orimina  divos  ?  Pr. 

raptor,  Oris,  m.  [  RAP- 1  a  robber,  plunderer, 
abductor,  ravtsher.    filiae,  Ta.:   orbis,  Ta.:    lupi 


Raptores, /)/Miui(srtn^,  y. :  fugles  inaudaz  Proelia 
raptor,  H. :  gratus  raptae  raptor  fuit,  ramsher,  0. 
— F  i  g. :  raptores  alieni  honoris,  O. 

raptum,  I,  tk  [  P.  of  rapio  1,  plunder,  prey, 
booty:  in  diem  rapto  vivit,  on  daily  plunder,  L. : 
vivere  ex  rapto,  0. :  rapto  potiri,  V. 

1.  raptas,  F.  of  rapio. 

2.  raptas  (fls),  m.  [RAP-],  a  snatching  away, 
wrench:  Inoo  lacerata  est  altera  (manus)  raptu, 
by  the  violence  of  Ino,  0. — A  plundering,  robbery  : 
nullis  raptibus  aut  latrociniis  populantur,  Ta. :  pe- 
natium,  of  the  house,  Ta. — Of  persons,  an  abduc- 
tion, rape:  Ghmymedi :  Virginia,  C,  0. 

rapolam,  l,  n.  dim.  [rapum],  a  little  turnip,  H. 

rareaoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [rams],  to  grow  thin, 
become  rare:  resoluta  tellus  In  liquidas  rarescit 
aquas,  0. :  ubi  angusti  raresoent  ciaustra  Pelori, 
i.  e.  open,  V.:  oolles  paulatim  rarescunt,  become 
fewer,  Ta, :  sonitus  rarescit,  dies  away,  Pr. 

rarltaa,  fttis^.  frarus],  looseness  of  texture:  in 
pulmonibus. — ^SmoM  number,  rarity :  dictorum. 

raro,  adv.  with  eomp.  [  rarus  ],  seldom,  rarely, 
now  and  then:  id,  quod  raro  fit:  evenire:  vinum 
aegrotis  prodest  raro:  Raro  antecedentem  scele- 
stum  Deseruit  poena,  H. :  si  rarius  fiet,  quam,  etc. 

raruB»  adj.  with  comp,  and  sup.,  of  loose  texture, 
thin,  rare,  not  thick:  (terra)  opp.  densa,  V. :  retia, 
with  large  meshes,  V. :  tunica,  0. :  rariores  silvae, 
thinner,  Ta. —  With  large  intervals,  far  apart,  here 
and  there,  scattered,  thin,  scanty:  vides  habitari 
in  terra  raris  et  angnstis  in  \oci8,  scattered :  Appa- 
rent rari  nantes,  V. :  f rutioes  in  vertice,  0. :  um- 
bra, V. :  arbores,  N. :  Manat  rara  meas  lacrima 
per  genas,  drop  by  drop,  U. — Of  soldiers,  in  open 
order,  far  apart,  scattered,  dispersed,  straggling, 
single:  ut  numquam  conferti,  sed  rari  magoisque 
intervallis  proeUarentur,  Gs. :  rari  in  confertos  in- 
lati,  L. :  ordines,  L. :  rarior  acies,  Gu. — Infrequent^ 
scarce,  sparse,  few,  rare:  in  omni  arte,  optimum 
quidque  rarissimum:  raris  ac  prope  nullis  porti- 
bus,  Gs. :  Oceanus  raris  ab  orbe  nostro  navibus 
aditur,  Ta. :  rara  hostium  apparebant  arma,  L. : 
vitio  parentum  Rara  iuventus,  H. :  rarus  adibat 
(i.  e.  raro),  0.  —  Flur»  n.  as  subst. :  rara  (antepo- 
nantur)  volgaribua. —  Uncommon,  scarce,  rare,  ex^ 
traordinary,  remArkahle:  Rara  quidem  facie,  sed 
rarior  arte  canendi,  0. :  avis  (sc.  pavo),  H.  raris- 
sima  turba,  O. 

rasilia,  e,  adj,  [  I  RAD-  ],  scraped,  smoothed, 
polished,  smooth :  torno  buxum,  V. :  fibula,  0. 

rSstram,  I,  n.  plur,  rastrl,  drum,  m.,  poet  also 
rastra,  n.  [1  RAD-],  a  toothed  hoe,  rake,  mattock: 
istos  rastros  Adpone,  T. :  rastris  glaebas  frangere, 
V. :  adsiduis  herbam  insectabere  rastris,  V. :  ini- 
quum  pondus  rastri,V. :  volnera  Rastrorum  fert 
( tellus ),  0. :  pectis  rastris  capillos  ( of  Polyphe- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


rasQB 


700 


ratiocinor 


mus),  0. — P  r  o  V. :  mihi  illaec  vero  ad  rastroB  res 
redit,  i.  e.  will  drive  me  to  work  for  my  livittg^  T. 

rasuB,  P.  of  rado. 

ratid,  onis,/.  [RA],  a  reckojiing^  numbering^ 
casting  up,  acconnty  calculation,  computation:  ut  par 
sit  ratio  acceptorum  et  datorum:  quibus  in  tabu- 
lis  ratio  confecta  erat,  qui  numerus  domo  exisset, 
etc.,  Cs. :  auri  ratio  constat,  the  account  fullies: 
rationem  argeiiti  ducere,  reckoning  :  pecuniae  ha- 
bere rationero,  to  take  an  account :  ratione  initfi, 
on  easting  up  the  account,  Cs. :  mihimet  ineunda 
ratio  est:  (pecuniani)  in  rationem  inducere,  bring 
into  their  accounts:  aeraria,  the  rate  of  exchange 
(the  value  of  money  of  one  standard  in  that  of 
another):  rationes  ad  aerarium  continue  detuli, 
rendered  accounts:  rationes  cum  publicanis  pu- 
tare :  rationes  a  colono  accepit :  longis  rationibus 
assem  in  partis  diducere,  calculations,  H. — A  list, 
manifest,  protocol,  report,  statement:  cedo  ratio- 
nem carceris,  quae  diligentissime  conficitur. — A 
transaction,  business,  matter,  affair,  concern,  cir- 
cumstance :  re  ac  ratione  cum  aliquo  coniunctus : 
in  publicis  privatisque  rationibus,  Cs. :  nummaria : 
popularis:  comitiorum :  ad  omnem  rationem  hu- 
manitatis:  meam. — Plur.,  mihpron.poss.,  account, 
interest,  advantage:  alquis  in  meis  rationibus  tibi 
adiungendus :  alieiium  suis  rationibus  existimans, 
etc.,  inconsistent  with  his  interests,  S. — F  i  g.,  a  reck- 
oning, account,  settlement,  computation,  explanation: 
rationem  reddere  earum  rerum :  secum  has  ratio- 
nes putare,  T. :  inita  subductfique  ratione  scelera 
meditantes,  i.  e.  after  full  deliberation:  quod  postea- 
quam  iste  cognovit,  banc  rationem  habere  coepit, 
reflection:  totius  rei  consilium  his  rationibus  ex- 
pficabat,  nt  si,  etc.,  upon  the  following  calailation, 
Cs. :  ut  habere  rationem  possis,  quo  loco  me  con- 
venias,  etc.,  i.  e.  means  of  determining:  semper  ita 
vivamus,  ut  rationem  reddendam  nobis  arbitremur, 
must  account  to  ourselves  :  si  gravius  quid  accide- 
rit,  abs  te  rationem  reposcent,  will  hold  you  respon- 
sible, Cs. — Relation,  reference,  respect,  connection, 
community:  (agricolae)  habent  rationem  cum 
terrfi,  quae,  etc.,  ?uive  to  do:  cum  omnibus  Musis 
rationem  habere:  omnes,  quibuscum  ratio  huic 
est  —  A  respect,  regard,  concern,  consideration, 
care:  utriusque  (sc  naturae  et  fortunae)  omnino 
habenda  ratio  est  in  deligendo  genere  vitae :  (dcos) 
piorum  et  impionim  habere  rationem :  sauciorum 
et  aegrorum  habitft  ratione,  Cs.  r  propter  rationem 
brevitatis,  out  of  regard  for :  habeo  rationem, 
quid  a  populo  R.  acceperim,  consider-  neque 
illud  rationis  habuisti,  provinciam  ad  summam 
stultitiam  venisse?  did  you  not  consider  ^—^  Course, 
conduct,  procedure,  tnode,  manner,  method,  fasfiton, 
plan,  principle :  tua  ratio  est,  ut . . .  mea,  ut,  etc. : 
defensionis  ratio  viaque:  itaque  in  praesentia 
Pompei  sequendi  rationem  omittiti  Cs. :  in  philo- 


Rophift  disserendi :  ut,  quo  primum  cnrreretur,  vix 
ratio  iniri  possit,  Cs. :  hoc  aditu  laudis  vitae  meae 
rationes  prohibuerunt,p^n  of  life. — A  rrangement, 
relation,  condition,  kind,  fashion^  way,  manner, 
style:  ratio  atque  usus  belli,  the  art  and  practice 
of  war,  Cs. :  novae  bellandi  rationes,  Cs. :  quorum 
opcrum  haec  erat  ratio,  etc.,  Cs. :  rationem  pontis 
hanc  instituit;  tigna  bina,  etc.,  Cs. :  iuris:  haec 
eadem  ratio  est  in  summft  totius  Oalliae,  Cs. : 
eftdem  ratione,  qu&  pridie,  ab  nostris  resistitur, 
Cs  :  quid  refert,  qu&  me  ratione  cogatis  ? :  nuUft 
ratione,  Cs. :  tota  ratio  talium  largitionum  genere 
vitiosa  est,  principle. — 7%«  f acidly  of  computing, 
judgment,  understanding,  reason,  reasoning,  reflec- 
tion :  Ita  fit,  ut  ratio  praesit,  appetitus  obtemperet : 
homo,  quod  rationis  est  particeps,  causas  rerum 
videt:  lex  est  ratio  summa:  ut,  quos  ratio  noii 
posset,  eos  ad  officium  religio  duceret :  si  ratio  et 
prudentia  curas  aufert,  H. :  mulier  abundat  auda- 
cia,  consilio  et  ratione  deficitur:  Arma  amens 
capio,  nee  sat  rationis  in  armis,  V. :  ratione  feci- 
sti,  sensiMy. — Ground,  motive^  reason:  quid  tan- 
dem babuit  argument!  ant  rationis  res,  quam  ob 
rem,  etc :  nostra  confirmare  argumentis  ac  ratio- 
nibus :  noverit  orator  argumentorum  et  rationum 
locos :  ad  eam  sententiam  haeo  ratio  eos  deduxit, 
quod,  etc.,  Cs. :  rationibus  conquisitis  de  voluptate 
disputandum  putant :  Num  panra  causa  aut  prava 
ratiost  t  reason,  excuse,  T. — Keasonableness,  reason, 
propriety,  law,  rule,  order:  omnia,  quae  ratione 
docentur  et  vi&,  reasonably  and  regularly :  ut  ra- 
tione et  vi&  procedat  oratio:  quae  res  ratione 
modoque  Tractari  non  volt,  H. :  interrallis  pro 
rati  parte  ratione  distinctis,  divided  proportionally 
by  rule:  vincit  ipsa  rerum  p.  natura  saepe  ratio 
nem,  system.  —  A  theory,  doctrine,  system,  science : 
haec  nova  et  ignota  ratio,  solem  lunae  oppoeituro 
solere  deficere :  £picuri,  doctrine  :  Stoicorum :  ra- 
tio vivendi .  .  .  ratio  civilis,  the  art  of  Hving  .  .. 
statesmanship. — Knowledge,  science  .  si  qua  (est  in 
me)  huiusce  rei  ratio  aliqua. — A  view,  opinion,  con- 
viction :  Mea  sic  est  ratio,  T. :  cum  in  eam  ratio- 
nem pro  suo  quisque  sensu  loqueretur :  cuius  ratio 
etsi  non  valuit,  N. 


ratiocinatio,  dnis,  /.  Fratiocinor],  at 
•s,  ceum  reasoning,  i 


an  exercise 
of  the  reasoning  powers,  calm  reasoning,  ratiocina- 
tion, ratiocinatio  est  diligens  et  considerata  ex* 
cogitatio. — A  rational  conclusion,  syllogism, 

ratiocinativiui,  ac{j.  [ratiocinor]. — I  n  r  h  e  t., 
of  reasoning,  syllogistic :  genus  quaestionis. 

ratiocinator,  oris,  m.  [ratiocinor],  a  reckoner, 
accountant,  bookkeeper,  C. — F i g. :  ut  boni  ratio- 
cinatores  esse  possimus. 

ratiocinor,  atus,  ari,  dep,  [  ratio  ],  to  reckon, 
compute,  calculate:  ratiocinandi  utilitas:  de  pecu- 
nia. — To  reason,  argue,  infer,  conclude:  quid  in 
similibus  rebus  fieri  soleat:  inter  se:  recte. 


Digitized  by  V^OOQIC 


raUs 


701 


reoedo 


ratUfis,/.  [2  AR-], a  rafty  float:  aut  ratibus 
aut  navibus  accedere :  transeunt  Rbenum  navibus 
ratibusque,  Cs. :  rates  quibus  iunxerat  flumen,  i.  e. 
pontoonSy  L. — A  bark,  boat,  vessel :  et  pandas  rati- 
bus posuere  carinas,  V. :  prima,  i.  e.  the  Argo^  0. 

ratiunotda,  ae,  /.  dim.  [ratio],  a  small  reckon- 
tn^,  little  aeeount :  erat  ei  de  ratiuncuU  relicuora 
pauxillulum  Nummorum,  T.  —  A  slight  ground^ 
trifling  reason :  leves :  huic  incredibili  seutentiae 
ratiuDCulas  suggerit. — A  petty  syllogism, 

ratua^  adj.  [P.  of  reor],  reckoned^  fixed  by  ccU- 
euleUion;  in  the  phrase,  pro  ratA  parte,  or  pro 
rata  (sc.  parte),  in  proportion^  proportionally: 
militibus  agros  pollicetur,  quaterna  in  siogulos 
iugera,  et  pro  rata  parte  centuHonibus,  Cs. :  pe- 
rinde  at  cuique  data  sunt  pro  ratft  parte:  dare 
pro  ratA  aliis,  L. — ThougfU  ottty  defined  by  calcula- 
tion^ prescribed,  determined^  fixed :  rata  et  certa 
spatia  definire:  (astroruro)  cursQs:  quod  certum 
fuerit  esse  futurum  rato  tempore. — Fixedy  settled, 
established^  firm^  confirmed^  approved^  sure^  certain^ 
valid:  quod  modo  erat  ratum  inritumst,  T. :  de- 
cretum:  leges:  auctoritas  harum  rerum:  cuius 
tribunatus  si  ratus  est,  nihil  est,  quod  inritum  pos- 
Bit  esse :  testamenta  (opp.  rupta):  Dizerat  idque 
ratum  Stygii  per  flumina  Annuit,  V. :  rata  sint  sua 
Tisa  precatur,  may  be  fulfilled,  0. :  vox,  made  good, 
O. :  (ebrietas)  spes  iubet  esse  ratas,  i.  e.  leaps  to 
the  fulfilment  of  H. :  pax,  S. :  quid  augur  (habet), 
cur  a  dextrft  corvus  a  sinistrft  comix  faciat  ratum  ? 
for  making  a  favorable  augury :  parens  nati  rata 
?erba  Fecit,  I  e.  fulfilled^  0. :  consentiens  vox 
nUum  noraen  imperiumque  regi  e£fecit,  confirmed^ 
L. :  ut,  quodcumque  rettulisset,  id  ratum  haberet : 
lata  ipsa  rata  mihi  erunt 

raaoisonaa,  adj.  [  raucus  +  sonus  ],  hoarse- 
sounding:  bombi,  Ct. 

raaouflt  adj,  [2  R V*],  hoarse  :  nos  raucos  saepe 
attentissime  audiri  video:  palumbes,  V.:  os  aselli, 
0. :  vox  (ranarum),  0. :  vicinia  rauca  reclamat, 
screaming  herself  hoarse,  H. :  circus,  lu. :  Ilia  sonat 
raucum  quiddam,  0. :  cvgni,  deep-voiced,  V. :  aes 
(i.  e.  tuba),  hoUow-sounding,  V. :  aes  (i.  e.  scutum), 
ringing,  V. :  Hadria,  rearing,  H. :  rauca  signa  de- 
dere  fores,  grating,  0.  —  F  i  g.,  faint :  nisi  ipse 
rumor  iam  raucus  erit  factus. 

rauduB,  see  rudus. 

raudusctdum  (rod-,  rud-),  l,  n.  dim.  [  rau- 
dus],  a  little  piece  of  brass  money:  Numerianum, 
the  trifling  debt  of  Numerius. 

ravos,  adj.,  gray -yellow,  gray,  tawny:  mare: 
lupa,H. 

re-  or  red^  An  inseparable  particle,  again, 
back,  anew,  against, 

rea,  see  reus. 

reapse,  adv.  [re+eilpse  (old  abl.f.  of  ipse)],  in 


fact,  in  reality,'  actually,  really,  in  truth :  earuui 
rerum  reapse,  non  oratione  perfectio:  formae, 
quae  reapse  nullae  sunt,  speciem  autem  offerunt. 

rebellatio,  dnis,/.  [rebel lo],  a  revolt,  rebellion, 
Ta. 

rebellatriz,  Icis,  /.  [rebello],  she  that  renews 
war,  rebel  :  Qermania,  O. :  provincia,  L. 

rebellio,  dnis,  /.  [rebellis],  a  renewal  of  war, 
revolt,  rebellion :  facta  post  deditionera,  Cs. :  ad 
rebellionera  compellere,  L. :  multis  Garthaginien- 
slum  rebellionibus. 

rebellia,  is,  ac(j.  [re+bellum],  that  makes  war 
afresh,  insurgent,  rebellious :  Aeneadae,  V. :  Numi- 
dae,  0. :  reg;io,  Ou. :  rebellis  Amor,  0. — Plur.  m. 
as  subst.,  rebds,  Ta. 

rebelliam,  I,  n.  [rebellis],  a  revolt,  L.  dub. 

re-bello,  ftvl,  fttus,  are,  to  wage  war  again,  re- 
volt, rebel :  Volsci  rebel larunt,  ll :  tauro  mutatus 
membra  rebello,  renew  the  combat,  0. 

re-boo,  — ,  — ,  ftre,  to  bellow  back,  resound,  re* 
echo :  rel>oant  silvae,  V.,  Ct 

re-caloitr5,  — ,  — ^  &re,  to  kick  back,  be  inac- 
cessible :  recalcitrat  undique  tutus,  H. 

re-caleo,  — ,  — ,  6re,  to  grow  warm  again:  re- 
calent  fluenta  Sanguine,  run  warm,  V. 

re-oalesco,  lul,  ere,  inch.,  to  become  warm 
again,  grow  warm :  exercitatione  recalescunt  (cor- 
pora).— F  i  g. :  recalescit  mens,  0. 

recalfaoio,  ffici,  — ,  ere  [  re-  +  calefacio  ]^  to 
warm  again:  sanguine  telum,  0. — Fig. :  tepidam 
mentem,  0. 

re-candeaco,  dui,  ere,  inch.,  to  grow  white 
again,  whiten  :  percussa  recanduit  unda,  0. —  7o 
grow  white  hot,  glow  again:  ubi  tellus  Solibus  re- 
canduit, 0. — F  i  g. ;  recanduit  ira,  0. 

re-oanto,  — ,  4tus,  ire,  freq.,  to  charm  bark, 
charm  au>ay:  recantatas  deponere  curas,  0. —  To 
recall,  revoke,  recant :  recantatis  Opprobriis,  H. 

reooidd,  see  1  recido. 

re-oed5,  oessi,  cessus,  ere,  to  go  back,faU  back, 
give  ground,  retire,  withdraw,  recede  :  ex  eo  quo 
stabant  loco,  Cs.  procul  a  telo  veniente,  0. :  de 
medio :  tristis  recedo,  H. :  ab  Iliturgi,  L. :  in  ca- 
stra  Cornelia,  Cs. — Poet,  to  go  to  rest,  retire,  0. 
— To  recede,  fall  back,  give  way,  give  place,  depart : 
Verba  movere  loco,  quamvis  invita  recedant,  ^m/c^, 
H. :  anni,  Multa  recedentes  adimunt,  H. — To  stand 
back,  recede,  be  distant,  be  retired  Provehimur 
portu,  terraequc  urbesque  recedunt,  V. :  mea  terra 
recedit,  0. — To  go  away  withdraw,  retire,  depart, 
part '  Haec  dcfatu'  pater  recessit,  vanished,  finn. 
ap.  C. :  a  stabulis  recedunt  (apes),  V  :  Caesa  re- 
cesserunt  a  cute  membra  sua,  0. — F  i  g.,  to  with- 
draw, depart,  retire,  desist:  senes  ut  in  otia  tuta 
recedant,  H.  r  ab  officio :  ab  armis,  i.  e.  lay  down : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


reoello 


708 


reddo 


penitu9  a  naturft:  a  vita,  i.  e.  kiU  cneadf :  qu& 
ratione  res  ab  usitata  consuetudine  recederet,  de- 
viate :  (nomen  bostis)  a  peregrino  recessit,  has  lost 
the  meaning  of  ^ foreigner.^ — To  vanish^  pass  away, 
disappear:  Phoebes  ira  recessit,  0. :  in  ventos 
vita  recessit,  V. :  cum  res  ab  eo  recessisset,  was 
lost  to  him, 

re-cello,  — ,  ^ — ,  ere,  to  spring  back^  fiy  hack^ 
recoil :  cum  (ferrea  maims)  recelleret  ad  solum,  L. 

1.  reoenSy  entis  (a6l.  sing,  entl ;  poet  also  ente; 
gen.  plur.  tium ;  poel  rarely  tum,  H. ),  adj.  with 
comp.  and  sup.^  lately  arisen,  not  long  in  existence^ 
fresh,  young^  recent :  iniuriae  memoria,  Cs. :  ami- 
cus, new-made:  omnis  conglutinatio  recens  aegre 
divellitur :  viri :  caespites,  Os. :  flores,  H. :  herbae, 
0.:  prata,  ^em,  V. :  proclium,i.e.o/^e»/«'day,C8.: 
clade^,  L. :  pollicitatio,  Ob.  :  arma,  newly  wnettedf 
0. :  umbrae,  of  persons  just  deady  0. :  recenti  re 
de  Mustio  auditum  est,  l  e.  forthwith :  qui  recens 
ab  illonim  aetate  fuit,jt«^  after:  recens  a  volnere 
Dido,  i.  e.  with  lier  wound  still  fresh^  V. :  ab  exci- 
dio  urbis,  fresh  from,  L. :  quidam  Romft  sane  re- 
cenies,  jnst  from  Rome:  epistula  recentior :  receu- 
tiore  memoria:  attulisti  aliud  humanius  horum 
recentiorum,  modem  writers:  recentissima  tua  est 
epistula  Kal.  data,  latest:  annus  recentissimus : 
Senones  recentissimi  advenarum,  L. — Plur.  n.  as 
svbst.,  late  events  (opp.  vetusta). — Fig.,/r«A,  vig- 
orous :  ut  integri  et  recentes  defatigatis  succede- 
rent,  Os. :  equitatus,  Os. :  animus  (consulis),  L. 

2.  recens.  adv.  [1  recens],  lately,  freshly,  new- 
ly,  just,  recently  :  recens  accepta  cladis,  L. :  Sole 
recens  orto,  V. 

re  -  cenaeo,  sul,  — ,  ere,  to  count,  enumerate, 
number,  reckon,  survey:  haec  in  Aeduorum  finibus 
recensebantur,  Os. :  captivos,  quot  cuiusque  populi 
essent,  L. :  omnem  suorum  numerum,  V. —  To  ex- 
amine, review,  muster,  survey :  exercitum,  L. :  le- 
giones,  L. :  Signa  recensuerat  bis  sol  sua,  hcui 
traversed,  0. — Of  the  censor,  to  revise  the  roll  of, 
enroll:  in  equitibus,  L. :  equites,  L. — Fig.,  to  go 
9ver,  reckon  up,  recount,  review :  Fata  fortunasque 
virtim,  V. :  fortia  gesta,  0. 

recensio,  dnis,  /.  [recenseo],  an  enumeration, 
recension:  memoria  publica  rccensionis  tabulis 
impressa,  i.  e.  the  censor*s  register. 

receptaculom,  1,  n.  [recepto],  a  place  of  de- 
posit,  reservoir,  magazine,  recejptacle:  cibi  et  potio- 
nis  (alvus) :  f rugibus,  Ta. :  omnium  purgamento- 
rum  urbis,  L. — A  place  of  refuge,  lurking-place, 
shelter,  retreat:  nisi  illud  receptaculuni  classlbus 
nostris  pateret:  pro  receptaculo  turriin  facere, 
Os. :  castella  diniit,  ne  receptaculo  hAtibus  essent, 
L.:  praedonum  receptacnla  sustulit:  oppidum  re- 
oeptaculum  praedae,  a  hiding-place :  adversae  pug- 
nae,  ref%ige  from,  defeat,  L. :  exsulum,  Ou. :  (mors) 
aetemum  nihil  scntiendi  receptaculum. 


recepto,  avl,  — ,  &re,  iiUens,  [recipio],  to  taks 
hack,  wrest  away:  hastam  receptat  Ossibus  hae> 
rentem,  V.  —  To  receive  habitually,  harbor,  enter- 
tain :  meum  filium  ad  te,  i.  e.  my  son^s  visits,  T. : 
mercatores,  admit,  L. — With  pron.  reflex.,  to  betake 
oneself,  withdraw,  retire,  recede :  in  tectum  te,  T. : 
Saturni  sese  quo  Stella  receptet,  V. 

receptor,  oris,  m.  [re- +OAP-],  a  harborer,  con- 
cealer :  ille  latronum  receptor  locus. 

receptruc,  Icis,/.  [receptor],  a  harborer,  con- 
cealer :  Messana  praedarum. 

receptum,  I,  n.  [P.  n.  of  recipio],  an  engage- 
ment, obligcUion,  guaranty :  satis  (est  factum)  no- 
stro  recepto :  receptum  intervertit 

1.  receptUB,  P.  of  recipio. 

2.  receptUB,  Us,  m.  [re- + OAF-],  a  taking  back, 
retraction,  recantation:  nimis  pertinacis  Benten- 
tiae,  L, — Of  troops,  a  falling  back,  retiring,  retreat^ 
^oay  of  retreat :  expeditum  ad  suos  receptum  ha- 
bere, Os. :  ut  nee  receptum  a  tergo  circumvenit 
haberent,  L. :  cum  receptus  primis  non  esaet,  L. : 
ut  in  Siciliam  receptus  daretur,  Os. :  hand  facili 
inde  reoeptu,  retreat  being  difficult,  L. — In  phrases 
with  cano  or  sigman  :  Oaesar  receptui  cani  iussit, 
to  sound  a  retreat,  Os. :  signum  dare  receptui,  sig- 
nal for  retreat,  L.  —  F  i  g.,  a  retreat,  withdrawal, 
way  of  escape :  receptum  ad  poenitendum  habere, 
L. :  a  malis  consiliis,  L. — In  phrases  with  cano  or 
signum :  revocante  et  receptui  canente  senatu,  i.  e. 
directing  him  to  stop  hostilities :  a  miseriis  contem- 
plandis  canere  receptui,  to  give  the  signal  for  leav- 
ing off,  etc. :  (bucina)  oecinit  iussos  inflata  recep- 
tas,  0. :  cane,  Musa,  reoeptds,  i.  e.  cease,  0.  —  A 
refuge,  place  of  shelter:  habere  ad  Oaesaris  amici- 
tiam  receptum,  Os. :  ad  expertam  clementiam,  L. 

1.  recessuB,  P.  of  recedo. 

2.  recesBUB,  Qs,  m.  [re-H-OAD-],  a  going  baek^ 
receding,  retiring,  retreat,  departure:  a  pestiferis 
(rebus) :  ut  luna  acoessu  et  recessu  suo  soils  lumen 
accipiat :  recessum  primis  ultimi  non  dabant,  i.  e. 
means  of  retreat,  Os. — A  remote  place,  retired  spot^ 
nook,  comer,  retreat,  recess :  mihi  solitudo  et  reoes- 
sus  provincia  est :  non  recessus  ipse  def eudit,  our 
remote  position,  Ta. :  auctumno  tecta  ac  recessum 
circunispicere,  L. :  spelunca  vasto  submota  reces- 
su, in  a  deep  recess,  V. :  Luminis  exigui  prope 
templa,  inner  chamber,  0. :  Phrygiae  recessus  om- 
nis peragrasti,  L. :  pulchri,  inner  rooms,  0. — F  i  g,, 
a  withdrawal :  tum  aocessus  a  te  ad  causam  fati^ 
tum  recessus,  advancec  and  retreats:  habere  in 
dicendo  umbram  aliquam  et  recessum,  shade  and 
background:  in  animis  hominum  sunt  recessQs. 

recidivns,  adj.  [re- -^CAD-],  falling  back,  r»- 
tuming,  recurring :  nummus,  lu. :  Pergama,  r»- 
buiU,\. 

1.  recido  or  recddo^  reccidi  or  reddl,  reoft- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


reoldo 


708 


reolpio 


sftras,  ere  [re-+cado],  to  fall  hack^  spring  hack^ 
return:  in  terras:  ramulum  ndductura  in  oculum 
suuro  recidisse,  had  recoiled:  (saxa)  eonvulsa  in 
COS  recidebant,  kept  falling  backy  Cu. :  etiam  si 
recta  reciderat  (navis),  L.  —  F  i  g.,  to  fall  back,  re- 
<Mr»,  be  thrown  back/fall^  aink^  be  reduced,  relapse: 
ab  his  me  romediis  noli  vocare,  ne  recidam,  suffer 
a  relapse:  ex  liberatore  patriae  ad  Aquilios,  Aa^:^ 
sunk  to  a  level  with,  L. :  tantum  apparatum  ad  ni- 
hilum  recidere,  come  to  naught :  ad  ludibrium,  Cu. : 
in  graviorem  ntorburn,  L. :  Syracusae  in  antiquam 
servituteni  reciderunt,  L. :  in  invidiam,  N. :  bucine 
tandem  omnia  reciderunt,  ut,  etc. :  illuc,  ut,  etc., 
lu. :  ex  quantis  opibus  quo  recoidissent  Oarthagi- 
niensium  res,  L.  —  To  fall  back,  fall  to^  pass,  be 
handed  over :  cum  ad  eum  poteutatus  omnia  rec- 
cidisset:  quae  (tela) ...  in  aliorum  vigiliam  con- 
sulum.  recidissent,  i.  e.  wmUd  have  fallen  to  my 
successors:  sinere  artem  musicam  Recidere  ad 
paucos,  T.  —  Of  evil,  to  fall  back,  be  visited,  recoil, 
return:  ut  buius  amentiae  poena  in  ipsum  recidat: 
posse  hunc  casum  ad  ipsos  recidere  demonstrant, 
Cs. :  consilia  in  ipsorum  caput  recidentia,  L. —  To 
fall  out,  turn  out,  result,  come  :  ne  in  unius  impe- 
riura  res  recidat:  quorsum  recidat responsuni  tuum, 
noD  laboro,  what  your  answer  may  prove  to  be. 

2.  reoido,  dl,  sus,  ere  [  re-  -i-  caedo  \  to  cut 
away,  cut  down,  cut  off:  sceptrum  imo  de  stirpe, 
V. :  ceras  inanis,  empty  cells,  V. :  pueris  membra, 
O. :  volnus  Ense  recidendura  est,  0. :  columnas, 
hew  out,  H.  —  Fig.,  to  lop  off,  cut  sliort,  retrench, 
abridge,  diminish:  ambitiosa  Omamenta,  H. :  na- 
tiones  recisae :  supplicio  culpam,  H. 

re-oingo,  — ,  ctus,  ere,  to  ungird,  loosen,  undo : 
Testis  induta  recinctas,  0. :  in  veste  recincta,  V. : 
neque  eo  contenta  recingor,  ungird  myself,  0. : 
sumptuin  recingitur  anguen),  unwinds  the  folds,  0. 

reoino,  — ,  — ,  ere  [re+cano],  to  cause  to  echo, 
make  to  resound, repeat,  reecho:  parrae  rccinentis 
omen,  H. :  cuius  recinet  Nomen  imago,  H.  —  To 
repeat,  celebrate,  praise :  haec  dictata,  H. :  curva 
Ijra  Latonam,  H. 

reoiper-,  see  recuper-. 

recipio,  cepi  (recepsS  for  recfipero,  Ct.),  ceptus, 
ere  [re+capioj.  L  To  take  back,  bring  back,  carry 
back,  retake,  get  back,  regain,  recover :  d  and  is  reci- 
piendisque  mentis,  by  an  exchange  of  services  :  si 
▼elit  suos  recipere,  obsides  sibi  reraittat,  Cs. :  re- 
ges,  L. :  canam,  recepto  Caesare  felix,  H. :  Taren- 
tum,  recaptured:  praeda  recepta  est,  L. :  Pectore 
in  adverso  ensem  Condidit,  et  recepit,  drew  out 
again,  V. :  suos  oninl.-*  incolufiies  (sc.  ex  oppido 
in  castra),  withdraw,  Cb.  :  cohortes  defessos,  Cs. : 
Ilium  medio  ex  hoste,  rescue,  V.  —  With  pron.  re- 
flex., to  draw  back,  voithdraw,  betake  oneself,  retire, 
rettreat,  escape :  se  ex  hisce  locis :  se  ex  f  uga,  Cs. : 


se  recipiendi  spatiuro,  L. :  se  ad  Caesarem,  Ob.  : 

ex  castris  in  oppidum  sese,  Cs. :  rursus  se  ad  signa, 
Cs. :  se  in  novissimos,  L. :  sub  murum  se,  Cs. :  eo 
se,  Cs. :  Neque  sepuloruni  quo  recipiat  habeat, 
portum  corporis  (sc.  se),  Enn.  ap.  C.  —  Fig.,  to 
bring  back  :  (voceni)  ab  acutissimo  sono  usque  ad 
gravissiraum  sonum. — To  get  back,  receive  again, 
regain,  recover,  repossess:  antiquam  frequentiam 
recipere  urbem  pati,  L. :  ct  toti(iem,  quot  dixit, 
verba  recepit,  got  back,  0. :  quam  (vitam)  pogt- 
quam  recepi,  recovered,  (). :  animam,  T. :  a  pavore 
recepto  aninio,  L. :  voliunique  animumque,  0. : 
mente  receptft,  H.  —  Willi  pron,  reflex.,  to  betake 
oneself,  withdraw,  retire :  ad  f rugern  bonam :  ad 
reliquam  oogitationem  belli,  Cs. — To  recover,  col- 
lect oneself,  resume  self-possession :  ut  ine  recepi : 
nullum  spatium  recipiendi  se  dedit,  L. :  se  ex  ter- 
rore,  Cs. :  totft  me  mente.  0. — II.  7b  fake  to  one- 
self, take  in,  admit,  accept,  receive,  welcome:  Exclu- 
der, ille  recipitur,  T. :  Xerxein,  await  the  attack 
of:  hos  tutissimus  portus  recipiebat,  Cs. :  Mosa 
ex  Rheno  recepta  insulaiu  efficit,  Cs. :  equus  fre- 
num  recepit,  submitted  to,  H. :  Ilominem  amicum 
ad  te,  T. :  hominem  ad  epulas :  gentes  in  civita- 
tem  receptae:  deorum  in  terapla,  U. :  Ilergetes  in 
ius  dicionemque,  L. :  reges  in  araicitiam,  S. :  sidera 
in  caelo  recepta,  0. :  tecto  reeipi,  Cs. :  ilium  suis 
urbibus :  oppido  ac  portu  recepti,  Cs. :  legatos 
moenibus,  S. :  eum  doinum  suam :  ut  domum  ad 
se  quisque  hospitio  reciperet,  Cs.  —  Of  money  or 
income,  to  take  in,  receive,  collect,  acquire,  gain : 
pecuniam  ex  novis  vectigalibus :  pecunia,  quae 
reeipi  potest. — Of  weapons  or  fetters,  to  submit  to, 
accept,  receive,  expose  oneself  to:  ne^esse  erat  ab 
latere  aperto  tela  reeipi,  (^%. :  ferrum :  donee 
(equus)  frenum  recepit,  H.  —  Of  places,  to  seize, 
capture,  tctke, possess,  occupy:  Praeneste  per  dedi- 
tionem,  L. :  oppido  recepto,  Cs. :  rem  p.  armis,  S. 
— Vi^.fto  take  upon  oneself  assume,  receive,  accept, 
admit,  allow :  in  semet  ipsum  religionem,  to  burden 
himself  mth,  L.:  antiquitun  recepit  fabulas:  nee 
ineonstantiam  virtus  recipit :  timor  misericordiam 
non  recipit,  Cs. :  casus  recipere  (res),  be  liable  to, 
Cs. :  re  iam  non  ultra  recipiente  cunutationem,  L. 
—  To  take  up,  undertake,  accept,  assume:  causa  in 
Siciliae:  id  facere,  quod  recepissem,  T. :  officium. 
— To  assume  an  obligation,  pledge  oneself  take  the 
responsUfility,  be  surety  for,  warrant,  promise,  en- 
gage:  ad  me  recipio;  Faciei,  T.:  promitto  in  nie- 
que  recipio,  fore  cum,  etc. :  promitto,  recipio,  spon- 
deo,  Caesarem  talem  semper  fore,  etc. :  facturum, 
quod  milites  vellent,  se  recepit,  L. :  fidem  recepisse 
sibi  et  ipsum  et  Appium  de  me,  had  given  hitn  a 
solemn  assurance:  ea,  quae  tibi  promitto  ac  reci- 
pio :  mihi  in  Cumano  se  defensunim,  etc. :  postu- 
labat  ut  .  .  .  id  ipsi  fore  reciporcnt^  Ca. — Of  a 
magistrate,  with  nomen,  to  entertain  a  charge 
against,  enter  as  an  accused  person,  indict:  nomen 


Digitized  by  V^OOQIC 


radproco 


704 


reoonditos 


absentia:  appellantibus  nemo  erat  aoxilio,  quio 
nomina  recipereDtur,  L. 

reoiprooS,  tvl,  itas,  Irr  [reciprocus],  to  move 
baeky  turn  haek^  revene  the  motion  of:  aoimam,  to 
fetch  breath,  L. :  alqaid  in  motu  identidem  reci- 
prooando  oonstantiaa,  L  e.  tfi  tte  alternation  of  cur- 
rente:  qoinqueremem  In  adversum  aestum  reci- 
procari  non  posse,  to  taek  about^  L. :  reciprocari 
coepit  mare,  to  ftow  back^  Gu.  —  7b  come  and  go^ 
reciprocate:  f return  temporibus  statis  reclprocat, 
riaee  andfalU,  L.  —  Fig.,  of  a  proposition,  to  re- 
verse,  convert, 

reciproom*  <m{^'.,  returning,  receding  t  mare, 
Ta. 

reoisua^  P,  of  2  recldo. 

recitatio,  Onis,  /.  [recito],  a  reading  aloud, 
public  reading:  ut  ilium  recitationis  suae  poeni- 
teret:  raiissimarum  recitationnm  fama,  Ta. :  reci- 
tationem  eventus  prosequatur,  Ta. 

recitator,  Oris,  m.  [recito],  a  reader,  reciter, 
dedaimer:  tres  recitatores:  acerbus,  H. 

re-cito,  &vl,  fttus,  ftre,  to  read  out,  read  aloud, 
recite,  declaim,  rehearee:  Pompei  testimonium: 
litteras  in  senatu,  S. :  ex  codice :  responsum  ex 
scripto,  L. :  de  tabulis  publicis :  Scripta  foro,  H. : 
horrere  Augusto  recitantes  menae  poetas,  lu. :  al- 
oui,  H. :  sacramentum,  dictate,  Ta.  —  To  name  in 
writing,  eonttitute,  appoint,  enroll:  testamento  re- 
citatus  heres:  avunculum  praeterire  in  recitando 
senatu :  senatum,  L. 

reolamatid,  dnis,/.  [reclamo],  a  erg  of  no, 
ehout  of  disapproval :  vestra. 

reclamito,  — ,  -ti  are, /rey.  [reclamo],  to  cry 
loudly  againtt,  exclaim  against, — F  i  g. :  reclamitat 
istiusraodi  suspitionibus  ipsa  natura. 

re-clamo,  &^  &tu8,  are,  to  cry  out  against,  ex- 
claim against,  contradict,  protest :  cum  cunctus 
ordo  reclamabat:  illi  reclamarunt:  tribuni  recla- 
mantibus  consulibus  refecti,  in  spite  of  their  pro- 
test, L. :  cum  eius  promissis  legiones  reclamassent: 
Quaere  peregrinum,  yicinia  reclamat,  H. :  Recla- 
mant  omnes,  Tindicandam  iniuriam,  Ph. :  cum  erat 
reclamatum  vocibus:  soopulis  inlisa  reclamant 
Aequora,  re-echo,  V. 

reolinia,  e,  adj.  [re+OLI-],  leaning  baek^  re- 
dining  :  In  sinu  iuyenis,  0. 

re-olind,  &vl,  Stus,  &re,  to  bend  back,  cause  to 
lean,  redine :  alces  ad  eas  (arbores)  reclinatae,  Cs. : 
caput :  scuta,  rest,  V. :  ab  labore  me,  rdieve,  H. 

recludo,  si,  bus,  ere  [re  +  claudo],  to  unclose, 
open,  throw  open,  disclose,  reveal:  portas,  V. :  viam 
arcis,  0. :  reclusA  Mane  domo  vigilare,  H. :  pectora 
pecudum  (in  augury),  V. :  tellurem  dente  unco, 
break  up,  V. :  tellus  Pauperi  reoluditur,  H. :  ense 
iugolum,  O. :  ensem,  <iraWf  V. :  tellure  Thesauros, 


disdose,  V. :  ora  fontana,  0. :  volnera,  Ta. — F  i  g., 
to  disdose,  reveal,  open,  display,  mose :  iram,  G. 
po^t.:  ebrietas  operta  recludit,  H.:  (Mercurius) 
Non  lenis  precibus  fata  recludere,  i.  e.  to  open  the 
gate  for  a  retttm,  H. 

recootOB,  P.  of  recoquo. 

re-oogito,  ftvl,  — ,  &re,  to  think  over,  reconsider: 
de  forma  Numisianft. 

re-oognitio,  Onis,/.,  a  reviewing,  investigation, 
examination:  consulis,  L. 

re-cognoBc5,  gnSvI,  grnitus,  ere,  to  know  agatn^ 
recollect,  recall  to  mind,  recognize:  qualis  fuerit,  ex 
eo :  ea,  quae  scit,  mecum :  mecum  noctem  iUam : 
res  (suas),  L. :  dona  templorum,  Ta. :  sacra  anna- 
libus  eruta,  0.  —  To  look  over,  review,  investigate, 
examine,  inspect :  leges  populi  R :  socios  navalls, 
L. :  supellectilem  Darei,  Gu. :  Dona  populorum, 
survey,  V, — To  examine,  certify,  authenticate :  haeo 
omnia  summa  curft  et  diligentia  recognita  sunt: 
Pompei  decretum. 

re-oolllg5t  see  reconligo. 

re-oolo,  colui,  cultus,  ere,  to  tiU  again,  cultivate 
anew, work  over:  terram,  L. :  humus  post  tempora 
longa  reculta,  0. :  metalla  intermissa,  L. —  To  in^ 
habit again,revisit:  locum,  Ph. — To  reinvest:  alqm 
sacerdotiis,  Ta. — To  restore,  replace:  imagines  sub- 
▼ersas,  Ta, — ^F  i  g.,  to  practise  again,  reswne,  renew  : 
artes,  quibus  a  pueris  dediti  fuimus :  ad  haec  sta- 
dia recolenda:  dignitatem. — To  think  over,  reflect 
upon,  consider  :  quae  si  tecum  ipse  recolueris :  ani- 
mas  Lustrabat  studio  recolens,  V.:  pectore  sua 
facta,  Gt. — To  recall,  recollect :  Hoc  tua,  nam  r©- 
colo,  quondam  germana  canebat,  0. 

re-compositiiB,  adj.,  reacfjusted:  comas,  0. 

reconciliatio,  Onis,  /.  [recondlio],  a  re-estab- 
lishing, reinstatement,  restoration, renewal:  concor- 
diae:  gratiae,  reconciliation:  reconciliatione  gra- 
tiarum. — A  reconciling,  reconciliation (sc gratiae): 
illius :  nihil  opus  esse  reconciliatione,  L. 

reoonoiliator,  Oris,  m.  [reconcilio],  a  restorer  : 
pacis,  L. 

re-oonoillo,  avi,  &tus,  ftre,  to  procure  agttin^ 
regain,  recover,  restore,  re-establish:  Parura  insu- 
1am  oratione,  N. :  fides  reconciliatae  gratiae :  de- 
trimentum  virtute  militum  reconciliatur,  it  meuie 
good,  Gs. :  cum  fratre  gratiam,  L. :  de  reconcilian- 
dis  invicem  inimicis,  Ta. — To  bring  together  again, 
rettnite,  reconcile:  me  cum  Guesare  in  gratiam: 
quibus  eum  omnibus  eadera  res  p.  reconciliavit, 
quae  alienarat,  reunited:  animos  militum  impera- 
tori,  L. — To  win  over  again,  conciliate  :  Pompeium. 

re-oonoinnd,  — ,  — ,  are,  to  set  right  again, 
repair:  tribus  locis  aedifico,  reliqua  reconcinno: 
detrimentum,  Gs. 

reoonditxi%  acfj.  with  comp.  [P.  of  v^condo^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


reoondo 


706 


rector 


put  away,  <nU  of  the  way,  hidden,  eoneeaUd,  retired, 
eequetiered:  tabulae  et  signa :  quid  Aegyptus  ?  ut 
recondita  estt:  senatHs  consultum,  inclusum  in 
tabulls,  tamquam  in  vaginft  reconditam. — Flur.  n. 
as  mbst^  sequestered  places :  in  occultis  ac  recon- 
ditis  templi,  Cs. — Fig.,  hidden, pro/owid, abstruse, 
recondite:  res :  reconditiora  (opp.  quae  in  promptu 
sunt):  sententiae:  ut  in  e&  (specie  oris)  penitus 
reconditos  mores  eflSngere,  an  expression  of  the  in- 
most eharcuter:  nature  tristi  ac  recondita  esse, 
reserved, 

re-oondo,  didl,  ditus,  ere,  to  put  up  aaain,  put 
back,  lay  up,  put  away,  hoard,  shut  up,  dose,  hide, 
conceal,  bury :  gladium  in  vaginam,  sheathe:  in 
vagina :  Caecubum,  H. :  quod  celari  opus  erat, 
habebant  reconditum,  kept  hid:  recondita  alia  in- 
venerunt,  L. :  imo  reconditus  antro,  0. :  oculos, 
dose  again,  0. :  ensem  in  pulraone,  plunge,  V. — 
¥\%.,to  store  up,  hide:  mens  alia  recondit,  e  qui- 
bus  memoria  oritur :  quos  fama  obscure  reoondit, 
i.  e.  whose  names  are  unknown,  V. 

re-oonllgo  (-colllgo),  l§gl,  lectus,  ere,  to 
gather  again,  colled:  etiam  si  cuius  animus  in  te 
esset  offensior,  a  me  reoonligi  oportere,  to  be  rec- 
onciled: te,  I  e.  take  courage,  0.:  primos  annos, 
regain,  0. 

re-coquo,  coxl,  coctus,  ere,  to  boil  again,  renew 
by  boiling :  Peliam.  —  To  prepare  again  by  fire, 
forge  anew,  melt  over :  fornacibus  ensis,  V. :  re- 
ooctus  Scriba  ex  quinqueviro,  remoulded,  H. :  senex 
recoctus,  renewed,  i.  e.  youthful,  Gt. 

reoordatio,  dnis,/.  [recordor],  a  recalling  to 
mind,  recollection,  remembrance:  grata :  recordatio- 
nes  fugio,  quae  dolorem  e£Bciunt  rerum  :  veteris 
memoriae,  the  reeolledion  of  an  old  circumstance  : 
servitutis:  benefactorum :  nostree  amicitiae:  iu- 
cundae  recordationes  consoientiae  nostree. 

reoordor,  atus,  ftri,  dep.  [re-+cor],  to  think 
over,  bethink  oneself  of,  be  mindful  of,  call  to  mind, 
remember,  recollect:  ut  reoordor,  tibi  meam  (epi- 
stulam)  misi :  vosmet  ipsi  vobiscum  reoordamini : 
pueritiae  memoriam :  omnis  grad&s  aetatis  tuae : 
tua  consilia:  virtutes  (ManliXL.:  priorem  liber- 
tatem,  Ta. :  antiqua  Damna,  0. :  tua  in  me  studia 
multum  tecum :  si  rite  audita  recordor,  V. :  legio- 
nes  nostras  in  eum  locum  saepe  profectas :  eadem 
se  in  Hispanift  perpessos,  Cs. :  recordati  Teucros 
Ducere  principium,  etc.,  0. :  ego  recordor  longe 
omnibus  unum  anteferre  Demosthenem :  quantum 
hae  conquaestiones  punctorum  nobis  detraxerint : 
recordor  unde  ceciderim :  flagitiorum  suonim  re- 
cordabitur:  illius:  alquid  de  te:  quae  sum  pas- 
sura,  lay  to  heart,  0. 

re-creo,  avl,  fttus,  &re,  to  make  anew,  renew,  re- 
store, revive,  refresh,  recruit,  invigorate:  voculae 
recreandae  caus&:  recreatus  legatus  ex  volneri- 
bn"  L. :  e  gravi  morbo :  .leni  vento  umcrum,  H. : 


Arbor  aestivi  recreatur  aurft,  H. :  squillis  Poto 
rem,  H. :  ex  acie  semivivum  elatum,  N. :  adflictum 
erexit,  perditumque  recreayit :  proTinciam  perdi- 
tam:  res  p.  revivescat  et  recreetur:  recreatur 
ci vitas :  (animus)  cum  se  recreavit,  has  recovered 
itself:  litteris  sustentor  et  recreor:  Caesarem 
antro,  H. :  spatium  ad  reoreandoa  animos,  Cs. :  ab 
hoc  raaerore  recreari. 

re-orepo,  — ,  — ,  are,  to  resound,  echo:  cava 
cymbala  recrepant,  CL 

re  -  oreao5,  crfivl,  — ,  ere,  to  grow  agaift,  m- 
crease  again:  velut  accisis  recrescens  stirpibua, 
L. :  luna  toto  quater  orbe  reorevit,  O. 

re-orudeaoo,  dul,  — ,  ere,  inch.,  to  become  raw 
again,  break  open  afresh:  ilia  (volnere)  recrude- 
scunt  —  Fig.:  recrudesoente  seditione,  breaking 
out  again,  L. :  recruduit  pugna,  L. :  recruduit  so- 
poratus  dolor,  Cu. 

recta,  adv.  [abif,  of  rectus ;  sc  vift],  straight- 
way, straightforward,  right  on,  directly,  Tu  rus 
hinc  ibis  ?  .  .  .  recta,  T. :  ab  subselliis  in  rostra 
rectft:  perge  in  exsilium:  Tendimus  hino  recti 
Beneventum,  H. 

recte,  adv,  with  eomp.  and  n^.  [  rectus  1,  in  a 
straight  line,  straighily,  undeviatingly :  tern. — 
Fig.,  rightly,  correctly, properly,  duly, suitably,  ap. 
propriately,  well,  accinxUefy :  recte  tu  quidem,  et 
vere:  Tractare,  T.:  facere:  oonstare:  recte  fac- 
tum (opp.  turpiter),  Cs. :  deos  tollens  recte  non 
dubitat divinationem tollere, consistently:  cum  fuit 
cui  recte  ad  te  litteras  darem,  safdy :  recdssime 
facere:  ambulare,^o  €u  he  ought:  ludi  recte  facti, 
L. :  procedere,  agreeably,  H. :  apud  matrem  recte 
est,  i.e,sheis  quite  well :  Recte  ego  mihi  vidissem, 
would  have  looked  out  todl,  T. :  vendere,  at  a  high 
price  (opp.  male) :  Ad  omnia  alia  aetate  sapimus 
rectius,  T. :  rectius  bella  gerere,  L. :  rectius  occu- 
pat  Nomen  beati,  qui,  etc.,  H.— In  approval,  vfdl, 
quite  well,  right,  excellently:  Quid  vos?  quo  pacto 
hie?  satin  recte?  (sc.  agitur),  T. :  De,  quid  fit? 
quid  agitur  ?  3y.  Recte.  De.  optumest,  T. :  cla- 
mabit,  pulchre  I  bene  I  recte  I  H. — ^As  a  courteous 
evasion  or  refusal,  alTs  well,  there's  nothing  the 
matter,  nothing  is  wanting,  no,  thank  you :  So.  quid 
es  tam  tristis  ?  Pa,  recte,  mater,  T. :  rogo  num- 
quid  velit  ?  *  Recte  *  inquit,  I  e.  no,  nothing,  T. 

rectiS,  6nis,  /.  [REG-],  a  guiding,  government^ 
direction:  rerum  p. 

rector,  dm,  m.  [REG-],  a  guide,  leader,  direc- 
tor, ruler,  master,  hdmsman,  pUot :  navium  recto- 
res  :  navis,  V. :  ut  in  curru  det  rector  Lore,  driver, 
0, :  exterriti  sine  rectoribus  equi,  Ta. :  elephant! 
ab  rectoribus  interfecti,  L. — F  i  g.,  a  ruler,  leader, 
guide,  governor  :  dvitatis :  rei  p.,  L. :  Thebarum, 
H. :  populonim,  0. :  summi  rectoris  ac  domini 
numen :  pelagi,  Neptune,  0. :  mtlites,  qui  ad  tre 

Digitized  by  V^OOQIC 


705 


recuao 


dendam  diadplinam,  exemplum  et  lectores  habe- 
bantur,  offleen^  Ta. :  Rectores  iuvexium,  Y. 

reotum,  I,  n.  [P.  n.  of  rego],  ffood^  uprightness, 
rectitude,  virtue:  illud  rectum,  quod  KorSp^btfia 
dicebas:  Neque  id  putabit,  pravum  an  rectum 
siet,  T. :  curvo  diguosoere  rectum,  H. :  mens  sibi 
coDBcia  recti,  V. :  fidem  rectumque  colebat,  0. 

reotUB,  (uff.  with  comp.  and  sup.  \P.  of  rego^, 
in  a  straight  line,  straight,  upright,  direct,  undevu 
cuing:  recta  regione  iter  instituere,  L.:  India, 
rectft  regione  spatiosa,  Cu. :  hino  in  pistrinum  rec- 
tft  proficisci  vi&,  T. :  hue  ex  Africft  cursus,  L. : 
lineae,  perpendicular :  saza  quae  rectis  lineis  sues 
ordines  servant,  horizontal,  Gs. :  recto  litore,  di- 
rectly along  the  shore,  V. :  ad  Iberum  iter,  Cb.  : 
ne  qua  forent  pedibus  vestigia  rectis,  V.:  recto 
grassetur  limite  miles,  0. :  velut  rectae  acies  cou- 
ourrissent,  i.  e.  front  to  front,  L. :  pugna,  regular, 
L. :  saza,  steo),  L. :  rectae  prope  rupes,  L. :  trun- 
cus,  0. :  puella,  H. :  senectus,  lu. :  iterque  Non 
agit  in  rectum,  directly  fonoard^  0. :  crus  Rectius, 
H. :  Iong&  trabe  rectior  exstet,  0.  —  F  i  g.,  direct, 
right,  correct,  proper,  appropriate,  befitting  :  vobis 
mentee  rectae  quae  stare  solebant,  Enn.  ap.  C. : 
at  rectA  y'iSl  rem  narret,  T. :  quae  sint  in  artibus 
recta  ac  prava  diiudicare :  est  lex  nihil  aliud  nisi 
recta  ratio:  rectum  est  gravitatem  retinere:  no- 
minibus  rectis  expendere  nummos,  i.  e.  on  good 
securities,  H. :  si  quid  novisti  rectius  istis,  H. :  rec- 
tissima  studia. — Morally  right,  just,  cofiscientious, 
virtuous,  upright:  a  recti  conscientift  discedere: 
animus  secundis  Temporibus  dubiisque  rectus, 
H. :  Caesar :  quid  rectius  fuerit,  dicere  non  est 
necesse :  ob  rectissimum  facinus. 

re-cab5y  — ,  — ,  are,  to  lie  upon  the  back,  lie 
down,  lie  back,  recline:  moUiter  et  delicate:  in 
sinu  consulis,  L. :  sus  solo,  V. :  sub  tegmine  fagi, 
V. :  Sub  arbore,  0. 

reoultos,  P.  of  recolo. 

recumbo,  cubul,  — ,  ere  [OVB-],  to  lie  down 
again,  lie  doum,  recline:  somnis  surrexisse,  dein 
recubuisse:  in  exedra  posito  lectulo:  in  herbi: 
■pond&  sibi  propiore  recumbit,  0. :  tanroe  medio 
recumbere  sulco,  sink  down,  0^ — ^E  s  p.,  <t>  recline 
at  table:  in  triclinio:  rediit  hora  dictsi,  recubuit, 
Ph. :  Archiacis  lectis,  H. — Of  things,  to  fall,  sink 
down  :  sic  ilia  (piia)  penitus  vadis  inlisa  recumbit, 
y. :  onus  (domfls  quassatae)  in  proclinatas  partia, 
0. :  nebulae  campo  recumbunt,  s^tle  down,  V. : 
minax  ponto  Unda  recumbit,  H. :  in  umeros  cer- 
yiz  oonlapsa  Vecumbit,  sinks  back,  V. 

reoimeratio  (reoip-),  6nis,  /.  [  recupero  ],  a 
getting  back,  regaining,  recovery  :  libertatis. 

recuperator  (recip*),  Oris,  m.  [recupero],  a 
regcnner,  recoverer-  nrbia,  Ta.  —  Esp.,  one  of  a 
bench  of  three  or  Jive  justices,  for  Uu  summary 


trial  of  civil  causes :  recuperatorem  dare :  tris  re> 
cuperatores  dare,  L. 

reouperatorina  (reoip*),  adi,  [recuperatorX 
of  the  recuperatores,  of  the  special  court  for  sum- 
mary civil  trials:  iudicium. 

reoaperd  (reoip-),  ftvi,  atus,  are  [CVP-],  to 
get  back,  obtain  again,  regain,  recover:  erepta: 
amissa,  Gs. :  rem  suam :  fortunas  patrias :  arma, 
L. :  rem  p. :  Formianum  a  DoIabellA :  haec  faciunt 
reciperandorum  suorum  causIL,  Gs.:  Pelopidam, 
N. :  a  Karthaginiensibus  captivos,  recover :  liber- 
tatem,  Gs. :  ius  suum :  pacem,  S. — F  i  g.,  to  obtain 
again,  regain,  recover :  si  et  vos  et  me  ipsum  recu- 
peraro :  adulescentes,  gain  over  again,  N. 

re-ouro,  ftvl,  &re,  to  restore,  refresh  :  me  otic  et 
urtica,  Gt. 

re-ourrOb  currl,  — ,  ere,  to  run  back,  hasten 
back,  return  :  ad  me :  in  Tusculanum  :  in  arcem, 
L. :  rure,  H. :  hue,  T. :  Ad  fontem  Xanthi  versa 
recurret  aqua,  0. :  coeptum  saepe  recurrit  iter,  0.: 
qui  sol  utrumque  recurrens  Aspicit  ooeanum,  V. : 
recurrentea  per  annos,  revolving,  H. — F  i  g.,  to  corns 
back,  hasten  back,  return,  revert,  recur  :  mox  Bru- 
ma  recurrit  iners,  H. :  versa  recurrat  biemps,  0. : 
ad  easdero  condiciones,  Gs. 

reonrso,  — ,  — ,  are,  freq,  [recurro],  to  return 
persistently,  keep  recurring  t  sub  noctem  cura  re- 
cursat,  V. :  animo  Vetera  omina,  Ta. 

reoursoa,  Os,  m.  [re-  + 1  GEL-],  a  running  back^ 
going  back,  return,  retreat :  Inde  alios  ineunt  cur- 
8iis  aliosque  recurs&s,  V. :  ut  recursus  pateret,  L. : 
dent  modo  fata  recursds,  O. :  per  altemos  undft 
labente  recursds,  0. 

reourvo^  — ,  atus,  are  [reounnis],  tobendback- 
ward,  turn  back:  equi  coUa,  0.:  recurvatae  un- 
dae,  winding,  0. 

re-ourvuB,  adj.,  turned  back,  bent,  crooked^ 
curved  inward,  winding:  comu,  Y. :  hederae  nexua, 
tangled,  0. :  tectum,  I  e.  ^  Labyrinth,  0. :  aera, 
i.  e.  fish-hooks,  0. 

reooaatio,  dnis,  /.  [recuse],  a  defining,  refu- 
sal: quod  ubi  sine  recusatione  fecerunt,  Gs. :  sine 
ulla  recusatione.  —  In  law,  an  objection,  protest  .• 
haec  tua. — A  plea  in  defence,  counter -pUa  (opp. 
petitio). 

reoasd  (P.  praes.  gen.  plur,  recusantflm,  Y.\ 
avi  (recQsarS,  for  recQsaverd,  G.),  atus,  are  [re.-h 
causa],  to  make  an  objection  against,  decline,  refect^ 
refuse,  be  reluctant  to  do:  non  recuse,  non  abuuo, 
etc. :  recusandi  causa  legatos  mittere,  Gs. :  uxo- 
rem  grandi  cura  dote,  uT:  nee  quae  pepigere  re- 
ousent,  y.:  nullum  periculum  communis  salutis 
causa,  Gs. :  legumina,  Gs. :  servitutem,  S. :  iussa, 
Y. :  nihil  tibi  a  me  postulanti  recusabo :  qui  quod 
ab  altero  postularent,  in  se  recusarent,  Gs. .  terra 
numquam  recusat  imperium:  genua  irupcdiunt 


Digitized  by  V^OOQIC 


reoutio 


707 


redeo 


cursumque  recusant,  V. :  ignis  non  uroquam  ali- 
menta  recusat,  0. :  populum  R.  disceptatorem : 
mori,  Cs. :  sequi  bene  monentem,  L. :  praeceptis 
parere,  Y. :  tibi  comes  ire,  V. :  versate  diu  quid 
ferre  recusent  uraeri,  H.:  de  iudiciis  transferendis 
recusare:  sententiam  ne  diceret:  non  recusamus 
quin  Rosci  vita  dedatur :  neque  recusare  .  .  .  quin 
armis  contendant,  Cs. :  nee  recusabo,  quo  minus 
omnes  mea  legant :  quo  minus  perpetuo  sub  illo- 
rum  dicione  essent,  Cs. — In  law,  to  proteat,  objecty 
take  exception, pUad  in  defence:  tu  me  ad  Terbum 
▼ocas ;  non  ante  venio,  quam  recusaro. 

(recutio),  — ,  cussus,  ere  [re- +quatio],  to  thake 
again,  shock  (only  P,  per/,) :  utero  recusso  Inso- 
nuere  cavernae,  V. 

red-,  see  re-.  (reda),  see  raeda. 

redaotUB,  P.  of  redigo. 

red-amd,  — ,  — ,  are,  to  return  love  for  love. 

red-ardesco,  — ,  — ,  ere,  to  blaze  up  anew,  0. 

red-arguo,  ul,  — ,  ere,  to  disprove,  refute,  con- 
fute, contradict:  quia  enim  redargueret ? :  me: 
nosredargui  patiamur:  improborum  pros  peri  tates 
redarguunt  vim  deorum  :  qui  vestra  dies  muliebri- 
bus  armis  Verba  redarguerit,  wiU  disprove,  V. 

red-d5,  didl,  ditus,  ere.  I.  To  give  back,  re- 
turn, restore:  scripsit  ad  te,  ut  redderes:  alqd 
tibi,  T. :  Accipe  quod  numquam  reddas  mihi,  H. : 
si  quid  ab  omnibus  conceditur,  id  reddo  ac  remit- 
to,  /  give  it  hack  and  renounce  it :  vobis  amissa, 
L. :  obsides,  Cs. :  follibus  auras  Accipiunt  red- 
duntque,  take  in  and  expely  V. :  mulieri  heredita- 
tem :  Redditus  Cyri  solio  Phraates,  U. :  oculis  no- 
stris,  V. :  non  reddere  (beneficium)  viro  bono  non 
licet :  se  convivio,  return,  L. :  se  catenis,  H. :  Ten- 
crttm  se  reddat  in  arraa,  eiposes,  V. :  Sic  modo 
conbibitur,  modo  .  .  .  Redditur  iogens  Erasinus,  is 
iwcUlowed  up  .  .  .  reappears,  0. :  (Daedalus)  Reddi- 
tus his  terris,  on  his  return,  V. —  To  utter  in  re- 
sponse, make  in  ansicer  :  veras  audire  et  reddere 
voces,  return,  V. :  Aeneas  contra  cui  talia  reddit, 
answered,  V.:  responsum,  L. — To  render,  trans- 
late, interpret  •  quae  legeram  Graece,  Latine  red- 
dere: verbum  pro  verbo:  verbum  verbo,  H. —  To 
render,  represent,  imitate,  express,  resemble :  faciem 
locorum,  0. :  et  qui  te  nomine  reddet  Silvius 
Aeneas,  i.e.  shall  bear  your  name,  V. — To  make 
to  be,  cause  to  appear,  render,  make:  quam  (civita- 
tein)  ille  inlustrem  reddidit :  itinera  infesta,  Cs. : 
Quern  insignem  reddidit  arte,  V. :  obacuraque 
nioto  Reddita  forma  lacu  est,  made  indistinct,  0. : 
omuls  Catillinas  Acidinos  postea  reddidit,  made 
patriots  in  comparison :  dictum  ac  factum  reddi- 
di,  i.  e.  no  sooner  said  than  done,  T. :  hie  reddes 
omnia  ci  conPilia  incerta  ut  sient,  T. :  fasciculum 
sibi  aquft  roadidum  redditum  esse. —  To  pay  back, 
revenue,  requite,  punish,  take  satisfaction  for :  per 


eum  stare  quo  minus  accepta  ad  Cannas  reddere> 
tur  hosti  clades,  L. :  reddidit  hosti  cladem,  L. 

II.  To  give  up,  hand  over,  deliver,  impart,  assign, 
yield,  render,  give,  grant,  bestow,  surrender,  relin- 
quish, resign :  mihi  epistulam :  litteris  a  Gaesare 
consulibus  redditis,  Cs. :  ut  primi  Salio  reddantur 
honores,  V. :  reddita  gratia  (i.  e.  relataX  S. :  red- 
dunt  ova  columbae,  lu.:  obligatam  lovi  dapem, 
H. :  mors  pro  patrift  reddita:  morbo  naturae 
debitum,  \.^  to  die  by  disease,  N. :  banc  animam 
vacuas  in  auras,  0. :  caute  vota  reddunto,  pay : 
fumantia  exta,  V. :  gravis  poenas,  i.  e.  suffer,  8. : 
reddi  viro  promissa  iubebant,  to  be  awarded,  V. : 
rationem,  render  an  account :  animam  a  pulmoni- 
bus  reddere,  exhale :  sonum,  give  forth,  H. :  vox 
reddita,  uttered,  V :  catulum  partu,  0. :  Fructum, 
quem  reddunt  praedia,  produce,  T. :  Una  supersti- 
tio,  super  is  quae  reddita  divis,  which  belongs  to  the 
gods,  V. :  tunicam  servo,  lu. :  neque  his  petentibus 
ius  redditur,  is  granted,  Cs. :  quod  reliquum  vitae 
virium,  id  ferro  potissimum  reddere  volebant,  sac- 
rifice: Thermitanis  urbem,  agros,  i.  e.  leave  unfor- 
feited:  (civitati)  iura  legesque,  Aom6  •  rti/^,  Cs. : 
tribus  populia  suae  leges  redditae,  indq)endence 
W€U  recognized,  L. :  conubia,  to  grant,  L. :  Peccatis 
veniam,  H. :  Nomina  facto  vera,  call  by  the  right 
name,  0. :  magistrates  adi,  Indicium  ut  reddant 
tibi,  grant  you  a  trial,  T. :  indicia  in  privates  red- 
debat,  assumed  jurisdiction  in  civU  actions,  Cs. : 
ius,  to  give  judgment,  Ta. — To  repeat,  report,  nar- 
rate, recite,  reJtearse :  ea  sine  scripto  verbis  eisdem : 
sive  paribus  paria  (verba)  redduntur,  sive  oppo- 
nuntur  contraria:  dictata,  rehearse,  H. :  carmen, 
recite,  H. :  causam,  0. 

red-duod,  see  reduco. 

redemptio,  6nis,/  [red-H-EM-],  a  buying  back, 
releasing,  ransoming,  redemption :  cum  captivis  re- 
demptio negabatur,  L. — A  farming  of  the  revenue : 
temeritas  redemptionis. — A  corrupt  purchase,  bri- 
bery: iudici :  reorum  pactiones,  rederoptiones. 

redempto,  — ,  — ,  SLre,freq.  [redimo],  to  ran- 
som, redeem:  (captivi)  a  propinquis  redempta- 
bantur,  Ta. 

redemptor,  (Hs,  m.  [red-+EM-],  a  contractor, 
undertaker,  purveyor,  farmer :  qui  columnam  con- 
duxerat  faciendam :  redemptoribus  vetitis  frumen- 
tum  para  re,  L.:  frequens  Caementa  demittit  re- 
demptor, H. 

redemptura,  ae,  /.  [red-+EM-],  an  undertak- 
ing by  contract,  contracting,  farming  :  redempturis 
augere  patrimonia,  L. 

redemptUB,  P.  of  redimo. 

red-eo,  il  (redit,  T.,  In.),  itus.  Ire. — Of  persons, 
to  go  back,  turn  back,  return,  turn  around:  vel- 
letne  me  redire :  et  non  si  revocaretis,  rediturus 
fuerim,  h. :  tenitus  ille  retro  redit,  V. :  tardios, 


Digitized  by  V^OOQIC 


redhlbeo 


708 


redimo 


0. :  mature,  H. :  e  proviocift :  ex  illis  oontioDibus 
domum,  L. :  a  cenft:  a  nobis,  Y. :  ab  Africft,  H. : 
a  flumine,  0.:  ne  nire  redierit,  T. :  suburbana 
«ede,  0. :  eodem,  unde  redierat,  proficiscitur,  Gs. : 
inde  domum,  0. :  Quo  rediturus  erat,  H. :  retro  in 
urbem,  L. :  in  viara :  in  proelium,  renew,  L. :  Serus 
in  caelum  redeas,  H. :  ad  iniperatorem  Buum :  ad 
penates  et  in  patriaro,  Cu. :  Romam :  Cirtam,  S. : 
Itque  reditque  viam,  V. :  dum  ab  illo  rediri  posset, 
Ca.  —  Of  things,  to  come  back,  return,  be  brought 
back,  be  restored:  ad  idem,  unde  profecta  sunt, 
astra:  sol  in  sua  signa,  0.:  redeuntis  comua 
lunae,  0. :  flumen  in  eandera  partem,  ex  quft  ve- 
nerat,  redit,  Cs. :  redeunt  iam  gramioa  campis, 
H. — In  thought,  to  go  back,  return,  recur:  mitte 
ista,  atque  ad  rem  redi,  T. :  ad  ilium :  ad  incep- 
tum,  S. :  Illuc,  unde  abii,  H. :  res  redit,  comes  up 
again. — Of  revenue,  to  come  in,  arise,  proceed,  be 
received:  pecunia  publica,  quae  ex  metal  lis  redi- 
bat,  N. — Of  time,  to  come  around,  return,  recur: 
redeuntibus  annis,  revolving,  V. :  Nonae  redeunt 
Decembres,  H. — To  come  to,  be  brought  to,  arrive 
at,  reach,  attain :  pilis  missis  ad  gladios  redierunt, 
took  to,  Cs.:  Caesar  opinione  triura  legionum  de- 
lectus, ad  duas  redierat,  wcu  reduced,  Cs. :  col  lis 
leniter  fastigatus  paulatim  ad  planitiem  redibat, 
sloped  down,  Cs. :  ad  te  sum  ma  rerum  redit,  aU 
depends  on  you,  T. :  ad  interregnum  res,  L.:  Ut  ad 
pauca  redeam,  i.  e.  to  cut  the  story  short,  T. :  haec 
bona  in  tabulas  publicas  nulla  redierunt,  have  not 
been  registered:  Germania  in  septentrionem  ingenti 
flexu  redit,  trends  towards  the  north,  Ta. :  Quod  si 
eo  meae  fortunae  redeunt,  ut,  etc.,  come  to  that, 
T. :  omnia  verba  hue  redeunt,  amount  to  this,  T. 
— F  i  g.,  to  go  back,  come  back,  return,  be  brought 
back,  be  restored:  istoc  verbo  animus  mihi  redit, 
T. :  £t  mens  et  rediit  verus  in  ora  color,  0. :  spiri- 
tus  et  vita  redit  bonis  ducibus,  H. :  in  pristinum 
statum,  Cs. :  res  in  antiquum  statum  rediit,  L. : 
cum  Buis  inimicissimis  in  gratiam :  in  amicitiam 
Romanorum,  L. :  in  memoriam  mortuorum,  ccdl 
to  mind:  redii  mecum  in  memoriam,  T. :  redit 
agricolis  labor  actus  in  orbem,  Y. :  rursura  ad 
ingenium  redit,  to  his  natural  bent,  T. :  ad  suum 
vestitum:  ad  te  redi,  control  yourself,  T.:  sine 
paululum  ad  me  redeam,  recollect  myself,  T. :  iam 
ad  se  redisse,  recovered  consciousness,  L. :  ad  sani- 
tatem  :  In  veram  faciem,  resume  his  proper  form, 
0. :  in  annos  Quos  egit,  rediit,  i.  e.  he  renewed  his 
youth,  0. :  in  fastos,  i.  e.  refers,  H. 

redhibeOf  — ,  itus,  ere  [  red-  +  habeo  ].— Of 
goods  purchased  and  found  faulty,  to  give  back, 
cancel  the  sale  of:  quae  (vitia)  nisi  dixeris,  redhi- 
beatur  mancipium. 

redigo^  Sgl,  ftctns,  ere  F  red-  +  ago  ],  to  drive 
back,  force  back,  lead  back,  bring  back:  Filia  duas 
redigebat  rupe  capellas,  0.;   in  castra  hostiom 


equitatum,  L. :  Capuam  redigi,  L. — F  i  g.,  to  bring 
backf  force  back:  rem  ad  pristinam  belli  ratio- 
nem,  Us. :  disciplinam  militarem  ad  priscos  mores, 
L. :  in  memoriam,  recall:  (po^tae)  formidine  fustia 
Ad  bene  dicendum  redacti,  coerced,  H. — To  get  to- 
gether,  call  in,  collect,  raise,  receive,  take  up :  bona 
vendit,  pecuniam  redigit:  (spolia)  sub  hastfl  ve- 
niere,  quodque  inde  redactum,  etc.,  L. :  pecuniam 
ex  bonis  patriis:  quicquid  captum  ex  hostibus 
est,  vendidit  ac  redegit  in  publicum, /xiuf  into  ths 
public  trecuury,  L.  —  Of  number  or  quantity,  to 
reduce,  bring  domt,  diminish:  familia  ad  paucos 
redacta:  ex  hominum  milibus  LX  vix  ad  D  .  .  . 
sese  redactos  esse,  Cs. :  Kon  ad  numerum  redigar 
duorum,  0. :  Quod  si  comroinuas  vilem  redigatur 
ad  assem,  H. —  To  bring  down,  bring,  reduce,  foroe^ 
compel,  subdue:  eius  animum,  ut,  quo  se  vortat, 
nesciat,  bring  down,  T.:  Aeduos  in  servitutem, 
Cs. :  insulam  in  potestatem,  Ta. :  alquos  in  dicio- 
nem  nostram :  Arvemos  in  prownciam,  redtice  to 
a  province,  Cs. :  re  p.  in  tranquillum  redactt,  L.  : 
mentem  in  veros  timores,  H. :  ad  inopiara  patrem, 
reduce  to  poverty,  T. :  prope  ad  intemicionem  no- 
mine Nerviorum  redacto,  Cs. :  ad  vanum  et  inri- 
tum  victoriam,  render  empty  and  useless,  L. :  si 
ante  dubium  fuisset,  legatorum  verba  ad  certum 
redegisse,  had  made  it  certain,  L. :  Galliam  sub 
populi  R.  imperium,  Cs. :  barbaros  sub  ius  dicio- 
nemque,  L. :  en  Quo  redactus  sum  I  T. — With  two 
cue,  to  make,  render,  cause  to  be:  quae  facilia  ex 
diflScillirois  animi  magnitudo  redegerat,  Cs. 

redimioulom,  I,  ae,  n.  [redimioj,  a  band^  fi- 
let, necklace,  chapUt,  frontlet:  haec  civibus  mulieri 
in  redimiculum  praebeat:  habent  redimicula  mi- 
ti-ae,  v.,  0. 

redimid  (imperf.  redimlbat,  V.),  — ,  Itus,  Ire, 
to  bind  round,  wreathe  round,  encircle,  gird,  wind, 
deck,  crown :  alcui  tempora  vitt&,  V. :  mitra  capil- 
los,  O. :  sertis  redimiri  et  roeft?:  redimitus  coro- 
nis :  redimitus  tempora  quercu,  V. 

redimo,  eml,  emptus,  ere  [red-H-emo],  to  buy 
b€u;k,  repitrcliase,  redeem:  (domum)  non  minoris, 
quam  emit  Antonius,  redimet:  de  fundo  redi- 
mendo.  —  To  ransom,  release,  redeem :  captuoi 
quam  queas  Minumo,  T. :  cum  legati  populi  R. 
redempti  sint :  e  servitute :  servi  in  publicum  re- 
dempti  ac  manumissi,  ransomed  at  the  public  cost, 
L. —  To  buy  off,  set  free,  release,  rescue:  pecunift  se 
a  iudicibus  palam  rederoerat:  eum  suo  sanguine 
ab  Aclieronte,  N. :  fratrem  Pollux  alternft  morte 
redemit,  V. :  corpus  (a  morbo),  0. :  armi?  civita- 
tcni,  L.  —  To  bitv  up,  obtain  by  purchase,  take  6y 
contract,  undertake,  hire,  farm :  belli  moram,  se- 
cure by  bribery,^. :  vectigalia  parvo  pretio  redempta 
habere,  Cs. :  plcarias  de  censoribus :  litem,  unaer- 
take. — F  ig.,to  buy,  purchase,  redeem,  secure,  gain^ 
acquire,  obtain,  procure :  ut  ab  eo  (praetore)  servo- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


redlntasro 


709 


rednndo 


ram  vita  redimeretar:  pretio  sepeliendi  potesta- 
tern :  ne  obsidibas  quidem  dads,  pacem  Arioyisti, 
Cb.  :  auro  iuB  triste  sepulcri,  0. :  mutuam  dissi- 
mulationem  mali,  Ta.:  alqd  morte,  Co. — To  buy 
off^  ward  off^  obvicUe^  avert :  (acerbitatem)  a  re  p. 
meis  inoommodis :  metum  virgarum  pretio:  Si 
mea  more  redimenda  tuft  esset,  0. — To  pay  for , 
make  amends  for^  aUme  for^  compensate  for :  fla- 
gitiam  aut  facinus,  S. :  sua  per  nostram  periuria 
poenam,  0. 

red-integro,  ftn,  fttus,  ftre,  to  make  whole 
again^  restore^  reneWf  recruit^  refresh :  ut  demi- 
nutae  oopiae  redintegrarentur,  Gs. :  pacem,  L. : 
redintegravit  luctum  in  castris  consulum  adven- 
tU8,  L. :  merooriam :  animum,  Gs. 

reditid,  onis,  /  [red-+l  I-jL  a  goxng  back, 
coming  back,  returning^  return :  Quid  hue  tibi  re- 
ditioat  ?  T. :  domum  reditionis  spe  sublati,  Gs. : 
oeleritas  reditionis. 

reditos,  as,  m.  [  red-  +  1  I-  ],  a  going  back,  re- 
turning, return:  noster  itus,  reditus:  arcens  re- 
ditu tyrannum :  spe  omni  reditOs  incisa,  L. : 
excludi  reditu,  N. :  ne  metum  reditas  sui  barbaris 
toUeret,  Gs. :  Matunim  reditum  pollicitus,  H. : 
Votum  pro  reditu  simulant,  V. :  animis  reditum 
in  caelum  patere :  domum,  home.  —  Flur. :  San- 
guine quaerendi  reditOs,  V. :  populum  reditQs 
morantem,  H. :  populo  reditQs  patent,  0.  —  Of 
heavenly  bodies,  a  return,  revolution^  circuit :  an- 
num solis  reditu  metiuntur :  solis  aufractQs  redi- 
tOsque  convertere.  —  A  return^  revenue^  income^ 
proceeds,  yield,  profit:  omnisque  eius  pecuniae 
reditus  constabat,  N. :  reditQs  metallorum,  L. : 
reditQs  quisque  suos  amat,  0. — F  i  g.,  a  return,  res- 
toration :  in  gratiam  cum  inimicis :  gratiae. 

redi-vla,  ae,  see  reduvia. 

rediviviui,  adj.^  freshened  up,  used  again,  re- 
newed, renovated  (of  old  building-materials):  co- 
lumnam  effioere  novara,  nullo  lapide  rediviyo. — 
As  suhst,  n. :  quasi  quicquara  redivivi  ex  opere 
illo  tolleretur. 

red-oled^  ul,  — ,  ere,  to  emit  scent,  diffuse  odor, 
smeU  of  be  redolent  of,'  redolent  murrae,  0. :  re- 
dolent thymo  f ragrantia  mella,  V. :  yinum  redo- 
lens,  smelling  of  wine  :  Ilia  tuas  redolent  medica- 
mina  mensas,  0. —  Fig.,  to  exhale^  breathe,  reach 
the  senses :  mihi  ex  illius  orationibus  redolere  ipsae 
Atbenae  videntur,  i.  e.  fiave  a  true  Athenian  flavor : 
ut  multa  eius  sermonis  indicia  redolerent :  oratio- 
nes  redolentes  antiquitatem,  savor  of:  nihil  ilia 
yicinitas  redolet?  suggests. 

re-domltus,  P.,  resubdued,  again  conquered: 
cives  (al.  perdomiti). 

re-ddno,  &vl,  — ,  are,  to  give  back,  restore,  re- 
turn :  te  Dis  patriis,  H. :  gravis  Iras  Marti  redo- 
nabo,  i.  e.for  the  sake  of  Mars  will  give  up,  H. 


re-duoo  (old  reddQcS;  imper,  reddQce,  T. ), 
dQxI,  ductus,  ere,  to  lead  back,  bring  back,  conduct 
back,  escort  b<ick,  accompany:  exsules:  expulsi 
inique,  sed  legibus  reducti :  ad  se  ut  reducerentur, 
imperavit,  Gs. :  e  pastu  vitulos  ad  tecta,  V. :  in 
Italiam  reductus,  Gs. :  uxorem,  take  back,  T. :  re- 
gem,  restore :  domum,  H. :  in  ludum  (puellulam), 
T. :  adsurgi,  deduci,  reduci.  —  Of  troops,  to  draw 
off,  withdraw,  cause  to  retreat,  bring  off:  exerci- 
tum,  Gs. :  legionem  reduci  iussit,  Gs. :  legiones  ex 
Britannii,  Gs. :  in  castra,  Gs. — Of  things,  to  draw 
back,  bring  back:  (falces)  tormentis  introraus  re- 
ducebant,  Gs. .  ad  pectora  remos,  0. :  spumare  re- 
ductis  Gonvolsum  remis  aequor,  V. :  solem  reducit, 
v. :  noctem  die  labente  ( Phoebus  ),  V. :  hiemes, 
H. :  febrim,  H.  —  F  i  g.,  to  bring  back,  restore,  re- 
place :  animum  aegrotum  ad  misericordiam,  T. : 
reges  a  se  in  gratiam  reducti,  reconciled:  quocum 
me  in  gratiam  reduceret,  restored  to  favor:  te  ad 
oflScium  sanitatemque :  meque  ipse  reduco  A  con- 
templatu,  retire,  0. :  deus  haec  benignft  Reducet 
in  sedem  vice,  H. — To  restore,  reform:  quo  vis 
illos  tu  die  Redducas,  T. —  To  reduce,  shape:  lam- 
bendo  mater  in  formam  reducit,  0. 

reduotid,  onis,/  [re-+DVG-],  a  bringing  back, 
restoring,  restoration :  regis. 

redactor,  6ris,  m,  [re-H-DVG-],  one  who  leads 
back,  a  restorer  :  plebis  in  urbem,  L. 

reductus,  adj.  [P.  of  reduco],  withdrawn,  re- 
tired, remote,  distant,  lonely:  sinus,  V. :  in  reducta 
valle,  H. — F  i  g.,  withdrawn,  removed,  remote :  Vir- 
tus est  medium  vitiorum  et  utriumque  reductum, 
from  eitlter  extreme,  H. — Plur,  n.  as  subst. :  pro- 
ducta  et  reducta  (bona),  things  to  be  deferred  to 
others. 

red-uncufl,  adj.,  curved  back,  bent  inward,  0. 

redundantia,  ae,/.  [redundo],  an  overflowing, 
excess,  lavishness.-—Ot  style :  iuvenilis. 

red-undo,  ftvl,  fttus,  fire,  to  run  over,  pour  over, 
stream  over,  overflow:  mare  neque  redundat  um- 
quam:  Gutture  pleno  redundet  aqua,  0.:  cum 
pituita  redundat  aut  bills. — P.  pass, :  redundatae 
aquae,  sttrging,  0.  —  To  be  over  full,  overflow,  be 
choked,  swim,  reek:  quae  (crux)  civis  sanguine 
redundat:  hie  locus  acervis  corporum  et  civium 
sanguine  redundavit. — F  i  g.,  to  run  over,  overflow, 
remain,  be  left,  redound,  be  in  excess,  abound:  ex 
meo  tenui  vectigali  aliquid  etiara  redundabit,  will 
still  remain:  hinc  illae  extraordinariae  pecuniae 
redundarunt,  have  proceeded:  si  ex  hoc  beneficio 
nullum  in  me  periculura  redundant:  In  genus 
auctoris  miseri  fortuna  redundat,  0. :  ne  quid  iu- 
vidiae  mihi  iu  posteritatem  redundaret,  should  fall 
upon  me:  ex  rerum  cognitioiie  efflorescat  et  re- 
dundet oportet  ov&i\o,flow  abundantly:  non  reus 
ex  ea  causft  redundat  Postumus,  is  left  under  ac- 
cusation :  tuus  deus  non  digito  ubo  redundat,  sed 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


radirvla 


710 


roftro 


capite,  oolla  oerricibus,  etc..  ha$  in  exesu,  —  Of 
style,  to  be  taviah^  he  redundant^  he  eopuma^  over- 
iCow :  nimis  redundantes  iuvenili  quftdam  dioeodi 
impunitate :  oratorea  nimis  redundaotes :  ut  neque 
in  Antonio  deesset  hie  ornatus  orationis  neque  in 
Crasso  redundaret — To  abound^he fiUed, overflow : 
munitus  indicibus  fuit,  quorum  bodie  copia  re- 
dundat:  omnibus  vel  ornamentis  vel  praesidiis 
redundare :  acerbissimo  luctu  redundaret  ista  vio- 
toria* 

reduvla  (redlvla),  ae,/.  [red- +4  AV-],  a 
hang-nail^  looie  finger-nail:  raduviam  curare,  t  e. 
to  he  engroneed  by  a  trifle, 

redox,  ducis  {ahl.  reduce;  poet,  also  redud, 
O.),  euj{j.  [re-+DVC-],  that  brings  baek^  guiding 
back  :  luppiter,  0. :  unde,  nisi  te  reduce,  nulli  ad 
penatis  suos  iter  est,  Cu. — Led  baek^  brought  back, 
come  hack^  returned:  tu  reducem  me  in  patriam 
facis,  you  restore  me^  T. :  quid  me  reducem  esse 
▼oluistis?  i.  e./rom  exile:  reduces  in  patriam  ad 
parentes  f acere,  L. :  navi  reduce,  L. :  Oratatur  re- 
duces, V. 

re-faroi5,  see  referoio. 

refeotna,  P.  of  reficio. 

refello,  felll,  — ,  ere  [re- +f alio],  to  show  to  be 
faUe^  disprove,  reftW,  eonfuie^  refute^  repel,  eaipose: 
id  si  f alsum  f uerat,  filius  Quor  non  refellit  ?  T. : 
id  nullo  refellente  obtinere,  mthout  exposure  :  re- 
fellito,  si  poteris :  nostrum  mendacium :  dicta,  V. : 
opprobria,  0. :  ea  exemplis :  orationem  yit& :  fer- 
ro  crimen,  V. 

referoio  (-foroid),  sX,  tus,  Tre  [re+farcio],  to 
fill  upy  stuff,  cram  :  meministis  tum  corponbus 
doacas  refarciri :  libris  omnia.  —  Fig.,  to  pack 
close,  condense,  mass  together :  baec  peranguste  in 
oratione  sua. — TofiU/uU^  cram:  aurls  sermoni- 
bus :  fabuHs  libros. 

re-ferio,  — ,  — ,  ire,  to  strike  back:  Qui  refe- 
rire  non  audebam,  T. :  Oppositft  specull  referitur 
imagine  Phoebus,  is  refiected,  0. 

re-ferd,  rettull  (not  retull),  relatus  ^rellatus, 
T.),  reforre,  to  bear  baek^  bring  back^  drive  back, 
carry  back:  nihil  domum  praeter  os:  ut  naves 
eodem,  unde  erant  profectae,  referrentur.  Gs. :  me 
referunt  pedes  in  Tusculanum,  L  e.  I  feel  a  strong 
impulse  to  go:  in  deciroum  vestigia  rettulit  an- 
num r«rictoria),  V. :  Ad  nomen  caput  ille  refert, 
looks  back,  0. :  suumque  Rettulit  os  in  se,  thwe 
back,  0. :  ad  Tjneta  rursus  castra  refert,  L :  digi- 
tos  ad  frontem  saepe,  0. :  pecunias  in  templum, 
Os. :  frumentum  orone  ad  se  referri  iubet,  Gs. : 
Caesaris  capite  relate,  Cs. :  cum  sanguine  mixta 
Vina  refert  moriens,  spits  out,  V.  —With  pron, 
refiex,,  to  go  back,  return :  Romam  se  rettulit : 
sese  in  castra,  Cs. :  se  ad  pbilosophiam :  domum 
me  Ad  porri  catinum,  H. :  se  ob  ora  Pert  refert- 


q\ie,fiits  to  and  fro,  V. :  causa,  cur  se  sol  referat 
— Pass,  refiex.,  to  return,  arrive:  sin  reicierour, 
tamen  eodem  paulo  tardius  referamur  necesse 
est :  classem  relatam  Nuntio,  V. :  a  prima  acie 
ad  triarios  sensim  referebantur,  L. — With  pedem 
or  (rarely)  gradwn,  to  go  back,  draw  back,  retire^ 
withdraw,  retreat:  volneribus  defessi  pedem  re- 
ferre  coeperunt,  Gs. :  ut  paulatim  cedant  ac  pe- 
dem ref erant,  Gs. :  cum  pedes  referret  gradum, 
L. :  fertque  refertque  pedes,  paces  to  and  fro,  0. : 
pedem  referens,  V. :  Feroque  viso  retulit  retro 
pedem  (viator).  Ph. —  To  give  back,  give  up,  return, 
restore,  pay  back,  pay  in  return,  repay :  pateram 
(subreptam) :  Par  pro  pari,  tit  for  tat,  T. :  Ut 
puto,  non  poteras  ipsa  referre  vicem,  0. :  pannum, 
H.  —  Of  sound,  to  bring  back,  give  back,  return, 
answer,  echo :  (Saxum)  eiulata  Resonando  mutum 
flebills  voces  refert,  Att.  ap.  G. :  ex  locis  incluais 
(soni)  referuntur  ampliores:  referunt  quem  fso- 
num)  nostra  theatra,  H. :  *  co^mus  ^  rettulit  Echo, 
0. — ^F  i  g.,  to  bring  back,  restore,  review,  revive,  re- 
peat :  in  suam  domum  ignominiam :  pro  re  certa 
spem  falsam  domum :  consuetude  longo  interval  lo 
repetita  ac  relata:  Multa  labor  .  .  .  rettulit  in 
melius,  has  improved,  V. :  quasdam  ex  magno  in- 
tervallo  caerimonias,  L. :  rem  iudicatam,  i.  e.  cause 
to  be  reeonndered:  idem  illud  responsum,  repeated^ 
L. :  veterem  Yaleriae  gentis  in  llberanda  patri& 
laudem,  restore:  neque  amissos  coiores  Lana  re- 
fert, H. — Of  the  mind  or  look,  to  bring  back,  di' 
red,  tum :  e  cursu  popular!  referre  aspectum  in 
curiam,  tum  towards:  animum  ad  veritatero. — Of 
time,  to  bring  back,  bring  again,  eattse  to  return, 
renew:  mihi  praeteritos  anno8,y. :  Saccule  festas 
referente  luces,  H. — In  the  phrase,  referre  gratiam 
(rarely  gratias),  to  return  thanks,  show  gratitttde, 
recompense,  requite :  Inveniam,  parera  ubi  referam 
gratiam,  a  way  to  pay  him  off,  T. :  Et  habetur  et 
referetur  tibi  gratia,  T. :  pro  eo  mihi  ac  mereor 
relaturos  esse  gratiam:  Gaesari  pro  eius  meritia 
gratiam  referre,  Gs. :  gratiam  fa'ctis,  0. :  pro  tan- 
tis  eorum  in  rem  p.  mentis  eis  gratiae  referantur. 
— To  present  again,  set  forth  anew,  represent,  re- 
peat: Hecyram  ad  vos,  T. :  Actia  pugna  per  pue- 
ros  refertur,  is  rehearsed,  H. :  parentis  sui  speciero, 
L. :  robora  parentum  liberi  referunt,  Ta. :  (Tellus) 
figuras  Rettulit  antiquas,  0. :  parvulus  Aeneas, 
qui  te  tamen  ore  referret,  V. :  Ifarsigni  sermone 
Suevos  referunt,  recall,  Ta. —  To  say  in  return,  re- 
join,  answer,  reply,  respond:  id  me  illorum  defen- 
sioni  rettulisse :  ego  tibi  refero,  /  reply  to  you  : 
retices,  nee  mutua  nostris  Dicta  refers,  0. :  Anna 
refert,  V, :  Tandem  pauca  refert,  V. — To  repeat, 
report,  announce,  relate,  recount,  assert,  tell,  say  • 
quantum,  inquaro,  debetis  ?  respondent  GVI ;  re- 
fero ad  Scaptium,  report  it :  saepe  aliter  est  dic- 
tum, aliter  ad  nos  relatura :  abi,  quaere,  et  refer, 
H. :  talis  miserrima  flettts  Fertque  refertque  soror 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


refaro 


711 


refloio 


(80.  ad  Aeneam),  Y. :  pugnam  referunt,  0. :  factum 
dictumve,  L. :  Aut  agitur  rea  in  scaenis  aut  acta 
refertur,  or  related,  H. :  multum  referens  de  Mae- 
cenate,  lu. :  inveni  qui  se  Tidisse  referret,  0. : 
puguatum  (essp)  in  an  nails  referre,  L. —  To  repeat 
to  oneself^  call  to  mindy  think  over:  tacitaque  re- 
centia  mente  Visa  refert,  0. :  Haec  refer,  0. : 
Mente  memor  refero,  0. —  To  make  knoum  official- 
ly^ report,  announce^  notify :  haec  ad  suos,  Cs. : 
li'gationem  Romam,  L. :  cupitum  nuroerus  ad  eum 
relatus  est,  Cb.  :  rumores  excipere  et  ad  se  referre. 
—  To  submit  for  coniideration,  propose  for  decis- 
ion, make  a  motion,  offer  a  proposition^  consult ^ 
refer y  move,  bring  forward,  propose :  de  consulari- 
bus  provinciis  ad  senatum  referre,  lay  before  the 
senate  the  question  of,  etc. :  de  quo  legando  consu- 
les  spero  ad  senatura  relaturos.  de  ea  re  postu- 
lant uti  referatur,  S. :  tunc  relata  de  integro  res 
ad  senatum,  L. :  referunt  consules  de  re  p.,  Cs. : 
de  signo  dedicando  ad  pontificum  collegium :  earn 
rem  ad  consilium,  L. :  referre  se  dixit,  quid  de 
Nabidis  bello  placeret,  put  the  guestiony  L. :  id  po- 
stea  referendum  ad  populum  non  arbitrari,  should 
be  referred  again  .  tu  non  ad  Lucilium  rettulisti, 
did  not  constUt. — To  note  down,  enter ^  itiscribe,.  reg- 
ister, record,  enroll:  ut  nee  triumviri  accipiundo 
neo  Bcribae  referundo  sufficerent,  L. :  in  tabulas 
quodcumque  commodum  est:  nomen  in  codicem 
accepti  et  expensi  relatum :  tuas  epistulas  in  vo- 
lumina,  i.  e.  cubnii :  in  reos,  in  proscriptos  referri, 
to  be  registered:  senatQs  consulta  pecunifi  accepta 
falsa  referebat,  recorded:  cum  ex  GXXV  iudici- 
bus  reus  L  referret  (opp.  reicere),  i.  e,  accepted. — 
Of  accounts:  rationes  totidem  verbis  referre  ad 
aerariuro,  to  account  to  the  treasury :  in  rationibus 
referendis,  in  accounting :  relutis  ad  eum  publicis 
cum  fide  rationibus,/aiM/W  accounts,  Cs. :  si  banc 
ex  faenore  pecuntam  populo  non  rettuleris,  reddas 
societati,  account  for  this  money  to  the  people: 
(pecuniam)  in  aerarium,  pay  in,  L. :  pecuniam 
open  publico,  charge  as  expended  for  a  pui>lic  build- 
ing ;  cf.  octonis  referentes  idibus  aera,  i.  e.  paying 
the  school 'fees,  H. — With  aceeptum,  to  credit,  see 
accipio.  —  7b  account,  reckon,  regard,  consider : 
imagines  in  deorum  numero:  terram  et  caelum 
in  deos:  libri  in  eundem  librorum  numerum  re- 
ferendi :  hi  tamen  inter  (Jermanos  referuntur,  Ta. : 
refert  inter  meritorura  maxima,  demptos  Aesonis 
esse  siiiis,  0. :  eodem  Q.  Caepionem  referrem, 
should  place  in  the  same  category. —  To  ascribe,  re- 
fer, attribruie:  pecudum  ritu  ad  voluptatem  om- 
nia :  omnia  ad  igneam  vim :  tuum  est,  quid  mihi 
nunc  animi  sit,  ad  te  ipsum  referre:  id,  quo  om- 
nia, quae  recte  fierent,  referrentur .  origines  suas 
ad  deos  referre  auctores,  L. :  Hinc  omne  princi- 
pium,  hue  refer  exitum,  H. :  eius,  in  quem  referet 
crimen,  culpa :  alius  in  alium  culpam  referebant, 
imputed^  Q\i, 


re-fert  or  re  fart,  tulit,  — ,  ferre,  only  Zdpers^ 
impers.  or  with  pron.  n.  as  subj.,  it  is  of  advantage, 
profits,  befits,  matters,  imports,  concerns,  is  of  im- 
portance, is  of  coneequence  (often  with  gen,  of 
price) ;  at  quibus  servis  ?  refert  enim  magno  ope- 
re  id  ipsum  :  parvi  re  tulit  Non  suscepisse,  it  has 
been  of  little  advantage,  T. :  neque  enira  numero 
comprehendere  refert,  nor  is  it  necessary,  V. :  pri- 
mum  illud  parvi  refert,  nos  recuperare,  etc :  iam 
nee  mutari  pabula  refert,  Y. :  illud  permagni  re 
ferre  arbitror,  Ut,  etc.,  T. :  ipsi  animi  magni  re- 
fert, quali  in  corpore  locati  sint :  tantum  refert, 
quam  magna  dicam :  ne  illud  quidem  refert,  con- 
sul an  dictator  an  praetor  spoponderit,  makes  no 
difference,  L. :  quid  refert,  qua  me  ratione  ooga- 
tis  ? :  nee  refert,  dominos  famulosne  requiras,  it 
is  all  one,  0. :  Cum  referre  negas,  quali  sit  quia- 
que  parente  Natus,  H. :  nee  minimo  sane  discri- 
mine  refert,  Quo,  etc.,  lu. :  die,  quid  referat,  etc., 
H  :  aliquid,  quod  illorum  magis  quam  bu&  retu- 
lisse  videretur,  S. :  praefatus  .  .  .  et  ipsonim  re- 
ferre, si,  etc.,  L. :  ipsius  certe  ducis  hoc  referre 
videtur,  lu, — The  M.  sing.f.  of  B.pron.poss.  usu. 
takes  the  place  of  the  gen.  of  a  personal  pronoun : 
quid  tu&  malum  id  re  fert?  T. :  id  meft  minime 
re  fert,  T. :  id,  quod  tui  nihil  referebat 

refertuSk  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  refer- 
cio],  stuffed,  crammed,  filled  full,  thronged,  crowd- 
ed, replete:  urbem  opulentam  refertamqiie  cepit: 
refertius  erit  aerarium.  omnibus  rebus  urbes: 
cupae  taeda,  Gs. :  loca  praed&,  L. :  cera  notis,  0. : 
Xerxes  omnibus  praemiis  donisque  fortuuae,  Uxut- 
ed:  domus  erat  aleatoribus  referta,  plena  ebrio- 
rum :  theatrum  celebritate  refertissimum,  because 
of  the  large  attendances  referta  Gallia  negotiatorum 
est :  urbs  optimatium :  mare  refertum  fore  praedo- 
num :  de  huiusmodi  nugis  referti  libri. 

re-fervena,  ntia,  adj.,  boiling  over,  hot :  refer- 
vens  falsum  crimen, yvrtoiM. 

ra-ferveaoo,  — ,  — ,  ere,  inch.,  to  boil  up,  bubble 
over:  (sanguis)  refervescere  videretur. 

reficio,  feci,  fectus,  ere  [re-+facio],  to  make 
again,  make  anew,  reconstruct,  remxike,  restore,  re- 
new, rebuild,  repair,  refit,  recruit :  ea,  quae  sunt 
amissa,  Gs. .  arma  tela,  S. :  curator  muris  reficien- 
dis :  aedem,  N. :  muros,  portas,  olassem,  Gs. :  la- 
bore  adsiduo  reficiendae  urbis,  L. :  flam  mam,  re- 
kindle, 0. — Of  troops,  to  recruit,  reinforce :  copias 
ex  dilectibus,  Gs. :  ordines,  L. :  si  paulum  modo 
res  essent  refectae,  i.  e  the  army,  N. — Of  cattle : 
Semper  enim  refice,  recruit  (the  herd  by  breed- 
ing), V.  —  Of  income,  to  make  again,  get  back,  get 
in  return :  ante,  quam  tibi  ex  tuis  possessionibus 
tantum  reficiatur,  ut,  etc.:  quod  inde  refectum  est^ 
militi  divisum,  L. — To  appoint  anew,  reappoint, 
re-eiect :  consulem,  L. :  praetorem,  L. :  tribunos.— 
Fig.,  to  restore:  in  reficiendfi  salute  communis 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


refigo 


712 


refilngo 


To  make  strong  again^  restore^  reinvigorate^  re- 
fresh, recruit:  pabulo  boves,  L.:  saucioB  cum 
curu,  S. :  equos,  Cs. :  Tironis  reficiendi  spes  est  in 
M.  Curio,  of  curing:  cum  salttls  reficit  iam  ro- 
scida  luna,  refreshes,  Y. :  exercitum  ex  labore,  Cs. : 
morbus  ex  quo  turn  primum  reficiebatur,  L. :  ex 
magnis  caloribus  me:  refectis  ab  iactatione  ma- 
ritum&  militibus,  L. — To  refresh^  renew,  cheer,  re- 
store: ceterorum  animos,  S. :  vester  conspectus 
reficit  mentem  meam :  refecti  sunt  militum  animi, 
L. :  non  ad  animum,  sed  ad  voltum  ipsum  refi- 
ciendum,  i.  e.  to  cheer:  ad  ea  quae  dictunis  sum 
reficite  vos,  take  courtige :  refecta  tandem  spe,  re- 
newed, L. 

re-figo^  ftxl,  ftxus,  ere,  to  unfix,  unfasten,  un- 
loose, tear  down,  pull  out,  take  off:  tabulae,  quas 
YOB  decretis  vestris  refixistis?  have  taken  cUntm: 
clipeum  Neptuni  sacro  de  poste,  Y. :  templis  Par- 
thonim  signa,  H. :  caelo  refixa  sidera,/a^tfi^,  Y. 
— 7b  annul,  abolish,  abrogate  ( by  removing  the 
tablets  on  which  laws  were  published) :  leges. 

re-fingo,  — ,  — ,  ere,  to  make  again^  make  over, 
construct  anewt  cerea  regna,  Y. 

rafunis,  P,  of  refigo. 

re-flagitOy  — ,  — ,  ftre,  to  demand  again,  demand 
back,  Ot. 

(reflatns),  abl.  %  m.  [reflo],  a  contrary  wind: 
navls  delatas  Uticam  reflatu  hoc. 

re-flecto,  fl6xl,  flexus,  ere,  to  bend  back,  turn 
bachffards,  turn  about,  turn  away  :  oolla,  Y. :  ocu- 
Io8,  0. :  illam  tereti  cervice  reflexam,  bent  back- 
teards,  Y. :  longos  reflectitur  unguis,  i.  e.  grows  into 
long  curved  claws,  0. — F  i  g.,  to  turn  back,  bring 
back,  bend,  change,  check  :  Quem  neque  fides,  ne- 
que  ius  iurandum  reflexit,  T. :  quibus  ( causis ) 
mentes  reflectuntur :  in  melius  tua,  qui  poles,  orsa 
reflectas !  change,  Y. :  animum  reflexi,  i.  e.  brought 
my  thoughts  back  (to  her),  Y. 

re-flo,  ftvl,  Stus,  ftre,  to  blow  back,  blow  in  op- 
position, be  contrary:  reflantibus  ventis:  Etesine 
valde  reflant :  pelagus  respergit,  reflat,  Att  ap.  C. 
— F  i  g. :  cum  reflavit  (fortuna),  adfligimur. 

re-fluo,  — ,  — ,  ere,  to  flow  back,  fiow  off,  over- 
flow: Maeandros  ambiguo  lapsu  refluitque  fluit- 
que,  0. :  refluit  amnis,  Y. 

refluus,  acfj.  [re -{-FLk']  Jlowing  back,  refluent: 
mare,  0. 

reformidatio,  6nis,/.  [reformido],  a  shudder- 
ing, horror :  deliberantis. 

re-formido,  atus,  are,  to  fear  greatly,  dread, 
stand  in  awe,  slirink,  shudder,  be  afraid:  vide, 
quam  non  reformidem  :  cupiens  tibi  dicere  Pauca, 
reformido,  H. :  onus  benefici :  reprehensionem  vol- 
gi :  mea  diligentia  speoulatorem  reformidat,  shrinks 
from:  ea  dicere  reformidat:  ominari,  L.:  nee, 


quid  tibi  de  se  occurrat,  reformidat :  neque  se  re- 
formidare,  quod  in  senatu  Pompeius  dixisset,  attri- 
bui,  etc.,  Cs. :  f  errum,  Y. :  Mens  reformidat  tempos, 
0. :  membra  mollem  quoque  saucia  tactum,  0. 

re-form5,  — ,  &tus,  &re,  to  shape  again,  trans- 
form, metamorphose, change:  dum,  quod  fuit  ante, 
reformat,  i.  e.  resumes  herflrst  shape,  0. 

re-foveo,  fSvI,  — ,  ere,  to  warm  again,  cherish 
anew,  refresh,  restore,  revive:  corpus,  0. :  pectora 
nostra,  0. :  admoto  igne  refovebat  artCLs,  Cu.  — 
Fig.:  longa  pace  cuncta  refovente,  Cu. 

refractaxlolas,  adj.  dim.  [refractarius],  some* 
what  stitbbom,  a  trifle  refractory :  dicendi  genua. 

refraotufl,  P.  of  refringo. 

refraend,  see  refren-. 

refragor,  atus,  fire,  clep.  [  FRAG-  ],  to  oppose^ 
resist,  thwart,  gainsay,  hinder,  withstand:  ilia  lex 
petitioni  ( tuae )  refragata  est :  honori  eius,  L. : 
gloriae  suae,  Cu. 

re-freno^  — ,  — ,  fire,  to  bridle,  check,  curb: 
equus,  Cu.  —  To  keep  down,  control:  aquas,  0. — 
Fig.,  to  restrain,  check,  keep:  adulescentis  a  glo- 
ria: a  reditu:  indomitam  licentiam,  H. 

re-frico,  ul,  AtQnis,  are,  to  rub  again,  scratch 
open,  gall,  fret,  irritate:  volnus  dioendo,  reopen: 
cicatricem. — F  i  g.,  to  excite  afresh,  renew,  irritate, 
exasperate :  pulcherrimi  f acti  memoriam :  animudi 
memoria  ref ricare  coeperat :  crebro  ref ricatur  lip- 
pitudo,  breaks  out  again. 

refrigeratio,  Onis,  /.  [  refrigero  ],  a  cooling, 
coolness:  me  delectat  refrigeratio  aestate. 

re-frigero,  &v1,  atus,  are,  to  make  cool  again, 
cool  off,  chill,  cool:  cum  summa  Saturni  refrigeret: 
ignis  in  aquam  coniectus  refrigeratur :  ref rigerato 
calore:  membra  partim  ardentia  partim  refrigerata. 
—  To  relieve,  refresh:  membra,  O. :  umbris  aqulsYe 
refrigerari.— F i g.,  to  cool  off,  weary,  exhaust:  re- 
frigerata accusatione :  refrigerato  sermone. 

re-frigeaoo,  frixl,  — ,  ere,  inch.,  to  grow  cold, 
be  chilled:  cor  volnere  laesum  refrixit,  0. — Fig., 
to  grow  cold,  become  remiss,  lose  force,  abate,  fail, 
flag :  illud  crimen  in  causa  refrixit :  belli  appa- 
ratus  ref rigescent :  vereor,  ne  hasta  Caesaris  re- 
frixerit,  i.  e.  t?uU  Caesaris  auctions  have  suffered  a 
check:  sortes  plane  refrixerunt,  i.  e.  have  fallen 
into  disuse:  cum  Romae  a  iudiciis  forum  refri- 
xerit,  judicial  bttsiness  is  dull :  Scaurus  ref  rixerat, 
i.  e.  was  no  longer  thought  of  (as  a  candidate). 

refringo,  frSgl,  fr&ctus,  ere  [re-+frango],  to 
break  up,  break  opeti :  portas,  Cs. :  claustra :  car- 
cerem,  L. :  totas  refringere  vestis,  tear  off,  O.  : 
(ramum)  cunctantem,  break  off,  Y. — Fi  g.,  to  break, 
break  down,  check,  destroy:  vim  fluminis,  Cs. :  ubi 
(fortuna)  vim  suam  refringi  non  volt,  L. :  impo* 
tentem  dominationem,  N. :  Archivos,  EL 


Digitized  by  V^OOQIC 


refugio 


713 


regio 


re-fugio,  fflgl,  — ,  ere,  to  JUe  backyJUe  for 
tafeti/y  rwi  from^  run  away^  fiee^  acape,  take  ref- 
ugej  avoidy  tkun :  qui  refugerant,  the  refugees,  Cs. : 
subeidia  armatorum  simulato  pavore  refugerunt, 
took  to  flighty  L. :  Audiit  sonucn,  et  tremefacta  re- 
fugit,  Y. :  ex  castris  in  montem,  Cs. :  ex  cursu  ad 
Philippum,  L. :  admissis  equis  ad  suos  ref ugerunt, 
Cs. :  in  maiorem  aroem,  took  refuge^  L. :  Syi-acu- 
sas:  impetum  Antiochi  ceteronimque  tela:  non 
modo  id  refugisti,  avoided:  Attollentem  iras  (an- 
guem ),  V. :  ( Cupido  )  refugit  te,  H. :  nee  Poly- 
hymnia refugit  tendere  barbiton,  refusesy  H. :  nee 
te  (aranis)  transire  refugi,  0. — Of  things,  to  shrink 
hackyfleey  move  away^  turn  hack:  refugiat  timido 
sanguen,  Enn.  ap.  0. :  (sol)  ubi  medio  refugerit 
orbe,  ehrinks  froim  sigrUy  V. :  refugere  oculi,  C. 
poet. :  quo  pridie  refugisset  (  mare  ),  Cu.  —  Of 
places,  to  run  backy  faU  backy  recede:  refugit  ab 
litore  templum,y.:  ex  oculis  visa  refugit  humus, 
vantMheSy  O.  —  F  i  g.,  to  fleey  turn  awayy  be  averaSy 
avoidy  thun:  animus  meminisse  horret  luctuque 
refugit,  hoe  avoided  the  recollection  because  of 
grief y  v.:  refugit  animus  eaque  dicere  reformi- 
dat:  ne  recordatione  mei  casOs  a  consiliis  forti- 
bus  ref  ugiatis :  a  dicendo :  Foeda  ministeria,  V. : 
iurgia,  H. :  opus,  0. 

reftiginiii,  I,  «.  [re+2  FVG-],  a  recoureey  place 
of  refuge,  refuge :  tutius,  L.  —  Fig.:  nationum 
portus  et  renigium  senatus. 

refogua,  acfj»  [FVG-],/«t«^  backy  recedingy 
vamshing :  unda,  0. :  flumen,  0.  —  As  tubtt.  m. : 
refugos  sequiy  fugitiveSy  Ta. 

re-falgeo,  si,  — ,  Sre,  toflaeh  backy  shine  againy 
refied  ligfUy  be  refulgenly  glitter,  glisten:  Canis  stel- 
larum  luce  refulget,  C.  poet. :  nautis  Stella,  H. : 
Ut  sol  a  liquidft  saepe  refulget  aquA,  0. :  Aeneas 
clarft  in  luce  refulsit,  V. :  corpus  versicolori  veste, 
L. :  Te  loris  Tutela  Saturno  refulgens  Eripuit,  the 
benign  influencey  shining  in  oppositiony  H. 

re-fondo,  f lldl,  fasus,  ere,  to  pour  backy  return, 
cause  to  flow  back:  quibus  (vaporibus)  renovatae 
stellae  refundunt  eftdem :  aequor  refundit  in  ae- 
quor,  0. :  imis  Stagna  refusa  vAdiBy  flowing  back, 
V.i  refusus  Oceanus,  i.  e^flowing  backy  V. :  refun- 
ditur  alga,  is  flung  backy  V. 

refatatio,  5nis,/.  [refuto],  a  refutation. 

refuto,  &VI,  fttus,  ftre  [re+FV-],  to  cheeky  drive 
backy  repress  -  nationes  refutandas  bello  putare. 
—  Fig.,  to  repely  represSy  resist y  restrainy  oppose: 
▼i  vim  oblatam :  ref utetur  ac  reiciatur  ilie  clamor : 
ad  mortem  si  te  (fors  dicta  ref utet !)  Prodiderim, 
may  fate  averty  V.  —  To  repely  rebfU,  confutey  re- 
/uiCy  disprove:  videntur  ea  esse  refutanda:  te 
refutandum  arbitrari:  nostra  confirroare  argu- 
mentis,  deinde  contraria  ref utare :  oratio  re  ma- 
gifl  quam  verbis  refutata :  tribunos  oratione. 


regalis,  S,  adj.  [rex],  of  a  kingy  kingfyy  royaXy 
regal:  civitatis  genus,  ruled  by  kings:  nomen 
( i.  e.  regio ),  title  :  sceptrura,  0. :  nomisma,  H. : 
virtus  et  sapientia :  ut  sanere,  sic  divinare  regale 
ducebant :  virgo,  a  king^s  aaughtery  0. :  comae,  I  e. 
Lavinidy  V. :  carmen,  treating  of  kings,  0. :  situs 
pyramidum,  founded  by  kings,  H. — Usual  with 
kings,  worthy  of  a  king,  royal,  regaly  splendid: 
sentential  luxus,  V. :  divitiae,  H. :  animus,  L. 

regaliter,  adv,  [regalis],  royally y  s^ididly: 
sacrificio  regaliter  Minervae  facto,  L. — Despotical- 
/y,  domineeringly    precibus  minas  addere,  6. 

regens,  entis,  m.  [P,  of  rego],  a  governor, 
ruler :  contemptus  regentium,  Ta. 

re-gero,  gessi,  gestus,  ere,  to  carry  backy  bring 
back,  throw  back,  throw  again :  quo  regesta  e  fossS 
terra  foret,  L. :  tellure  regestft,  thrown  back,  0.— 
Fig.,  to  throw  back,  retort :  convicia,  H. 

regla,  ae,  f.  [  regius  ],  a  royal  palace,  castle, 
fortressy  residencCy  court :  in  regift  rex  productus, 
etc. :  in  vestibulo  reeiae,  L. :  regiam  occupare,  H. 
— E  8  p.,  the  castle  ofNumay  a  building  on  the  Via 
Sacray  devoted  to  the  use  of  the  priests:  me  ad  re- 
giam paene  confecit :  antiqui  regia  parva  Xumae, 
0. — In  a  camp,  the  royal  tent :  in  vestibulo  regiae, 
L. :  armatus  exercitus  regiam  obsedit,  Cu. — 77u 
courty  royal  familvy  king  and  cow-tiers:  tulit  et 
Roroana  regia  sceleris  tragici  exemplum,  L. — A 
royal  city,  residencCy  capital:  Croesi  Sardes,  H. ; 
non  haec  dotalis  regia  Amatae,  i.  e.  Laurentum,  V. 

regie,  adv,  [  regius  ],  royally,  imperiouslyy  deS' 
potically:  regie  statuit  in  aratores,  imperiously: 
crudeliter  et  regie  factum. 

reglfice.  adv,  [regificus],  royallyy  magniflcetUly, 
sumptuously:  iustructa  domus,  Enn.  ap.  C. 

regifioUB,  adj.  f  rex  +  2  FAC-  ],  royal,  magnif 
icent,  sumptuous :  luxus,  V. 

regimen,  inis,  n.  [REG-],  a  means  of  guidance, 
director,  rudder:  carinae,  0. — Fig.,  a  guiding, 
directing,  rule,  guidance,  government,  command: 
totius  magistrattls,  L. :  equorum,  Ta.  —  A  ruler, 
director,  governor:  rerum,  ue.of  the  state,  L. 

regina,  ae,/.  [rex],  a  queen:  fuga  reginae,  of 
Cleopatra :  deQm,  V. — As  an  epithet  of  honor,  a 
queen,  goddess,  princess,  noble-woman :  luno :  Side- 
rum  regina  bicornis,  Luna,  H. :  reginae  Amor,  I  e. 
of  Ariadne,  Y, :  regina  sacerdoa,  i.  e.  Rhea  Silvia, 
V. :  virgines  reginae,  daughters  of  the  (late)  king, 
Cu. — A  noble  woman,  lady:  Quia  solae  utuntur 
his  reginae^T. — Fig.,  a  queen,  mistress :  omnium 
regina  rerum  oratio,  Pac.  ap.  C. :  Pecunia,  H. 

regio,  Snis,  /.  [  REG-  ],  a  direction,  line :  de 
rectft  regione  deflectere,  from  the  direct  path :  ab 
planitie  recta  regione  abesse,  in  a  straight  line, 
Cs. :  non  rectft  regione  iter  instituit,  sed  ad  laevam 

Digitized  by  ^OOQ IC 


ragionatim 


flezity  L. :  notl  exoedo  redone  vianim,  L  e.  (hifr^ 
qusfUed  streets^  V. :  Nee  sidua  regione  viae  fefellit, 
direction^  V. :  superare  regionem  castrorum,  line^ 
Ca. :  haeo  eadem  est  nostrae  rationis  regio  et  via, 
I  fi>U(nD  the  tame  directum  and  path.  —  In  the 
phrase)  e  regione,  in  a  straight  tine^  directly:  e 
regione  moveri:  ferri,  petere.  —  In  the  opposite 
direction^  over  against,  exactly  opposite:  (luna) 
cum  est  e  regione  solis :  e  regione  turris :  e  re- 
gione castris  castra  ponere,  Cs. — A  line  of  sight y 
visual  linSy  boundary-line,  boundary,  limit:  quae 
regione  orbem  terrarum  definiunt:  caeli  regioni- 
bus  terminare :  si  res  eae  orbis  terrae  region ibus 
definiuntur. — E  s  p.,  in  augury :  nempe  eo  Hituo) 
Romuhis  regiones  direzit,  drew  (in  the  air) :  lituus 
quo  regiones  vineae  terminavit.  —  Fig.:  quibus 
regionibus  vitae  spatium  circumscriptum  est :  vix 
facile  sese  regionibus  oflSoi  continere. — Of  the 
sky,  a  quarter,  region:  regio  (lunae  mutatur), 
quae  turn  est  aquUonia  turn  australis:  Atque 
eadem  regio  Vesper  et  Ortus  erit,  0. :  Vespertina, 
H. :  caeli  serena,  V.:  occidentis,  L.  —  A  region, 
neighborhood,  quarter,  situation  t  eam  esse  natu- 
ram  et  regionem  provinciae  tuae,  ut,  eta,  i.  e.  ^ 
geographwal situation :  a^  fertilissima,  Cs.:  re- 
gione castrorum,  in  the  vtcimty  of  the  camp,  L. : 
deserta  sitl  regio,  V. :  acie  regione  instructs  non 
apertissimS,  N.:  Quor  in  his  te  conspicor  regionU 
bus  ?  T. — A  portion  of  country^  territory,  province, 
district,  region:  regio,  quae  ad  Aduaticos  adiacet, 
Os. :  regio,  quae  mari  cincta  esset :  Pedana,  H. : 
Gantium,  quae  regio  est  maritlma  omnia,  Cs. :  ter- 
rae maximae  regiones  inhabltabiles :  in  quattuor 
regiones  dividi  Macedoniam,-L.:  ut  quam  latissi- 
mas  regiones  praesidiis  teneret,  Ob.  —  A  district 
with  its  people,  country,  nation:  aspera  et  fidelis 
et  fautrix  suorum :  quae  regio  si  fida  Samnitibus 
esset,  L.  —  Fig.,  a  province,  department,  sphere: 
'  benedicere  *  non  habet  definitam  aliquam  regio- 
nem, has  no  determinate  prwinee. 

regidnatixii,  adv,  [  regio  1,  by  districU,  by 
wards  :  tribOs  descripsenmt,  L. 

regins.  afr'.  [  rex  ],  of  a  king,  kingly,  royal, 
regal:  genere  regio  natus:  potestas:  apparatus: 
exercitus,  Os. :  anni,  i,  e.  the  reign  of  the  kings  (at 
Rome) :  ales,  i.  e.  the  eagle,  O, :  genus  iraperi  proxi- 
mum  similitudini  regiae,  dosdy  resembling  roytUty: 
bellum,  with  a  king:  regioe  nutils  tueri,  the  king's 
orders:  sponsus,  H.:  T\Tg^  princess,  0.:  parens, 
0.:  legatio,  L.  —  Plur,  m.  as  subsL,  the  king's 
troops:  regii,  i,  e.  regia  acies,  L. :  fama  ad  regios 
perlata,  the  satraps,  N.— ZtA:»  a  king,  worthy  of  a 
king,  royal,  kingly,  magnificeiU  :  Regia  res  est  suc- 
ourrere  lapsis,  0.  t  Regia  res  scelus  est,  O. :  morbus, 
jaundice  (because  the  patient  was  to  live  like  a 
king),  VL—Of  a  palace:  atrium,  of  the  eastle  of 
ifuma^lM 


714  rego 

re-glutiiio,  — ,  — ,  atus,  to  unglue,  unloose^  CL 

regnator,  Oris,  m.  [regno],  a  ruler,  sovereign, 
deQm,  V. :  omnium  deus,  Ta. :  Asiae,  V. 

regnatrix,  Tcis,  adj.f,  [regnator],  ruling,  im- 
perial :  domus,  Ta. 

regno,  avt,  atus,  fire  [regnum],  to  have  royal 
power,  be  king,  rtde,  reign:  triginta  annos:  iniu&« 
su  populi:  tertium  iam  liunc  annum  regnans, Cs.: 
regnante  Roraulo :  regnandi  dira  cupido,  V. :  Al* 
bae  regnare,  L. :  Tusco  profundo,  0. :  qua  Daunus 
agrestium  Regnavit  populorura,  H. :  ter  centum 
totos  regnabitur  annos  Geiite  sub  Hectoreft,  V.: 
quia  post  Tati  mortem  non  erat  regnatum,  L. — 
TVans.,  only  pass.  (poet,  or  late) :  terra  acri  quon- 
dam regnata  Lycurgo,  ruled  by,  V. :  Latio  regnata 
per  arva  Satumo  quondam,  in  which  Saturn  was 
king,  V. :  trans  Lugios  Gotones  regnantur,  have 
kings,  Ta.  —  To  be  lord,  rule,  reign,  govern,  be  su- 
preme: equitum  centurias  tenere,  in  quibus  reg- 
nas:  vivo  et  regno,  H. :  Caelo  tonantem  credidi> 
mus  lovem  Regnare,  H.  —  To  lord  it,  tyrannise^ 
domineer:  regnavit  is  paucos  mensis:  se  ille  in- 
terfecto  Milone  regnaturum  putaret:  regnare  ac 
dominari,  L. :  Per  ramos  victor  regnat  (ignis),  V. 
— F  i  g.,  to  rule,  have  the  mastery,  prevail,  predom- 
inate :  in  quo  uno  regnat  oratio :  ebrietas  gemi> 
nata  libidine  regnat,  0. 

regnum,  l,  n.  [REG-1,  kingly  government,  royal 
authority,  kingship,  royalty:  vocamus  regnum  eius 
rei  p.  statum :  regno  regem  spoliare :  regnum  in 
civitate  su&  occupare,  Cs. :  Dum  stabat  regno  in- 
columis,  V. :  TuUi  ignobile,  H. — Dominion,  sover- 
eignty, rule,  mUhority,  supreme  power:  regnum ue 
hie  tu  possUes  ?  T. :  omne  regnum  vel  iraperium 
bellis  quaeritur:  civitatis,  Cs. :  adoptione  in  reg- 
num pervenire,  S. :  nationes,  quae  in  eorum  (i.  e. 
Populi  R)  regno  sunt :  regnum  sine  ri  regere,  0. : 
Nee  regna  viui  sortiere  talis,  the  presidency  of  the 
revels,  H. — Despotism,  tyranny^  pergonal  sovereign- 
ty, arintrary  rule*  te  regnum  iudiciorum  delectat: 
hoc  vero  regnum  est,  et  ferri  nullo  pacto  potest: 
suspicio  regni  appetendi:  in  plebe  Romanft  reg. 
num  exercere,  L. :  damnatus  crimine  regni,  O.-^ 
A  kingdom,  state  governed  by  a  king  :  ad  finis  re^n^ 
sui,  Cs. :  (flumen)  lugurthae  Bocchique  regnum  dis- 
iungebat,  S. :  patrio  rejrno  pulsi,  L. :  barbara  reg- 
na, H. :  cerea  regna  refigunt  (of  bees),  V. — F  i  g^ 
rule, authority, potoer, influence:  abuteris  ad  omnia 
atomorum  regno:  voluptatia:  sive  aliquid  regni 
est  in  carmine,  0. — A  territory,  estate,  possession  : 
in  tuo  regno  esse,  i.  e.  your  own  estate  •  Post  ali. 
quot  mea  regna  videns  minibor  aristas  ?  ^/^d!«,  V. : 
hacc  regna,  these  realms,  i.  e.  of  the  dead,  V. 

rego,  rSxI,  rectus,  ere  [RE6-],  to  keep  straight, 
lead  aright,  gtUde,  conduct,  direct,  control:  mun- 
dum:  onera  navium  velis,  Cs. :  arte  ratem,  O. : 
clavum,  V. :  te  Ventorum  regat  pater,  H. :  quad- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


I6ST6dior 


715 


reUtotf 


nipedes,  0. .  f rena,  0. :  impotentes  regendi  (eqaos), 
L. :  currQs,  0. :  tela  per  auras,  Y. :  exercitatus 
Hnibus  in  regendis,  i.  e.  in  determining  boundary- 
lines  (of  estates).  —  Fig.,  to  gmde^  leindy  conduct^ 
manage^  direct^  govern^  control:  domum:  rem  con- 
silio,  T. :  bella,  Cs. :  animi  motfls :  mores,  0. :  dio- 
tis  animos,  V. :  ut  me  ipse  regam,  H. :  neque  re- 
gerentur  magis  quam  r^rent  casOs,  S. :  iam  regi 
leges,  non  regere,  L. — To  moay^  control,  rule^gov- 
em,  be  matter  of:  rem  p. :  civitates  quae  ab  opti- 
mis  reguntur :  imperio  populos,  V. :  Diana,  quae 
silentium  regis,  H. :  ut  unius  potestate  regatur 
salus  civium:  neque  sues  mores  neque  suorum 
libidines :  ambitioso  imperio  regebat,  tued  hie  au- 
thority  to  court  popular  faeor^  Ta, — To  restore,  eet 
right,  correct :  peocas, '  te  regere  possum  * :  erran- 
tem,  Cs. 

regredior,  gressus,  1,  dep.  [re-+gradior],  to  go 
back,  turn  bctck,  return  t  regredi  quam  progredi 
malle :  ex  itinere  in  castra,  L. :  efidem,  S. :  ad  Hi- 
berum,  L.  —  To  march  back,  withdraw,  retreat  .• 
neque  regredi  nostros  patiebantur,  Os. :  statim  in 
collls,  S.  —  F  i  g.,  to  return,  go  back :  in  ilium  (an- 
num) :  a  quo  inoepto  me  ambitio  detinuerat,  S. 

regroMns,  fls,  m,  [re-H-GRAD-],  a  going  back, 
return^  regress:  conservare  progressfls  et  regres- 
sii-i  constantes :  regressOs  dare  viro,  0. :  Funditus 
occidimus  neque  habet  Fortuna  regressura,  V.— .4 
retreat:  in  tuto,  L. — Fig.,  a  return,  retreat,  regress: 
neque  locus  regressQs  ab  ira  relictus  esset,  L. 

regula,  ae,/.  [REG-],  a  straight  stick,  bar,  staff: 
quadratas  regulas  defigunt,  Cs.  —  A  ruler,  rules 
egere  regulis. — F  i  g.,  a  rule,  pattern,  model,  exam- 
ple^ priticiple :  naturae:  regula,  qua  vera  et  falsa 
t'udicarentur :  philosophiae :  adsit  Regula,  peoeatis 
quae  poenas  inroget  aequas,  H. 

regulas,  I,  m.  dim.  [rex],  a  ruler  of  a  small 
country,  petty  king,  prince,  chieftain,  lord:  reguli 
in  unura  con^enerunt,  S.  —  A  king's  son,  prince, 
member  of  a  royal  family,  L. 

re-gusto,  — ,  Atus,  Are. — Fig.,  to  read  over, 
enjoy  repeatedly :  crebro  litteraa. 

reicio  (not  reiiciS ;  imper,  reice,  iUsyl,  V.), 
rSiecI,  iectus,  ere  [re-+iacio],  to  throw  back,  fling 
back,  hurl  back :  telum  in  bostis,  Cs.  i  togam  ab 
umero,  L. :  ex  umeris  amictum,  V. :  de  corpore 
vestem,  0. :  paenulam :  ab  ore  oolubras,  O. :  Ca- 
pillus  circum  caput  Reiectus  neglegenter,  T. :  scu- 
tum, throw  over  the  back  (in  flight):  fatigata 
membra,  u  e.  stretch  on  the  ground,  Cu. :  a  se  mea 
pectora,  to  push  back,  0. :  (librum)  e  gremio  suo, 
fling  away,  0. :  oculos  Rutulorum  reicit  arvis, 
averts,  V. :  pascentls  a  fliimine  reicc  capellas,  drive 
back,  V. :  in  postremam  aciera,  throw  to  the  rear, 
L. :  se  in  eum,  into  his  arms,  T.  —  To  force  back, 
beat  back,  repel,  repulse:  eos  in  oppidum,  Cs.: 
Tusci  reiecti  armis,  V.    ab  AntiocheS  bostcm. — 


Pass.,  to  be  drhen  back:  navis  tempestate  rdeotas 
revertisse,  Cs. :  reflantibus  mentis  reici :  ex  cursu 
Dyrrachium  reiecti,  L. — Fi  g.,  to  drive  back,  drive 
away,  cast  off,  remove,  repel,  reject,-  ad  famem  hunc 
ab  studio,  T. :  ferrum  et  audaciam :  retrorsum 
Hannibalis  minas,  H.  —  To  reject  contemptuously, 
refuse,  seom,  disdain,  despise:  nos,  T. :  petentem, 
0. :  Ljdiam,  H. :  refutetur  ac  reiciatur  ille  clamor: 
quae  cum  reiecta  relatio  esset,  when  the  appeal  was 
overruled,  L. :  volgaris  taedas,  0. :  ReiectA  praedi, 
H. :  dona  nooentium,  H. — P,  n,  as  subst. :  reicien- 
da,  evils  to  be  rejected:  reiecta. — Of  judges,  to  set 
aside,  challenge  peremptorily,  reject:  ex  CXXV  iu- 
dicibus  quinque  et  LaX  :  potestas  reiciendi,  right 
of  challenge. — Of  persons,  to  refer,  direct,  assign: 
ad  ipsam  te  epistulam:  in  hunc  gregem  SuUam, 
transfer  (in  your  judgment).  —  In  public  life,  to 
refer,  turn  over  (for  deliberation  or  decision) :  to- 
tam  rem  ad  Pompeium,  Cs. :  ab  tribunis  ad  sena- 
tum  res  est  reiecta,  L. :  id  cum  ad  senatum  relatum 
esset,  L. :  ut  nihil  hue  reioias :  legati  ab  senatu 
reiecti  ad  populum,  referred,  L. — ^In  time,  to  defer, 
postpone :  a  KaL  Febr.  legationes  in  IdQs  Febr. 
reiciebantur :  repente  abs  te  in  mensem  Quinti- 
lem  reiecti  sumus. 

reieotaneos,  aefj.  [reiectus],  to  be  rejected,  to 
be  spumed, — Fiur,n,  as  eubst.,  transl  of  dwowpo- 
ijyfiiva. 

reieotio,  6nis,^.  [re-+IA-],  a  throwing  back, 
rejection,  repudiation :  oivitatis :  iudicum,  a  chal- 
lenging:  reiectione  interposita. 

reieotos,  P,  of  reioio.      (reilolo),  see  reido. 

re-labor,  lapsus,  I,  dep,,  to  sUde  back,  sink  back: 
Yix  oculos  tollens  iterumque  relabens,  etc., sinking 
back  upon  the  couch,  0. :  oonscendere  antemnas 
prensoque  rudente  relabi,  to  slide  down,  0. :  in  si- 
ntls  nostros,  return,  0. :  unda  relabens,  flowing 
bade,  v. :  verso  relabere  vento,  sail  back,  O. : 
(mare)  relabens  terram  naturae  suae  reddit,  Cu. 
^Fig^  to  sink  back,  return:  in  Aristippi  prae- 
cepts,  H. 

re-langaescd,  gul,  ere,  inch.,  to  sink  down, 
grow  languid,  become  faint:  (soror)  rooribunda  re- 
languit,  0.  —  F  i  g.,  to  become  enfeebled,  be  rdaxed, 
relax,  weaken  :  quod  relanguescere  animos  eorum 
existimarent,  Cs. :  quod  autem  relanguisse  se  dicit, 
that  his  passion  has  subsided:  ut  taedio  impetus 
relangucscat  regis,  L. 

relatio,  5nis,/  [re+STER-],  a  bringing  back, 
throwing  back,  retorting :  criminis. — In  public  life, 
a  report,  proposition,  motion  :  tua :  approbare  re- 
Ifttionein,  L.-^In  rhet,  an  emphatic  repetition 
(of  a  word). 

1.  relatoa,  P.  of  refera 

2,  relatus,  as,  m.  [re-+STER-],  a  report,  re 
dial:  Tirtutem,  Ta. :  carminum,  declamation,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


relazatio 


71« 


relisio 


relaxatio,  Anis,/  [relazol  an  eatinff,  relaxa- 
tion: animi:  quae  est  ista  relaxatio  (ac.  dolorisX 
mitigation. 

re-laz5,  avl,  atus,  Sre,  to  gtreteh  outy  widen 
again,  make  wider :  fontibus  ora,  open,  0. :  vias  et 
caeca  Spiramenta,  relax  the  ducts,  V. — To  unloose^ 
loosen,  open:  alvus  relaxatur:  se  intestinis  rela- 
xantibus :  densa,  rarefy,  V. :  tunicarum  vincula, 
O.  —  Fig.,  to  abate,  remits  give  respite:  remittit 
aliquantum  et  relaxat.  —  To  ease,  relieve,  cheer, 
relax,  lighten :  animos  doctrinft  :  animus  somno 
relaxatus :  ut  ex  pristino  sennone  relaxarentur 
animi  omnium:  homines  interdum  animis  rela- 
xantur. — To  make  hose,  relax,  loosen:  constructio 
verborum  dissolutionibus  relaxetur:  pater  indul- 
gens,  quicquid  ego  astrinxi,  relaxat. — To  aUevieUe, 
mitigate,  assuage:  tristitiam  ac  severitatem :  quiete 
laborem,  Cu. — To  relieve,  release,  free,  abate:  (ani- 
mi) cum  se  corporis  vinculis  relaxaverint :  insani 
cum  relaxentur,  i.  e.  become  lucid. 

relectus,  P.  of  2  relego. 

relegatio,  onis,  /.  Fl  relego],  a  sending  away, 
exiling,  banishment,  relegation  (milder  than  exsi- 
lium) :  relegatio  atque  amandatio :  civium,  L. 

1.  re -lego,  avi,  atus,  &re,  to  send  away,  send 
out  of  the  way,  despatch,  remove,  seclude :  filium  ab 
bominibus :  (filium)  rus  supplici  causa :  relegati 
longe  ab  ceteris,  Cs. :  procul  Europft  in  ultima 
orientis  relegati  senes,  Cu. :  civis  procul  ab  domo, 
L. :  relegatum  in  alia  insulft  exercitum  detinere, 
Ta. :  tauros  in  sola  Pascua,  V. :  terris  gens  rele- 
gata  ultimis :  Hippolytum  nemori,  consign,  V. — 
To  send  into  exUe,  banish,  exile,  relegate  (enforcing 
residence  in  a  particular  town  or  province,  with- 
out loss  of  civil  rights) :  ut  equites  a  consule  rele- 
garentur :  relegatus,  non  exsul,  dicor  in  illo,  0. : 
relegatus  in  exiiium,  L. :  ultra  Karthaginem,  L. — 
F  i  g.,  to  send  back,  send  away,  put  cuide,  reject :  a 
re  p.  relegatus,  i.  e,  driven  from  public  life:  Sam- 
nitium  dona :  ambitione  relegata,  apart,  H. :  mea 
verba,  0. —  To  refer:  studiosos  ad  illud  volumen, 
N. :  omandi  causas  tibi,  Tb. 

2.  re-lego,  legl,  lectus,  ere,  to  gather  together, 
collect  again :  lanua  filo  est  inventa  relecto,  i.  e.  by 
winding  up  the  thread  again,  0.  —  75?  travel  over, 
traverse  again,  retrace:  litora,  V.:  Hellespontia- 
cas  aquas,  0.  —  Fig.,  to  go  through  again,  read 
over  :  Troiani  belli  scriptorem,  H. :  scripta,  0. — 
To  go  over  again,  rehearse,  repeat :  suos  sermone 
labores,  0. :  omnia,  quae  ad  cultum  deorum  perti- 
nerent. 

re-lentesoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  to  grow  slack 
again,  cool. — F  i  g. :  Neve  relentescat  amor,  0. 

ra-lOTOi  &VI,  &tu8,  are,  to  lift  up,  raise:  e  terr& 
corpus,  0. :  in  cubitum  membra,  0. — To  free  from 
m  burden^  make  light,  lighten :  epistulam  gravio- 


rem  pellectione:  Ut  relevent  vimina  curva  faTi 
(i.  e.  exonerare),  0.:  mini  mo  ut  relevere  labore, 
\.e.be  delivered,  0.  —  F  i  g.,  to  rdieve,free,  lighten, 
ease,  soothe,  alleviate,  mitigate:  cura  et  metu  esse 
relevati :  pectora  sicca  roero,  0. :  a  cui-a  mens  rele- 
vata  est,  0. :  me,  console :  animum,  T. :  ut  cibi  satie- 
tas  et  fastidium  relevatur :  casQs,  0. :  sitim,  O. 

relictio,  Onis,/.  [re- +LIO-],  a  forsaking,  aban- 
dotting:  rei  p. :  consulis  suL 

reUctuSk  P.  of  relinquo. 

reUgatio,  6nis,/.  [religo],  a  tying  up:  vitium. 

religio  (not  rell-;  the  first  syl.  lengthened  in 
hexameter  verse),  5nis,/.  [re- +2  LIG-J,  conscien- 
tiousness, sense  of  right,  moral  obligaHon,  duty: 
nihil  esse  mihi,  religiost  dicere,  i.  e.  /  say  on  my 
conscience,  T. :  Heium  a  religione  deducere :  quid 
lex  et  religio  cogat  cogitare :  quaeris  aliquem  prae- 
stantiorem  virtute,  religione  ? :  iudiciorum  religio- 
nem  veritatemque  perf ringere :  iudicum  religiones 
oratione  convert!,  the  conscientious  convictions. — 
A  regard  for  sacred  things,  devoutnexs,  piety,  revere 
enee,  religious  feding:  sese  summa  religione  te- 
neri :  religio,  quae  deorum  cultu  pio  continetur : 
sacra  summa  religione  confici  velle :  omnia,  quae 
sceleri  propiora  sunt  quam  religioni :  religion!  ser- 
vire.  —  A  religious  scruple,  scruple  of  conscience, 
apprehension  of  divine  €mger,fear  of  the  gods,  su- 
perstitious awe :  ut  earn,  non  religio  oontineret : 
nulla  mendaci  religione  obstrictus,  superstition, 
Gs. :  tantft  religione  obstricta  provincia :  obstrin- 
xisti  religione  populum  R.:  parvulae  causae  vel 
terroris  repentini  vel  obiectae  religionis,  Oa. :  rem 
habere  religioni,  ue.as  a  divine  warning :  ne  hel- 
ium indioeretur,  religio  obstitit,  L. :  plena  religione 
civitas,  L. :  liberatae  religione  mentes,  L. :  rivos 
deducere  nulla  Religio  vetuit,  V. :  nulla  mihi  Re- 
ligio est,  H. :  movend!  thensauros,  L. :  novas  sibi 
ex  loco  religiones  fingunt,  Cs. :  religionibus  impe- 
diri,  Cs. :  plenis  religionum  animis  prodigia  insu- 
per  nuntiata,  L. — A  sense  of  religious  obligation^ 
religious  sanction,  duty  to  tne  gods :  vir!  religione 
potius  quam  veritate  fides  constricta :  iuris  iuran- 
di. — A  religious  obligation,  oeUh,  pledge  of  faitK, 
religious  sanction:  timori  magis  quam  religioni 
consulere,  Cs. :  Achaeos  religione  obstringere,  L. : 
relinquitur  nova  religio,  ut,  etc.,  i.e.  a  new  view  of 
your  obligation,  Cs. :  ius  iurandum  servabat  con- 
servatA  religione,  N. :  religioni  potius  vestrae 
quam  odio  parere. — Divine  service,  worship  of  the 
gods,  religious  observance,  religion,  toorship:  reli- 
gione, id  est  cultu  deorum :  ilia  pax  mater  huio 
urbi  iuris  et  religionis  f uit :  deorum. — A  religion, 
faith,  religious  system,  mode  of  worship,  cult:  we- 
uit  mihi  religionis  illius  in  mentem :  neque  enim 
haec  externa  vobis  est  religio:  expertes  religio- 
num omnium :  In  bello  religionum  et  consuetudl- 
nis  iura  retinere :  pro  religionibus  suia  bella  auaci- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


religiose 


717 


relinqiib 


pere:  religiones  inierprettintur^  religious  matters^ 
Cs. :  publicae  religiones,  L. — SacrednmSy  sanctity, 
holinetSy  daim  to  reverence:  fanum  lunonis  tant* 
religione  semper  fuit,  ut,  etc.:  in  sacerdotibus 
tanta  offusa  oculis  animoquc  religio,  i.  e.  siich  sa- 
cred majesty  of  expression  and  feeling,  h.:  lam 
turn  reli^no  pavidos  twrrebat  agrestis  Dira  loci,  V. 
— An  ohjeH  of  veneration,  sacred piace^  consecrated 
thing,  hallowed  ohject :  religionem  reatituere :  tan- 
tis  eoruin  religionibus  violatis :  ad  deorum  reli- 
gionem deraigrasse,  i.  e.  shrines :  quae  religio  aut 
quae  macbina  belli  (the  Trojan  horse),  V.  —  Of 
places,  a  claim  resulting  from  consecration^  relig- 
ious liability :  aram  si  dedicasti,  sine  religione  loco 
moveri  potest :  liberaret  religione  templura,  L. : 
locus  religionum  deorumque  plenus,  L. 

religidBe,  adv.  with  comp.  and  sup.  [religiosus], 
conscientiously,  scrupulousty^  punctually,  exactly, 
carefully  :  testimonium  dicere :  iudicare :  prorait- 
tere,  N. —  With  reverence  for  the  gods,  reverentially, 
piously^  religiously:  religiosius  deos  colere,  L. : 
templum  religiosissime  colere. 

rellgiosua,  adj.  with  comp.  and  sup.  [religio], 
conscientious,  scrupulous,  strict,  precise,  accurate : 
se  praebere  in  testimonio  religiosum :  in  testimo- 
niis  dicendis :  Atticorum  aures. — Religiously  con- 
siderate, careful,  anxious^  scrupulous,  superstitious : 
ut  stultae  et  raiserae  omnes  Religiosae,  T. :  fruc- 
tum  quia  religiosum  erat  consumere,  was  a  matter 
of  religious  scruple,  L. :  religiosum  est,  quod  iurati 
legibus  iudicarunt, — Full  of  religious  feeling,  rev- 
erent, pious,  devout,  religious :  naturft :  religiosissi- 
mi  mortales,  S. — Consecrated,  holy,  sacred:  locus : 
mortuis  religiosa  iura  trtbuere :  signum :  Ceres 
religiosissima :  religiosissimum  simulacrum  lovis: 
mores. — Associated  tnth  religion^  subject  to  relig- 
ious claims^  under  religious  liability,  ill-omened: 
dies,  of  evil  omen :  dies  ad  iter,  L. :  domus. 

re-ligo^  &y1,  &tus,  are,  to  bind  back,  fasten  up, 
bind  fast:  (Prometheus)  religutus  asperis  Vinc- 
tusque  saxis,  C.  poSt. :  (Andromeda)  ad  duras  re- 
ligata  bracchia  cautes,  0. :  in  comptum  comas 
religata  nodum,  H. :  religatis  post  tergum  mani- 
bus,  Gu. :  navem  ferreis  manibus  mlectis,  fastened 
with  grappling-irons,  Cs. :  captivus  religat&  ad 
pin  nam  muri  rcste  suspeiisus,  L. :  religatos  vide- 
bat  Carpere  gramen  equos,  tethered,  V. :  capillum 
in  vertice,  Ta. :  catena  religari,  0. — Of  ships,  to 
fasten^moor:  navis  ad  terram,  Cs. :  ab  aggere 
classem,  V.:  religata  in  litore  pinus,  0. —  7b  un- 
bind, loosen:  Cybele  religat  iuga  manu,  Ct. — Fig., 
to  bind,  fasten,  chain,  fetter :  fprudentia)  extrin- 
secus  religata,  bound  to  external  things. 

re-lino,  levl,  — ,  ere,  to  unseal,  open  :  dolia  om- 
nia, T. :  mella,  i.  e.  to  take  out,  V. 

re*linquo,  llqui,  lictus,  ere,  to  leave  behind,  not 
take  along,  not  stay  vrit/i^  leave,  nume  away  from. 


quit,  abandon :  deos  penatis :  vim  auri  in  Pontb 
reliquit :  post  se  liostem,  Ca. :  petere,  ut  in  Gallii 
relinqueretur,  mig/U  be  left  behind,  Cs. :  (cacumina 
silvae)  limum  tenent  in  fronde  relictum,  remain- 
ing, 0. :  sub  siniritrft  Britanniam  relictam  con- 
spexit,  in  the  rear,  Cs. :  me  liliis  quasi  magistrum, 
T. :  deum  nullum  Srculi.s. — Fig.,  to  leave  behind, 
leave:  banc  excuaatiouem  ad  Caesarcm :  Aeela 
relictus,  abandoned,  0. — P.  plur.  n.  as  subst. :  re- 
petat  relicta,  i.  e.  his  former  life,  H. — At  death, 
to  leave  behind,  leave,  bequeath :  ea  mortuast ;  reli- 
quit filiam  adulescentulam,  T. :  fundos  decern  et 
tres  reliquit:  ei  testamento  sestertiQm  milieus: 
mihi  haec  omnia,  T. :  mihi  arva,  0. :  heredem  te- 
stamento  hunc.  —  Fig.,  to  leave,  leave  behind: 
virtutum  nostrarum  etiigiem:  Sibi  banc  laudem 
relinquont :  vixit,  dum  vixit,  bene,  T. :  Sappho 
sublata  desiderium  sui  reliquit:  in  scriptis  relic- 
tum :  orationes  et  annalls :  pater,  o  relictum  Filiae 
nomen,  H. :  rem  p.  nobis :  de  valvarum  pulchritu- 
dine  scriptum :  posterioribus  exemplum. —  Tb  leave 
behind,  leave  remaining,  permit  to  remain,  lei  re- 
main,  leave:  nil  in  aedibus,  T. :  ne  paleae  quidem 
ex  annuo  labore  relinquercntur:  angustioribus 
portis  relictis,  i.  e.  since  the  gates  they  had  left  were 
rather  narrow,  Cs. :  unam  (filiam)  relinque,  leave 
to  me,  0. :  pauca  aratro  iugera  Moles  relinquent, 
H. :  dapis  meliora  relinquens,  H. :  haec  porcis  co- 
medenda,  H. :  relinquebatur  una  per  Sequanos  via, 
remained,  Cs. :  se  cum  paucis  relictum  videt,  S. : 
equites  paucos,^v«  alive,  Cs. — Fig. :  quam  igitur 
relinquis  populari  rei  p.  laudem  ? :  ceterorum  sen- 
ten  tiis  semotis,  relinquitur  mihi,  etc.,  there  remains : 
non  provocatione  ad  populum  contra  necem  re- 
lict&:  nee  precibus  nostris  nee  admonitionibus 
relinquit  locum,  i.  e.  he  renders  superfluous:  deli- 
berandi spatium,  N. :  tantummodo  vita  relicta  est, 
0. :  urbem  direptioni,  abandon :  poenae  Medea 
relinquar?  0.:  hominem  innocentem  ad  alicuius 
quaestum :  Posse  queri  tantum  rauco  stridore  re- 
liquit, 0. :  Dum  ex  parvo  nobis  tantundem  haurire 
relinquas,  H. :  relinquitur,  ut,  si  vincimur  in  Hi- 
spania,  quiescamus,  it  remains^  that :  relinqueba- 
tur, ut  pateretur,  etc.,  Cs. :  relinquitur  ergo,  ut 
omnia  tria  genera  sint  causanim,  hence  the  conclu- 
sion is,  etc. — With  two  occ,  to  leave  behind,  leave, 
let  remain,  suffer  to  be:  eum  locum  integrum, 
leave  untouchea,  T. :  integram  rem  et  causam,  have 
left  untouched:  Morini,  quos  Caesar  pacatos  reli- 
querat,  Cs. :  amici,  quos  incorruptos  lugurtha  re- 
liqueratfS. :  reliquit  (eam)  lncertam,V.:  Inmediis 
lacerft  nave  relinquor  aquis,  0. :  inceptam  oppug- 
nationem,  abandon,  Cs. :  infecta  sacra,  0.:  sine 
ture  aras,  0. :  mulierem  nullam  nominabo ;  tan- 
tum in  medio  relinquam. —  To  leave  behind,  leave, 
go  away  from,  forsake,  abandon,  desert:  domam 
propinquosque,  Cs. :  Ilio  relicto,  H. :  litus  relictum 
Respicit,  0. :  Boma  relinquenda  est,  O. :  me  som- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


reliquiae 


718 


remaneo 


nn'  reliquit,  Enn.  ap.  C. :  ubi  vita  tuoe  reliquerit 
artOs,  0. :  Animam,  T. :  lucem,  Y. :  animus  relln- 
quit  euntem,  0. :  ab  omni  honestate  relictus,  de$- 
Htute  of:  si  puerum  quartana  reliqueral,  H. — To 
leave  in  the  lurchy  foraake^  abandon^  desert :  Reli- 
quit me  homo  atque  abiit,  Jioe  given,  me  the  eUp^ 
T. :  succurrere  relictae,  V.  —  To  leave^  give  up^ 
abandon :  auctores  signa  relinquendi  et  deserendi 
castra  audiuntur,  L. :  relictft  non  bene  parroulft, 
H.  —  To  leave,  let  alone^  give  up^  resign^  neglect^ 
foreake,  abandon^  relinquiah:  rem  et  causam: 
^uella)  Quod  cupide  petiit,  mature  plena  reliquit, 
H. :  me  relictis  rebus  iussit  observare,  etc.,  to  stop 
work  and  watch,  T. :  omnibus  rebus  relictis  perse- 
quendum  sibi  Pompeium  existimavit,  Cs. :  agrorum 
et  armorum  cultum,  neglect:  bellum  illud,  aban- 
dbn .'  obsidionem,  raiae  the  tiege^  L. :  caedes,  leave 
anmeniioned :  hoc  certe  neque  praetermittendum 
neque  relinquendum  est:  quae  Desperat  tractata 
nitescere  posse  relinquit,  H. :  iniurias  tuas,  leave 
unnoticed:  vim  horuinibus  armatis  factam  relinqui 
putare  oportere. 

reliquiae  (not  rell-),  arum,/.  [re-+LIC-], 
what  ia  left,  a  remainder^  leavings^  rematm,  reliee^ 
remnant,  rest:  copiarum,  N. :  tantae  cladis,  L: 
DanaQm  atque  inmitis  Achilli,  L  e.  (the  Trojans) 
not  slain  by  the  Oreeke,  Y. :  gladiatoriae  familiae, 
Cs. :  cibi,  excrements :  hordei,  Ph. :  virorum,  V. — 
The  leavings,  remains,  remnants,  friygwjenJts :  f rui 
reliquiis,  Ph. :  vellem  Idibus  Martiis  me  ad  cenam 
invitasses :  reliquiarum  nihil  f uisset,  i.  e.  Antony 
should  have  fallen  with  Caesar. — Of  the  dead,  the 
remains,  relics,  ashes :  C.  Man :  meorum,  V. — F  i  g., 
remnants,  remains,  renrMinder,  rest:  reliquiae  re- 
rum  earum  moventur  in  animis:  maximi  belli: 
avi  reliquias  persequi,  I  e.  your  ancestor's  unfin- 
ished work  (the  Punic  war). 

reliquaa  (relioaasi  -one),  adj,  [re-+LIC-], 
leftt  left  over^  remaining :  nea  causa  ulla  restet 
reliqua,  Quin,  etc.,  T. :  ex  quft  (familia)  reliquus 
est  Ruf us :  moriar,  si  praeter  te  quemquam  reli- 
quum  habeo,  in  quo,  etc. :  si  qua  reliqua  spes  est, 
quae,  etc. :  mulus,  quem  tibi  reliquum  dicis  esse : 
erant  oppida  mihi  complura  reliqua:  haec  qui- 
dem  hactenus ;  quod  reliquum  est,  etc.,  as  for  the 
rest :  hoc  relicuomst,  T. — As  subst.  n.,  that  is  left^ 
a  remainder,  residue,  rest:  videre,  quae  reliqui 
Bumma  fiat :  Quid  reliquist,  quin  habeat,  etc,  T. : 
cum  reliqui  nihil  sit  omnino,  quod,  etc. :  quid  reli- 
qui habemus  praeter,  etc.,  S. :  illud  breve  vitae  reli- 
quum :  Agrigentum,  quod  belli  reliquum  erat,  i.  e. 
M«  only  remaining  seat  of  hostilities,  L. :  relicum 
Boctis,  L. — In  the  phrase,  reliquum  est,  ut,  t^  re- 
mains that,  it  only  remains  to:  reliquum  est,  ut 
oiBoiis  certemus  inter  nos :  reliquum  est  ut  pro- 
sequar,  etc — In  phrases  with  facio,  to  leave  behind, 
istwe  remm/ning,  leave  over,  spare,  reserve  :  quibus 


antrum  aliquod  Apronius  reliquum  fedt:  haeo 
addita  cura  vix  mihi  vitam  reliquam  fadt:  quos 
reliquos  fortuna  ex  noctum&  caede  ac  fugS  feoe- 
rat,  L. :  te  nullum  onus  offici  cuiquam  reliquum 
f ecisse,  have  left  behind  you  :  prorsus  ab  utrisque 
nihil  relicum  fieri,  is  neglected,  8. — ^As  subst.  n. : 
quibus  nihil  de  bonis  suis  reliqui  fecit:  nihil  ad 
celeritatem  sibi  reliqui  fecerunt,  L  e.  used  all  diU- 
genee,  Cs. :  me  nihil  reliqui  fecisse,  quod,  etc,  have 
tried  every  remedy,  N. :  quod  reliquum  vitae  fames 
fecerat,  had  left  of  life.—Ot  time,  left,  remaining, 
to  come,  future,  subsequent:  reliquae  vitae  digni- 
tas :  in  reliquum  tempus  omnls  suspiciones  vitare, 
Cs. — As  subst.  n,  (sc  tempus) :  plus  in  relicum  sibi 
timoris  quam  potentiae  addidit,  thereafter,  S. :  in 
reliquom, /or  the  future,  L. — Of  debts,  remaining, 
outstanding,  in  arrear:  erat  ei  de  ratiunciilfi  apud 
me  reliquom  pauxillulum  Nummorum,  T. :  pecu- 
niam  reliquam  ad  diem  solvere. — Plur.  n.  as  subst., 
a  remaining  debt,  dAit,  balance,  arrears:  reliqua 
mea  accepisse:  maxime  me  angit  ratio  reliquo- 
rum  meorum. — Remaining,  other,  rest:  reliquum 
populum  distribuit  in  quinque  classes,  etc :  pars 
exercitOs,  Cs. :  militibus  equis  exceptis  reliquam 
praedam  ooncessimus. — As  subst.:  ex  parte  de- 
cum&  ...  ex  omni  reliquo:  de  reliquo  quid  tibi 
ego  dicam  ? — Plur.  :  cum  Romuli  turn  etiam  re- 
liquorum  regum  sapientia:  consul  reliquique  ma- 
gistratOs,  Cs. :  oppida,  vicos,  reliqua  privata  aedi- 
ficia  inccndunt,  Cs. — As  subst.  :  princeps  ille  .  .  . 
Reliqui  disseruerunt,  etc,  the  others:  Brutorum, 
C.  Cassi,  reliquorum,  and  so  forth  :  Africanus  lo- 
quens  . . .  reUquaque  praeclare:  reliqua  vaticina- 
tionis  brevi  esse  oonfecta. 

(rellig-),  see  relig-.        (relliqu-),  see  reliqu-. 

re-luoeo,  laxl,  — ,  ere,  to  shine  back,  shine  out, 
blaze,  shine,  glow :  Stella  relucet,  C.  poet :  reluoena 
flamma,  L. :  olli  barba  reluxit,  was  inflames,  V. 

re-luoeaoo^  lilxl,  — ,  ere,  inch,  to  grow  bright 
again,  dear :  soils  imago  reluxit,  0. :  reluxit  dies, 
Ta. 

re-luctor,  atus,  Sri,  dep.,  to  struggle  ^otfuC, 
resist,  make  opposition :  Multa  relnctans,  V. :  re- 
luctantes  draoones,  H. :  Vidi  equum  .  .  .  Ore  re- 
luctanti  ire,  0. :  producentibus  eam  reluctans, 
Cu. :  precibus  ipsorum  reluctatus,  Cu. 

re-maneo,  m&nsi,  — ,  fire,  to  stay  behind,  be 
left,  remain:  sermone  confecto,  Catulus  remansit, 
nos  descendimus :  per  causam  valetudinis,  Cs. : 
Quo  ref ugio  ?  remane,  0. :  Romae :  oubito  rema- 
nete  presso,  H. :  in  Oallia,  Cs. :  ferrum  ex  hastili 
in  corpore  remanserat,  N. — To  stay,  remain,  eon^ 
tinue :  longius  anno  uno  in  loco,  Cs. :  animos  re> 
manere  post  mortem :  equos  eodem  remanere  Te- 
Btigio  adsuefecerunt,  Cs. — Fig.,  to  remain,  endure^ 
abide,  last:  in  quft  muliere  quasi  vestigia  antlqui 
offici  remanent :  in  duris  remanentem  rebus  ami« 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


71» 


ramitto 


cum,  eofutant^  0. :  si  ulla  apud  tos  memoria  rema- 
net  avi  mei,  S. :  oontumeliam  remanere  in  exeroitu 
sinere,  to  cleave  to  the  army^  S. :  ne  quid  ex  oonta- 
gione  noxae  remaneret  penes  nos,  L. — With  pre- 
dicate €uij.y  to  remain^  continue  to  be:  quarum 
(sublicarum)  para  inferior  integra  remanebat,  Cb.: 
nee  cognoscenda  remansit  Herculis  effigies,  0. 

remanaid^  Onis,/.  [remaneo],  a  staying  behind, 
remaining^  etay^  continuance  :  tua. 

remedium,  I,  n.  [re- +3  MA-],  thU  which  re- 
stores  health,  a  cttrCy  remedy,  antidotey  medicine: 
tuis  Teneficiis  reroedia  invenire :  caecitatis,  Ta. : 
remedium  quoddam  habefe :  remedio  uti. — F  i  g., 
a  means  of  aid,  assistance,  remedy,  help,  cure :  ad 
omnia  confugi  remedia  causarum :  ad  magnitudi- 
nem  frigorum  remedium  comparare:  remedium 
quaerere  ad  moram :  volneris :  aegritudinum,  T. : 
iracundiae,  T. :  Inveni  remedium  huic  rei,  T. :  qui- 
bus  rebus  reperire  remedia,  Cs. :  saluti  suae  reme- 
diis  subvenire :  id  remedium  timori  f uit,  L. 

remensua,  P.  of  remetior. 

re-meo,  ftvl,  — ,  &re,  to  go  back,  turn  back,  re- 
turn :  in  patriam,  0. :  eodem  remeante  nuntio,  L.  ; 
cum  neque  terra  ali  posset  nee  remearet  a6r,  would 
JUno  back  again :  victor  domito  ab  hoste,  0. :  pa- 
trias  remeabo  inglorius  urbis,  without  the  glory  of 
triumph,  V. —  To  traverse  again,  live  over:  aevom 
peractum,  H. 

re-metior,  mSnsus,  Iii,  dep.,  to  msasure  again : 
servata  astra,  L  e.  observe  anew,  Y. — To  measure 
back,  retrace,  traverse  anew :  pelagoque  remenso,  Y . 

remex,  igis,  m.  [remus+ 1  AG-1,  a  rower,  oars- 
man: in  quadriremi:  remiges  Ufixi,  H.  —  Sing, 
collect.,  a  bench  of  rowers,  the  oarsmen:  yacuos 
sensit  sine  remige  portQs,  Y. :  non  remigem,  non 
socios  navalls  babiturum,  L. :  remex  militis  officia 
turbabat,  Cii. 

remigatid,  onis,/.  [remigo],  a  rowing. 

remigium,  I,  n.  [remex],  an  oar-plying,  rowing : 
Olli  reraigio  noctemque  diemque  fatigant,  Y. — 
Bowing  apparatus,  the  oars:  Nudum  reraigio  la- 
tus,  H. :  mutabile,  oars  that  can  be  shifted,  Ta. : 
lembum  Remigiis  subigit,  Y.  —  Of  wings:  volat 
per  aera  Remigio  alarum,  Y.,  0. — Oarsmen,  row- 
ers: suppleverat  remigio  navls,  L. :  remigium 
classicique  milites,  L. :  vitiosum  IJlixei,  H. 

remigo,  — ,  — ,  ire  [  remex  1,  to  ply  the  oar^ 
row:  alio  modo:  remigandi  labor,  Cs. :  mare 
grave  remigantibus,  to  rowers,  Ta. 

re-migro,  avI,  — ,  &re,  to  journey  back,  go  back, 
return:  in  nostram  domum:  trans  Rlienum  in 
Buos  vicos,  Cs. :  Romam  tibi  remigrandura  est. — 
Fig.:  ad  iustitiam. 

reminiaoor,  — ,  l,  dep.  [re-  +  l  MAN-],  to  re- 
call to  mind,  recollect,  remember :  de  quaestoribus : 


remiDisceretur  veteris  incommodi  populi  R,  Ob.  : 
yeteris  famae,  N. :  Satjri,  0. :  reminiscere  quae 
tradantur  mysteriis :  eas  (res)  reminisoi  et  recor- 
dan :  dulcis  Argos,  Y. :  yos  animo,  0. :  reminisci- 
tur,  adfore  tempus,  quo,  etc.,  0. :  reminisoerentur 
quam  maiestatem  accepissent,  L. 

re-miaoeo,  mlxtus,  Sre,  to  mingle  again,  mix 
up,  intermingle  :  veris  falsa,  H. 

remiflse,  adv.  with  comp,  [  remissus  ],  gently, 
mildly,  laxly:  secum  agere:  nihilo  remissius  in- 
stare. 

remisaio,  5ni8,/.  [re- + MIT],  a  sending  back, 
sending  away,  releasing,  returning:  obsidum  cap- 
tivorumque,  L. — An  ecuing,  letting  down,  lowering : 
superciliorum :  yocis  remissiones. — ^F  i  g.,  a  relax- 
ing, abating,  diminishing,  remitting,  remission,  re- 
kucation,  abatement :  remissio  lenitatis  (in  oratio- 
ne),  i.  e.  passages  of  a  quiet  tenor:  morbi :  poenae, 
L  e.  a  milder  pumshment :  tributi,  Ta. —  Want  of 
spirit,  submissiveness :  in  acerbissimfi  iniuria  remis- 
sio  animi. — Belcuation,  recreation:  quem  non  re- 
missio,  non  ludi  delectarent :  tempore  curarum  re- 
missionumque,  Ta. :  animi :  animorunL — Mildness^ 
gentleness:  animi. 

remiBsns,  adj.  with  comp.  [  P.  of  remitto  ], 
slack,  loose,  rdaxed,  languid:  corpora :  Yenus  et 
remisso  Filius  arcu,  H. — OenUe,  mild:  remissior 
ventus,  Cs. :  remissiora  frigora,  Cs. — Fig.,  loose, 
slack,  negligent,  remiss :  animus,  Cs. :  nostris  animo 
remissis,  Cs. :  in  labore,  N. :  remissior  in  peten- 
do :  raons  festo,  unguarded,  Pr.— As  subst.  n. :  nihil 
remissi  pati,  tu>  negligence,  S. — Plur.  m.  as  subst. : 
Oderunt  agilem  remissi,  the  slothful,  H. — Relaxed, 
not  rigid,  indulgent,  yielding:  utrum  remissior 
essem,  an  snmmo  iure  contenderem,  less  exacting : 
in  sermone:  in  ulciscendo  remissior.  —  Relaxed, 
good-humored,  lights  genial,  merry,  gay:  cantOs 
remissiores:  cum  tristibus  severe,  cum  remissis 
iucunde  vivere:  remissiore  uti  genere  dicendi,  to 
speak  in  a  lighter  vein :  ioci,  merry,  0.  —  Low, 
cheap :  remissior  f uit  aestimatio  quam  annona,  be- 
low the  market  price. 

re-mitto,  mini,  missus,  ere,  to  let  go  back,  send 
back,  despatch  back,  drive  back,  cause  to  return: 
mulieres  Romam :  pauoos  in  regnum,  Cs. :  partem 
legionum  in  sua  oastra,  Cs. :  librum  tibi :  pila  in- 
tercepta,  hurl  back,  Cs. :  tractum  de  corpore  telum, 
0. :  cogebat  (equos)  calces  remittere,  i.  e.  kick,  N. 
— To  setui  forth,  give  out,  yield,  emit,  produce :  Ut 
melius  murift,  quod  testa  marina  reraittit,  II. :  nee 
umenti  sensit  tellure  remitti  (nebulas),  0. :  unio- 
rem  ex  se,  Y. :  quod  baca  remisit  olivae,  H. — In 
law,  with  nuntium  or  repudium,  to  send  a  letter  of 
divorce,  dissolve  marriage:  uxori  nuntium:  rep«i- 
dium  alteri  (  uxori ),  T.  —  To  let  go  back,  loosen, 
slacken,  rdax:  ramulum  adductum,  ut  remissus 
CBset,  in  oculum  suum  rccidisse :  habenas :  frena, 


Digitized  by  V^OOQIC 


romfxtnB 


720 


mnugio 


0,1  Tindis  remissia,  0. .  bracchia,  i.  e.  Ut  fall,  V. : 
mella  calor  liquefacta  remittit,  meUs,  V. — Intrans., 
to  deerecue,  relax,  abate:  si  forte  ventus  reraisisset, 
Cs. :  pestilentia,  L. :  cum  remiserant  dolores  pe- 
dum.— F  i  g.,  to  9end  back,  give  back,  return,  restore  : 
vocem  nemora  remittunt,  V. ;  totidemque  remieit 
Verba  locus,  0. :  sonum  acutum,  H. :  vestnim  vo- 
bi8  beneficium,  Cs. :  banc  veniam  cumulatam 
morte  remittam,  toill  repay,  V. — To  give  up,  reject, 
yidd,  resign,  gratU,  concede .  opinionem  animo:  si 
quid  ab  omnibus  conceditur,  id  reddo  ac  remitto : 
remittentibus  tribunis,  comitia  sunt  habita,  etc., 
yielding,  L. :  omnia  tibi  ista :  quod  natura  remit- 
tit, Invida  iura  negant,  0. :  memoriam  simultatiura 
patriae,  sacrifice,  L. :  Erycis  tibi  terga  remitto,  / 
give  up,  if  you  toill,  V. :  suarum  quoque  rerum 
illis  remisso  honore,  i.  e.  ascribed  the  honor  to  them, 
L. :  ius,  abandon  their  claim,  L. :  te  mihi  remittere 
atque  concedere,  ut  consumerem,  etc.  Sed  mora 
damnosa  est  nee  res  dubitare  \emiti\i,  permits,  0. 
— To  slacken,  relax,  relieve,  release,  abate,  remit. 
omncs  sonorum  gradas :  per  dies  festos  aniraura, 
L. :  se,  N. :  ab  religione  aniraos,  L. :  superioris 
temporis  contentionem,  Cs. :  diligentiam  in  perdi- 
scendo,  Cs. :  studia  remissa  temporibus;  belli 
opera,  L. :  pugnam,  S. :  urguent  tamen  et  nihil 
remittunt :  cum  se  furor  ille  remisit,  0. :  horam 
de  meis  legitimis  horis:  aliquid  ex  pristina  virtu- 
te,  Cs. :  nihil  ex  arrogantia,  Ta. :  de  tributo  remi- 
serunt,  L. :  fortissirais  remittere  de  summa. —  To 
cease,  refrain,  omit :  remittas  iara  me  onerare  in- 
iuriis,  T. :  quid  ubique  hostis  ageret,  explorare,  S.: 
Quid  Cantabar  cogitet,  Quaerere,  U.—  To  give  free 
course,  leave  unrestrained:  animi  appetitQs,  qui 
tum  remitterentur,  tum  continerentur. — Of  a  pen- 
alty, to  remit,  pardon,  remove,  abate,  grant  exemp- 
tion from:  multara:  pocnam  tibi,  L. :  sibi  poenam 
magi.stri  eqnitum,  remit  at  their  intercession,  L. : 
pecunias,  quas  erant  in  publicum  pollieiti,  Cs. 

remiztiiB,  P.  of  remisceo. 

re-mdllor,  — ,  Irl,  dep.,  to  press  back,  push 
away :  pondera  terrae,  0. 

re-inolleBo5,  — ,  — ,  ere,  inch.,  to  become  soft 
again,  grow  soft,  soften,  melt  :  sole  Cera  i-emoUe- 
Bcit,  0.  —  F  i  g.,  to  be  enervated,  lose  strength  :  ad 
laborem  ferendum,  Cs.—To  be  moved,  be  infiuenced: 
precibus  numina  iustis  Victa  remollescunt,  0. 

re-mollio,  — ,  — ,  Ire,  to  make  soft  again,  soften, 
teeaken :  tactos  artiis,  0 

(remoramen,  in  is),  n.  [remoror],  a  delay,  hin- 
derance. — Plur,,  0. 

re-mordeo,  — ,  orsus,  6re,  to  bite  again,  strike 
back,  attack  in  return:  me  remorsunmi  petis,  11. 
—  To  vex,  ferment,  disturb,  annoy,  torture:  si  iuiis 
matemi  cura  remordet^V. :  vitla  castigata  remor- 
det,  la. :  animos,  L. 


re-moror,  fttus,  Sri,  dep.,  to  hold  back,  stay,  de- 
tain, obntrnct,  hinder,  delay,  defer :  f ugiunt,  f reno 
non  remorantc,  dies,  0. :  me,  T. :  num  unum  diem 
Saturninum  poena  remorata  est?  i.  e.  was  the  exe- 
cution delayed  i:  cur  non  remoratur  ituros,  0. :  ab 
negotiis  (sc.  eum),  S. :  vostrum  commodum,  T. : 
me  epistulis  et  meas  spes :  hostis  quo  minus  tIc- 
torift  uterentur,  S. :  pomi  iactu  remorata  (Atalan- 
ta),  0. :  postquam  remorata  suos  cognovit  amores, 
lingering,  0. 

(remote),  adv.  [  remotus  YeU  a  distance,  afar 
off. — Only  comp.  :  stellae  aliae,  remotius  eadem 
spatia  conficiunt. 

remotio,  onis,/.  [re-  + 1  MV-],  a  putting  away, 
removal:  criminis. 

lemdtni^  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  remo- 
veo],  removed,  far  off,  distant,  retnote,  retired:  sil- 
Testribus  ac  remotis  locis,  Cs. :  Gades,  H. :  gra- 
men,  fl. :  domtls  pars  (i.  e.  penetralia),  0. :  remo- 
tius antrum,  0. :  sedes  remotae  a  Germanis,  Cs. : 
ab  arbitris  remoto  loco :  ab  aula,  0. :  quamvis 
longa  regione  remotus  Absim,  by  however  vast  a 
space,  0.  —  F  i  g.,  removed,  disconnected,  remote, 
apart,  alien,  separate,  clear,  free,  strange :  quae 
iam  diu  gesta  et  a  memoria  remota :  aratores,  re- 
motissirai  a  foro:  vita  remota  ab  honore  populari: 
sermo  a  forensi  strepitu  remotissimus :  homo  ab 
omni  suspicione:  a  Gracchi  pudore  longissime: 
naturae  iura  a  volgari  intellegentia  remotiora :  a 
volgo  longe  longeque,  H.  —  Plur.  n.  as  subst.,  in 
philosophy,  things  rejected,  things  to  be  postponed 
(the  Stoic  diroTrpoTjyfiipa). 

re<anoveo,  movl  (pluperf  rcmOrant,  H. ),  m6- 
tus,  ere,  to  tnove  back,  take  away,  set  aside,  put  off, 
drive  away,  withdraw,  remove :  pecora,  Cs. :  ex 
conspectu  remotis  equis,  Cs. :  mens&  remota,  O. : 
Postquam  nicnsae  remotae,  V. :  fretia,  H. :  Aurora 
removerat  ignis,  0. :  remotis  arbitris :  tactu  virilis 
Virgineo  maniis,  0. :  paulum  ab  legionibus  no- 
stros,  Cs. :  praesidia  ex  iis  locis,  quae,  etc. :  se  in 
montis  ex  urbe,  H, :  Ex  oculis  maims,  0. :  castra 
sex  milia  ab  oppido,  L. :  comas  a  fronte  ad  auris, 
0. :  parvos  natos  ab  sc,  H. :  plura  de  medio : 
arcauis  oeulos  profanos,  0. — Fig.,  to  take  away, 
set  aside,  abolisJi,  put  out  of  view :  sumptum :  omnia 
removistis,  avaritiam,  etc.,  S. :  remoto  ioco,  jesting 
aside:  soporem,  0. :  poeta  remotus  iniuriS  adver- 
sarium  Ab  studio,  T. :  Caeliura  ab  re  p.,  deprive  of 
political  rights,  C^. :  remoto  Catilina,  out  of  the 
way:  Clodio  remoto, dead :  a  negotiis  publici.^  sc, 
wiilulraw:  ab  nmioitia  Pompei  se:  Vim  procul 
liinc,  O. ;  hos  qui<leni  nb  hoc  sermone  removea- 
raus,  leave  otU  of  consideration :  thalamis  pudo- 
rcm,  O.  —  To  take  away,  deduct,  subtract :  si  de 
quincuncc  remota  est  Uncia,  H. 
I  re  -  mugio,  — ,  — ,  ire,  to  bellow  back,  low  in 
I  aTiswen  ad  mea  verba,  O. —  To  resound,  re-echo  : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


remulceo 


721 


renantio 


totus  rerougit  Mons,  V. :  lonius  remugiens  sinus 
Noto,  H. :  vox  adsensu  nemorum  ingeminata  re- 
mugit,  V. 

re  -  mulceo,  — ,  — ,  Sre,  to  stroke  back^  fold 
backy  curve :  caiidam,  V. 

(remulcum),  i,  n.  [MEL-],  a  tow-rope:  navem 
remuico  abstraxit,  Cs. :  navem  remulco  trahore,  L. 

remuneratio*  onis,/.  [  roniuneror  ],  a  recom- 
pense^ reward^  remuneration :  celerior :  officiorum. 

re-muneror,  fttus,  art,  dep.,  to  repay ^  reward^ 
recompense^  remunerate:  gratiatn  in  remunerando 
cumulare:  remuoerandi  voluntas:  te  »<iniillimo 
munere :  magno  se  praemio,  Cs. :  quibus  autem 
oflSciis  Anni  beneficia  reraunerabor  ? :  merituin,  L. 

re-murmtiro,  — ,  — ,  are,  to  murmur  hack^ 
remurmur :  nee  f  racta  remunnurat  unda,  V. 

remuB,  I,  m.  [2  AR-],  an  oar:  intcrroisso 
pulsu  remorum :  renjis  navigium  incitare,  Cs. : 
remis  insurgere,  V. :  inpellere  aequora  remia,  0. 
—  P  r  o  V. :  remis  ventisquc  petere,  in  all  haste^ 
v.:  res  veils  remisque  fiigienda,  by  all  possible 
means. — Poet.:  alarum,  0. :  remis  ego  corporis 
utar,  i.  e.  wUl  swim^  0.  —  Fig.:  (orationem)  dia- 
lecticorum  remis  propellere. 

(ren),  see  renes. 

re-narro,  — ,  — ,  nre,  to  tell  over  again^  recount, 
relate:  fata  divom,  V. :  facta,  0. 

re-nascor,  atvis,  I,  dep.,  to  be  bom  again^grow 
again :  Corpore  de  patrio  phoenix,  0. :  Pythagorae 
arcana  renati,  H. :  renatum  sibi  Scipionem  irape- 
ratorem  dicere,  L. :  fibrae,  V. :  deute  renato,  lu. 
— To  rise  again^  be  restored,  reappear  :  ab  stirpi- 
bus  laetius  renata  urb;*,  L. :  ( fluvius )  Exsistit 
alioque  renascitur  ore,  O.  —  Fig.,  to  be  renewed, 
revive^  recur:  principiura  exstinctum  nee  ipsum 
ab  alio  renascetur,  etc. :  Malta  (vocabula)  rena- 
scentur,  quae  iara  cecidere,  H. :  Troiae  renascens 
Fortuna,  H. 

re-navigo,  — ,  — ,  are,  to  sail  back  .•  in  haec 
regna. 

re-neo,  — ,  — ,  ere,  to  unspin,  undo,  unravel: 
dolent,  haec  fila  reneri,  i.  e.  that  this  decree  of  fate 
is  reversed,  0. 

renes  (ium  or  um ),  m.,  the  kidneys,  reins: 
umores,  qui  e  renibus  prof unduntur :  renes  mor- 
bo  temptentur  acuto,  H. 

renideo,  — ,  — ,  fire,  to  shine  again,  shine  back, 
glitter,  glisten,  be  bright,  be  resplendent :  pura  noc- 
turno  renidet  Luna  raari,  H. :  Circum  renidentes 
Lares,  i.  t.  polished,  H. :  fluctuat  omnis  Acre  reni- 
denti  tellus,  imVA  the  gleam  of  arms,  V. — To  beam 
with  joy,  be  glad,  smtle:  homo  renidens,  L, :  Ore 
renidenti  Captabat  plumas,  0. :  falsum  voltu,  Ta. : 
adieciHse  praedam  Torquibua  exiguis  renidet,  re- 
jolees,  H. 


ra-nitor,  — ,  I,  dep.,  to  strive  against,  withstand, 
resist :  illi  reniteutes,  L. 

1.  re-no,  avi,  — ,  are,  to  swim  back:  saxa,  i.  e. 
rise  to  the  surface,  H. 

2.  reno  (rheno),  Onis,  m.  [Celtic],  a  deerskin, 
garment,  fur-cloak :  rhenonum  tegimentis  uti,  Cs. 

re-nod5,  — ,  — ,  are,  to  bind  back,  tie  beJdnd  in 
a  knot :  longam  comam,  H. 

renovamen,  inis,  n.  [renovo],  a  renewal,  trans- 
formation: in  hoc  renovamine  mane  re,  0. 

renovatio,  Cnis,  /.  [  renovo  ],  a  renewing,  re- 
newal: mundi. — In  computing'  interest,  a  rest: 
centesimis  sexenni  ductis  cum  renovatione  singu- 
lorum  annorum,  i.  e.  with  compound  interest. — 
Fig.,  a  renewal,  renovation:  doctrinae:  auspicio- 
rum,  L. 

re-nov5,  avT,  Stum,  are,  to  renew,  restore :  Vir- 
tutis  templum  a  Marcello  renovatum :  durum 
arvum,  i.  e.  plough  up,  0. :  Nee  rcnovatus  ager 
canebat,  i.  e.  without  cultivation,  0. — In  computing 
interest  on  money,  to  renew,  reckofi  by  rests,  com- 
pound: centesimis  ductis  .  .  .  nee  perpetuis,  sed 
renovatis  quotannis:  renovato  in  singulos  annoa 
faenore.  —  Fig.,  to  renew,  restore :  ne  belli  reli- 
quias  renovatas  audiamus :  scelus :  animi  curam  : 
dolorem,  V. :  antiquarum  cladium  memoriam,  L. : 
bona  praeterita  grata  recordatione  renovata :  belli 
renovandi  consilium  capere,  Cs. :  casQs  omnIs,  V. : 
volnera,  open  afresh,  0. :  rursus  cursum,  Cs. :  sacra 
rite,  L. :  societatem  :  lacrinias,  0. :  renovata  clades 
domiis,  lu. :  Anchisae  annos,  x.Q.make  young  again, 
0. :  ex  morbo  florem  iuventae,  L. :  tribunis,  ut  sa- 
crosancti  viderentur,  renovarunt  (  consules  ),  i.  e. 
revived  the  law,  L.  —  To  repeat,  say  again,  say 
repeatedly :  illud,  quod  initio  dixi :  de  lege :  reno- 
vabo  ea  quae  dicta  sunt.  —  7b  renew,  refrah, 
recreate,  restore,  recover,  revive:  rem  p.:  corpora 
animosqiic  ad  omnia  patienda,  L. .  animos  equitum 
ad  Caepionis  odium .  renovato  quiete  exercitu,  L. 

re  -  numero,  — ,  — ,  are,  to  pay  back,  repay : 
dotem  hue,  T 

renuntiatid,  onis,/.  [renuntio],  a  report, proc- 
lamation,  announcement :  eius:  suffragiorum. 

re-nunti5,  avI,  atus,  are,  to  bring  back  word, 
carry  tidings  back,  report,  give  notice,  declare,  an- 
nounce: quom  is  certe  Renuntiarit,  shall  have  re- 
ported a  positive  promise,  T. :  illis  repudium,  T. : 
quasi  non  tibi  renuntiata  sint  haec,  sic  fore,  T. : 
vobis,  nihil  esse,  quod,  etc. .  renuntiet  mihl,  Velitne 
an  non,  T. — In  official  life,  to  report,  declare,  pro- 
claim, announce:  legati  ex  auctoritate  haec  Cae- 
sar! renuntiant,  Intellegere  se,  etc..  Cs. :  Caesar 
cognovit  Considium,  quod  non  vidisset,  pro  viso 
sibi  renuntiasse,  Cs. :  legationem,  report  upon  his 
mission:  haec  cum  legatio  renuutiaiviur,  L. :  ho- 
Btium  numerum. — With  two  ace.,  to  declare  elected. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


reirao 


722 


roperoutlo 


proclaim  at  chosen,  rctttm :  Marenam  oonsalem : 
absentem  Valerium  consulem,  L. :  cum  esses  prae- 
tor renuntiatus :  sacerdos  Glimachias  renuntiatus 
est :  qui  (magistratus)  priusquam  renuntiarentur, 
'L.^To  retract^  revoke^  reecUl^  refute^ give  up^  break 
off,  disclaim,  renounce^  repudiate:  bospitium  ei: 
num  societas  et  amicitia  eis  renuntianda  esset,  L. : 
decisionem  tutortbus. 

re-nuo^  ui,  — ,  ere,  io  nod  backwards,  shake  the 
head,  deny,  oppose,  disapprove,  reject,  dedine,  refuse: 
renuit  Sabellus,  H. :  renuente  deo,  against  the  vnll 
of  the  god,  0. :  hoc  oculo  renuente  negare,  with  an 
incredulous  eye,  0. :  renuentes  huic  crimini,  denying 
this  charge:  renuis  tu  quod  iubet  alter,  H.:  convi- 
Tium,  dedine :  impetOs,  check,  Ta. 

reor,  ratus,  en,  dep.  [RA-],  to  reckon,  caladate, 
believe,  think,  suppose,  imagine,  judge,  deem :  quos 
plurla,  quam  rebar,  esse  oognovi :  contra  ac  ratus 
erat,  S. :  Ut  rebare,  V. :  ut  ipse  rebatur  viam  in- 
expugnabilem  fecit,  L. :  Te  quod  me  amare  rebar, 
T. :  in  quibus  eas  virtutes  esse  remur :  baud  te- 
mere  esse  rentur,  L.:  delendaque  carmina  Livi 
Esse  reor,  U. 

repagala,  Onim,  n.  [  re-  +  PAC-  ],  a  barrier, 
bolts,  bars:  valvae  clausae  repagulis:  portae  ce- 
cidisse  repagula  sensit,  0. :  pedibus  repagula  puK 
sant,  the  barriers  of  the  lists,  0.  —  F  i  g.,  bars,  re- 
straints, limits :  pudoris. 

re-pandna,  a^.,  bent  backwards,  turned  up: 
delphinus,  with  curved  back,  0. :  calceoli,  wtth 
turn-up  toes. 

raparabilis,  e,  adj.  [reparo],  that  may  be  re- 
paired, to  be  restored,  retrievable,  reparable:  dam- 
num, 0. :  Laesa  pudicitia,  0. 

re-paro,  avi,  &tus,  are,  to  get  again,  acquire 
anew,  recover,  retrieve,  restore,  repair,  renew:  per- 
dere  quod  alio  praetore  eodem  ex  agro  reparare 
posset :  amiBsas  res,  H. :  exeroitum,  L. :  maiores 
oopias,  Cu. :  Ex  aliis  alias  figures,  0.  —  To  get  in 
exchange,  purchase,  obtain:  Vina  Sjrft  repareta 
merce,  H. — Fig.,  to  renew,  restore^  repair,  etc.: 
bellum,  L. :  pristiuam  fortunam,  Gu.  —  To  make 
good,  restore,  repair :  damna,  H.  —  To  refresh,  re- 
store, revive,  recruit :  Haec  (quies)  reparat  vires, 
O. :  corpora  Fessa  labori,  0. — To  take  as  a  tubsti- 
tute,  take  in  exchange:  latentls  oras,  H. 

repastinatio,  5nis,  /.  [*  re-pastino,  to  dig  up 
anew],  a  digging  up  again, 

(re-pecto),  — ,  ere,  see  repexus. 

re-pello,  reppull  (repul!),  repulsus,  ere,  to  drive 
back,  thrust  back,  drive  away,  reject,  repulse,  repel: 
nostri  acriter  in  eos  impetu  facto  reppulerunt,  Cs. : 
qui  davis  ac  fusdbus  repelluntur :  foribus  repul- 
sus, H. :  adversarius  repellendus :  homines  a  tem- 
pi! aditu :  a  castris,  Os. :  in  oppidum,  Cs. :  telum 
aere  reptilsum,  repelled,  V. :   mensas,  push  back. 


0. :  repagula,  shove  back,  0. :  roedii  tellurem  rep- 
pulit  unda,  crowds  back,  0. :  spretos  pede  reppaltt 
aranis,  spumed  (as  she  flew  up),  V. :  pedibus  tel- 
lure  repulsa,  spuming  the  ground,  O.  —  Fig.,  to 
drive  away,  reject,  remove,  keep  off,  hold  back,  ward 
off,  reptdse:  te  a  consulatu :  ab  hoc  conatu:  ab 
hac  spe  rcpulsi  Nervii,  Cs. :  repulsum  ab  amicitift, 
S. :  Fracti  bello  fatisque  repulsi,  V. :  proci  repul- 
si,  0. :  dolorem  a  se  repellere :  illius  alterum  con- 
sulatum  a  re  p. :  tegimenta  ad  ictOs  repellendos, 
Cs. :  cute  ictOs,  0. :  pericula:  f acinus,  O. :  repeUit 
Ver  hiemem,  0. :  oonubia  nostra,  reject,  V. :  amo- 
rem,  0. :  ut  contumelia  repellatur,  be  discarded. — 
To  reject,  confute,  refute,  repel:  ab  aliquo  adlataa 
crimiiiationes :  Repulsus  ille  veritatis  viribus,  Ph. 
re-pendo,  pendi,  pSnsus,  ere,  to  weigh  back,  re- 
turn by  weight:  Aequa  pensa  eree,  0. — To  weigh 
in  return,  pay  with  the  same  weight :  cui  pro  Grac- 
chi capite  eret  aurum  repensum. —  To  ransom,  re- 
deem :  auro  repensus  Miles  (i.  e.  redemptus),  H. — 
F  i  g.,  to  pay  in  kind,  pay  back,  repay,  requite,  ree- 
otnjtense,  return,  reward:  vitam  servatae  dote,  O. : 
magna,  make  a  great  return,  V. :  fatis  contreria 
fata,  balance,  V. :  Ingenio  formae  damna,  make 
compensation  for,  0. 

1.  repena,  entis,  P.  of  repa 

2.  repena^  entis,  adj.,  sudden,  hasty,  unexpected, 
ufUookea  for:  cura,  C.  poet.:  adventus  oonsulia, 
L. :  defectio,  L. :  cum  fama  repens  alio  avertit 
bellum,  L.:  discordia,  V. :  oonsternatio,  Cu. — New, 
fresh,  recent :  quid  repens  aut  vetustate  obscurum, 
Ta. — With  the  subject,  instead  of  an  adv.  with  the 
predic,  suddenly,  unexpectedly:  tumultus  repens 
est  Romam  perlatus,  L. :  clades  ad  lata  est,  L. : 
(Ian us)  Bina  repens  oculis  obtulit  ore  meis,  0. 

repenaua,  P.  of  rependo. 

repente,  adv.  [2  repens],  suddenly,  unapeeted- 
ly,  on  a  sudden :  quamvis  repente :  a  tergo  sigpa 
canere,SL :  cunctisque  repente  Improvisus  ait,  v.: 
conlecta  auctoritas,  Cs. :  modo  egens,  repente  di- 
ves :  abiectus  conscientift  repente  conticuit :  cum 
circumfusa  repente  Scindit  se  nubes,  V. :  facta 
repente  pax  cariores  Sabinas  fecit,  L. 

repentino,  adv.  [repentinud],  suddenly,  immx- 
pectedly :  mori :  eruptionem  facere,  Cs. 

repentinua,  acfj,  [repens],  sudden,  hasty,  tm^ 
looked  for,  unexpectea,  impetuous :  adventus  ho- 
stium:  sentit  omnia  repentina  esse  graviore:  ezer« 
dtus,  L. :  indices :  periculum,  Cs. :  bonum,  T.  : 
mors :  venenum,  quick,  Ta. :  homines,  upstarts  .- 
consilium,  K. 

1.  repercuaaua,  P.  of  repercutia 

2.  ( repercuaauB,  Qs),  m.  [repercutio],  a  rw^ 
verberation,  echo.  —  Only  oW.  stng. :  quo  greTior 
vox  repercussu  intumescat,  Ta, 

(ra-paroutiolt  — «  cussus^  ere^  to  strike  badk. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


rapailo 


738 


rapletas 


JnVff  bad:;  only  late  in  ad.-^P.  past.^  thrown 
back^  rebounding:  repercussus  (discus)  In  voltOs 
tuos,  0.  (al.  repercusso  Terbere). — Of  light,  thrown 
back,  thinxng  oaek^  reflected:  aquae  lumen  Sole  re- 
peroussum,  V. :  gemmae  repercusso  reddebant  lu- 
mina  Phoebo,  0. :  imago,  reflected  image,  0.  — 
Shining  back,  reflecting:  clipei  Aere  repercusso 
formara  adspexisse,  0.  —  Of  sound,  throum  back, 
echoed,  echoing :  (clamor)  iugis  montium,  Cu.— Re- 
echoing :  quos  (clamores)  repercussae  valles  auge- 
bant,  L 

reperid,  reppen  (repen),repertu8,Ire  [2  PAR-]» 
to  find  againj  find,  meet  with,  find  out,  discover : 
8UOS  parentes,  T. :  multos:  mortui  sunt  reperti: 
divitiis  incnbuere  repertis,  V. :  tu  non  inventa  re- 
perta  Luctus  eras  levior,  i.  e.  grieved  me  less  when 
tost  than  when  found,  0.  —  F  i  g.,  to  find,  find  out, 
discern,  get,  procure,  obtain :  gloriam  armis,  T. : 
causas  verissimas :  verae  amicitiae  difficillime  re- 
periuntur  in  iis,  qui,  etc. :  exitum :  lintribus  inven- 
tis  sibi  salutem,  save  themselves,  Cs. :  aristolochia 
nomen  ex  inventore  repperit. —  To  find,  discover, 
perceive,  learn,  cucerlain :  quorum  de  moribus  cum 
quaereret,  sic  reperiebat,  Gs. :  Neque  declinatam 
ab  aliarum  ingenio  ullara  reperias,  T. :  nos  para- 
tiores :  improbissimus  reperiebare,  were  found  to 
be,  etc. :  neque  quanta  esset  insulae  magiiitudo, 
reperire  poterat,  Gs. :  nee  quo  modo  dicam  repe- 
rire  possum :  re  ipsa  repperi,  Facilitate  nihil  esse 
homini  melius,  T. :  repperit  esse  vera,  Gs. :  alquem 
Tarentum  venisse:  in  eas  partis  Pythagoras  ve- 
nisse  reperitur. — To  find  out,  hit  upon,  invent,  de- 
vise, discover  :  Aliquid  reperiret,  fingeret  fallacias, 
T. :  mlhimct  via  reperiunda  est,  qu&,  etc. :  Indus- 
que  (scaenicus)  repertus,  H. :  serrae  usum,  0. : 
quae  in  quaestum  reperta,  devicee  for  gain,  Ta. 

repertor,  Sris,  m.  [  reperio  ],  a  discoverer,  in- 
ventor, tleviser,atUhor:  vitis,  i.  e.  Baechw,  0. :  mel- 
lis,  O. :  medicinae,  i.  e.  jEsctdapius,  V. :  hominum 
rerumque,  i.  e.  Jupiter,  V. :  pallae  honestae,  H. 

repertufl,  P.  of  reperio. 

repetitio,  Onis,/.  [repeto],  a  repdition:  eius- 
dam  verbi  crebra. 

repetitor,  dris,  m.  [repeto],  one  that  demands 
back,  a  reclaimer:  nuptae  aderaptae,  0. 

re-peto,  IvI,  Itus,  ere,  to  fall  upon  again,  attack 
anew,  strike  again:  regem  repetitum  ad  terram 
adfixit,  after  repeated  attacks,  L. :  repetita  per  ilia 
ferrum,  0. :  ad  Nolam  armis  repetendam,  L. —  To 
ieek  again,  return  to,  revisit :  fratresque  virumque, 
0. :  HispanA  Penatis  ab  oru,  H. :  viam,  qui  vcnis- 
set,  retrace,  L.  ]  domum,  H. :  Africam,  L. :  prae- 
saepia,  V. :  quid  enim  repetiimus  (sc.  patriam)  ? 
L. — To  seek  again,  demand  anew:  Galium  a  Ver- 
tioone,  qui  litteras  deferat,  Gs. :  repetituroque, 
duobus  uti  mandaretur  imperium,  the  demand  vtas 
made  again^  L.  —  To  seek  again,  demand  back,  re- 


take, demand  in  eompensaiion,  claim :  pro  illA  quid- 
quam  abs  te  preti,  T. :  abs  te  sestertium  miliens 
ex  lege :  quae  erepta  sunt :  obsides,  Gs. :  si  forte 
suas  repetitum  venerit  plumas,  H. :  Politorium  rur- 
sus  bello  repetitum,  was  retaken,  L. :  eam,  quam 
patri  Buo  spoponderim,  dignitatem :  pro  eo  (bene- 
ficio)  gratiam,  L. :  parentum  poenas  a  filiis :  ne 
mors  quidem  in  repotenda  libertate  fugienda,  in 
the  effort  to  recover:  per  occasionem  libertatem, 
L. :  beneficia  ab  nullo,  S. — In  phrases,  with  res,  in 
war  or  at  law,  to  demand  restitution,  require  satis- 
faction :  fetialls  mittendi  ad  res  repetendas,  L. : 
bellum  rebus  repetitis  indictum,  i.  e.for  reprisals, 
—  With  pecuniam :  pecuniam  repetere,  to  sue  for 
the  recovery  of  money:  lex  de  pecuniis  repetundis, 
concerning  extortion:  pecuniarum  repetundamm 
reus,  of  extortion,  S. :  alqm  repetundis  postulare 
fsc.  pecuniis),  sue  for  extortion,  Ta. — To  fetch  back, 
bring  again,  retake,  recall :  Repudiatus  repetor,  / 
was  rejected,  and  am  recalled,  T. :  ad  haec  impe- 
dimenta) repetenda,  Gs. :  alii  (elephanti)  deinde 
repetiti  ao  traiecti  sunt,  were  brought  and  passed 
over,  L,  —  To  take  hold  of  again,  undertake  anew^ 
enter  upon  again,  recommence,  resume,  renew,  re- 
peat :  praetermissa  repetimus,  incohata  persequi- 
mur :  eadem  Vetera  oonsilia :  Hoc  opus,  H. :  repe- 
titum Mulciber  aevum  Poscit,  0. :  auspicia  de  in- 
tegro,  L. :  repetita  suis  percussit  pectora  palmis, 
i.  e.  again  and  again,  0. :  longo  Vellera  moUibat 
tractu,  by  drawing  out  repeatedly,  0.:  haec  decies 
repetita  placebit,  H.— In  discourse,  to  draw,  deduce, 
derive,  go  back  to,  seek,  trace :  populum  a  stirpe : 
repetere  populi  origiitem :  usque  a  Gorace  nescio 
quo :  narratio,  si  non  ab  ultimo  repetetur :  ree  re- 
motas  ex  litterarum  monumentis:  tam  alte  repe- 
tita oratio:  prima repetens aborigine, v.:  longius: 
repetitis  atque  enumeratis  diebus,  reckoned  bach' 
wards,  Gs. — To  think  over,  trace  in  thought,  coil  to 
mind,  recall,  recollect:  mearum  praecepta  littera- 
rum :  supra  repetere  ac  paucis  instituta  maiorum 
disserere,  S. :  noctem,  0. :  te  animo  repetentem 
exempla  tuorum,  V. :  memoria  Vetera :  memoriam 
ex  annalibus,  L. 

repetondae,  arum,/.,  see  repeto. 

re-pexua,  adj,,  combed  anew,  just  combed: 
ooma,  0. 

re-pleo,  Svi  (replSssent,  L.),  Stus,  ere,  to  fill 
again,  refill,  fill  up:  exhaustas  domos:  scrobea 
terra  repletae,  V. :  Fossa  repletur  humo,  0. :  sucis 
(corpus),  0. —  To  complete,  replenish,  recruit:  exer- 
citum,  L  —  To  make  up  for,  replace,  compensate 
for,  supply :  consumpta :  quod  voci  deerat,  plan- 
gere  replebam,  0.  —  TofiU  up,  make  full,  fill :  vi- 
deras  repleri  quaestu  domum :  strage  hominum 
campos,  L. :  corpora  Game,  sate,  0. :  escA  se,  Ph. : 
gemitu  tectum,  V. :  Litora  voce,  0. 

raplotn^  a(ff.  [R  of  repleol  filled,  full: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


repUcatio 


724 


reprehendo 


Aranes,  V. :  comu  pomis,  0. :  his  rebus  exerdtus, 
abundantly  provided^  Gs. :  repletae  semitae  puero- 
nim,  L. — F  i  g. :  e&dem  vi  morbi,  infected^  L. 

replicatio,  Onis,  /.  [replico],  a  folding  back, 
reflex  movement. 

re-pllco,  avl,  atus,  fire,  to  fold  bcuk,  bend  baek^ 
unroll,  open :  annalium  memoriam :  primum  quid- 
que,  i.  e.  reveal. 

repo,  rgpsl,  r§ptuB,  ere  [SERP-],  to  creep,  crawl: 
inter  saxa  cochleae,  S. :  nitedula,  H. :  qua  unue 
homo  inermis  vix  poterat  repere,  N.  —  Fig.:  ser- 
mones  Repentes  per  humum,  grovelling,  mean,  H. 

re-pono,  posul,  positus  (repostus,  V.,  H.),  ere, 
to  put  back,  set  back,  replace,  restore:  suo  qiiem- 
que  loco  lapidero :  omncm  humum,  earth  (from  a 
pit),  V. :  pecuniam  duplaro  in  thensauros,  restore, 
li. :  in  cubitum  se,  lean  again  (at  table),  H. :  co- 
lumnas :  nos  in  8ceptra,  reinstate,  V. :  donata,  H. : 
flammis  ambesa  reponunt  Robora  navigiis,  restore, 
V. :  plena  Pocula,  i.  e.  keep  filling,  V. :  vina  men- 
Bia,  set  again  (for  a  second  course),  V. :  Altius  in- 
greditur,  et  mollia  crura  reponit,  i.  e.  sets  down 
altemcUely,'V . —  To  lay  back,  lay  out,  stretch  out: 
membra  (mortui)  toro,  V. :  membra  stratis,  V. — 
7b  lay  aside,  put  away,  lay  up,  store,  keep,  preserve, 
reserve:  fructiia:  formicae  f arris  acervum  tecto 
reponunt,  V. :  Caecubum  ad  festas  dapes,  H. : 
(gratia)  sequitur  tellure  repostos,  buried,  V. :  pias 
laetis  animas  Scdibus,  H. —  To  lay  aside,  lay  down, 
lay  by,  put  away:  arma  omnia,  Cs. :  feretro  re- 
posto,  V. :  Telas,  O. :  iam  falcem  arbusta  repo- 
nunt, i.  e.  do  not  need,  V.^^To  lay,  place,  put,  set : 
grues  in  tergo  praevolantium  colla  reponunt : 
colla  in  pluinis,  0. :  litteras  in  gremio,  L. :  ligna 
super  foco,  H. — To  place  itutead,  make  compensa- 
tion: Catulo,  make  amends:  meas  cpistulas  delere, 
ut  reponaa  tuas:  Aristophanera  pro  Eupoli:  prae- 
clarum  diem  illia, Verria  ut  agerent.  —  Fig.,  to 
put  back,  replace,  restore,  renew,  repeat :  Nee  vir- 
tus, cum  scmel  excidit,  Curht  reponi  deterioribus, 
H. :  Achillem,  to  reproduce  (as  an  epic  hero),  H. — 
To  repay,  requite,  return :  tibi  idem :  Semper  ego 
auditor  tantum  ?  nunquamne  reponam  ?  retaliate, 
lu.  —  To  lay  up,  store,  keep:  manet  alta  mente 
repoatum  ludicium  Paridia,  V. :  odium,  Ta.  —  In 
thought,  to  place,  count,  reckon,  class:  in  veatra 
mansuetudiiie  causam  totam:  apera  omnem  in 
virtute, Cs.:  in  caritate  civtum  nihil  spei,  L. :  plus 
in  duce  quam  in  oxercitu,  Ta. :  alquos  in  deorum 
coctu,  count  among:  Catulum  in  clarissimorum 
hominum  numero:  homines  morte  deletes  in  deos. 

re -ports,  avl,  atus,  are,  to  bear  back,  bring 
again,  carry  back:  diligcns  fuit  ad  reportandum, 
restoring  ( the  borrowed  statue ) :  candelabrum 
aecum  in  Syriam  :  (militog)  in  Siciliam  navibus, 
Cs. :  exercitum  e  Britannia :  legiones,  L. :  massam 
picis  urbe,  V. :  curru  aurato  reportati,  borne  in 


triumph:  pedem  in  hoste  (L  e.  redire),  V. — To 
carry  off,  bear  away,  get,  gain,  obtain:  nihil  ex 
praeda  domum  suam:  nihil  praeter  laudem  ex 
hostibus :  praedam  ad  decemviros. — F  i  g.,  to  bring 
back :  ex  calamitate  solacium :  Spem  bonam  do- 
mum, H. :  (Echo)  audita  verba,  returns,  0.  —  7<i 
bring  back,  report :  ady ds  dicta,  V. :  fidem,  trust- 
worthy information,  V. :  Nuntius  reportat  Adve- 
nisse  viros,  V. 

re-posoo,  — ,  — ,  ere,  to  demand  back,  ask 
again:  propensiores  ad  bene  raerendum  quam  ad 
reposcendum :  me  Catilinam  :  Parthos  signa,  V. 
— F  i  g.,  to  ask  for,  claim,  demand,  exact,  require  : 
Amissam  mea  virtutem  voce,  0. :  foedus  flammis, 
V. :  Quos  ifli  poenas  ob  nostra  reposcent  Effugia, 
V. :  ab  altero  rationem  vitae :  voa  rationem  re- 
poscitis,  quid  fecerimua  ?  L. 

repoaitUB,  P,  of  repono ;  see  also  repostus. 

repoBtor,  oris,  m.  [repono],  a  restorer  :  tem- 
pi orum,  O. 

repostUB,  adj.  [P.  of  repono],  remote,  distant  : 
penitus  gentes,  V. 

repotia,  6rum,n.  [re-+PO-],  an  after-dritiking, 
festival  on  the  day  after  a  wedding,  H. 

repperi,  perf  of  reperio. 

repraeaentatio,  onis,/.  [repraesento],  a  cash 
payment,  payment  in  advance :  repraesentatione 
confidere. 

re-praesento,  avT,  itus,  are,  to  make  present, 
set  in  vieiD,  show,  exhibit,  display,  manifest,  rep- 
resent, depict :  templum  repraesentabat  memoriam 
consulatOs  mei :  (  voltu  )  Virtutem  Catonis,  U. : 
urbis  species  repraesentabatur  animis,  Cu. :  apte 
ad  repraesentandam  iram  deQm  ficta,  L. —  To  pay 
down,  pay  in  cash,  pay  in  ready  money :  a  Faberio 
(pecuniam),  ;?ay  dawn  by  a  draft  on  Fabcrius:  si 
qua  iactura  facienda  sit  in  repraesentando,  if  some 
deduction  be  made  for  cash,  —  To  make  present^ 
ptrform  immediately,  realize,  do  now,  accomplish 
instantly,  hasten :  alqd,  Cs. :  consilium,  Cu. :  me- 
dicina,  quam  repraesentarc  ratione  possimus,  ap- 
ply immediately :  improbitatem  suam,  hurry  on  : 
diem  promissorum,  anticipate:  poenam,  Ph.:  si 
repraesentari  morte  mea  libertaa  civitatis  potest, 
be  realized:  minae  repraesentatae  casibus  suis, 
fulfilled  forthoith,  L. 

reprehendo  (reprend5,  0.,  II.),  end!,  ensus, 
ere,  ^o  hold  back,  holdfast,  take  hold  of,  aevte,  catch . 
quosdam  manu,  L. :  alqm  elapisum  semel,  Ph. :  re- 
prehcnsi  ex  f  uga  Persae,  Cu. :  Membra  reprensa, 
caught  fast,  0.— F  i  g.,  to  hold  fast,  take  hold  of, 
restrain,  check,  recover :  revocat  virtus,  vel  potius 
reprehcndit  manu :  cursQs  vestros,  Pr. :  locus  Re- 
prensus,  qui  praeteritus  neglegentiast,  taken  up 
anero,  T. :  quod  erat  praetermissum,  id  reprehen- 
disti. — To  blame,  censure,  find  fault  with,  reprove. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


reprehenaio 


725 


repungo 


rtbuke^  rtprehend :  reprebendendi  potestas:  quia 
erit  tarn  iniquus,  qui  reprehendat  ? :  dare  sibi 
tamquam  ansae  ad  reprebendendum :  Ilaec,  T. : 
alios  reprehendissent :  si  quos  (aculeos)  habuisti 
in  me  reprebendendo :  meum  discessum:  nibil 
haberem  quod  reprebenderem,  ai,  etc. :  ea  res 
omnium  iudicio  reprebendebatur,  Cs. :  adrogan- 
tiara,  Cs. :  delicta,  S. :  maior  reprensis,  wuperior  to 
correction^  H. :  id  in  me,  quod  Metello  laudi  datum 
est:  nibil  in  Homero,  H.  —  In  law,  to  prosecutey 
convict^  coTidemn  judiciaUy:  multa,  quae  nemo 
possit  reprebenderc :  nequc  id  ullo  raodo  sena- 
toriis  iudiciis  reprebendi  posse.  —  In  rhet.,  to 
refute:  expone  nunc  de  reprebendendo:  omnis 
argumentatio  reprebenditur,  si,  etc. 

reprehensio,  on  is,  /.  [reprebendo],  a  taking 
again^  resumption  :  (oratio)  sine  reprebensione, 
i.  e.  interruption  (of  tbougbt). — Blame^  censure^ 
reprimand^  repi-oof  reprehetmon :  reprebensionem 
non  fugere:  iusta:  ut  bic  labor  in  varias  repre- 
bensiones  incurreret :  non  culpae  reprebensionem 
relinquere :  doctorum  :  dissentientiura  inter  se  re- 
prebensiones  non  sunt  vituperandae. — I  n  r  b  e  t, 
a  refutation. 

(reprehenso),  — ,  — ,  are^freg.  [reprebendo], 
to  check  continfiallf/ :  singulos,  L. 

reprehensor,  oris,  m.  [reprebendo],  a  blamer^ 
censurer^  reprehender :  coinitiorum :  delicti,  0. 

reprehensua,  reprendo,  see  reprebendo. 

repressor,  dris,  nu  [re-+PREM-],  a  restrainer, 
limiter:  caedis. 

reprimo,  pressi,  pressus,  ere  [re-  +  premo],  to 
press  back,  keep  back^  cheeky  curh^  restrain,  hem 
in:  si  lacus  repressus  esset:  retro  pedem  cum 
voce,  V. :  represso  iam  Lucterio  et  remoto,  driven 
backy  Cs.  —  Fig.,  to  cheeky  curb,  restraint  limits 
oonfnCy  repress :  f  urorem  :  memoria  rcpre^sa  ve- 
tnstate,  suppressed:  irapetufl  boatium  represso.** 
esse  inteilegunt :  lis  spiritus,  N. :  animi  incita- 
tionem,  Cs. :  itinera :  bostiuni  fu<(am,  Cs. :  iracun- 
diam,  T. :  illius  conatus :  gemitum,  0. :  famam  : 
impetum :  alqm,  T. :  a  supplicio  tuo  se,  refrain : 
me  in  ipso  curau  orationis:  me  reprimam,  ne,  etc., 
toill  control  myself  T. 

reprdmissid,  onis,  /.  [repromitto],  a  counter- 
promise. 

re-promitto,  niLsT,  — ,  ere,  to  promise  in  re- 
turn: tibi  istuc. 

repto,  — ,  — ,  ^vQyfrcq,  [repo],  to  ereepy  crawl: 
silvas  inter,  H. 

repudiatid,  onis, /.  [repudio],  a  rejectiouy 
refusaly  disdniniiig :   supplicum. 

repudid,  avl,  jitu^,  are  [repudium],  to  cast  offy 
put  away,  reject :  Repudiatu.s  repetor,  T. —  To  re- 
jecty refuse, scorn,  disdain,  repudiate:  sequestrerane 
Flancium  ?  respuerent  aures . . .  repudiareut,  wmld 


scout  (the  suggestion) :  consilium  senatns  a  re  p^ 
deprive  the  state  of  etc. :  duces,  Cs. :  eloquentia  a 
pbilosopbis  repudiata :  condicionem  aequissimam : 
populi  R.  gratiaro,  Cs. :  consilium,  T. :  opimum 
dictionis  genus  funditus:  ista  seouritaa  multia 
locis  repudianda. 

re-pudium,  I,  n.  [re-  +4  PV-],  a  putting  away, 
dissolution  of  marriagey  divorce:  illis  repudium 
renuntiet,  T. :  repudium  alterae  remittere,  T. 

re  -  puerasco,  — ,  — ,  ere,  inch.y  to  become  a 
boy  agaiuy  renew  childhoody  frolic  childishly :  ex 
bac  aetatc:  incredibi liter. 

repugnans,  antis,  adj.  [P.  of  repugno],  incon- 
sistent, contradictory :  res  inter  se.  —  Plitr.  n.  as 
substy  contradictory  things,  contradietiona :  locus 
ex  repugnantibus. 

repugnanter,  adv.  [  repugnans  ],  unwillingly, 
rebeltiously :  aliqnid  accipere. 

repugnantia,  ae,/.  [repugno],  a  eontradictiony 
contrariety,  incompatibuity,  repugnance:  rerum : 
utilitJitis. 

re-pugno,  ftvi,  atus,  are,  to  fight  back,  oppose, 
make  resistance,  resist,  struggle,  defend  onesdf:  in- 
tegris  viribua  fortiter,  Cs. :  in  repugnando  telis 
obruta  est,  L.:  ille  repugnans  Sustinet  a  iugulo 
dextram,  V.  —  To  resist,  make  resistance,  oppose, 
make  opposition,  object,  dissuadCf  contend  against : 
quod  ego  multis  repugnantibus  egi,  against  the 
opposition  of  many  :  Catone  acerrime  repugnante, 
Cs. :  valde :  nee  ego  repugno :  omnibus  meis  opi- 
bus  repugnarim  et  restiterim  crudelitati:  dictis, 
0. :  bis  omnibus  rebus  unum  repugnabat,  quod, 
etc.,  there  was  one  objection,  Cs. :  si  quis,  ne  fias 
nostra,  repugnat,  0. :  amare  repugno  Ilium,  queni, 
etc.,  I  shrink  from  loving,  0. — F  i  g.,  to  disagree, 
be  contrary,  be  contradictory,  be  inconsistenty  be  in- 
compatible: simulaiio  amicitiae  repugnat  maxime : 
baec  inter  se  quam  repugnent:  sensQs  moresque 
repugnant,  H. 

repulsa,  ae,/.  [P.  of  rcpello],  a  rejection,  de- 
nialy  refusaly  repulse:  ab  repulsis  eo  magis  debi- 
tum  bonorem  repetentcs.  because  of  rejectiotiSy  L. : 
nullam  patiere  repulsam,  0. :  Sint  tua  vota  secura 
repulsae,  0. :  Veneris,  0. :  Nee  b»mc  repulsam  tua 
sentiret  calamitas,  Pb.  —  In  soliciting  office,  a  re- 
fusaly denialy  repulse,  defeat :  dolor  repulsae,  Cs. ; 
omnIs  magistratQs  sine  repulsa  adsequi :  sine  re- 
pulsa eonsulos  facti  .«unt:  buius  comitiis  frater 
repulsam  tnWt,  failed  of  his  election:  consulates: 
aediliciae  repulsae :  repul.>^arum  ignorainiam  time- 
re  :  turpis  repulsa,  H. 

1.  repulsus,  P.  of  repello. 

2.  (repulsus,  Qh),  m.  [re-  +  l  PAL-],  a  rever- 
beration, echo. — Plur. :  scopulorum,  C.  poet 

re-pungo,  — ,  — ,  ere,  to  goad  in  tmm,-^¥  I  g. : 
illonim  animos 

Digitized  by  V^OOQIC 


795 


i«-pirgo^  iTl,  itaa,  ire,  to  eUem  an«ii,  etearue 
off,  dear  again  :  iter,  L. :  hamnm,  0. :  hortum,  Cu. : 
repurgato  caelo,  0.— 7b  purge  away,  take  away, 
remove:  Quioquid  in  Aenea  fuerat  mortale,  0. 

lepntatio^  5ni8,  /.  [repato],  a  thinking  over, 
eoimdering  :  monim,  Ta. 

re-pato,  art,  itus,  are,  to  eomt  over,  reckon, 
falffilffi^^  compute:  solis  defectionee. —  To  think 
over,  ponder,  maditaie,  refteet  upon:  secum  earn 
rem  tU,  T.  :  facinuB  suum  cam  animo,  Sw :  haec : 
honim  nihil :  se  reputare  solom  esse :  hoc  aoimo, 
nostras  nunc  intaeri  manOa  senatum,  L. :  quid  ille 
▼ellet :  com  animo  suo,  praemia  an  cruciatum  mal- 
let,a 

refutes,  fitts,  no  dot. ;  ^ec.  requiStem  or  re- 
quiem ;  abl.  requiete  or  requiS. — Only  eing.,  rett 
after  toil,  rett,  repoee,  relaxation,  remite,  intermie- 
eion,  recreation:  animi  et  corporis :  Nee  mora,  nee 
requiee,  V. :  pedum,  H. :  curae,  0. :  mterralla  re- 
quietis:  meae  senectutis:  mortem  aerumnarum 
requiem  esse,  S. :  praeda  magis  quam  requie  gau- 
dentes,  L.:  requie  sine  ullS  Corpora  vertuDtur, 
rettleuly,  0. :  certa  laborum,  V. 

re-qnlesoo,  Svl  (requiSrunt,y.,  Ct ;  requiSsse, 
0.,  L.,  Ct ),  Stus,  ere,  to  rett,  take  rett,  repote: 
eorum  hortatio  ad  requiescendum :  legiones  invi- 
oem  requiescere  iussit,  Gs. :  in  eius  sells :  terra 
Sabaea,  0. :  sub  umbrS,  V. :  nullam  partem  noctis: 
a  rei  p.  muneribus :  lecto,  Pr. :  geminas  Arctos, 
two  nightt,  Pr.— 7b  rett,  be  reHeuid,  be  tupported: 
yixdum  requiesse  aurls  a  strepitu,  L. :  vitis  in 
ulmo,  tupports  Utelf,  0. :  mutata  suos  requierunt 
flumina  cursOs,  V.  —  Of  the  dead,  to  rett,  repote, 
deep:  in  sepulcro:  Ossa  tutS  requiescite  in  uroa, 
0.— 7b  rett,  find  refuge,  find  rett,  be  contoUd:  ubi 
animus  ex  miseriis  requieyit,  Sw :  a  luotu,  Ta. :  in 
huius  spe. 

reqnletus,  adj.  [P.  of  requiesco],  retted,  re- 
frethed:  miles,  L. :  ager,  I  e.  after  lying  fallow,  0. 

reqniro,  sivl,  situs,  ere  [  re-+quaero J,  to  teek 
again,  look  after,  tearchfor:  fratrem,T.:  iuve- 
nem  oculis  animoque,  0. :  terram  oculis,  Ou. :  li« 
bros,  V. :  Tinum  generosum,  H. — 7b  teek  to  know, 
atk,  inquire  for,  demand:  Pande  requirenti  no- 
men  tuum,  0. :  rationes  rerum :  mea  facta,  0. :  ex 
quibus  requiram,  quem  ad  modum,  eta  t  ea,  quae 
a  me  de  Vatmio  requiris :  aliquid  de  antiquitate 
ab  eo,  N. :  cur  Romae  non  sim :  Forsitan  et,  Priami 
fuerint  quae  fata,  requiras,  V. :  ubinam  esset,  N. : 
dolus  an  virtus,  quis  in  hoste  requirat?  V. — 7b 
need,  want,  lack,  be  in  want  of,  require:  desiderat, 
requirit,  indiget :  isto  bono  utare,dum  adsit;  cum 
absit,  ne  requiras:  qui  beatus  est,  non  intellego; 
quid  requirat,  ut  sit  beatior :  magnam  res  diligen- 
tiam  requirebat,  Cs. :  in  hoc  belTo  virtutes  animi 
requiruntur,  are  called  for,  —  7b  pareeive  to  be 
wonting,  fed  the  lack  of,  look  in  vain  for,  mitt: 


pristlnum  morem  indidomm:  pacis  omamentat 
Caesaris  indulgentiam  in  se,  Cs.:  quae  (bona) 
nonnumquam  reqnirimus,  lament  the  td^tenee  of: 
AmiBSos  longo  socios  sermone,  I  e.  lament,  V. 

res,  rel,  /.  [RA-],  a  thing,  object,  matter,  affair, 
butinett,  event,  fact,  Hrcumttance,  occurrence,  deed, 
condition,  cate :  divinanim  humanaruroque  rerum 
cognitio :  te  ut  ulla  res  frangat  ? :  relictis  rebus 
suis  omnibus:  rem  omnibus  narrare:  si  res  po- 
stulabit,  the  cate:  re  bene  gestft:  scriptor  rerum 
suarum,  annalitt:  neque  est  ulla  res,  in  qui,  etc : 
magna  res  prindpio  statim  belli,  a  great  advan' 
tage,  L. :  Nil  admirari  prope  res  est  una,  quae,  etc., 
the  only  thing,  H. :  rerum,  facta  est  pulcherrima 
Roma,  the  mott  beautiful  thing  in  the  world,  V. : 
fortissima  rerum  animalia,  0. :  duldssime  rerum, 
H. — A  Hrcumttance,  condition  :  In'  in  malam  rem, 
goto  the  bad,  T. :  mala  res,  a  wretched  condition, 
S. :  res  secundae,  goodfortune,  H. :  prosperae  res, 
N. :  in  secundissimis  rebus :  adversa  belli  res,  L. : 
dubiae  res,  8. — ^In  phrases  with  e  or  pro :  E  re 
natft  melius  fieri  baud  potuit,  after  what  hat  hap- 
pened,  T. :  pro  re  natft,  according  to  dreumttancet : 
consilium  pro  tempore  et  pro  re  capere,  at  dreum- 
ttancet thould  require,  Cs. :  pro  re  pauca  loquar, 
V. :  ex  re  et  ex  tempore. — With  an  adj,  in  dr- 
cnmlocudon :  abhorrens  ab  re  uxoriA^  matrimony, 
T. :  in  arbitrio  rd  uxoriae,<ia«pry.'  bellicam  rem 
administrari,  a  battle:  pecuaria  res  et  rustica,  ea^ 
tie:  liber  de  rebus  rustids,  agriculture:  res  fru- 
mentaria, /brd^tf,  Cs. :  res  iudlciaria,  the  adminit- 
tration  ofjuttice:  res  Indicra,  p/ay,  H. :  Veneris 
res,  0.— -4  tubfect,  ttory,  eventt,faett,  hiitory  :  cui 
lecta  potenter  erit  res,  H. :  agitur  res  in  scaenia, 
H. :  res  populi  R.  perscribere,  L. :  res  Persicae, 
hidory,  N. — An  aehtal  thing,  reality,  verity,  truth, 
fact :  ipsam  rem  loqui,  T. :  nihil  est  aliud  in  re, 
in  fact,  L. :  se  ipsa  res  aperit,  N. :  quantum  distet 
argumentatio  tua  ab  re  ipsa. — AhL  adverb.,  in  fact, 
in  truth,  really,  aetuaUys   eos  decs  non  re,  sed 
opinione  esse  dicunt :  verbo  permittere,  re  hortari : 
hoc  yerbo  ac  simulations  Apronio,  re  vera  Ubi 
obiectum :  haec  ille,  si  verbis  non  audet,  re  qui- 
dem  vera  palam  loquitur:  venit,  specie  ut  indutiae 
essent,  re  verft  ad  petendum  veniaro,  L. — Effectt, 
tubttance,  property,  pottettiont,  ettate:  et  re  salvft 
et  perditk,  T. :  talentam  rem  decern,  T. :  res  eos 
iampridem,  fides  nuper  defioere  coepit :  in  tenai 
re,  in  narrow  dreumttancet,  H. :  quantis  opibus, 
quibus  de  rebus :  privatae  res. — A  benefit,  profit, 
advantage,  intered,  weal :  Quasi  istic  mea  res  mi- 
nor agatur  quam  tua,  it  concerned,  T. :  Si  in  remst 
utrique,  ut  fiant,  if  it  it  a  good  thing  for  both,  T. : 
in  rem  fore  credens  universos  adpellare,  utefui, 
S.:  imperat  quae  in  rem  sunt,  L.:  Non  ex  re 
istius,  not  for  hie  good,  T. :  contra  rem  suam  me 
venisse  questus  est :  minime,  dura  ob  rem,  to  the 
purpote,  T. :  ob  rem  f acere,  advantageoudy,  S. : 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


reaaoro 


727 


rM^rro 


haeo  baud  ab  re  daxi  referre,  trrdevmnt,  L. :  noo 
AO  re  esse,  uM/en,  L.  —  A  cause,  reason,  grcmnd, 
deeowrU. — In  the  phrase,  eft  re,  there/are  g  illud  ea 
re  a  se  esse  oonoessum,  quod,  etc. ;  see  alao  quft 
re,  quam  ob  rem. — An  affair,  matter  of  Intsiness, 
business:  multa  inter  se  communicare  et  de  re 
Oallicana:  tecum  mihi  res  est,  my  business  is: 
erat  res  ei  cum  ezercitu,  he  had  to  deal :  cum  his 
mihi  res  sit,  let  me  attend  to,  Cs. :  quocum  turn  uno 
rem  habebam,  had  relations,  T. — A  case  in  law, 
lawsuit,  cause,  suit,  action:  utrum  rem  an  litem 
dici  oporteret:    quarum  rerum  litium  causarum 
oondixit  pater  patratus,  L.  ( old  form. ) :   capere 
pecnnias  ob  rem  iudicandam.— ^n  affair,  battle, 
campaign,  military  operation :  res  gesta  yirtute : 
at  res  gesta  est  narrabo  ordine,  T. :  his  rebus  ge- 
stis,  Cs. :  bene  rem  gerere,  H. :  res  gestae,  fmli- 
tary  achievements,  H.-~Of  the  state,  in  the  phrase, 
res  publica  (often  written  respublica,  res  p.),  the 
common  weal,  a  commonwealth,  state,  njmblic: 
dum  modo  calamitas  a  rei  p.  periculis  seiungatur; 
81  re  p.  non  possis  f rui,  stultum  nolle  privatA,  pub- 
He  life:  egestates  tot  egentissimorum  hominum 
nee  privatas  posse  res  nee  rem  p.  sustinere :  augu- 
ratura  est,  rem  Romanam  p.  summam  fore :  paene 
victa  re  p. :  rem  p.  delere. — In  the  phrase,  e  re 
publics, /or  the  good  of  the  state,  for  the  common 
weal,  in  the  public  interests :  senatas  consultis  bene 
et  e  re  p.  factis :  uti  e  re  p.  fideque  sua  videretur. 
— Flur. :  hoc  loquor  de  tribus  his  generibus  re- 
rum  p. :  utiliores  rebus  suis  publicis  esse. — With- 
out publica,  the  state,  commonwealth,  government : 
Unus  homo  nobis  ouuctando  restituit  rem,  £nn. 
ap.  C. :  Hie  (Marcellus)  rem  Romanam  Sistet,  V. : 
nee  rem  Romanam  tarn  desidem  umquam  fuisse, 
L. :  res  Asiae  evertere,  V. :  Custode  rerum  Cae- 
sare,  H. — In  the  phrase,  rerum   potiri,  to  obtain 
the  sovereignty,  control  the  government :  qui  rerum 
potiri  Tolunt :  dum  ea  (civitas)  rerum  potita  est, 
become  supreme, — In  the  phrase,  res  novae,  politi 
eal  change,  revolution, 

re-saoro,  — ,  — ,  are,  to  release  from  a  curse,  N. 

re-saevio,  — ,  — ,  ire,  to  rage  again,  be  stirred 
anew:  ne  mota  resaeviat  ira,  0. 

re-saluto,  — ,  atus,  ftre,  to  greet  in  return  :  ne- 
minem  esse  resalutaturo,  had  his  sahUe  returned. 

re-sanesoo,  nul,  ere,  inch.,  to  grow  sound 
again,  heal  again. — ^F  i  g. :  error,  0. 

re-aaroio^  — ,  sartus.  Ire,  to  patch  up,  mend, 
repair,  restore:  discidit  Vestem  ?  resarcietur,  T.— 
Fig.:  alqd  detrimenti,  Cs. 

re-8oind5,  scidi,  scissus,  ere,  to  cut  off ,  cut 

loose,  cut  down,  tear  open  :  pontem,  i.  e.  break  down, 

Cs. :  Ense  teli  la^ebram  penitus,  to  cut  open,  V. : 

obductos  annis  luctfLs,  0. :  an  male  sarta  Gratia 

uiquam  coit  et  rescinditur?  H. — To  of^en:  lo- 


cum praetidiis  firmatum :  ferro  summam  Ulceris 
08,  V. — F  i  g.,  to  tear  open,  renew,  expose  •  crimina, 
0.  —  To  annul,  abolish,  abrogate,  repeal,  rescind: 
quod  sit  factum  legibus,  T, :  luasa  lovis,  0. :  ordi- 
num  gesta :  totam  trienni  praeturaro :  res  iudioa- 
tas:  testamenta. 

re-aoisod,  sclvl  (resciit,  Ca. ;  rescieris,  -erit,  T., 
C,  H.,  0.),  sdtus,  ere,  inch.,  to  learn,  find  out,  ascer- 
tain, bring  to  light :  Omnia,  T. :  Dura  id  rescitum 
iri  credit,  is  going  to  be  found  otU,  T. :  cum  id  re- 
scierit :  quod  ubi  Caesar  resciit,  Cs. :  id  postquam 
rescierunt,  N. :  Carmina  nos  fingere,  H. 

resoisBoa,  P.  of  rescindo. 

re-aoribo,  scripsi,  scrlptus,  ere,  to  write  back, 
write  in  return,  reply  in  writing :  tuis  litteris :  me 
non  quaerere,  etc :  ad  littems :  ad  ea,  quae  requi- 
sieras :  Pompeius  rescripseiat,  sese,  etc.,  Cs. :  Nil 
mihi  rescribas,  0. — In  accounts,  to  piace  to  one's 
credit:  illud  mihi  Argentum  iube  rescribi,  have 
poesed  to  my  credit,  T. :  qui  de  residuis  CCCC  HS 

CC  praesentia  solverimus,  reliqua  rescribamus. 

To  pay  back,  repay  :  DicUntis,  quod  tu  numquain 
rescribere  possis,  VL.—To  write  again,  write  anew, 
mroll  anew,  re-enlist:  rescriptae  ex  eodem  milite 
novae  legiones,  L. :  decimam  legionem  ad  equum 
rescribere  (in  a  double  sense :  transfer  to  the  cav- 
alry and  raise  to  the  rank  of  knights),  Cs. 

reaoriptum,  I,  n.  [  rescribo  1,  an  imperial  re- 
script, Ta. 

re-aeoo,  cul,  ctus,  ftre,  to  cut  loose,  cut  off:  lin- 
guae scalpello  resectae :  palpebras :  enodes  trun- 
cos,  V. :  ferro  capillos,  0. :  Barba  resecta,  0.  : 
dapes  resectae,  cakes  cut  in  squares,  0. :  resecanda 
falce  humus,  to  be  reaped,  0.  — Pro  v.;  alqd  ad 
vivum,  cut  to  the  quick,  i.  e.  press  to  an  extreme: 
de  vivo  aliquid  erat  resecandura,  to  be  cut  from 
the  ^k.-'F  i  g.,  to  cut  off,  curtaU,  check,  stop,  re- 
strain: nimia  resecari  oportere:  quae  resecanda 
erunt,  non  patlar  ad  perniciem  civitatis  manere: 
audacias  atque  libidines:  crimina  quaedam  cum 
prim  ft  barbft,  lu. :  spatio  brevi  Spem  loiigam,  H, 

reaeoutna  (P.  of  resequor). 

re-aemino,  — ,  — ,  ftre,  to  sow  again,  produce 
again,  reproduce :  se  (phoenix),  0. 

(re-aequor),  secfltus,  l,  d^.,  to  follow,  answer, 
reply:  his  contra  alqm,  0. :  Pallada  dictis,  0. 

re-aer^  ivi,  atus,  are,  to  unlock,  unclose,  open : 
Surgit  anus,  reseratque  foria,  0. :  limina,  V. :  ia- 
nuam,  0:  portas  hosti,  0.:  exteris  gentibus  Ita- 
liam :  auris,  L.— F i  g.,  to  open,  lay  open,  unclose: 
nos  ausi  reserare:  nee  res  est  faroiliaris  ita  rese- 
randa,  ut  pateat  omnibus :  longum  annum,  i.  e.  be- 
gin, 0. :  oracula  mentis,  disclose,  0. 

re-aerv5,  ftvl,  atus,  ftre,  to  keep  back,  save  up, 
reserve:  reservatis  Aeduis,  Ca. :  quaesita,  0.:  li- 
bros  sibi  ad  otium:  alqd  ad  testis:  vitam  suam 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


728 


resolvo 


ad  incertfaslmam  spem :  ad  eius  periculum  legio- 
nes,  Gs. :  ad  poenam  reserTatus :  se  ad  maiora^ 
v.:  inimicitias  in  aliud  teropus:  utrum  igni  sta- 
tim  necaretur,  an  in  aliud  tempus  reservaretur, 
Gb.  :  illonim  esse  praedam  atque  illis  reserrari, 
Cs.:  quod  sit  ipsis  (iudicibus)  reservata  (causa): 
melioribus  raeis  rebus  ista  iudicia,  L. :  Minucio  me 
reservabamf  i.  e.  toas  holding  back  my  letter  to  send 
it  by  Minuclua :  rei  p.  nos,  L  :  cui  te  exitio,  V. — 
To  keep^  retain^  preserve:  sibi  nihil  ad  similitudi- 
nem  homiuis. 

(reses),  idis,  a^.  [re- +SED-I  that  stays  behind^ 
remaining^  left :  in  urbe  plebes,  L. — Inactive,  inert, 
slugffish,  ioihful^  lazy,  idle:  eum  residem  intra 
vallum  tempus  terere,  L. :  residesque  movebit 
Tullus  in  anna  viros,  V. :  resides  et  desuetudine 
Urdi,  0. 

resided,  sCdl,  — ,  fire  [re-+sedeo],  to  sit  back, 
remain  sitting,  remain  behind,  be  left,  stay,  remain, 
rest,  linger,  tarry,  abide^  reside :  piger  pandi  terj^o 
residebat  aselli,  0.:  Acidis  in  gremio  (latitans), 
resting,  0. :  si  te  interfici  iussero,  residebit  in  re  p. 
reliqua  coniuratorum  manus:  conrus  celsa  resi* 
dens  arbore.  Ph.:  in  oppido:  orba  resedit  inter 
natos  (Niobe),  0. — F  i  g.,  to  remain  behind,  remain, 
beleft^stay:  in  corpore  nullum  residero  sensuni : 
si  iste  unus  tolletur,  periculum  residebit :  ^i  quid 
in  te  residet  amoris  erga  me :  quorum  in  nutu  re- 
sidebat auctoritas:  cum  horum  tectis  residere 
aliquod  bellum  semper  videtur:  apud  me  plus 
offici  residere  facillime  patior :  si  qua  (ira)  ex  cer- 
tamiue  residet,  L. 

re-sido,  sgdl,  — ,  ere,  to  sit  down,  settle:  rcsida- 
mus,  si  placet :  inambulantes,  tum  autem  residen- 
tes :  valle,  V. :  medio  rex  ipse  resedit  Agraine, 
ufcu  enthroned,  0. :  mediis  Aedibus,  Y. :  lassa  re- 
sedit, sank,  V. :  lam  iam  residunt  cruribus  nspe- 
rae  Pelles,  grow,  H. — To  settle,  sink  down,  sitik, 
subside:  si  montes  resedissent:  Flumina  residunt, 
0.:  ad  Aeschrioncm  pretium  resedisset,  i.  q.  fall 
into  the  hands  of  Aenchno.  —  Fig.,  to  sink,  settle 
down,  abate,  grow  calm,  subside,  fall :  Cum  omnis 
repente  resedit  Flatus,  V. :  Sex  mihi  surgat  opus 
numeris,  in  quinque  residat  (of  elegiac  verse),  0. : 
cum  tumor  animi  re8e<ii8set:  impetus  animorum, 
L. :  bellum,  H. :  quorum  mentis  nondum  ab  supe- 
fiore  bello  resedisse  sperabat,  Cs. :  tumida  ex  irft 
tum  corda  residunt,  V.  • 

reaiduOB,  adj,  [re-fSED-],  left  behind,  over 
and  above,  remaininif,  residuary:  odium:  solliei- 
tudo :  ex  residua  vetere  simultate,  L. — As  subst. 
n^  ths  remainder,  rest:  quid  potest  esse  in  calami- 
tate  i-esidui,  quod,  etc. — In  business,  outstanding, 
due  :  pecuniae :  residuis  pecuniis  exactis,  L. 

re-Ugnd,  avi,  atus,  &re,  to  unseal,  open:  litte- 
ras:  testamenta,  H. :  (Mercurius)  lumina  morte 
resignat,  L  e.  the  eyes  (of  the  dead),V. — To  give 


back,  give  up,  resign:  cuncta,  H. :  (Fortuna)  quae 
dedit,  H.^F  \^.,io  annul,  cancel,  destroy :  tabula* 
rum  fidem. —  To  dinrlose,  reveal:  fata,  0. 

resilid,  ul,  — ,  Ire,  to  hap  back,  spring  back : 
In  gelidos  laciis,  0. :  ad  nmnipulos  velites,  L. — 
To  .^ring  back,  rebound,  if  coil,  retreat :  ferit  ora 
sarissa.  Non  secus  haec  resilit,  quam,  etc.,  O. : 
In  spatium  resilire  inaniis  brev'e  vidlt,  to  contract, 
O. — Fig.,  to  recoil,  be  thrown  off:  ubi  scopulum 
offendis  ciusmodi  ut  ab  hoc  crimen  resilire  videas. 

re-Bimus,  adj.,  turned  tip,  snub :  nares,  0. 

reainatUB,  adj.  [resina,  resin],  covered  vnth 
resin  :  inventus,  i.  e.  with  smooth  skin,  lu. 

reaipio,  — ,  — ,  ere  [re-H-sapio],  to  have  a  fla- 
vor of,  smack  of. — F  i  g. :  patriam. 

resipiscd,  IvT  or  ul  (resiplsset,  C),  — ,  ere,  inch. 
[resipio],  to  recover  the  senses,  come  to,  revive,  re- 
cover:  Reaipisco,  T. :  rosipisce,  quacso:  quoni  te 
intellego  Resipisse,  have  come  to  your  senses,  T. : 
ut  tunc  saltcm  rehipiscerent,  L. 

reBistens,  ntis,  adj.  [P.  of  rcsisto],  enduring, 
firm:  ad  caiamitates  perfereudas, Cs. 

re  -  sisto,  stiti,  — ,  ere,  to  stand  back,  remain 
standing,  stand  sfill,  halt,  stop,  stay,  slay  bthiiul,  re- 
main, continue :  Resistel  Halt!  T. :  ad  haec  revo- 
cantis  verbis  resistit,  0. :  restitere  Romani,  tani- 
quam  caelesti  voce  iussi,  L.:  ibi,  Cs. :  in  regnoy 
Cs. :  nihil  est  ubi  lapsi  resistamus,  make  a  stand 
again:  pugnandi  caus&,  Cs. :  nee  ante  rcstitit, 
quam,  etc.,  L. :  cernes  saepe  resistere  equos,  0. — 
F  i  ^.,  to  pause,  slop,  stay:  nee  resistet  (vita)  extra 
foils  in  hoc, pause  hc7'c :  Ad  thalami  clausas  fo- 
ils, 0. .  media  in  voce,  V. — In  war,  to  witlistand, 
oppose,  resist,  make  opposition:  resistere  neque  de- 
precari,  Cs. :  aegre,  Cs, :  caeco  Marte,  V. :  ibi,  S. : 
resistendi  occasio,  Cu. :  eadera  ratione  qui  pridie 
ab  iiostris  resistitur,  Cs. :  cum  legiones  hostibus 
resisterent,  Cs. :  signa  inferentibus,  Cs. :  ei  in  acie, 
N. —  To  rcsuit,  opjxme,  reply,  contatd  against :  resti- 
tit  et  pervicit  Cato:  resisteiitibus  eoUojiis,  S. :  vi 
contra  vim,  L. :  cum  a  Cotta  acriter  n\«isteretur, 
Cs. :  vix  deorum  opibus,  quin  obruatur  Romana 
res,  resisti  posse,  L. :  consilia,  quibus  illi  tiibuno 
pro  re  p.  restiiissem :  defensioni,  i.  e.  reply  :  fac- 
tioni  inimicorum,  S. :  sceleri,  0. :  omnibus  his 
(sententiis)  resistitur,  Cs.  r  cui  nee  virtute  resisti 
potest,  0.:  ne  pestis  removeretur:  domus  potuit 
resisfere  tanto  Indeiecta  malo,  O. :  vis  tribunicia 
libidini  restitit  consulari.  —  Fig.,  to  stand  up 
again,  rise  again :  post  ex  fluvio  fortuna  resistet, 
Enn.  ap.  C. 

re-8olv6,  solvl,  solutus,  ere,  to  untie,  unfasteny 
unbind,  loose,  loosen,  release,  open:  equos,  unyoke^ 
0. :  tila,  separate,  0. :  oras,  cast  loose,  L. :  resoluta 
catenis  Incedit  virgo,  i.  c.  release,  0. :  litteras,  L. : 
iugulum  mucrone,0. :  faucSs  haec  in  verba,  (X I 

Digitized  by  V^OOQIC 


reaonabills 


73» 


respflro 


fetis  ora,  V. :  dolos  tecti  ambagcsque  (Labyrinth!), 
L  e.  explain^  V. :  nivem,  melt^  0. :  Venus  tenebras 
resolvit,  V. :  Zephyro  se  glaeba  resolvit,  m  soft- 
ened^ V.  —  To  relax^  unnerve^  enervate^  enfeeble: 
(CJerberus)  inmania  tergji  resolvit  Fusua  hurai, 
stretched  out^  V. :  utruraque  (concubitus),  0. :  cor- 
pus  (sorano),  0. :  rosolutis  membris,  Cu. — F  i  g.,  to 
set  free^  release:  Teque  piacula  nulla  resolvent, 
H. — To  do  away,  cancel^  make  voidf  dispel :  litem 
quod  lite  reaolvit,  U. :  In  vital  gcnialia  hiemps 
curasque  resolvit,  V. :  iura  (pudoris),  V. 

resonabills,  e,  adj.  [  resono  ],  resounding : 
Echo,  0. 

re-80no,  &vl,  — ,  ftre,  to  sound  again^  resound^ 
ring,  re-echo :  in  vocibus  .  .  .  quiddam  resonat  ur- 
banius :  tbeatrum  natura  ita  resonans,  ut,  etc. : 
Umbrae  cum  resonarent  triste,  H. :  resonabat  Te- 
lorum  custos  (i.  e.  pharetra),  0. :  ut  solent  pleiii 
resonare  camini,  roar,  0. :  undique  magno  domus 
Btrepitu,  H. :  spectacula  plausu,  0. :  resonant  avi- 
bus  virgulta  canoris,  V. :  testudo  septem  nervis, 
H. :  qui  (corn us)  ad  nervos  resonant  in  cantibus  : 
Suave  locus  voci  resonat  conclusus,  echoes  to  the 
voice,  H. :  gloria  virtuti  resonat  tamquam  iniaj^o, 
answers  like  an  ecJiO. —  To  came  to  resound:  lu- 
ces cantu,  V. :  (soiius)  in  fidibus  testudine  reso- 
natur,  an  echo  is  produced.  —  To  repeat^  re-echo, 
resound  with  t  Litoraque  alcjonen  resonant,  V. : 
Formosara  resonare  doces  Amaryllida  silvas,  V. 

resonuB,  adj.  [re- + SON-],  resounding^  re-echo- 
ing :  voces,  0. 

re-Borbeo,  — ,  — ,  fire,  to  suck  back,  swallow 
again:  tluctQs,  0.:  pontus  resoibens  Saxa,  V. : 
mare  accrescere  ant  resorberi,  Ta. :  Te  in  bellum 
resorbens  Unda,  II. 

respecto,  — ,  — ,  ftre,  freg.  [respicio],  to  look 
back,  look  round,  gaze  about :  Quid  respectas  ?  ni- 
hil pericli  est,  T. :  respcctautes  hostium  antesig- 
nanos  vidit,  L. :  reiccti  rcspectant  terga  tegentes, 
i.  e.  fall  back,  V.  —  To  fix  the  look,  gaze  at,  look 
upon:  ad  tribunal,  L. :  arcont,  L. :  alius  alium,  Ta. 
— Fig.,  to  look  back  for,  await,  expect:  par  ab  lis 
munus.  —  To  look  back,  have  an  eye  to,  regard, 
care  for  :  haec  ita  praetcrearaus,  ut  tamen  intueu- 
tes  et  respectantes  reliuquamua:  meum  amorem, 
Ct. :  pios,  V. 

1.  respectUB,  P.  of  respicio. 

2.  respectus,  up,  m.  [re- -f- SPEC-],  a  looking 
hack,  looking  about  :  f  ngientibus  miscrabileni  re- 
spectum  ineendiorum  fore,  the  view  behind  them : 
sine  respectu  pugnabant,  L. — A  refuge,  retreat, 
resort^  asylum :  ex  acie  respectura  habere :  ad 
Romanos,  L. :  omnium  rt^rura  pmetorquam  victo- 
riae,  L.  —  Fig.,  respect,  regard,  consideration :  re- 
spectum  ad  senatum  habere:  cquitum,  L. :  re- 
SDectu  rerum  privatarum   vicit,  by  atteiUum  to 


private  interesU^'L.i  sine  respecta  maieBtatis,L.. 
Respectu  mei, /or  my  sake^  0. :  fabulae,  Pb. 

respergo,  si,  sus,  ere  [re-+8pargo],  to  sprinkle 
ovcTy  besprinkle,  bestrew:  cum  praetoris  oculos 
rem!  respergerent :  manus  sanguine :  multos  cruo- 
re,  L. :  se  sanguine  nefando,  L. :  Quidquid  fuerat 
mortale  aquis,  0. :  pelagus  respergit,  Att  ap.  C. 
—  To  besprinkle^  defile :  servili  probro  resperBus 
est,  Ta. 

respersid,  Onis,/.  [re- + SPARC-],  a  sprink- 
ling over,  besprinkling  :  pigmentorum :  samptaos* 
(of  the  funeral  pile). 

respersuBk  P.  of  respergo. 

respioid^  spexl,  spectus,  ere  [  re-+*8peciol,  to 
look  back,  look  behind^  look  odoti/,  see  behind,  look 
back  upon,  gaze  at,  look  for:  longe  retro:  respi- 
cere  vetitus,  L. :  inproviso  ad  eum,  T. :  patriae  ad 
oras,  0. :  tanta  militum  virtus  fuit,  ut  paene  ne 
rcspiceret  quidem  quisquam,  Cs. :  Respiciunt  atram 
in  nimbo  volitare  favillam,  see  behind  them,  V. : 
modo  Prospicit  occasQs,  interdum  respicit  ortQa, 
0. :  proxima  signa,  Cs. :  Italiae  litora,  L. :  amis- 
sam  (Creiisam)  respexi,  looked  back  for,  V. :  ver* 
sas  ad  litora  puppis,  V. :  medio  cum  Sol  orbe 
Tantum  respioeret,  quantum,  etc.,  i.  e.  had  already 
passed^  0. — F  i  g.,  to  look,  have  regard,  turn  atteiu 
tion,  regard,  look  to,  contemplate:  ad  hunc  summa 
imperi  respiciebat,  i.  e.  was  centred  in  him,  Cs. : 
maiores  tuos  reepice:  subsidia,  quae  respicerent 
in  re  trepidft,  etc.,  mighi  look  to,  L. :  exemplar 
vitae  morumque,  have  in  mind,  H.  —  7b  look  at 
anxiously,  have  a  care  for,  regard,  be  mindful  of, 
consider,  respect:  nisi  quia  nos  deus  respexerit: 
Sive  neglectum  genua  et  nepotes  Respicis,  auctor, 
H. :  Respiciens  ad  opem  ferendam  (an  epithet  of 
Fortuna) :  miseros  aratores :  non  Pylium  Nestora 
respicis,  H. :  Quantum  quisque  ferat  respiciendus 
erit,  0. :  salutem  cum  meam  tum  meorum :  neque 
tc  respicis,  spare  yowrself,  T. :  si  quid  pietas  anil- 
qua  labores  Respicit  humanoa,  V. 

respiramen,  inis,  n.  [respiro],  the  windpipe,  0. 

respiratio,  onis,  /.  [respiro],  a  breathing  out, 
breathing,  respiration,:  respirationem  requirere: 
aquaruin,  exhalation.  —  Fig.,  a  breathing,  taking 
breath,  rest,  intermission,  pause :  sine  respiratione 
pugnabant,  L. :  morae  respirationesque  delectant. 

(respiratUB,  fls),  m.  [respiro],  an  inhalation, 
inspiration:  qui  (pulmones)  in  respiratu  dilatant. 

re-spird,  ftvT,  atii;*,  ftre,  to  blow  back,  breathe 
back,  breathe  out,  exhale:  ex  ea  pars  redditur  re- 
spirando. —  To  take  breath,  breathe,  respire:  pro- 
pius  fore  eos  ad  respirandum :  Clin.  0  Clitopho, 
Timco.  Clit.  respira,  T. :  ter  deciens,  lu. — Fig., 
to  fetch  breath,  recover  breath,  recover,  revive,  o$ 
relieved,  be  refreshed:  (improbitas)  numquam  sinil 
earn  rcspirare :  si  armis  poeitis  civitas  respiraTerift 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


req>leiideo 


780 


raspirmfl,  Bberfttos  sum :  neo  respinre  potettas, 
v. :  ita  respiratom,  mittique  legationes,  ooeptae, 
L. :  ab  eomm  mixtis  predbas  miniBque,  L. — lb 
abate,  (luntnuA,  mom,  paute  :  oppugnatio  respira- 
Tit:  respirasset  cupiditaa. 

re-splendeOb  — ,  — ,  fire,  to  ehine  back,  glitter^ 
be  retplendent :  resplendent  f  ragmina  hareuft,  V. 

te-mpondeb,  spondl,  spdnsns,  Sre,  to  antwer, 
reply ^  retpond,  make  answer:  in  respondendo  ex- 
po8oit,etc. :  non  inhomaniter :  ille  appellatus  re- 
apondit,  Gb.  :  par  pari  at  reapondeaa,  give  tit  for 
tatf  T. :  paria  paribus :  antiqidssimae  cuiqoe  (epi- 
stnlae)  primum  respondebo :  ad  ea,  quae  quaesita 
erant :  adyersns  utrosqoe,  L. :  quin  respondes,  ve- 
tuerimne  te,  etc,  L. :  mihi  qois  esset :  cum  dixis- 
set,  Quid  agis,  Grani  ?  respondit,  Immo  vero,  etc. : 
tibi  pauca :  Aocipe,  quid  contra  iuTenis  responde- 
rit,  H. :  Quid  nunc  renunciem  abs  te  responsum  ? 
T. :  (haec)  quam  brevia  responsu. —  To  give  an 
opinion,  give  advice,  decide,  amwer:  falsum  de 
iure :  te  ad  ius  respondendum  dare :  civica  iura, 
H. :  quae  consuluntur,  minimo  periculo  respon- 
dentur,  etc :  cum  ex  prodigiis  haruspioes  respon- 
dissent,  S.:  deliberantibus  Pythia  respondit,  ut 
moenibus  ligneis  se  munirent,  advieed,  N.  —  To 
anxwer  to  ont^e  name,  anewer,  attend,  appear:  ad 
nomina,  L. :  yadato,  H. :  Verrem  alters  actione 
responsurum  non  esse:  nemo  Epaminondam  re- 
responsunim  putabat,  N. :  ad  tempus.  —  F  i  g.,  to 
antwer,  reply,  re-echo,  reeound:  saxa  voci  respon- 
dent: respondent  flebile  ripae,  0. — To  answer,  be 
equal  to,  be  a  match  for,  m^ffUe  to  meet :  urbes  co- 
loniarum  respondebunt  Catilinae  tumulis  silve- 
stribus. — To  answer,  correspond,  accord,  agree  :  ut 
omnia  omnibus  paribus  paria  respondeant:  re- 
spondent extrema  primis :  illam  artem  (sc  rbeto- 
ricam)  quasi  ex  altera  parte  respondere  dialecticae, 
I,  Q.  is  the  counterpart  of:  Contra  elata  mari  re- 
spondet  Gnosia  tellus,  i.  e.  lies  opposite,  V.:  ita 
erudiri,  at  patri  respondeat,  resemote:  ut  nostra  in 
amicos  benevolentia  illorum  e^  vos  benevolen- 
tiae  respondeat :  seges  votis,  v. :  arma  Caesaris 
non  responsura  lacertis,  H. :  officio,  to  suffice  for, 
H. :  Non  mihi  respondent  veteres  in  carmina 
Tires,  0. :  amori  aroore  respondere,  L  e.  return : 
proTide,  ut  sit,  unde  par  pari  respondeatur,  i.  e. 
theU  there  be  enough  to  meet  the  demand:  ad  spem 
eventus  respondit,  L. 

responsio^  Onis,/.  [respondeo],  an  answer,  re- 
ply, refutation:  alio  responsionera  suam  deriva- 
vit :  sibi  ipsi  responsio,  U>  one's  own  argument. 

reaponBlto,  — ,  — ,  ftre,  freg.  [  responso],  to 
give  professional  advice,  answer  professionally. 

Tempdnad,  — ,  — ,  kve,freq.  [respondeo],  to  re- 
turn, answer,  re-echo:  exoritur  clamor,  ripaeque 
Responsant  circa,  re  -  echo^  V.  —  Fig.,  to  answer^ 
agree :  Ne  gallina  malum  responset  dura  palato, 


H. — To  answer,  withstand,  resid,  defy:  capidini- 
bas,  H. :  animus  cenis  opimis,  H. 

regpommm,  I,  n.  [P.  n.  of  respondeo],  an  a»- 
swer,  reply,  response:  exspectabat  suis  postulatia 
reeponsa,  Cs. :  haec  ex  illius  ad  nostra  responsa 
responsis  intellegentur :  sine  responso  legates  di- 
misit,  L. :  tantis  de  rebus  responsum  dedisti :  quo 
minus  responsum  equitibus  redderetur:  eadem 
ferunt  responsa,  Cs. :  scire  quae  responsa  referat 
a  Pompeio,  brings:  petere,  H.— ^  professional 
answer,  opinion,  advice,  response,  oracle:  cum  re- 
sponsumque  ab  eo  (Crasso)  verum  abstulisset: 
haruspicum  responsa :  In  dubiis  responsa  petunt, 
v.:  responsa  vatis  aguntur,  0.:  legatus  a  Del- 
phis  rediit,  responsumque  ex  scripto  redtavit,  L. : 
Apollinis,  T. 

responsos,  P.  of  respondeo. 

res  publioa,  see  res. 

re-spuo^  ul,  ere,  to  spit  back,  discharge  by  spiL 
ting,  cast  out,  cast  off,  eject,  expel:  gustatus,  id,  quod 
valde  dulce  est,  respuit :  quas  natura  reepuerit : 
inrisum  cadaver  (humus),  0. — ^F  i  g.,  to  r^ect,  re- 
pel, refuse,  spurn,  dislike,  disapprove:  quis  te  turn 
auitiret  illorum  ?  respuerent  aures :  id  quod  om- 
nium mentes  aspementur  ao  respuant :  haec  aetaa 
omne  quod  fieri  non  potest  respuit :  condicionem, 
Cs. :  Caesaris  interdicta  respuuntur,  are  spumed: 
in  animis  hominum  respui,  L. :  oonsolationem. 

re-tftagno^  — ,  ^-,  ire,  to  run  over,  overflow: 
paludes  restagnantes,  L. :  restagnantis  maris  unda, 
0. :  late  Ib  locus  restagnat,  is  overflowed,  Cs. 

restanro,  ftre,  to  restore,  repair:  theatrum,  Ta. : 
Aedem  Veneris,  Ta. 

restiotila,  ae,/.  dim.  [restis],  a  cord,  line, 

restinotio,  5nis,/.  [re-+STIG-],  a  quenching  .• 
sitis. 

re-stingao^  nxl,  nctus,  ere,  to  put  out,  quench^ 
extinguish:  ad  reetinguendum  ooncurrere,  to  ex- 
tinguish the  flames,  Cs. :  aquam  ad  restinguendum 
ferre,  L. :  ignem :  moenibus  subiectos  ignis :  flam- 
mam  orientem,  L. :  incendium,  S.  —  To  quench, 
tlake,  assuage,  allay,  mitigate,  counteract:  sitim: 
aquae  sitim  rivo,  V.:  ardentis  Falemi  Pocula 
Ijmphft,  H. — Fig.,  to  extinguish,  exterminate,  de- 
stroy: haec  verba  una  falsa  lacrimula  Restin- 
guet,  T. :  animos  hominum  senstLsque  morte  re- 
stingui :  bellum  restinctum :  parte  aqimi,  in  qu& 
irarum  exsistit  ardor,  restincta,  appeased  :  liberta- 
tis  recuperandae  studia :  sermunculum  omnero. 

restipulatio,  Onis,/.  [restipulor],  a  counter^ 
engagement,  counter-obligation :  nova. 

re-8tiptilor,  — ,  arl,  dep.,  to  stipulate  in  return^ 
exact  a  reciprocal  promise, 

restia,  Ts,  ace.  restim  (rarely  em,  lu.),  abl.  reste, 
/.  [CART-],  a  rope,  cord:  desoendunt  statuae  r» 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


16StltO 


781 


resuBotto 


Stemqae  sequuDtur,  lu. :  restim  doctans  saltabis 
(in  a  chain-dance),  T. :  per  manOa  reste  dat&,  L. 
— ProT. :  Ad  reetim  res  rediit,  I  cam  driven  to  the 
rope^  I  e.  mighi  a»  well  hang  my%df^  T. 

restito,  — ,  — ,  ire,/r«^.  [resto],  to  ttay  behind^ 
lottery  tarry,  hold  back^  renst :  ubi  restitaret,  mor- 
tem denuntiantes,  on  the  tpot^  L. :  prope  restitan- 
tes  (consules)  in  contionem  pertrazenint,  almost 
against  their  wiUy  L. 

reatitud,  m,  tttus,  ere  [re-+8tatuo],  to  set  up 
again^  replace^  restore^  reeonsiruety  r^nkld^  revive, 
renewy  refomiy  rearrange :  Forte  effractas,  T. :  at 
Minerva,  quam  turbo  deiecerat,  restitueretur :  ar- 
borem,  V. :  vicos,  quos  inoenderant,  Gs. :  fontis  et 
Flumina,  0. :  ordines,  S. :  aciem,  L. :  exstinctos, 
raise  the  dead,  0. — Ih  give  backy  ddiver  up,  return, 
restore,  replaee,  make  restitution  of:  f  raudata,  Cs. : 
Boepites  omnte  Romam  ad  propinquos,  L. :  quern 
a  me  accepisti  locum,  T. :  yirginem  suis,  T. :  bona 
lis,  Cb.  :  agrum  Veientibus,  L. :  Pompeius  civitati 
restitutua :  captum  victori,  L. :  Caesaris  imperio 
restituenduB  erat,  0. — Fig.,  to  restorey  revive,  re- 
new, reform,  repair,  remedy:  Unua  homo  nobia 
cunctando  restituit  rem,  Enn.  ap.  G. :  maxime,  Cui 
res  cunctando  restituenda  foret,  0. :  res  perditas, 
L. :  vetereB  clientelas,  Ga. :  Teterem  tuam  pruden- 
Uam :  tribuniciam  intercesaionem  armis,  Ga. :  auo- 
rum  a  pudore  maritimae  ignominiae  restituti 
animi,  recoveredy  L. —  To  bring  back,  restorey  recall, 
reinstate:  Lidnium  de  ale&  oondemnatum:  iusta 
causa  reBtituendi  mei :  damnatoa  in  integrum,  Ga. : 
tribunoB  plebia  in  auam  dignitatem,  Ga. :  reatitu- 
tua  in  patriam  (Gamillus)  aecum  patriam  ipaam 
reBtitnit,  L. :  (eos)  rursum  in  gratiam,  reconcile, 
T. :  fratrem  in  antiquum  locum  gratiae,  Ga. :  tob 
in  amicitiam  noatram,  L. :  Teteri  patientiae  (Bri- 
tanniam),  Ta. :  Romania  ae,^otn  the  Romans  again, 
L. :  Bacchus  peccaaae  fatentem  Reatituit,  i.  t.  par- 
doned, 0. — To  restore,  re-estabHshy  re-enact:  leges: 
restituit  hia  animoa  panra  una  rea,  L. — To  reversCy 
revoke,  undo,  make  void,  make  good  again,  repair  .* 
alia  iudicia  Lilybaei,  alia  Agrigenti  reatituta  aunt, 
L  e.  cancelled:  praecipita  raptim  conailia  in  inte- 
grum, L. :  ut,  si  ego  eum  condemnaro,  tu  reatituaa : 
restitui  in  integrum  aequom  est,  T.  —  7b  compm- 
saie  for,  make  good:  damna,  L. :  vim  restitui  fac- 
tam  iubet,  that  the  damage  be  repaired, 

restitntio,  onis,/.  [restituo],  a  restoration,  re- 
instatement, pardon :  damnatorum:  salus  restitu- 
tioque,  a  recalling  from  exile, 

restitntor,  oris,  m.  [  reatituo  ],  a  restorer,  re- 
builder:  templorum  omnium,  L. — Fig.:  aalutlB 


rastttatus,  P.  of  reBtituo. 

re-sto,  Btitl,  — ,  Are,  to  toithstand,  resist,  cppose, 
tiandjfirm,  hold  out,  not  yield:  aummft  vi,  L :  la 
mlhi,  dam  resto,  guttura  Kupit,  0. :  In  quA  re  nunc 


tam  coofidenter  restas,  oppose  me,  T. :  paads  pla* 
res  vix  reatatia,  L. :  melionouB  reatas,  are  opposistg 
your  betters,  0. — To  be  left,  remain :  huiua  generia 
reliquias  Restare  video,  T. :  cum  aequalibua,  qui 
pauoi  iam  admodum  reatant :  nnam  aibi  apem  re- 
liquam  in  Etruacia  restare,  L. :  Omnte  composai 
.  .  .  ego  resto,  H. :  De  viginti  Restabam  solas,  0. : 
duae  restant  noctes  de  mense  secundo,  0. :  Dona 
flammis  restantia  Troiae,  saved  from,  V. :  hoc 
etiam  restabat,  Ut,  etc.,  0. :  illud  etiam  reatiterat, 
ut,  etc. :  reatat,  at  omnes  anum  velint:  neo  aliud 
restabat  quam  oonrigere,  etc.,  L. :  restabat  verba 
referre,  0. :  quid  restat,  nisi  porro  at  fiam  miser, 
T. :  placet  (vobis^  sooios  sic  tractari,  quod  rsBtat, 
ut,  etc.,  i.  e.for  the  future:  Ire  tamen  rsBtat,  H. : 
Hoc  Latio  restare  oanunt,  V. 

restilote,  adv.  [restrictusl,  eloselvy  sparingly: 
facere.  — Fig.,  strtctly,  exactly,  preetsely:  cetera 
praefinio:  praeoipere. 

restriotua,  atfj,  with  comp.  [P.  of  restringo], 
bound  fast,  dose,  ni^rdly,  stingy:  eosdem  restrio- 
toB  f  oisse :  ad  largiendum  ex  alieno  restrictior. 

(restringo),  — t  ^citas,  ere,  to  bind  back,  bind 
fast,  tighten:  Qui  lora  restrictia  lacertis  Sensit, 
H. :  reetrictus  silid,  Gt — ^F  i  g.,  to  restrain,  check  t 
animum,  Ta. 

re  -  sudo,  — ,  — ,  ire,  to  sweat,  exude  (of  the 
ground),  Gu. 

reeulto,  — ,  itus,  ftre,/r«y.  [resilio],  to  spring 
back,  rebound:  tela  eale&  resultant,  V. — To  rever- 
beratiy  resoundy  re-echo :  ubi  vocis  resultat  imago, 
V. :  colles  clamore  resultant,  ringy  V. 

re-somd^  aOmpal,  aOmptus,  ere,  to  take  up 
againy  take  backy  resume:  positas  (tabellasX  0.: 
speciem  caelestem,  0. — ^F  i  g. :  pugnam,  renew,  Ta. : 
vires,  recover,  0. 

reeupind,  — ,  itus,  ire  [resupinos],  to  bend 
back,  turn  back:  puer  me  resupinat,  T. :  adsorgen- 
tem  regem  umbone,  throws  down,  L. :  resupinati 
Oalli,Le./>rot6ia^Iu.:  valvas,  to  6reaA;  d^K^  Pr. 

ra-smnnoa,  cu^},,  bent  back,  thrown  back,  lying 
on  the  back,  facing  upward,  supine:  resupinum 
in  caelo  oontueri:  curru  haeret  resupinus  inani, 
V. :  cantabam  resupinus  amores,  0. :  tendo  resu- 
pinus habenas,  leaning  backward,  0. :  tulerat  gres- 
atte  resupina  per  urbem,  i.  e.  arrogantly,  0. 

re-eurgo^  aurrSxl,  surrfictus,  ere,  to  rise  again, 

rar  again,  lift  oneself:  pugnat  resurgere  saepe, 
si  resurgat  centimanus  Gjas,  H. :  herbae,  0.  : 
Sexta  resurgebant  comua  lunae,  0. — Fig.,  to  rise 
again,  be  restored,  be  rebuilt,  revive:  res  Romana 
velut  resurgere  videatur,  L. :  fas  regna  resurgere 
Troiae,  V. :  Ter  si  reeurgat  muroB  apneas,  H. 

re-sneoitoy  — ,  — ,  ire,  to  revive,  renew:  vete- 
rem  iram,  0* 


Digitized  by 


Google 


retardatio 


733 


retorqaeo 


retardati5p  onis,  /.  [  retardo  ],  a  delaying,  re- 
tarding: bellum  trac^um  ex  retardatione. 

re-tard5,  ftvl,  atua,  ftre,  to  keep  back,  hinder, 
delay,  detain,  impede,  retard :  (stellarum)  motus 
retardantur :  equos  retardant  Flumina,  V. :  tua  ne 
retardet  Aura  maritos,  H. :  in  quo  cursu,  turn  re- 
tardando,  tuna,  etc.,  lagging  behind.  — ¥\  g.,  to  re- 
tard, repress,  check,  keep  iHick,  avert,  hinder:  ad 
quem  (agrum)  fruendum:  impetiis  hostiura  esse 
intellegunt  retardatos :  celeritatera  pereequcndi: 
animos  testium :  auxilium :  me  a  scribendo. 

rete,  is,  abl.  e,gen.plur.  ium,  n.  [SER-],  a  net: 
non  rete  accipitri  tenuitur,  T. :  araneolae  quasi 
rete  texunt:  retia  ferre,  0.:  retia  ponere  cervis, 
V. :  ducebam  ducentia  retia  piscls,  0.  —  P  r  o  v. : 
Quae  nirais  apparent  retia,  vitat  avis,  0. — F  i  g.,  a 
toU,  snare:  tendis  retia  nota  mihi,  Pr. 

reteotus.  R  of  retego. 

re-tego,  texl,  tectus,  ere,  to  uncover,  bare,  open : 
thccam  nuramariam :  iuculum,  0. :  homo  retectua, 
i.  e.  stripped  of  his  shield,  V. :  ubi  Titan  radiis  re- 
te xerit  orbera,  i.  e.  shall  reveal,  V. :  retegente  diem 
Lucifero,  0.  —  Fig.,  to  disclose,  discover,  reveal : 
domtts  scelus,  V. :  arcanum  Consilium,  H. :  timidi 
commenta  animi,  0. :  occulta  coniurationis,  Ta. 

re-tempto  (-tento),  — ,  — ,  are,  to  try  anew, 
attempt  again,  reattempt :  verba  intermissa,  0. :  re- 
feroque  manfls  iterumque  retempto,  0. :  studium 
fatale,  0. :  Saepe  refringere  vestXs,  0. 

re-tendo,  dl,  tus  or  sus,  ere,  to  release  from 
tension,  unbend,  slacken,  relaz:  lentos  Areas,  0. : 
arcus  retentus,  0. :  arcus  retensus,  Ph. 

retentio,  onis,/.  [rC'+TA-],  a  keeping  back, 
holding  back,  holding  tn:  aurigae :  retentione  uti, 
make  an  abatement  (in  paying).— F  i  g.,  a  wHIUwld- 
ing:  adsensionis. 

1.  retento,  — ,  — ,  are, /rc^.  [retineo],  to  hold 
back  firmly,  keep  back,  holdfast:  agmen,  L. :  ad- 
missos  equos,  0.— To  preserve,  maintain:  sensus 
hominum,  C.  poCt. 

2.  re-tento,  see  retempto. 
retentus,  P,  of  retendo  and  of  retineo. 
re-tezo,  xul,  xtus,  ere,  to  unweave,  unravel: 

telam :  tela  retexta  dolo,  0. :  Luna,  retexuit  or- 
bem,  i  e.  diminished  again,  0.  — Fig.,  to  undo, 
cancel,  annul,  reverse :  novi  timores  retcxunt  su- 
periora:  ilia  (dicta),  take  back:  ontionem,  alter : 
scriptorum  quaeque,  coireci,  H. :  opus,  0.  —  To 
weave  anew,  renew,  repeat.— Y  i  g, :  properata  rete- 
xite  fata,  i.  e.  revive,  0. :  orbis  cursu,  V. 

retiaxluB,  l,  m.  [rete],  a  gladiator  wlio  used  a 
net  to  entangle  his  adversary,  net-fighter,  lu. 

reticentia,  ae,  /  [  reticeo  ],  a  keeping  silent, 
silence,  reticence:  retlceutiae  poena,  i.  e.  for  sup- 
pressing the  truth.—!  n  r  h  e  t.,  an  abrupt  pause. 


reticeo,  cul,  — ,  ere  [re-  +  taceo],  to  be  silent, 
keep  silence :  nihil  subterfugere  reticendo :  non 
placuit  reticere,  S. :  Ne  retiee,  ne  verere,  T. :  in- 
terroganti  senatori,  make  no  answer,  L. :  loquenti, 
0.  —  With  ace,  to  keep  silent,  keep  secret,  conceal: 
nil  reticuit,  T. :  vestrum  errorem :  quae  audierat, 
S. :  Malta  linguae  reticenda  modestae,  0. 

reticulum,  I,  n.  dim.  [rete],  a  little  net,  net- 
work bag,  reticule:  reticulum  ad  narls  sibi  admo- 
vebat:  pauis,  H. :  Reticulo  pilae  fundantur  aperto, 
the  ball-net,  racket,  0. 

retinacula,  Crum,  n.  [retineo],  a  holdfast,band, 
tether,  lialter,  halsei*,  rope,  cable :  valida,  L :  parant 
lentae  retinacula  viti,  V. :  mulae,  H.,  0. 

retinena,  entis,  adj.  [P.  of  retineo],  holding 
fast,  tenacious,  observant :  libertatis :  sui  iuris,  0. : 
moris,  Ta. 

retineo,  tinui,  tentus,  ere  [re-+teneo],  to  hold 
back,  keep  back,  keep,  detain,  retain^  restrain :  me, 
T. :  concilium  dimittit,  Liscum  retinet,  Cs. :  in  loco 
milites,  Cs. :  venit  id  tempus,  ut  retinendus  esset, 
must  be  kept  (to  dinner) :  biduum  tempcstate  re- 
tentus, detained,  Cs. :  nisi  iam  profecti  sunt,  reti- 
nebis  homines :  euntem,  0. :  consulem,  L. :  naves 
pro  bonis  Tarquiniorum  ab  Aristoderao  retentae 
sunt,  i.  e.  as  security,  L. :  manfis  ab  ore,  0.  —  To 
hold  fast,  keep  possession  of,  retain,  keep :  arcum 
manu :  retenta  utr&que  nave,  Cs. :  mansuetudine 
provinciam :  oppidum,  Cs. — Fig.,  to  hold  in  check, 
keep  utithin  bounds,  restrain,  cJieck,  repress :  Pudore 
liberos,  i.  e.  control,  T. :  cursum  in  sua  potestate : 
Gaudia,  0. :  verba  dolore,  0. :  quos  natura  retine- 
re  in  officio  non  potuisset:  si  ab  hostibus  metu 
retenti  sumus,  L. :  lingua  retenta  metu,  0. :  acgre 
sunt  retenti,  quin  oppidum  inrumpercnt,  Cs. — To 
hold  fast,  keep,  retain:  aniicos  observantia:  gra- 
vitatem :  ferociam  animi  in  voltu,  S. :  proeliorum 
raemoriam,  Cs. :  Nee  rctincnt  patulae  commissa 
fideliter  aures,  H.  —  To  keep,  preserve,  maintain, 
uphold:  retinere  in  vita:  integram  causam:  suum 
iu8 :  pristinara  virtutem,  Cs. :  caritatem  in  pasto- 
res:  de  finibus  retentae  defensaeque  sententiae: 
vehementer  id  retinebatur,  ne,  etc.,  was  insisted  on. 
—  To  occupy,  engross, fix  llic  attention  of:  studium 
in  legendo  erectum  retinetur :  animos  hominum 
in  legendo :  Ore  suo  volucrTs  vagas,  0. 

re-tinni5,  — ,  — ,  ire,  to  ring  again,  resound: 
in  vocibus  oratorum  retinnit  quiddam. 

re-tono,  — ,  — ,  are,  to  thunder  back,  resound: 
fremitu  loca  retonent,  Ct. 

re-torque5,  si,  tus,  6re,  to  twist  back,  turn 
back,  throw  back:  caput  in  sua  terga  (anguis),  0.; 
ora  ad  os  Phoebi,  0. :  oculos  ad  urbem :  tergo 
bracehia,  H. :  manibus  retortis,  H. :  pantherae  ter- 
ga, to  thi-ow  around,  V. :  retortis  Litore  violenter 
undis,  thrown  back,  H. :  missilia  in  hostem,  Cu. :  re- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


retonidos 


788 


revolio 


torqueri  tgnien  ad  dextram  conspexerunt,  wheeled 
baekf  Cs. — F  i  g.,  to  ehcmge^  alter :  mentem,  V. 

re-torridus,  adj.^  parched^  dried  up^  withered: 
miu,  i.  e.  oldy  Ph. 

retortUBi  P.  of  retorqueo. 

retriotatio,  OdIb,/.  [retracto],  a  refutal^  ob- 
jection :  sine  ullft  retractatione. 

(retrfiotatUBX  cufi'  l^-  o'  retracto],  reviud, 
corrected. — Only  eomp. :  trvvrayfut  retractatius. 

re-traoto  (-treoto),  avi,  atus,  are  [retrabo],  to 
handle  offain^  take  in  hand  again,  undertake  anew: 
arma,  L. :  ferram,  V. :  volnera  cruda,  I  e.  touehee 
anew  the  unheded  eores,  0.  —  F  i  g.,  to  eoneider^  ex- 
emune  again,  review,  revise:  omniaf  quae  ad  oultum 
deonim  pertinerent :  Fata  domOs,  0. :  augemos 
dolorem  retractando :  desueta  verba,  0. :  Ceae 
munera  neniae,  H. :  poatera  die  retraotatur,  the 
negotiation  is  renewed,  Ta.  —  To  withdraw,  draw 
back,  refuse,  decline,  be  reluctant :  aive  retractabis 
sive  proberavis :  Ictlium  retractantem  adripi  iubet, 
L. :  quid  retractas  ?  V. :  nihil  est  quod  dicta  re- 
tractent,  have  no  reason  for  revoking,  V. 

retraotus,  adj.  with  eomp.  [P.  of  retraho], 
drawn  back,  withdrawn,  remote,  atstant :  in  intimo 
Binu,  L. :  retractior  a  man  mums,  L. 

re-trabo,  trftxl,  trSctus,  ere,  to  draw  back,  toithr 
draw,  call  back :  me  proficiscentem  :  revocandum 
universis  retrahendumque  (Flaminium)  censue- 
mnt,  L. :  manum :  quo  fata  trahunt  retrabuntque, 
y. :  aliquid  ( pecuniae  ),  withhold,  L. :  cum  se  re- 
traxit, ne  pyxidem  traderet,  refused:  ne  te  retra- 
has,  H. :  se  ab  iclu,  0. — Of  fugitives,  to  drag  back, 
bring  back :  retrahi  (Duranorigem)  imperat,  Cs. : 
ne  deprehensus  a  custodibus  retraheretur,  L. :  ut 
retractus,  non  reversus,  videretur :  ex  fug&,  S. :  ad 
me  illud  fugitivom  argentum,  T. :  ad  eosdem  cni- 
ciatOs  retn^i,  Ta. — F  i  g.,  to  draw  back,  withdraw, 
remove,  divert,  turn:  poetam  Retrahere  ab  studio, 
T. :  Tbebas  ab  interitu,  N. :  genus  eiusmodi  calum- 
niae  retrahetur  in  odium  iudicis,  I  e.  results  in : 
imaginem  noctumae  quietis  ad  spem,  i.  e.  inteiprtt 
perversdy,  Ta.  —  To  bring  to  light  again,  make 
known  again :  oblitterata  aerarii  nomina,  Ta. 

retreoto,  see  retracto. 

re-trlbno,  ul,  tltus,  ere,  to  give  back,  return, 
restore,  repay:  pecuniam  acceptam  populo,  L.: 
iUis  fractum  quern  meruerunt,  render, 

retro,  adv. — Of  motion,  backward,  back,  to  the 
rear:  vestigia  sequor,  V. :  ora Fiectit,  0. :  inhibita 
nave,  L. :  fugam  retro  spectante  milite,  L. :  fugit, 
H. :  meretrix  retro  Periura  cedit,  H. :  properare, 
0. — Of  rest,  behind,  on  the  back  side,  in  the  rear: 
nltimis  conclave  in  aedibus,  T. :  quid  retro  atque 
a  tergo  fieret^  ne  laboraret :  retro  Marsigni,  etc., 
Ta.  —  Fig.,  in  time,  back,  in  time  back,  in  past 
timet,  before,  formerly:  deinceps  retro  usque  ad 


Romulum :  Quodcumque  retro  est,  is  past,  H. — In 
thought,  back,  behind,  in  return,  on  the  contrary, 
on  the  other  hand,  vice  versa :  ut  omnia,  quae  sine 
e&  (honestate)  sint,  longe  retro  ponenda  censeat : 
vide  nirsus  retro :  omnia  fatis  In  peius  mere,  ao 
retro  sublapsa  referri,  i.  e.  against  one's  wish,  V. 

retro-oedo  or  retro  cedo,  — ,  — ,  ere,  to  go 
back,  retire,  recede:  eos  retro  cedentes  recipiebant, 
L. :  retrocedendo  producere  iucantos,  Cu. 

retrdrsum  (C,  E.)  or  retrorsoa  (V.),  adv. 
[  retroversus ],  hack,  backward,  behind:  vestigia 
nulla  retrorsum,  H. :  mutata  te  ferat  aura,  H. : 
relegens  errata  retrorsus  Litora,  V. — ^Fig.,  in  re- 
turn, in  reversed  order:  oritur  ex  tare  aether; 
deinde  retrorsum,  etc 

retro-versoa  ( -yoraus),  at{j.,  turned  back: 
Ipse  retroversus  protulit  ora,  0. :  sententia  vobis 
Vorsa  retro,  reversed,  V. 

retriiaua,  a€{j.  [F.  of  re-trudo],  concealed,  hid- 
den, deep:  simulacra  deorum :  haec  in  philosophiA. 

re-tundo,  rettudi  or  retudl,  tOsus  or  ttlnsus, 
ere,  to  beat  back,  blunt,  dull:  ferrum :  in  Massa- 
getas  ferrum,  H. :  gladios  in  rem  p.  destrictos: 
coniurationis  tela.  —  F  i  g.,  to  blunt,  dull,  deaden, 
weaken,  restrain,  check,  repress:  (oensori  stili ) 
mucronem :  animum,  T. :  impetum  eniropentium, 
L. :  Aetolorum  linguas,  silence,  L. :  superbiam,  Ph. 

retuBua  or  retunaua,  atfj.  [P.  of  retundo], 
blunted,  blunt,  dull:  ferrum,  V. :  Tela,  0.— F  i  g. : 
ingenia. 

rena,  adj.  [res],  concerned  in  a  thing,  party  to 
an  action:  reos  appello  omnis,  quorum  de  re  di- 
sceptatur.  —  Accused,  arraigned,  defendant,  pros- 
ecuted, under  charges:  Milone  reo  ad  populum, 
accusante  P.  Clodio :  cum  a  me  reus  f actus  sit, 
W€U  prosecuted:  ne  quis  istis  legibus  reus  fiat :  rei 
ad  populum  circumeunt  sordidati,  when  under 
charges  before  the  tribal  comitia,  L. :  ut  socrus 
adulescentis  rea  ne  fiat :  tola  rea  citaretur  Etni- 
ria:  de  vi :  ob  eandem  causam  et  eodem  crimine: 
Nunc  reus  infelix  absens  agor,  0. — As  subst.  m., 
the  defendant,  accused,  primmer :  innocentem  reura 
oondemnatum  audiebant:  aliter  condemnari  reus 
non  potest.  —  Bound,  cmswerable,  responsible:  ut 
suae  quisque  partis  tutandae  reus  sit,  L.:  voti 
reus,  when  bound  by  my  vow,  i.  e.  when  my  prayer 
is  granted,  V. :  fortunae,  to  be  blamed  for,  L. :  Quid 
fiet  sonti,  cum  rea  laudis  agar  ?  i.  e.  though  deserv- 
ing praise  am  accused,  0. 

re-vaIeao6,  lul,  ere,  to  grow  well  again,  recover : 
Laodicea  ( tremore  terrae  prolapsa )  revaluit,  re- 
gained its  condition,  Ta. :  ut  diplomata  revalesce- 
rent,  might  become  valid  again,  Ta. 

re-veho,  vexl,  vectus,  ere,  to  carry  back,  bring 
back,  convey  back:  Segestam  Carthagine  revecta: 
praedam  inde,  L. :  tela  ad  Graios,  0. :  domum  te, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


fVreUo 


784 


mrooo 


H. :  revehi  ad  proelium,  return^  L. :  eqao  citato 
ad  urbem  revectus,  riding^  L. :  Hao  ego  sum  cap- 
tis  macte  revectus  equis,  0.  —  Fig.:  ad  paulo 
superiorero  aetatem  revecti  sumuSf  have  gone  biuk, 

re  -  vello,  velll,  volsus  or  vulsus,  ere,  to  pluck 
awatfy  pull  awatfy  tear  out^  tear  off:  crucem  quae 
fixa  est  ad  portum :  equi  de  fronte  revolsus  amor, 
V. :  titulum  de  fronte,  0. :  caput  a  cervice,  V. : 
partem  e  monte,  0. :  a  me  morte  revelli,  to  be  torn 
Quoay^  0. :  scuta  man i bus,  vyreet^  Gs. :  sudem  OBBe, 
0. :  herbas  radice,  vrith  the  root^  0. :  tabulam : 
ianua,  qu&  revolsft,  pateret  provincia :  stipites  re- 
Tincti,  no  revelli  possent,  Cs. :  proximos  agri  ter- 
minos,  tear  away^  H. :  cuiro  dente  humum,  tear 
i«),  0.:  cinerem  manlsve,  violate^  V. — Fig.,  to 
abolish^  do  away:  bonorifidB  verbia  iniuriaa. 

re-vel5,  — ^  fttus,  ftre,  to  unveU^  uncover,  lay 
bare :  frontem,  Ta. :  Ore  rerelato,  0. 

re-venioi  vSnl,  — ^,  Ire,  to  come  back,  return : 
doraum. 

re  vera,  see  res. 

re-verbero,  — ,  — ,  ftre,  to  repd,  eaum  to  re- 
bound: Indus  saxis  reverberatur,  Gu. 

reverendua,  adj,  \  P.  of  revereor  ],  inspiring 
ai0tf,  venerable^  reverend:  Nox,  0. :  facies,  lu. 

reveren%  entis,  otdj.  with  comp.  [  P,  of  reve- 
reor],  respectful^  reverent:  sermo  erga  patrem,  Ta. : 
reverentius  visum  credere,  quam,  eta,  Ta. 

reverenter,  adv.  [reverens],  retpeetfuUy. — 
Comp. :  reverentius  duci  parere,  Ta. 

reverentia,  ae,  /.  [revereor],  timidity^  respect, 
regard,  fear y  awe,  reverence:  adveraus  homines: 
imperi,  Ta. :  legum,  lu. :  posoendi,  Pr. :  absit  re* 
verentia  vero,  0. :  Maxima  debetur  puero  reveren- 
tia,  lu. — P  e  r  8  o  n.,  as  a  deity,  0. 

re-vereor,  itus,  Sil,  dep.,  to  stand  in  awe  of 
regard,  respect,  honor,  fear,  be  afraid  of  reverence, 
revere:  adventum  tuom, T.:  dicam  non  reverens 
adsentandi  suspicionem :  ooetum  virorum  (Tullia), 
L. :  fortunam  captivae,  Cu. :  Ne  revereatur,  minus 
iam  quo  redeat  domuro,  T. 

raverflio  (revora-),  Onis,/.  [re- + VERT-],  a 
turning  about,  turning  back  (on  the  way) :  mea. — 
A  recurrence,  return  :  f ebriain. 

reversuB,  P.  of  reverter. 

(re-verto  or  -vortd),  tl,  — ,  ere,  see  reverter. 

re-vertor  or  re-vortor,  versus  or  versus, 
perf  usu.  revert!  (from  reverto),  T,  to  turn  back, 
turn  about,  come  back,  return :  ex  itinere :  se  vi- 
disse  exeuntem  ilium  domo  et  revertentem :  a 
ponte,  H. :  silva,  0. :  domum :  in  castra,  S. :  praeda 
partft  victores  reverterunt,  L.:  cum  perspicerent 
ad  istum  illos  nummos  revertisse :  quis  neget ... 
Tiberim  reverti,  H. :  in  Asiam  reveraus  eat,  N. —  I 


F  i  g.,  to  return^  back:  nesdt  vox  missa  rerertl, 
te.be  unsaid,  H. :  ad  superiorem  consuetudinem : 
ad  sanitatera,  Cs. :  ad  Mnsas,  0. — In  speaking,  to 
return,  revert,  recur:  somnia,  ad  quae  mox  rever- 
tar:  ad  me. 

reviotufli  P.  of  revinoo. 

re-vinoiOi  vinxl,  vinctus,  Ire,  to  bind  back,  tie 
behind:  manOs  iuvenem  post  terga  revinctum 
trahebant,  with  his  hands  tied  behind  him,  V. — To 
bind  around,  bind  fast,  fasten :  ancorae  pro  funi- 
bus  catenis  revinctae,  Cs. :  stipitee  ab  infimo  re- 
vincti,  Cs. :  (filia)  ad  saxa  revincta,  0. :  Errantem 
Mycono  celsi  Gyaroque  revinxit,  V. 

re-vino6^  vld,  vTctus,  ere,  to  conquer,  subdue: 
victrices  catervae  ConsilHs  iuvenis  revictae,  H.— 
F  i  g.,  to  convict,  refute,  disprove :  amiconim  iiidi- 
do  revinci :  crimina  revicta  rebus,  disproved,  L. 

revinotuB,  P.  of  revincio. 

re-Tiresoo,  — ,  — ,  ere,  inch.,  to  become  green 
again,  recover  verdure:  iubet  revireaoere  silvas, 
0. :  Spes  est . .  .  revireaoere  poeae  parentem,  i.  e. 
renew  his  youth,  0. — F  i  g.,  to  grow  again,  be  r»- 
newed,  revive :  sunt  accisae  (res),  tamen  ...  ad  re- 
novandum  bellum  revirescent:  imperium,  Cu. 

re-viso,  — ,  — ,  ere,  to  look  back,  look  back  to 
see,  come  back  to  inquire:  revise,  quid  nam  gerat, 
T. —  To  go  to  see  again,  revisit :  nos:  sedes  suaa, 
V. :  rem  Gallicanam :  aut  quae  digna  aatis  fortuna 
(te)  revisit  ?  V. 

re-^viaoo^  vixl,  — ,  ere,  inch,  [re+vivo],  to 
come  to  life  again,  be  restored  to  Ufe,  live  agcnn^ 
revive:  si  Glodius  revixerit:  avum  suum  revixisae 
putat.  —  F  i  g.,  to  revive,  recover,  gather  strength, 
renew  vigor :  ex  illo  metu  mortis :  adventu  noatro 
reviviscunt  iustitia,  abstinentia. 

revooabilla,  e,  atfj.  [revooo],  to  be  rseaUsd, 
revocable  :  telum,  0. 

revooamen,  inis,  n.  [reveco],  a  calling  back, 
recall:  Aecipio  revocamen,  0. — ftwr.,  0. 

revooatid,  Onis,  /.  (^  reveco  ],  a  calling  back, 
recalling :  a  belle.  —  Fig.,  a  recalling,  bringing 
back:  ad  oontemplandas  voluptates. — In  rhet.: 
eiusdem  verbi,  i.  e.  repetition. 

re-vooo,  ftvT,  fttus,  ftre,  to  call  again,  call  back, 
recall:  Exclusit;  revocat;  redeam?  H. :  de  medio 
cursu  rei  p.  voce  revocatus :  revocatus  de  exsilio, 
L. :  Caesar  in  Italiam  revocabatur,  Cs. — Of  troope, 
to  call  back,  recall,  call  off,  withdraw:  legionea 
revocari  atque  itinere  resistere  iubet,  Cs.:  quae 
receptui  oanunt,  ut  eoe  etiam  revooent:  tardios 
revocati  proelio  excesserant,  S. :  equitea,  Cs. :  ab 
opere  legiones,  Cs. :  consul  ab  revecando  ad  inci- 
tandos  versus  milites,  L. ;  cf.  flucttts  et  flamina 
signo  date,  0. — Of  a  player  or  declaimer,  to  eafl 
baekf  rtcall,  encore:  Liviua  aaepina  revocatOB,  L. : 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


revolo 


785 


rbetorioa 


hunc  Tidi  revooatum  eandem  rem  dicere :  primos 
trls  verstls,  to  encore:  milieDS  revocatum  est — To 
recall  to  life^  revive^  bring  bcuk :  revocatus  a  morte, 
V. :  gelidos  artOs  in  vivum  calorem,  0. —  To  turn- 
mon  again :  hominero  populus  revocat,  i.  e.  pro$- 
eeute  anew :  si  revocemur  in  suffragium,  are  called 
to  vote  again^  L. — To  summon  in  turn:  unde  tu 
me  vocasti,  inde  ibi  ego  te  revoco,  i.  e.  /  answer  by 
demanding  that  you  leave  (the  estate). — To  aek 
again^  invite  in  return :  domum  suam  istum  voca- 
bat  qui  neque  revocaturus  esset :  volpem,  Ph. — 
To  draw  backy  withdraw,  turn  back:  revocata 
(Lumina)  rursus  eodem  Retuleraro,  0. :  cupidas 
manQs,  0. :  pedem  ab  alto,  V. — F  i  g.,  to  call  back^ 
recall,  resumCy  renewy  regain,  recover:  dies  revocan- 
dae  libertatis :  et  virls  et  corpus  amisi :  sed,  facile 
ilia  revocabo,  wiU  recover :  (stadia)  remissa  tern- 
poribus :  quod,  uteunque  praetermissum,  revocari 
non  posset,  L. :  veteres  artis,  H. :  exordia  pug^nae, 
L  e.  recall  to  mind^  V.:  ductores,  revocato  a  8an> 
guine  Teucri,  i  e.  the  restored  race^  V. —  To  reeally 
cheeky  control :  in  vitibus  revocantur  ea,  quae,  etc., 
Le.are  pruned:  vinolenti  revocant  se  interdum, 
bethink  themselves.  —  To  reeally  wUhdraWy  diverty 
turn  away:  revocare  se  non  potent  familiaritate 
implicatus,  could  not  withdraw :  quos  spes  prae- 
dandi  ab  agriculturft  re?ocabat,  Gs. :  te  a  turpitu- 
dine :  animum  ab  ir&,  0. :  me  ad  pristina  studia : 
se  ad  industriam. — To  reeally  diverty  turriy  bring: 
disoeptationem  ab  rege  ad  Romanos,  L. :  ad  quae 
me  exempla  revocas :  oomitiis  tot  civitatum  unam 
in  domum  revocatis,  i.  e.  crowded:  ad  spem  con- 
sulates in  partem  revocandam  aspirare,  to  bring 
over  to  themselves  (of  the  plebs),  L. —  To  apply,  re- 
ducCy  refer y  subjecty  submit :  omnia  ad  suam  poten- 
tiam  revocantis  esse  sententiam:  revocata  res  ad 
populum  est,  L. :  ilia  de  urbis  situ  ad  rationem : 
rem  ad  illam  rationem. — To  reccUlyrevokCyretracty 
eancely  undo  :  libertatem,  i.  e.  to  enslave  againy  Ta. : 
si  facta  mihi  revocare  liceret,  0. 

re-volOi  — ,  — ,  are,  to  fly  back:  dux  feruum) 
revolat :  mergi,  V. :  ceratis  Daedalus  alis,  0. 

revolauB,  P.  of  revello. 

revolubill%  e,  a^.  [re-+8  VOL-],  to  be  rolled 
back  :  pondus  (i.  e.  saxum),  0. 

re-volv6,  volvl,  TolOtus,  ere,  to  roll  backy  unrolly 
tmwindy  revolvCy  return :  draco  revolvens  Sese,  0. 
post :  revoluta  pensa  (sunt),  V. :  (pontus)  aestu 
reToluta  resorbens  Saxa,  i.  e./rom  which  the  waves 
are  rolled  back,  V. :  iter  omne,  traverse  againy  V. 
— Pass.y  to  be  brought  back,  come  againy  fall  backy 
return:  revolver  identidem  in  Tusculanum:  Ter 
sese  attollens  . . .  Ter  revoluta  toro  est,  sank  backy 
V. :  revolutus  equo,  tumbling  baekwardsy  V. :  revo- 
luta rursus  eodem  est,  0. — Of  time :  dies,  V. :  Sae- 
cula,  0. — Of  a  writing,  to  unrolly  turn  ©»«r,  read 
r,  reperuscy  repeat :  tuas  ad  versus  te  Origines, 


L. :  loca  lam  reoitata,  H.— Fig.,  to  endure  anew, 
experience  again  :  castls  Iliacos,  V. — Pass.y  to  come 
againy  be  brought  backy  returny  recur y  fall  back :  in 
eandem  vitam  te  revolutum  esse,  T. :  in  ista,  0. : 
animus  in  sollicitudinem  revolutus  est,  Cu. :  ad 
patris  revolvor  sententiam :  ad  eius  causae  sepo- 
sita  argumenta:  ad  dispensationem  inopiae,  be 
foTcedy  L. :  rursus  ad  superstitionem,  Cu. :  eodem : 
eo  revolvi  rem,  ut,  etc,  L. — Togo  over,  repeaty  think 
ovcTy  bring  back  to  mind:  quid  ego  haec  nequi- 
quam  ingrata  revolve  f  V. :  facta  dictaque  eius  se- 
cum, Ta.:  visa,0. 

re-vomo^  — y  — ,  ere,  to  spew  forth  againy  vomit 
up,  disgorgSy  throw  up:  pectore  fluotOs,  V. :  raptas 
carinas  (of  Charybdis),  0. 

revor-,  see  rever-.       revulsoa,  P.  of  revello. 

rex,  rSgis,  m.  [REG-J,  an  arbitrary  rulery  abso- 
lute monarchy  king :  cum  penes  unum  est  omnium 
summa  rerum,  regem  ilium  vocamus:  se  inflexit 
hie  rex  in  dominatum  iniustiorem :  regem  dilige- 
re :  monumenta  regis,  H. :  Reges  in  ipsos  impe- 
rium  est  lovis,  H. :  post  exactos  reges,  L. :  clamore 
orto  excites  reges,  the  royal  familyy  L. :  ad  Ptole- 
maeum  et  Gleopatram  reges,  legati  missi,  i.  e.  king 
and  queen,  L. — P  o  e  t. :  Rex  patrem  vicit,  i.  e.  pttb- 
lie  duty  overcame  paternal  lovCy  0. :  populum  late 
regem,  i.  e.  si^jremcy  V. — E  sp.ythe  king  of  Persia  ': 
In  Asiara  ad  regem  militatum  abiit,  T. :  a  rege  eon- 
ruptus,  X. — A  despoty  tyrant  .*  qui  rex  populi  R. 
esse  concupiverit  (of  Caesar). — In  the  republic,  of 
a  priest  who  performed  religious  rites  which  were 
formerly  the  king's  prerogative:  rex  sacrorum, 
high-priest:  de  rege  sacrifico  subficiendo  conten* 
tio,  L. — Of  a  god,  esp.  of  Jupiter,  king :  omnium 
deorum  et  hominum :  divom  pater  atque  hominum 
rex,  V. :  aquarum,  i.  e.  NeptunCy  0. :  Umbrarum, 
i.  e.  PlutOy  0. :  silentum,  0. :  iufernus  rex,  V. — Of 
jEoIus,  V. — As  a  title  of  honor,  king,  lordyprincSy 
heady  chief  leader y  mastery  great  man :  cum  reges 
tam  sint  continentes,  i.  e.  Caesar's  friends :  Rex 
erat  Aeneas  nobis,  V. :  tu  regibus  alas  Eripe,  i.  e. 
the  queenrbeesy  V. :  rex  ipse  (privorum)  Phanaeus, 
i.  e.  ihe  besty  V. :  Actae  non  aJio  rege  puertiae,  gov- 
emoTy  H. :  pueri  ludentes,  *  rex  eris,'  aiunt,  H. : 
gratiam  regi  referri,  i.  e.  patrony  T. :  Rex  horum, 
lu. :  sive  reges  Sive  inopes,  great  meny  H. 

rhapsodia,  ae,/.,  =  ^^utiia,  a  rhapsody,  book 
(of  a  poem) :  secunda  (of  the  Iliad),  N. 

Rhea,  ae,/,  =  'Pia,  Cybele,  O, 

(rheda,  rhedariuB),  see  raed-^ 

rhetor,  oris,  m.,  =  pnrup,  a  teacher  of  oratory, 
rhetorician:  rhetoris  tanta  merces:  rhetorum 
artes :  praecepta. — An  oratory  rhetoriciany  speechi- 
fler :  stultitia  rhetoris  Attica,  N. 

rhetorloa,  ae,  /.  [rhetoricus;  sc.  ars],  the  art 
of  oratory  y  rhetoric:  philosophorum,  non  forensis. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


rhetorice 


786 


lima 


rhetorloei  €uiv.  [rbetoricus],  in  an  oratorieal 
manner,  oratorieaUy^  rhet<mcauy:  disputare :  banc 
mortem  ornare. 

rhetoricoteroa,  I,  adj.  comp,,  z^fniTopucwrtpoc, 
more  oratorical,  Luoil.  ap.  G. 

rhetoriona,  a^j-^  =  ptiropticSQt  of  a  rhetorician, 
rhetorical:  more  rhetorioo  loqui :  ars,  i.  e.  a  treat- 
ite  on  rhetoric :  doctores,  i.  e.  teachers  of  rhetoric  : 
libri,  rhetorical  text  •  books,  —  Ptttr,  m.  as  subst., 
teachers  of  oratory. — Piur.  n.  as  subst.,  rhetoric. 

rlunooeroOi  Otis,  m.,  =  pivoiapuQ,  a  rhinoc- 
eros^ Ou. — A  vessel  made  of  the  rhinoceros's  horn: 
magous,  lu. 

rho^  indecl.,  =  pw,  the  Oreek  letter  r. 

Rhoetena,  a^.y  ='PoiraoCi  of  the  promontory 
of  Rhodeum:  profundum,  the  sea  near  JRhoeteum, 
0. — Of  Troy,  Trojan :  ductor,  i.  e.  Aeneas,  V. 

rhomboa,  I,  m.,  =  pSfipoQ,  a  magieian^s  circle, 
0.,  ?T.—A  flatfish,  turbot,  H.,  lu. 

rhythmiouai  aefj,,  =  pv^fAixSc^  rhythmical. — 
Plur.  m.  as  std>st.,  teachers  of  rhythmical  composi- 
tion, 

rioinium  (reci-),  i,  n.  rrica,  a  woollen  kerchief], 
a  small  kerchief,  woollen  doth  for  the  head. 
•  rlctum,  I,  n.[F.n.  of  ringor  ],  the  opening  of 
the  mouth,  mouth  opened  wide :  eius. 

rlotua,  as,  m.,  n.  [  RIO-  ],  the  aperture  of  the 
mouth,  mouth  opened  wide:  risu  diducere  rictum 
Auditoris,  H. :  per  rictGs  fluitare,  0. :  Gontrahitur 
rictus,  gaping  jaws,  0. :  rictOs  serpeDtis  apertos 
Ck>ngelat,  0. 

rided,  si,  sus,  Sre,  to  laugh :  quid  rides  ?  T. : 
hie  iudices  ridere :  semel  in  vita :  ridentem  dicere 
Terum  Quid  vetat,  i.  e.  jestingly,  H. :  ridetur  ab 
omni  Gonventu,  there  is  laughter,  H.  —  P  r  o  v. : 
quandoque  potentior  Largi  muneribus  riserit 
aemuli,  i.  e.  in  triumph  over  a  lavish  rivoTs  gifts, 
H. :  ridere  yiKtara  oapdaviov,  i.  e.  laugh  on  the 
wrong  side  of  the  mouth  —  To  laugh  pleasantlyj 
smile,  look  cheerful,  be  favorable:  voltu  Fortuna 
sereno,  0. :  cui  non  risere  parentes,  V. :  Ille  terra- 
rum  mihi  praeter  omnis  Angulus  ridet,  i.  e.  pleases, 
H. ;  cf.  Mixtaque  ridenti  colocasia  acantho,  smil- 
ing, V. — To  laugh  at,  laugh  over:  hunc,  T. :  Acri- 
sium,  H. :  nivem  atram :  haec  ego  non  rideo, 
quamns  tu  rideas,  say  in  jest:  vitia,  Ta. :  periuria 
amantQm,  0. :  non  sal,  sed  natura  ridetur :  Ridear, 
0. — To  laugh  at,  ridicide,  deride,  mock:  nostram 
amentiam :  versQs  Enni,  make  light  of,  H. :  Riden- 
tur  mala  qui  componunt  carmina,  H. :  Peccet  ad 
extremum  ridendus,  H. 

ridicule,  adv,  [ridiculus],  laughably,  jokingly, 
jestingly,  humorously :  rogas,  T. :  ridicule  ac  face- 
ts:  dictum,  Ph. — Absurmy,  ridiculously:  insanus. 

ridioiilliai  adj.  [rideo],  exciting  laughter,  laugh- 


able, droll,  funny,  amusing,  facetious:  Hui,  tam 
cito?  ridiculum!  how  comical/ T.:  facie  magii 
quam  facetiis :  Ridiculum  est^  te  istuc  me  admo- 
nere,  T. :  Ridiculus  totas  simul  absorbere  placen- 
tas, H. — As  subst.  n.,  something  laughable,  a  laugh- 
ing matter,  jest,  joke :  quae  sint  genera  ridiculi: 
ridiculo  sic  usurum  oratorem,  ut,  etc. :  Mihi  solae 
ridiciilo  fuit,  I  had  the  fun  to  myself,  T. :  materies 
omnis  ridiculorum  est  in  istis  vitiis,  quae,  eta : 
sententiose  rldicula  dicuntur.  —  Laughable^  silly, 
absurd,  ridiculous,  contemptible :  insania,  quae  ri(ii- 
cula  est  alils,  mihi,  etc. :  qui  ridiculus  minus  illo 
(es)?  H. :  mus,  H. :  pudor,  lu.:  est  ridiculum, 
quaerere,  etc — As  siUtsL  m. ;  neque  ridiculus  esse 
Possum,  etc.,  be  a  buffoon,  T. 

rlgena,  entis,  adj.  [P.  of  rigeo],  stiff,  inflexible^ 
rigid,  unbending :  unguis,  0. :  lorica  ex  acre,  V. 

rigeS,  — ,  —,  «re  [REG],  to  be  stiff,  be  numb, 
stiffen :  f rigore  (opp.  uri  calore) :  omnia  rigentia 
gelu,  L. :  prata  rigent,  H. — To  be  stiff,  be  rigid^ 
stand  on  end,  bristle,  stand  erect :  gelido  comae  ter- 
rore  rigebant,  0. :  ardua  cervix,  0. :  Gerealia  dona 
rigebant,  I  e.  hardened  into  gold,  0. :  vestes  auro- 
que  ostroque,  stand  out,  V. —  To  stand  stiff,  stand 
upright,  rise:  (pars  summa  scopuli)  riget,  0. :  sine 
frondibus  arbos,  0. 

rlgeaod,  gul, — ,  ere,  inch,  [rigeo],  to  arow  sHff, 
be  benumbed,  stiffen,  harden:  vestes  Indutae,  V. : 
stillata  sole  rigescunt  electra,  0. :  lacerti,  0. :  seoai 
metu  riguisse  capillos,  bristled  up,  0. 

riglde,  adv.  [rigidus],  rigorou^y,  severefy,  0. 

rie^dua,  aih'.  with  comp.  [REG-],  stiff,  hard, 
inflexible,  rigid:  Tellus,  V. :  aqua,  0. :  cervix,  L. : 
crura :  capilli,  0. :  quercus,  V. :  mons,  rocky,  O. : 
ferrum,  0. :  hasta,  V. — Fig.,  stiff,  hard,  inflexUtUy 
rigid,  stem,  rough  :  Sabini,  rude,  H. :  manus,  O. : 
Virtutis  satelles,  inflexible,  H. :  mens,  obdurate,  O. : 
(Gato)  rigidae  innooentiae,  L. :  Mars,  inexorable^ 
0. :  Ganachi  signa  rigidiora,  too  rude. 

rig5,  ftvl,  &tus,  &re. — Of  a  liquid,  to  conduct, 
guide,  turn:  aquam  Albanam  eroissam  per  agroa 
rigabis  ( i.  e.  ad  rigandum  diduoes  ),  L. — 7b  wet, 
moisten,  water,  bedew :  arva,  H. :  fonte  rigatar 
(hortus)  aquae,  0. :  lucum  perenni  aqnft  (fonaX 
L  :  lacrimis  ora,  V. :  Etymandrus  ab  accolis  ri- 
gantibus  carpitur  ( sc  agros ),  Ou. :  natoB  viiali 
rore,  i.  e.  suckle. 

rigor,  dris,  m.  [REG-],  stiffness,  hardness,  firm- 
ness, rigor :  ferri,  V. :  saxoruro,  0.  —  Cold,  ehiUi- 
ness:  Alpinus,  0.:  terpen tes  rigore  nervi,  L. — 
Fig.,  hardness,  roughness,  rudeness:  Te  tuns  iate 
rigor  decet,  0. :  disciplinae  veteris,  Ta. 

rignoa,  adj.  [cf.  rigol,  abounding  in  water, 
watering,  irrigating :  in  vallibus  amnes,  V. —  WeU- 
watered:  hortUA,  0. 

rima,  ae,/.  [RIO-],  a  d^,  crack,  Miik,fimtrm. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


rimor 


787 


robur 


angQSto,  H. :  (naveB)  rimis  fatiscunt,  V. :  tabernae 
rimas  agunt,  are  cracked:  fortunft  rimam  faciente, 
apettrnff^  0. :  explore,  etop  up:  Ignea  rima  micans, 
i.  e.  a  jiath  of  lightning^  V. — F  i  g. :  Plenus  ri  ma- 
rum  sum,  I  e.  can  conceal  nothing^  T. 

lixnoTt  &tu8,  aii,  dq).  [  rima  ],  to  lay  open^  tear 
up^  turn  up :  rastris  terram,  Y. :  prata  Cajstri, 
grub  throughy  V. — To  tear  up^  turn  over ^  pry  tn/o, 
MoreA,  examine^  exphre^  ranaaek  :  alqd  repertoro, 
V: :  Pectora  pulloniro,  lu. :  (canes)  naribus  auram, 
0. — F  i  g.)  to  examine  thoroughly^  investigate^  ecru- 
tiniu:  alqd :  undo  hoc  sit^  i.  e.  ferret  out, 

rimomuB,  a4j.  [rima],/W/  of  craeks^  abounding 
in  chinks :  cymba,  V. :  vasa,  lu. — F  i  g. :  rimosfi 
deponi  in  aore,  i.  e.  in  the  ear  of  a  babbler^  H. 

ringor,  rictus,  I,  dep.  [RIO],  to  open  the  mouth 
wide,  be  vexed^  chafe,  marl :  ille  ringitur,  tu  rideas, 
T. :  sapere  et  ringi,  H. 

ripa,  ae,/.  [RIC-],  a  bank^  margin  (of  a  river): 
fluminifl,  Os. :  aronis :  vagus  Labitur  rip&  amnis, 
H. :  viridissima  gramine  ripa,  V. :  umbrosa,  H. : 
declivis,  0. :  dum  cunctantur  in  ripis,  i.  e.  a^  vari- 
oue  parts  of  the  bank,  L. — The  shore  of  the  sea: 
Aequoris  ripae,  H. 

ripola,  ae,/.  dim.  [ripa],  a  little  bank. 

rlaoiia,  I,  m.,  =  ^okoq,  a  trunk,  chest,  T. 

lisor,  5ri8,  m.  [rideo],  a  mocker,  banterer,  H. 

risaa,  €Lb,  m.  [rideo],  a  laughing,  laughter, 
laugh:  risum  movere:  rtsOs  facere:  Ne  spissae 
risum  tollant  ooronae,  H. :  ristis  capfcare :  risum 
tenere  non  posse:  magni  ristls  consequebantur : 
risu  oognosoere  matrem,  V. :  proditor  puellae 
risus,  H. — An  object  of  laughter,  butt :  risui  sorori 
fuit,  L.:  0  magnus  posthac  iniroicis  risus  I  H.: 
deus  Omnibus  risus  erat,  0. — A  jest,  joke,  mock- 
ery: qui  risus  populo  cladem  attulit 

rita,  adv.  [old  abl.  for  rita ;  sec  ritus],  accord- 
ing to  religious  usage,  vfith  due  observances,  with 
proper  ceremonies,  ceremonially,  solemnly,  duly: 
sacrificia,  quae  pro  populo  rite  6ent :  neque  duo- 
bus  nisi  certis  dels  rite  una  bostia  fieri,  L. :  exse- 
quiis  rite  solutis,  V. :  deos  apprecati,  H. :  pecora 
saorificant,  L. :  Templa  sacerdotum  dicata  manu, 
0. — In  a  oroper  manner,  justly,  fitly,  duly,  rightly, 
aright,  well :  hunc  deum  rite  beatum  dixerimus, 
wiSi  reason:  rite  di  sunt  habiti:  rebus  paratis, 
v. :  mens  rite  Nutrita,  H. :  si  maxima  luno  Rite 
Tocor,  0. — In  the  usual  manner,  according  to  usage, 
customarily  :  Scythae,  Quorum  plaustra  ragas  rite 
trahunt  domos,  H. :  religati  rite  equi,  V. 

rita%  Qs,  m.  [RA-],  a  form  of  religious  obser- 
wanes,  rdigious  usage,  ceremony,  rite  :  sacra  diis 
aliis  Albano  ritu  facit,  L. :  quo  baec  privatim  et 
publioe  modo  rituque  fiant,  discunto:  morem  ri- 
tOsque  sacrorum  Adiciam,  V. :  tempestates  populi 


R.  ritibus  consecratae :  magioo  lustrari  ritu,  0.— 
Habit,  custom,  usage,  way,  mode,  manner  .*  Sabina« 
Gentis  ritds,  0. :  in  alienos  ritQs  verti,  L. :  novo 
Sublime  ritu  moliar  atrium,  in  the  new  style,  H. — 
Abl.  sifig.  with  geti.,  after  the  usage  of,  in  the  man- 
ner of,  in  the  fashion  of  like :  pecudum  ritu  ad 
▼oluptatem  omnia  referunt:  pennae  ritu  coepere 
▼olucrum  Cingere  latus,  0. :  Hereulis  ritu  petiisse 
laurum,  H. :  ritu  quoque  cincta  Dianae,  0. 

rivallfl,  is,  m.  [  rivus  1,  of  the  same  brook,  a 
neighbor,  competitor,  rival  suitor,  rival,  adversary 
in  love :  Rivalis  servos,  T. — Pro  v. :  quam  se  ipse 
amans  sine  rivali !  i.  e.  cUone  in  sdf  esteem :  sine 
rivali  te  amare,  H. 

rivalitaa,  &tis,/.  \nYfL\isij,  jealous  hostility,  ri- 
valry: aemulatio  rivalitati  similis. 

rivulua  or  rivolu%  I,  m.  dim.  [rivus],  a  small 
brook,  petty  stream,  rill,  rivulet.  —  Fig.:  non  te- 
nuis artium :  rivulos  consectari,  fontis  rerum  non 
videre. 

riTOS,  I,  m.  [RI-],  a  small  stream,  brook  :  I^irae 
aquae,  H. :  rivis,  qui  ad  mare  pertinebant,  etc., 
Cs. :  laudo  ruris  amoeni  Rivos,  H. :  celeres,  H. — 
P  r  o  V. :  e  rivo  flumma  magna  facia,  i.  e.  make  a 
mountain  of  a  mole-hill,  0. — An  artificial  water- 
course, canal,  ditch,  conduit:  rivos  deducere  (for 
irrigation),  V. :  rivos  ducere  lenis  aquae,  0. — A 
stream:  lactis  uberes,  H. :  sanguinis  rivi,  L. :  su- 
doris,  V. :  lacrimarum,  0. — ^F i  g.,  a  stream^  course: 
liquidus  fortunae  rivus,  H. 

rixa,  ae, /*.  [  RIC-  J,  a  quarrel,  brawl,  dispute, 
contest,  strife,  contention :  nova :  rixa  sedata  est, 
L. :  rixa  super  mero  Debellata,  H. :  Academiae 
cum  Zenone :  crebrae,  Ta. :  saneuineae,  H. :  De- 
que tuo  fiet  corpore  rixa  lupis,  a  battle,  0. 

rlxor,  atus,  &rl,  dep.  [  rixa  ],  to  quarrel,  brawl, 
wrangle,  dispute:  cum  eo  de  amlcula. 

robigd  (rub-),  inis,  /.  [RVB-],  metallic  oxide, 
rust .'  Exesa  robigine  pila,  V.  —  aust,  blight,  mil- 
dew, smut,  mouid:  Nee  sentiet  sterilem  seges  K«>- 
biginem,  H. :  livent  rubigine  dentes,  tartar,  0. — 
F  i  g.,  rust  :  ingenium  longa  rubigine  laesum,  0. 

roborata%  Part,  of  roboro. 

roboreu%  a^.  [robur],  oaken,  of  oak:  pons,  0. 

roboro,  avi,  — ,  &re  [  robur  ],  to  make  strong, 
strengthen,  invigorate,  confirm, — F  i  g. :  Recti  uuU 
ttls  pectora  roborant,  H. :  eloquentia  ipsa  se  robo- 
rat,  acquires  vigor. 

robur,  oris,  n.,  hard-toood,  oak-wood,  oak:  na- 
ves totae  factae  ex  robore,  Os. :  (sapiens)  non  est 
e  robore  dolatus :  lUi  robur  et  aes  triplex  Oirca 
pectus  erat,  H. —  Very  hard  wood:  morsus  Robo- 
ris,  u  e,of  the  wild  olive,  V. :  solido  de  robore 
rajrrtus,  V. — A  tree-trunk :  nunoso  validam  robore 
queroum,  i.  e.  old  and  sturdy,  V. :  antique  robore 

Digitized  by  V^OOQIC 


robtiB 


788 


rogo 


quercQS,  with  ancient  trunk,  Y. — An  oak4reef  oak  : 
fixa  est  pariter  cum  robore  cenrix,  I  e.  was  pinned 
fatt  to  the  oak,  0. :  agitata  robora  palsant  (del- 
phiDes),  0.  —  A  piece  of  oak,  etructure  of  hard 
wood:  in  robore  accumbunt,  i.  e.  on  hard  benches : 
sacrum,  i.  e.  the  wooden  horse,  V. :  ferro  praefixum, 
i.  e.  lance,  V. :  nodosum,  i.  e.  dub,  0. :  aratri,  i.  e. 
the  oaken  plough,  V. — A  stronghold,  dungeon :  in 
robore  et  tenebris  exspiret,  L. :  Italum,  H. — F  i  g., 
hardne8e,phyncal  strength,  firmneat,  tfigor,  power  : 
aetemaque  f erri  Robora,  V. :  navium,  L. :  satis 
aetatia  atque  roboris  habere:  oorporum  animo- 
rumque,  L. :  solidaeque  auo  stant  robore  vires,  V. 
— Enduring  strength,  force,  vigor:  virtuUs:  anlmi: 
pectus  robore  fultum,  0. :  ueque  bis  ( gentibus ) 
tantum  yirium  aut  roboris  fuit,  L. — The  beet  part, 
pith,  kemd,  strength,  flower,  choice:  totius  Italiae: 
quod  fuit  roboris,  duobus  proelils  interiit,  Cs. : 
senatQs  robur,  L. :  baec  sunt  nostra  robora :  lecta 
robora  virorum,  L. :  robora  pubis,  V. 

roboB,  a<jf}.  [RVB],  red,  ruddy  :  iuvencus,  lu. 

robOBtUB,  adj.  with  comp.  [robur],  o/*  oak-wood, 
oaken,  oak- :  stipites,  L. :  fores,  H. — F  i  g.,  of  the 
body,  hard,  firm,  solids  strong,  hardy,  lusty,  robust  : 
satellites:  usu  atque  aetate  robustior:  acri  mili- 
tia puer,  H. :  Transit  in  aestatem  post  ver  robu- 
stior annus,  Fitque  valens  iuvenis,  0. — Of  nature 
or  character, ^rm,  solid,  strong,  vigorous:  rem  p. 
Yobis  robustam  ostendere :  res  vetustate  robustas 
calumniando  peirertere :  inveteratum  (malum)  fit 
plerumque  robusUus. 

rodo^  si,  sus,  ere  [1  RAD-],  to  gnaw:  clipeos 
rrnures) :  dente  pollicem,  H. :  saxa  capellae,  0. — 
To  eat  away,  waste  away,  corrode,  consume :  ferrum 
(robigo),  0. — F  i  g.,  to  backbite,  dander,  disparage : 
in  conviviis  rodunt :  libertinO  patre  natum,  H. 

rogalla,  e,  acfj.  [rogus],  of  a  funeral  pile: 
flammae,  0. 

rogatio,  5nis,/.  [rogo],  a  question,  interroga- 
tion (  only  as  rhetorical  figure ),  C.  —  An  asking, 
prayer,  entreaty,  request :  ego  Curtium  non  modo 
rogatione  sed  etiam  testimonio  tuo  diligo. — In 
public  life,  an  inquiry  for  the  people*s  will  tgf)on 
a  proposed  law,  reference  to  populdr  vote,  proposed 
law,  resolution,  bill :  quae  (rogatio)  de  Pompeio  a 
Oellio  lata  est,  vxu  introduced:  lex,  quae  omnia 
iura  rogatione  delevit:  rogationero  in  Oalbaro 
privilegi  similem  ferre :  ad  populum,  Cs. :  ad  pie- 
bem,  L. :  rogationem  promulgare,  S. :  suasit  roga- 
tioneni,  advocated:  intercedere  rogationi,  oppose: 
rogationes  inhere  (opp.  antiquare),  L. :  per  vim 
rogationem  perferre,  to  carry  through :  rogationis 
carmen,  L. 

rogatinnoiila,  ae,/.  dim.  [rogatio],  a  littJe 
question:  Ghrysippi. — A  little  btU, proposed  resolu- 
tion. 

rogator,  dris,  m.  [rogo]. — In  the  oomitia,  a  col- 


lector  of  votes,  poUing-derk:  comitlorum.  —  0ns 
who  makes  a  proposal,  a  proposer, 

rogatom,  I,  n.  [P.  of  rogo],  a  mtestion,  inter- 
rogatory :  nobis  ad  rogatum  respondere,  'i.t.tothe 
point :  copiose  ad  rogata  respondere. 

(rogatns,  Us),  m.  [rogo],  a  request,  suit,  entreaty 
(only  abl.  sing.) :  rogatu  tuo. 

rojsitd,  ftyl,  •  >,  lre,freq.  [rogo],  to  ask  eagerly, 
inquire  persistently,  keep  asking :  at  rogitas  ?  T. : 
me,  ubi  f uerim,  T. :  Multa  super  Priamo,  V. 

rogo,  ftvl  (ro^issint,  for  rogiverint,  C),  itua, 
ftre,  to  ask,  question,  interrogate:  My.  quid  vis? 
Da,  At  etiam  rogas?  can  you  askf  T. :  de  istac 
rogas  Virgine,  T. :  de  te  ipso :  Dictura  es  quod 
rogo?  T. :  onmia  rogabat:  quern  igitur  rogem? 
T. :  cum  eos  nemo  rogaret:  quae  te  de  te  ipso 
rogaro :. Hano  (colubram)  alia  cum  rogaret  causam 
facinoris,  Ph. :  ad  ea,  quae  rogati  eruut,  responde- 
re :  Quodai  me  populus  R.  roget,  cur  Nod,  etc.,  H. : 
quae  sit,  rogo,  T. :  rogavi  perrenissentne  Agri- 
gentum  ? :  Quid  verum  atque  decens,  euro  et  rogo, 
H. — In  public  life,  to  ask  an  opinion,  call  t^fwn  to 
vote :  de  re  p.  sententiam  rogo :  qui  ordo  in  sen- 
tentiis  rogandis  seryari  solet,  in  calling  the  roll 
(of  senators):  qnos  priores  sententiam  rogabat: 
omnes  ante  me  rogati:  primus  sententiam  roga- 
tus,  S. — Of  a  bill  or  resolution,  to  question  con- 
cerning, bring  forward  for  approvid,  propose,  move, 
introduce:  oonsules  populum  iure  rogaverant: 
ego  hanc  legem,  uti  rogas,  iubendam  oenseo,  L. : 
nunc  rogari,  ut  populus  oonsules  oreet,  L.  —  To 
propose  for  deetiM,  offer  as  a  candidate,  nominate : 
populus  regem,  interrege  rogante,  creavit,  on  the 
nomination  of:  ut  oonsules  roget  praetor:  prae- 
tores,  cum  ita  rogentur,  at  collegae  consulibus 
sint,  etc. :  oomitia  rogando  oonlegae,  L. :  ad  magi- 
stratus  rogandoB  proficiscitur,  §.:  ut  duo  viroa 
aedills  ex  patribus  dictator  populum  rogaret,  L. 
— Of  soldiers,  with  sacramento,  to  require  answer 
under  oath,  bind  by  oath :  (militee)  consults  sacra- 
mento, Os. :  sacramento  rogatos  arma  capere  co- 
gebat,  swore  them  into  the  service  and  forced  them^ 
etc,  L. — To  ask,  beg,  request,  solicit,  implore:  ne- 
que  enim  ego  sic  rogabam,  ut,  etc.,  did  not  soUcU 
in  such  a  way.  —  P  r  o  v. :  maio  eroere  quam  ro- 
gare,  'i.e.it  is  absurdly  cheap. — ^With  oee.  .*  hoc  te 
vehementer :  res  turpis :  Otium  divos  rogat,  H. : 
ab  Metello  missionem,  S. :  ambiuntur,  rogantur, 
are  asked  for  their  votes :  etiamsi  precario  eesent 
rogandi:  non  sua  sponte  sed  rogatos  a  Oallis, 
Cs. :  cam  consulatus  petebatur,  non  rogabatur, 
etc.,  was  not  begged  for:  legatos  ad  Caesarem  mit- 
tunt  rogatum  auxilium,  Cs. :  etiam  atque  etiam  te 
rogo  atque  oro,  ut  eum  iuves :  ut  temptes  dis«- 
mulare  rogat,  0. :  Caesar  consolatus  rogat,  finera 
orandi  faciat,  Cs. :  rogat  f rater,  ne  abeas  longiua, 
T. :  ne  quid  inritus  mei  caasi  facias:  euDtem 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


rogns 


789 


rotatns 


( eum  )  morari,  CU — To  invite,  oak  a  visit  from: 
TertU  aderit,  modo  ne  Publias  rogatus  sit :  Pom- 
poniam. 

rogns,  I,  m.,  a  funeral  pile:  rogum  ascia  ne 
polito,  JUT  Tabb.  ap.  C. :  in  rogum  inlatus :  Metel- 
lum  in  rogum  imponere :  exstruere  rogum :  circum 
accensoe  Deoarrere  rogos,  V. :  Diffugiunt  avidoe 
carmina  sola  rogoB,  I  e.  eieopa  deetriiction,  0. — 
Fig.,  <A«5rrav«,Pr. 

Roma,  ae,  y*.  [cf.  rUma,  the  nursing  breast], 
Bome,  the  mother  city,  S.,  0.,  L.,  V.,  H.,  etc— As  a 
goddess  of  the  Albandenses :  Urbs  Roma,  L. 

Romanu%  acfj.  [Roma],  of  Borne,  Boman: 
populus  R.  (always  in  this  order ;  usu.  written  P. 
R.) :  cives,  C. :  urbs,  i.  e.  Borne,  L. :  luno  (opp. 
Argiva),  C. :  lingua,  Latin,  0.,  Ta. :  ludi,  i.  e.  ludi 
magni,  the  most  ancietU  in  Borne,  annwUly  cele- 
brtUed  on  the  4th  of  September,  0.,  L. :  Romano 
more,  i.  e.  frankly :  minime  arte  Romanft,  L. :  et 
facere  et  pati  fortia  Romanum  est,  L. — As  eubet. 
m.,  the  Boman  ( sc  imperator ),  L. :  Romani,  the 
Bomaru,  L.  —  Sing.  coUect.,  the  Bomane,  L. — As 
aubet^f.,  a  Boman  woman,  L. 

Romnleufli  adj.,  of  Bomulus:  ensis,  0. :  urbs, 
Borne,  0.:  culmus,  v.:  fera,  the  ehe-wolf  which 
Buekled  Bomultu,  lu. 

Romulus,  adj.,  of  Bomtdue,  Y.,  H. 

rorarli,  drum,  m.,  light-armed  troope,  who  made 
thefimt  attack  and  retired  behind  the  triarii,  ekir- 
mimere,  L. 

rorlduB,  adj.  [ros],  dewy,  bedewed:  terga,  Pr. 

ror5,  ftvl,  fttus,  are  [ros],  to  drop  dew,  scatter 
dew :  (Aurora)  toto  rorat  in  orbe,  0. :  Cum  rorare 
Tithonia  coniunx  Coeperit,  0. :  tellus  rorat&  mane 
prninft,  besprinkled,  0. — To  drop,  trickle,  drip,  dis- 
til :  pocula  rorantia :  rorant  pennaeque  sinQsque, 
shed  moisture,  0. :  ora  dei  madida  barb&,  0. :  ro- 
rabant  sanguine  vepres,  V. :  quam  Roratis  lustra- 
Tit  aquis,  with  spHHkled  waters,  0. 

roa,  rdris,  m.,  dew:  noctumum  excipere  rorem, 
Gs. :  Rore  mero  ieiunia  pavit,  0. :  pecori  gratissi- 
mus,  V. :  vitreus,  0. :  gelidos  rores. — A  trickling 
liquid,  drops,  moisture :  Arabus,  i.  e.  perfume,  0. : 
Spargens  rore  levi,  i.  e.  water,  Y. :  rore  puro  lavit 
OrinlS,  H. :  stillabat  Ex  oculis  rorem,  i.  e.  tears,  H. : 
natos  vitali  rore  rigabat,  milk :  pluyii,  L  e.  rain 
clouds,  H. :  spargit  ungula  rores  Sangumeos,  i.  e. 
drops  of  blood,  Y. :  lonius,  i.  e.  the  sea,  Pr. — Bose- 
mary  (usu.  ros  marinus,  or  ros  maris) :  coronans 
marino  Rore  deos,  H. :  ut  modo  rose  marisTcoma) 
se  Iroplicet,  0. :  apibus  rorem  ministrare,  V. 

roaa,  ae,/.  [cf.  p6lov\,  a  rose:  Neu  desint  epu- 
lis rosae,  H. :  plena  rosarum  Atria,  0. :  cum  rosam 
▼iderat,  i.  e.  the  latest  of  the  spring  flowers.— Sing . 
collect,  roses,  wreaths  of  rosea:  sertis  redimiri  iube- 
bis  et  rosH  ? :  an  ^  me  In  viola  putabas  aqt  in 


rosft  dicere?  among  roses:  multa  in  rosft,  H.: 
pulvinus  perlucidus  rosa  fartus. — The  roseiush, 
rose-tree:  nimium  brevis  Flores  ferre  iube  rosae, 
H. :  Cum  flore  rosarum.  H. 

rosarium,  i,  n.  [rosa],  a  place  planted  with  roses, 
rose-garden:  rosana  Paesti,  V.,  0.,  Pr. 

R5aoianu%  ac(j,,  of  Boseius:  imitatio  seni^, 
Boscius^s. 

ro80idu%  acff.  [roB^fuU  of  dew,  wet  with  dew, 
dewy .'  mala,  V . :  mella,  drwppirtg  Uke  dew,  Y. : 
dea,  i.  e.  Aurora,  0. :  Luna,  V. :  roedda  rivis  Her- 
nica  saxa,  i.  e.  moistened,  Y. 

rosetum,  I,  n.  [rosa],  a  garden  of  roses,  rose- 
bed:  Punicea,V. 

roaeUB,  aefj.  [rosa],  rose  -  colored,  rosy,  ruddy: 
Phoebus,  V. :  equi,  0. :  os  (Veneris),  blooming,  \, : 
Cervix,  H. 

roa  marinua,  see  ros.      rostra,  see  rostrum. 

roatr&tua,  acfj.  [rostrum],  havirig  a  beak, 
hooked,  with  a  crooked  po^i  beaked,  %oiih  a  curved 
front :  navis :  Columna  Rostrata,  a  column  in  the 
Forum,  commemorating  the  victory  of  Duilius  in 
the  first  Punic  war,  arid  adorned  with  the  beaks  of 
the  captured  vessels,  L. — P  o  e  t :  cui  (ARrippae) 
Tempore  navali  fulgent  rostrata  coronft,  i.  e.  are 
decorated  for  naval  victories,  V. 

rdatrum,  l,  n.  (^rodo],  a  beak,  biU,  snout,  muade, 
mouth :  cibum  adnpere  aduncitate  rostrorum :  sua 
rostro  si  humi  A  litterara  inpresserit:  (canis)  ex- 
tento  rostro,  0. — The  curved  end  of  a  tKip^s  prow, 
ship*s  beak:  neque  his  (navibus)  nostrae  rostro 
nooere  poterant,  Cs. :  rostro  petere  hostium  na- 
vem,  L. :  Convolsum  remis  rostrisque  tridentibus 
aequor,  i.  e.  triple  beak,  Y. — Plur.,  the  Bostra,  a 
platform  for  speakers  in  the  Forum  (adorned 
with  the  beaks  of  ships  taken  from  the  Antians 
B.C.  888),  L.— -4  stage,  orator's  pulpit,  platform : 
in  rostris  curiam  defendere:  ut  in  rostris  prius 
quam  in  senatu  litterae  recitarentur,  L. :  descen- 
dere  de  rostris :  Frigidus  a  rostris  manat  per  com- 
))ita  rumor,  H. 

roauB,  P.  of  rodo. 

rota,  ae,/.  [2  AR-],  a  wheel:  aurea  summae 
Curvature  rotae,  0. :  Ne  currente  retro  funis  eat 
rota,  while  the  wheel  hurries  forward,  H. — A  pot- 
ter's wheel:  currente  rotft  cur  urceus  exit?  H. — 
A  wheel  for  torture:  in  rotam  beatam  vitam  non 
escendere :  Ixionii  rota  orbis,  V. — A  car,  chariot : 
Si  rota  defuerit,  tu  pede  carpe  viam,  0. :  Subdide- 
rat  rotas,  V. :  croceis  invecta  rotis  Aurora,  0. — 
F  i  g.,  a  wheel :  fortunae,  i.  e. fickleness :  imparibus 
vecta  Thalia  rotis,  i.  e.  in  elegiac  metre,  0. :  dispa- 
ribus  (elegorum)  rotis,  0. 

rotatua,  adj.  [P.  of  roto],  well-rounded,  concise  ; 
sermo,  lu, 


Digitized  by 


Google 


roto 


740 


nidls 


roto,  ivi,  fttus,  ftre  [rota],  to  turn  round,  swing 
round,  whirl  about :  Learchum  More  fuodae,  0. : 
ensem  Fulmineum,  brandish,  V. :  telum,  L. :  flam- 
mae  fumam,  H. :  circum  caput  igne  rotato,  cir- 
eUnff,  0. :  nivibuB  rotatis,  revolving,  0.  —  Rarely 
intrana.,  to  turn,  roll,  revolve :  saxa  rotantia,  V. 

rotnnde,  adv.  [  rotondus  ],  roundly,  smoothly, 
elegantly:  apte  ac  rotunde. 

rotondo,  ftvl,  fttas,  are  [  rotundus  ],  to  make 
round,  round  off,  round:  eum  ad  volubilitatem. — 
F  i  g.,  of  a  sum  of  money,  to  make  up,  complete : 
MilTe  talenta  rotundentur,  H. 

rotundua  (mt-),  a^.  with  comp.  froto],  roll- 
ing,  round,  circular,  spnerictU,  rotund:  stellae: 
mundtim  rotundum  esse  volant:  ut  nihil  efficere 
posset  rotundius :  bacae,  H. — As  subst.  n,  :  locus 
infimus  in  nitondo,  a  ipA^r^. — Pro  v.:  mutat  qua- 
drata  rotund  is,  i.  e.  turns  everything  upside  down, 
H. — ^F  i  g.,  round,  rounded,  perfect :  sapiens  in  se 
ipso  totus,  teres  atque  rotundus,  H. — Of  speech, 
round,  well  turned,  smooth,  polished,  elegant :  ver- 
boniro  oonstnictio :  ore  rotundo  loqui,  H. 

rube&cio,  fScT,  f actus,  ere  [nibeo+facio],  to 
make  red,  make  ruddy,  redden:  sanguine  saetas, 
0. :  nibefactaque  sanguine  tellus,  0. 

rubens,  entis,  a<^'.  [F.  of  rubeo],  red,  ruddy, 
reddish  :  Murice,  V. :  ver,  V. ;  Dexterft,  H. 

rubeo,  — ,  — ,  Ore  [RVB-l,  to  be  red,  be  ruddy: 
Tyrio  murice  lana,  0. :  ocelli  flendo,  Ct :  San- 
guineis  aviaria  bacis,  V. :  Sigea  rubebant  Litora, 
were  stained,  0. — To  grow  red,  redden,  color  up, 
blush :  rubeo,  mibi  crede :  Ne  nibeam,  H. 

ruber,  bra,  brum,  adj.  [RVB-],  red,  ruddy: 
sanguis,  H. :  coccus,  H. :  Pnapus,  painted  red,  0. : 
ooeani  rubnim  aequor,  L  e.  reddened  by  the  setting 
sun,  v. :  Oceanus,  the  Eastern  Ocean,  H. :  leges 
maiorum,  with  red  titles,  lu. :  Rubnim  Mare,  the 
Red  Sea,  the  Arabian  and  Persian  Oulfi,  C,  L., 
N. :  Saxa  Rubra,  a  place  in  Etruria,  near  the  river 
Oremera,  with  ston&^uarries,  0.,  L. 

rubesoo,  bul,  ere,  inch  [rubeo],  to  grow  red, ' 
turn  red,  redden :  Aurora,  V. :  saxa  sanguine  vatis, 
0. :  anra  noy&  Neptunia  caede,  V. 

1.  rubeta,  ae,/.,  a  toad,  lu.,  Pr. 

2.  rubeta,  5rum,ii.  [nibus],  bramble-thickets,  0. 

mbeuB,  a(ff.  [  rubus  ],  of  the  bramble  -  bush : 
▼irga,  a  bramble-twig,  V. 

rubiounduluB.  acfj.  dim,  [rubicundus],  some- 
what ruddy:  ilia,  lu. 

rubiounduB,  adj.  [rubeo],  red,  rudth:  Coma, 
H.:  VnapuB,j)aintedred,0.:  Ceres,  nittfy,  V. 

rubig5,  see  robigo. 

rubor,  Oris,  m.  [RVB-],  redness  i  candore  mix- 
^9  rubor :  f ucati  medicament  candoris  et  mboris, 


cosmetics:  cui  plurimus  ignem  Subledt  rabor,  V.; 
saevus  ille  voltus  et  rubor,  Ta. :  oculis  dabat  Ira 
ruborem,  0. :  Tyrios  incocta  nibores,  L  empurple, 
V. — A  redness  of  the  skin,  flush,  blush  :  pudorem 
rubor  consequitur :  Masinissae  rubor  suffusus,  L. : 
notavit  Ora  rubor,  0. — F  i  g.,  shamefastness,  6ai4- 
fulness,  modesty :  praestet  ruborem  suum  rerbo- 
rum  turpitudine  vitandft :  ruborem  incutere,  L. — 
A  cause  of  shame,  shame,  disgrace:  censoris  indi- 
cium damnato  ruborem  adfert :  duas  res  ei  rubori 
fuisse,  unam,  quod,  etc.,  L. :  Nee  rubor  est  emisse 
palam,  0. :  nee  rubor  inter  oomites  aspicijTa. 

rubrics,  ae,  /.  [ruber],  red  earth,  ruddle,  red 
ochre,  red  chalk  :  Proelia  rubricft  picta,  H. 

rubuB,  I,  m.  [RVB-],  a  bramble-bush,  blackberry- 
bush,  Cs.,  L.,  v.,  H. — A  blackberry:  puniceus,  Pr. 

ructo,  ftvl,  fttus,  are  [freq.  of  *rugo ;  RVO,  to 
belch,  eructate:  cui  ructare  turpe  eeset:  bene, To.: 
glandem,  to  belch  up,  la. 

ructor,  — ,  an,  dep.  [collat  form  of  ructo],  to 
belch  forth,  bdeh  up:  versQs,  H. 

ructUfl,  as,  m.  [RV-],  a  belching,  eructation. 

1.  rudena,  entis,  m,,  a  rope,  line,  cord,  stay, 
halyard,  sheet:  clamor  tonitruum  et  radentum 
sibilus,  Pac.  ap.  C. :  laxare  rudentis,  V. :  rudentis 
Euros  differat,  H. :  prenso  rudente,  0. — P  r  o  v. : 
rodentibus  apta  fortuna,  hanging  on  ship^s  taekU, 
L  e.  very  uncertain. 

2.  rudena,  entis,  P,  of  rodo. 
rudimentuxD,  I,  n.  [1  rodis],  a  first  attempt, 

trial,  essay,  beginning,  commencement:  primum 
puerilis  regni,  L.— Of  military  senrice :  belli  Dura 
rodimenta,  V. :  rudimentum  adulescentiae  posuis- 
se,  to  have  passed  his  novitiate,  L. 

1.  rudis,  e,  a<^\  [1  RAD-],  unwrought,  untilled, 
unformed,  unused,  rough,  raw,  wild:  campus,  V. : 
humus,  0. :  signa,  0. :  hasta,  V. :  textum,  coarse, 
0. :  nia  rodem  cursu  prima  imbuit  Amphitriten, 
inexperienced,  Ct— F  i  g.,  ritde,  unpoluhed,  uneuUi- 
vated,  unskilled,  awkward,  clumsy,  ignorant:  forma 
ingeni :  modus  (tibicinis),  0. :  carmen,  H. :  disci- 
pulus :  nescit  equo  rudis  Haerere  puer,  H. :  con- 
iunx,  Quae  tantum  lunas  non  sinit  ease  radln,  0. : 
in  disserendo :  in  re  p.  navali,  L. :  sermo  nulla  in 
re :  Ennius  ingenio  maximos,  arte  rodis,  0. :  ho- 
mines rerom  omnium  rades  ignarique :  Graecarum 
litterarum :  artium,  L. :  somni,  i.  e.  deepless,  0. : 
gens  ad  oppugnandarum  urbium  artis,  L. :  ad  par- 
tOs,  0. :  natio  ad  voliiptates,  Cu. 

2.  rudis,  is,/.,  a  slender  stick,  staff  for  exerdas 
in  fighting,  quarter-staff ,  foU :  (milites)  rodibua 
inter  se  concurreront,  L. :  rudibus  relictis  Spicula 
promit,  0. :  rodem  tam  cito  (accepisti)  ?  (the  glad- 
iator received  the  radis  when  discharged  from 
serrioe):  accepta  rode,  lu. — Aa  a  symbol  of  hoik> 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


mdo 


741 


rompo 


oimble  discharge :  Me  quoqne  donaii  lam  rude 
tempuB  erat,  i.  e.  to  be  dismisied,  0. :  donatus  iam 
nide,  H. :  sibi  dabit  ipse  rudero,  lu. 

mdo,  — ,  — ,  ere  [RV-],  to  roar^  bdiow^  bray: 
gemitQs  teonum  sub  nocte  rudentQm,  V. :  rauco 
ore,  0. :  (Gacus)  insueta  r^dens,  roarinff^  V. :  ru- 
dentem  proram,  creaking^  V. 

1.  rudofl  (raudtis),  eris  [cf.  nidis],  a  bit  of 
copper  (used  as  money,  uncoined) :  nidera  iacere, 
li. 

2.  rudos,  eris,  n.,  broken  etone,  ntbbiehy  debris : 
Ruderi  accipiendo,  Ta. :  acutum  silicis,  Gt 

Rnlkilas,  I,  m.  [Ruf  us],  a  tribune  of  the  ioUOere 
elected  by  the  army  (from  Rutilius  Rufus,  tlie  au- 
thor of  the  law  permitting  the  election),  L. 

xufam,  a4j.  [RVB-],  r«rf,  reddish:  virgo,  red- 
haired,  T, 

raga,  ae,  /.  [GAR-],  a  crease  in  the  face^  wrin- 
kle: in  antiquft  ironte,  0. :  densissima,  i.  e.  a  throng 
of  wrinkles,  lu.:  neo  rugae  repente  auctoritatem 
adripere  possunt :  neo  pietas  moram  Rugis  et  in- 
stant! seneotae  Adferet,  H. :  frontem  rugis  arat, 
y. :  te  rugae  Tnrpant,  H. :  Sulcare  cutem  rugis, 
O. — Prov.:  de  rugis  crimina  roulta  cadunt,  0. 

rngosos,  adj.  [ruga],  wrinkled^  shrivelled:  spa- 
denes,  H. :  genae,  0. :  frigore  pagus  (I  e.  the  vil- 
lagers), H. :  cortex  (pOpuli),  corrugated,  0. 

mina,  ae,  /.  [RV-],  a  rushing  dovon,  tumbling, 
falling  down,  fall :  iumentorum,  L. :  primique 
minam  Dant  sonitu  ingenti,/aZ/  upon  each  other, 
v.:  graves  aulaea  ruinas  In  patinam  fecere, fell 
down,  H. — Of  buildings,  a  tumbling,  falling  down, 
downfcUl,  ruin  (only  sing.) :  repentinft  ruinft  pars 
eius  turris  concidit,  Cs. :  ferunt  eft  ruinft  ipsum 
cum  cognatis  suis  oppressum  interiisse :  iam  Dei- 
phobi  dedit  ampla  ruinam  domus,  i.  e.  fell  in,  V. 
— F  i  g.,  a  downfall,  fall,  ruin,  catastrophe,  calam- 
ity, disaster,  overthrow,  destruction :  vis  ilia  f uit  et 
ruina  qaaedam,  a  catastrophe:  incendium  meum 
ruinft  restinguam,  with  the  fall  (of  the  State),  S. : 
patriae,  L. :  8tra|;e  ac  ruinft  fudere  Oallos,  utter 
defeat,  L. :  ille  dies  utramque  Duoet  ruinam,  i.  e. 
death,  H. :  ruinae  fortunarum  tuarum:  pectora 
Quantis  fatigaret  ruinis,  H. :  ruinas  videres :  caeli, 
L  e.  a  storm,  V.  —  Plur,,  a  fallen  building,  ruin, 
ruins:  veteres  tantummodo  Troia  ruinas  ostendit, 
0. :  Sagunti  ruinae  nostris  capitibus  incident,  L. : 
fumantes  Thebarum,  L. :  Si  fractus  inlabatur  or- 
bis,  Impavidum  ferient  ruinae,  H. —  A  cause  of 
rtdn,  destroyer:  rei  p.:  publicanorum. 

minosus.  adj.  [ruina],  fallen,  tumbling,  ruin- 
ous, ruined:  aedes:  domtis,  0. 

Ruminills,  e  (/.  Rumina,  0. ),  acff.  [rlimis, 
breast  ],  of  Rumifia,  the  goddess  of  nursing  moih- 
ers:  ficus,  the  fig-tree  of  Romulus  and  Remus,  L. 
•rbor,  Ta. 


rmoinatio,  dnis,/.  [ruminor],  a  chewing  the 
cud,  rumination,  thinking  over,  revolving  in  mind: 
cottidiana. 

rumind,  — ,  — ,  ftre  [rumen,  gullet],  to  chew 
over  again,  chew  the  cud,  ruminate :  berbas,  V.,  0. 

rumor,  5ri8,  m.  [RV-],  a  rustle,  murmur,  vague 
sound:  Solvere  seoundo  rumore,  the  murmur  of 
the  oars,  PoBt  ap.  C. :  ad  caelum  ferre  rumore 
secundo,  i.  e.  applause,  H. —  The  talk  of  the  many, 
common  talk,  report,  hearsay,  rumor:  cum  incertis 
rumoribus  serviant^  Cs. :  perferet  multa  rumor: 
rumores  Af ricanos  excipere :  volgi  rumoribus  ex- 
agitatus,  S. :  a  rostris  roanat  per  compita  rumor, 
H. :  omnis  ritinorura  ventos  conligere :  rumor  ve- 
nit,  Datum  iri  gladiatores,  T. :  crebri  ad  eum  ru- 
mores adferebantur  . .  .  omnis  Belgas  coniurare, 
Cs. :  rem  te  valde  bene  gessisse  rumor  erat :  ru- 
mores de  oppresso  Dolabella :  de  vita  imperatoris 
rumores  dubii  adiati  sunt,  L. :  exstinctis  rumoribus 
de  auxiliis  legionum,  Cs. — Common  opinion,  cur- 
rent report,  popular  voice,  fame,  reputation:  ad- 
versus  famam  rumoresque  hominum  stare,  L. : 
qui  erit  rumor  id  si  feceria?  T. :  quos  rumor 
asperserat,  calumny,  Cu. :  rumorem  quendam  esse 
quaesitum,  notoriety:  plebis  rumorem  adfectare, 
Ta. :  adverso  rumore  esse,  in  bad  repute,  L. 

nimpia,  ae,/.,  z=po^^ia,  a  long  double-edged 
sword,  Thracian  sword,  L. 

rumpo,  rflpl,  niptus,  ere  [  RVP-  ],  to  break, 
burst,  tear,  rend,  rive,  rupture,  break  asunder, 
burst  in  meces,  force  open:  vincula:  obstantia 
claustra,  H. :  pontem,  break  down,  L. :  montem 
aceto,  lu. :  arcum.  Ph.:  plumbum,  H.:  vesUs,  0.: 
praecordia  fevro,  pierce,  O. :  guttura  ferro,  cut,  0.: 
ruptus  turbo,  bursting  forth,  V. :  inmensae  rupe- 
runt  horrea  messes,  crammed  to  bursting,  V.— -Of 
the  body,  to  break,  split,  burst,  break  open,  rend, 
tear:  ut  me  ambulando  rumperet,  i.  e.  Art//  with 
errands,  T. :  si  quis  rumpet  occidetve,  wounds,  L. 
(old  form.) :  ilia,  V. :  Rupit  larbitam  Tlmagenis 
aemula  lingua,  Dum,  etc.,  i.  e.  the  effort  to  shout  as 
loud  as,  etc.,  H. :  si  te  ruperis,  H. :  cantando  rum- 
pitur  anguis,  bursts,  V. :  qua  (licentia  audaoium) 
ante  rumpebar,  could  have  burst.—  To  burst  through, 
break  through:  media  agmina,  V. :  rupta  mersum 
caput  obruit  unda,  0, :  urdines,  L. —  To  break  open, 
cause  to  break  forth:  fontem,  0.:  ubi  inter  nubila 
sese  Diversi  nimpent  radii,  burst  forth,  V. :  dum 
amnes  ulli  rumpuntur  fontibus,  V. — Of  a  way  or 
passage,  to  force,  make  by  force:  ferro  rumpenda 
per  hostls  Est  via,  must  be  forced,  V. :  eo  cuneo 
viam,  L.  —  F  i  g.,  to  break,  violate,  destroy,  anntd, 
make  void,  interrupt:  feodera:  imperium,  Cu. : 
sacramenti  rcligionem,  L. :  ius  gentium,  L. :  edic- 
ta,  H. :  decreta,  0.:  testameiitum  ruptum,  an- 
ntdled:  nuptias,  H. :  fata  aspera,  V. :  fati  neces- 
aitatem  bomanis  consiliis,  L. — To  break  in  upon. 


Digitized  by  V^OOQIC 


nunasouliM 


742 


msticiui 


interrupt^  tut  thorty  end:  somnuin,  V. :  novissima 
verba,  0. :  segnis  Rumpe  moras,  end  dday^  Y. : 
tibi  reditum,  eiU  off^  H.  —  To  break  out  in,  give 
utterance  to:  rumpit  has  imo  peotore  voces,  V.: 
questds,  V. 

ruxnuBCUluB,  I,  m.  dim,  [mmor],  idle  talk,  com- 
mon ffovtip :  inperitorum  hominum  rumuscuU :  ru- 
musculi  popularis  aurae. 

ruo,  ul,  fttus  (P.fut.  ruitarus),  ere  [1  RV-],  to 
fall  with  violence^  rush  dowHy  /all  down^  tumble 
down,  go  to  ruin :  caedebant  pariter  pariterque 
ruebant  Viotores  victique,  V. :  ruere  ilia  dod  pos- 
sunt :  tecta,  tumble  donon,  L. :  Templa  deum,  H. : 
murus  latius  quam  caederetar,  L. :  alta  a  culmine 
Troia,  V. :  ruit  ardaua  aether,  rain  faJh  in  tor- 
rents, V. :  caelum  in  se,  L. :  ruit  imbriferum  ver, 
I  e.  «  endina,  V. — P  r  o  v. :  quid  si  nunc  caelum 
mat  ?  i.  e.  whxt  if  the  imposaible  happen*  t  T. — To 
ha^en,  hurry,  run,  rush:  id  ne  ferae  quidem  fa- 
ciunt,  ut  ita  ruant  itaque  turbent:  (Pompeium) 
mere  nuntiaut :  Hue  omnia  turba  ruebat,  V. :  ultro 
ruere  ac  se  morti  offerre,Ta.:  in  aquam,  L.:  in 
volnera  ac  tela,  L. :  ruebant  laxatis  habenis  auri- 
gae,  Ou. :  de  montibus  amnes,  Y.  t  per  apertos 
lumina  campos,  0. :  Nox  mit,  i.  e.  haetena  on,  V. : 
antrum,  Unde  ruunt  totidem  voces,  break  forth, 
V. — To  eauae  to  fall,  cast  down,  daeh  doton,  huti 
to  the  ground,  prostrate:  Ceteros  ruerem,  agerem, 
T. :  cumulos  ruit  harenae,  levels,  Y. — To  oast  up, 
turn  up,  throw  up,  rake  yp :  (mare)  a  sedibus 
(venti),  V. :  cinerem  focis,  V. :  unde  Divitias  aeris- 
que  roam  aoervos,  H. — F  i  g.,  to  fall,  fail,  sink,  be 
ruified:  mere  illam  rem  p. :  sive  met  sive  erieet 
rem  p. —  To  rush,  dash,  hurrg^  hcuten,  run:  ad  m- 
teritum :  pati  reum  mere,  L. :  cmdelitatis  odio  in 
cmdelitatem,  L. :  In  sua  Cata,  0. :  omnia  fatis  In 
peius,  v. :  Quo  quo  scelesti  mitis  ?  H. :  at  ferme 
f  ugiendo  in  media  fata  mitur,  L. 

rupee,  is,  /.  [RAP-],  a  rock,  diff:  ex  magnis 
rapibus  nactus  planitiem,  Cs. :  inter  saxa  mpes- 
que,  L. :  ex  mpe  Tarpeii,  L. :  a^ria,  V. :  cavae, 
caverns^  V. :  rupes,  quae  prodit  in  aequor,  diff,  V. 

raptor,  dris,  m,  [  RAP-  ],  a  breaker,  violator  : 
foederis,  L. :  indutiamm,  L. 

ruptas,  P.  of  rampo. 

rorioola,  ae,  m.  and/.  [ms+OOL-],  a  tiUer 
of  the  ground,  hu^ndmanf  rustic,  countryman : 
boves,  0. :  Fauni,  0. :  deus,  i.  e.  Priapus,  0. :  mri- 
colam  mactare  suum,  i.  e.  his  ox,  0. :  ruricolae  pa- 
tiens  taurus  aratri,  0. 

ruxlgena,  ae,  m.  [ms+GEN-],  a  native  of  the 
country,  countryman,  rustic,  0. 

rursuB  or  rursnm,  adv.  [for  revorsus  or  re- 
vorsura ;  P.  of  reverto  ],  turned  hack,  back,  back- 
wards (opp.  prorsus) :  sentio  cursari  mrsum  pror^ 
8UiD»  T.  —  Of  reciprocity,  on  the  contrary,  on  the 


other  hand,  in  return,  in  turn,  again:  Quloquid 
dicuut,  laudo ;  id  mrsum  si  negant  laudo  id  quo- 
que,  T. :  bellum.  Pax  mrsum,  H. :  eos  ipse  rarsos 
singulos  exoeptans,  Os. :  ut  illae  (partes)  in  me- 
dium locum  ferantur,  sic  hae  mrsum  in  caelestem 
locum,  etc. :  aequum  est,  Peccatis  veniam  posoen- 
tem  reddere  rarsus,  H.^Pleonast  with  retro  or 
invicem:  concede,  nihil  esse  bonum,  nisi,  etc. .  .  . 
Vide  mrsus  retro:  hi  mrsus  invicem  auno  post 
in  armis  sunt :  illi  domi  remanent,  Cs. — Of  recur- 
rence or  repetition,  b<uk  again,  again,  auew,  once 
more:  Te  suas  rogavit  mrsum  ut  ageres,  T. :  con- 
fecto  negotio  mrsus  in  hiberoa  legiones  reduxit, 
Cs. :  quo  loco,  si  tibi  hoc  sumis  . .  .  facia,  ut  rar< 
sus  plebes  in  Aventinum  sevocanda  esse  videatur : 
ut  mrsus  cum  Bmti  classe  oonfligant,  Cs. :  mrsus 
minuente  aestu,  Cs. :  tum  mrsus  Bocchus  fleoti- 
tur,  S. :  Rursus  amans  mrsusque  manu  sua  vota 
retractat,  again  and  again,  0. 

rus,  rdris  (ahl.  Hire,  but  locat.  usu.  rUit;  no 
gen,,  dot.,  or  ahl.  plur.),  n.,  the  country,  lands,  fidds, 
a  country-seat,  farm,  estate  (opp.  urbs) :  laudato 
ingentia  mra,  Eziguum  colito,  V. :  Paterna  mra 
bobus  exercet  suis,  H. :  obsita  pomis  Rura,  0. : 
amoenum  et  suburbanum,  a  country-seat:  rare 
fmi,  0. :  Rus  ibo,  into  the  country,  T. :  ne  mre  re- 
dierit,/rom  the  farm,  T. :  Ruri  agere  vitam,  in  the 
country,  T. :  cum  mri  vixerit:  mori  mre,  L.:  mre 
paterao,  H. :  Rure  suo,  0. 

ruBOOS,  I,  /.,  or  rusoum,  I,  n.,  bmicher*s-bropm 
(with  tough  twigs  used  to  tie  up  vines),  Y. 

mssas,  aty.,  red:  gingiva,  Ct 

ruBtioa,  ae,  see  rusticus. 

rustioanas,  at^.  [msticusl  of  the  country^ 
rustic,  country-:  municipia:  ilmd  quod  loquitur 
si  plane  f  uerit  msticanum. 

roBtioatio,  5ni8,/.  [msticor],  a  aqjcum  in  the 
country,  country  life. 

rustioe,  aiff,  with  comp.  [msticusl,  in  a  rustic 
manner,  like  a  rustic  :  loqui. — Boortshly,  rudely^ 
downishly:  urgere:  Rustidus  tonsus,  H. 

roBtioitas,  atis,  /.  [  msticus  ],  rustic  behavior^ 
rusticity,  boorishness,  rudeness  (opp.  urbanitas): 
voltQs  sine  msticitate  pudentes,  0. 

ruBtioor,  atus,  ail,  dep  [msticusl,  to  sojourn 
in  the  country,  visit  the  country,  take  a  holiday^ 
rtisticate:  sin  msticatur:  dies  ad  msticandum 
dati. — F  i  g. :  (haeo  studia)  nobiscum  msticantur. 

ruBtiOoIUB,  I,  m.  dim,  [msticus],  a  littie  eoun* 
tryman,  little  rustic 

ruBtiooB,  atfj.  [ms],  of  the  country,  rural,  rus- 
tic, country- :  vita  naec  mstica  . . .  iustitiae  magi- 
stra  est :  instmmentum.  Ph. :  opus,  T. :  homo : 
colona,  0. :  mus  (  opp.  urbanus  ),  H. :  regnm,  0. : 
Veraibus  alteroia  opprobria,  H.:  career,  lo. — A$ 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


mta 


748 


•aoramentum 


nAH.  m.,  a  eoitntryman^  rtutie,  peaaant :  omnes, 
urbani  rustic!,  country  folk:  Rustice,  fer  opem, 
0. :  ex  nitido  fit  rusticus,  U. — As  aubat/.^  a  coun- 
irif  girl:  eeo  rustica,  0.  —  Country  -  Hke^  nutie^ 
plain,  aimjxe^  vrovincialt  roughs  coarse,  gron^  awk- 
ward, downUh  :  yox :  Rasticus  es,  Corydon,  V. : 
quid  coeptum,  rustice,  rumpis  iter  f  0. :  oonvioia, 
0. :  capior,  quia  rustica  non  eat,  veryprudiih,0. : 
mores,  Hmple. 

1.  ruta,  ae,/.,  =  fntrfi,  a  bitter  herb^  rw*,  C,  0. 
— F  i  g.,  bittemeaa,  unpUasantneas :  alcuius. 

2.  ruta,  Orum,  n.  f  P.  plur.  n.  of  nio  ],  thinga 
dug  t^  mining  proaueta^  minerala^  ovlj  in   the 


phrase,  ruta  et  caesa  or  ruta  caesa,  the  crude  prod 
ueta  of  an  eatate^  timber  and  minerala :  fundum 
vendere  rutis  caesis  receptis,  L  e.  reaerving  tha  tim- 
per  and  minerala. 

mtilo,  ftvl,  atuB,  are  [rutilus],  to  redden^  make 
reddiah  *  comas,  L.  —  2o  redden,  have  a  reddiah 
glow:  Arma, V. 

rutilii%  Off;.  [RVB-],  red,  golden  red,  redcUah 
yellow:  capilli,  0. :  comae,  Ta. :  fulgor :  ignis,  Y.  ■ 
flammae,  0. 

rutnim,  I,  n.  f  1  RV-  ],  an  implement  for  dig* 
ging,  apade,  ahovJ,  L^  0. 

rutula,  ae,/.  dim.  [ruta],  a  Uttlepieea  ofnta. 


a. 


Sabaens,  a^f.,  =  Za/3a7oc,  Sabaean,  of  Saba 
jin  Arabia  Felix):  tus,  V.:  terra,  0. 

•abbata,  drum,  n.,  =  adfifiara  [Hebrew],  the 
seventh  day,  Sabbath  ;  hence,  a  holtaay  .*  perejgri- 
na,  0. :  festa,  lu. :  hodie  tricensima  aabbata,  i.  e. 
a  great  featival,  H. 

Sabelliotis  (V.)  or  SabeUns  (L.,  Y.,  H.,  lu.), 
atfj.,  of  the  S(U>elli,  Sabine. 

SalnntlB,  a<(;.,  of  the  Sabini,  Sahine,  a,  U,  H. : 
herba,  a  kind  of  juniper,  aavin  (used  for  incense), 
O. — As  aubat.  n. .-  vile  (sc  vinum),  Sabine  wine,  U. 
— Plur,  :  Satis  beatus  uniois  Sabinis  (so.  praediis), 
with  my  Sabifie  country-aeat,  H. 

■abalnm,  I,  n.,  coarae  aand,  gravel,  Co. 

■aborra,  ae,/.  [sabulum], aand,ballaat:  onera- 
riae  saburra  gravatae,  L.,  Y. 

■acoaluB,  I,  m.  dim.  [saccus],  a  email  bag  (as  a 
filter  for  wine),  Lucil.  ap.  C. — A  puree:  pleno  oum 
iurget  sacculus  ore,  lu. :  plenus  aranearum,  i.  e. 
empty,  Ci, 

umoond,  T,  m.,  =  adKKoc,  a  aaek,  bag:  dvitati- 
bu8  frumentum  saccos  imperare:  tumentes  sacci 
hordeo.  Ph.:  iubet  Effundi  saocos  nummorum, 
numey-baga,  E, 

■aoelltun,  I,  n.d!im.  [sacrum],  a  little  aanetuarv, 
amaU  open  place  eonaecrated  to  a  divinity,  chapi: 
sunt  loca  publica  urbis,  sunt  sacella:  Athenien- 
sium  muros  ex  sacellis  sepulchrisque  constitisse, 
N. :  pecndem  spondere  sacello,  lu. 

•aoer,  era,  crum,  cKJf.  with  aup,  [1  SAC-],  dedi- 
cated, eonaecrated,  devoted,  aacred:  aedes:  aedificia: 
locus :  iura  sacerrima  lecti,  0. :  luctus  late,  Y. : 
aumm,  L. :  tus,  0. :  ales  (as  regarded  in  augury), 
Y. :  tempus,  H. :  coromissum,  a  crime  againat  re- 
ligion :  Yitis  (sacred  to  Bacchus),  H. :  robnr,  0. : 
aqua,  H. :  fontes,Y.:  sacer  interpresque  deonim 
Orpheus,  H. :  sacro  Dianae  Celebris  die,  H. :  terra 
Mora  deorom  est:  Sacra  Iot!  queroos,  0. :  Oereri 


Polyphoetes,  Y. :  mensis  Manlbus,  0.  —  As  nom. 
prop.  :  lesiones  in  Sacrum  montem  secessisse,  to 
the  Sacrea  mount  (on  the  right  bank  of  the  Anio, 
three  miles  from  Rome),  L. :  Sacra  via,  Holy  atreet 
(between  the  Forum  and  the  Capitol):  Ibam  forte 
▼i&  Sacr&,  H. — Regarded  with  reverence,  holy,  aw- 
ful, venerable:  silentium,  H.;  cf.  ut  sacrosanoti 
habeantur,  quibus  ipsi  dii  neqne  sacri  neque  sancti 
sunt,  L. — Devoted,  forfeited,  aecuraed,  given  over: 
saoer  esto,  H. :  eum,  qui  cuiquam  nocuerit,  sacrum 
sanciri,  L. :  ut  eius  caput  lovi  sacrum  esset,  L. — 
Aecuraed,  execrable,  deteatable,  horrible,  infanuma  : 
Auri  fames,  Y. :  Remi  Sacer  nepotibus  cruor,  H. 

•aoardos,  5tis,  m.  and  /.  [  sacer +1  DA-],  a 
prieat,  prieateaa  :  sacerdotum  genera  tria :  saoer- 
dotes  sues  cuique  deorum  praefioere,  L. :  saoerdo- 
tee  casti,  Y. :  tumuloque  sacerdos  additur  Anchi- 
seo,  Y. :  has  sacerdotes  video  Neapolitanas  fuisse: 
Yestae,  a  Veatal,  0. :  Troica,  I  e.  Jlia,  H. :  regina 
sacerdos,  i.  e.  Rhea  Silvia,  Y. 

■aoerdotiiim,  I,  n.  Tsacerdos],  the  prieathood, 
office  of  a  prieat,  aaeeraotal  office :  amplissimum : 
propter  amplitudinem  sacerdoti:  eodem  sacerdo- 
tio  praeditus :  f amiliare,  L. :  saoerdotia  mandare : 
de  sacerdotiis  contendere,  Cs. 

■aoramentom,  l,  n.  [sacro].— In  law,  a  turn 
depoaited  by  a  party  in  a  civil  proceaa,  aa  aecurity 
for  a  future  judgment,  forfeit  money,  guaranty : 
de  multi  et  sacramento  oomitiis  ferre :  ut  Sacra- 
mento contendas  mea  non  esse,  you  may  aaaert 
under  forfeit,  le.laya  wooer.— A  wager  of  law, 
civil  proceaa  in  which  the  loaer  forfeita  a  depoait, 
law-auit :  re  deliberatft,  sacramentum  nostrum  iu- 
stum  iudicaverunt :  quibuscum  iusto  sacramento 
contendere,  i.  e.  on  equal  terma. — An  oath  :  perfi- 
dum  dioere  sacramentum,  H. — The  voluntary  oaih 
of  reeruita,  prdiminary  engagement :  iure  iurando 
adacti  milites  . .  .  nam  ad  eam  diem  nihil  praeter 
sacramentum  f uerat,  L.  —  ITie  military  oath  of 
aUegianee:  milites  sacramentum  apud  se  dioeore 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


Bacrarium 


744 


saecoliun 


labet,  to  take  the  oath  of  allegiance,  Cs. :  Sacra- 
mento dicere,  L. :  omues  sacramento  rogare,  awear 
in^  L. :  euro  obllgare  militiae  sacramento. 

Bacrarium,  I,  n.  [sacrum],  a  depository  of  holy 
things^  shrine:  Caere,  sacrarium  popuH  R.,  L. : 
sacrarii  spoliaudi  ratio:  vetito  temerat  sacraria 
probro,  0. — A  place  for  religious  service^  sanctw- 
an/y  oratorgj  chapel :  Bonae  Deae :  Fidei,  L. :  sa- 
craria Ditis,  V. :  sacrarium  scelerum  tuorum. 

sacratUB,  adj.  [  P.  of  sacro  ],  hallowed,  conse- 
crated, holy,  sacred:  iura  parentum,  0. :  vittae  Sa- 
crati  capitis,  V. — Of  tbe  emperors,  deified  :  dux, 
L  e.  Augustus^  0. :  manas  (Tiberii),  0. 

Bacrioola,  ae,  m.  and  /.  [  sacrum  +  COL-  ],  a 
zacrificing  priest :  turba  sacricolarum,  Ta. 

sacrifer,  fera,  femm,  oifj.  [  sacer  +  1  FER  ], 
Oearing  sacred  tilings :  rates  (Aeneae),  0. 

sacrificaliB,  e,  atfj.  [sacrificium],  of  sacrifices, 
cacrificial:  apparatus,  Ta. 

Bacrificati5,  onis,  /  [sacrifico],  a  sacrificing, 
cacrifice:  omnis. 

aaorifioiimi,  l,  n.  [sacrificus],  a  sacrifice :  pu- 
blicum facere :  lustrale,  L. :  sacrificio  rite  perpe- 
trato,  L. :  Sacrifici  genus  est,  0. :  sacrificia  publica 
ac  privata  procurare,  Cs. :  sacrificiis  sollemnibus 
factis :  sacrificia  laeta,  L. 

sacrifico  (old  Bacrofico),  avi,  atus,  fire  [sa- 
crificus], to  make  a  sacrifice,  offer  sacrifice,  sacrifice: 
Spatium  sacruficandi,  T. :  princeps  in  sacrificando: 
ars  sacrificandi  conscripta,  L. :  Sacrificat  tumu- 
lumque  honorat,  0. :  Herculi,  Cu. :  lunoni  reginae 
maioribus  hostiis,  L. :  pro  populo,  L. :  Apollini 
pro  me,  L. :  editi  dii  quibus  sacrificaretur,  L. : 
ignavem  suera,  0. :  pecora  rite,  L. 

BacrificalOB,  I,  m.  dim.  [  sacrificus  ],  one  who 
conducts  sacrifices,  a  priest :  sacrificuli  ac  vates,  L. : 
regem  sacrificulum  creant,  a  high-priest,  L. 

sacrificuB,  acfj.  [sacrum +2  FAC-],  of  sacri- 
fices, for  sacrificing,  sacrificial:  securis,  0.:  os, 
prayerful,  0. :  Ancus,  religious,  0. :  rex,  L. 

sacrilegimii,  I,  n.  [sacrilegus],  the  robbing  of 
C  temple,  stealing  of  sacred  things,  sacrilege :  Cum 
magno  piaculo  sacrilegi  sui  manubias  rettulit,  L. : 
onustus  sacrilegio,  i.  e.  the  spoil  of  sanctuaries.  Ph. 
.—  Violation  of  sacred  things,  profancUion,  sacri- 
lege: eum  sacrilegii  damnare,  N. 

aacrilegUB,  €uij.  [sacer +1  LEG-],  that  steals 
sacred  things,  that  roos  a  temple,  sacrilegious :  ma- 
nfls,  L. :  bellum.  —  As  subst.  m.,  one  who  robs  a 
temple,  a  plunderer  of  shrines:  sacrilege  poena 
est :  non  sacrilegum,  sed  hostem  sacrorum  religio- 
numque. — ChtUty  ofprofanaHon,  sacrilegiotu,  im- 
pious, prof  ane :  homo,  T. :  Lycurgus,  0. :  Graeci : 
manus  arbos,  H. :  meretricum  artes,  0. — As  sttbst. 
m.,  an  impums  man,  profane  person^  wretch :  Ubist 


ille  sacrilegus  ?  T. :  omnes  patricidae,  sacrilegi,  & 
— As  subst.  f. :  Quid  ais,  sacrilega?  T.,  0. 

Baoro,  avI,  &tus,  ftre  [  sacer  ],  to  set  apart  as 
sacred,  consecrate,  dedicate,  devote:  agrum:  prme> 
dam,  L. :  (laurum)  Phoebo,  V. :  aras,  V. :  votum 
inmortale,  V. :  auream  aquilam,  Cu. :  sacratas  fide 
manOs,  L. :  sacrata  Crotonis  Ossa,  0. :  templum, 
V. —  To  devote,  doom,  declare  accursed,  condemn: 
de  sacrando  cum  bonis  capite  eius  leges,  L. — ?*• 
set  apart,  consecrate,  devote,  give,  detkcate :  quod  pa- 
triae vacat,  id  studiis  nobisque  sacrasti,  C.  podt. : 
tibi  sacratum  opus,  0. :  Parcae  telis  sacrarunt 
Evandri  (Halaesum),  devote,  V. — To  render  sacred, 
hallow,  consecrate:  foedus  in  Capitolio  sacratum, 
declared  inviolable,  L. :  cum  sacratis  legibus  sanc- 
tum esset,  ut,  etc.,  by  laws  whose  violation  isfol- 
lowed  by  a  curse:  sacrata  lex,  a  law  under  the 
protection  of  the  gods,  L. — To  hold  sacred,  worship 
as  sacred:  patrem  dedm  bominumque  bac  sede, 
L. :  Vesta  sacrata,  0.  —  To  render  imperishable, 
immortalize:  quod  Libitina  sacravit,H. :  eloquen- 
tia  eius  sacrata  scriptis  omnis  generis,  L. :  amm 
Sacrarunt  carmina  tuum,  0. 

Bacrd-BanotOB  or  aacro  aanotOB,  du(f.,  con- 
secrated with  religious  ceremonies,  most  holy,  «a- 
cred,  inviolable :  tribuni:  sacrosanctum  esse  nihil 
potest,  nisi  quod  populus  sanxit :  potestas  (triba- 
norum),  L. :  si  quid  sacrosanctum  est 

Bacmfioo,  see  sacrifico. 

Baomxn,  I,  n.  [sacer],  something  consecrated,  a 
holy  thing,  sacred  vessel,  sacred  utensil,  holy  plaee, 
sanctuary,  temple:  sacrum  qui  depsit  rapaitqae: 
metuens  velut  contingere  sacrum,  H. :  arma  oonid 
in  acervum  iussit  sacrumque  id  Volcano  oremavit| 
L. :  pjr&  sacri  sub  imagine  factft,  0. :  sacra  ex 
aedibus  suis  eripuisse,  saired  vessds :  lunonis  sa- 
cra ferre,  H. :  cumque  suis  penetralia  sacris,  i.  e. 
the  Penates,  0. — A  sacred  act,  rdigious  rite,  act  of 
worship,  sacrifice,  religious  service :  Gn^eoum  illud 
sacrum  monstrare:  neve  Initianto  Graeco  sacro, 
according  to  the  Gheeian  rites:  Cereris  sacrum 
Volgare  arcanae,  H. :  pueri  Sacra  canunt,  sacred 
songs,  V. :  sacris  pontifices  quinque  praefedt :  sa- 
cra diis  aliis  Albano  ritu  facit,  L. :  Orphica, /et^ 
vcU:  Bacchica,  0. :  Arcana  sacra,  H. — Ptur.,  diviniS 
worship,  religion:  Sabinos  in  civitatem  asdrit^ 
sacris  communicatis :  religio  sacrorum. — Private 
religious  rites,  gentile  rites,  family  worship  (pecul- 
iar to  a  gens  or  family,  and  preserved  by  tradi- 
tion) :  sacra  privata  perpetua  manento :  gentilicia, 
L. :  amissis  sacris  patemis :  iugalia,  marriage  so- 
lemnities, 0. — A  secret,  mystery:  mihi  iam  puero 
caelestia  sacra  placebant,  poetic  inspiration,  0. : 
Sacra  tori,  0. 

BaeculariB,  e  (sec-),  acf;.,  of  a  saeeubim:  ludl, 
Ta. 

Baeculum  or  Baeclum  (not  sSc-),  I,  a.  [1  SA-], 


Digitized  by  V^OOQIC 


saepe 


745 


a  met,  generation,  age^  the  people  of  any  time:  scrit 
arbores  quae  alter!  saecio  prosint,  Caecil.  ap.  C. : 
uecalorum  reliquorum  iudicium:  huius  saeculi 
error :  o  noBtri  infamia  saecli,  0. :  grave  Pyrrbae, 
H. :  beatissimi  saeculi  ortu,  Ta. :  aurea  Saecula, 
y. :  Fecunda  culpae  saecula,  H. — F  i  g.,  the  spirit 
of  the  age,  fashion :  nee  conrumpere  et  conruropi 
saeculum  vocatur,  Ta. — Of  time,  a  lifetime,  gener- 
aUon,  age :  io  quo  (anno),  quam  multa  hominiim 
saecula  teneantur :  Aesculua  Multa  virUm  yolvena 
durando  saecula  vincit,  V. — A  hundred  years,  cent- 
ury, age:  duobus  prope  saeculis  ante,  quam,  etc. : 
Saeculo  festas  referente  luces,  H. :  aliquot  saecu- 
lis post :  quorum  ornatQs  tot  saecula  manserant : 
ex  omnium  saeculorum  memorift:  prope  modum 
saeculi  res  in  unum  diem  cumulavit,  Cu. :  saeclis 
effeta  senectus,  leith  years,  V. 

saepe,  adv.  with  comp.  and  sup,  [1  SAC-],  often, 
oft,  oftentimes,  many  times, frequently  :  nam  saepe 
est,  Gum,  etc.,  it  often  happens,  etc.,  T. :  ex  te 
audivi :  mecum  agere,  ut,  etc. :  minime  saepe,  least 
frequently,  Cs. :  multa  facimus  mala  saepe  poe- 
tae,  H. :  saepe  et  diu :  illos  saepe  veruro  dicere, 
hos  numquam :  saepe  antea,  S. — Repeated :  saepe 
.  . .  saepe,  H. :  saepe,  five  times  in  succession,  C. : 
Baepe  . . .  persaepe  . . .  saepe  .  . .  saepe  . . .  modo 
.  .  .  modo,  H. :  quod,  etsi  saepe  dictum  est,  dicen- 
dam  est  tamen  saepius,  etc. :  semel  et  saepius : 
itenim  et  saepius :  quo  magis  novi,  tanto  saepius, 
T. :  si  saepius  decertandum  sit :  optare  ut  quam 
saepissime  peccet  amicus :  quod  a  Milonis  inimicis 
saepissime  didtur. 

■aepe-numerd  or  saepe  numero,  adv., 
oftentimes,  very  often,  again  and  again :  adroirari 
soleo,  quod,  etc :  f ratres  saepenumero  a  senatu 
appellati,  Cs. :  multa  verba  feci,  S. 

•aepes  (not  sep-),  is,  /.  [1  SAC-  ],  a  hedge, 
fence:  saepes  apibus  florem  depasta  salicti,  V. : 
at  instar  man  hae  saepes  munimentum  praebe- 
rent,  Cs. :  Saepibus  in  nostris  mala  vidi,  V. — An 
endosure :  scopulorum,  C.  po^t :  portarum,  0. 

saepimentnm,  i,  n.  [saepio],  a  hedge,  fence. 

•aepio  (not  sSp-),  psi,  ptus,  ire  [saepesl  to 
surround  with  a  hedge,  hedge  in,  fence  in,  enclose: 
saeptum  undique  dumetis  sepulcrum. — To  enclose, 
nerround,  encircle,  fortify,  guard:  comitium  et 
curiam:  omnis  fori  aditQs:  urbem  moenibus: 
oppidam  operibus:  castra  tectis  parietdm  pro 
maro  saepta,  L. :  oculos  membranis  tenuissimis : 
restituat  legiones  intra  saltum  quo  saeptae  fue- 
runt,  L. :  se  tectis,  i.  e.  shut  up,  V. :  pubes  inermis 
ab  armatis  saepta,  L. :  At  Venus  obscuro  gradien- 
ts aere  saepsit,  V. — F  \^.,to  surround,  enclose,  en- 
compass :  (inventa)  omare  oratione ;  post  memo- 
rift  saepire,  i.  e.  get  by  heart :  (eloqueutia)  saepta 
liberali  custodia:  locum  oninem  cogitatione,  beset. 
—lb  fortify,  protect,  guard,  strengthen :  saeptus 


legibus,  guarded:  omnia  pudorc  saepta  animad* 
verterat,  L. :  (mulieres)  saepta  pudicitia  agunt,  Ta. 

saepta  (not  sSp-),  drum,  n.  [P.  n,  of  saepio],  a 
fence,  enclosure,  wall:  quibus  saeptis  beliias  conti- 
nebimus  ? :  tribunum  adoriuntur  fragmentis  saep- 
torum,  f/oJtM. — An  enclosed  place,  enclosure,  fold : 
Quamvis  multa  meis  eziret  victima  saeptis,  V. — 
An  endosure  for  voting,  the  polls,  booths  (in  the 
Forum  or  the  Campus  Martins) :  in  saepta  ruere : 
populum  includere  saeptis,  0. 

saeta  (seta),  ae,/. — Of  beasts,  a  stiff  hair, 
bristle:  equina:  rigidis  borrentia  saetis  Terga 
(agri),  0. :  tondent  hirci  saetas  comantis,  V. :  leo- 
nis,  v.,  Pr. — Of  men,  stiff  hair,  bristly  hair :  vil- 
losa  saetis  Pectora,  V. :  hirtae  saetae,  0. — Of  a 
fishing-line,  the  leader,  0. 

saetiger  (not  set-),  gera,  gerum,  aclj.  [saeta + 
GES-1,  bristle-bearing,  bristly,  setous :  sus,  V. :  pe- 
cus,  0. — As  subst.  m.,  a  boar,  0. 

saetosos  (not  sSt-),  a4^'.  [saeta],y«^  of  coarse 
hairs,  bristly,  setous :  aper,  V. :  membra,  H. :  ver- 
bera,  of  hide,  Pr. 

(saeve),  adv.  [sAeruB],  fiercely,  cruelly. — Only 
comp. :  Lumina  saevius  igne  micant,  0. 

saevidicus,  acfj.  [saevus+DIC-],  spoken  furi- 
ously :  dicta,  T. 

saevio,  il,  Itus,  ire  [saevus]. — Of  animals,  to  be 
fierce,  be  furious,  rage,  rave:  rabieque  fameque, 
O. :  anguis,  V. :  pantbera,  Pb. :  aper  in  pecudes, 
0. :  in  praesepibus  ursi,  V. — Of  persons,  to  rage, 
rave,  be  furious,  be  violent,  be  passionate :  ne  saevi, 
magna  saoerdos,  V. :  saevire  Fortuna  ac  miscere 
omnia  coepit,  S. :  saeviens  turba,  L. :  animis,  V. : 
pater  Saevit,  quod,  etc.,  H. :  in  tergum  et  in  cervi- 
ces,  L. :  in  coniuges  ac  liberos,  Ta. :  Qui  mihi 
nunc  saevit,  0. :  manus  impia  saevit  Romanum 
exstinguere  nomen,  0. :  constat  Troift  capt&  in 
ceteros  saevitum  esse,  L. :  in  libros  quoque  eorum 
saevitum,  Ta.  —  Of  things,  to  be  furious,  rage: 
Dum  saeviat  pontus,  H. :  mare  ventis,  S. :  ventus, 
Cs. :  venenum  in  praecordiis,  H. :  gula,  lu. :  Sae- 
vit amor  ferri,  V. :  in  quem  mea  saeviat  ira,  0. 

saevitia,  ae,  /.  [saevus],  fury,  fierceness,  vio- 
lence, harshness,  savageness,  cruelty,  barbarity,  sever- 
ity: meam  saevi tiam  veritus,T.:  iudicis:  bostium, 
S. :  in  militift,  L. :  undae,  0. :  temporis,  S. :  caeli, 
Cu. :  annonae,  deamess,  Ta. 

saevus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [1  SAV-]. — 
Of  animals,  raging,  mad,  furiotts,  fell,  fierce,  sav- 
age, ferocious  :  lea,  0. :  leaena  Saevior,  V. :  canes, 
O. — Of  persona,  fierce,  cruel,  violent,  harsh,  severe, 
fell,  dire,  barbarous:  gens:  uxor,  cross,  T. :  vir, 
H. :  m Agister,  H. :  uovercae,  V. :  Mater  Ciipidi- 
num,  H. :  necessitas,  H. :  tyrannus,  L. :  saeroruro 
saevissime  Centaurorum,  0. :  in  armis,  terrible,  V. : 
in  paelice,  0. :  in  quemvis  opprobria  fingere  saevus, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


Baga 


746 


•anotnm 


H. — Of  things, /urtou*, /wee,  aroused:  mare,  S. : 
pelagus,  0. :  ventus,  L. :  Orion,  V. :  bipennis,  0. : 
tympana,  AorsA,  H. :  verba,  H. :  iocus,  H. :  mili- 
tia, H. :  horror,  V. :  caedes,  0. :  paupertas,  H. 

•aga,  ae,/.  [aagus,  prophetic;  SAG-],  a  v>i»e- 
woman,fortune-teU(sr,  Moth-sayer,  vnteh,  H.,  0. 

■agaoitam  atis,/.  [sagax].  — Of  the  senses, 
kemneu^  aeuteneu:  ad  investigandum  narium. — 
F  i  g.,  kemnm  of  ptroeptum^  acutenesa,  shrewdnms, 
sagacity:  istius :  erat  ea  sagacitate,  ut,  etc,  N. 

safaoiter,  adv,  with  conw.  and  «i^.  [sagax], 
wUhkem  scent,  sharply,  keenly:  tu  sagaoius  odo- 
rabero :  Numque  sagaoius  unus  odoror,  an,  etc., 
H. — Fig.,  acutely,  shrewdly,  accurately,  sagacious- 
ly: ut  odorer,  quam  sagacissime  possim,  quid, 
etc. :  moti  sunt,  L. 

aagatoa,  adj.  [  sagum  ],  clothed  in  a  sagum, 
wearing  a  military  chak:  sagati  bracatique. 

Mga-g,  5cis,  atff.  with  eomp.  and  sup.  [SAG-], 
of  quick  perception,  of  acute  senses,  sagacious,  keen- 
scented:  canes :  catulus,  0. :  virtus  venandi,  0. : 
canibus  sagacior  anser,  of , keener  ear,  0. — Fig., 
intelleetually  quick,  keen,  acute,  shrewd,  sagacious . 
animal :  mens,  quae  causas  rerum  videat :  hospi- 
tes,  H. :  Ampycides,  prophetic,  0. :  ad  suspican- 
dum  sagacissimus :  Utilium  sagax  rorum,  H.  : 
Ventura  videre,  0. :  rimandis  offensis,  Ta. 

aagina,  ae,  /.  [1  SAC-],  a  st^ng,  feeding, 
feasting:  multitudinem  sagin*  tenebat  —  Food, 
nourishment:  stomachum  laxaro  saginis,Iu.:  gla- 
diatoria,  i.  e.  abundant,  Ta. :  inmunda,  Pr. 

■ag^o,  avi,  atus,  are  fsagina],  to  faUen,  eram^ 
feast :  corpus,  Cu. :  popularls  suos,  ut  iugulentur, 
L :  nuptialibus  cenis,  L. :  qui  rei  p.  sanguine  sa- 
ginantur :  septuagiens  sestertio  saginatus,  Ta. 

Biglo.  — ,  — ,  Ire  [sagus ;  see  saga],  to  perceive 
keenly,  discerfi  acutdy. 

■agitta,  ae,/.  [1  SAC-],  an  arrow,  shaft,  hoU: 
suos  configebat  sagittis:  conflxae  venenatis  sa- 
gittis :  sagitUm  iacere,  Tb. :  nervo  aptare  sagit- 
tas,  V. — A  constellation,  the  Arrow, 

sagittaxioB,  I,  m.  [sagitta],  an  archer,  bowman : 
sagittarios  et  funditores  mittit,  the  light -armed 
troops,  Cs. :  barbari.  —  Fig.:  de  uno  sagittario 
queri,  one  skirmisher.— The  constellation  Sagitta- 
rius, the  Archer. 

aaglttifer,  fera,  ferum,  a<(f.  [sagitU+l  FER-], 
arrow-bearing :  pharetra,  0. :  Geloni,  archers,  V. 

Saglttlpotena,  entis,  m.  F  sagitta H-potens], 
arrow-master,  the  constellation  Sagittarius,  0.  poet 

aagitto,  — ,  atu«<,  &re  [sagitta],  to  discharge  ar- 
rotes,  shoot  with  arrows :  sagittandi  usu,  Cu. 

Bagmen,  iiiis>,  n.  [1  SAC-],  a  tuft  of  grass  gath- 
ered in  the  citadel  and  borne  by  the  fetidles  as  a 
token  of  inviolability,  L. 


aagulum,  I,  n.  dim.  [sagum],  a  small  military 
doak,  travelling-cloak,  C,  Cs.,  L.,  V.,  Ta. 

aagom,  I,  n.  [1  SAC-],  a  coarse  woollen  blankd, 
rough  mantle:  tegumen  omnibus  (Gennanis)  sa- 
gum, Ta. — A  military  doak:  qui  sagis  non  abun- 
dares :  sinistras  sagis  involvunt,  Cs. — ^F  i  g.,  as  a 
symbol  of  war,  a  military  doak,  war-dress:  cum 
est  in  sagis  oivitas,  under  arms:  saga  sumi  dioo 
oportere:  propter  cuius  periculum  ad  saga  isse- 
mus,  i.  e.  wmld  have  fought. 

Bagiia»  see  saga. 

■al,  salis  [1  SAL-I*  ^alt  water,  brine,  the  sea: 
sale  tabentes  artOs,  Y . :  aequorei  unda  salis,  0. : 
Hypanis  ealibus  vitiatur  amaris,  0. — Salt :  prae- 
bere  ligna  salemque,  H.:  multos  modioe  salis: 
aquae  et  salis  copia,  Cs. :  sale  invecto  uti,  L. — 
F  i  g.,  intellectual  acuteness,  good  sense,  shrewdness, 
cunning,  wit,faoetiousness,  sarcasm :  habere  salem, 
T. :  aliquid  salis  a  mimft  uxore  trahere:  sale  vicit 
omnis :  salis  satis  est,  sannionuro  parum :  (Luci- 
lius)  sale  multo  Urbem  defricuit,  H. :  delectatur 
sale  nigro,  i.  e.  biting  sarcasm,  H.  —  Flur.,  witti- 
cisms, jests,  smart  sayings,  sarctums :  Romani  ve- 
teres  atque  urbani  sales :  Plautinos  laudare  sales, 
H.:  salibus  vebemens  intra  pomoeria  natis,  lu. — 
Oood  taste,  degance:  tectum  plus  salis  quam  sump- 
tOs  habebat,  N. 

salaoo,  Onis,  m.,  =  oclK&kiov,  a  swaggerer,  brag- 
gart. 

salaputiuin,  l*  ^  (&  humorous  appellation),  a 
little  man,  maniJcin,  IMiputian,  Ct 

salaxluin,  I,  n.  [salarius :  sa  argentum],  salt- 
money,  a  pension,  stipend,  allowance,  salary  :  pro- 
oonsulare,  Ta. 

salarioa  [sal],  a^f.,  of  saU,  salt-:  annona, 
revenue  from  salt,  L. :  Salaria  Via,  the  road  into 
the  Sabine  country  (by  which  salt  came  to  Rome), 
L. :  Salaria  (sc.  via)! 

salax,  ads,  adi.  [  2  SAL-  ],  htOfuL,  lecherous, 
salacious:  aries,  0.:  cauda,  EL  —  Jnrovoking  lust, 
provocative:  herba,0. 

salebra,  ae,  /.  [2  SAL-]. — In  a  road,  plur.,  a 
jolting  place,  rouglmess:  Qui  queritur  salebras,  H. 
—  Fig.,  of  speech,  harshness,  roughness,  rugged- 
ness:  oratio  baeret  in  salebrft,  i.  e.  sticks  fast  in 
tantas  salebras  incidere. 

(Balebrosos),  a^f.  [salebra],yW/  of  rougkmmSy 
jciting:  saxa,0. 

Saliaxia,  e,  adj.  [Saliil,  of  the  SaUi,  Saltan: 
Xumae  carmen,  given  by  Numa  to  the  Salii,  H. — 


Splendid,  sitmptuous  :  dapes,  H. 
in  rooduro. 


epulari  Saliarem 


(saliatUB,  Qs),  m.  [saliol  the  office  of  the  Sola, 
priesthood  of  Mars  (only  aw.) :  in  saliato. 
saliotnm,  I,  n.  [for  *8alicetum ;  salix],  a  plan- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


salientea 


W7 


■altibris 


UUion  of  wiilows^  willow-grove :  per  amoena  salic- 
ta :  flos  salicti,  V.,  H.,  L.,  0.,  lu. 

■alientes,  ium,  /.  [  P,  of  salio ;  sc.  aquae  ], 
tprings^  fountains. 

■alignuB,  adj.  [saliz],  of  willow^  of  willow-wood^ 
willow- :  f rons,  0. :  fustis,  H. :  lectus,  0. :  Umbo- 
num  crates,  V. 

fikdii.  6rum,  m.  [2  SAL-],  a  eoUepe  of  priests 
founded  by  Numa  for  the  service  of  Mars,  who 
daficed  in  procession  through  the  city  every 
March,  C,  V;,  H.,  0.,  L.— ^  body  of  priesU  of 
Hercules,  V. 

tulillwm,  I,  n.  dim,  [BalinuiD],  a  little  salt-dish, 
salt-cellar,  Ct 

salinae,  ftnim,/.  [sal ;  sc.  fodinae],  salt-works, 
salt-pits:  vis  (salis)  ex  salinis  congesta,  G&,  L. : 
Romanae,  the  salt-works  at  Ostia^  L.—Y  i  g. :  pos- 
sessio  salinarum  roearum,  i.  e.  of  my  jest-factory. 

^^litiwm  1^  n.  [sal ;  so.  vas],  a  vessel  for  salt, 
salt-cellar,  H.,  L. 

salio,  uT,  saltus,  Ire  [2  SAL-],  to  leap,  spring, 
bound,  jump,  hop:  calamo  salientes  ducere  pisces, 
0. :  de  muro,  L. :  iu  aquas,  0. :  ultra  Limites  clien- 
tium,  H. :  per  praecipitia,  L. :  multa  in  teotis  cre- 
pitans salit  horrida  grando,  V. :  Farre  pio  et 
saliente  mic&,H. — Fig.:  aliena  negotia  Per  caput 
saliunt,  H. 

Salisnbsali,  Orum,  m.,  dancing  priests  of 
Mars,  Ct. 

salinnoa,  ae,/.,  a  scented  plant,  wild  nard,  V. 

■aliva,  ae,  /.  [  cf.  aiaXo^  ],  spittle,  saliva,  Iu. : 
arcanas  tollat  salivas,  i.  e.  secret  spitting  on  the 
hands  (for  a  charm),  Pr. — Taste,  flavor  :  meri,  Pr. 

aalix,  ids,  /.  [  1  SAL-  ],  a  willow-tree,  willow, 
callow :  fugit  ad  salices,  V. 

Salmaoia,  idis,  /.,  =  SoXfuiiclCf  ^  fountain  in 
Caria  (producing  effeminacy),  0. — P  e  r  s  o  n.,  ati 
effeminate  person,  Enn.  ap.  0. 

salpa,  ae,/.,  a  kind  of  stock-Jish,  0. 

■alaamentnm,  l,  n.  [sal ],  fsh -pickle,  brine. 
—Flur.,  salted  fish,  pickled  fiih :  salsamenta  Fac 
maoerentur,  T. 

salse,  adv.  with  sup.  [  salsus  ],  wittily,  acutely, 
facetiously :  salse  dici :  salsissime  dici. 

MLlllmf^  adj.  with  eomp.  [sail,  salted,  salt :  Hoc 
salsumst,  is  too  salt,  T. :  f  arra,  0. :  vada,  briny,  V. : 
fluctOs,  Att.  ap.  0. :  rubigo,  V.— F  i  g.,  sharp,  acute, 
witty,  facetious :  homo:  salsiores  quaro  illi  Ro- 
man! sales :  male  salsus,  satirically,  H. — Plur.  n, 
18  gubtt. :  salsa  Oraecorum,  witty  sayings. 

saltatid,  Snis,/.  [salto],  a  dancing,  dance. 

saltator,  5ris,  m.  [salto],  a  dancer, posturer : 
saltatorem  appellat  alq^  stigmatises  as. 


saltatoriuB,  atff.  [saltator],  of  dancing,  satta- 
lory:  orbis,  a  ring  of  dancers. 

saltatriz.  Icis,  /.  [saltator],  a  female  dancer, 
dancing-girl :  U  m  ga . 

(saltatua,  as),  m.  [hhUo],  a  dance  (only  abl. 
sing,  uiid  plur.):  canentes  cum  soUenni  saltatu, 
religious  dancing,  L. :  saltatibus  apta  iuventus,  0. 

saltern  (-tim),  adv.  f  8  SAL-  ],  saved,  save,  at 
leant,  at  the  least,  at  all  events,  anyhow:  si  illud 
nun  licet,  Saltern  hoc  licebit,  T.:  si  nihil  aliud, 
saltern  ut  eum  videret:  si  cetera  amisimus,  hoc 
saltem  ut  nobis  relinquatur. — E 11  i  p  t :  finge  ali- 
quid  saltem  commode,  i.  e.  (since  you  cannot  tell 
the  truth)  at  least  make  aplausibfe  pretence :  sal- 
tern tenet  hoc  nos,  H. — With  a  negative,  not . .  . 
at  least,  not  ei^en,  nor  even :  illos,  etsi  non  exhorta- 
tio,  suum  Baltem  dedecus  cogere  potuit,  etc.,  L. 

salto,  avi,  atus,  are,  freq.  [salio],  to  dance :  in 
convivio  saltare  nudus  coeperat:  nemo  enim  fere 
sal  tat  sobrius,  nisi,  etc.:  scire  saltare,  0.:  Fac 
saltet,  0. :  ad  tibicinis  modos,  L. — F  i  g.,  to  speak 
jerkingly,  speak  in  short  clauses :  saltat  incldens 
particulas.  —  With  ace:  aliquam  roimo  saltante 
puellam,  dancing  a  girVs  part,  0. :  Cydopa,  H. : 
saltata  poOmata,  recited  with  rhythmical  move- 
ments, 0. 

saltuosns,  aclj.  [2  saltus],  covered  with  forest, 
well-wooded,  tooody:  loca,  S.,  L.,  N. 

1.  (saltus,  Us),  m.  [  2  SAL- 1,  a  leaping,  leap, 
spring,  bound — Cfnly  ace.  and  abU  sing,  and  plur. : 
saltu  uti :  corpora  saltu  Subiciunt  in  equos,  V. : 
saltum  dare,  make  a  leap,  0. :  praeceps  saltu  sese 
In  fluvium  dedit,  V. :  (crura)  saltibus  apta,  0. 

2.  saltus,  as,  m.,  a  forest,  woodland,  untitled 
mountain  land,  forest  -  pasture,  woodland  -  pasture, 
thicket,  jungle :  de  saltu  detruditur:  quas  (fami- 
lias)  in  saltibus  habent:  latebris  aut  saltibus  se 
eripere,  Os. :  fuel  silvas  saltasqne  peragrat,  V. : 
in  silvestrem  saltum,  Cu. :  co^mptis  saltibus,  H. : 
saltas  venatibus  apti,  0. — A  narrow  pass,  ravine, 
mountain-valley,  glen :  saltas  duo  montibus  circa 
perpetuis  inter  se  iuncti,  L. :  omnia  vada  ac  saltOs 
eius  paludis  obtinebat,  Cs. :  angustiae  saltibus  cre- 
bris  inclusae,  L. :  ante  saltum  Thermopylarum,  L.: 
neroorum  iam  daudite  saltOs,  V. 

salubrls  ( m.  saluber,  0.  \  is,  e,  adj.  with 
comp.  and  sup.  [salus],  health-giving,  healthful, 
wholesome,  salubrious,  salutary:  locus:  saluberri- 
mae  regiones,  Cs. :  silvae,  H. :  fluvius,  V. :  aura, 
0. :  si  Baiae  salubres  repente  factae  sunt :  acsta- 
tes,  H. :  cultus  atque  victus :  Ambrosiae  suci,  V. : 
Phoebe  saluber,  ades,  0.  —  Healthy,  sound,  well, 
vigorous:  genus  horoinum  salubri  corpore,  S.:  sa- 
lubriora  etiam  credente  corpora  esse,  L. :  (exer- 
dtum )  mutatione  locoruro  salubriorem  esse,  L. : 
saluberrimis  corporibus  uti,  Ta. — F  i  g.,  healthful. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


ftalabritas 


748 


salTOB 


90undf  ferviceabUj  beneficial, salutary:  quicquid  est 
salubre  in  oratione,  sound:  consilia  salubriora: 
hiems  saluberrimis  consiliis  absumpta,  Ta. :  verba, 
0. :  (senteDtiam)  dixi  rei  p.  saluberriniam :  leges 
rem  salubriorem  inopi  quam  potciiti  (esse),  L. 

salubritas,  fttis,  /.  [  salubris  ],  health/ulnesa, 
wholesometiess,  nalubrUy :  turn  salubiitatis,  turn 
pestilentiae  bigna  :  aquaruro,  L. — F  i  g.,  healthful- 
fieu ;  (a  iuris  consultis)  salubritas  quaedam,  ab  lis 
qui  dicunt,  saliis  ipsa  petitur,  i.  e.  the  means  of 
aafehf  .  .  .  safety:  Atticae  dictionis,  healthy  vigor. 
— Healthy  soundness^  vigor  :  sensim  toto  corpore 
salubritas  percipi  potuit,  Cu. :  corponim,  Ta. 

salubriter,  adv,  with  comp,  [salubris],  health- 
fully^ wholesomely^  salubriously:  refrigerari  salu- 
brius. — F  i  g.,  advantageoitsly :  trahi  bellum,  L. 

(salum,  I),  n.,  t?ie  open  sea^  high  Ma,  main,  deep 
(only  sing.^acc.y  and  oft/.) :  restituere  non  in  salum, 
sed  in  ipsam  urbem :  in  salum  nave  evectus,  L. : 
pars  (classis)  in  salo  stetit,  L. —  The  sea,  ocean, 
waves :  Fit  sonitus  spumante  salo,  V. :  saxa  Neptu- 
nus  alto  tundit  salo,  H. — Tlu  tossing  of  the  waves: 
tirones  salo  nauseaque  confecti,  sea-sickness,  Os. — 
F  i  g.,  a  sea :  tam  aerumnoso  navigare  salo,  such  a 
sea  of  troubles,  C.  po6t. 

saluB,  litis, /.  [salvus],  soundness,  health,  good 
health,  vigor:  Quod  cum  salute  eius  fiat,  and  may 
it  do  him  good,  T. :  quae  oportet  Signa  esse  ad 
salutem,  T. :  medicis  non  ad  salutem,  sed  ad  ne- 
oem  uti. — F  i  g.,  health,  wdfare,  prosperity,  safety, 
soundness,  preservation,  deliverance :  cuius  in  vitft 
nitebatur  salus  civitatis :  fortunanim  suarum  salus 
in  istius  damnatione  consistit :  qui  salutem  dedit, 
has  furnished  safety :  meis  civibus  saluti  f uisse : 
diffisus  suae  omniumque  saluti,  Cs. :  una  est  salus, 
L.:  Una  salus  victis  nullam  sperare  salutem,  Y. — 
A  well-wishing,  greeting,  salute,  salutation :  plurimft 
salute  Parmenonem  impertit  Gnatho,  T. :  Terentia 
impertit  tibi  multam  salutem :  tu  Atticae  salutem 
dices :  Dionysio  plurimam  salutem,  my  best  regards : 
non  reddere  salutem,  not  to  return  a  greeting,  L. : 
mibi  dulcis  salus  visa  est  per  te  missa  ab  ilia, 
greeting:  multam  salutem  foro  dicam,  a  hearty 
farewell:  salute  datft  reddit&que,  L.:  salutem  ver- 
bis tuis  mihi  nuntiarat,  a  greeting  in  your  name : 
salutem  tibi  plurimam  ascribit  et  Tulliola,  j'otn« 
in, — In  beginning  a  letter,  abbreviations  are  com- 
mon: Cicero  Attico  sal.  (i.  e.  salutem  dicit):  Cicero 
s.  d.  Salustio  (i.  e.  salutem  dicit) :  Tullius  Terentiae 
8.  p.  d.  (i.  e.  salutem  plurimam  dicit). — P  e  r  s  o  n., 
the  goddess  of  safety,  a  divinity :  aedes  Salutis,  L. : 
Salutis  augunum ;  cf.  ipsa  si  cupiat  Salus,  Health 
herself,  T, 

salutaris,  e,  adj.  with  comp.  [salus],  of  well- 
being,  heaUhfid,  heaUh-giving,  wholesome,  salutary: 
pro  Balutaribus  mortifera  conscribere :  res  (opp. 
pettifente) :  calor :  are,  of  healing,  H. :  herbae,  0. : 


hominum  generi  cultura  agronim  est  salutarii.— > 
F  i  g.,  serviceable,  beneficial,  salutary,  advantageous^ 
tueful:  litterae:  orationem  salutarem  habere,  L. : 
civis :  nihil  est  eo  melius,  nihil  salutarius  nobis : 
ad  ortOs  puerorum. — ^E  s  p.,  in  the  phrase,  salutaris 
littera,  \.e.the  letter  A  (for  absolvo,  on  the  ballota 
of  judges ;  opp.  littera  tristis,  L  e.  C,  for  oondem- 
no). — ^As  a  surname  of  Jupiter. 

salutixiter,  adv.  [salutaris],  profitably,  bens' 
ficially,  advantageousty :  (armis)  utL 

saltitatio,  onis,/.  [salutoj,  a  meTtii^,  saluting, 
salutation :  quis  te  communi  salutatione  dignum 
putet  ? :  salutationem  facere,  L. :  miituft  saluta- 
tione facti,  Cu. — A  waiting  upon  at  one^s  house, 
ceremonial  visit:  ubi  salutatio  defluxit,vAai  tkt 
formal  tnoming  reception  is  over, 

saltitator,  Oris,  m.  [saluto],  a  taluter,  one  who 
makes  complimentary  visits,  lu. 

salutatxix,  Tcis,/.  [salutator],  that  makes  com- 
plimentary  visits :  turba,  of  morning  callers,  lu. 

Balutifer,  fera,  fenim,  adi.  [  salus +1  FER-], 
healthrbringing,  healing,  salubrious :  puer,  0. :  an- 
guis  Urbi,  0. 

saluto  ( P.  plur.  gen.  salutantdm,  V.,  0. ),  ifl, 
fttns,  are  [salus],  to  greet,  wish  health,  pay  respeetM, 
salute, hail:  ilium:  unum  quemque  nostrum:  al- 
quem  Caesarem,  hailed  as  Ccusar :  Imperator  .  .  . 
atque  ita  se  postea  salutari  passus  est,  Cs. :  in 
quo  (itinere)  ilium  agentem  aliquid  salutavi :  cum 
avum  regem  salutassent,  L. :  Dionysius  te  omnls- 
que  vos  salutat,  sends  greeting  to  :  ease  salutatum 
volt  te,  0. :  Ego  deos  penat!s  hinc  salutatum  do- 
mum  Devortar,  to  pay  reverence  to:  Italiam  laeto 
socii  clamore  salutant,V. :  templa,  0. —  To  call 
upon,  visit,  pay  respects  to,  wait  ^^po^  •  venit  salu- 
tandi  causa :  salutatum  introire,  S. :  salutandi  plu- 
res,  11. — To  greet,  welcome:  mane  salutamus  domi 
et  bonos  viros  multos,  etc 

1.  salve,  adv.  [salvus],  wdl,  in  good  health,  in 
good  condition. — Only  in  the  coUoq.  phrase,  satin* 
i*alve  ?  (sc.  res  se  habent  ?),  is  all  wellf  all  right  f 
T.,  L. ;  see  salvus. 

2.  salve,  imper.  of  salveo. 

(salveo),  — ,  — ,  5re  [salvus],  to  be  weU,  be  in 
good  health;  hence,  in  formulas  of  greeting,  im- 
per., infin,,  and  ( once )  indie,  fut.,  to  be  wdl^  be 
gi'eeted:  Or.  o  My  sis,  salve.  Jfy.  salvns  sis,  Onto, 
bless  you,  T. :  Dionysium  iube  salvere,  greet  for 
me :  salvere  iubet  prior,  H. :  salvebis  a  meo  Cice- 
rone, I  e.  Cicero  sends  his  best  wishes :  Salve,  Ters 
lovis  proles  (sc.  Hercules),  hail,  V. — ^E  s  p.,  tn^wr. 
with  vale,  in  taking  leave,/ar0ioetf,  good-by,  adsem  : 
vale,  salve:  salve  aeternum  mihi,  Aetemumqne 
vale,  V. 

salvos  or  salvos,  adj.  [3  SAL-],  tf»  good 
health,  well,  soutui,  safe,  tuiharmed,  vnii^mrwd: 


Digitized  by  V^OOQIC 


■ambuolstrla 


749 


■anotus 


gandeo  tibi  illam  salvam,  T. :  turn  ilium  . . .  pedi- 
bus  suis  salvom  reTertisse :  nuroquam  salvis  suis 
ezuitur  servitua  muliebris,  while  their  friends  are 
Urnng^  L. :  Non  uxor  saWoro  te  ?olt,  non  filius,  H. 
—  Fig.,  tafe^  wdl^  preserved^  uninjured^  in  good 
condihan :  (rem  p.)  salvam  ser?are,  L. :  ita  me 
gessi,  Quiritea,  ut  salvi  omncs  conaenraremini : 
exercitus,  Cs. :  dvibus  aalvis  atque  incolumibus, 
Ob.  :  res  salva  (opp.  perdita),  T. :  epistula  (opp. 
ooDBcisaa):  quid  salvi  est  mulieri  amissft  pudici- 
tia  ?  L. :  utinam  ealvis  rebus  conloqui  potuiase- 
mua,  before  all  waa  loii.—E  s  p^  with  a  tubtt,  in 
abl.  abaol.^  without  violation  of  saving:  salva  lege: 
aalvo  officio :  saWo  iure  nostrae  veteris  amicitiae : 
quod  BalT&  fide  possim.  —  Ck>lloq.  uses  :  salvos 
sum,  si  baec  vera  sunt,  ue.  I  am  out  oftrotMe,  T. : 
tace,  obsecro ;  salvae  sum  us,  we  are  all  rights  T. : 
ne  sim  aalvus,  si,  etc.,  numleUe^  if  etc  :  Erubuit ; 
aalva  ree  est,  all  is  well^  T . :  aatine  salvae  (sa  res 
sunt)?  is  aU  weUf  T. :  Or,  o  Mysis,  salve.  My. 
Balvoe  sis,  good  luck  to  you^  T. 

sambuoistrla,  t^f.^:=o€LiiPvKi9Tpta,  a  female 
harpist^  L. 

Same,  Ss  (L.,  V.,  0.)  or  Samoa  (0.),  an  old 
name  for  Cephalenia^  in  the  Ionian  Sea. 

fiUunlua,  adi.^  of  Samos:  terra,  a  district  of 
the  mainland  beUmging  to  Samos^  L. :  luno,  Ufor- 
shipped  in  Samos,  C. :  vir,  i.  e.  Pythagoras^  0. :  te- 
stae, made  of  Samian  day,  Tb. 

Samnia,  Itis,  oc^'.,  of  Samnium,  Samnite^  C,  L. 
— A  gladiator  armed  with  Samnite  weapons,  C,  L. : 
Samnis  satis  asper,  Lucil.  ap.  C. 

Samnlum,  I,  n.  [for  *  Sabinium,  from  Sabini], 
a  mountainous  country  north  of  Campania,  C,  L. 

Samoa  or  Samoa,  !,/.,  =  £a/ioCf  ^n  island 
near  Ephesus,  0.,  V.,  H.,  L.,  0. ;  see  also  Same. 

aanabilia,  e,  adj.  [  sano  ],  that  can  he  healed, 
curable,  remediable :  volnus,0. :  animl 

aanatid^  dnis,/.  [aano],  a  healing,  curing :  cor- 
porum :  oerta  et  propria. 

aancio,  sftnxl,  sanotus.  Ire  [1  SAC-l. — Of  a  law 
or  treatj,  to  make  sacred,  render  inviolable,  fix  im- 
alterably,  establish,  appoint,  decree,  ordain,  confirm, 
ratify,  enact :  quas  (legee)  senatus  de  ambitu  san- 
ciri  voluerit:  aanciendo  novam  legem,  Ne  quia, 
etc^  L. :  tabulas,  H. :  baec  igitur  lex  aanciatur,  ut, 
etc :  quod  populus  plebesve  sanxit :  cum  sancien- 
da  Bint  consulum  imperia,  aut  abroganda,  L. :  foe- 
dua,  ratify,  L. :  foedera  fulmine,  Y. — To  ratify, 
confirm,  consecrate,  enact,  approve:  at  hoc  legea 
non  aanciunt,  ordain:  consularia  lex  sanxit,  ne, 
etc :  contra  quam  sanctum  legibus  erat,  L. :  ne 
res  efferatur,  ut  iure  iurando  ac  fide  sandatur, 
petunt,  Ob.  :  ooetibus  ac  sacrificiiB  conapirationem 
dTitatium,  Ta. :  inhumaniaaimi  lege  sanxemnt, 
at|  etc .  habent  legibua  sanctum,  Si  quia  .  .  .  uti, 


etc,  Os. :  de  quibus  confirmandis  et  sandendis 
legem  laturua  eet:  fide  sanxerunt  liberoa  Tarenti- 
nos  leges  habituros,  L. — To  forbid  under  penalty, 
condemn  with  a  sanction,  enact  a  penalty  against : 
incestum  pontifices  supplicio  sanciunto:  obser- 
vantiara  poen&:  quod  Athenis  exsecrationibus 
publicis  sanctum  e.-^t :  Solon  capite  sanxit,  si  qui, 
etc.,  made  it  a  capital  offence, 

aancte,  adv.  with  cornp.  and  sup.  [  sanctus  ], 
solemnly,  conscientiously,  ncrupxUously,  religiotuUy, 
reverently,  purely,  holiiy:  iurare,  T. :  colimus  na- 
turam  excellentem:  multa  sunt  severius  scripta 
quam  in  antiquis  legibus  et  sanctius :  sancta  aanc- 
tissime  colere :  te  sancte  precor,  L. :  ea  sanctissi- 
me  observaturus :  virgines  tam  aancte  habuit,  Cu. : 
nusquam  eas  (pecunias)  tutiua  sanctiusque  depo- 
nere,  more  inviolably,  L, 

Banotlm5iiia,  ae,/.  [uiQCUxs],sa€rednes9^  sanc- 
tity, holiness:  ad  deorum  religionem  et  saiictimo- 
niam  demigraase,  the  divine  life:  summa,  extreme 
conscientiousness, 

aanctio,  dnis,  /.  [  sancio  ],  a  consecration,  con- 
firming as  invidable,  confirmation :  foederis  sanc- 
tione  defendi. — In  a  law,  a  penal  clause,  declara- 
tion of  a  penalty,  sanction :  sanctiones  sacrandae 
sunt  .  .  .  poen& :  neque  vero  leges  Porciae  quic- 
quam  praeter  sanctionem  attulerunt  novl 

■anctitaa,  &tis,  /.  [  sanctus  ],  inviolability,  set- 
credficss,  sanctity  :  tribunatOs :  templi  insulaeque, 
L. :  mecum  deorum  et  hominum  sanctitates  omnes 
afuerunt. — Moral  purity,  holiness,  sanctity,  virtue, 
piety,  integrity,  honor,  purity,  chastity:  quasi  lu- 
men aliquod  elucere  aanctitatem  tuam  :  matrona- 
rum :  sanctitas  est  scientia  colendorum  deorum : 
feminarum,  L. — A  pious  observance:  religionum 
sanctitates. 

aanctitudd^  inis,/.  [sanctus],  sacredness,  sanc- 
tity: sepulturae. 

aanotor,  Oris,  m.  [  sancio  ],  an  establisher,  or* 
dainer :  legum,  Ta. 

aanotaa,  a4j.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  aan- 
cio], consecrated,  established  as  inviolable,  sacred, 
inviolable :  campua :  tribuni  (plebis)  sancti  sunto : 
fides  induciarum,  L. :  ius :  ( litterae )  m  aerario 
sanctiore  conditae,  i.  e.  in  the  special  treasury,  re- 
served for  extreme  necessity :  hospites  sanctos  ha- 
bent. Us. :  uxor.  Ph.  —  Venerable,  august,  divine, 
sacred,  pure,  holy :  Sanctis  Penatium  deorum  sedi- 
bus:  polluerat  stupro  sanctissimas  religiones: 
sanctior  dies,  H. :  ignes  (of  a  sacrifice),  V. :  ami- 
citiae nomen,  0. :  pudicitia,  L. — Pure,  good,  inno- 
cent, pious,  holy,  just,  conscientious,  upright :  illo 
nemo  in  civitate  aanctior:  hominea  sanctissimi: 
sanctiBBlmus  et  iustissimus  index:  sanctluB  con- 
silium, L. :  senatus,  V. :  amores,  chaste:  Virgines, 
H. :  id,  quod  mihi  eat  et  sanctius  et  antiquiua. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Sanous 


760 


•anus 


SanouB  (Sang-),  I,  m.,  a  dnty  of  the  Sabinea 
(worshipped  at  Rome),  L.,  0.,  Pr. 

Handallnm,  l,  n.,  =  cavidXiov,  a  dipper,  ean- 
dal,T, 

■andapila,  ae,  /.,  a  cheap  coffin,  poor  nuuCB 
Stfr,  lu. 

■and^x,  Icis,  /.,  =:  advdvK,  a  bright  red,  ver- 
milion,  v.,  Pr. 

■ane,  adv.  with  comp.  [suuu^],  eoberly,  tensibly, 
reaaonably,  diMcreetly  :  sauiiis  bacchari  EdoDis,  H. 
— As  a  particle  of  assurnnce,  indeed,  doubtless,  by 
all  fnearu,  truly,  certainly,  of  course,  right,  very 
{on\y  posit.):  odiosuni  sane  genus  homiiiuro:  iu- 
dicare  difficile  est  sane:  oratio  sane  longa:  sane 
murteta  relinqui,  H. :  bonus  sane  vicinus,  H. — 
£  s  p.,  in  affirmative  answers :  Ch.  Ego  domi  ero 
siquid  me  voles.  Me.  Sane  volo,  assuredly,  T. :  Ch. 
Estne,  ut  fertur,  forma  ?  Pa.  sane,  entirely  so,  T. : 
sane  et  libenter  quidem. — I  r  o  n  i  c. :  Beneflcium 
magnum  sane  dedit!  Ph. — With  other  adverbs: 
res  rustica  sane  bene  culta :  bene  sane,  very  well, 
T. :  recte  sane  interrogasti,  very  properly,  T. :  Sane 
bercle  at  dicis,  exactly  as  you  say,  T. :  sane  qui- 
dem, of  course,  T.  —  With  quam,  how  very,  very 
much  indeed,  uncommonly,  exeeedinyly:  oonclusa 
eat  a  te  tarn  magna  lex  sane  quam  brevi. — With 
a  negative:  commissator  baud  sane  commodus, 
not  altogether,  T. :  haud  sane  intellego,  quidnam 
sit,  Qto.,  I  do  not  quite  understand:  haud  sane 
quisquam,  nobody  at  all,  S. :  non  sane  credere,  H. : 
quid  ad  haec  Quinctius  ?  nihil  sane  certum,  noth- 
ing at  aU, — Restrictive,  in  conoessions,  to  be  sure, 
iru^ed,  certainly,  however:  sane  bonum,  ut  dixi, 
rei  p.  genus :  sint  sane  ilia  magna :  haec  si  vobis 
non  probamus,  sint  falsa  sane :  sed  fruatur  sane 
hoc  solacio. — With  an  imper.,  then,  if  you  will:  I 
sane,  T. :  cedo  sane,  T. :  '  age  sane,'  omnes,  L. 

■angnalia,  see  sanqualis. 

■anguen,  inis,  n.,  see  sanguis. 

■angalnaiiBk  ntis,  P.  [sanguis],  bloodthirsty: 
eloquentio,  i.  e.  exhausting  clients,  Ta. 

•anguinaiiiia,  adj.  [sanguis],  bloodthirsty, 
btoody,  sangttinary :  inventus. 

■angaineas,  adj.  [sanguis],  of  blood,  consisting 
of  blood,  bloody:  imber :  guttae,  0. :  lingua,  0. : 
caedes,  0.:  rixae,  H. — Blfwd  -  colored,  blood  -  red  : 
iubae  (anguium),  V. :  mora,  V. :  Luna,  0.— F  i  g., 
bloodthirsty:  Mavors,  V.,  0. 

■angainolentuB,  acfj.  [sanguis],  yW/  of  blood, 
bloody:  pectora,  0. :  Allia  .  .  .  Volneribus  Latiis, 
0. — Blood-red:  color,  O. — F  i  g.,  sanguinary,  offen- 
sive: Littera,0. 

aangnJB  (poet,  also  oanguiB,  Y.,  0.),  inis,  m., 
or  (old)  sangueD,  inis,  n.,  blood:  Sine  sanguine 
fieri,  bloodshed,  T. :  innocentium,  slaughter:  in  san- 


fuine  versari,  murder  :  fluvius  Atratus  sanguine 
uxit :  ad  meum  sanguinem  hauriendum  adyolare, 
to  shed  my  blood:  hauriendus  aut  dandus  est  san- 
guis, we  must  slay  or  be  slaifi,  L. :  sanguinem  mit- 
tere,  to  let  blooa.  —  Blood,  consanguinity,  descent, 
race,  stock,  family :  sanguine  coniuncti,  blood-re- 
lations :  civium  omnium  sanguis  ooniunctus  existi- 
mandus  est :  tibi  matemo  a  sanguine  iunctus,  0. : 
Progeniem  Troiano  a  sanguine  duci,  V. :  sanguine 
cretus  Sisjpbio,  0.:  sanguinem  sociare,  L. — A 
descendant,  offspring,  posterity,  family,  kindred:  o 
sanguen  dis  oriundum  I  Enn«  ap.  G. :  saevire  in 
suum  sanguinem,  L.:  Clams  Anchisae  sanguis, 
i.  e.  Aeneas,  H. :  Regius,  i.  e.  Europa,  H. :  mens, 
V, — F  i  g.,  vigor,  strength,  force,  spirit,  life :  amisi- 
mus  omnem  sanguinem  civitatis:  quae  cum  de 
sanguine  detraxisset  aerari,  had  bled  the  treasury: 
missus  est  sanguis  invidiae  sine  ddore. — Of  style, 
vigor,  force,  life,  animation:  sucus  ille  et  sanguis 
inconruptus  usque  ad  banc  aetatem  oratonim  taXlx 
orationis  subtilitas  etsi  non  plurimi  sanguinis  est. 

sanies,  — ,  ace  em,  abl.  e,  /.,  diseased  bloody 
bloody  matter,  gore,  sanies  :  saxa  spargens  sanguine 
atro,  Enn.  ap.  G. :  domus  sanie  (foeda),  V. :  sanie 
expersa  Limina,  V. :  saniem  coniecto  emittite  fer- 
ro,  0. — A  corrupt  foam,  venom,  slaver  :  Perf usus 
sanie  vittas,  V. :  oolubrae  saniem  vomunt,  0. : 
sanies  manet  Ore  triliugui  (of  Gerberus),  H. 

sanitaSk  fttis,  /.  [  sanus  ],  soundness  of  bod§, 
health :  inconnipta :  Ad  sanitatem  dum  yenit  CU' 
ratio,  while  the  cure  is  perfected.  Ph. — F  i  g.,  sotmd- 
ness,  right  reason,  good  sense,  discretion,  sanity: 
animi :  ut  facinore  admisso  ad  sanitatem  reverti 
pudeat,  Gs. :  ad  sanitatem  reduoere :  nihilo  plus 
sanitatis  in  curia  quam  in  foro  esse,  L. :  victoriae, 
solidity,  permanence,  Ta. — Of  style,  soundness,  cor- 
rectness, propriety,  regularity,  purity  :  sanitatem  et 
integritatem  oratoris  probat :  orationis. 

sanna,  ae,  /,  =:  96waQy  a  mimicking  grimaee, 
mocking  face,  lu. 

sannlo,  dnis,  m.  [  sanna  ],  one  who  mimics  tn 
mockery,  a  harlequin,  buffoon. 

sano.  ftvi,  itus,  &re  [sanus ],  to  make  sound, 
heal,  cure,  restore  to  health  :  (vomicam) :  te :  UbI 
belli  volnera  sananda  sunt :  haec  volnera,  O. : 
quod  ad  sanandum  me  pertineret,  N. :  Corpora 
vix  ferro  sanantur,  O. — ^F  i  g.,  to  heal,  correct,  ro- 
store,  repair,  allay,  quiet :  rei  p.  partis  aegras  el 
labantls :  quae  sanari  potenint,  quacumque  ratlo- 
nesanabo:  voluntates  consceleratas :  mentis,  Gs.: 
cuius  causa  sanari  non  potest :  id  (inoommodum) 
maioribus  comraodi^,  Gs. :  discordiam,  L. 

Sanqaalis^  e,  adj.,  sacred  to  Sancus:  avis,  L. 

sanus,  acfj.  with  comp.  and  sup.  [2  SAV-], 
sound,  whole,  healthy,  well:  pars  oorpons :  sensfis : 
Si  noles  sanus,  curres  hydropicus,  H. :  eo  medico 


Digitized  by  V^OOQIC 


sapa 


751 


sarculum 


men  to  sanus  f actus.  —  Fig.,  of  the  state,  xound^ 
tuift,  vhoUf  unharmed:  res  p. :  civitas,  L.--Of  the 
mind,  aouncf,  rutionaly  sane^  sober ^  cUscreet^  sensible  : 
eos  sanos  intellegi  necesse  est,  quorum  mens,  etc. : 
Satin*  sanus  es  ?  in  your  senses  f  T. :  mens  bene, 
H. :  viz  sanae  compos  Mentis,  0. :  ilium  male  sa- 
num  putare,  of  unsound  mind :  male  sana  (Dido), 
L  e.  raving^  V. :  male  sani  po^tae,  i.  e.  inspired,  H. : 
excludit  sanos  Helicone  poStas,  sober^  H. :  bene 
sauus  Ac  non  incautus,  discreet^  H. :  rem  p.  capes- 
sere  hominem  bene  sanum  non  oportere:  nihil 
pro  sano  facturus,  i.  e.  rationally,  Cs. :  Solve  sene- 
scentem  sanus  equum,  H. :  tumuitu  etiam  sanos 
consternante  animos,  s^ -  possessed,  L. :  ab  illis 
(vitiis),  i.  e.  free  from,  H. :  qui  sanior,  ac  si,  etc., 
H. :  quisquam  sanissimus  tam  certa  putat,  quae 
▼idet,  quam  ?  etc. — Of  style,  sound,  correct,  sensi- 
ble, sober,  chaste:  nihil  erat  in  eius  oratione,  nisi 
sanum :  (oratores)  saniores. 

Bapa,  ae,/.  [SAP-],  must,  ttew  wine  boiled  thick, 
O. 

sapiens,  entis  (eibl.  sing,  as  adj,  ente  or  enti,  as 
iubst.  usu.  ente ;  gen.  plur.  entium,  poet,  also  en- 
ttim,  H.),  €ufj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of  sapiol, 
wise,  knowing,  sensible,  well-advised,  discreet,  jtuA- 
eious :  sapientissimum  esse  dicunt  eum,  cui,  etc. : 
homo  iudicio  suo  valde  sapiens :  rex :  sapientissi- 
mus  rex :  quis  sapientior  ad  coniecturam  ? :  ser- 
Tus  non  pauk)  sapientior,  H. :  puelia,  0. :  tempe- 
ratio :  verba,  T. :  Consilium,  0. :  sapientissimum 
indicium  senatOs. — ^As  subst.  m.,  a  smsible  person, 
discreet  man,  man  of  sense:  dictum  sapienti  sat 
e8t,T. :  sapiens  causas  reddet,  H. :  Fecundae  le- 
poris  sapiens  sectabitur  armos,  a  connoisseur,  U. 
— In  philosophy,  wise,  sage,  knowing  the  truth :  qui 
quietus  animo ...  is  est  sapiens :  sapientium  prae- 
oepta :  te,  Laeli,  sapientem  appellant :  eos  septem 
quos  Graeci  sapientes  nominaverunt. — Iron i c. : 
sapientum  octavus,  H. 

sapienter,  adv.  with  eomp.  and  sup.  [sapiens], 
sensibly,  discreetly,  prudently,  judiciotisly,  wisely: 
dicere:  faoere:  vivere,  H. ;  temporibus  uti,  N. : 
populares  vere  et  sapienter:  tibi  sapientius  sua- 
dere  te  ipso:  sapientius  fecisse:  alqd  retinuisse 
sapientissime. 

sapientia,  ae,  /.  [  sapiens  ],  good  taste,  good 
sense,  discernment,  discretion,  prudence,  intelligence, 
forethought:  sedulo  Moneo,  quae  possum,  pro 
mei  sapientia,  T. :  re  enim  iniquum  est,  seel  tu& 
eapientift  fit  aequissimum:  maiorum:  sapientia 
prima  (est),  Stultitia  caruisse,  H. :  Insaniens,  H.  : 
virtutes  ebullire  et  sapientias,  maxims  of  wisdom. 
—  Wisdom,  philosophy,  perfection  of  intellect  and 
character:  sapientia  eat  rerum  divinarum  et  hu- 
manarum  scientia:  sapientia,  quae  ars  vivendi 
putanda  est :  pro  vestrft  sapientift :  ceterarum  re- 
rum  tua,  in  other  things. — A  science :  ista  Scaevo- 


larum,  i.  c.  the  science  of  jurisprudence :  audacii 
pro  sapientift  uti :  constituendae  civitatis,  i.  a 
statesmanship. 

sapientipotens*  entis,  a^j,  [  sapientia  +  po- 
tens],  mighty  in  wisdom,  Eiiu.  ap.  0. 

sapid,  Ivl,  — ,  ere  [SAP-],  to  tasU  of,  smack  of, 
savor  of,  have  a  flavor  of:  nil  rhombus  nil  dama 
sapit,  has  no  flavor,  lu. :  Quaes!  vit,  quidnam  sape- 
ret  (simius),  Ph. — To  have  a  sense  of  taste,  perceive 
flavors  :  ut,  cui  cor  sapiat,  ei  non  sapiat  palatus. 
— F  i  g.,  to  have  taste,  have  discernment,  be  sensible, 
be  discreet,  be  wise,  discern :  populus  est  modera- 
tior,  quoad  sentit  et  sapit :  Qui  sapere  et  fari  pos- 
sit  quae  sentiat,  H. :  abeas,  si  sapis,  if  you  are 
wise,  T. :  hi  sapient,  Cs. :  te  aliis  oonsiUum  dare, 
Foris  sapere,  T. :  Qui  sibi  semitam  non  sapiunt, 
alteri  monstrant  viam,  kjvow,  C.  poSt :  quamquam 
quis,  qui  aliquid  sapiat,  nunc  esse  beatus  potest  ? : 
nihil :  Nil  parvum,  i.  e.  attend  to  nothing  trivial, 
H. — P  r  o  V. :  sero  sapiunt,  are  wise  too  late. 

sapor,  oris,  m.  [SAP-],  a  taste,  relish,  flavor, 
savor  (as  a  quality  of  things) :  non  odore  ullo,  non 
sapore  capi :  ut  mel,  suo  proprio  genere  saporis, 
dulce  esse  sentitur :  tardus,  V.  :  tristi  poma  sapo- 
re, 0. :  ratio  saporum,  H.  —  A  dainty,  delicacy : 
hue  iussos  adsperge  sapores,  V. :  et  tunsum  gallae 
admiscere  saporera,  i.  e.  juice,  V. — F  i  g.,  of  style, 
taste,  elegance:  vemaculus.  —  Of  conduct:  homo 
sine  sapore,  mthout  refinement, 

saroina,  ae,  /.  [SAR-J,  a  package,  bundle,  bur- 
den, load,  pack  (only  poet,  in  sing.) :  gravis,  H. — 
Flur,,  packs,  luggage,  baggage:  sarcinas  conligere, 
S. :  sarcinas  oonferri  iussit,  Cs. :  muli  gravati  sar- 
cinis.  Ph. :  custodia  sarcinarum,  L. :  qui  matri 
sarcina  Prima  suae  fuerat,  burden  (of  the  womb), 
O. :  sarcinam  eflfundit,  i.  e.  brings  forth.  Ph.  — 
Fig.,  a  burden,  weight,  sorrow,  care:  Sarcinaque 
haec  animo  non  sedet  apta  meo,  0. :  Sarcina  sum 
(tibi),  0. 

saroinarlns,  adj.  [  sarcina  ],  of  burdens,  for 
e:  iumenta,  Cs. 

saroinula,  ae,/.  dim.  [  sarcina],  a  little  pack, 
small  bundle,  fardel :  coUige  sarcinulas,  lu. :  sar- 
cinulis  expeditis,  Ct. :  puellae,  i.  e.  dowry.  In. 

saroid,  saral,  sartus.  Ire  [SAR-],  to  patth^  botch, 
meml,  repair,  restore,  make  good:  generis  (apum) 
lapsi  ruinas,  V.— F  i  g.,  to  make  go^  make  amends 
Jot,  make  compensation  for,  correct,  repair:  si 
quid  esset  in  beilo  detrimenti  acceptum,  Cs. :  ac- 
ceptum  incommodum  virtute,  Cs.:  iniuriam:  longi 
temporid  usu  ram,  restore  :  male  sarta  Gratia,  H. 

sarcophagus,  adj. ,  =  octpito^6yoQ,  flesh-devour- 
ing, camivorom  :  lapis,  a  limestone  of  which  coffins 
were  made,  said  to  reduce  the  corpse  to  ashes. — ^Aa 
sttbst.  m.,  a  tomb,  sarcophagus,  lu. 

saroulnm,  I,  n.  [SAR-],  a  light  hoe^  gardenrhoe: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


sardonyx 


758 


■atis 


flndere  sarculo  Agroa,  H. :  disperaa  per  tgrot  Sar- 
eoU,  0. 

•ardonyz,  ychis,  m.  and  /.,  =  aapUwl,  a 
preeioua  ttone^  sardonyx^  lu. 

•argus,  I,  m.,  =  vapyoc,  a  bream  (a  sea-fish),  0. 

tarisa  (-isaa),  ae,  /l,  =  cdpiffa,  a  long  Mace- 
donian lance:  arroa  clupeus  aarisaeque  illis,  L. : 
nudi  ferit  ora  sarissft,  0.,  Ou. 

■arisophoros  (sariaao-),  i,  m.,  =  ffapiao^o- 
poi,  a  Macedonian  lancer^  L.,  Cu. 

sarmentum,  l,  n.  [SARP-],  a  twig,  light 
branchy  fagot,  fa9cin$:  fasces  virganim  atque  aridi 
sarmenti,  L. — Usu.  plur.,  bruehwood,  fagots :  sar- 
menta  circumdare :  sarmeutia  couIectUf  Ca. :  fa- 
sces aarinentorum,  L. 

Muraonm,  aee  serracum. 

Sarranos,  adj,,  of  8arra  (an  old  name  of 
Tyre) :  ostrum,  Tgrian,  V. :  aulaea,  lu. 

■artagd,  inia,/.,  a  frying-pan,  baking-pan,  lu. 

■artUB,  ac{j.  [  P.  of  sarcio  ],  mended,  repaired, 
put  in  order  (only  in  phrases  with  tectm) :  aedem 
sartam  tectam  tradere,  in  complete  repair.  —  Aa 
tubst.  n, :  aarta  tecta  exegerunt,  repairs,  L. :  in 
sartis  tectia  quern  ad  modum  ae  geaaerit,  in  re- 
pairing public  buildings. — F  i  g. :  ut  Curium  aar- 
ium  et  tectum,  ut  aiunt,  conaervea,  i.  e.  safe  and 
Bound, 

sat,  ac(/.  (for  oomp.,  aee  aatiua),  n.  indecL  [for 
satis]. — Only  nom.  and  ace,,  enough,  sufficient,  satis- 
factory, adequate,  ample:  paene  plua  quam  aat 
erat,  f . :  tantum  quantum  aat  eat :  Tantum  aat 
habea  ?  are  you  satisfied  with  thai  f  T. :  nam  mihi 
faoti  Fama  aat  eat,  v. :  Qui  non  aat  habuit  ooniu- 
gem  inlexe,  was  not  content,  C.  poCt. :  Perdere 
posse  aat  est,  0. — Aa  subst.  n. :  non  aigni  hoc  aat 
eat.  Quod,  etc.,  proof  enough,  T. :  nee  aat  rationis 
in  annia,  V. — As  oat;.,  enough,  sufficiently,  satisfac- 
torily: aat  acio,  /  am  sure,  T. :  accuaator  sat  bo- 
nus: non  aat  idoneus  Pugnae,  H. — Only  enough, 
just,  moderately,  tolerably,  somewhat:  aat  com- 
mode, T. :  ai  me  voltis  ease  oratorem,  ai  etiam  aat 
bonuu),  etc. — Enougfi^  too  much  ;  with  ago  (leaa 
correctly,  satago) :  auarum  reniro  aat  agit,  has  his 
hands  full  with  his  own  affairs,  T.  (al.  aat  agitat). 

aata,  Oruro,  n.  [P.  plur.  n.  of  1  aero],  standing 
com,  crops :  Dulce  aatia  amor,  V. :  laeta,  V. :  Cum 
satia  arbusta,  0. 

aat  agit5,  aat  ago,  aee  aat 

sateUea,  itis,  m.  and  /.,  an  attendant,  foUowerf 
courtier^  life-guard:  regii  satellites,  retinue,  L. : 
satellites  Naevi :  ai  equitea  Romani  aatellitea  Nu- 
midae  traderentur,  S. :  Aunim  per  medios  ire  aa- 
tellites  .  .  .  amat,  H. :  Hannibalia,  followers,  L. — 
'—An  attendant,  companion,  follower :  lovia  pin- 
nata  satellea,  i.  e.  the  eagle :  Orci,  i.  e.  Charon,  H. : 


deae  custos,  satelles  (i.  e.  Orion,  of  Diana),  0.— 
An  assidant  in  crime,  accomplice, partner,  abettor: 
stipatores  corporis  constituit,  eoadem  aatellitea 
poteatatia :  satellites  scelerum. — ^F  i  g.,  an  assist- 
ant, attendant :  natura  ei  (ac  homini)  aenalis  tam- 
quam  aatellitea  attribuit :  Virtutia  rigidua,  H. 

satias,  — ,  /.  [aatial. — Only  nom.  sing.,  a  stif- 
fieiency,  abundance,  ptentifulness :  dabitur  satias 
aupplici,/tfZ/  satisfaction,  Att  ap.  0. — Satisfied  de- 
sire, satiety,  weariness,  loathing :  Studiorum  iatorum, 
T. :  aatiaa  amoria  in  uxore,  L 

satietaSk  atia,  /.  [aatisl,  a  si^kieney,  abundance, 
adequacy  (old  or  late) :  ad  satietatem  copift  oom- 
meatuum  inatructua,  Cu. — A  being  sated,  fullness, 
satiety,  loathing,  weariness,  disgust:  cibi:  incautos 
ad  aatietatem  trucidabitia,  L. :  non  metu  aliqoo 
adfecti,  aed  aatietate  exienint :  provlnctae :  domi- 
nationia,  S. :  gloriae,  Cu. :  ante  inimicoa  aatietas 
poenarum  auarum  cepisset,  quam,  etc.,  L. :  rerum 
omnium  .  .  .  vitae:  omnibus  in  rebus  aimilitudo 
eat  aatietatia  mater :  amicitianim  satietates. 

satin',  satine,  for  aatia-ne,  see  satia. 

1.  satio,  avi,  atus,  are  [satis],  to  fill,  satisfy, 
sate,  satiate:  desideria  naturae,  appease:  canes 
aatiatae  aanguine  erili,  0.  —  To  fill  up,  saturate, 
furnish  abundantly :  f retum  aquis,  0. :  odoribua 
ignia,  0. — F  i  g.,  to  stilt,  satisfy,  content,  glut,  sati- 
ate, appease:  animum:  neo  satiatur  cupiditatis 
aitia:  aatiari  delectatione :  iram,  0.:  ait  nequa- 
quam  ae  esse  satiatum :  aatiatus  poena,  L. :  satiati 
auppliciia  nocentium,  L. :  aatiata  ferinae  Dextera 
caedia,  0. — 7b  overjUt,  cloy,  satiate,  disgust:  pri- 
mum  numenia  agnoacitur,  deinde  aatiat:  sati&ri 
faatidio  aimilitudinia :  aatiatia  et  expletis  iucun- 
dius  eat  carere  quam  f rui :  Heu  nimia  longo  satiate 
ludo,  H. :  adaiduo  aatiatua  aratro,  Tb. 

2.  satio^  5nia,/.  [1  SA-],  a  sowing,  planting  (cf. 
aementia  \ :  tempua  aationia :  cura  aationis,  L. : 
Optima  vinetis  satio,  V. :  iugera  sationum  suarum 
profiteri,  cultivated  lands, 

satixa,  see  satura. 

satis,  a<(7'.  (for  comp.  aee  aatiua),  n.  indeet.  [2 
SA-]. — Only  nom.  and  ctcc,  enough,  student,  satts- 
fadory,  oinxie,  adequate:  cui  aatia  una  Farris 
libra  foret,  H. :  Duo  talenta  pro  re  noatrft  ego  esse 
decreri  satia,  T. :  ai  ad  arcendum  Italift  Poenum 
conaul  satis  esaet,  L. :  animo  iatuc  aatis  est,  auri- 
bua  non  satis :  qui  non  aentirent,  quid  esset  satis: 
avidior,  quam  satis  est,  gloriae:  poenaa  dedit  usque 
auperque  Quam  aatia  est,  H. :  ut  ea  modo  exerci> 
tui  satia  auperque  foret,  S. :  aatia  una  excidia,  V. : 
satia  erat  respondere  *  magnaa* ;  *  ingentia,*  inquit: 
nunc  libertatem  repeti  aatis  est,  L. :  Fabio  satis 
visum,  ut  ovans  urbem  iniret,  L. :  roa  satia  habe- 
bitia  animam  retinere,  will  be  content,  Sw :  «  noa 
aatis  habet  avaritiam  explere,  is  not  satisfied,'  noo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


BatUdatio 


768 


BatomiuB 


satis  habitom  est  quaeri  quid  .  .  .  verum  etiam, 
etc,  U  VHu  not  thought  tuffideni  :  ut  Lacedaemonii 
satis  haberent,  si  salvi  CHse  possent,  vtere  content^ 
X. :  senatus  censuit  satis  habendum,  quod  prae- 
tor ius  iurandum  pollicerctur,  muat  he  accepted  cu 
satUfactory^  L, — As  subat.  n.,  eru>iigh^  a  snfficienci/  : 
satis  superquc  dictum  est:  Satis  mibi  id  habeam 
suppHci,  T. :  ea  amicitia  non  satis  babet  firraitatis : 
satis  est  tibi  in  te  praesidi :  lam  satis  terns  nivis 
misit  pater,  H. :  satis  superque  esse  sibi  suarum 
cuique  rerum. — In  law,  satwfaduyn^  security^  guar- 
arUy,  in  pbrases  with  do  (less  correctly  as  one 
word,  satisdo)  and  accipio:  quibus  a  me  verbis 
satis  accipiet,  isdem  ipse  satis  det,  in  the  same 
form  in  which  he  takes  security  from  m«,  let  him 
ijive  it :  iudicatum  solvi  satis  daturos  esse  dicc- 
bant,  for  the  payment  of  the  judgment :  de  satis 
dando  vero  te  rogo  .  .  .  tu  ut  satis  des,  give  bonds. 
— As  adv.^  enough^  sufficiently^  adequately^  amply ^ 
fully:  ego  istuc  satis  scio,  T. :  satis  esse  arbitror 
demoDStratum :  Satis  superque  me  benignitas  tua 
ditavit,  H. :  pugnatur  acriter,  agitur  tamen  satis, 
i.  e.  it  goes  on  satisfactorily:  existimasti  satis  cau- 
tum  tibi  ad  defensionem  fore,  si,  etc.,  that  you 
would  have  secured  your  defence  well  enough  :  mu- 
lier  satis  locuples :  satis  superque  bumilis  est,  qui, 
etc^  L. :  Satis  scite,  T. :  satis  opportune  accidisse, 
Cs. —  Enough  Justy  tolerably^  modenUely^  somewhat : 
8y,  (raulier)  formft  luculentft.  Ch.  sic  satis,  T. : 
satis  litteratus :  satis  bene  pascere,  pretty  well ; 
see  also  satisdato,  satis  facio. 

BatiB-dati5  or  aatis  datio,  Onis,/.,  a  giving 
of  bail,  giving  bonds^  depositing  security. 

aatis -dato,  adv.^  imder  a  sufficient  security, 
under  a  pledge:  quod  satisdato  debeo  expedire, 
i.  e.  which  I  am  under  bond  to  pay. 

satia  do,  see  satis. 

aatlB-faoid  or  aatis  faoio,  f€cl,  factus,  ere, 
to  give  satisfaction  ^  satisfy ^  conient :  quam  ob  rem 
tandem  non  satis  facit?:  Siculis:  mibi:  causae 
atque  officio :  et  naturae  et  legibus :  ut  omnium 
vel  Buspicioni  vel  malerolentiae  satis  fiat:  qui 
(histriones)  in  dissimillimis  personis  satis  facie- 
bant :  in  iure  civili :  quibus  quoniam  satisfeci  me 
nihil  reliqui  fecisse,  quod,  etc.,  N. — To  give  satis- 
faction^  satisfy,  cotUenty  pay  off^  pay^  secure :  Fufiis 
satis  facit  absentibus  et  ndem  suam  liberat :  pe- 
cunias  mutuati,  proinde  ac  suis  satis  facere  vel- 
lent,  Cs. — To  give  satisfaction^  make  amends^  make 
reparation^  make  excuse^  apologize:  missis  ad  Oae- 
sarem  satisfadundi  caus&  legatis,  Os. :  in  qu&  civi- 
tate  legatus  populi  R.  violatus  sit,  nisi  publice  satis 
factum  sit,  etc. :  cum  tribunis  militum  egerunt,  ut 
Caesari  satisfacerent,  etc.,  Cs. :  aut  morte  aut  vic- 
tori&  rei  p. :  omnibus  rationibus  de  iniuriis,  Cs. 

aatiafaotio,  onis,/  [satis+2  FAG-1,  an  excuse^ 
apology,  plea^  explanation  *  Eorum  satisfactione  ac- 


ceptft,  Cs. :  satisf actionem  ex  nulla  oonscientii  de 
culpft  proponere  decrevi,  S. — Reparation^  amends^ 
satisfaction:  luitur  homicidiuro,  recipitque  satis- 
factionem  domus,  Ta. 

satius,  adj.  n.  [comp,  of  satis],  more  satisfying, 
better,  more  serviceable,  fitter,  preferable. — Only  as 
predicate  of  a  clause:  tibi  perdere  Talentum  sa- 
tius est  quam  illo  minam,  T. :  mergi  freto  satius 
illi  insulae  esse  quam  dedi  inimico,  L. :  nonne  sa- 
tius est  mutum  esse  quam  dioere,  etc. :  Nonne  fuit 
satius  tristis  Amaryllidis  iras  pati  ?  V. :  terga  im- 
pugnare  hostium  satius  visum  est,  L. :  satius  puta- 
runt  in  urbe  eum  comprehend!,  thought  it  more 
expedient's. 

aator,  oris,  m.  [1  SA-],  a  sower,  planter^  C. — 
F  i  g.,  a  father^  creator:  caelestQm,  i.  e.  Jupiter: 
hominum  atque  deorum,  V. — A  sower,  promoter^ 
author :  litis,  L. 

aatrapea,  seesatrapia. 

satrapes,  is,  ace.  en  or  em,  or  satrapa,  ae,  m., 
^  oarpcnrrig  [Persian],  a  governor  of  a  province^ 
viceroy,  satrap :  satrapa  si  siet  Amator,  T. :  regius, 
N.,  Cu. 

satrapia  or  satrapea,  ae,/.,  ^oarpairtiaf 
the  office  of  a  satrap^  a  satrapy,  Cu. 

satur,  ura,  urum,  adj.  [2  SA-],/u//,  sated^  having 
eaten  enough  (opp.  esurientes) :  puUi :  ut  puer  sa- 
tur sit  facito,  T. :  conviva,  H. :  capellae,  V. :  Am- 
brosiae  suco  quadrupedes,  0. :  omnium  rerum,  T. : 
altilium,  H. — Of  color,  fuU,  deep,  strong^  rich:  vel- 
lera  saturo  fucata  colore,  V. — Full,  riA,  abundant^ 
fertile  :  praesaepia,  V.— F  i  g.,  rich,  fruitftd :  nee 
satura  ieiune  (dicet). 

satura  (less  correctly  satira,  not  satyra),  ae, 
/.  [fem,  of  satur ;  sc.  lanx  ],  a  mixture,  hotch- 
potch; only  in  the  phrase,  per  saturam,  at  ran- 
dom, confusedly,  pell-mell :  quasi  per  saturam  sen- 
tentiis  exquisitis,  S. — A  satire,  poetic  medley  set  to 
music  and  sung  on  the  stage :  inpletae  modis  satu- 
rae,  L. :  ab  saturis,  i.  e.  after  the  appearance  of 
satires,  L.  —  A  scUire,  poem  o/  manners,  didactic 
poem :  in  saturft  nimis  acer,  H. 

saturatos,  P.  of  saturo. 

satoreia  ( quadrisyl. ),  drum,  n.,  a  pot  herb, 
savory,  0. 

Satureianns,  adj.,  of  Satureia  (in  Appulia), 
Appulian:  caballus,  H. 

saturitas,  fttis,  /.  [satur],  fulness,  superabun- 
dance: rerum  omnium. 

Saturnalia,  iOnim,  n.  [Saturnus;  sc.  festa], 
the  festival  of  the  Saturnalia  (beginning  Dec.  17), 
C,  L.,  H. :  prima,  the  first  day  of  the  Saturnalia, 
L. :  secunda,  tertia. 

Satumius,  adj.,  of  Saturn,  Satumian:  Stella, 
the  planet  Saturn,  C. :  tellus,  Italy,  V. :  r^na^  i.  e. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


Saturnus 


754 


the  golden  age  of  SaiurrCs  reign,  V. :  gens,  i.  e.  the 
lUdiariBy  0. :  luno,  V.,  0. :  luppiter,  pater,  V.,  0. : 
domitor  maris,  i.  e.  Neptune,  V. :  virgo,  L  e.  Vesta^ 
0. :  numenis,  the  Satumian  verse  (the  oldest  Latin 
metre),  H. — As  ntbst,  m.,  eon  of  Saturn^  i.  e.  Jupi- 
ter or  Pluto^  0. — As  eubet,/.^  daughter  of  Saturn  : 
luDO,  v.,  0. 

SatomuSi  I,  m.  [  1  SA- 1,  Satttrn^  ihe  ancient 
Latin  god  of  agriculture  ana  of  civilizationy  identi- 
fied with  the  Grecian  Kronoa,  C,  V.,  0.,  C\L—The 
^ttnet  Saturn,  H. 

aaturo,  *vl,  atus,  are  [satur],  to  JiU,  glut,  cloy, 
eaiitUe:  animalia  earum  (mammarum)  ubertate 
saturantur :  Nee  cytiso  saturantur  apes,  V. :  caede 
leones,  0. — To  fiUf  furnish  abundantly,  saturate: 
fimo  pingui  sola,  V. :  murice  pal  lam,  i.  e.  color 
richly,  0. — F  i  g.,  to  Jill,  satisfy,  content,  sate  :  mens 
saturata  bonanim  cogitationum  epulis:  homines 
saturati  honoribus :  se  sanguine  civium :  crudeli- 
tatem:  necdum  antiquum  saturata  dolorem,  her 
old  grudge  not  yet  assuaged,  V. 

1.  satUB,  P.  of  1  sero. 

2.  (flatOB,  as),  m.  [1  SA-1,  a  sowina,  planting 
(only  ace.  sing,  and  plur.  and  abl.  aing^ :  herbam 
(exstitisse)  non  humano  satu :  vitium. — A  beget- 
ting, producing,  origin,  stock,  race:  a  primo  satu: 
Herculi  lovis  satu  edito. — F  i  g.,  seed:  phllosophia 
praeparat  animos  ad  satds  accipiendos. 

satyrua,  I,  m.,  =adrvpoQ,  a  Satyr,  forest-god 
of  the  train  of  Bacchus,  with  goat^s  feet,  C,  H.,  0. 
— A  Grecian  form  of  drama  with  a  chorus  of 
satyrs,  satyric  play:  satyrorum  scriptor,  H. :  pro- 
tervi,  H. 

aauoiatio,  onis,/.  [saucio],  a  wounding. 

saucio,  ftvl,  atus,  ftre  [saucius],  to  wound,  hurt: 
in  turba  sauciari :  nemo  occisus  est  neque  saucla- 
tus :  ungue  genas,  0. — Euphemistic :  valde  amat 
ilium,  quern  Brutus  noster  sauciavit,  i.  e.  hasstaJbhed. 
— P  o  e  t :  Sauciet  ut  vomer  humum,  tear  up,  0. 

sauciuB,  adj.,  wounded,  hurt :  graviter :  saucio- 
rum  modo  babit&  ratione,  Cs. :  homines :  Bracchia 
direpti  saucia  fecit  acu,  0.  —  Smitten,  injured, 
enf&ebled,  HI,  sick,  distempered:  gladiator:  (tellus) 
nee  ullis  Saucia  vomeribus,  torn,  0. :  mains  celeri 
saucius  Africo,  H. :  glacies  inserto  saucia  sole, 
melted,  0. — ^Fi  g.,  wounded,  smitten  .*  Medea  amore 
saucia:  regina  gravi  saucia  cura,  V. :  vir  Pieria 
paelice,  H. :  ipse  e  nostro  igne,  0. — Wounded,  hurt, 
offended,  injured  :  animus. 

savioltun  (suav-X  ^)  ^  ^^"^  [suavium],  a  little 
kiss :  dulcius  ambroeift,  Ct. 

savior,  see  suavior. 

■avium  or  Buaviam,  I,  n.  [suavisl  a  love  kiss, 
kiss :  Atticae  meis  verbis  suavium  des,  I  e.  kiss 
for  me    meum,  i.  e.  my  love,  T. 


saxatilla,  is,  m.  [sazum],  a  fish  that  frequents 
rocks,  saxatile,  0. 

saxetmn,  I,  n.  [  saxum  ],  a  rocky  place,  stony 
ground:  asperum. 

saxeuB,  adj.  [sazum],  of  rock,  of  stone,  rocky, 
stony :  moles :  scopulus,  0. :  umbra,  of  the  rocks, 
V. :  Niobe  sazea  facta,  0. 

sazifiouB,  a^j.  [sazum +2  FAC-],  turning  into 
stone,  petrifying  :  Medusa,  0. :  voltus  Medusae,  O. 

aazlfragus,  adi.  [  sazum  +  FRAG-  ],  stone- 
breaking,  rock-crushing  :  undae,  Enn.  ap.  C. 

saxoBUS.  adj.  [  sazum  ],  fuU  of  rocks,  rocky, 
stony :  montes,  V. :  Sazosus  sonans  Hypanis,  i.  e. 
roaring  among  rocks,  V. 

sazalnm,  I,  n.  dim.  [sazum],  a  little  rock, 

Baxiim,  I,  n.  [  2  SAG-  ],  a  large  stone,  rough 
stone,  broken  rock,  bowlder,  rock:  e  sazo  sculptus: 
magni  pondeiis  saza,  Gs. :  sazis  suspensa  rupea, 
V. :  inter  saza  ruplsque,  L. :  Gapitolium  aazo 
quadrato  substructum,  with  foundations  of  hewn 
stone,  L. — P  ro  v. :  satis  diu  iam  hoc  sazum  vorso, 
i.  e.  struggle  in  vain  (as  Sisyphus  with  his  stone), 
T. — As  nom,prop.,  the  Tarpeian  Bock:  quis  au- 
deat  laedere  propositi  cruoe  aut  sazo  ? :  Deicere 
de  sazo  civis?  E.^The  Sacred  Bock  (on  the 
Aventine  hill,  where  Bemus  consulted  the  aus- 
pices): pulvinar  sub  Sazo  dedicare:  Appellant 
Sazum,  pars  bona  montis  ea  est,  0. — In  the  name, 
Saza  Rubra;  see  ruber. — Plur,,  stony  ground, 
rocky  places:  in  apricis  coquitur  vindemia  sazis, 
y. — A  stone  wall:  sazo  lucum  circumdedit,  0. 

Boabellnm,  see  scabillum. 

Bcaber,  bra,  brum,  adj.  [2  SGAP-],  rough^ 
scurfy,  scciroits :  pectus  inluvie,  G.  po«t :  manuB, 
0. :  homo,  H. :  robigo  (pilorum),  V. 

Bcabiea,  em,  S,  /.  [2  SGAP-  ],  a  roughness, 
scurf:  ferri  ( with  robigo ),  V. :  mali,  lu.  —  As  a 
disease,  the  Mxb,  mange,  itch,  leprosy :  turpis,  V . : 
mala,  H.,  lu.  —  F  i  g.,  an  itching,  restless  Umging, 
unnatural  excitement :  dulcedine  hac  et  scabie  ca- 
rent :  scabies  et  contagia  lucri,  H. 

Bcabillum,  I,  n.  dim.  [scamnum],  a  footstool, 
cricket .  scabilla  concrepant,  aulaeum  tollitur,  the 
pedals  (for  signalling  on  the  stage). 

Boabo,  — ,  — ,  ere  [2  SCAP-],  to  scratch,  scrape  : 
caput,  U. 

Soaea,  ae,  a^.,  =  Scaio/,  Seaean. — Only  with 
porta  or  portae,  the  western  gate  of  TVoy,  V. 

Bcaena  (aoena),  ae,/.,  =  jic^v^.— In  a  theatre, 
the  stage,  boards,  scene :  hoc  videbit  in  scaena : 
Bcaenae  magnificentia :  Vel  scaena  ut  yersis  disce- 
dat  frontibus,  V. :  columnas  ezddunt,  scaenis  de- 
cora alta  futuris,  a  theatre,  Y. :  scaenis  agitatus 
Orestes,  L  e.  tfi  tragedies,  Y. :  torn  silvis 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


■caenious 


756 


■coins 


oorusda,  etc,  i.  e.  an  open  apace  surrounded  hy  the 
woody  V. — F  i  g.,  the  public  ttage^  public^  pubiicity  : 
qaia  maxima  oratori  quasi  scaeoa  videtur  contio 
esse :  quae  si  minus  in  scenft  sunt,  i.  e.  in  public 
view:  se  a  volgo  et  scaeni  in  secreta  remorant 
Virtus,  etc.,  H. — P  r  o  v. :  tibi  scenae  serviendum 
est,  i.  e.  keep  yourself  in  public  view, — A  pretenee^ 
parade^  pretext :  scaenam  ultro  criminis  parat,  Ta. 

■oaenicuB  (scenlouB),  o^/.,  =  onjvucdcf  of 
the  stage^  scenic^  dramatic^  theatrical:  artifices, 
actors :  ludi,  stage-plays^  T.,  L. :  res  forensis  scae- 
nica  venustate  tractavit. — Plur,  m.  as  subst.^play- 
erSy  actors  :  factum  quodam  in  scenicoe  iure. 

soalae.  arum,  /.  [SCAND],  a  flight  of  steps, 
stairsy  stairaue,  ladaery  scaling  -  ladder  :  murum 
scalis  adgredi,  S. :  in  scalis  latuit,  H. :  scalas  po- 
nere,/2,G8.:  re  in  scalarum  tenebris  abdere,  o/ 
ike  staircase, 

soalmtis,  I,  m.,  =  aKa\fA6c,  a  peg  to  hold  an 
9ar,  thole^  thole-pin:  duorum  scalmorum  navicula, 
L  e.  with  a  pair  of  oars :  scalmum  nullum  videt, 
i.e.not  a  sign  of  a  boat, 

Bcalpellum,  I,  n.  dim.  [scalpnim]. — In  surg- 
ery, a  small  knife,  sealpely  lancet, 

scalpo,  psi,  ptus,  ere  [ SCARP- 1,  to  scratch: 
terram  U  nguibus,  H. :  caput  digito,  lu. — In  art,  to 
cut,  carvSf  engrave  (of  surface  work) :  ad  scalpen- 
dum  apta  manus  est:  nostri  memorem  sepulcro 
Scalpe  querelam,  carve,  H. 

Bcalpnun,  I,  n,  [SCARP-],  a  sharp  cutting  in- 
strwnenty  chisel,  knrfe:  fabrUe,  carpenter's  chisel, 
h. :  Si  scalpra  (emat)  non  sutor,  shoemaker*s  knives, 
H. — A  penknife,  Ta. 

Bcammdnea,  ae,/.,  =  ffieafifiwvia,  scammony. 

Bcamnom,  I,  n.  [1  SCAP-],  a  bench,  stool,  step, 
H. :  scamuis  oonsidere  longis,  0. — A  throne :  regni 
stabilita  scarona  solumque,  Enn.  ap.  C 

Bcando^  — ,  — ,  ere  [SCAND-],  to  rise,  dimb, 
mount,  clamber,  get  up,  ascend:  in  aggerem,  L.:  In 
donioB  superas,  0.:  Ad  nidum  volucris  (faelesX 
Ph. :  eodem,  quo  dominus,  H. :  malos :  in  curru 
Capitolium,  i.  e.  in  triumph,  L. :  equum,  V. :  paren- 
tis regna,  H. :  scandit  machina  muros,  V. :  Scandit 
navis  Cura,  H. 

Bcapha,  ae,  /.,  =  aica^,  a  Ught  boat,  ship's 
boat,  skiff:  in  scapham  confugere :  biremis,  H. 

Bcaphium  (scapinm),  I,  n.,  =  oKa^ov,  a 
boat-shaped  drinkimg-vessd,  ewer,  basin:  scapbia 
aurea. — A  chamber-pot,  lu. 

BOapulae.  &ruro,  /.  dim.  fl  SCAP-1,  the  shoul- 
der-blades, shoulders:  altae,  0. :  scapulas  perdidi, 
i.  e.  have  incurred  a  flogging,  T. 

Bcama,  I,  m.,  ^axapo^,  a  sea-fish,  soar,  parrot- 
fish  (a  delicacy),  H.,  0. 


80atebra,  ae,/.  [scato],  a  bubbling,  gushing; 
(unda)  scatebris  temperat  arva,  spring-water,  V. 

soatena,  nus,  atfj.  [P,  of  scato],  bubbling,  fuU, 
abounding:  arx  fontibus,  L. :  Beluis  pontns,  H. 

Bcato,  — ,  — ,  ere,  to  bubble,  gush,  well  up, 
spring  forth:  Pontes  scatere,  Enn.  ap.  C. 

Bcatnrigea  or  Bcatnriglnea,  um,/.  [scaturio, 
to  stream],  bubbling  water,  spring-water,h, 

soatmia,  a4j,  [  1  CAR-],  with  swollen  ankles, 
dub-footed,  H. 

soelerate,  adv,  with  comp.  and  sup.  [soelera- 
tus],  impiously,  wickedly,  scandalously,  nefariously: 
feci:  domus  sceleratius  aedificata  quam  Eversa: 
insidias  sceleratissime  machinatus. 

soeleratOB,  adj.  with  comp.  and  sup.  [F,  of 
scelero],  polluted,  profaned,  defiled:  terra,  V. :  li- 
roina  Thracum,  0. :  Vicus,  on  the  &auiline,  where 
7\Ulia  drove  over  the  corpse  of  herfatner,  L. :  cam- 
pus, <it  the  CoUine  gate,  wMre  an  unchaste  vestal 
was  entombed  alive,  L. :  sedes,  the  abode  of  the 
wicked  in  the  underworld,  0.  —  Impious,  wicked, 
accursed,  infamous,  vicious,  flagitious :  Davos,  T. : 
vir :  stirps  hominum  sceleratorum,  Cs. :  hostis : 
coniunx,  L. :  iste  multo  sceleratior  quam  ille :  ego 
sum  sceleratior  illo,  0. :  refertam  esse  Graeciam 
sceleratissimorum  hominum.  —  As  subst.  m.:  tu 
unus,  soelerate,  inventus  es,  qui,  etc.,  scoundrel: 
sceleratorum  manu. — Accursed,  shameful,  outra- 
geous, impious :  eius  preces :  coniuratio,  L. :  in- 
sania  belli,  V. :  amor  habendi,  0. :  ignes,  0. :  a 
sceleratiore  hasta:  subit  ira  sceleratas  sumere 
poenas,  I  e.  satisfaction  for  her  crimes,  V. :  frigus, 
destructive,  V. 

Bcelerdi  — ,  fttus,  ftre  [scelus],  to  pollute,  defile, 
desecrate :  pias  manQs,  V. :  Cererem,  lu. 

Bceleroaos,  adj.  [scelus],  fuU  of  wickedness, 
vicious,  abominable :  ille,  T. 

Bceleate,  adv.  [  scelestus  ],  wickedly,  viciously, 
impiously,  abominably,  detestably:  sceleste  atque 
impie  facta,  L. :  suspicari,  roguishly. 

BcelestiiB,  adj.  with  comp.  [scelus],  impious, 
wicked,  villanous,  infamous,  accursed,  knavish, 
roguish :  homo,  T. :  homines  scelestos  necare,  S. : 
sorores,  H. — As  sttbst.  m.  and /.» an  infamoun  per. 
son,  wretch,  miscreant,  scoundrel:  ne  me  attijjns, 
Sceleste,  T. :  Quo  scelesti  ruitis?  H. :  mali  atque 
scelesti,  S. :  scelesta,  T.—Of  things,  accursed,  abom- 
inable,  infamous,  shameful :  f acinus  :  scelestior 
sermo,  L. :  nuptiae,  S. :  malitia,  Ph. 

scelus,  eris,  n.  [SCEL-],  a  wicked  deed,  heinous 
act,  crime,  sin,  enormity,  wickedness:  ci?em  scelus 
verberare :  scelus  atque  perfidia :  inde  omnia  sce- 
lera  ac  maleficia  g^gnuntur :  documeutum  Persa- 
rum  sceleris:  nefario  scelere  concepto:  ad  per- 
fioiendum  scelus  incitare :  in  me  edere :  se  scelere 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


■cena 


75« 


•olndo 


adilgara :  obrui,  L. :  caecum  domOfl  soelus  omne 
retexit,  V. :  legatorum  interf ectonim,  the  crime  of 
murdering  the  deputies^  L. :  quod  scelus  Calydona 
merentem  (  concessit )  ?  i.  e.  ^  penalty  of  what 
crime  t  V. — As  a  term  of  reproach,  raeccdy  eeoun- 
drd^  villain^  rogtte^  baggage  (  oolloq. ) :  Abin  hinc 
scelus !  T. :  ubi  illic  est  scelus,  T. :  Artificis  scelus, 
i.  e.  cunning  rogue^  V. — A  misfortune^  calamity: 
Fa.  Quid  hoc  est  sceleris  ?  peril,  T. 

Boena,  soenious,  see  scaen-. 

BOeptrifer,  fera,  f erum,  acfj.  [  soeptrum  +  1 
FER-],  sceptre-bearing^  sceptred:  mantis,  0. 

■coptmm,  I,  n.,  =r  <r«^irrpov,  a  royal  staffs 
teeptre:  (rex)  sedens  cum  sceptro:  dextrft  scep- 
trum  gerebat,  V. :  rex  sceptro  insignis  ebumo,  0. 
—  Flur.  for  sing, :  Aeolus  Sceptra  tenens,  V. : 
magna  Sceptra  manu  teneo,  0. — A  kingdom^  rule, 
tlominiony  authority  (  sing,  and  plur. ) :  mibi  tu 
sceptra  loveroque  Goncilias,  V. :  pulsus  solio  seep- 
trisque  patemis,  V. :  sceptro  potiri  perenni,  0. 

BCeptuchuo,  1,  m.,  =  wnjurovxoc,  a  sceptre- 
bearer^  Ta. 

Bcheda,  see  scida. 

BChoenobatea,  ae,  m.,  =  ax^ivopdrriQf  a  rope- 
dancer^la. 

■ohola  (BCOla),  ae,  /,  =  ej(p\ri^  an  intermis- 
rion  of  vorky  leisure  for  learning,  learned  conver- 
sation, debate,  disputation,  lecture,  dissertation: 
dierum  quinque  scbolas,  ut  Graeci  appellant,  in 
totidem  libros  contuli:  Stoica:  ubi  sunt  vestrae 
scholae. — A  meeting  place  for  teachers  and  pupils, 
place  for  instruction,  place  of  learning,  school:  ex 
harft  producte  non  ex  scbolft:  homo  politus  ex 
scholft:  qui  cum  in  scholft  adsedissent :  philoso- 
phorura  scholae. — The  disciples  of  a  teacher,  body 
offoiloufers,  school,  sect :  pbilosophorum  scholae. 

BOllolaatious,  adj.,  =  axoXatrriKoct  of  a  school, 
scholastic :  oontroversiae,  Ta.  —  As  subst.  m.,  one 
who  teaches  rhetoric,  a  lecturer  in  tJie  schools,  Ta. 

Boida  ( Boheda ),  ae,  /.,  =  <rx«^»J.  <»  '^^P  of 
papyrus  bark,  leaf  of  paper,  sheet. 

BClenB,  entis,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of 
scio],  knowing,  understanding,  itdelligent,  acquaint- 
ed, skilled,  versed,  expert:  Id  tibi  renuntio,  ut  sis 
sciens,  T. :  quis  igitur  hoc  homine  scientior  urn- 
quam  fuit?:  venefica  Scientior,  H. :  quae  (navis) 
scientissimo  gubernatore  utitur :  locorum,  S. :  ci- 
tharae,  H. :  vir  regeudae  rei  p.  scientissimus :  flee- 
tere  equum  sciens,  H. — With  the  subj.  in  place  of 
an  adv.  with  the  predic.,  knowing,  knowingly,  wit- 
tingly^ purposely,  intentionally :  prudens  sciens  pe- 
reo,  T.:  ut  offenderet  sciens  neminem:  habebit 
igitur  te  sciente  curia  senatorem,  etc. :  me  oblinam. 

BOlenter,  adv.  witli  comp.  and  sup.  [sciens], 
ksunoingly,  understandivgly,  itUelligently,  skilfully. 


expertly :  dicere :  aggerem  subtrahebant,  eo  scien- 
tins,  quod,  etc.,  Cs. :  rationem  operis  scientissime 
exponere. 

BOientia,  ae,/.  [sciens],  a  knowing,  knowledge, 
intelligence,  science:  nullam  rem  quae  huius  viri 
scientiam  f ugere  possit :  nullo  modo  poterit  oratio 
mea  satis  facere  vestrae  scientiae,  i.  e.  to  exprets 
as  much  as  you  already  know:  ignoratio  futuro- 
rum  malorum  utilior  est  quam  scientia :  in  legibus 
interpretandis :  cuius  scientiam  de  omnibus  con- 
stat fuisse. — Of  a  particular  branch  of  knowledge, 
knowledge,  skill,  expertness,  art:  ea  scientia,  quae 
sit  multis  profutura:  ingenio  scienti&que  excel- 
lere :  vestram  scientiam  implorarem :  scientia  at- 
que  usus  militum,  Cs. :  tua  scientia  excellens  .  . . 
nostra,  i.  e.  jurisprudence . . .  oratory:  Jam  efficaci 
do  roanfts  scientiae,  H. :  tot  artes  tantae  sclentiae, 
requiring  so  great  knowledge:  physica  ipsa  et  ma- 
thematica  scientiae  sunt  eorum,  qui,  etc. :  nauti- 
carum  renim,  Cs. :  astrologiae:  dialecticorum : 
iuris :  linguae  Gallicae,  Cs. :  colendorum  deorum. 
— Theory:  ars,  cum  ea  non  utare,  scientia  tamen 
ipsa  teneri  potest :  te  scientia  augere. 

BoDioet,  adv.  [for  scire  licet]. — ^With  ace.  and 
inf.,  you  may  know,  you  may  be  sure,  it  is  certain, 
it  is  obviofts  (old) :  scilicet  Factunim  me  esse,  T. : 
ubi  ilia  formido  decessit,  scilicet  lascida  atque 
superbia  incessere,  S. — As  a  particle  of  assurance, 
it  is  certain,  it  is  obvious,  of  course,  plainly,  nat- 
urally, obviously,  certainly :  scilicet  hoc  Pansa  aut 
non  yidet  aut  negliget :  a  te  litteras  exspectabam: 
nondum  scilicet,  not  yet  to  be  sure:  quid  ad  haec 
Naevius?  ridet  scilicet  nostram  amentiam,  qui, 
etc. :  senectus  semper  agens  aliquid :  tale  scilicet, 
quale,  etc.,  ximA,  naturally :  unda  scilicet  omnibus 
Enaviganda,  cdas  /  H. :  Brutus  terram  osculo  con- 
tigit,  scilicet,  quod,  etc.,  evidently  because,  L. :  nota 
scilicet  ilia  res,  cum,  etc.,  the  fact  is  surely  well 
known,  etc. — In  concession,  of  course,  no  doubt,  I 
admit,  certainly  (usu.  followed  by  sed  or  tamen) : 
cognoscat  (orator)  memoriae  veteris  ordinem,  ma> 
xime  scilicet  nostrae  civitatis,  sed  etiam,  etc :  tuli 
scilicet  moleste,  ut  debui,  sed  tamen  constitui  ad 
te  venire. — As  an  answer,  of  course,  certainly,  T. : 
Pa.  fratris  igitur  Thai's  totast?  Ch.  scilicet,  T. 
— In  irony,  cf  course^  to  be  sure,  doubtless,  certain- 
ly, forsooth,  it  is  likely:  Si.  Meum  gnatum  rumor 
est  amare.  Da.  id  populus  curat  scilicet !  of  course 
people  care  for  that  /  T. :  et  ego  id  scilicet  nescie- 
bam  I :  vim  scilicet  ego  desideravL 

Bollla,  see  squilla. 

Boin  for  BCiBne,  see  scio. 

BOindo  (  scidi,  late  ),  scissus,  ere  [  2  SAC-  ],  to 
cut,  tear,  rend,  force  apart,  split,  deave,  dimde: 
dolore  comam,  Att  ap.  C. :  crinis,  V. :  scissae  ca- 
pillos  matres,  0. :  vestem,  tear  open,  L. :  ooronam, 
H. :  vitiato  fistula  plumbo  Scinditur,  bursts  open^ 

Digitized  by  V^OOQIC 


•ointiUa 


757 


•OitUB 


0. :  Tftllmn,  tmr  up^  Cs. :  cuDeb  lignum,  c^mnm^  V. : 
ferro  aequor  (i.  e.  humum),  V. :  puppia  aquas,  0. 
—  To  party  separate^  divide:  scindit  Sueviam  con- 
tinuum montium  iugum,  Ta. :  Scinditur  in  gerainas 
partis  amnis,  0. :  genus  ambonim  scindit  se  san- 
guine ab  uno,  i.  e.  branchet^  V. :  Scinditur  studia 
m  oontraria  volgus,  V. :  fletu  verba,  itUerrvptj  0. 

BOintilla,  ae,/.,  a  mark:  silici  sointillam  ex- 
cudere,  V. :  scintillam  lerem  ignis  aooendere,  L. : 
parva,  Cu. — ¥  i  g.,  a  tpark,  glimmer ^  traee^  parti- 
cU:  ingeni:  belli:  rirtutum  quasi  sointillae. 

■cintillo,  — ,  — ,  ftre  [scintilla],  to  tparkU, 
glitter^  glow :  testft  ardente  oleum,  V. 

BClo  ( sdbaro,  old  for  sciSbam,  T. ;  sdbd,  old 
for  sciam,  T. ;  scin*,  colloq.  for  sclsne,  T. ),  Ivl 
( sciit,  sciSre,  L. ;  sclsti,  T.,  0. ;  scieram,  sciero, 
scierim,  C. ;  scTsse,  sclssem,  T.,  C.,  L.,  0.),  Itus  [2 
SAC-],  to  know,  understand^  perceive,  have  knowl- 
edge of,  be  skilled  in :  qui  sciam  ?  T. :  quaero  qui 
scias :  fecerunt  id  servl,  nee  sciente  nee  praesente 
domino :  oerto :  nihil  facilius  scitu  est,  L. :  ars 
earum  rerum  est,  quae  sciuntur:  unam  litteram 
Graecam:  litteras:  verum  si  scire  voltis:  Nee 
scire  fas  est  omnia,  H. :  quod  sciam,  for  aught  J 
know:  id  de  Marcello  sciri  potest,  can  be  learned, 
etc. :  qui  uti  scint :  si  sciret  regibus  uti,  H. :  vin- 
cere  scis,  L. :  Parmenonis  scio  esse  banc  techni- 
cam,  T. :  quas  ( leges )  scitis  exstare :  scire  licet 
hunc  lumen  rebus  nostris  futurum,  it  is  plain  that, 
etc.,  L. :  scito  hoc  nos  in  eo  iudicio  consecutos 
esse,  ut,  etc.,  be  assured:  qui  nisi  exeunt,  scitote 
hoc  futurum,  etc. :  quod  quicquid  cogitant  Me 
scire  sentiunt:  ego  scibo  ex  hoc  quid  siet,  T. : 
Sestium  quanti  faciam:  ex  quo  genere  iste  sit: 
scimus,  ut  Titanas  sustulerit,  H. :  Qui  scis,  an, 
quae  iubeam,  sine  vi  faciat?  T. :  scito  .  .  .  nee, 
quando  f utura  sint  comitia,  sciri :  plus,  quam  opus 
est  scito,  sciet,  T.:  scire  Latino:  fidibus,  to  be 
skilled  in  music,  T. :  de  omnibus :  quis  enim  erat 
qui  non  sciret  studiosiorem  Mithridatem  fuisse, 
etc.  (i.  e.  qui  nesciret) :  tam  imperitua,  ut  non  sci- 
ret, etc.,  Cs. — Of  the  people,  to  ordain,  decree:  ut 
tribunus  plebis  rogationem  ferret  scirctque  plebs, 
uti,  etc.,  L. 

BOipld,  6nis,  m.  [  1  SCAP-  ].  a  staff,  walking- 
stick:  ebumeus  (of  the  viri  triumphales),  L. 

■cixpea  ( Birp- ),  ae,  /.  [  scirpeus  ],  a  wagon- 
body  of  basket  work,  0. 

scirpeus  ( sirp- ),  adj.  [  scirpus  1,  of  rushes  : 
simulacra,  m^n  o/"  A/rair,  0. :  imago,  0. 

scirplculus,  1,  m.  dim.  [scirpus],  a  rush-basket, 
Pr. 

soirpus  or  sirpus,  I,  m.,  a  rtish,  bulrush, — 
P  r  o  V. :  nodum  in  scirpo  quaeris,  i,  c.fnd  trouble 
where  there  is  none,  T. 

SCiscitor,  &tU3,  arl,  dep.  [  scisco  ],  to  inform 


oneself  seek  to  know^  ask,  inquire,  question^  exam- 
ine^  interrogate  :  sciscitando  eodem  pervenit,  L. : 
elicuit  comiter  sciscitando,  ut  fateretur,  etc.,  L. : 
Epicuri  ex  Valleio  sciscitabar  sententiam :  consu- 
lis  voluntatem,  L. :  de  victori&:  lubet  prius  quid 
sit  scisoitari,  T.:  multis  sciscitantibus,  cuinam 
earn  (virginem)  ferrent,  L. :  unum  sciscitatum 
mittit,  quidnam  se  facere  vellet,  L. :  sciscitatum 
deos  descendunt,  L. 

scisoo,  sclvl,  scltus,  ere,  inch.  [scio]. — Of  the 
people,  to  accept,  approve,  assent  to,  enact,  decree, 
ordain :  (maiores)  quae  scisceret  plebes  . . .  iuberi 
yetarique  voluerunt :  oonsules  populum  iure  roga- 
verunt  populusque  iure  scivit :  rogationem  de  Li- 
guribus:  nee  sollemne  quidquam  ad  sciscendum 
plebi  fieri,  at  the  euloption  of  a  plebiscitum,  L. :  de 
aliquo  cive,  ut  sit,  etc. :  multa  perniciose  sciscuntur 
in  populis:  scivere  gentis  suae  more,  ne,  etc.,  Cu. 
— To  approve,  assent  to,  vote  for,  ordain  :  quod 
primus  scivit  legem  de  publican  is,  etc. 

soissos,  a€fj.  [P.  of  scindo],  rent :  genae,  fur- 
rowed, Pr. — F  i  g.,  shrill,  harsh :  (vocum)  genus. 

soite,  adv,  [scitus],  shrewdly,  cleverly,  skUfidly, 
adroitly,  nicely,  tastefully,  elegantly:  promittit  tibi, 
T. :  satis  scite  et  commode  tempus  ad  te  cepit 
eundi :  (  rationes )  perscriptae :  loqui,  L. :  parum 
scite  convivium  exornare,  S. 

soitor,  itus,  Srf,  dep.freq.  [scio],  to  seek  to  know, 
ask,  inquire:  scitari  et  quaerere  causas,  Y.:  cau- 
sam  adventQs,  0. :  digna  relatu,  0. :  Scitanti  deus 
huic  de  coniuge  dixit,  0. :  Eurypylum  scitantem 
oracula  Phoebi  Mittimus,  i.  e.  to  consult,  V. :  ex 
ipso,  H. :  ab  ipso,  0. :  quid  veniat,  0. 

soitum,  I,  n.  [P.  n.  of  scisco]. — Of  the  Roman 
people,  aw  ordinance,  statute,  decree,  resolution, 
popular  vote:  scita  ac  iussa  nostra  comprobare. 
— Usu.  with  plebis  or  plebi  ( often  as  one  word, 
plebiscitum) :  quo  plebiscito  decreta  a  senatu  est 
quaestio  oonsuli,  etc. :  (lex)  plebei  scito  Canuleio 
abrogata:  de  altero  aedile  scitum  plebi  est  fac- 
tum, L. :  populi  scita,  Ta. — Of  popular  assemblies 
in  other  nations,  a  decree,  ordinance,  resolution: 
cum  esset  lex  Athenis,  ne  quis  populi  scitum  fa- 
ceret,  ut,  etc. :  populi  scito  non  paruit,  N. :  ut  nul- 
lum de  eft  re  scitum  populi  fieret,  L. — Of  any  pub- 
lic authority,  a  decree,  ordinance:  omnia  sacra 
Pontificis  scitis  subiecit,  L. :  aliorum  (decemviro- 
rum)  scitis  adversari,  L. 

1.  scitus,  adj.  [P.  of  scisco].— Of  things,^, 
suitable, proper,  judicious,  sensible,  witty:  scito  ilia 
quidem  (scnpsit)  sermone :  scitum  est,  quod  dicere 
aolebat,  etc.,  it  is  a  witty  saying  :  scitum  est  cau- 
sam  conferre  in  tempus.  —  Of  persons,  knowing, 
shrewd,  clever,  dexterous,  acute,  experienced,  skilful, 
adroit :  homo,  T. :  ijonvivator,  a  clever  host,  L. : 
Nessus  vadorum,  acquainted  with,  0. :  Thalia  lyrae, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


•citus 


768 


•oiiniam 


O.^Nice,Jitie,haTUJb<mie{co\l(yq.)i  puer,T.:  Satis 
sciUst  (fidicina),  T. 

2.  Boitus,  as,  m.  [  scisco],  a  decreeing,  order, 
ordinance :  plebi  scitu,  C,  L. 

BCOblBy  18,  /.  [  2  SOAP-  ],  sawduti,  aerapinffa, 
filinga:  in  scobe  quanius  Consistit  sumptus  ?  L  e. 
how  lUUe  U  coati  to  atrew  the  floor  with  aawduat, 
H.,  lu. 

(soolaX  see  sohola. 

Boomber,  bri,  m.,  =  CKSfifipoQ,  a  mackerel,  CU 

8c5pae,  arum,/  [2  SCAP-],  tvnga,  a  broom, 
besom:  Viles,  H. — Prov. :  scopaa  dissolvere,  to 
untie  a  broom^  i.  e.  to  make  confusion :  scopae  so- 
luue  (of  a  helpleas  person). 


soopulosua,  a4j,  [scopulusl, /Wl  of  rocka, 
Jffy*   ™*re. — Fig.: 
difiiciliqite  in  looo. 


rocki/,  ahdvy,  craggy:  mare. — Fig.:   scopuloso 


soopulus,  I,  m.,  =  9K6inK.oq,  a  projecting  point 
of  rock,  rock,  diff,  crag,  ahdf  ledge:  pars  (rerai- 
guin )  ad  soopuIoB  adlisa,  Gs. :  detruduut  navis 
scopulo,  V. :  Imminet  aequoribus  scopulus,  0. : 
Qui  yidit  Infamis  scopulos  Acroceraunia,  promon- 
tory, H. :  soopuli  ruina,  i.  e.  fallen  roof  (of  the 
cave  of  CacusX  V. :  Mavortis,  the  Areopagus,  O. : 
His  inmobilior  soopulis,  harder  to  move,  O. :  sco- 
pulis  surdior,  H. — Fig.,  a  rock,  diff,  ledge, atum- 
bling-block,  danger,  difficulty:  cum  neque  Musarum 
scopulos  quisquam  superarat :  qui  te  ad  scopulum 
e  tranquillo  auferat,  T. :  (Piso  et  Gabinius)  gemi- 
nae  roragines  scopulique  rei  p. 

■oorplOk  Onis,  m.,  =  meopwiutv,  and  (  poet ) 
■oorplus  (-08),  I,  m.,  =  OKopxioc,  a  scorpion: 
metucndiis  acumine  caudae,  0. — As  a  sign  of  the 
Zodiac,  the  Scorpion,  0.  poet,  0. — A  prickly  sea- 
fish,  0.  —  A  military  engine  for  throwing  stones 
and  weapons,  acorptont  scorpione  traiectus  conci- 
dit,  Ca.  :  scorpionibus  modicis  patebant  hostem,  L. 

scortator,  Cris,  m.  [scortor],  a  fornicator,  H. 

soorteus,  acfj,  [scortum],  of  hides^  leathern. — 
As  subat,  n, :  Scortea  inferre  sacello,  thinga  made 
of  leather,  0, 

soortUlam,  I,  dim.  [scortum],  a  little  harlot,  Ct 

soortor,  — v  ^^  <^  [  Bcortum  ],  to  associate 
with  harlots,  T. 

•oortmn,  I,  fi.  [  1  OAR- 1  a  harlot,  prostitute^ 
T.,  C,  L.,  H.,  lu. 

(Bcreatus,  Qs),  m.  [8creo,  to  hawk],  a  hawking, 
hemming :  BCreutQs>,  i  isQs  abstino,  T. 

soriba,  ae,  m.  [SCARP-],  a  public  writer,  official 
9eribe,professional  icrtter,  derk,  secretary  :  (scriba- 
rum)  ordo  est  honeatus:  da  scribae,  recitat  ex 
codice,  etc. :  scriba  cum  rege  sedens,  L. :  reooctus 
Bcriba  ex  quinqueyiro,  H. :  equitum,  i.  e.  elsrk  of 
a  eon^Mfiy,  Cu. 


8CrTb5,  scrlpsi,  scrlptus,  ere  [  SCARP-  ],  to 
acratch,  grave,  engrave^  draw:  quamque  lineam: 
oolumna  litteris  scripta,  itiscribed,  Cu. :  scripto 
radiat  Qermanicus  auro,  lu.:  mihi  Scripta  iiU 
dicta  sunt  in  anirao  Chrysidis,  graven,  T.  —  Th 
write:  cum  HS  XXX  scripta  essent  pro  HS  OGG: 
erat  scriptum  ipsius  roanu :  suft  manu  scripsit,  L.: 
Scripta  *8oror'  fuerat,  0. — To  write,  write  out, 
eompoae,  draw  up, produce:  quo  nemo  in  scribendo 
praestantior  fuit:  ad  scribendum  animum  appu* 
lit,  T. :  Suinite  materiem  restris,  qui  soribitia, 
aequam  Viribus,  H. :  Denique  neo  video  de  tot 
scribentibus  unum,  0.:  Oraecam  hi!«toriam:  li- 
brum  de  rebus  rusticis :  in  Catone  Maiore,  qui  est 
scriptus  ad  te  de  senectute :  defensionem  causae 
suae :  notas,  0. :  carmiua,  H. :  epistulis  tuis  per- 
diligenter  scriptis:  litteras,  quas  ad  Potnpeium 
scripsi,  tibi  misi. — To  draw  up,  draught,  formu- 
IcUe,  prepare,  execute :  urbana  militia  respondendi 
scribendi,  i.  e.  of  drawing  legal  instruments:  testa- 
menta :  leges :  senates  consulto  scribendo  Lamiam 
adfuisse,  i.  e.  to  have  been  a  party  to,  etc. :  ponor 
ad  8cribendum,  i.  e.  my  signature  is  added:  ad 
scribendum  araicitiae  foedus  adduci,  to  candude, 
L. —  To  write,  write  of,  describe,  tdl  in  writing: 
scriptam  attulerat  sententiam:  tibi  formam  et 
situm  agri,  describe,  U. :  bellum,  L. :  Quis  Martem 
Digne  scripserit,  who  could  depid,  H. :  cum  auctor 
pugnae  se  Gossum  consulem  scripserit,  called  A«m- 
adf  (in  the  inscription),  L. :  Scriberis  Vario  fortis 
et  hostium  Victor,  H. —  To  write,  communicate,  say 
in  writing,  tell  in  a  letter  :  tu  si,  ut  scribis,  KaU 
lun.  Roma  profectus  es,  etc. :  nihil  habeo,  quod  ad 
te  scribam,  scribo  tamen,  non  ut  te  delectem,  etc.: 
consules  Fulvio,  ut  exercitum  ad  Glusium  admo- 
veant,  scribunt,  L. :  erat  scriptum  ipsius  manu 
senatui,  sese,  etc. :  scripsit  ut  heredea  inrarent, 
etc. :  Scipioni  scribendum,  ne  bellum  remitteret, 
L. :  Bcribit  Labieno,  ad  finis  Nerviorum  reniat^ 
Cs. :  Romae  quod  scribis  sileri,  ita  putabam : 
Graeceius  ad  me  scripsit,  G.  Gaasium  sibi  scrip- 
sisse,  homines  comparari,  qui,  etc :  erat  scriptuia, 
sese  facturum  esse,  etc:  nee  scribis,  quam  ad 
diem  te  exspectemus :  scribe  ad  noa,  quid  agas. — 
Of  troops,  to  enlist,  enroll,  levy,  recruit,  draft :  mili- 
tes,  S. :  exercitui  supplementum,  S. :  scribebantor 
quattuor  fere  legiones  quinia  milibos  peditam,  I^ : 
Albam  in  Aequoe  sex  milia  colonomm  scripta, 
enrolled  to  be  sent,  L. :  Scribe  tui  gregis  banc,  em- 
roll  him  in  your  retinue,  H. — 7b  name  in  a  wiH^ 
appoint  by  testament,  designate,  constitute:  ilium 
heredem  et  me  scripaerat:  in  testamento  Ptole- 
maei  patris  heredes  erant  scripti,  etc,  Gs. :  quia 
pauper  scribitur  heres  ?  lu. :  ilium  tutorem  Uberia 
suia,  appoint  guardian  by  will, — 7b  order  a  paqf* 
ment,  draw  a  check  for:  Scribe  decern  a  Neriov 
draw  on  Neriusfor  ten  (thousand  sesteroea),  H. 

aorinliHD,  I,  n.  [cf.  Germ.  Sthrein,  gn^  shrine^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


•orlptio 


769 


sourrilitas 


a  <xMf,  e&etf ,  boa^  book^boxy  UtUrcate^  desk,  eaeriioire: 
scrinium  cum  litteris  eodem  adferre,  S. :  scrinia 
po6Co,  H. :  in  proroptu  scrinia  habet,  0. 

■oriptio,  6ni8,  /.  [scribo],  a  writing :  mea. — 
A  eompoiinff  in  writing,  composUioii:  nulla  res 
tantum  ad  dicendum  proficit,  quantum  scriptio: 
Bcriptionis  genus :  ex  scriptione  interpretari,  liter- 
ally:  philoaophae  scriptiones. 

■Oiiptito,  ftvT,  fttus,  ire,/r«^.  [scribo],  to  write 
often,  write  continuaUjf:  haec  ad  me  scribas  velim 
vel  potiuB  scriptites. — To  compose,  practise  liter- 
ary eompoeiHon:  aoourate:  sic  scriptitarunt,  ut 
DOBter  Cato. 

■oriptor,  Oris,  m.  [  scribo  ],  one  who  writes,  a 
writer,  scribe,  copjfist,  clerk:  scriptores  male  mul- 
oati :  iibrarius,  H. — One  that  composes  in  toriting, 
a  writer,  composer,  author,  reporter,  narrtUor :  ve- 
nustissimus :  scriptorum  magna  ingeoia,  etc,  S. : 
in  tant&  scriptorum  turbA,  L. :  Scriptorum  chorus, 
H.:  nobilium  scriptorum  auditor,  H. :  omnium 
bonarum  artium  scriptores  legendi:  rerum  scrip- 
tor,  hMtorian,  L. :  rerum  suarum:  historiarum, 
lu. :  Troiani  belli,  H.  —  A  drawer  up,  compiler, 
draughtmum:  legum:  legis. 

soriptnla,  Grum,  dim,  [scriptum],  little  lines 
(on  a  draught-board),  0. 

soriptum,  I,  n.  [P.  n.  of  scribo ],  something 
drawn,  a  space  enclosed  by  lines:  duodecim  scriptis 
ludere,  i.  e.  upon  a  draught-board  divided  into 
twelve  sections.  —  A  written  composition,  toriting, 
treatise,  book,  work:  de  harum  val varum  pulchri- 
tudine  scriptum  reiinquere:  scripta  de  deorum 
Dumine  reiiquisse:  ut  quae  secum  oommentatus 
esset,  ea  sine  scripto  verbis  eisdem  redderet,  with 
out  notes:  oratio  dicta  de  scripto  est,  read  from  a 
manuscript:  laudavit  pater  scripto  meo,  in  a 
gpeech  written  by  me:  eorum  scriptis  se  oblectent, 
writings :  Lucili  scripta  legentes,  H. :  Debueram 
scripto  oertior  esse  tuo,  0. — A  written  text,  literal 
meaning.  Utter:  legis:  multa  contra  scriptum  pro 
aequo  et  bono  dixit,  etc.,  against  the  letter  of  the 
law:  cum  scripto  ipso  dissentire. 

soriptora,  ae,  /.  [  scribo  ],  a  writing,  written 
characters:  mendum  scripturae,  a  clertccU  error. 
— A  writing,  composing,  composition :  adsidua  ac 
diligens :  scripturam  spemere,  composing,  T. :  car- 
men perplexius  scripturae  genere,  L. :  hoc  genus 
scripturae  (L  e.  biography),  N. — Something  lorit- 
ten,  a  writing,  work,  book,  composition:  Ne  cum 
po^ta  scriptura  evanesceret,  his  works,  T. — A  tax 
paid  on  public  pastures:  ex  scripturi  vectigal: 
magister  scripturae,  collector. — A  douse  in  a  will, 
testamentary  provision. 

1.  Boriptns,  P.  of  scriba 

2.  aoriptns,  tLs,  m.  [scribo],  the  office  of  a 


scribe,  a  clerkship,  secretaryship  :  scriptum  faoere, 
to  act  as  secretary,  L. 

Bcriptdnm  (scrap-),  I,  n.  [collat  form  of 
scrupulus],  the  smallest  measure  of  weight,  a  scru- 
ple, one  twenty-fourth  of  an  uncut:  argenti  scri- 
pulum  :  Quinquu  inarathri  scrupula,  0. 

sorobis,  is,  m.  and  /.  [SCARP-],  a  ditch,  dike, 
trench,  y,0,,T&. 

BCrofa,  :u\/.  [SCARP-],  a  breeding-sow,  lu. 

BCrupeus,  odj.  [  scrupus  ],  of  pointed  stones, 
sharp,  rough,  steep,  rugged:  Spelunca,  V. 

BorupuloBua,  adj.  [scrupulus],  full  of  sharp 
stones,  rough,  nigged,  jagged:  cotes. 

BorupuluB  (sorip-),  I,  m.  dim,  [scrupus],  a 
sharp  bit  of  stone;  hence,  uneasiness,  difficulty, 
trouble,  anxiety,  doubt,  restlessness,  scruple:  mi  hi 
unus  scrupulus  restat,  T. :  Inieci  scrupulum  boini- 
ni,  T. :  tenuissimus:  nummi  potius  reddantur 
quam  ullus  sit  scrupulus :  scrupulus  et  quaedam 
dubitatio,  quidnam  esset  actum:  sollidtudinum 
aculeos  et  scrupulos  occultabo. 

BornpilB,  I,  m.  [SCRV-],  a  sharp  stone  ;  hence, 
anxiety,  solicitude,  uneasiness:  aliqui  scrupus  in 
animis  haereat 

sorata,  Orum,  n.  [SCRV-l,  broken  stuff,  trash, 
frippery,  trumpery :  Vilia,  H. 

BCrtktor,  Ari,  fttus,  dep.  [scruta],  to  ransack, 
search  carefuUy,  examine  thoroughly,  explore,  seanh, 
examine:  domos,  navls:  loca  abdita,  S. :  ignem 
gladio,  H. :  mare,  Ta. :  venantlum  latibula.  On. : 
num  ira  actus  esset,  Gu.:  non  excutio  te,  si  ({liid 
forte  ferri  habuisti,  non  scrutor. — F  i  g.,  to  examine 
thoroughly,  inquire  into,  eaqjlore,  investigate:  eat?!! 
plagas,  Enn.  ap.  C. :  locos,  ex  quibus  argumenta 
eruamus  :  ante  tempus  haec.  —  lb  search  into, 
search  out,  find  ottt,  read:  mentlsque  deum,  0. : 
Arcanum  illius,  H. 

aculpo,  |>?I,  ptus,  ere  [SCARP-],  to  carve,  cut, 
grave,  chinel,  form,  fashion:  e  saxo  sculptus; 
niveuin  mirft  arte  ebur,  0. :  Quid  sculptum  infa- 
bre  CHset,  H. 

Bculptilis,  e,  ac{j.  [sculpo],/on?Mi  by  carving, 
carved,  furitlptnred  :  opus,  0. 

Boulptns,  P.  of  sculpa 

Bourra.  ae,  m.  [SCRV-],  an  idler,  loafer,  man 
about  town  :  scurrae  locupletes. — A  city  buffoon, 
droll,  jester,  clown,  pantaloon,  parasite:  neque  pa- 
rum  facetus  scurra :  vagus,  H. :  Urbaui  scurra 
Catulli,  i.  e.  a  down  in  a  play  of  Catullus,  lu. — 
Pro  v.:  de  scurra  niulto  facilius  divitem  quam 
patrem  familias  fieri  posse. 

BOurrillB,  e,  adj,  [scurra],  buffoonJike,  jeering, 
scurrilous:  iocus:  dicacitas. 

BCOrrilitaB,  &tis,/.  [scurrilis],  buffoonery,  scur- 
rility: insuisa,  Ta. 

Digitized  by  V^OOQIC 


760 


seoo 


sonrror,  — ,  ftrl,  dep.  [scurra],  to  act  the  jester, 
play  the  buffoon :  Scurror  ego  ipse  mihi,  populo 
tu,  to  please  myuif^  H. :  Scurrantis  speciem  prae* 
bere,  H. 

Boutale,  is,  n.  [scutum],  a  thong^  leathern  strap, 
lash:  triplex,  L.:  funda  media  duo  scutalia  inpa- 
ria  habebat,  L. 

BCUtatuSp  adj,  [  scutum  ],  armed  toUh  a  long 
thidd  :  cohortes,  Cs. :  milites,  L. :  equites,  V. 

Boutella,  ae,  /.  dim.  [  scutra,  a  flat  dish  ],  a 
small  fiat  dishy  little  salver  :  bedychrl 

Boutioa,  ae,/.,  a  lash,  whip  :  Ke  scutidL  secte* 
re,  H. :  scuticae  tremef actus  habenis,  0.,  lu. 

1.  aoutula,  ae,  /.  dim.  [scutra,  a  flat  dish],  a 
diamond-shaped  figure,  lozenge,  rhombus  :  formam 
Britanniae  soutulae  adsimulare,  Ta. 

2.  aoutula  (scyt-),  ae,/.,  =  OKvroKfi,  a  wood- 
en roller,  cylinder:  biremis,  subiectis  scutulis,  tra- 
duxit,  Cs. — A  secret  writing  (on  a  slip  of  papyrus, 
wrapped  around  a  scutala),  N. 

scutulata,  Orum,  n.  [1  scutula;  sc.  vestimenta], 
checked  clothing,  chequered  garments,  lu. 

soutulum,  I,  n.  dim.  [scutum],  a  small  shield: 
cum  scutuio. 

BCiitum,  I,  n.  [SCV-],  a  shidd,  Roman  shield, 
infantry  shield,  buckler  (of  two  boards,  joined, 
covered  with  linen  and  hide, and  edged  with  iron): 
scutum  pro  clipeo,  L. :  pedestre,  of  the  infantry, 
L. :  equestria,  of  the  cavalry,  L. :  scutis  ex  cortice 
factis  aut  viminibus  intextis,  Cs. :  domus  scutis 
referta :  scutum  reliquisse  praecipuum  flagitiura, 
Ta. — F  i  g.,  a  shield,  defence,  protection,  shelter,  safe- 
guard: scutum  dare  in  iudicio  eis,  quos,  etc. :  scuto 
vobis  magis  quam  gladio  opus  est,  L. 

SoyllaeuB,  adj.,  of  Scylla  (  a  promontory  at 
the  entrance  of  the  Sicilian  straits) :  rabies,  V. — 
As  subst.  n. :  in  Scyllaeo  illo  aeris  alieni,  I  e.  whirl- 
pool (by  confusion  with  Charybdis). 

BCyphua,  I,  m.,  =  okv^oq,  a  cup,  large  cup, 
beaker,  goblet :  alicuius  preti:  scyphorum  paria 
complura:  sacer,  V. :  Natis  in  usum  laetitiae  scy- 
phis,  H. :  inluseras  inter  scyphos,  L  e.  over  the 
wine. 

1.  Be,  ace.  and  abL  of  sul 

2.  se  or  sed,  praep.  with  abl.  [abl,  of  sui],  by 
itself  from,  without,  apart  from :  se  f raude  esto, 
JCIJ  Tabb.  ap.  C. — E  s  p.,  in  composition,  as  in  se- 
cedo,  securus,  seditio,  sobrius,  socors,  solvo,  sudus. 

3.  ae-,  in  composition  for  sSmi,  as  in  selibra. 

4.  se-,  in  composition  for  sex,  as  in  semestris. 
sebum,  see  sevura. 

ae-oedo,  cessi,  cessus,  ere,  logo  apart, go  away, 
separate,  withdraw,  go  aside,  retire:  secedant  im- 
probi,  secemant  se  a  bonis :  de  coetu,  0. :  in  abdi- 


tarn  partem  aedium,  S. :  ad  deliberandum,  L. :  a 
fesso  corpore  sensQs,  Ct :  tantum  secessit  ab  imis 
Terra,  was  distant,  0. — Togo  out  in  rebellion,  rebel, 
revolt,  secede:  plebes  armata  a  patribus  secessiti 
S. :  in  Sacrum  Montem,  L. 

se-oemo,  crfivl,  orgtus,  ere,  to  put  apart,  sunder, 
sever,  part,  divide,  separate:  stamen  seoernit  ha- 
rundo,  0. :  sparsos  flores  calathis,  sqoarcUe  in  bas- 
kets, 0. :  nihil  (praedae)  in  publicum,  setting  apart 
for  the  public  treasury,  L. :  luppiter  ilia  piae  secre- 
vit  litora  genti,  hath  set  apart,  H. :  patres  centum 
denos  in  orbia,  divided,  0. :  se  a  bonis :  Europen 
ab  Afro,  H. :  inermts  ab  armatis,  L. :  ex  intestinis 
secretus  a  reliquo  cibo  sucus:  me  Nyropharum 
chori  Seoemunt  populo,  H. :  e  grege  alqm  impera- 
torum,  single  out  as  pre-eminent,  L. — ^F  i  g.,  to  rep- 
arole, disjoin,  part,  dissociate :  hosce  homines,  set 
apart:  ut  pulchritudo  corporis  secemi  non  potest 
a  valetudine,  sic,  etc. :  sua  a  publicis  consilia,  L. : 
Publica  privatis,  sacra  profanis,  H.  —  To  disan' 
guish,  discern :  blandum  amicum  a  vero :  non  sa- 
tis acute,  quae  sunt  secemenda,  dlstinguit :  ioato 
iniquum,  H.  —  To  set  aside,  exclude,  refe^ :  in 
iudicibus  legendis  amioos  meos:  fnigalissimum 
quemque. 

seoeasiS,  >6nis,/.  [1  CAD-],  a  going  aside^ 
%Bithdrawal,  retirement :  subscriptorum :  milites 
secessionera  faciunt,  Cs. :  secessione  factft,  having 
withdrawn,  L.  — A  political  withdrawal,  insurrec- 
tion, schism,  secession:  ultima  rabies  secessio  ab 
suis  habebatur,  L. :  secessio,  non  bellum :  populi, 
Cs. :  per  secessionem  armati  Aventinum  occupa- 
vere,  S. 

aeoeaauB,  Qs,  m.  [secedo],  a  separation,  re- 
tirement, solitude:  Carmina  secessum  scribentis 
quaerunt,  0. :  gratum  litus  amoeni  secessQs,  lu. 
— A  hiding-place,  ravine,  retreat:  Est  in  secaaaa 
longo  locu?,  a  deep  recess,  V. 

aeciua,  adv.  comp.,  see  setiua. 

aeoludo,  si,  sus,  ere  [se+daudo],  to  shut  off, 
shut  apart,  shut  up,  sedude,  part:  carmina  antro 
seclusa  relinquit,  V. :  cohors  seclusa  ab  reliquisi, 
Cs. :  a  communi  luce  seclusum :  curas,  banisk,  V. : 
secluditur  sub  alA,  hitles,  Pr. 

(aeclum,  l),  see  saeculum. 

aecluaua,  adj,  [P.  of  seclndo],  sttndered,  sep- 
arated, remote,  seduded:  iter  a  concilio  deorum: 
nemus,  V. :  aliqua  aquula,  confined  streamlet. 

aec5,  cut,  ctus,  are  [2  SAC-],  to  cut,  cut  off,  cut 
up,  reap,  carve :  omne  animal  secari  ao  diyidi  po- 
test :  pabulum  secari  non  posse,  Cs. :  sectae  her 
bae,  H. :  Quo  gestu  gallina  secetur,  is  carved,  lu. : 
secto  elephanto,  i.  e.  carved  ivory,  V. :  prave  sectus 
unguis,  H. — E  s  p.,  in  surgery,  to  cut,  operate  om, 
cut  off,cut  out,  amputate,  excise:  in  oorpore  alqd : 
varices  Mario :  Mariua  cum  secaretur,  was  operated 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


seoretlo 


7W 


o»»- — ^  •erakhy  tear^  vxmnd,  hurt,  injure:  luctan- 
tis  Ecuto  ne  secer  ungui,  U8t  I  should  he  torn,  H. : 
Bectas  invenit  ungue  genas,  0. :  secuerunt  corpora 
veprea,  V.— 7b  cut  apart,  divide,  cleave,  separate: 
curru  medium  agmen,  V. :  caelum  secant  zonae, 
0. :  sectus  orbis,  i.  e.  half  the  earth,  E.—To  cut 
through^  run  through,  pass  throuah,  traverse:  per 
maria  umida  nando  Libjcum,  cleave,  V. :  aequor 
Puppe,  0. :  adeunt  vada  nota  secantes,  0.  —  To 
cut,  make  by  cutting  :  f  uga  aecuit  sub  nubibus  ar- 
cum,  u  e.  produce  hyflight,  V. :  viam  ad  navis,  i.  e. 
speeds  on  his  way,  v.— Fi  g.,  to  divide:  causas  in 
plura  genera.—  7b  cut  short,  decide,  settle:  Quo 
muUae  secantur  iudice  lites,  H. — To  foUouf,  pur- 
9U£t  quam  quisque  secat  spem,  V. 

secretid,  Snis,  /.  [8e+2  OER-],  a  dividing, 
9undering,  separation  :  partium. 

seoreto,  adv.  [secretus],  separately,  apart :  ex 
lis  quaeritur  secreto  in  curia,  quid,  etc. :  consilia 
secrete  ab  allis  coquebant,  L.— /n  secret,  secretly, 
without  witnesses,  in  private  .•  hoc  audi :  loqui  me- 
cum,  H. :  conloqui :  cum  eo  agere,  in  a  private 
interview,  Cs. 

secretum,  I,  n.  [P.  n,of  secerno ],  a  hidden 
thing,  mystery,  secret:  aperto  maris  sui  secreto, 
Ta. :  litterarum  secreta  ignorant,  Ta. :  sua  ne  se- 
creta  viderent,  mysteries,  0. :  illud,  quod  solft  reve- 
rentia  vident,  that  mysterious  being,  Ta. — A  hidden 
place,  hiding -place,  retirement,  solitude,  retreat: 
secreto  suo  satiatus,  Ta. :  Seductus  in  secretum 
est,  Ph. :  in  secreto  tempus  terere,  in  solitude,  L. : 
se  a  volgo  in  secreta  removere,  H. :  horrendae 
procul  secreta  Sibyllae  petit,  V. 

secretUB,  adj.  with  comp,  [P.  of  secerno],  sev- 
ered, separated, separate,  apart:  secretum  imperium 
propriave  signa  habere,  L.:  arva,  V.— Ou/  of  the 
way,  retired,  remote,  lonely,  solitary,  secret:  loca, 
H. :  litora,  0. :  pars  domtts  (L  e.  gynaeceura),  0. : 
Iter,  solitary,  B.—Comp.  plur,  n.  as  subst. :  in  se- 
cretiora  Gerraaniae  porrigitur,  the  remoter  parts, 
Ta. — Hidden^  concealed,  private,  secret:  artes,  0. : 
nee  quicquam  secretum  alter  ab  altero  haberent, 
L. :  secretiora  ministcria,  Ta. :  secreta  pyram  Erige, 
9eeretly,Y.i  Stridere  secretft  divisos  aure  susurros, 
in  the  private  ear,  H. 

Beota,  ae,/.  [SEa],  a  beaten  way,  pathway, 
mode,  manner,  method,  principle:  omnis  natura 
habet  sectara  quam  sequatur:  eidem  incumbere 
sectae,  lu.  i  banc  sectam  rationeroque  vitae  sequi, 
mode  of  life.--' A  body  of  polUical  principles, 
party,  side:  cuius  sectam  atque  imperium  secutus 
es ;  pro  Vitruvio  sectamque  eius  secutis  precari, 
his  party,  L.  —-In  philosophy,  a  doctrine,  school, 
sect:  eorum  philosophorum  sectam  sequi. 

seotator,  oris,  m.  [2  sector],  a  follower,  attend- 
ant, adherent:  Oabinii:  quid  opus  est  sectatori- 
boBf  an  escort:  lex  de  numero  sectatorum,  i.  e. 


secundum 


the  number  of  a  candidate's  train  in  eanvatring, 
iudiciorum,  Ta. :  domi,  a  familiar  visitor,  Ta. 

sectilla,  e,  a^.  [2  SAa],  cut,  deft,  divided: 
ebur,  0. :  porrum,  cut  leeks,  lu. 

sectio,  6uis,/.  r2  SAC-],  a  cutting  up,  sale 
at  auction  of  a  confiscated  estate,  sale  of  goods  for- 
feited to  the  public:  ad  illud  scelus  sectionis  acce- 
dere.— ^  rwht  to  confiscated  property,  ownership 
of  forfeited  goods:  praedae:  sectionem  oppidi 
vendidit,  Cs. 

1.  sector,  Oris,  m.  [2  SAC-],  one  who  cuts,  a 
cutter:  sectores  collorum  et  bonorum,  cutthroats 
and  cutpurses:  omnium  sectorum  audacissimus 
(in  a  double  sense).— ^  purchaser  of  confiscated 
goods  at  auction,  speculator  in  forfeited  estates:  in 
bello  hostis,  in  pace  sector:  mulierem  emere  a 
sectoribus. 

2.  sector,  itus,  ftrl,  dep.freq.  [sequor],  to  fol- 
low eagerly,  run  after,  attend,  accompany,  press 
upon,  follow  after,  chase,  pursue :  sectari  iussi,  to 
join  my  train,  L,:  at  sectabantur  multi:  si  con- 
ducti  sectarentur:  Chrysogonum  (servi):  neque 
te  stipator  sectabitur,  H. :  qui  eiusmodi  est,  ut 
eum  pueri  sectentur:  Ne  scutica  dignum  horriblli 
sectere  flagello,  H.— Of  game,  to  chase,  hunt:  sec- 
taris  apros,  V. :  leporem,  H.— F  i  g.,  to  follow  after, 
pursue  eagerly,  search  for,  hunt:  banc  miseram 
praedam,  Cs. :  litis,  T. :  Nomina  tironum,  H. :  Mit- 
te  sectari,  quo,  etc.,  H. :  virtutes,  emulate,  Ta. 

seotiira.  ae,/.  [2  SAC-],  a  cutting,  excavation, 
mtne :  aeranae  secturaeque,  Ca 

sectus,  P.  of  seoo. 

(secubitus,  tls),  m.  [secubo],  a  lying  apart, 
sleeping  alone.^Only  abl.  sing,  and  nom.plur,  Ct., 

se-cubOk  ul,  — ,  are,  to  lie  apart,  sleep  alone, 
live  alone:  per  aliquot  noctes,  L.,  Ct,  Tb.,  0.,  Pr. 

(secularis,  seculum),  see  saec-. 

se*ciun,  see  I  cum  and  sui. 

secundazii,  Orum,  m.  [prop,  atfj.,  from  secun- 
dus;  sc.  milites],  soldiers  of  the  second  legion: 
secundani  terga  hostium  caedunt,  L.,  Ta. 

neoundarius,  a(ff.  [secundus],  of  the  second 
doss,  second  in  order:  habet  statum  res  p.  de  tri. 
bus  secundarium.— As  subst.  n.,  a  secondary  point 
point  next  in  importance.  ' 

1.  seoundd,  adv.  [  secundus  ],  secondly,  in  the 
second  place:  primum  .  .  .  secundo  . .  .  tertium. 
eta :  primo  . . .  secundo,  Ph. 

2.  secundo,  — ,  — ,  are  [secundus],  to  favor, 
further,  second,  prosper  :  aura  secundet  aquas,  0. : 
di  nostra  incepU  secundent,  V. :  Rite  visas  i  e. 
bring  to  a  favorable  issue,  V.  * 

secundum,  praep.  with  aee.  [  secundus  ]. ^lo 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


•eonndus 


763 


tiphOb^  following^  hy^  along^  bende:  iter  Becundimi 
mare  &cere :  castra  secundum  mare  munire.— In 
time  or  order,  immediately  after ^  ^fi^j  ^*^  ^•* 
secundum  bines  ludos  mihi  respondere:  comitia: 
proelium,  L, :  quietem,  after  going  to  deep.  —  In 
rank,  nod  to^  after:  proxime  et  secundum  decs 
homines  hominibus  maxime  utiles  esse  possunt : 
secundum  decs  nomen  Roman um  venerari,  L. : 
secundum  ea  multae  res  eum  hortabantur,  qua  re, 
etc.,  Cs. — Agreeably  tOy  in  accordance  with^  accord- 
ing to:  secundum  naturam  fluminis  procumbere, 
i.  e.  doum  streamy  Cs. :  secundum  tabulas  testa- 
nienti  possessionem  dare:  conlaudan  secundum 
virtutes  tuas,  T. :  duumviros  secundum  legem 
facio,  L. — According  to  the  wiU  of  in  favor  of 
to  the  advantage  of:  aecundum  nos  iudicare,  give 
judgment  in  our  favor :  secundum  causam  no- 
8tram  disputare:  secundum  earn  (partem)  litem 
indices  dare,  L. 

seoundus  ( as  num.  ordin.  often  written  11 ), 
adj.  with  eomp.  and  sup.  [sequor].  —  In  time  or 
ordeVy  following,  nexty  second:  secundo  lumine,  the 
next  morning:  anno  secundo,  the  next  year  :  ante 
diem  11  Elalend.  Februarias:  Roma  oondita  est 
secundo  anno  Olyropiadis  septimae :  me  secundum 
heredem  instituere,  alternate  heir  (on  the  failure 
of  the  first-named) :  mensa,  dessert :  mensis  ao- 
cepta  secundis  Rhodia  (vitis),  V. :  boo  seoundft 
victorift  accidit,  i.  e.  wUh  victory  already  in  vieWy 
N. — In  Ts,nky  foUovnhgy  nexty  second:  ex  primo  or- 
dine  in  secundum  ordinem  civitatis  venisse:  Nee 
viget  quicquam  simile  (lovi)  aut  secundum,  H. : 
maxime  vellem  . . .  secundo  autem  loco,  etc. :  ad 
regium  principatum :  secundus  a  Romulo  conditor 
urbis,  L.:  heros  ab  Achille  secundus,  H.:  Haec 
erit  a  mensis  fine  secunda  dies,  the  laet  day  but 
onCy  0. — Secondary y  subordinatCy  inferior:  panis, 
H. :  argentum  venae  secundae,  lu. :  persona,  N. : 
in  actoribus  Oraecis,  ille  qui  est  secundarum  par- 
ti um  :  nulli  Campanorum,  L. :  regio  spatio  loco- 
rum  nulli  earum  gentium  secunda,  Cu. :  baud  ulli 
veterum  virtute  secundus,  inferioTy  V.  —  Plur.  f. 
as  subst.  (sc  partes),  the  second  party  inferior  part : 
Q.  Arrius,  qui  fuit  M.  Crassi  quasi  secundarum : 
ferre  secundas,  H. — Of  currents  or  winds, /awr- 
abicy  fairy  downward:  secundo  flumine  iter  facere, 
i.  e.  doum  streamy  Cs. :  secundo  defluit  amni,  V. : 
rate  in  secundam  aquam  labente,  with  the  currenty 
L. :  navis  marl  secundo  misit,  with  the  tidcy  L. : 
secundis  ventis  cursum  tenena:  Contrahes  vento 
nimium  secundo  vela,  toofreshy  H. :  secundissimus 
ventus:  curru  volans  dat  lora  secundo,  swiftly 
gllHngy  V. — Favorable^  propitiouSy  fortunate :  se- 
cundo populo  aliquid  facere,  with  the  consent  of 
f he  people:  admurmurationes  cuncti  senatds:  ru- 
mor, H. :  pracsentibus  ac  secundis  diis,  L. :  adi 
pede  sacra  secundo,  V. :  avis,  Enn.  ap  C. :  conve- 
iiieua  ad  res  vel  secundas  vel  adversas :  ingenium  { 


res  sclent  cetare  aeoundae,  H. :  mens  rebus  snbli^ 
ta  seouDdis,  Y. :  Galliae  motOs,  sueeessfuly  Cs. :  irae 
verba,  I  e.provokingy  L. :  secundiore  equitum  proe- 
Ho  noRtris,  Cs. :  secundissima  proelia,  Cs. :  leges 
secundissimae  plebei,  L. — Plur,  n.  as  subsL,  favor' 
able  circumstanceSy  good  fortune:  Sperat  infestis, 
metuit  secundis  Alteram  sortem,  H. :  in  tuis  se- 
cundis, T. :  omnium  secundonim  causae,  L. 

secllrifer,  fera,  ferum,  acff.  [securis+l  FER-], 
axe-bearingy  with  a  battle-axe:  Pyracmon,  0. 

securlger,  gera,  gerum,  adf.  [securis+GES-], 
axe-bearing:  puellae,  i.  e.  with  battle-axes^  0. 

•eonria,  is,  aoc.  im  or  emyObLlyf  [2  SAC-],  an 
axe,  hatchety  cleaver  :  icta  securibus  ilex,  V. :  fertor 
quo  rara  securis,  \.e.inthe  wildforesty  H. :  securi 
Dextras  obarmare,  H. :  Anceps,  two-edgedy  0. :  Yio- 
tima  pontificum  securis  Cervice  tinget,  H. — An 
executioner's  axe  (borne  by  the  lictors  in  the  fa- 
sces) :  nudatos  securi  feriunt,  L  e.  behead,  L. :  quos 
securi  percussit,  beheaded:  Virtus . .  .  Nee  sumit 
aut  ponit  securis  Arbitrio  popularis  aurae, he.  its 
honors  and  power,  H.— F  i  g.,  a  blow,  death  -  bhw  : 
graviorem  rei  p.  infligere  securim.  —  Authority^ 
dominiony  sovereignty:  Germania  Colla  Romanae 
praebens  securi,  0. — Vsu.  plur. :  Gallia  securibus 
subiecta,  L  e.  to  Roman  supremacyy  Cs. :  saevas 
securis  accipere,  Y. :  Medus  Albanas  timet  seca- 
lis,  i.  e.  Roman  supremacyy  H. 

Beouritas,  atis,  /.  [  securus  ],  freedom  from 
anxiety y  unconcern,  composure:  securitatem  appel- 
io  vacuitatem  aegritudinis :  quam  securitatem  ^ 
magna  pars  amicoruni  faciebat,  L. :  inhumana 
securitas,  carelessness,  Ta. — Freedom  from  danger^ 
safety,  security :  publica,  Ta. :  annonae,  Ta. 

seotkruB,  ac{j.  with  comp.  [2  se-l-cura]. — Of 
persons,  free  from  care,  carelesSy  uneoneemed^  wn- 
troMedyfearlesSyguiety  easyy  composed:  ut  seoums 
bellum  Nabidi  inferam,  L. :  securus  Temnum  pro- 
ficiscitur:  securae  peragebant  otia  gentes,  O.: 
Ceres  natS  reoeptft,  rdieved  of  anxiety,  0. :  de  lin- 
gua Latina  securi  es  animi :  securior  ab  Samniti* 
bus,  L. :  Romani  securi  pro  salute  de  gloria  oerta- 
bant,  Ta. :  f  uturi,  0. :  pelagi  atque  mei,  uneoneemed 
abouty  Y. :  poenae,  H. :  odi,  Ta. :  periculi,  Ou. : 
cadat  an  recto  stet  fabula  talo,  H. :  ne  quia  errore 
labatur  vestrQm,  L. — Free  from  care,  wUroubled^ 
tranquUy  serenCy  eheerfuly  bright  t  aevom,  H. :  Otia, 
Y. :  summa  malorum,  careless,  0. :  holus,  L  e.  a 
peaceful  meal,  H. :  latices,  driving  aiway  eart,  V. : 
vota  repulsae,  «i/<f  againsty  0. — Free  from  danger, 
safcy  secure:  nullum  locum  securum  esse  sinere, 
L.:  mare,Ta.:  materia,  Ta.—.£^,q^-A4iiu^«uii». 
mary :  castrensis  iurisdictio,  Ta. 

1.  seouB,  n.  inded.  [2  SAC-],  a  tax.— Only  oee. 
sing,  adverb. :  liberorum  capitum  virile  seciu  ad 
decem  milia  capta,  males,  L. :  muliebre,  L.,  Ta. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


768 


•edeo 


2.  aeons,  adv.  with  eomp.  sequins  [  SEC-  3- — 
Porit.^  otherwise,  dt/ferefUly^  not  «o,  the  contrary: 
id  secus  est :  magnum  mehercule  hominem,  nemo 
dicet  secus ;  sed,  etc. :  omnia  longe  secus :  nobis 
aliter  videtur ;  recte  seousne,  postea,  whether  cor- 
rectly or  not :  pro  bene  aut  secus  consulto,  for 
good  or  iU,  L. :  num  secus  banc  causam  defendisse 
(videor),  ac  si  ?  etc. :  membra  paulo  secus  a  me 
atque  ab  illo  partita :  illam  attingere  secus  quam 
dignumst  liberam,  T. :  matrem  familias  secus 
quam  matronarum  sanctitas  postulat  nominare. — 
With  a  negative,  not  otherwise^  even  to^  jiut  bo  : 
horft  fere  undecima  aut  non  multo  secus,  not  much 
earlier  or  later:  veluti  Haud  secus  Androgeos 
visu  tremefactus,  V. :  Aequam  memento  rebus  in 
arduis  Servare  mentem,  non  secus  in  bonis,  H. : 
non  secus  ac  si  meus  esset  f rater :  in  medias  res 
Non  secus  ac  nottiS,  just  as  if  they  were  familiar ^ 
H. :  solet  teropestas  haud  secus  atque  in  mari  re- 
tinere,  S. :  Haud  secus  ac  iussi  fadunt,  V. :  ea  non 
secus  dixi,  quam  si  eius  frater  essem,  in  no  other 
nirU:  quo  facto,  haud  secus  quam  dignum  erat, 
L. — Otherwise  than  is  rights  not  well,  wrongly,  un- 
fortunately, unfavorably,  ill,  badly:  secus  iudicare 
de  se :  quod  ubi  secus  procedit,  S. :  adfirmat  nihil 
a  se  cuiquam  de  te  secus  esse  dictum :  ne  quid  de 
ooUegS  secus  scriberet,  L.  —  Less:  neque  multo 
secus  in  iis  virium,  Ta. — Comp.,  worse,  more  un- 
favorably: quod  sequius  sit,  de  meis  civibus  lo- 
quor,  L. ;  see  also  setius. 

seoiitor  (aequutor),  Oris,  m.  [SEC-],  a  fol- 
lower, pursuer  (a  kind  of  gUdiator),  In. 

Bed  or  (old)  set,  conj.  [  old  abl.  of  sui ;  cf .  2 
se]. — After  a  negative  clause  and  introducing  a 
direct  opposition,  but,  on  the  contrary,  but  also,  but 
even,  but  in  fact :  Non  canponantes  bellum,  sed 
belligerantes,  Enn.  ap.  C. :  oti  f  ructus  est  non  con- 
tentio  animi,  sed  relaxatio :  nemo  iudicium  repre- 
hendit,  sed  legem. — ^Introducing  a  climax,  usu.  iu 
the  formula,  non  modo  or  non  solum  .  .  .  sed,  or 
sed  etiam,  not  only,  not  merely .  .  •  but,  btU  also, 
but  even,  but  indeed:  non  modo  falsum  illud  esse, 
sed  hoc  verissimum :  iudicetur  non  verbo,  sed  re, 
non  modo  non  consul,  sed  etiam  hoetis  Antonius, 
not  only  not .  , ,  but  even:  omnia  eiiis  non  facta 
solum,  sed  e^m  dicta  meminisset :  neque  vero  se 
populo  solum,  sed  etiam  senatui  oommisit,  neque 
Benatui  modo,  sed  etiam,  etc. :  multiplicatusque 
terror  non  infimis  solum,  sed  primoribus  patrum, 
Ifc — After  non  (in  the  sense  of  non  modo) :  qui  se 
non  opinari,  sed  scire,  non  audivisse,  sed  vidisse 
dicit:  non  infimam  plebem  accendere  sed  ipsa 
capita  plebis,  L. — After  ne  .  , ,  quidem  (more  em- 
phatic than  non  modo) :  tu  porro  ne  pios  quidem, 
■ed  piissimos  quaeris,  /  will  not  say  virtuous  men, 
but  the  most  virtuous. — Restrictive,  btit,  yet,  how- 
sver:  est  ille  quidem  valde  severus,  sed  abhorret 


ab  huius  saeculi  liccnti^:  paulo  sedatiore  tempore 
est  accusatus,  sed  eadcm  fere  lege :  difficile  faotu 
est,  sed  conabor  tamen :  plerique  patriae,  sed  om- 
nes  famft  atque  fortuuis  expertes,  S. — In  a  transi- 
tion: non  impedio,  praesertim  quoiiiam  feriati 
sumus.  Sed  possumus  audire  aliquid,  an  serius 
venimus  ? :  sed  ad  instituta  redeanms :  sed,  si  pla- 
cet, in  hunc  diem  hactenus. — Often  after  a  paren- 
thesis, 6W,  nato,  I  say:  quos  Metellus  (facio  iiiiu- 
riam  viro  mortuu),  sed  ille  consul,  turn,  etc. — With 
quid  autem,  in  impatient  questions :  sed  quid  per- 
timui  autem  belua?  but  why  in  the  worlds  T. : 
Sed  quid  ego  haec  autem  nequiquam  ingrata  re- 
volvo?  V. — With  vero,  but  in  fact,  but  actually: 
nee  iam  cum  Aquilio,  sed  vero  cum  Paullis  confe. 
rendum  I ;  cf.  sed  enim  vero  cum  detestabilis  res 
sit,  quid,  etc.?  L. — Ellipt.,  with  enim:  sed  re- 
verter ad  crimen  ;  sed  enim  haec  iliius  viri  mentio 
vocem  meara  fletu  debilitavit,  but  (I  speak  with 
difficulty), /or,  etc. :  Progeniem  sed  enim  Troiano 
a  sanguine  duci  Audierat,  but  (she  was  in  dread), 
for  Me  had  heard,  etc.,  V. — In  a  climax,  without 
a  preceding  negative,  but,  but  in  fact,  but  also : 
hie  mihi  primum  meum  consilium  defuit,  sed 
etiam  obfuit. 

sedate,  adv.  [sedatus],  calmly,  tranquilly,  with- 
out excitement,  unmoved:  ferre  (dolorem). 

sedatid,  Snis,  /.  [  sedo  ],  a  quieting,  allaying, 
assuaging,  calming  :  perturbation um  animi :  mae- 
rendi :  cum  sedationes  vitam  efficiant  beatam. 

sedatus,  adj.  with  comp,  and  sup.  [P.  of  sedo], 
cahrn.  quiet,  unntffled:  nmnis :  amnes,  V. :  sedato 
gradu  abeunt,  measured,  L. — F  i  g.,  calm,  composed^ 
moderate,  tranquil,  unimpassion»i :  in  ipsis  nume- 
ris  sedatior:  Oderunt  Sedaturn  celeres,  H.:  scri- 
bere  sedatiore  animo :  sedatius  tern  pus. 

sedecim  (not  sexd-)  or  XVI,  num.  acfj.  [sex 
+decem],  sixteen:  annos  natast  sedecim, T. :  alti- 
tudo  pedum  sedecim,  Cs.,  L. :  sententiis  XVI  ab- 
solutio  confici  poterat 

sedecula,  ae,/  dim.  [sedes],  a  little  seat,  low 
stool. 

sedeo,  sSdl,  sessuro,  6re  [SED-],  to  sit:  cum 
tot  summi  oratores  sedeant,  remain  sitting:  sedens 
iis  adsensi :  ante  forls,  0. :  ducis  sub  pede,  0. : 
gradu  poet  me  uno,  H.:  plausor  usque  sessurus, 
donee,  etc.,  wlw  wUl  keep  his  place,  H. :  Sedilibus 
in  primis  eques  sedet,  H. :  in  ill&  tua  sedecul& :  in 
snxo,  0. :  in  conclavi,  T.:  in  temone.  Ph. :  caelestes 
sedibus  altis  sedent,  0. :  ebumeis  sellis,  L. :  car- 
pento,  L. :  delphine,  0. :  columbae  viridi  solo,  V. 
— Of  magistrates,  esp.  of  fudges,  to  sit,  occupy  on 
official  seat,  preside,  be  a  judge,  hold  court,  act  as 
juror:  (tribuno)  in  Rostris  sedente:  si  idcirco 
sedetis,  ut,  etc. :  sedissera  forsitan  unus  De  centum 
iudex  in  tua  verba  viris,  0. :  index  sedit  simius. 
Ph. :  in  tribunali  Pompei  praetoris  urban!,  < 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


•edes 


754 


seduoo 


— 7b  eorUinue  tUtingy  sit  still,  continue,  remain, 
tarry,  wait,  abide,  tit  idle,  be  inactive,  delay,  linger, 
loiter:  isdem  consulibua  sedentibus  lata  lex  est, 
etc. :  an  sedere  oportuit  Doml,  T. :  totos  dies  in 
villi:  sedemus  desides  domi,  L.:  Uun  diu  uno 
loco,  N. :  Sedit  qui  timuit,  ne  non  succederet, 
stayed  at  home,  H. :  meliora  deos  sedet  omina  po- 
scenSf  waits,  V. :  ante  sacras  fores,  Tb. :  ad  mea 
busta  sedens,  Pr. — Prov. :  compressis  roanibus 
sedere,  sit  with  folded  hands,  L. — Of  troops,  to  sit 
down,  remain  encamped,  be  entrenched,  keep  the 
field:  ante  moenia,  L:  ad  Trebiaro,  L.:  sedendo 
expugnare  urbem,  L. :  sedendo  bellum  gerere,  by 
inactivity,  L, :  sedendo  superaturi  eum,  qui,  etc., 
L. :  qui  sedet  circum  castella  sub  armis,  V. — 
Fig.,  to  swik,  settle,  subside,  rest,  lie:  Sederunt 
medio  terra  fretumquo  solo,  0.:  nebula  campo 
quam  montibus  densior  sederet,  %oas  thicker  on  the 
plain,  L. :  esca,  Quae  simplex  olim  tibi  sedept, 
sat  well  upon  your  stomach,  H.— 7b  sit,  sit  dose, 
holdfast,  be  firm,  befiaud,  be  settled,  be  established: 
tempus  fuit,  quo  navit  in  undis.  Nunc  sedet  Orty- 
gie,  0. :  in  liquido  sederunt  ossa  cerebro,  stuck 
fast,  0. :  clava  sedit  in  ore  viri,  stuck  fast,  0. : 
librata  cum  sederit  ( glans  ),  L. :  plagam  sedere 
Cedendo  arcebat, /rom  sinking  de^y,  0. — In  the 
mind,  to  be  fixed,  be  impressed,  be  determined:  in 
ingenio  Cressa  relicta  tuo,  0. :  Idque  pio  sedet 
Aeneae,  V. 

sedes  (sedio,  L. ;  gen.plur,  s$dura,  C,  L.),  is, 
/.  [SED-],  a  seat,  bench,  chair,  throne:  in  eis  sedi- 
bus,  quae  erant  sub  platano :  honoris :  regia,  L. : 
sedibus  altis  sedere,  0. :  tibi  concedo  meas  sedes : 
priores  tenet  Sedes  Homerus,  the  first  rank,  H. — 
A  seat,  dwelling-place,  residence,  habitcUion,  abode, 
temple:  eam  sibi  domum  sedemque  delegit:  hi 
sedem  primum  certo  loco  domiciliorum  causa  con- 
Btituerunt:  Haec  domus,  haec  sedes  sunt  magni 
Amnis  (sc.  Penei),  0. :  in  Italift,  in  sede  ac  solo 
noetro,  L. :  cremata  patri&  domo  prof  ugos  sedem 
quaerere,  L. :  ultra  hos  Chatti ;  initium  sedis  ab 
Hercynio  saltu  incohatur,  Ta. :  scelerata  (i.  e.  sce- 
leratorum),  0. :  Talia  diversa  nequiquam  sede  lo- 
c\it\,place,  0. :  qui  inoolunt  eas  urbes  non  haerent 
in  suis  sedibus :  aliud  domicilium,  alias  sedes  pe- 
tere,  Os. :  qui  profugi  sedibus  incertis  vagabantur, 
S. :  iucidas  Inire  sedes,  H. :  discretae  piorum,  H. : 
siientum,  0. :  religio  sedum  illarura :  (Deroaratus) 
in  ei  civitate  domicilium  et  sedes  conlocavit: 
Aeneam  in  Siciliam  quaerentem  sedes  delatum,  L. 
— An  abode  of  the  dead,  last  home,  burial-place: 
Sedibus  hunc  refer  ante  suis  et  conde  sepulchro, 
V. — Tlie  souPs  home,  body:  priore  relictft  Sede, 
0. :  anima  misera  de  sede  volens  Exire,  0. — Fig., 
of  things,  a  seat,  place,  spot,  base,  ground,  founda- 
tion, bottom:  banc  urbem  sedem  summo  esse  im- 
perio  praebituraro:  num  mentis  moliri  sede  suft 
paramus  ?  from  their  place,  L. :  deus  haec  fortasse 


beniguft  Reducet  in  sedciu  vice,  to  the  former  state, 
H. :  belli,  the  seat  of  war,  L. :  iieque  verba  sedem 
habere  po88unt,  si  rem  subtraxeris :  ut  suU  poiia- 
tur  in  surami  boni  sede  (voluptas):  in  ei  sede, 
quam  Palaetjron  ipsi  vooent,  site,  Cu. :  coloni  Ca- 
puae  in  sedibus  luxuriosis  conlocati :  Turrim  con- 
vellimus  altis  Sedibus,  V. :  totum  (mare)  a  sedibus 
imis  Eurusque  Notusque  ruunt,  V. 

sedile,  is,  n.  [SED-],  that  may  be  sat  on,  a  seat, 
bench,  stool,  chair:  Membra  seuex  posito  iussit 
relevare  sedili,  0. :  gramineo  viros  locat  sedili,  V. : 
Sedilibus  in  primis  (in  a  theatre),  H. :  Facta  de 
vivo  saxo,  0.:  fusi  per  dura  sedilia  nautae, 
benches,  V. 

sedltio,  6nis,/.  [2  sed+1  I-],  a  going  aside, 
going  apart,  insurrectionary  separation,  dissension, 
civil  discord,  insurrection,  mutiny,  sedition  t  sedi- 
tioni  interesse,  L.:  seditione  factft,  Cs. :  seditio 
inter  belli  pacisque  auctores  orta,  L. :  seditionem 
ac  discordiam  concitare:  Seditione,  dolis  pecca- 
tur,  H. :  seditiouibus  tribuniciis  res  p.  agitabatur, 
S.:  seditiones  omare:  Paene  occupata  sedition!- 
bus  urbs,  H. — Person.,  an  attendant  of  Fama, 
0. — Dissension,  discord,  strife,  quarrel:  Filiam  ut 
darem  in  seditionem,  T. :  crescit  favore  Turbida 
seditio,  donee,  etc,  0. :  si  ad  externum  bellum  do- 
mestica  seditio  adiciatur,  L. — An  insurrection,  the 
rebels,  seditious  men :  seditione  ita  stupente,  L. — 
F  i  g.,  of  things,  dissension,  disagreement,  discord  : 
intestina  corporis,  L. :  iracundiam  seditionem 
quandam  ducebat 

•editiose,  adv.  with  comp.  and  sup.  [seditio- 
sus],  sediiiouslyf  aliquid  dicere,  L. :  seditioeiua 
agere,  Ta. :  multa  seditiosissime  dicere. 

seditidsufl,  adi.  with  sup,  [aed\t\o\fullofdi»' 
cord,  factious,  turbulent,  mutinous,  seaiiious:  sedi- 
tiosissimus  quisque,  Ta. :  cives :  seditiosissimi 
triumviri:  oratio:  voces,  L. :  iudicia. — Quarrd- 
some:  £a  est  enim  seditiosa;  ea  cum  viro  bellum 
gerit. —  Turbulent,  full  of  disorder :  vita. 

sedd,  flvl,  &tu8,  ftre  [  SED-  ],  to  brina  to  rest, 
lay:  pulverera.  Ph. —  To  settle,  stiU,  calm,  allay, 
astuage,  appease,  quiet,  check,  end,  stop,  stay  :  mare 
aut  flam  mam :  incendia,  0. :  sedatis  fluctibus,  sub- 
sided: tempestas  sedatur:  d\i\m,  slake,  0.:  came 
ieiunia,  relieve,  0. :  ad  lassitudinem  sedandam  mi- 
litum,  refresh,  N. :  in  animis  hominura  motum: 
militum  animos,  L. :  rabiem,  H. :  volnera  mentis, 
0. :  (populi  impetus)  sedatur:  tumultum,  Cs. : 
discordias :  contentionem,  L. :  sermunculum  om- 
nem  aut  restinxerit  aut  sedarit :  calamitatem,  T. : 
ut  vix  a  magistratibus  inventus  sedaretar,  was 
quieted,  L. :  vela  fcssa,  i.  e.  come  into  port,  Pr. 

se-duoo,  daxi,  ductus,  ere,  to  lead  aside,  take 
apart,  draw  aside,  lead  away,  carry  off,  set  aside, 
put  by:  me  rursus :  singulos  separatuq,  L.:  HuiM 


Digitized  by  V^OOQIC 


sedactio 


766 


blanda  manu,  0. :  SeductU8  in  secretum  a  liberto, 
Ph. :  quod  a  te  seductus  est,  toaa  taken  out  of  the 
9oay :  vina  mensis  seducta  secundis,  removed^  0. — 
To  put  asunder^  separate,  divide^part :  Seducit  ter- 
ras haec  brevis  unda  duas,  0. :  quarto  seducunt 
castra  volatu,  i.  e.  divide  into  two  hostile  parties, 
O. :  cuna  f rigida  mors  animft  seduxerit  artus,  V.— 
Fig.:  consilia  in  privato  seductaque  a  plurium 
conscientia  habuere,  L. :  ab  immortalitate  seduci 
(i.  e.  excludi),  Cu, 

seduotid,  Onis,/.  [seduco],  a  leading  aside^ 
dramng  apart :  seductiones  testium. 

seductufl,  adj.  [P.  of  seduoo],  remote,  distant, 
apart:  terrae,  0. :  recessus  Gurgitis,  0. 

»edulitafl,  atis,/  [sedulus],  assiduUy,  applica- 
tion, earnestness,  persistency,  serviceableness  :  horai- 
nis:  mea:  munda,  0.:  Officiosa^H.:  Sedulitas 
Btulte  quem  diligit  urguet,  ojiciousness,  H. 

•edulo,  adv.  [sedulus],  bunly,  dUigently,  indus- 
triously, eagerly,  carefully,  zealously,  unremittingly, 
assiduously,  solicitously,  sedulously:  at  facio  sedulo, 
/  am  doing  my  best,  T. :  fit  sedulo,  T. :  quae  opus 
sunt  sedulo  comparat,  L. :  quamquam  sedulo  facie- 
bat,  made  a  sincere  effort:  credere,  i.  e.  sincerely, 
T. :  argumentari :  ego  sedulo,  ne  esset,  feci,  delib- 
erately, L. :  ad  id  diem  extraxerat,  purposely,  L. 

seduluB,  adi.  [SED], persistent,  busy, diligent, 
industrious,  zealous,  careful,  unremiUing,  solicitous, 
assiduous,  sedulous:  eloquentes  videbare, non  sedu- 
los  velle  conquirere,  orators,  not  those  who  labor  at 
oratory:  Exanimat  lentus  spectator,  sedulus  inflat, 
H. :  Baucis,  0.:  mater,  Ph. :  Sedula  fune  viri  con- 
ten  to  bracchia  lassant,  0.—  Officious,  obtrusive: 
Ne  odium  libellis  Sedulus  importes  minister,  H. : 
male  sedula  nutrix,  0. 

•egeo,  etis,  /.,  a  cornfield:  in  segetem  sunt 
daUe  fruges:  segetes  fecundae:  cohortes  fru- 
mentatum  in  proximas  segetes  mittit,  Cs. :  Ilia 
Beges  votis  respondet  avari,  quae,  etc.,  Y.—  The 
standing  com,  growing  com,  crop:  laetas  esse  se- 
getes, etc. :  culto  sUt  seges  alta  solo,  0. :  Quid 
faciat  laetas  segetes,  V. :  seges  farris  mature 
messi,  L. :  lini  et  avenae,  V.— ^  crop,  thicket,  for- 
est, multitude:  clipeata  virorum,  0. :  ferrea  Telo- 
rum,  V.  —  F  i  g.,  a  field,  ground,  soilt  ubi  prima 
paretur  Arboribus  seges,  V. :  quid  odisset  Clodium 
Milo  segetem  ac  materiem  suae  gloriae  J— A  crop, 
fruit,  produce,  result,  profit:  Uberlus  nulli  proved 
nit  ista  seges,  0. :  Quae  tamen  inde  seges,  lu. 

segmentatufl,  adj,  [segmentum],  trimmed 
With  purple,  flounced,  fringed:  cunae,  lu. 

segmentum,  l,  n.  [2  SAC-],  a  cutting  (late).— 
Esp.,  plur.,  stnps  of  colored  cloth,  trimmings, 
flounces,  0.,  lu. 

(aegne),  see  segniter,  segnis. 


selongo 


segnipefl,  pedis,  adj.  [ segnis + pes],  dow  of 
foot,  lu. 

segnis,  e,  adj.  with  comp.  [I  SAC-],  slow,  tardy, 
slack,  dilatory,  lingering,  sluggvdi,  inactive,  lazy: 
(servi)  Propter  onus,  H. :  nos  segnibus  actis  Quod 
fuit  ille  sumus,  0. :  segniores  incitat,  Cs. :  casti- 
gando  segnes,  Ta. :  bonus  segnior  fit  ubi  neglegas, 
S.:  equus  segnior  annis,V.:  tempus,  L.:  militiu,' 
L. :  neque  pugno  Xeque  segni  pede  victus,  H. : 
aquae,  sluggish,  Cu. :  campus,  i.  e.  unfruitful,  V. : 
diutinus  alter  (terror),  sed  segnior,  more  lingering, 
L. :  segnior  mors  (per  venenum),  L. :  non  segnior 
discordia,  L, :  baud  illo  segnior  ibat  Aeneas,  V. : 
segniores  posthac  ad  imperandum  ceteri  sint:  ad 
laetitiam,  0. :  ad  alia  consilia,  L. :  in  Venerem,  V. : 
nodum  solvere  Oratiae,  H. :  labonim,  Ta. 

segnitas,  atis,/.  [segnis],  «fo^  /  hominum. 

segniter,  adv.  with  comp.  segnius  [segnis], 
dowly,  sluggishly,  slothfuUy,  lazily:  omnia  agere, 
L. :  segnius  oppugnare,  L. :  segnius  inritare  ani- 
mos,  H. :  segnius  bellum  parare,  S. :  nee  segnius 
puguabant,  with  equal  spirit,  L. 

segnitia,  ae,  and  segnities,  — ,  em,  S,  /. 
[segnis],  slowness,  tardiness,  dilatoriness,  sluggish- 
ness, inactivity:  nihil  locist  segnitiae,  T. :  consulem 
segnitiae  accusare,  L. :  sine  segnitia  verecundus : 
maris,  Ta. :  qua  tam  sera  moratur  Segnities  ?  V. : 
castigemus  segnitiem  bominum :  in  segnitia  per- 
stare,  L. 

se-grego,  &vl,  &tus,  are  [v^x'],  to  separate  from 
the  flock:  oves  segregatae,Ph.— 7b  set  apart,  lay 
aside,  put  away,  separate,  sever,  part,  remove,  seg- 
regate: Segreganda  mater  a  me  est,  T. :  volgus 
quae  ab  se  segregant,  i.  e.  hold  aloof  from,  T.  i 
ilium  a  re  p.  segregavit  scelus  ipsius:  captivis 
productis  segregatisque,  divided,  L.— Fig.,  to  sep- 
arate, remove,  divide:  haec  (eloquendi  vis)  nos  a 
vita  inmani  segregavit :  publicam  causam  a  pri- 
vatorum  culpa,  L. :  pugnam  eorum,  i.  e.flghi  them 
separately,  L, 

seiugatus,  P.  of  seiugo. 

seiuges  (ium),  m.  fsex+iugum],  a  team  of  six 
horses,  chariot  drawn  by  six  horses:  aurati,  L. 

(se-iugS),  — ,  atus,  are,  to  di^'oin,  part,  sep- 
arate, divide.— Ou\y  Ppass.:  (animi  partem)  noa 
esse  ab  actione  corporis  seiugatam. 

seiunotim,  adv.  [seiungo],  separately,  Tb. 

seiunotio,  6nis,/.  [seiungo].  —  I n  rhet,  a 
disjunction,  separation,  division. 

se-iungo,  ianxl,  iQnctus,  ere,  to  disunite,  dis- 
join, part,  sever,  separate,  divide  .•  te  ab  lis :  Alpes 
Italiam  ab  Gallia  seiungunt,  N.— Fi  g.,  to  separate, 
part,  sever,  disconnect :  a  verbo  ius:  defensio  se- 
iuncta  a  voluntate :  benienitatem  ab  ambitu,  dis- 
tinguish: se  a  verborum  ubertate. 


Digitized  by 


Google 


seleotio 


766 


eemicubltallB 


■eleotio,  Snis,/.  [2  8e-  +  l  LEG-],  a  ehxxmng 
out,  choice,  aefedion:  null!  selectione  uti:  rerum. 

seleotuB,  P.  of  seligo. 

selibra,  ae,/.  [8  8e-+ libra],  a  halfjmmd^  L. 

seligo,  legl,  l6ctus,  ere  r2  8e-+lego],  to  single 
ow/,  separate,  choose  out,  cuU,  select :  omnia  expen- 
det  et  seliget:  selectae  sententiae:  selecta  pec- 
tora  Patres  dixit,  0. :  selecti  \Md\ceB,  judges  selected 
by  the  praetor  (in  criminal  cases). 

sella,  ae,/.  [ SED- ],  a  seat,  settle,  chair,  stool: 
in  sella  sedere:  alta  deducere  sella,  lu.:  sellae 
atque  operis  locus,  work -stool:  sella  tibi  erit  in 
ludo,  etc.,  teacher's  chair :  clausa,  sedan-chair,  lu. : 
sellft  qui  prima  sedens,  on  th^  front  seat  ( of  a 
wagon).  Ph. — A  magistrate's  seat,  official  chair 
(that  of  the  higher  magistrates  was  called  sella 
curulis):  sedebat  in  rostris  in  sella  aurea:  hoc  de 
sella  dixit:  consules  positis  sellis  dilectum  habe- 
bant,  L. :  parentes  honestos  Fascibus  et  sellis,  H. 

sellaiius,  T,  m.  [sella],  one  that  practises  lewd- 
fies8,Ta. 

sellifltemia,  6rum  [  sella +sterno],  religious 
banquets  offered  to  goddesses,  Ta. 

sellula,  ae,/.  dim.  [sella],  a  little  sedan  chair, 
Ta. 

sellularius,  m.  [sellula],  a  mechanic  who  Moorks 
at  a  stool,  sedentary  artisan,  L. 

semel,  adv.  num.  [8  SA-],  once,  a  single  time: 
attendant,  semel  bisne  signum  canat,  L. :  consulem 
miles  semel  fefellit,  L.:  non  semel,  sed  bis:  neque 
aemel  sed  saepius:  non  plus  quam  semel  eloqui. 

Inde/.,  in  phrases  vrith  iterum  or  saepius,  once 

and  €tgain,  time  and  again,  repeatedly,  more  than 
once,  several  times:  semel  atque  iterum  ac  saepius 
dare:  cum  his  semel  atque  iterum  armis  conten- 
disse,  Cs. :  semel  aut  iterum,  once  or  twice. — Once 
and  no  more,  but  once,  but  a  single  time,  once  for 
all:  animus  ubi  semel  se  cupiditate  devinxit,  T.: 
quibus  semel  ignotum  a  te  esse  oportet :  aut  vitam 
semel  aut  ignominiam  finire,  L. :  humum  semel 
ore  memordit,  once  for  all,  V. :  virtus  cum  semel 
excidit,  H. — In  counting,  once,  first,  the  first  time  : 
bis  rem  p.  servavi,  semel  gloria,  iterum  aerumnft 
me& :  Rufum  bis  pervenisse  .  .  .  semel  ad  Corfi- 
nium,  iterum  in  Hispauift,  Cs. :  ter,  semel  .  .  . 
iterum  .  .  .  tertio,  L.  —  Indef,  once,  ever,  at  some 
time,  at  any  time:  verebamini  Ne  non  id  facerera 
quod  recepissem  semel  ?  T. :  ut  semel  eloquentia 
evecta  est:  quando  in  apertum  semel  discrimen 
evasura  esset  res,  sooner  or  later,  L. :  quoniam 
quidem  semel  suscepi :  Si  semel  datis . . .  Dividite, 
if  you  are  really  giving,  0. :  semel  emissum  volat 
inrevocabile  verbum,  H. 

semen,  inis,  n.  [1  SA-].— Of  plants,  werf:  manu 
gpargere  semen:   terra  semen  excepit:  iacto  se- 


men or  animals,  seed,  roes:  genitus  de  semine 
lovis,  son  of  Jupiter,  0. :  ipsa  regio  semine  orta^ 
L. :  mortall  semine  cretus,  of  mortal  race,  O. : 
(virtus)  propria  Romani  seminis,  L  e.  an  inborn 
characteristic  of  the  Romans.  —  A  shoot,  graft, 
scion,  set,  slip,  cutting :  Seminibus  positis  (L  e.  vir- 
gultis  ),  V.  —  Posterity,  progeny,  offspring,  child  : 
inpia  Semina  fert  utero,  0. — F  i  g.,  seed,  an  origin, 
essence,  principle,  source,  occasion,  grwmd,  cause  : 
veteris  percepto  semine  venae  Arva  rigent  auro, 
0. :  malorum  omnium :  huius  belli :  Semina  terra- 
rumque  animaeque  marisque  Et  ignis,  L  e.  the  four 
dements,  V. :  semina  discordiarum  (tribuni),  L. : 
semina  futurae  luxuriae,  the  small  beginnitigs,  L. 

semenstxls  or  semestris,  e,  adj.  ||sex+ men- 
sis],  half-yearly,  semi-annual,  lasting  stx  month*: 
regnum :  imperium,  Cs. :  censura,  L. :  dux,  L. :  in- 
fans,  six  months  old,  L. :  Semenstri  vatum  digitos 
circumligat  auro,  i.  e.  the  rinq  of  a  military  trib- 
une, with  a  six  months'  oommtssion,  In. 

sementinus,  adj.  [semen],  of  sowing  time: 
dies,  i.  e.  feriae,  0. 

sementis,  is,  ace.  im  or  em,  abl.  I  or  e,/.  [se- 
men], a  seeding,  sowing :  sementi  prohibita :  se- 
mentem  faoere,  L. — P  r  o  v. :  ut  sementem  feoeria, 
ita  metes,  as  you  sow,  so  shall  you  reap.  —  77u 
growing  crops,  young  crops,  young  com  :  tenerae, 
0. — F  i  g.,  a  sowing  :  malorum. 

sementiTafl,  a4;.  [sementis],  of  seed,  of  seed- 
time: dies  (i.  e.  feriae),  0. 

semermia,  see  semiermis. 

semestriS)  see  semenstris. 

semesns  or  semiesus  (trisjl),  or  semeaai2a» 
adj.  [semi+esus;  P.  of  edo],  htUfeaten,  half -de- 
vonred,  half -consumed:  praeda,V.:  pisoes,  H.: 
serpentes,  0. :  lepus,  lu. 

semet,  see  sui. 

n^xni',praep.  [cf.  semis]. — Only  in  oompoei- 
tion,  half;  demi^,  semi-. 

semi-adapertas  ( qumqueayl. ),  adj.,  half- 
open:  ianua,  0. 

semianimis  (in  verse,  quadrisyl.),  e,  or  ae- 
mianimus  (seman-),  o^/-  [semi+anima],  Aa//'- 
alive,  luUf-dead:  digiti,  V. :  f rater,  L. :  corpus  vir- 
ginis,  L. :  anguis,  C.  po«t. :  orbis,  lu. :  corpora,  L. 

semi-apertos,  adj.,  half -open:  fores,  L. 

semi  -  bos,  bovis,  m.,  a  half-  ox :  vir,  Le,  the 
Minotaur,  0. 

semi-caper,  pri,  m.,  half-goat:  Pan,  0. :  Fan- 
nu8,  0. 

semi-crematus,  adj,,  half -burned:  Membra,  O. 

semicremos,  adj.  [2  CAR-],  half-burned:  sti- 
pes, 0. 

semicubitalis,  e,  adj.  [semi +  cabitam],  a 


mine,  V. :   quercus  de  semine  Dodonaea  0. — Of  I  half-cubit  long:  hastile,  L. 


Digitized  by 


Google 


•emideus 


767 


•emiviTOS 


semi  -  dens,  adj.^  half'  divine :  Dijades,  0. : 
genus,  O.—Ab  subst.  m.,  a  demtgod:  semideique 
deique,  0. 

Benil-doctaB,  adj.,  half-taught^  half -learned. 

semierxnis,  e,  or  semiermus  (semerm-),  e, 
adj.  [semi+arma],  half- armed,  poorly  armed: 
raille  eeraiermes  palati,  L. :  multitudo,  L. :  cum 
sex  mill  bus  semermium,  L. :  semermos,  Ta. 

semi-faotUB,  adj.,  half -finished :  opera,  Ta. 

semifer,  fera,  ferum,  adi.  [semi +f ems],  half- 
bestial,  hcdf  beast  :  pectus  (  Tritonis  ),  V. :  corpus 
Capricorui  ( the  Constellatiou  ).  —  As  svbst.  m. : 
Semifer,  i.  e.  the  Centaur  Chiron,  0. :  inter  Semi- 
feros  habilare,  i.  e.  the  Centaurs,  0.  —  F  i  g.,  half- 
wild,  half  savage. — As  suhst.  m.,  Cacus,  V. 

seml-germanuB,  adj.,  half-Oerman:  gentes, 
L. 

semi  -  gravis,  e,  adj.,  half  •  overcome,  half- 
drunken:  vino,  L. 

Be-migro,  avi,  — ,  ftre,  to  go  away,  remove. 

Bemi-hianBy  antis,  adj.,  half-  open :  labelluni, 
Ct 

Bemi-homo  (semlio-),  inis,  m.,  a  half-  man, 
half-beast :  Centauri,  0.— F  i  g.,  half -human,  half- 
witd,  half  savage :  Cacus,  V. 

seml-hdra,  ae,/.,  a  half  hour,  half  an  hour. 

Bemi-lacer  (era,  erum),  ac(/.,  half  mangled,  0. 

semi-lauttiB,  adj.,  half  washed :  crura,  Ct. 

semi-liber,  era,  erum,  adj.,  half  free. 

semi-lijca,  ae,  m.,  half  a  sutler,  not  fit  to  be  a 
sutler,  Ij. 

semi-maB,  maris,  m.,  a  half-male,  hermaphro- 
dite: abominati  semimares,  L.,  0.  —  Unmanned, 
emasculated:  ovis,  0. :  Galli  (priests  of  Cybele),  0. 

semi-mortnuB,  adj.,  half -dead:  membra,  Ct. 

Beminaiimn,  I,  n.  [  semen  J,  a  nursery,  semi- 
nary, hot-bed,  school:  rei  p. :  tnumphorum :  sena- 
tes (equites),  L. :  ducum,  Cu. 

Beminator,  5ns,  m.  [semino],  an  originator, 
producer,  author :  omnium  rerum  (  mundus  ). — 
Fig.:  malorum. 

(Bemi-nez),  necis,  adj.,  half -dead:  semineci 
sibi  rapere  arma,V. :  seminecera  eum  inventum, 
L. :  concursus  ad  seminecis  viros,  V. :  artOs,  0. : 
plerique  semineces  relinquebantur,  Ta. 

semino,  — ,  — ,  are  [  semen  ],  to  sow,  bring 
forth,  produce :  agrioolae  cultu  seminari :  viscum 
quod  non  sua  seminat  arbos,  V. 

semi-nudoB,  culj.,  half -naked:  consules,  L. — 
Half-unarmed  :  pedes,  defenceless,  L. 

semi-plenus,  adj.,  half -manned:  naves:  sta- 
tiones,  L. 

semi-putatUB,  acfj.,  half -pruned:  vitis,  V. 


Semiramia^  idis,  ace.  mim,  /,  =  ^i/slpofucj  a 
queen  of  Assyria,  0.,  lu.,  Cu. — In  saroasm :  Semi- 
ramis  ilia,  i.  e.  effeminaie  (of  Qabinios). 

semi-rasuB,  adj.,  half -shaven :  ustor,  Gt 

semi-reduotuB,  adj.,  half  bent  back:  Venns,  0. 

semi-refeotUB,  adj.,  half -repaired:  classis,  0. 

semi-rutus,  culj.,  half-razed,  half-overthrown, 
half -demolished,  half -destroyed,  half -ruined:  mu- 
ru9,  L. :  tecta,  L. :  castella,  L. :  patria,  L. 

semis,  issis,  m.  [ semi + as],  a  half- unit,  one 
half :  HS  singulos  semis  accessionis  dare,  i.  e.  one 
and  a  half  sesterces  of  premium  (on  each  mediiii. 
nus) :  bina  iugera  et  semisses  agri  adsignati,  L. — 
Half  an  as:  non  semissis  homo,  not  worth  a  groat : 
(ad  quincuncera)  redit  uncia,  quid  fit?  Semis,  11. 
— Plur.  abl.,  as  monthly  interest,  at  one  half  per 
cent,  a  month,  at  half  a  denarius  for  each  hundred 
(i.  e.  six  per  cent,  per  annum) :  Bemissibus  magna 
copia  (pecuniae)  est 

semi-sepultus,  adj.,  half -buried:  Ossa,  0. 

Bemisomnus,  adj.  [  semi  +  somnus  ],  half- 
asleep,  sleepy,  drowsy  :  cum  hie  semisomnus  stupe- 
ret  :  semisomnos  hostis  caedunt,  L. :  cor.  Ph. 

semissis,  gen.  of  semis. 

semi-Bupinus,  c^j.,  half  bent  backwards,  re- 
clining: iacet  in  dextrum  semisupina  latus,  0. 

semita,  ae,  /.,  a  narrow  way,  side -way,  path, 
foot-path,  lane,  by-way  :  angustissima :  notae,  Cs. : 
ubi  plures  diversae  semitae  erant,  L. :  Rara  per 
occultos  lucebat  semita  calles,  V.  —  Pro  v.:  qui 
sibi  semitam  non  sapiunt,  alteri  monstrant  viam, 
Enn.  a  p.  C. — Fig.,  a  by-way,  way,  path,  lane:  Ego 
illius  semita  feci  viam.  Ph. :  vi&  exire  . .  .  semitu 
revertisse :  fallentis  semita  vitae,  H. :  recta,  U. : 
Tranquillne  vitae,  lu. 

semitarius,  adj.,  fond  of  by-ways :  moechi,  Ct. 

semi-ustilatuB  (semust-,  -ustulatus),  adj., 
half-burned:  cadaver  ligni.s  semiustilatum :  qui- 
bus  (faclbus)  semiustilaius  illc  est. 

semi-ustas  (semuBtus),  adj.,  half  burned: 
Enceladi  scmlustum  corpus,  V. :  facem,  0. :  simu- 
lacra, L.  —  Fig.:  se  populare  iucendium  semu- 
stum  effugisse,  L. 

semi-vir,  virl,  m.,  a^fj.,  a  half  man,  man  who  is 
half  beast:  Chiron  (a  Centaur),  0. :  bos  (the  Mino- 
taur ),  0. :  Nessus,  0.  —  An  hermaphrodite,  0. — 
A  eunuch:  ingens  (a  priest  of  Cybele),  lu. — 
Fig.,  unmanly,  womanish,  effeminate:  cum  semi- 
viro  comitatu,  V. :  tain  atrocem  caedem  pertineie 
ad  illos  semiviros  credere,  L. 

semi-vivns,  adj.,  half-alive,  half-dead,  almost 
dead:  hominem  seroivivum  reliquit :  abiecti  homi- 
nifl  et  seraivivi  furor. — F  i  g. :  mercenariorum  vo- 
ces, half-expiring  vjords. 


Digitized  by 


Google 


semodluB 


768 


M-modios,  I,  m.,  a  half-peek,  lu. 
semotas,  adj.  [P.  of  semoyeo],  remote,  dutani, 
far  removed,  retired:  conloquium  petunt  semoto 
a  militibus  loco,  Cb.  :  arcana  Bemotae  dictionis, 
i.  e.  confideneea,  Ta. — Flur.  n.  as  tubet. :  terris  bc- 
mota,  H. 

se-moved,  movl,  inotus,  ere,  to  move  apart,  put 
aside,  remove,  separate :  vos  semotae,  nos  soli,  T. : 
voce  praeconis  a  Hberis  semoveri. — Fig.,  to  part, 
separate,  remove:  Strato  ab  ei  disciplinft  semoven- 
duB  est,  \.e,not  tobe  dasaed  with  that  school:  vo- 
luptatem  semovendam  esse. 

semper,  adv.  [3  SA-+-per],  ever,  always,  at  all 
times,  continually,  perpetually,  forever :  numquam 
uuum  intermittit  diem,  Quin  semper  veniat,  T. : 
semper  in  amicitift  manere :  qui  tibi  praesto  sem- 
per fuit :  avida  ulteriorum  semper  gens,  i.  e.  of 
continual  acquisitions,  L.:  pacis  semper  auctor, 
L. :  Alterum  in  lustrum  meliusque  semper,  Proro- 
get  aevom,  i.  e.  with  constant  improvement,  H. : 
horresco  semper,  ubi,  etc,  every  time,  T. :  quibus 
studiis  semper  f ueris,  tenemus :  terra,  non  semper 
gramen  habens,  L  e.  everywhere,  O. 

BempltemuB,  adj.  [semper],  everlasting,  ever- 
during,  perpetual,  cotUinual,  imperishable,  eternal, 
sempiternal:  deorum  vita,  T. :  incisae  litterae,  divi- 
nae  virtutis  testes  sempiternae:  stellarum  cursOs: 
ignis  Vestae :  documentum  Persarum  sceleris. 

semunoia,  ae, /.  [semi+uncia],  a  half^ownce, 
one  twenty 'fourth  part  of  a  pound:  auri,  unde 
anulus  fieret. — A  twenty -fourth  part:  heres  ex 
deunce  et  semuncia. 

semunclariuB,  adj.  [semuncia],  amounting  to 
a  half -ounce:  faenus,  one  twenty-fourth  part  of  an 
as  upon  each  as,  for  a  year  of  teti  months,  i.  e.five 
per  cent,  for  a  full  year,  L. 

semUst-,  see  semiust-. 

senaouluxn,  I,  n.  [senatus],  a  meeting-place  for 
the  Senate,  hall  of  sessions,  L. 

senarioluB,  I,  m.  [senarius],  a  little  senarius, 
trifling  verse  of  six  feet. 

senarluB,  adj,  [  seni  ],  of  six  each  :  versus,  a 
vejse  of  six  feet,  Ph.— As  subst.  m.  (  sc.  versus  ) : 
comicorum  senarii. 

senator,  oris,  m.  [SEN-]. — In  Rome,  a  member 
of  the  Senate  (originally  one  hundred  advisers,  se- 
lected by  Romulus  from  the  nobles.  Later,  a 
hundred  Sabine  nobles  were  added ;  and  the  num- 
ber was  increased  by  Sulla  to  four  hundred,  and 
by  Julius  Caesar  to  nine  hundred,  but  Augustus 
reduced  it  to  six  hundred.  The  later  additions 
were  made  largely  from  the  Knights.  Under  the 
republic  the  censors  revised  the  roll  every  five 
years,  striking  out  names  of  bad  repute.  Only 
men  of  wealth  were  eligible,  as  no  salary  was  paid. 


The  senator  wore  a  tunic  with  a  broad  parple 
band,  and  black  leathern  shoes  with  a  *  luna  *  of 
silver  or  ivory):  huic  (senatori)  iussa  tria  sunt; 
ut  adsit,  etc. :  in  senatoribus  cooptandia :  Artes 
quas  doceat  quivis  senator  Semet  prognatos,  H. : 
novom  senatorem  cooptabitis,  L.  —  In  other  na- 
tions, a  senator,. oounciUor  of  state  :  se  si  dedide- 
runt  ex  sexcentis  ad  tris  senatores  (Nerviorum), 
Cs. :  (Rhodiorum)  oranes  erant  idem  tum  de  plebe 
turn  senatores :  senatores  quos  (Macedonii)  syne- 
dros  vocant,  L. 

senatorius,  adj.  [senator],  of  a  senator,  sena- 
torial: cuius  aetas  a  scnatono  gradu  longe  abes- 
set :  houos :  indicia :  consilium,  deliberations :  lit- 
terae, speecJus  in  the  Senate. 

senatus,  Qs  (gen,  senati,  S.,  C),  m.  [SEN-].— 
In  Rome,  the  council  of  the  elders,  council  of  dale, 
SencUe,  body  of  senators  (see  senator):  Romuli 
senatus,  qui  constabat  ex  optimatibus :  cum  pote- 
stas  in  populo,  auctoritas  in  senatu  sit:  senatus 
populusque  Roman  us  (often  written  S.  P.  Q.  RX 
i.  e.  the  republic:  senatOs  oonsultum,  a  decree  of 
the  Senate :  senati  decreto  missi,  S. :  omnia,  de 
quibus  senatus  consult:  in  senatum  venire  non 
potuit,  became  a  senator:  de  cooptando  senatu, 
choosing :  ut  et  veterera  senatum  tollatis  et  novom 
cooptetis,  L. :  senatu  movere,  S. :  a  censoribus  ex 
senatu  eiectus :  seminarium  senatds,  i.  e.  the  order 
of  Knights  (from  which  new  senators  were  se- 
lected), L. — A  meeting  of  the  Senate,  session  :  sena- 
tus frequens  convenit,  a  quorum:  senatum  cito 
cogere :  eo  die  non  fuit  senatus  neque  postero,  no 
session :  eodem  die  Tyriis  (legatis)  est  senatus  da^ 
tus  frequens,  i.  e.  a  quorum  gave  audience  :  dimit- 
tere  senatum :  multa  eius  in  senatu  provisa  pru- 
denter,  in  the  meetings  of  the  Senate :  in  senatum 
venire,  attetid. — In  other  nations,  a  Senate,  cowicil 
of  state:  Aeduorum,  Cs. :  Venetorum,  Cs. 

senatus  oonsultum,  see  senatus,  consultunL 

seneota,  ae,/.  [senexj,  old  age,  extreme  age^ 
senility :  in  senectft,  T. :  mopi  metuens  formica 
senectae,  V. :  turpis,  H. :  extrema,  Ta. :  sollicita,  O. 

senectus  fltis,  /.  [senex],  old  age,  extreme  age, 
senility. — Only  sing.:  hoc  vitium  fert  senectus 
hominibuSy  T. :  senectutem  occasuro  vitae  definire : 
vivere  ad  summam  senectutem :  confecti  homines 
senectute :  viridis,  V. :  tremulo  gradu  venit  aegra 
senectus,  0. :  obducta  solvatur  fronte  senectus, 
the  gravity  of  old  age,  H. :  Temporibus  geminls 
canebat  sparsa  senectus,  i.  e.  gray  fiairs,  V. — Of 
things,  antiquity,  age :  (tabellae)  cario8a,0. :  vini 
veteris,  lu. — P  er  son.,  the  goddess  of  old  age.  Old 
Age:  tristis,  V. — Old  age,  old  men  :  senectus  sem- 
per agens  aliquid. — Fig.,  of  style,  maturity:  plena 
litteratae  senectutis  oratio. 

seneo,  — ,  Sre  [senex],  to  he  old:  qniete, Ct 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


•enesoo 


769 


sententla 


•enesoo,  nul,  — ,  ere,  inch,  [seneo],  togrinoold, 
become  aged^  grow  hoary :  aetaa  senescit :  tacitis 
seneecimus  annis,  0. :  Solve  senescentem  mature 
equum,  H. —  To  decay ^  lose  strength,  grow  weak^  be 
enfeebled^  waste  away^  decline:  fama  et  viribus,  L. : 
Don  esse  cum  aegro  senescendum,  L. :  dis  homini- 
busque  accusandis  senescere,  j9tn«  away,  L. :  amore 
habendi,  H. — To  wcute,  wane^  decline^  fall  off^  be 
diminished^  be  impaired:  luna  ( opp.  crescens), 
waning:  arbores  cum  lung  senescentes:  continua 
messe  senescit  ager,  is  worn  oiU^  0. :  biemps  sene- 
Bcens,  closing:  omnia  orta  occidunt  et  aucta  sane- 
scunt,  S. :  alcuius  vis,  L. :  consilia,  L. :  amor,  0. 

senez,  senis,  adj.  with  comp.  senior  [  SEN-  ], 
old,  agedy  advanced  in  years:  si  qui  senes  ac  de- 
formes  erant :  porci,  lu. :  nemo  est  tarn  senex  qui 
se  annum  non  putet  posse  vivere :  quo  erat  nemo 
fere  senior :  quae  vis  senior  est  quam,  etc. :  se- 
niores  anni,  0. :  senior  quam  ilia  aetas  ferebat, 
oratio,  more  mature. — As  subst.  m.,  posit.^  an  old 
man^  aged  person^  graybeard  (usu.  of  more  than 
sixty  years):  ut  turn  ad  senem  senex  de  senec- 
tute,  sic,  etc. :  senem  in  patriam  revertentem,  unde 
puer  profectus  sum,  L. :  Mixta  senum  ac  iuvenum 
densentur  funera,  H. :  ter  aevo  functus  senex,  i.  e. 
Nestor,  H.  —  As  subst,  /.,  an  old  tooman,  Tb. — 
Comp.y  an  elder,  elderly  person  (usu.  between  forty- 
five  and  sixty  years  of  age) :  si  quis  Forte  cohere- 
dum  senior  male  tussiet,  H. :  seniores  a  iunioribus 
divisit :  centuriae  seniorum  ac  iuniorum,  L. :  om- 
nium seniorum  precibus  excitati,  Cs. :  Vix  ea  fatus 
erat  senior  (i.  e.  senex),  V. :  senior  Inachus,  0. 

seni,  ae,  a,  gen.  senQm,  num.  distrib.  [sex],  six 
each:  cum  in  sex  partis  divisus  exercitus  Roma- 
nus  senis  horis  in  orbem  succederet  proelio,  L. : 
ut  tribuni  militum  seni  deni  in  quattuor  legiones 
crearentur,  i.  e.  sixteen  each,  L. :  senflm  pedum 
crassitudo,  Cs. :  pueri  annorum  senQm  septenQm- 
que  denQm,  of  sixteen  and  seventeen  years, — Six 
( poet  for  sex ) :  tradiderat  natalibus  actis  Bis 
puerum  %ems,paat  his  twelfth  birthday,  0. :  pedes, 
i.  e.  hexameter,  H. :  senos  reddere  ictGs  ( of  the 
senarius),  H. 

aenillB,  e,  adj.  [  senex  ],  of  an  eld  man^  of  old 
people,  of  old  age,  aged,  senile:  prudentia:  ne 
forte  seniles  Mandentur  iuveni  partes,  H. :  corpus : 
anima,  0. :  guttur,  H. :  Stesichori  statua,  of  an 
old  man  :  adoptio,  by  an  old  man,  Ta. :  stultitia  : 
liiemps,  0. 

senior,  5ris,  comp.  of  senex. 

senium,  I,  n.  [senex],  old  age,  senility,  decline  s 
(.uod  (opus)  omni  senio  careret:  senio  confectus. 
—  Waste,  decay :  se  ipse  (mundus)  consumptione 
rt  penio  alebat  sui,  by  its  own  waste  and  decay. — 
I'exatwn, grief, trouble, affliction:  tota  ci vitas  con- 
fecta  senio  est:  senio  consumptus,  L. — Gloom, 
moroseneas:  inhumanac  senium  depone  Gamenae, 


B.—An  old  man  (poet,  for  senex,  with pron,  mojc.) 
Ut  ilium  di  deaeque  senium  perdant,  T. 

sensa,  6rum,  n.  [P.plur.  of  8entio],/Mrcqo^f<m», 
ideas  :  exprimere  dicendo  sensa. 

sensim,  adv.  hentio]  Just  perceptibly,  gradual- 
ly, by  degrees,  little  by  lUtle,  slowly,  gently,  softly  : 
progrediens :  sensim  dicebat,  quod  causae  prodes- 
set:  incedere,  step  by  step,  L. :  sensim  sine  sensu 
aetas  senescit :  oritur  (seditio)  sensim  ex  clamore : 
mentio  inlata,  L. :  sensim  et  sapienter  amare,  0.  ; 
queri.  Ph. 

1.  sensus,  P.  of  sentio ;  see  also  sensa. 

2.  sensus.  Os,  m.  [SENT-],  a  perceiving,  obser- 
vation: utere  igitur  argument©  tute  ipse  sensQs 
tui,  accept  a  proof  from  your  own  experience:  op- 
pidanos  a  sensu  eius  (operis)  avertere,  Cu. — A 
power  of  perceiving,  perception,  feeling,  sensation, 
sense,  consciousness :  doloris :  moriundi  sensum 
celeritas  abstulit:  (Niobe)  posuit  sensum,  saxea 
facta,  mali,  0.—^  sense,  special  sense:  ut  nee  ullus 
sensus  maneat:  oculorum:  neque  oculis  neque 
auribus  neque  ullo  sensu  percipi :  gustatus,  qui 
est  sensus  maxime  voluptarius :  sensQs  in  capite 
conlocati  sunt. — Feeling,  sentiment,  emotion,  incli- 
nation, disposition:  ipse  in  commovendis  iudicibus 
eis  ipsis  sensibus  permoveri :  vestri  sensQs  igna- 
rus:  amandi . . .  amoris :  meus  me  sensus,  quanta 
vis  fraterni  sit  amoris,  admonet:  erga  nos  sensus 
civium. — An  opinion,  thought,  sense,  view,  notion: 
animi :  sensus  eius  de  re  p. :  dissidenti  sensQs 
suos  aperire,  N. :  in  his  ipsis  rebus  aliquem  sen- 
sum  habere. — A  habit  of  mind,  mode  of  thinking, 
fiotion,  tcute:  volgaris  popularisque :  haec  oratio 
longe  a  nostris  sensibus  abhorrebat— E  s  p.,  with 
communis,  a  general  mode  of  thinking,  prevailing 
notion,  common  ineight,  common-sense :  id  a  con- 
suetudine  communis  sensQs  abhorrere :  quae  ver- 
santur  in  sensu  hominis  communi :  Comrauni  sensu 
planjB  caret,  H. :  quod  in  communibus  hominum 
sensibus  positum  est:  ex  communibus  sensibus 
ducta  oratio, /rom  the  usual  lines  of  thouglu,  Ta. 
— Consciousness,  sense,  understanding:  a  mero  re- 
deant  in  pectora  sensQs,  0. :  nisi  si  timor  abstulit 
omnem  Sensum  animumqiie,  0.  —  Sense,  idea, 
meaning,  signification:  testamenti.  Ph.:  verba] 
quibus  voces  sensQsque  notarent,  H. :  verbi,  0. 

sententia,  ae,/  [SENT-],  a  way  of  thinking, 
opinion,  judgment,  sentiment,  thonglu,  notion,  pur- 
pose, determination,  decision,  will,  desire:  de  hac 
re  eius  sententia,  T. :  sententiae  atque  opinionis 
meae  volui  esse  participes :  adhuc  in  hac  sum  sen- 
tentia, ut, etc:  vai-iis  dictis  sententiis,  quarum  pars 
censebant,  etc.,  Cs. :  locos  ac  aententias  hulus  di- 
sputationis  tradere,  extracts  and  leading  thoughts : 
si  honestatem  tueri  ac  retinere  sententia  est,  if 
one's  purpose  be :  stat  sententia  tradere,  etc.,  du  is 
resolved^  0. :  sic  stat  sententia,  0. :  de  ooii^atoruiD 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


sententiola 


770 


aeonam 


sentenUi  manu  inissi,  aceording  to  the  wish: 
de  oranium  sententia  proiiuntiatum,9mantmou«^y; 
quod  quern  umquam  de  sua  Bententia  facere  au- 
sum  J  on  his  awn  reapondbUity^  L. — P  r  o  v. :  Quot 
homines,  tot  senteutiae,  many  men,  many  minds, 
T.  —  Abl.  with  pron.  poss,  or  genit, :  errat  longe 
mea  quidem  senteotia,  in  my  judgment,  T. — 
With  ex:  Istuc  tibi  ex  senteutia  tua  obtigisse 
laetor^  to  your  satisfaction,  T.:  ex  mea  sententia 
rem  p.  gessimus,  as  1  wished:  erenisse  ex  senten- 
tia? satisfactorily,  T.:  ex  sententii  navigasse, 
prosperously.  —  Esp.,  in  taking  an  oath:  (ma- 
iores)  iurare  ex  sui  animi  sententia  quemque 
voluerunt,  to  the  best  of  his  knowledge  and  bdief 
L  e.  conscientiously:  ex  mei  animi  sententia,  inquit, 
ut  non  deseram,  etc.,  without  mental  reservation^ 
L. :  Ex  tui  animi  sententia  tu  uxorem  habes  ?  Non 
hercule,  inquit,  ex  mei  animi  sententia,  in  all  sin- 
cerity  .  .  ,  /  no,  not  to  suit  me, — An  official  deter- 
mination, decision,  sentence^  judgment,  vote :  quos 
priores  sententiam  rogabat:  factum  est  senattls 
consultum  in  meam  sententiam:  decerni  cunctis 
sententtis,  unantmou«/y.*  victos  paucis  sententiis, 
by  a  small  majority,  L. :  meae  partes  exquirendae 
magis  sententiae  quam  dandae  sunt,  i.  e.  my  office 
is  to  put  the  question  rather  than  to  vote,  L. :  in 
eam  sententiam  ire,  to  support  the  resolution,  L. : 
omnibus  sententiis  absolvi  (in  a  conference  of 
judges) :  sententiam  dicere,  pronounce  judgment. 
— Sinse,  meaning,  itUent,  signification, idea,  notion: 
oratione  quam  sententia  lenior,  in  language  than 
in  meaning:  quod  dicitur  habet  banc,  ut  opinor, 
sententiam :  cuius  praecepti  tanta  vis,  tanta  senten- 
tia est,  ut,  eUi.,such  depth  of  meaning. — A  thought 
expressed,  sentence,  period:  dura  de  singulis  sen- 
tentiis breviter  disputo:  Est  brevitate  opus,  ut 
ourrat  sententia,  etc.,  H.  —  An  aphorism,  apoph- 
thegm, maxim,  axiom,  saying :  selectae  brevesque 
sententiae :  sapientibus  sententiis  ornata  oratio. 

sententiola,  ae,  /.  dim.  [  sententia  ],  a  short 
sentence,  maxim. 

aententiose,  adv,  [sententiosusJ.yW/  of  mean- 
ing, suggestively,  pithily :  oratione  habitft :  dici. 

aententioaua,  acfj.  [sententia],  full  of  mean- 
it9g, pithy,  sententious:  genus  dictionis. 

aentea,  ium,  m.,  thorns,  briers,  bramblelntshes, 
prickly  brush  :  rubis  sentibusque  interiectis,  Cs. : 
Incultis  rubens  pendebit  sentibus  uva,  V. 

aentina,  ae,  /.,  bUge-waier :  sentinam  exhau- 
rire :  confiictati  sentinae  vitiis,  Os. — A  receptacle 
of  bilge-water,  hold,  cesspool :  Romam  sicut  in  sen- 
tinam confluere,  S. — Fi  g.,  dregs,  refuse,  offscour- 
ings, rabble:  rei  p. :  urbis :  quasi  de  aliqua  sentinl, 
ae  non  de  optimorum  ciTium  genere  loqueretur. 

aentid,  sSnsi  {2d pers.  sensti,  T. ),  sSnsus,  Ire 
[SENT-],  to  discern  by  sense,  feel,  hear,  see,  perceive, 
be  sensible  of'  ita,  ut  ne  viciui  quidem  sentiant: 


suavitatem  cibi :  famem,  L. :  corporis  aegri  vitia, 
Cu. :  posse  prius  ad  angustias  veniri,  quam  sen- 
tiretur,  before  they  should  be  observed,  Cs. — 7h  per- 
ceive, feei  the  effects  of,  feel,  experience,  suffer,  un- 
dergo, endure:  iste  tuus  ipse  sentict  Posterius, T. : 
quid  ipse  ad  Avaricum  sensisset,  etc.,  Cs. :  quae 
quisque  sensisset,  inquirere,  L. :  civicatum  damna 
ac  detrimenta :  Tecum  Philippos  et  eelerem  fugam 
Sensi,  H. :  rerum  omnium  inopiaro,  L. :  lassitudo 
et  sitis  iam  sentiebatur,  L. :  sentiat,  Quos  attemp- 
tarit,  Ph. :  in  hac  urbe  esse  consules  vigilantes : 
transitum  exercittLs  ager  senserat,  had  been  wasted 
by,  L. :  nee  pestilentem  sentiet  Af  ricum  Fecunda 
vitis,  H.  —  F  i  g.,  to  feel,  perceive,  discern^  under- 
stand, observe,  notice:  mentes  sapientium  cum  ex 
corpore  excessissent  sentire  ac  vigere,  L. :  non  ut 
dictum  est,  in  eo  genere  intellegitur,  sed  ut  sensum 
est:  hostes  de  profectione  eorum  senserunt,  became 
aware  of  their  retreat,  Cs, :  Primus  sentio  mala 
nostra,  T. :  numquam  ilium  offendi,  quod  quidem 
sensed m,  as  far  as  I  have  observed:  praesentia 
numina  sentit,  H. :  nee  inania  Tartara  sentit,  i.  e. 
€U>es  not  enter,  0. :  paterc  tua  consilia  non  sentis  ? : 
postquam  nihil  esse  pericli  Sensimus,  H. :  si  quid 
est  in  me  ingeni,  quod  sentio  quam  sit  exiguum : 
Sensere,  quid  mens  rite  posset,  H. :  sensit  medios 
delapsus  in  hostis,  V. — Of  a  state  of  mind,  to  feel, 
experience:  quod  sensum  babeat,  id  necesse  est 
sentiat  voluptatem :  victoriae  tantae  gaudium  sen- 
tire,  L. —  To  think,  deem,  judge,  imagine,  suppose, 
be  of  opinion,  believe,  mean:  optime  sentientes 
ceiituriones,  i.  e.  most  patriotic:  sic  interpretor 
sensisse  maiores  nostros:  iocansne  an  ita  sen- 
tiens,  i.  e.  in  earnest :  cum  illis,  agree  in  opinion  : 
ne  iste  baud  mecum  sensit,  T. :  qui  aliunde  stet, 
aliunde  sentiat,  i.  e.  acts  on  one  side,  while  his  con- 
victions are  toith  the  other,  L. :  nee  iam  aliter  sen- 
tire,  quin  viderentur,  etc.,  and  were  fully  convinced 
that,  etc.,  Cs. :  Caesarem  non  eadem  de  re  p.  sen- 
sisse quae  me  scio:  de  dis  immortalibus  vera:  te 
ease  huic  rei  caput,  T. :  voluptatem  banc  esse  sen- 
tiunt  omnes :  talem  solemus  sentire  bonum  civemr 
cum  de  illo  genere  rei  p.  quae  sentio  dixero :  al- 
quid  gravius  de  vobis,  Cs. :  de  re  p.  praeclara: 
postea  quam  ex  nocturno  fremitu  de  profectione 
senserunt,  i.  e.  were  aware,  Cs. —  To  give  an  opin- 
ion, vote,  declare,  decide:  in  senatu  libere:  quae 
volt  Hortensius  omnia  dicat  et  sentiat 
(aentia,  is),  see  sentes. 

aentua,  adj.  [cf.  sentis],  thorny,  rough,  rugged ,' 
loca  situ,  v.,  0. — Of  a  person,  bristly,  T. 

aeoraum  or  seoraua,  adv.  [for  ^se-vorsum], 
separately,  severally,  apart,  especially:  Omnibus 
gratiam  habeo,  et  seorsum  tibi,  T. :  traditi  iu  ca- 
stodiam,  seorsum  cives  sociique,  L. :  ea  dissensio 
civium,  quod  seorsum  eunt  alii  ad  alios,  seditio 
dicitur ;  seorsum  ab  rege  exercitum  dactare,  S. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


separabills 


771 


septemTiralls 


separabilis,  e,  adj.  [separo],  that  may  be  •qh 
orated,  separable :  (vis)  a  corpore. 

(separate),  adv.  [separatus],  separatdy^  apart 
(only  comp.) :  separaiius  adiungi. 

separatlm,  adv.  [  separatus  ],  asunder^  apart^ 
separately,  severally:  qui  anna  ferre  possent,  et 
item  separatim  pueri,  senes,  etc,  Gs. :  ubi  vos  se- 
paratim  sibi  quisque  consilium  capitis,  S. :  hoc 
seiungi  potest  separatimque  perscribi:  (di)  sepa- 
ratim ab  universis  singulos  diligunt:  separatim  a 
reliquis  consilium  capere,  Cs. — Abstractedly,  gen- 
erally: dieere  de  genere  universe. 

Beparatid,  Onis,  /.  [separol,  a  sundering.,  sev- 
ering,  separation:  partium. — Fig.,  a  discrimina- 
tioti,  distinction :  sui  facti  ab  illft  definitioue. 

BeparatUB,  adj.  [P.  of  separo],  separated, 
separate,  distinct,  particular,  different:  quoddam 
volumen :  privati  ac  separati  agri  apud  eos  nihil 
est,  Cs. :  Tu  (Bacchus)  separatis  uvidus  in  iugis, 
remote,  II. 

Be-paro,  fivl,  atus,  ftre,  to  di^oin,  sever,  part, 
sunder,  divide,  separate:  cum  (maria)  pertenui 
discrimina  separeutur:  nee  nos  mare  separat  in- 
gens,  0. :  Separat  Aonios  Oetaeis  Phocis  ab  arvis, 
0. :  separandos  a  cetero  exercitu  ratus,  Cu. — F  i  g., 
to  set  aside,  treat  apart,  consider  separately,  distin- 
gtiish,  except t  est  mihi  locus  ad  .  .  .  separatus: 
delicta  volgi  a  public&  causft  separare :  suum  con- 
silium ab  reliquis,  Cs. :  nihil  est,  quod  se  ab  Aetolis 
separent,  L. 

Bepelio,  pellvl  (llsset,  Pr.),  pultus,  Ire,  to  bury, 
inter :  hominem  mortuom  in  urbe,  XII  Tabb.  ap. 
C. :  surge  et  sepeli  natum,  Att.  ap.  C. :  Tarquinio 
sepulto:  8uorum  corpora,  L. — To  bum,  place  on 
the  funeral-pyre :  sepultum  Consentiae  quod  mem- 
brorum  reliquum  fuit,  L. :  Eumcnem  mortuuro 
propinquis  eius  scpeliundum  tradidit,N. — Fig.,  to 
bury,  overwhelm,  submerge,  destroy,  ruin,  suppress: 
sepultft  in  patriA  acervi  civium :  haec  sunt  in  gre- 
mio  sepulta  consulatQs  tui :  dolorem,  end :  tunc,, 
cum  mea  fama  sepulta  est,  0. :  nuUus  sum  .  .  . 
sepultus  sum,  Pm  lost,  T. :  urbs  somno  vinoque 
sepulta,  V. :  sepulta  inertia,  slumbering,  H. 

(aepes),  see  saepes. 

sepia,  ae,/.,  =  mivia,  the  cuttle-fish,  ink-fish. 

sepimentum,  sepio,  see  saepi-. 

se-pdno,  posiil,  positus.  ere,  to  lay  apart,  set 
aside,  put  by,  separate,  pick  out,  select:  seponi  et 
oceultari :  aliquid  habere  sepositum :  ornamenta 
st'posita:  captivam  pecuniam  in  aedificationem 
templi,  L. :  Primitius  magno  lovi,  0. :  de  mille 
sagittis  Unam,  select,  0. :  alqm  a  domo,  banish,  Ta. 
— Fig.,  to  set  apart,  assign,  appropriate,  reserve: 
sibi  ud  earn  rem  tempus,^.*  seponendus  extra 
oertamen  alter  consulatus,  to  be  set  apart  beyond 
controverfy,  U — To  remove^  take  away,  exclude,  se- 


lect: lovem  curas  ^posuisse  gravis,  had  thrown 
off,  0.:  seposuisse  a  ceteris  dictionibus  earn  par- 
tem dicendi,  have  separated:  inurbanum  lepido 
seponere  dicto,  i.  e.  distinguish,  H. 

sepositus,  a€{j.  [P.  of  sepono],  distant,  remote : 
fons,  Pr. — Distinct,  special:  mea  seposita  esi  cf 
ab  omni  milite  dissors  Gloria,  0. — Choice,  select: 
vestis,  Tb. 

sepse,  contracted  for  se  ipse. 

septem  or  VII,  num.  adj.  indecl.  [cf.  iwrd, 
Qerm,  sieben  ],  seven :  praetores :  oolles,  II. :  de- 
cern et  septem,  L. :  decem  septemque,  N. :  viginti 
et  septem  tabulae :  his  mensibus  sex  septem  pi  o- 
ximis,  T. :  VI,  VII  diebus.  —  As  subst.,  the  seven 
sages,  wise  men  of  Greece:  eos  septem,  quos  Graeci 
sapientes  nominaverunt :  Thales,  qui  sapicntissi- 
mus  in  septem  fuit. 

September,  bris,  m.  [  septem  ],  of  seven, 
seventh:  mense  Sepiembri,  in  the  seventh  month 
(from  March). — 0/  the  seventh  month,  of  Septem- 
ber :  Kalendis  Septembribus :  horae,  H. 

septem  -  decern  or  septemdeoim  (sep- 
tend-),  or  XVII,  num,  ac^^  seventeen :  populi : 
XVII  dies  declamitavit :  septemdecem  annus  na- 
tus,  L. :  CCCCXVII  senatores. 

septemfluus,  adj.  [septem +FLVO,  sevenfold- 
flowing,  with  seven  mouths:  Nilus,  0.:  flumina 
Nili,  0. 

septem-geminus,  ad^^  sevenfold:  Nil  us,  i.  e. 
vjith  seven  mouths,  V. 

septemplez,  plicis,  ae(j.  [  septem  +  PARC- ], 
sevenfold:  clipeus,  i.  e.  of  seven  layers  of  ox-hides, 
V. :  Xilup,  I  e.  urith  seven  mouths,  0. 

septemtrio  (septent-),  or  septem  trio, 
6niH,  m.  fl  TER-J.— P/wr.,  the  seven  stars  of  the 
Wagon,  Wain,  Great  Bear:  Clarissimi  Septentrio- 
nes:  Gurgite  caeruleo  septem  prohibete  triones, 
0. — Sing. :  minor,  the  Little  Bear. —  77t«  northern 
regions,  northern  sky,  north :  inflectens  sol  cursum 
ad  septentriones :  Belgae  spectant  in  scptentrio- 
nem,  Cs. :  septentrio  a  Macedonift  obicitur,  L. : 
Hjberboreo  septem  subiecta  trioni  Gens,  V. —  JVie 
north  wind:  ex  ea  die  fuere  septemtriones  venti : 
acer  septemtrio  ortus,  L. 

septemtrionalis  (septentri-),  e,  adj.  [sep- 
temtrio], of  the  north,  —  Plur.  n.  as  stAst.,  the 
northern  parts :  Britanniae,  Ta. 

septemtriones,  see  septemtrio. 

septem-vir  or  VII vir,  virl,  m.,  one  of  a  board 
of  seven,  one  of  seven  commissioners:  voluitne  fieri 
septemvir  ? — Usu.  plur.,  a  board  of  seven  commis- 
sioners, septemvirs :  VllvirOm  acta  sustulimus. 

septemviralis  or  Vllviralis,  e,  a^j.  [sep- 
tem vir],  of  tJie  seiAemvirs,  iteptem viral:  auctorita:!. 
— Plur.  m.  as  subst.,  the  septemvirs^ 


Digitized  by 


Google 


Beptemviratus 


772 


sequor 


(Beptemviratus  or  VIIvirattiB,  as),  m.  [sep- 
temviri],  the  office  of  a  aeptemvir^  septemvirale. — 
Only  abl.  sing. 

septem-viri,  see  septemvir. 

septenailua,  cuij.  [septeni],  containing  sevaiy 
confuting  of  seven. — Ptur,  m.  as  sitbst.  (sc.  versOs), 
verses  of  seven  feet  each. 

Beptendecim,  see  septem  decern. 

septenit  ae,  a,  gen.  plur.  septenQm,  num,  acfj. 
distrw.  [septeraj,  seven  each:  duo  fasces  septenos 
habuere  libros,  L. :  piieri  annorum  seDdm  septe- 
iiQmque  denQra,  sixteen  and  seventeen  years  old. — 
Seven  at  once^  seven  together:  dinpar  septenis  fistu- 
la cannis,  0. :  fila  lyrae,  0. 

Beptentrio,  Beptentridnalia,  see  septemtri-. 

BeptienB  (-tieB),  fium.  adv.  [  septem  1  seven 
times :  septiens  miliens  sestertium,  seven  thousand 
times  a  hundred  thousand  sesterces. 

septlmani,  Oram,  m.  [septima  (legio)],  soldiers 
of  the  seventh  legion,  Ta. 

Beptimum,  adv.  [  septimus  ],  for  the  seventh 
time:  septimum  consul. 

septimuB  or  Beptumus,  num  adj.  [septem], 
the  seventh :  legio :  annus,  Ta. :  Olympias :  Staieni 
sententia  septima  decimu,  seventeenth  vote. 

BeptingenteBixnuB,  num.  ord.  atfj,  [septin. 
genti  J,  the  seven  hundredth :  annus,  L. 

septliigenti,  ae,  a,  or  DCC,  num,  adj.  [  sep- 
tem +  centum],  «w<fn  hundred:  anni :  DCO  milia 
passuum :  railites,  L. :  naves,  Cu. 

Beptiremls,  e,  adj.  [  septem  +  rem  us  ],  with 
seven  banks  of  oars  :  naves,  Cu. 

BeptuageBixnuB.  num.  ord.  acfj,  [septuaginta], 
the  seventieth :  annus :  castra,  L. 

Beptuaglnta  or  LXX,  num.  cufj,  [cf.  ifido- 
fitiK0VTa]t  *^^^y '  CLXX  ara tores:  septuaginta 
et  tres,  L. :  septem  et  septuaginta  annos,  N. 

(Bepttim),  see  saepta. 

septunz,  tlncis,  m.  [  septem  -f-  uncia  ],  seven 
twelfths :  iugeri,  L. :  auri,  seven  ounces,  L. 

BepuloraliB  (-chralis),  e,  acfj.  [  sepulcrum  ], 
of  a  tomb,  sepulchral:  fax,  a  funeral  torch,  0. : 
arae,  0. 

Bepuloretum,  I,  n.  [sepulcram],  a  burial-place, 
cemetery,  Ct. 

Bepulomm  or  Bepulohruin,  I,  n.  [cf.  sepe- 
lio],  a  place  where  a  corpse  is  buried,  burial-place, 
grave,  tomb,  sepulchre :  leges  do  sepulcria :  pa- 
trium :  sepulcri  Mitte  supervacuos  honores,  H. : 
sepulcri  monumento  donatus  est,  N. :  corpus  ex- 
sangue  sepulchro  Reddidit,  V. :  scpulcrorum  sanc- 
titas :  sepulcra  legens,  i.  e.  the  epitaphs. — A  place 
ffif^e  a  corpse  is  burned:  ad  sepulcram  venimus, 


T. :  aram  sepulcri  Gongerere  (i.  e.  rogum),  V. — A 
cenotaph:  Absent!  ferat  inferias,  decoretque  se- 
pulchro, y. — Flur.,  the  dead:  placatis  sepulchris, 
0. :  muta,  Ct. 

Bepultiira,  ae,  /.  [cf.  sepelio],  a  burial,  inter- 
ment, funeral  obsequies,  sepulture :  de  humatione 
et  sepulturft  dicendum :  antiquissimum  sepulturae 
genus:  honore  sepulturae  carere:  et  mortes  et 
sepulturae  deorum. —  77ie  burning  of  a  dead  body^ 
cremation,  Ta. 

BepultuB,  P.  of  sepelio. 

Bequaz,  ftcis,  acfj.,  following,  seeking  after ^  pur 
suing,  sequacious :  (Arcadas)  Latio  dare  terga  se- 
quaci,  pursuing,  V. :  caprae,  eager,  V. :  flammae, 
lambent,  V. :  f  umi,  penetrating,  V. 

BequenB,  entis,  ac(j.  [  P.  of  sequor  1,  next,  fol- 
lowing, subsequent :  sequent!  tempore,  N. :  sequeo- 
te  anno,  L. — Plur.  n.  as  subst,,  the  sequel,  Ta. 

BequeBter,  tris  or  tra,  tre,  acfj.  [sequor],  inter 
mediate,  mediating,  negotiating  :  iudex. — As  subsi. 
tn.,  a  depositary,  trustee,  mediator,  agent  of  bribery^ 
go-between:  aut  sequestres  aut  interpretes  conram- 
pcnd!  iudic!.  —  As  subst.  f. :  pace  sequestra,  L  e. 
under  the  protection  of  a  truce,  V. 

BequiuB,  comp.  of  2  secus. 

Bequor  (  P.  praes.  gen.  plur,  sequentttm,  V.  ), 
sectltus  ( -quQtus ),  I,  dqx  [  SEC-  ],  to  follow,  came 
after,  follow  after,  attend,  accompany :  I  prae,  se- 
quor, T. :  cum  omnibus  suis  carris,  Cs. :  servi  se- 
quentes,  H. :  hos  falcati  currOs  sequebantur,  Go. : 
me  intro  hac,  T. :  signa,  to  march,  S. :  Ne  sequerer 
moechas,  H. :  vallem,  L. :  scratanUs  qua  evellant 
telum  non  scquitur,  i.  e.  cannot  be  drawn  out,  L. : 
trahit  manu  lignum ;  Id  vix  sequitur,  0. :  zonft 
bene  te  secutft,  i.  e.  which  you  fortunately  have 
worn,  H. — To  follow,  succeed,  come  after,  come  next : 
sequitur  hunc  annum  Caudina  pax,  L. :  ut  male 
posuimus  initia,  sic  cetera  sequuntur:  tonitnim 
secut!  nimbi,  0. :  quae  sequuntur,  and  so  forth: 
sequitur  ilia  divisio,  ut,  etc.  —  To  go  to,  seek,  be 
bound  for,  have  for  a  destination:  Formias  nunc 
sequimur:  loca,  Cs. :  Italiam,  V. :  Rura,  0. — To 
follow,  chase,  pursue :  flnem  sequendi,  Cs. :  facere: 
banc  pestem  agmen  sequebatur :  hostis,  Cs. :  (te) 
f  ugacem,  H. :  feras,  0. —  To  follow,  faU  to  the  share 
of,  belong  to:  ut  urbes  captae  Aetolos  sequeren- 
tur,  L. :  heredes  monumentum  ne  sequeretur,  H.. 
quo  minus  petebat  gloriaro,  eo  magis  ilia  sequeba 
tur,  S. — Fig.,  to  follow,  succeed,  result,  ensue:  si 
verbum  sequi  volumus,  hoc  intellcgamus  necesse 
est,  etc :  patrem  sequuntur  liberi,  take  the  rcLnk 
of,  L. :  damnatum  poenam  sequi  oportebat,  ut, 
etc.,  to  befall,  Cs. :  modo  ne  sumraa  turpitudo  se* 
quatur,  ensue:  ex  hac  re,  L. — To  follow,  take  as 
guide,  comply  with,  accede  to,  obey,  imitate,  adopts 
conform  to :  sententii^m  Scipionis,  C^. :  vos  Testmn^ 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


sequntor 


778 


sennocinor 


que  factum  omnia  deinceps  municipia  sunt  secuta, 
have  imitated^  Cs. :  Crassi  auctoritatem :  quid? 
iudices  non  crimina,  non  testis  sequentur?  ahaU 
be  influenced  by:  naturam :  victricia  arma,  V. :  me 
auctorem :  non  lingua  valet . .  .  nee  vox  aut  verba 
sequuntur,  i.  e.  obev  the  wiil,  V. — To  follow^  pur- 
tue,  strive  after ^  atm  at^  seek:  iustitiam:  amoeni- 
tatem :  Caesaris  gratiam,  Cs. :  linguaro  et  nomen, 
L.:  Mercedes,  H. :  ferro  extrema,  V. — Of  an  in- 
ference, to  follow^  be  proved:  ut  sequatur  vitara 
beataro  virtute  confici :  hoc  sequitur,  ut  familia 
TuIIi  concidi  oportuerit  ? :  non  enim  sequitur,  ut, 
etc. — To  foUow  naturally^  come  easily ^  be  readily 
controlled,  be  obtained  without  effort:  oratio  ita 
flexibilis,  ut  sequatur,  quooumque  torqueas :  nihil 
est  quod  tarn  facile  sequatur  quocumque  ducas, 
quam  oratio :  Verbaque  provisam  rem  non  invita 
sequentur,  H. 
sequutor,  see  secutor. 

1.  sera,  ae,/.  [1  SER-],  a  bar,  cross-bar,  boU: 
Ifille  domos  clausere  serae,  0. :  obde  seras,  0. : 
demere  seram,  0. :  carmine  victa  sera  est,  0. 

2.  sera,  cuiv,  [plvtr.  n.  of  serus],  late :  sera  co- 
mans  Narcissus,  to/«  in  flowering,  y , 

Serapis  (is  or  idis),  ace.  im,  m.,  =  XapatriCt  an 
Egyptian  god. 

serenltaa,  fttis,/.  [serenus],  clearness,  serenity, 
fair  weather:  tranquHla,  L. :  caeli. — F  i  g.,/avor- 
ahleness,  serenity:  fortunae,  L. 

Bereno,  — ,  — ,  are  [  serenus  ],  to  make  clear^ 
dear  up,  make  serene:  Luce  serenanti,  gromng 
dear:  caelum  tempestatesque  (luppiter),  V. — 
Fig.:  spem  f rente,  V. 

Serenas,  adj.  [2  SER-l  dear,  fair,  bright,  se- 
rene: teropestate  serenE,  Enn.  ap.  C. :  caelo  sere- 
no,  v.,  H.,  0. :  lux,  L. :  Faciem  ad  serenam  muta- 
tur  dies,  Ph. :  ver,  V. :  Stella,  0. :  unde  serenas 
Ventus  agat  nubls,  V. — As  subst.  «.,  a  dear  sky, 
fair  weather  :  sereno,  in  a  dowUess  sky,  L. :  soles 
et  aperta  serena,  V. — F  i  g.,  cheerful,  glad.  Joyous, 
tranquil,  bright^  serene:  Voltus,  fl. :  frons:  ani- 
mus, 0. :  aliquid  serenum  videre,  0. 

seria,  ae,  /.,  a  eylindriccU  earthen  vessel,  large 
Jar,  tun,  cask:  Relevi  omnis  serias,  T. :  serias  do- 
liaque  ferre,  L. 

Berions,  acfj.,  of  the  Seres,  Serie,  Tartar,  Chi- 
nese: sagittae,  H.  —  Of  silk,  silken:  pulvilli,  H. : 
2arpenta,  with  silken  curtains,  Pr.  —  Plur,  n.  as 
subst,,  Serie  garments,  silks,  Pr. 

series,  — ,  ace,  em,  abl.  6,  no  plur.,f.  [1  SER-], 
a  row,  succession,  series,  chain  :  laminae  serie  inter 
se  conexae,  Cu. :  vinculorum,  Cu. — F  i  g.,  a  series, 
chain,  connection,  train,  sequence,  succession,  order, 
course:  cetera  series  deinde  sequitur:  tantum  se- 
ries iuncturaque  pollct,  connection,  H. :  rerum : 
oausarum :  disputationum :  iiomensa  labonun,  0. 


— P  o  e  t.,  of  time,  suocessioti. :  innumerabilis  Anna- 
rum,  fl. :  temporis,  0. — A  line  ofdetcetit,  lineage: 
Digne  vir  hac  serie,  0. :  serie  fuicite  genus,  Pr. 

Beiio,  adv.  [serins],  in  earnest,  seriously:  haec 
dicere,  T. :  Triumphat,  in  all  sincerity,  T. :  res  vix 
serio  agenda,  L. 

1.  serins,  adj.  [for  ♦severius,  from  severus], 
grave,  earnest,  serious  (only  of  things) :  rem  seriam 
agere  mecum,  T. :  dies  religiosus  ad  agendum 
quicquam  rei  seriae,  L.:  verba,  H. :  verba  seria 
dictu,  H.  —  As  subst.  n.,  earnestness,  seriousness: 
res  in  serium  versa  est,  Cu. — Plur.,  serious  matters, 
earnest  discourse:  quam  multa  seria  (in  epistulis): 
cum  his  seria  ac  iocos  celebrare,  L. :  Sed  tamen 
amoto  quaeramus  seria  ludo,  fl. 

2.  serius,  comp.  of  8  sero. 

serm5,  Snis,  m.  [1  SER-],  continued  speech,  talk, 
conversation,  discourse :  vis  orationis  est  duplex, 
altera  conteutionis,  altera  sermonis:  Multa  inter 
sese  vario  sermone  serebant,  V. :  ilia  cum  illo  ser- 
raonem  occipit,  T. :  sermonee  caedimus,  T. :  in 
nostris  sermonibus:  longior,  Cs. :  familiaris  et 
cottidianus:  erat  rii  sermone  omnium:  Referre 
sermones  deorum,  H. :  Detinuit  sermone  diem,  0. : 
sermo  litterarum  tuarum,  conversation  by  corre- 
spondence with  you. — A  set  conversation,  learned 
talk,  discourse,  disputation,  discussion :  num  ser- 
monem  vestrum  aliquem  diremit  uoster  interven- 
tus  ? :  rebus  iis  de  quibus  hie  sermo  est :  inter  nos 
habitus :  de  philosophia,  N.  —  An  utterance,  dec- 
laration, speech,  remark :  sermones  ( eius )  ansas 
dabant,  quibus  reconditos  eius  sensQs  tenere  pos- 
semus :  qui  (voltus)  sermo  quidam  tacitus  mentis 
est,  i.  e.  expression :  refertur  eius  sermo  ad  Apro- 
niura :  hie  sermo  Abdalonymi,  Cu.  —  Ordinary 
speech,  talk,  conversational  language:  oratio  phi- 
losophorum  sermo  potius  quam  oratio  dicitur :  si 
quis  scribat,  uti  nos,  Sermon!  propiora,  H. — Prose : 
comoedia  nisi  quod  pede  certo  Dififert  sennoni, 
sermo  merus,  H. —  Conversational  verse,  satire:  (de- 
lectari)  Bioneis  sermonibus,  H. :  sermones  Repen- 
tes  per  humum,  H. — Common  talk,  report,  rumor: 
numquam  de  vobis  eorum  gratissimus  sermo  con- 
ticescet:  sermo  tot&  AsiS  dissipatus,  Cn.  Pom- 
peium,  etc. :  in  sermonem  hominum  venire :  in 
hoc  pervagato  civitatis  sermone  versantur,  this 
talk  of  the  town :  sermones  iniquorum  effugere : 
aliquid  oratione  mea  sermonis  in  sese  esse  quae- 
situm,  ra/umny;  dabimus  sermonem  iis,  qui,  etc., 
occasion  for  talk, — A  manner  of  speaking,  mode 
of  expression,  language^  style,  diction :  sermone  eo 
uti,  qui  innatus  e.st  nobis :  elegantia  sermonis. — 
A  language,  speech:  cives  et  sermonis  et  imis 
societate  iuncti:  in  Latino  sermone:  patrius,  II. 

sermooinor,  fttus,  arl,  dep.  [*  sermocinus,  from 
sermo],  to  talk,  parley,  converse,  discourse:  oonsue- 
tudo  sermocinandi :  cum  isto. 

Digitized  by  V^OOQIC 


sermanonluB 


774 


■ermtmouliis,  T,  m.  dim.  [sennol  eomnum 
iaikf  report^  rumor  :  urban!  sermuncuh :  sermun- 
culum  omnem  aut  restinzerit  aut  sedarit. 

1.  oerd,  86vT,  satus,  ere  [1  SA-1  to  aow^ plant: 
in  iugero  agri  medimnum  tritici  sentur:  f rumen ta, 
Gb.  :  serit  arbores,  quae  alter!  saeculo  pros!nt: 
Nullam  sacrft  vite  pnus  seTens  arborem,  H. :  alqd 
!n  solo :  hordea  camplSf  Y. :  (arbores)  mea  manu 
satae. — Of  land,  io  bettrew,  plants  aow^  cultivate  : 
quot  iugera  8int  sata :  iste  serendus  ager,  0. — Of 
persons,  to  heget^  bring  forthy  produce :  sunt  Brut! 
serend! :  nee  fortuito  sat!  et  creat!  sumus. — Usu. 
P.  per/.;  begotten,  bom,  tprung:  Il!a  cum  Lauso 
de  Numitore  sat!,  0. :  largo  satos  Curetas  ab  !m- 
bri,  0. :  sata  THresiA  Manto,  0. :  non  sanguine  hn- 
mano  satum  se  esse,  L. :  satus  AnchisA,  eon  of 
AnchieeSy  V. :  satae  Pelift,  daughtere  of  PeUae^  0. 
— F  i  g.,  to  80W  the  eeede  of  founds  eetablieh,  pro- 
duce^  cauee^  excite ;  mores :  cum  patribus  certam!- 
na,  etir  up^  L. :  civllls  discordlas,  L. — To  ecatter, 
spread^  dteseminate:  apud  pleb!s  homines  crlmina 
!n  senatum,  L. :  Rumores,  V. 

2.  Boro,  — ,  sertus,  ere  [1  SER-],  to  bind  togeth' 
er,  interweave^  entwine. — Only  P.  perf:  pro  sertls 
(ioricis)  linteas  dedit,  of  mail^  N. — F !  g.,  to  join, 
connect,  link  together,  combine,  compose,  contrive: 
ex  aetemitate  causa  causam  serens,  linked  with: 
cuius  (fat!)  lege  inmobilis  rerum  humanarum  ordo 
seritur,  ie  arranged,  L. :  ex  bellis  bella  serendo, 
i.  e.  engaging  in  continual  ware,  L. :  Multa  inter 
sese  vario  sermone,  V. :  popularis  oratlones,  com- 
pote, L. :  crimina  belli,  V. 

3.  sero,  adv.  with  comp.  and  mqK  [senis],  late, 
at  a  late  hour:  venire:  domum  redire:  Serins 
egressus  vestigia  vidit  in  alto  Pulvere,  0. — Late, 
at  a  late  period  :  videsne  quam  ea  ( eloquentia  ) 
sero  prodierit  in  lucem  ? :  ne  filius  nimis  sero 
regni  patem!  speciem  videat,  L. :  scrips!  ad  Pom- 
ponium  serius  quam  oportuit:  causa  aerius  in 
Af  ricam  traiciendi,  L. :  omnium  Versatur  uma 
serius  ocius  Sors  exitura,  eooner  or  later,  H. :  ut 
quam  serissime  eius  profectio  oognosceretur,  Gs. 
— Comp,  too  late:  possumus  audire  aliquid,  an 
serius  venimus  ? :  biduo  serius  veneram :  serius  a 
terra  provectae  naves,  Cs. — Too  late:  hodie  sero 
ac  nequiquam  voles,  T.:  sero  ea  sentire,  quae 
multo  ante  provideram :  factus  [consul]  sib!  suo 
tempore,  rei  p.  paene  sero. — P  r  o  v. :  sero  sapiunt 
(Troiani),  are  wiie  too  laie, 

oerpenB,  entis  (gen.  plur.  -tium ;  poet,  also 
-tarn  ),  /.  or  ( poet )  m.  [  P.  of  serpo],  a  creeping 
thing^  creeper^  crawler,  snake,  serpent :  serpentes, 
quarum  vis,  etc.,  S. :  qnaedam  serpentes  ortae 
extra  aquaro,  etc.  perdomita,  0. :  magnoruro  Cor- 
pora serpentQm,  0. — E  s  p.,  as  a  constellation,  the 
Serpent  (cf.  anguis,  draco),  0. 


serpentigena,  ae,  m.  [ serpens + GEN-],  «er 
pent-bom,  sprung  from  a  serpent,  0, 

BerpentipeB,  pedis,  m.  [serpens  +pe8],  serpent- 
footed:  Gigantes,  0. 

serperastra  (seipir-),  onim,  n.,  knee-splints, 
knee-bandages  (to  straighten  the  legs  of  children); 
hence  (of  officers,  holding  soldiers  in  check)  *  co- 
hortis  meae,  bandages, 

serpillum,  see  serpullum. 

serpOi  psi,  ptus,  ere  [  SERP-  ],  to  creep,  crawl 
(of  animals):  serpere  anguiculos:  animalia,  alia 
serpendo  ad  pastum  accedunt :  imi  vipera  bumo, 
0. :  draco  In  platanum,  0.  —  Of  things,  to  move 
slowly y  pass  imperceptibly,  creep  along ^  proceed  grad- 
ually :  Ister  tecUs  in  mare  serpit  aquis,  0.  *.  vitis 
serpens  multiplici  lapsu:  tempora  circum  hederam 
tib!  serpere,  V. :  cancer,  0. — F  i  g.,  to  cre^  crawl, 
extend  gradually,  grow  imperceptibly^  mS^e  way 
stealthily,  spread  abroad,  increase,  prevail  i  aeque 
enim  serpit,  sed  volat  in  optimum  statum  res  p. : 
serpet  hoc  malum  longius  quam  putatis :  ne  latins 
serperet  res,  L. :  serpit  hie  rumor :  per  agmina 
murmur,  V. — Rarely  of  a  person :  serpere  occulte 
coepisti  nihil  dum  aliis  suspicantibus. — Of  style, 
to  crawly  be  low:  (po^ta)  Serpit  hum!  tutus,  H. 

serpullum  ( -pillum,  not  -pyllum ),  I,  n.,  = 
tpin)>Xov,  thyme,  wild-thyme,  V. 

serra,  ae,  /.  [2  SAG-],  a  saw :  stridor  serrae : 
arguta,  V. 

aexTaoum  or  sarraoum,  I,  n.,  a  heavy  wagon^ 
cart,  dray  (with  two  wheels  and  closed  sides):  ser- 
raco  advehi :  Serraco  veniente,  lu. — As  a  constel- 
lation, the  Wain,  Wagon,  Oreat  Bear,  lu. 

aexratUB,  adj.  [serra],  serrated. — Plur.  m.  as 
subst.,  coins  with  notched  edges^  Ta. 

oemila,  ae,/.  dim.  [serra],  a  small  saw:  den- 
tata. 

carta,  drum,  n.,  and  sertae,  &rum,  /.  [/'.  of  2 
sero],  wreaths  of  jUnoers,  garlands :  accubantes  in 
conviviis  sertis  redimiti:  arae  sertis  recentibus 
halant,  Y. :  demissae  in  pocula  sertae,  Pr. 

sertus,  P.  of  2  sero. 

1.  serum,  I,  n.  [1  SAL-],-  the  watery  part  of 
curdled  milk^  whey,\.,  0. 

2.  serum,  adv.  [tieut.  of  serusl,  late  at  mght : 
Quae  Nocte  sedens  serum  canit,  V. 

serus,  adj.  with  comp.,  laie :  sero  a  vespere,  O.  •. 
nocte  serft,  L. :  hiemps,  L^ :  anni,  i.  e.  ripe  yearM^ 
0. :  gratulatio:  poenae:  o  sen  studiorum!  slom 
to  learn,  H. :  ulmus,  of  slow  growth,  V. :  bellam 
spe  omnium  serius,  L. :  serior  aetas  (i.  e.  poste- 
rior), 0. :  serior  hora,  0.— For  the  adv,  sero  (poet.): 
Sems  in  caelum  redeas,  i.  e.  long  hence,  H. :  iosserit 
ad  se  serum  venire  Gonvivam,  i.e.  at  a  late  htmr, 
H. :  nee  nisi  serus  abi,  0. :  seros  pedes  adsnmere, 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


serra 


775 


servus 


0. :  Cantaber  serft  domitus  cateni,  H.— As  tuhst, 
B.,  a  late  time^  late  hour:  serum  erat  diei,  L. :  ex- 
trahi  in  serura  diei.  L. :  in  serum  noctis  oonviTium 
productuni,  L.  —  Late^  belated^  too  late :  Kalendae 
(lanuariae) :  auxilium,  L. :  sera  adsurgis,  V. :  sera 
ope  vincere  fata  Nititur,  0. 

oerva,  ae  [servusj,  a  female  slave^  hand-woman^ 
maid:  si-rva  iiatus,  L. :  Serva  Briseis,  H. 

Bervabilis,  e,  adj.  [servo],  to  be  rescued:  caput 
nulli  servabiie,  which  none  can  rescue^  0. 

( servanB ),  antiti,  a(fj.  [  P.  of  servo  ],  keeping^ 
observant. — Only  tup. :  servantissiinus  aequi,  V. 

servator,  oris,  m.  [servo],  a  preserver^  deliverer^ 
taviour:  servatorem  liberatoremque  acclamanti- 
bus,  L. :  mei  capitis :  salutis,  0. 

servatrix,  Icis,/.  [serva tor],  she  that  preserves^ 
a  saviour^  deliverer :  mea,  T. :  sui :  Servatrix  oele- 
brabere,  0. 

oerviliSy  e,  adj.  [servus],  of  a  slave^  slavish^  ser- 
vile: a  cervicibus  iugum  servile  deicere:  servilem 
in  moduin  cruciati :  servilibus  peritura  modis,  H.  * 
in  servilem  modum,  like  slaves^  Cb.  :  terror,  dread 
of  a  servile  insurrection^  L. :  roan  us,  a  band  of 
slaves  (with  latrones),  H. :  Nil  servile  habet,  H. : 
color :  munus :  indoles,  L. :  animus,  Ta. 

Berviliter,  adv.  [servilis],  like  a  slave^  slavishly^ 
servilely:  alqd  facere. 

■arvio  (-vibas,  -vlb6,  T.),  Ivi,  Ttus,  Ire  [servus], 
to  be  a  servanty  be  enslaved^  serve^  be  in  service . 
Hberaliter,  T. :  in  liberata  terra  liberatores  eius 
servire,  L. :  qui  Libertate  caret,  Serviet  aeternum, 
H. :  populuni  R.  servire  fas  non  est:  lenoni,  T. : 
homini  neraini :  domino :  Athenas  victas  Lacedae- 
moniis  servire  pati,  N. :  apud  nos :  servitutem,  C, 
L. — F  i  g.,  to  be  devoted^  serve^  labor  for^  aim  a/, 
have  regard  to:  tibi  serviet,  tibi  lenocinabitur : 
am  icis,  N. :  nostris  commodis :  suo  privato  com- 
pendio,  Cs. :  oculis  civium :  pecuniae :  posteritati : 
ramoribus,  Cs. :  valetudini :  ut  communi  utilitati 
serviatur.  —  To  be  subject^  be  governed  by^  be  en- 
slaved to :  nulli  cupiditati :  cupiditatibus  iis,  qui- 
bus  ceteri  serviunt,  imperare. —  To  comply  with, 
court,  htmor,  gratify.,  conform :  aliorum  amori : 
auribus  Vari,  i.  e.  j'Za//cr,  Cs. :  tempori. — In  law, 
of  lands*,  to  be  under  a  servitude,  be  subject  to  an 
ecuement:  praedia,  quae  serviebant. 

servitium,  I,  n.  [  servus  1,  the  condition  of  a 
slave,  service,  slavery,  servitude:  hoc  tibi  pro  ser- 
vitio  debeo,  as  your  servant,  T. :  ductus  ab  cre- 
ditore  in  servitium,  L. :  Cum  domus  Assaraei 
Phthiam  Servitio  premet,  V. :  te  servitio  levare, 
free  from  slavery,  H. :  servitium  subire,  0. — Fig., 
servitude,  subjer^ion :  corporis,  S. :  ubi  libera  coUa 
Servitio  adsuortnt,  V. — CoUect.,a  body  of  servants, 
dass  of  slaves,  slaves:  agros  servitio  colendos  de- 
dit:    ex  omni  faece  urbis  ac  servitio:   serritia 


Romanorum  adlicere,  S. :  motus  seirltioram :  8a^ 
vitii  decem  milia,  Ta. — Servants:  servitia  regum 
superborum,  L. :  inopia  servitiorum,  L. 

servituB,  atis,/.  [servus ],  the  condition  of  a 
servant,  slavery,  serfdom,  service,  servitude:  (mu- 
lierem)  in  servitutem  adiudicare :  servitutem  pati: 
similitudo  servitutis:  socios  in  servitutem  abda- 
cere:  servituteOraeciamliberare:  iusta  et clemena, 
i.  e.  tmder  a  just  and  kind  master,  T. — Servitude, 
subjection:  muliebris,  L. :  est  euim  in  illis  ipsa 
merces  auctorameotum  servitutis.  —  Of  landed 
property,  a  liability,  easement,  servitude:  servitute 
f  undo  iili  inpositft. — Collect.,  slaves,  servants :  Ser- 
vitus  crescit  nova,  i.  e.  the  throng  of  lovers,  H. 

senro,  avi,  atus,  are  [  8  SAL-  ],  to  make  safe, 
save,  keep  unharmed,  preserve,  guards  keep,  protect, 
driver,  rescue :  ceteros  servavi,  ut  nos  periremus : 
pol  me  occidistis,  Non  servastis,  H. :  ita  me  senret 
luppiter,  T. :  Graeciae  portQs  per  se  servatos : 
impedimenta  oohortlsque,  Cs. :  Rem  tuam,  H. : 
urbem  et  civis  integros  incolumlsque :  si  res  p. 
salva  servata  erit  hisce  duellis,  L. :  omnes  Quat- 
toor  amissis  servatae  a  peste  carinae,  V. :  alquos 
ex  eo  periculo,  Cs. :  vita  ex  hostium  telis  servata. 
— To  keep,  lay  up,  preserve,  reserve,  retain,  store: 
Caecuba  centum  clavibus,  H. :  ad  quae  (tempera) 
tu  te  ipse  servaras :  ad  Herculeos  servaberis  arcQs, 
0. :  esse  quasdam  res  servatas  iudicio  multitudi- 
nis:  in  aliquod  tempus  quam  integerriraas  vires 
militi  servare,  L. :  vosmet  rebus  servate  secundis, 
y.  —  Of  places,  to  keep,  keep  to,  hold,  remain  in, 
dwell  in,  inhabit :  Tu  nidum  servas,  H. :  nymphae 
sorores,  Centum  quae  silvaa  servant,  y.---Of  ab- 
stract objects,  to  keep,  keep  to,  preserve,  maintain, 
observe:  ordines,  Cs. :  ordmem  laboris  quietisque, 
L. :  intervallum,  Ce. :  teuorem  pugnae,  L. :  fidem, 
T. :  de  numero  dierum  fidem,  Cs.:  aequitatem: 
indutiarum  iura,  Cs. :  legem :  cum  populus  suum 
servaret,  L  e.  provided  public  rights  were  not  vio- 
lated: pretium  servare,  to  maintain  the  price: 
Aequam  mentem,  H. :  nati  amorem,  V. — F  i  g.,  to 
keep  in  view,  give  heed,  pay  attention,  take  care, 
watch,  observe:  solus  Sannio  servat  domi,  T. :  Ce- 
tera (lumioa)  servabant,  kept  watch,  0. :  hie  rupes 
maxima,  serva  I  beware,  H. :  itinera  nostra,  Cs. : 
Palinurus  dum  sidera  servat,  V. :  pomaria  dederat 
servanda  draconi,  0. :  Me  infensus  servat,  ne  quam 
faciam  f allaciam,  T. :  cum  ita  decemviri  servassent, 
ut  unus  fascXs  haberet,  L.  —  Of  an  omen,  to  ob- 
serve: secundam  avem,  £nn.  ap.  C. :  de  caelo  ser- 
vare, to  observe  the  lightning  (as  an  omen). 

Benrola  (Bervnla),  ae,/.  dim.  [serva],  a  young 
female  servant,  handmaid. 

BerrolvLB  ( servnluB ),  T,  m.  dim.  [  semis  ],  a 
young  slave,  young  manservant,  boy,  T.,  C. 

1.  BervtiB  or  Bervoa,  adj.  [1  SER-],  slavish, 
servile,  subject:  Servom   bominem  causam  orare 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


servuB 


77(1 


BeyervLB 


leges  non  sinunt,  T. :  urbes,  L. :  civitas,  L. :  pecus, 
H. :  reges  serva  omnia  esse  velint,  L. — 0/slavM^ 
belonging  to  tlaves^  for  servants :  capita,  L. :  inanus, 
0. :  aqua,  0.  —  F  i  g.,  of  lands,  fuhject  to  a  servi- 
tude, under  an  easement :  praedia. 

2.  servUB  or  servos,  I.  m.  [I  servos],  a  slave, 
servant,  serf,  serving-man :  domi  contumelias  ser- 
vonim  ancillaruraque  pertulit :  fallax,  O. :  servus 
a  pedibus :  publici,  slaves  of  the  public. — F  i  g.,  a 
xlave,  servant,  vassal,  subject :  harum  cupiditatum 
esse  servos :  potestatis  vestrae. 

sesoenaris,  e,  adj.  [perh.  sesquH- annus],  of 
/me  and  a  half  years,  eighteen  months  old:  bos,  L. 

sesoeni  ( sezoeni ),  ae,  a,  adj,  num.  distrib. 
[sescenti],  six  hundred  each:  nummi:  equitibus 
sexceni  denarii  tributi,  Cu. 

sesoentesixnus  ( sezo- ),  adj,  num.  ord.  [se- 
scenti], the  six  hundredth :  anno  sescentesimo. 

sescenti  (sezcenti),  ae,  a,  adj.  num.  [sex  + 
centum],  six  hundred:  Rorouli  aetatem  minus  his 
sescentis  annis  fuisse  cernimus. — Often  of  an  in- 
definite large  number,  a  thousand,  immense  nttm- 
ber,  vast  multitude,  any  amount  :  Sescentas  scribi- 
to  iam  mihi  dicas,  T. :  iam  sescenti  sunt,  qui  inter 
sicarios  accusabant — Plur.  n.  as  subst.  x  sescenta 
praeterea,  numberless  other  things. 

sesoenties,  see  sexoenties. 

sese,  aec  and  abl.  of  sui. 

seselis,  i8,/.,=(T^creXic,  meadow  saxifrage,  hart- 
wort,  seselu 

sesqui,  adv.  num.  [  cf.  semis  ],  one  half  by  a 
half:  pars  aequalis  alteri  aut  sesqui  maior. 

sesqul-alter,  era,  erum,  adj.,  once  and  a  half: 
tertia  pars,  secundae  sesquialtera. 

sesqui-modius,  I,  nu,  a  peck  and  a  hdf. 

sesqui  -  octavus,  adj.  num.,  containing  nine 
eighths,  one  and  an  eighth :  intervallum 

sesqul-pedalis,  e,  adj.,  of  a  foot  and  a  half, 
half  a  yard  long  :  tigna,  Cs. :  verba,  H. 

sesqul-plaga,  ae,/.,  a  blow  and  a  half  Ta. 

sesqulplez,  plicis,  adj.  [  sesqui  -|-  PARC-  ], 
taken  one  and  a  half  times,  once  and  a  half  as 
much. 

sesqni-tertlus,  num,  adj.,  containing  one  and 
a  third,  of  four  thirds  :  intervallum. 

sessilis,  e,  adj.  [SED-],  for  sitting  upon :  ter- 
gum  (equi),  0. 

sessid,  Cnis,/.  [SED-],  a  sitting:  status,  sessio: 
aessiones  quaedam, /xw^wrc*  in  sitting.  —  A  seat, 
sitting-place  :  sessiones  gymnasiorum. — A  sitting 
idly,  loitering,  tarrying :  Oapitolina. — A  session: 
pomeridiana. 

sessito,  ftvl,  — ,  are,  freq.  [sedeo],  to  keep  sit- 
ting, rest :  (Suadam)  in  Fericli  labris  sessitavisse. 


sessiunoola,  ae,/.  dim,  [sessio],  a  little grtnip, 
small  circle:  sessiunculas  consectari. 

sessor,  dris,  m.  [  SED-  ],  one  who  sits,  a  mtter, 
spectator:  in  theatro,  H. — An  inhabitant,  resident: 
sessores  urbe  eiecit,  N. 

sestertius  or  HS  (i.  e.  II  semis),  adj.  num. 
[for  •  semis-tertius],  two  and  a  half — As  subst. 
m.  (sc  nummus ;  gen.  plur.  sestertiQro),  a  sesterce  (a 
small  silver  coin,  originally  two  and  a  half  asses, 
worth  twopence  and  half  a  farthing  sterling,  or 
four  and  one  tenth  cents):  cum  esset  tritici  mo- 
dius  sestertiis  duobus:  cum  HS  XXX  scripts 
essent  pro  HS  CCO:  praedia  pluris  sestertiQm 
XXX  milium  habere,  L. — Plur.  n.  as  subst.,  with 
ellipse  of  mt/ta,  thousands  of  sesterces. — Usu.  with 
nitm.distr.t  fundus,  qui  sestertia  dena  meritasset: 
HS  quingena  (i.  e.  quindecim  milia  sestertiQm). — 
Rarely  with  num.  card.:  sestertia  centum,  S.: 
septem  donat  sestertia,  H. — With  ellipse  of  em- 
tena  milia:  HS  quater  deciens  (i.  e.  sestertiUm 
quater  deciens  centena  milia,  or  1,400,000  sester- 
ces).— For  the  phrase,  centena  milia  sestertiilm, 
the  word  sestertium  was  commonly  used,  and  de* 
clined  as  subst.  n.,  with  the  numeral  adverbs  from 
deciens  upward:  quom  ei  testamento  sestertium 
milies  relinquatur:  sestertium  centiens  et  octo- 
giens :  HS  LX,  quod  advexerat  Domitius,  Os. : 
sestertium  deciens  numeratum  esse:  argenti  ad 
summam  sestertii  deciens  in  aeranum  rettulit,  L. : 
in  sestertio  centiens  adfluentius  vivere,  N. — With 
nummtu,  in  abl.  of  price,  at  an  insignificant  turn, 
for  a  trifle:  bona  nummo  sestertio  sibi  addici 
velle :  si  amplius  HS  nummo  petisti. 

set,  old  for  sed.  (seta),  see  saeta. 

(setlger,  setosus),  see  saet-. 

setlus  (seclus),  adv.  comp.  [for  sectius ;  SEC-l 
less,  in  a  less  degree, — Only  with  negatives:  nilo 
sctius,  nevertheless,  T. :  nihilo  secius,  Cs. :  hand 
setlus,  V. :  neque  eo  setius,  N. 

seu,  see  sive. 

severe,  adv.  with  comp.  and  sftp.  [1  seTenxs], 
gravely,  seriously,  austerely,  rigidly,  severdy .  omnia 
dicere:  lites  aestimatae:  Hiempsalis  mortem  vin- 
dicare,  S. :  ad  suos  severius  scripsit,  Cs. :  qui  po- 
test agi  severius  ? :  nihil  nisi  severissime  facere. 

severltas,  atis,  /.  [severus],  seriousness,  ffretv- 
ity,  sternness,  strictness,  severity  :  Tristis  in  voltu, 
T. :  severitatem  in  sencctute  probo:  in  omni  re: 
severitatem  res  ipsa  flagitat:  iudiciorum:  Catoni 
severitas  dignitatem  addiderat,  S.:  magnis  peccatis 
severitatem  commodare,  Ta. :  exempli :  imperi,  Ca. 

severus,  adj.  with  comp  and  tupt  [SEV-]. — Of 
persons,  serious,  sober,  grave,  strict,  austere,  ttem, 
severe :  civis  severus  et  gravis :  omnium  severissi- 
mus :  Cures,  Y. :  adimam  cantare  sevens,  H. :  legis 
custodes:  severissimi  indices:  severum  (deoent^ 


Digitized  by  V^OOQIC 


sevoco 


777 


seria  diotu,  H.  —  Of  things,  »ober,  grave^  serious, 
severe^  atistere,  disagreeable^  oppressive:  voltus  se- 
verior:  frons,  0. :  Falernum,  tart^  H. :  disciplina : 
genus  dicendi:  fidibus  voces  crevere  severia,  H. 
— -JEfaraA,  rouffh^  crabbed^  rigid^  severe^  stem :  impe- 
ria  severiora :  lex,  0. :  severiasimi  imperi  vir,  L. : 
paulo  severior  poena,  S. ;  acerbe  in  filium. — Se- 
vere^ dreadful^  gloomy:  Uncus,  H. :  amnis  Cocyti, 
V. :  turba  Eumenidum,  Pr. 

se-VOCO,  avi,  Stus,  are,  to  call  apart^  lead  aside^ 
summon  awag^  toithdraw:  sevocare  singulos  hor- 
tarique  ooepit,  Ca. :  hunc,  0.:  plebes  in  Aventinum 
sevocanda :  populum,  call  a  meeting  of  the  people 
out  of  the  dig,  L.— F  ig.^  to  call  off,  separate,  with- 
draw^ remove:  a  negotio  omni  auimum:'  men  tern 
a  sensibus. 

sevnm  (seb-),  I,  n.,  tallow,  suet,  grease,  Os. 

sex  or  VI,  adj.  num.  {  cf.  Gr.  «|,  Engl,  six  ], 
six :  Sex  menses,  T. :  milia  passuum :  HS  sex 
milia:  decern  et  sex  milia  peditum  armati,  L. : 
inter  Bis  sex  famulas  ( i.  e.  duodecim ),  0. :  Sex 
septem,  tiz  or  seven,  T.,  H. :  Sex  primi,  a  board  of 
mx  magistrates,  council  o/sdectmen, 

sezageni,  ae,  a,  adj.  num.  distrib.  [sexaginta], 
sixty  each,  tixty  at  a  time:  in  annos  singulos  cum 
sexagena  milia  tritici  mo<liam  imperare:  ordo 
sexagenos  milites  habebat,  L. 

sezagesimiis  ( -gensumas),  adj.  .Mm.  ord, 
[sexaginta],  the  sixtieth:  anno  quinto  et  sexagen- 
sumo,  T. :  post  pugnam  die  sexagesimo  quinto. 

sexagiens  or  sezagies  or  LX,  adv.  num, 
[sexaginta],  sixty  times :  sestertium  sexagiens  pe- 
(ere,  i.  e.  «iz  millions  of  sesterces  (see  sestertiud) : 
HS  sexagiens :  HS  LX,  Cs. :  quae  sunt  sexagiens 
(sc  sestertium). 

Bexaginta  or  LX,  adj,  num.,  sixty:  annos 
natus,  T. :  minor  annis  LX. 

sex-angoluai  adj.,  vnth  six  angles,  hexagonal: 
cera,0. 

sexoenarluai  adj.  [sexceni],  of  six  hundred: 
funditorum  oohortes,  Cs. 

sexoeni,  sexoentesixnaB,  Bexoen^  see 
sfiscen-. 

sexoentieB  or  soBoentieiiB,  adv.  num.  [se- 
scenti],  nx  hundred  times:  sexcenties  HS,  «a; 
hundred  sestertia  (L  e.  60,000,000  sesterces ;  see 
sestertium). 

Bexdeoim,  see  sedecim. 

BexezmlB*  e,  a((j.  [  sex + annus  ],  of  six  years, 
six  years  old :  sexenni  die,  after  six  years,  Cs. 

Bexenninm,  I,  n.  [  aexennis  ],  a  period  of  six 
years,  six  years :  aexennio  post. 

sexienB  or  sexieB,  adv.  num.  [sex],m  times: 
sexiens  tanto  quantun)  satum  est;  hostis  sexlens 
victus.  L. 


Bex  primi,  see  sex. 

Bextadeoimani,  drum,  m.  [sexta  decima ;  se. 
legio],  the  soldiers  of  the  sixteenth  legion,  Ta. 

sextans,  antis,  m.  [sex],  the  sixth,  a  sixth  part : 
heres  ex  parte  dimidift  est  Capito ;  in  sextante 
sunt  ii,  etc.,  one  sixth  goes  to  those,  etc. — A  small 
coin,  one  sixth  of  an  as,  two  uncicte :  non  esse  sex- 
tantia,  not  to  be  worth  a  groat :  extulit  eum  plebs 
sextantibus  conlatis  in  ttipita,  L. — A  small  weight, 
me  sixth  of  a  pound  :  Sextan  tern  trahere,  0. 

BextariuB,  l,  m.  [  sextus  ],  the  sixth  parU—k 
liquid  measure,  the  sixth  part  of  a  eongius,  a  pint : 
aquae :  vini,  H. 

BextiUB,  e,  adj.  [sextus],  the  sixth. — Only  with 
mensis,  the  sixth  moiUh  (beginning  with  March), 
August:  Sextili  mense  caminus,  H. — ^As  subst,m. 
(sc.  mensis),  t/ie  sixth  month,  August:  si  in  Sexti- 
lem  comitia,  etc.,  H.  —  Of  August,  of  the  sixth 
month :  Nonis  Sextilibus :  Kalendae,  L. 

sextnla,  ae./.  dim,  [sextus  (sc.  pars)],  the  sixth 
part  of  an  uncia,  one  seventy-second  part  of  an  as  ; 
hence,  one  seventy-second :  heres  ex  duabus  sextu- 
lis,  of  one  thirty-sixth, 

sextam,  adv.  [sextus], /or  the  sixth  time:  sex- 
tum  consul,  L. 

sextus  or  VI,  adj.  num.  ord.  [sex],  the  sixth: 
sextus  ab  urbe  lapis,  0. :  locus :  sextus  decimus 
(locus) :  ante  diem  VI  Kal.  Novembrls :  abdicat 
die  sexto  decirao,  L. 

sextUB  decimus,  see  sextus. 

(sexus),  as,  m,  [2  SAC-],  a  sex  (only  sifig.  gen, 
and  a6/.):  liominum  genus  et  in  sexu  considera- 
tur,  virile  an  muliebre  sit :  puberes  virilis  sexQs,  L. 

si  (old,  sei),  conj.  [  SOVO]- ,  as  a  conditional 
particle. — With  itidic.,  in  conditions  assumed  as 
true,  or  {with  fut.)  which  will  probably  be  fulfilled, 
if,  when,  inasmuch  as,  since :  si  Tis,  dabo  tibi  testis : 
si  voluntas  mea,  si  industria,  si  aures  patent  om- 
nibus :  magnifica  quaedam  res,  si  modo  est  ulla : 
si  quisquam  est  facilis,  hie  est :  si  aliquid  dandum 
est  voluptati :  istae  artes,  si  modo  aliquid,  valent  ut 
acuent  ingenia :  educ  tecum  omnia  tuos ;  si  minus, 
quam  plurimos :  auferat  omnia  oblivio,  si  potest ; 
si  non,  utrumque  silentium  tegat,  L.:  ignosce, 
Caesar,  si  rex  cessit,  etc. :  non,  si  Opimium  de- 
fendisti,  idcirco,  etc. :  aut  nemo,  aut  si  quisquam, 
ille  sapiens  fuit :  si  Athenienses,  sublato  Areopago, 
nihil  nisi  populi  scitis  ac  decretis  agebant,  etc. : 
si  vis  erat,  si  fraus,  si  metus:  si  neglegentiam 
dices,  mirabimur :  di  persequar,  si  potero,  subti- 
lius :  pergratum  mihi  feceris,  si  de  amicitia  dispu- 
taris. — Esp.  with  plupetf,  in  indef.  clauses  of  re- 
peated action:  pluusum  si  quis  eorura  aliquando 
acceperat,  ne  quid  peccasset  pertimescebat,  when- 
ever: si  quando  forte  suis  fortunif^  desperare  coepe- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


sibilo 


778 


sio. 


rant,  Cb. — With  mbj.praes.  or  perf.^  in  conditions 
msBumed  as  possible,  t/,  even  if^  though:  satis 
faoere  rei  p.  videmur,  si  istius  furorem  vitemus : 
si  ad  verba  rem  deflectere  velimus:  rem  facias, 
rem,  Si  possis,  recte ;  si  non,  quocumque  modo  rem, 
H. :  innocens,  si  accusatus  sit,  absolvi  potest.  — 
With  tubj.  imperf,  or  pluperf.^  implying  that  the 
condition  is  contrary  to  fact,  if:  servi  mei,  si  me 
isto  pacto  metuerent,  domum  meum  relinquendam 
putarem :  quod  ne  fecissent  profecto,  si  nihil  ad 
eos  pertinera  arbitrarentur :  Si  mihi,  quae  quon- 
dam f uerat ...  si  nunc  foret  ilia  inventus,  V. — 
Followed  by  tamen^  even  t/,  altfuntgh,  albeit :  quas 
si  exsequi  nequirem,  tamen,  etc :  quae  si  dubia 
essent,  tamen,  etc.,  S. :  si  aliter  accidisset :  si  quis 
in  caelum  ascendisset,  etc.  —  In  the  parenthetic 
phrase,  si  forte,  perham^  perchance:  vereor,  ne 
nihil  sim  tui,  nisi  suppfosionem  pedis  imitatus  et 
aliquem,  si  forte,  motum.  —  With  whj.  ( rarely 
indie. ),  in  place  of  an  tn/.,  t/,  when,  that :  apud 
OraeooB  opprobrio  fuit  adulescentibus,  si  ama- 
tores  non  haberent  (i.  e.  amatores  non  habere) : 
illud  ignoscere  aequum  erit,  si  . .  .  ne  tuam  qui- 
dem  gloriam  praeponam,  etc.,  L. — In  dependent 
questionByi/yfohetherf  if  perchance:  ut  ilium  quae- 
ram,  Idque  adeo  visam,  si  domist,  T. :  fatis  incerta 
feror,  si  luppiter  unam  Esse  velit  urbem,  V. :  pri- 
mum  ab  iis  quaesivit,  si  aquam  hominibus  .  .  . 
imposuissent,  L. :  statui  expectandum  esse  si  quid 
certius  adferretur.  —  In  expressing  a  wish  (poet, 
for  utinam ),  usu.  with  O,  if  only,  vxndd  that,  O 
that:  o  si  angulus  ille  aocedat,  qui,  etc.,  H. :  Si 
nunc  86  nobis  ille  aureus  arbore  ramus  Ostendat 
nemore  in  tanto  I  would  that,  Y. — With  a  relat.,  to 
express  a  class  vaguely  or  doubtfully,  if  there  be 
any  such,  whoever  they  may  be :  mortem  proponit 
.  .  .  eis  etiam  si  qui  non  moleste  tulerunt :  dimis- 
sis,  si  qui  parum  idonei  essent,  L. — In  clauses  of 
purpose,  if  in  order  to,  to  try  whether,  to  see  if, 
that  if  poMible :  Minucium  cum  omni  equitatu 
praemittit,  si  quid  celeritate  itineris  proficere  pos- 
sit,  to  see  whether,  Cs. :  neque  ullum  munus  despi- 
ciens,  si  in  Gaesaris  complexum  venire  posset,  Cs. : 
pergit  ad  speluncam,  si  forte  eo  vestigia  ferrent, 
L.  —  In  clauses  of  contingency,  against  the  caee 
that:  hand  aspematus  TuUius,  tamen,  si  vana 
adferantur,  in  adem  educit,  in  order  to  be  ready, 
if,  etc.,  L. :  ille  postea,  si  comitia  sua  non  fierent, 
nrbi  minari,  i.  e.  threatened  an  attack  if,  etc. :  erat 
reo  damnato,  si  fraus  capitalis  non  esset,  quasi 
poenae  aestimatio:  quattuor  legiones  Comelio,  si 
qui  ex  Etrurift  novi  motQs  nuntiarentur,  relictae, 
to  be  ready,  in  case,  etc.,  L. 

ubilo,  are  [sibilus],  to  his8,  whittle :  (serpens) 
sibilat  ore,  V. :  ( f errum  Igne  rubens )  in  tepidft 
submersum  sibilat  undft,  0. :  modestos  homines : 
populus  me  sibilat,  H. 

1.  (ubilos),  adj.  [SIB-],  hissing,  whistling. — 


OnlyjD^wr.fu  .*  oolla  (colubrae),  V. :  ora  (anguium), 
V. 

2.  ubilUB,  I,  m.,  plur.  sibill,  drum,  m.,  poet 
also  sibila,  orum,  n.  [SIB-],  a  hissing,  whistling: 
sibilo  dare  signum,  L. :  clamor  tonitruum  et  ruden- 
tum  sibilus :  venientis  sibilus  austri,  V. :  serpens 
horrenda  sibila  misit,  0. :  Sibila  dant,  0. — A  con- 
temptuous hissing,  hissing  at,  hissing  off:  sibilum 
metuis  ? :  ei  sibilum  mortem  videri  necesse  est :  e 
scaenft  sibilis  explodebatur :  (eum)  equi  repentinis 
si  bills  extimescebant. 

Sibylla,  ae,  /.,  =  XifivXka,  a  female  sooth- 
sayer, prophetess,  priestess  of  Apollo,  Sibyl:  terrae 
vis  Pythiam  Delphis  incitabat,  naturae  Sibyllam. 
— Deiphobe,  daughter  of  Olaucus,  who  lived  in  a 
grotto  at  Cumae:  Curoaea,  V. :  vivacis  antra  Si- 
byllae,  0.—^  Sibyl,  the  author  of  the  SibyiUne 
books  kept  in  the  Capitol,  C,  L. 

SibylHniis,  adj.,  of  a  Sibyl,  Sibylline:  libri, 
prophetic  books  sold  to  Tarq7tinius  Superbus  by 
the  Sibyl  of  Cumae,  and  consulted  by  a  commission 
in  times  of  danger  to  the  state,  C,  L. :  versOs,  H. 

MC,  adv.  [for  the  old  sice ;  si  (locat.  of  pron. 
stem  8a-)-|-ce]. — Referring  to  something  done  or 
pointed  out  by  the  speaker,  thus,  in  this  way,  as  I 
do,  {18  you  see  (colloq.):  Gape  hoc  flabellum,  ven- 
tiilum  huic  sic  facito,  T. — In  curses  or  threats: 
Sic  dabo,  thus  will  I  treat  (every  foe),  T. :  sic  eat 
quaecunque  Romana  lugebit  hostero,  so  let  every 
woman  fare  who,  etc.,  L. — Referring  to  what  pre- 
cedes, so,  thus,  in  this  manner,  in  such  a  manner, 
in  the  same  way  or  manner,  in  like  manner,  like- 
toise:  in  anguium  Aliquo  abeam;  sic  agam,  T. : 
sic  ille  annus  duo  firmamenta  rei  p.  evertit,  tn  the 
way  described :  sic  deinceps  omne  opus  contexitur, 
Cs. :  sic  regii  constiterant,  L.  —  With  a  part,  or 
adj. :  sic  igitur  instructus  veniet  ad  causas :  cum 
sic  adfectos  dimisisset,  L. — Parenthet.,  thus,  so: 
commentabar  declamitans — sic  enim  nunc  loquun- 
tur :  Crevit  in  inmensnm  (sic  di  statuistis),  O. — 
Instead  of  a  pron.  dem.,  thus,  this:  iis  litteris  re- 
spondebo ;  sic  enim  postulas  (i.  e.  hoc  postulas) : 
hie  adsiste ;  sic  volo  (i.  e.  hoc  te  facere  volo),  T. : 
sic  fata  iubent  (i.  e.  hoc  facere  iubent),  0.  —  As 
subject  (representing  an  inf.) :  Sic  commodius  esse 
arbitror  quam  Manere  banc  (i.  e.  abire),  T. :  Sic 
opus  est  (i.  e.  hoc  facere),  0. — In  place  of  a  clause 
of  action,  thus :  sic  prevolant  duo  Fabii  (i.  e.  sic 
loquentes),  L. :  sic  enim  nostrae  rationes  postula- 
bant  (i.  e.  ut  sic  agerera) :  sic  enim  concedis  mihi 
proximis  litteris  (i.  e.  ut  sic  agam) :  Sic  soleo  (i.  e. 
bona  consilia  reddere),  T. :  quoniam  sic  co^tis 
ipsi  (i.  e.  hoc  facere),  0. — Of  nature  or  character, 
such :  sic  vita  hominum  est  (i.  e.  talis) :  faroiliaris 
noster  —  sic  est  enim :  sic,  Onto,  est  hie,  T. :  Sic 
est  (i.  e.  sic  res  se  habet),  thcU  is  so,T.:  Laeliu? 
sapiens — sic  enim  est  habitus :  Sic  ad  me  mise 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


sio 


T79 


siooitas 


rande  redis !  in  this  condition^  0. — Of  oonsequenoe, 
to^  Ihtu,  under  these  circumstancay  accordingly, 
hence  :  sic  N  urn i tori  ad  supplicium  Remus  dedi- 
tur,  L.  —  Of  condition,  »o,  thus  only^  on  this  con- 
dition, if  this  be  done  :  reliquas  illius  anni  pestis 
recordatnini,  sic  euim  facillime  perspicietis,  etc. — 
Of  degree,  «o,  to  such  a  degree,  in  such  wise :  non 
latuit  scintilla  ingeni;  sic  erat  in  omni  sermone 
sollers  (i.  e.  tam  sollere  erat  ut  non  lateret  inge- 
nium). — Referring  to  what  follows,  thus,  m/oUowSj 
in  the  following  manner :  sic  enim  dixisti ;  vidi 
ego  tuani  lacrimulam:  res  autem  se  sic  habet; 
composite  et  apte  dicere,  etc.,  the  truth  is  this: 
placido  sic  pectore  coepit,  V. — ^E 1 1  i  p  t :  ego  sic; 
diem  statuo,  etc.  (sc  ego), /or  instance  :  mala  de- 
flnitio  est  .  .  .  cum  aliquid  non  grave  dicit,  sic; 
stultitia  est  inmensa  gloriae  cupiditas. — As  correl- 
ative, with  a  clause  of  comparison,  thus,  so,  just  so, 
in  the  same  way :  ut  non  omnem  arborem  in  omni 
agro  reperire  possis,  sic  non  omne  facinus  in  omni 
vita  iiascitur:  de  Lentulo  sic  fero  ut  debeo:  fer- 
vidi  animi  vir,  ut  in  publico  periculo,  sic  in  suo, 
L. :  mihi  sic  placuit  ut  cetera  Antisthenis,  in  the 
same  way  a«,  i.  e.  fio  more  than :  quern  ad  modum 
tibicen  ...  sic  orator :  tecum  simul,  sicut  ego  pro 
multis,  sic  ille  pro  Appio  dixit:  sicut  priore  anno 
...  sic  turn,  L. :  velut  ipse  in  re  trepida  se  sit 
tutatus,  sic  consulem  loca  tutiora  castris  cepisse, 
L. :  tamquam  litteris  in  oera,  sic  se  aiebat  imagi- 
nibus  perscribere:  huius  innocentiae  sio  in  hac 
fama,  quasi  in  aliqua  flamma  subvenire:  ceu 
cetera  nusquam  Bella  forent ...  Sic  Martem  in- 
domitum  Cemimus,  V. — With  ace  and  inf. :  sic 
te  opinor  dixisse,  invenisse,  etc.,  T. :  sic  igitur  sen- 
tio,  naturam  ad  dicendum  vim  adferre  maximam : 
ego  sic  existimo,  in  sum  mo  imperatore  quattuor 
res  iiiesse  oportere. — Hence  the  phrase,  sic  habeto, 
be  sure  of  this :  sic  habeto,  in  eum  statum  tuum 
reditum  incidere  ut,  etc. — With  a  clause  of  con- 
trast, ut .  .  .  sic,  while  .  .  .  yet,  though  .  .  .  still:  ut 
ad  bella  suscipienda  promptus  est  animus,  sic 
mollis  ad  calamitates  perferendas  mens  est,  Cs. : 
Ut  cognoscit  formam.  Sic  facit  incertam  color,  0. : 
ut  nondum  satis  claram  victoriam,  sic  prosperae 
spei  pugnam  imber  diremit,  L. :  (forma  erat)  Ut 
non  cygnorum,  sic  albis  proxima  cygnis,  0. :  ut 
sunt,  sic  etiam  nominantur  senes :  ntinam  ut  cul- 
pam,  sic  etiam  suspitionem  vitare  potuisses:  ut, 
quem  ad  modum  est,  sio  etiam  appelletur  tyran- 
nus:  quo  modo  ad  bene  vivendum,  sic  etiam  ad 
beate. — With  a  clause  of  manner,  sic  .  .  .  ut,  «> 
.  .  .  that,  in  such  a  way  that,  so  that :  armorum 
magnft  multitudine  incta  ...  sic  ut  acervi,  etc., 
Cs. :  sic  agam  vobiscum  ut  aliquid  de  vestris  vitiis 
audiatis. — With  a  clause  of  degree,  to  such  a  de- 
gree, so,  80  far :  sic  animos  timor  praeoccupaverat, 
ut  dicerent,  etc.,  Cs.:  sic  adficior,  ut  Catonem,  non 
me  loqui  existimem :   cuius  responso  iudices  sic 


ezarseruDt  nt  hominem  condemnarent. — With  a 
clause  of  purpose  or  result,  so,  with  this  intent, 
with  this  result:  ab  Ariobarzane  sic  contend!  ut 
talenta,  quae  mihi  pollicebatur,  illi  daret — With 
a  restrictive  clause,  but  so,  yet  so,  only  so :  sic  con- 
veniet  reprehendi,  ut  demonstretur,  etc. — With  a 
conditional  clause,  with  the  proviso  that,  but  only, 
if:  decrevenint  ut  cum  populus  regem  iussisset, 
id  sic  ratum  esse!  si  patres  auctores  fierent,  should 
be  valid,  if  the  Senate  should  ratify  it,  L. — In  a 
wish  or  prayer  corresp.  to  an  imperative  (poet), 
then,  if  so:  Pone,  precor,  fastOs  ...  Sic  tibi  nee 
vemum  nascentia  frigua  adurat  Poma,  etc.,  0. : 
Sic  tua  Cymeas  fugiant  examina  taxos  . . .  Incipe 
(sc  can  tare)  si  quid  habes  (i.  e.  si  incipies  cantare, 
opto  tibi  ut  tua  examina,  etc.),  V. :  Sic  mare  com- 
positum,  sic  sit  tibi  piscis  in  unda  Credulus  .  .  . 
Die  ubi  sit,  0. — With  ut  in  strong  asseveration : 
Sic  me  di  amabunt,  at  me  tuarum  miseritum*st 
fortunarum,  \,e.by  the  love  of  the  gods,  I  pity,  etc., 
T. :  sic  has  deus  aequoris  artis  Adiuvet,  ut  nemo 
iam  dudum  littore  in  isto  oonstitit,  0. — Of  circum- 
stance, so,  as  the  matter  stands  now,  as  it  now  is,  as 
it  then  was:  sic  vero,  but  as  things  now  stand:  At 
sic  citius  qui  te  expedias  his  aerumnis  reperias, 
T. :  non  sic  nudos  in  flumen  deicere  (voluerunt), 
naked,  as  they  are:  Mirabar  hoc  si  sic  abiret,  i.  e. 
without  trouble,  T. — In  a  concession,  even  as  it  is 
now,  even  without  doing  so,  in  spite  of  it:  sed  sio 
quoque  erat  tamen  Ads,  L  e.  tn  spite  of  all  this, 
0.:  sed  sic  me  et  liberalitatis  fructu  privas  et 
diligentiae. — Ellipt:  Quid  si  hoc  nunc  sic  in- 
cipiam  ?  nihil  est  quid,  sic  ?  tantumdem  egero. 
At  sic  opinor.  non  potest,  thus,  i.  e.  as  occurs  to 
me,  T. :  ilia  quae  aliis  sio,  aliis  secus  videntur,  to 
some  in  one  way,  to  others  in  another :  deinde  quod 
ilia  (quae  ego  dixi)  sive  faceta  sunt,  sive  sic,  fiunt 
narrante  te  venustissima,  i.  e.  or  otherwise. — In  an 
answer,  yes  (oolloq.) :  Ph.  Phaniam  relictam  ais  ? 
Qe,  Sic,  T. :  De.  Dla  maneat  ?     Ch.  Sic,  T. 

uoa,  ae,/.  [2  SAC-],  a  curved  dagger,  poniard : 
non  iam  inter  latera  nostra  sica  ilia  versabitur: 
sicaa  vibrare :  hinc  sicae,  hinc  venena  nascuntur. 

aioarliis,  a^.  [sica],  murderous :  homines. — 
As  subsL  m,,  an  assasmn,  murderer :  vetus :  stipa- 
tus  sicariis :  inter  sicarios  accusare,  of  assassina- 
tion. 

fllooek  adv,  fsiccus],  dryly. — F  i  g. :  dicere  quasi 
sicce,  u  e.  neatly. 

(uooine),  see  sicine. 

siooitas,  fttis,/.  [siccus],  dryness,  drought:  in 
Sipontinft  siccitate :  siccitates  paludum,  0^. :  sic- 
citate  et  inopift  frugum  insignis  annus,  L. — Of 
the  body,  dryness,  freedom  from  humors,  firmness, 
solitUty :  siccitas,  quae  consequitur  banc  continen- 
tiam  in  victu. — F  i  g.,  of  style,  dryness,  jejuneness, 
want  of  ornament :  orationis. 


Digitized  by 


Google 


BiOOO 


780 


SidtUi 


siooo,  ftvl,  fttus,  ire  [siccus],  to  make  dry^  dry^ 
diy  up :  Sol  siccaverat  herbas,  0. :  retia  litore, 
O. :  veste  cruores,  V. :  lacriroas,  0. — To  dry  up^ 
drain^  make  dry :  paludes :  fontl^,  0. :  dea  siccata, 
parched^  O.—To  &chaii9t,  drain  dry,  milk:  Distenta 
ubera,  H. :  siccata  ovis,  0. :  calices,  i.  e.  empty,  H. : 
Arethusa  virides  manu  siccata  capillos,  l  e.  wrung 
out,  0. —  To  dry  up,  heal  up:  volnera, stanch,  V. 

sioouB,  adj.,  diy:  harena,  V. :  fauces  flurai- 
num,  V. :  siccaque  in  rupe  resedit,  V. :  agri,  H. : 
regio,  Cu. :  oculi,  tearless,  H. :  decurrere  pedibus 
super  aequora  siccis,  0. :  carinae,  standing  dry, 
H. :  Magna  minorque  ferae  ( i.  e.  Ursa  Maior  et 
Minor),  utraque  sicca,  i.  e.  that  do  not  dip  into  the 
sea,  0. — As  subst.  n.,  dry  land,  a  dry  place:  Donee 
rostra  tenent  siccum,  V. :  in  sicco,  on  the  shore,  L. 
— Of  the  weather,  dry,  withotU  rain :  Sole  dies  re- 
ferente  siccos,  H. :  siccis  atSr  fervoribus  ustus,  0. : 
hiemps,  without  snow,  0. — Dry,  thirsty  :  siccus, 
inanis  Speme  cibum  vilem,  H. :  ore  sicco,  free 
frotn  saliva,  Ct :  Faucibus  siccis,  fasting,  V, — 
Abstemious,  temperate,  sober :  consilia  siccorum : 
dicimus  Sicci  mane,  H. — Fig., firm,  solid:  (Attici) 
sani  et  sicci  dumtaxat  habeantur:  nihil  erat  in 
eius  oratione  nisi  siccum  atque  sanum. — Ihy, 
cold:  puella,  loveless,  0. 

Sioelia,  idis,  adj.  /.,  =  2ueeXic»  Sicilian :  Mu- 
sae,  i.  e.  of  Theocritus,  V.  —  As  subst,,  a  Sicilian 
woman,  0. 

Bioine  (not  sice-),  adv.  [sloe  (old  form  of  8lc)-f 
2  -ne],  so  f  thus  f  in  this  way  ? :  Sicine  agis  ?  Is  that 
what  you  are  at?  T.:  sicine  tu  eum  ...  in  discri- 
men  vocavisti  ? :  sicine  me  liquisti  in  litore  ?  Ct. : 
sicinest  sententia  ?  is  your  mind  made  up  to  that  f 
T. — In  exclamation :  Sicin  me  sollicitari  I  T. 

Bicubi,  adv.  [sl+*cubi;  see  ubi],  if  in  any 
place,  if  anywhere,  wheresoever :  sicubi  eum  satie- 
tas  ceperat,  T. :  haec  sicubi  facta  sunt,  facta  sunt, 
ut,  etc :  sicubi  est  certamen,  scutis  magis  quam 
gladiis  geritur  res,  L. :  sicubi  artiora  erant,  Ta. : 
silvas,  et  sicubi  coucava  furtim  Saxa,  petunt,  V. 

uoula,  ae,  /.  dim.  [  sica  ],  a  little  dagger. — 
Poet.,  the  penis,  Ct. 

siounde,  adv.  [sl+*cunde;  see  unde],t//rom 
anywhere:  sicunde  potes:  sicunde  spes  aliqua  se 
ostendisset,  L. 

uc-ut  or  uo-uti,  adv. — With  a  verb,  so  as, 
just  as,  as :  sicut  ait  Ennius :  valeant  preces  apud 
te  meae,  sicut  pro  te  hodie  valuerunt,  L. :  urbem 
Romam,  sicuti  ego  accepi,  condidere  Troiani,  S. : 
sicut  verbis  nuncupavi,  ita  .  .  .  legiones  mecum 
Dis  Manibus  devoveo,  L. :  sicut  medico  diligenti 
nature  corporis  cognoscenda  est,  sic  equidem,  etc. 
— In  abridged  clauses,  just  as,  like,  in  the  same 
way  as:  nee  sicut  volgus,  sed  ut  eruditi  solent 
appellare  sapientem :  nihil  me,  sicut  antea,  iuvat 


Scribere  versiculos,  H. :  hunc,  sicut  omni  vit&,  turn 
prensantem  preraebat  nobilitaa,  L. :  sicut  in  foro 
non  bonos  o  ra tores,  item  in  theatro  actores  malos 
perpeti :  illi,  sicut  Campani  Capuam,  sic  Regium 
habituri  perpetuam  sedem  erant,  L. — With  a  verb 
repeated  in  emphatic  confirmation :  dum  modo  sit 
haec  res,  sicut  est,  minime  contemnenda,  as  it  cer- 
tainly is:  si  nox  opportuna  est  eruptioni,  sicut  est, 
L. :  ilia,  quamvis  ridicula  essent,  sicut  erant,  ta- 
men,  etc.,  as  no  doubt  they  were :  poteratque  viri 
vox  ilia  videri,  Sicut  eret,  0. :  quod  fore,  sicut  ac- 
cidit,  videbat,  Cs. — Introducing  a  term  of  compari- 
son, as  it  were,  like,  cu,  as  if:  ut  sese  splendore 
animi  sicut  speculum  praebeat  civibus:  ab  eius 
(coruQs)  summo,  sicut  palmae,  ramique  late  diffun- 
duntur,  Cs. :  fuga  Tibur  sicut  arcem  belli  petunt, 
L.  —  Introducing  an  example,  as,  for  itistanee  : 
quibus  in  causis  omnibus,  sicut  in  ipsft  M.'  Curi 
.  .  .  f uit  dissensio :  omnibus  periculis,  sicut  cum 
Spartam  oppugnavit,  N. — Of  condition,  as,  in  the 
same  condition  as:  Sicut  eram,  fugio  sine  vestibus, 
0. :  ille,  sicut  nudatus  erat,  pervenit  ad  OreecoA, 
Cu. :  sicuti  eret,  cnient&  veste,  in  castre  pervenit, 
Cu.— Of  a  pretence,  as  if,  just  as  if:  alii  sicuti 
populi  iure  defenderent,  pars,  etc.,  under  pretence 
of  defending,  8. 

udereus,  adj.  [sidusl  o^  the  constellations,  of 
the  stars,  starry :  sedes,  V. :  ignes,  i.  e.  the  start, 
0. :  coniunx,  i.  e.  Ceyx  (son  of  Lucifer),  0. :  Pedo, 
who  discoursed  of  the  stars,  0. — Bright,  glittering, 
shining:  clipeus, V. 

ud5  (-sldl,  only  in  compounds),  — ,  ere  [SED-], 
to  sit  down,  sink,  settle,  alight:  (columbae)  super 
arbore  sidunt,  V. :  caelum  sidet  itfferius  mari,  H. : 
navis  coepit  sidere,  N. — To  sit  fast,  remain  sitting, 
be  fixed:  ubi  eae  (cymbae)  siderent,  prowntierf,  L. 

Siddnis,  idis,  adj.f,  Sidonian,  Phoenician^  O. 

Siddnius,  adj.,  of  Sidon,  Sidonian,  V.,  O. — 
Phoenician,  V.,  H.,  0.  —  Because  Cadmus  came 
from  Phoenicia,  Theban,  0. 

udns,  eris,  n.,  a  group  of  stars,  constellation, 
heavenly  body:  de  sideribus  disputare,  Cs,:  Side- 
rum  regina  bicomis  Luna,  H. :  Arcturi  sidera,  V. : 
sidere  soils,  orb,  0. :  surgentia,  V. :  rediantia,  O. 
— Sing.,  a  heavenly  body,  star,  group  of  stars,  con- 
stellation :  Clarum  Tyndaridae,  H. :  fervidum,  Sir- 
ius,  H.:  pluviale  Capellae,  0.:  occideute  sidere 
Vergiliarum,  L. :  quid  sidus  triste  minatur  Satur^ 
ni,  lu.  *.  Nee  sidus  regione  viae  iitusve  fefellit,  L  e. 
nor  were  we  misled  by  (failing  to  understand)  «tor 
or  shore,  V, :  sideribus  dubiis,  at  dawn,  lu. :  exao- 
tis  sideribus,  night,  Pr. — The  sky,heaven:  (luppi- 
ter)  terrara,  mare,  sidere  raovit,  0.:  (Hercules) 
flamrois  ad  sidera  missus,  lu. :  sidera  observare, 
Cu. :  evertunt  actas  ad  sidere  pinos,  i.  e.  on  hi^ 
v.— Fig.,  of  celebrity  or  prosperity,  the  heavens, 
stars,  heig/Us:  Sublimi  feriam  sidera  ver*in©  H.: 


Digitized  by 


Google 


Blem 


781 


Blgnnm 


nomen  ferent  ad  sidera  cygni,  V. — A  star^  lights 
beauty yghry  :  per  oculos,  sidem  nostra,  tuos,  0. : 
radiant  ut  sidus  ocelli,  0. :  sidere  pulchrior  Ille, 
H.  —  An  ornament^  prides  glory  :  Fabiae  gentis, 
ades,  O. :  Mucedoniac,  Cu. :  tu  proba  Perambula- 
bis  astra  sidus  aiireum,  H. — A  season  :  quo  sidere 
terraro  Vertere  Conveniat,  V. :  bnimale,  0. — Cli- 
mate^ weather  :  sub  nustro  sidere,  lu. :  tot  intio- 
spita  saxa  Sideraque  emensae,  i.  e.  regiona^  V. : 
grave,  ttormy  0. — In  astrology,  a  <tar,  planet^  des- 
tiny: pestifero  sidere  icti,  L.:  sidera  natalicia: 
grave,  0. 

■iem,  siSs,  siet,  old  auhj.  praes,  of  sum. 

■igilla,  orum,  n.  dim.  [  signura  ],  anail  statues, 
statuettes^  little  images^  figures:  egregia:  Tyrrhena, 
fl. :  omatus  sigillis  Circus,  0. :  certamina  quattuor 
brevibus  distincta  sigillis,  woven  in^  0. — A  seal^  H. 

aiglllatua,  adj.  [sigilla],  embossed  in  figures, 
figured:  scyphi:  putealia. 

ugnator,  oris,  m.  [  signo  ],  one  who  attests,  a 
sealer,  signer^  witness:  signatores  falsos  oommo- 
dare,  S. :  signator  falso,  a  forger,  lu. :  veniet  cum 
signatoribus  auspex,  i.  e.  the  witnesses  to  the  mar- 
riage, lu. 

sigfnatus,  P.  of  signo. 

signifer,  fera,  ferum,  adj.  [signum  +  l  FER-], 
sign 'bearing,  bearing  the  constellations,  starry: 
orbis,  th€  todiae. — As  subst.  m.,  a  standard-bearer, 
ensign:  signifero  inter fecto,  Cs. :  primi  hastati: 
signum  omni  vi  moliente  signifero  convelli  ne- 
qnire,  L. — A  leader,  head,  due/:  nostrae  causae 
quasi  signiferi :  iuventutis. 

(  ugnifioanter ),  adv,  [signifioo],  dearly,  dis- 
tinctly, expressly. — Only  comp. :  signifioantius  dig- 
nitatem tuam  defendere. 

ugnifioatio,  Cnis, /.  [significo],  a  pointing  out, 
indicating,  expression,  tnatcation,  mark,  sign,  token: 
gestus  sententiam  significatione  declarans:  igni- 
bus  significatione  fact&,  Cs. :  ex  significatione  Gal- 
lorum,  Cs. :  litterarum :  buius  voluntatis :  adven- 
tils,  Cs. :  probitatis :  valetudinis  significationes : 
non  dubiae  deorum,  from  the  gods :  ex  quibus 
magna  significatio  fit,  non  adesse  constantiam. — 
^  sign  of  assent,  expression  of  approbation,  ap- 
plause :  populi  iudiciis  atque  omni  significatione 
norere :  ut  usque  Romam  significationes  vocesque 
ref erantur :  significationibus  acclamationibus  mul- 
iitudinis,  L.  —  Expressio^i,  emphasis:  significatio 
saepe  erit  maior  quam  oratio.  —  Meaning,  sense, 
import,  signification :  scripti. 

ugnlfioo^  ftvl,  &tu9,  are  [signum +2  FAC-],  to 
make  signs,  show  by  signs,  show,  point  out,  express, 
publish,  make  known,  indicate,  intimate,  notify, 
gignify  :  inter  se :  ut  fumo  atque  ignibus  signifi- 
cabatur,  Cs. :  verbo  sententiam  tuam :  hoc  mihi : 
quae  significari  ac  declarari  volemus :  deditionem, 


Cs. :  Per  gestum  res  est  ^gnificanda  mihi,  0. :  ut 
eorum  omatus  in  his  regem  neminem  significaret, 
N. :  nihil  se  te  invitfi  dicere :  omnes  voce  signifi- 
care  coeperunt,  sese,  etc.,  Cs. :  omnibus  rebus  po- 
pulus  R.  siguificat  quid  sentiat:  quid  velit,  0. :  ut 
dimitterentur,  Cs. :  de  fug&  Romania,  Cs. —  To  be- 
token, prognosticate,  foresJuno,  portend,  mean :  f  u- 
tura :  quid  haec  tanta  celeritas  significat  ? :  Quid 
sibi  significent,  trepidantia  consulit  exta,  0. — To 
mean,  import,  sigtUfy:  videtis  hoc  uno  verbo 
'  unde  *  significari  duas  res,  et  ex  quo  et  a  quo : 
significat  fabula  Dominum  videre  plurimum.  Ph. 

ngno,  avi,  fttus,  &re  [  signum  1,  to  set  a  mark 
upon,  mark,  mark  out,  designate:  sonos  notis :  in 
animo  suam  speciem :  signata  sanguine  pluma  est, 
0. :  campum,  V. :  humum  liraite,  0. :  pede  certo 
humum,  press,  H. :  summo  vestigia  pulvere,  im- 

r'nt,  y. :  caeli  regionem  in  cortioe  signant,  cut, 
ceraro  figuris,  imprint,  0. :  cruor  signaverat 
herbas,  had  stained,  0. :  signata  in  stirpe  cicatrix, 
V. — To  impress  with  a  seal,  seal,  seal  up,  affix  a 
seal  to :  signatus  libellus :  volumina,  H. :  epistula, 
N. — ^P  o  e  t. :  signanda  sunt  iura,  i.  e.  (o  6e  estab- 
lished, Pr. :  Signatum  memori  pectore  nomen  babe, 
imprinted,  0.  —  To  mark  with  a  stamp,  stamp, 
coin:  aurum  publice:  pecunia  signata  Illyriorum 
signo,  L. :  sed  cur  navalis  in  aere  Altera  signata 
est,  0. —  To  distinguish,  adorn,  decorate:  (eum) 
superum  honore,  V. — F  i  g.,  to  point  out,  ngnify, 
indicate,  designate,  express:  unius  oratoris  locutio 
hoc  proprio  signata  nomine  est  ( so.  oratione ) : 
Fama  signata  loco  est,  0.:  ut  videt  Se  signari 
oculis,  singled  otU,  V. — To  distinguish,  note, mark: 
ora  sono  discordia,  V. :  animo  signa  quodcumque 
in  corpore  mendum  est,  0. 

aigniim,  iyn.,a  mark,  token,  sign,  indication, 
proof:  ostendisti  signa  nutrid  ?  (i.  e.  crepundia), 
T. :  fures  earum  rerum,  quas  oeperunt,  signa  corn- 
mutant:  in  amicis  deligendis  habere  quasi  signa 
et  notas,  quibus  eos  iudicarent,  etc :  peoori  signum 
inpressit,  V. :  nulla  ad  speluncum  signa  ferebant, 
footprints,  Y. :  dicere  decs  gallis  signum  dedisse 
cantandi :  color  pudoris  signum,  T. :  timoris  signa 
mittere,  display,  Cs. :  Magnum  hoc  quoque  signum 
est,  dominam  esse  extra  noxiam,  T. :  id  erit  signi 
me  invitum  facere,  quod,  etc. :  quid  signi  ? — A 
military  standard,  ensign,  banner:  signo  amisso, 
Ob.  :  ut  neque  signiferi  viam,  nee  signa  milites 
cemerent,  L. :  Inter  signa  militaria,  H. :  signa 
sequi,  to  march  in  rank,  S.:  signa  subsequi,  to 
keep  the  order  of  batUe,  Cs. :  signa  servare,  L. :  ab 
signis  disoedere,  to  leave  the  ranks,  Cs. :  volonum 
exercitus  ab  signis  discessit,  disbanded,  L. :  signa 
relinquere,  to  rtm  away,  S. :  signa  ferre,  \.^.  to  de- 
camp, Cs. :  mota  e  castris  signa  eorum,  qui,  etc, 
i.  c  on  advance  of  the  troops,  etc.,  L. :  Signa  mo- 
vet,  advances,  Y. :  ferte  signa  in  hostem,  aUadi, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


silenda 


782 


sUva 


L. :  Bigna  constituere,  halt^  Ca. :  signa  proferre, 
advance^  L. :  Roniani  conversa  signa  bipertito  in- 
tulenint,  i.  e.  wheeled  and  attacked  in  two  cotumfUy 
Cs. :  signa  patriae  infercns :  qui  signa  contulit, 
engaged  in  close  Jighi:  conlatis  sign  is,  in  regular 
battle:  conlatis  militaribus  signis,  having  brought 
together ^  etc.,  Cs. :  signa  in  laevura  cornu  confert, 
concentrates  his  troops^  L. :  signa  transfcrre,  to  de- 
sert^ Cs. :  signa  convellere,  to  take  up  the  standards 
(from  the  ground),  L. :  legionem  sub  aignis  ducere, 
in  rank  and  file :  ante  signa  inter  priinores,  in 
front  of  the  armyy  L.  —  E  s  p.,  the  standard  of  a 
cohort^  ension  of  a  maniple  (cf .  aquila,  the  stand- 
ard of  the  legion) :  cum  fascLs,  cum  signa  militaria 
(praemissa). — A  cohort^  maniple:  unius  signi  mili- 
tea,  L. — A  sign^  signed^  call^  vxitchioord^  password: 
signum  tuba  dare,  Cs. :  receptui  dare,  L. :  proeli 
exposcere,  Cs. :  concinere,  Ca. :  canere,  S. :  signum 
mittendia  quadrigis  dare  (for  the  start  in  a  race), 
L. :  it  bello  teasera  aignum,  V.  —  A  sign^  token, 
omen^  prognostic^  symptom :  medici  aigna  quaedam 
habent  ex  venia  aegroti :  Morborum  signa  docebo, 
V. :  prospera  aigna  dare,  0. — An  image^  figure^ 
statue^ picture:  lovia  Statoris:  expreaai  voltOa  per 
aSnea  aigna,  H. :  palla  signia  auroque  rigens,  V. 
— A  device  on  a  seal^  secU^  signet :  notum  aignum, 
imago  avi  tul,  etc :  Imprimat  hia  aigna  tabellia, 
H. :  litterae  integria  aignis  praetoribus  traduntur : 
volumen  aub  aigno  habere,  under  seal. — A  sign  in 
the  heavens^  consteUeUion :  signis  omnibus  ad  prin- 
cipium  atellisque  revocatia :  in  aigno  Leonia:  aig- 
nurum  obitGa  ortiis,  V. :  pluviale  Capellae,  0. 

silenda,  drum,  n.  [P.fut.  of  aileo],  things  not 
to  be  spoken,  secrets  :  ailenda  enuntiare,  L. 

ailens,  entis  (abl.  ente,  rarely  enti,  L.,  0. ;  gen. 
plur.  tam,V.,  0.),  adj.  [P.  ofsileol,  still,  calm, 
quiet,  silent :  aub  nocte  silenti,  V. :  silenti  agmine 
ducam  voa,  L. :  umbrae,  i.  e.  the  dead,  V. — Plitr. 
m.  and/,  aa  subst.,  the  dead:  umbrae  ailentum,  0. : 
rex  silentum,  0. :  coetfla  ailentum  (disciples  of  Pj- 
thagoraa,  required  to  listen  in  silence),  0. 

ailentiiim,  1,  n.  [silens],  a  beiftg  still,  keeping 
silence,  noiselessness,  stillness,  silence:  auditus  est 
magno  silentio :  nee  longa  silentia  feci,  kept  silence, 
O. :  silentio  facto,  silence  obtained,  L. :  silentium 
classico  facere,  L. :  pubes  maestum  silentium  ob- 
tinuit,  L. :  tenuere  silentia  cuncti,  0. :  silentium 
imperare,  Ta. :  significare  silentium,  to  give  a  signal 
for  silence:  Athenienses  cum  silentio  audit!  sunt, 
L. :  per  silentium  noctis,  L. :  ut  nulla  fere  pars 
orationis  silentio  praeteriretur,  L  e.  without  ap- 
plause: ailentio  praeterire,  to  pass  over  in  silence: 
de  Partho  ailentium  eat,yu>^n^  f«  said:  laudem 
eorum  a  ailentio  Tindicare,  i.  e.  obsairity:  quam 
maximum  ailentium  haberi  iubet,  S. :  diu  maestum 
ailentium  tenuit,  prevailed,  L. :  fer  opem  furtoque 
•ilentia  deme,  i.  e.  disclose,  0. — Of  night,  stillness^ 


silence:  ailentio  noctia  egressus,  at  the  dead  of 
nighty  Cs. :  vocem  noctia  ailentio  audiaae,  L. :  roe- 
di&  nocte  silentio  profectus,  Ca. :  mediae  per  muta 
silentia  noctis,  0. — Of  the  country,  stillruss,  qttiet- 
ness:  nactus  silentia  ruris,  0.:  vastum,  solitude^ 
Ta. — In  augury,  freedom  from  disturbance,  fault- 
lesmeas,perfectness:  id  silentium  diciraus  in  auspi- 
oils,  quo«i  omni  vitio  caret,  etc. — A  standstill, 
cessation,  repose,  inaction,  tranquillity:  perpeiuum 
fori :  yitam  silentio  transire,  S. :  inter  armatos,  L. : 
idem  praeturae  tenor  et  ailentium,  Ta. 

Sileiias,  I,  m.,  =  StXiivdci  the  snub-nosed  and 
drunken  tutor  of  Bacchus,  C,  V.,  H.,  0.  —  Plur., 
gods  of  the  woods,  satyrs,  Ct. 

sileo,  ul,  — ,  ere,  to  be  noiseless,  be  still,  be  silent, 
keep  silence,  not  speak  of,  keep  silent  about,  suppress  : 
optimum  quemque,  L. :  Lingua,  sile,  O. :  de  nobis: 
de  iurgio  siletur,  T. :  quae  hoc  tempore  sileret 
omnia:  facti  culpa  silenda  mihi,  O. :  ea  res  aile- 
tur :  tempora,  quae  sileri  Agricolam  non  sinerent, 
Ta. :  quod  bene  feceris,  H. :  Qua  tulerit  mercede, 
silet,  0.  —  Poet.:  intempesta  silet  nox,  V. :  Im- 
inotae  frondea,  0. :  silent  late  loca,  V. — To  be  Ml, 
keep  quiet,  remain  inactive,  rest,  oease:  silent  dio* 
tiua  Muaae  Varronia  quam  aolebant:  ailent  leges 
inter  arma :  ai  quando  ambitua  aileat 

uler,  eris,  n.,  a  brook-willow,  V. 

ailesoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [sileo],  to  become  still, 
fall  silent, grow  calm:  dum  hae  aileacunt  turb«e, 
T. :  domua  aileacit,  V. :  (venti)  aileacunt,  0. 

silex,  icis,  m.  and  (poet)  /.,  a  hard  stone,  fiint, 
flint-stone,  fire-stone, granite:  silicem  caedere:  viaa 
sternere  ailice,  L. :  ailici  acintiUam  excudere,  V . : 
silicem  iaculatua  in  hoetia,  0. :  ailicem  pedibus 
quae  conteret  atrum,  lu. :  privos  lapidea  ailioes  se- 
cum  ferre,  L. — As  a  symbol  of  hardness  or  fixed- 
ness of  character:  non  silice  nati  sumus:  Nee 
rigidaa  siliees  in  pectore  gerit,  0. — A  rock,  crag : 
Stabat  acuta  ailex  praeciaia  undique  aaxis,  V. — 
Lime-stone :  terrena  ailices  f omace  auluti,  0. 

silioeminm,  I,  n.,  a  funeral  feast;  hence,  of 
an  old  man :  te  exeroebo,  ailicernium,  drybones,  T. 

sUigo,  inis,/.,  winter-wheat ;  henoefine  wheaten 
flour,  lu. 

siliqua,  ae,  /. — Of  leguminous  plants,  a  pod, 
husk :  siliqua  quaasante  legumen,  Y. :  virit  sili- 
quia,  L  e.  pulse,  H.,  lu. 

aillybas,  l,  m.,  aee  aittybos. 

siliirua,  l,  m.,  =  ffiXovpoc,  the  shealfi^  In. 

alius,  €ufj.,  =  aiXKoQ,  pug-nosed,  snub-nosed. 

silva  (not  sylva;  poet,  ailua,  trisyl.,  K),  me,f. 
[2  SER-],  a  wood,  forest,  woodland :  ailrae  publi- 
cae :  genus  hominum  in  ailvia  diasipatum :  ex  silfi 
in  tiostros  impetum  facere, Cs.:  silyamm  potais 
Diana,  H. :   dea  silvarum,  0. :  ncmorosis  abdha 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


Sflvantui 


-/88 


mnp%icita« 


flilyis,  0.:  salubres,  H. :  in  silvis  natus,  L. — A 
plantation  of  trees^  orchardy  grove^  erop^  bwh^  fo- 
liage :  signa  in  silva  disposita :  domOs  amoenitas 
silva  constabat,  N. :  inter  silvas  Academi  quaerere 
verum,  H. :  sonans^V. :  (aras)  silvft  incinzit  agre- 
8ti,  foliage^  O. :  Congeries  silvae,  of  wood^  0.  — 
Trefin  (poet.):  Silvanim  aliae  pressos  propaginis 
arcds  Exspectant,  V. :  nudata  caoumina  silvae 
Osteiidant,  i*  e.  above  the  water ^  O. — F  i  g.,  a  crowd^ 
mas8f  abundance^  quantity ^  supply^  material :  uber- 
tas  et  quasi  diva  dicendi :  rerum  ac  sententiarum. 
— P  o  e  t. :  Immanis,  a  vast  forest  (of  darts),  V. : 
horrida  siccae  comae,  a  bristling  forest^  lu. 

SilTanuB,  I,  m.  [  silva  ],  a  god  of  woods  and 
plantations^  C.,  V.,  H.,  0. — Plur.^  sylvan  deities^  0. 

ailvescS,  — ,  — ,  ere,  inch,  [silva],  to  grow  vyild^ 
rrm  wild:  (vitis)  ne  silvescat  sarmentis. 

silvestris,  e,  adj.  [silva],  of  a  woody  of  forest^ 
overgrown  with  woodSy  woodeiy  woody :  raontes : 
loca,  Cs. :  tumulus,  L. :  saltus,  Gu. :  antra,  0. : 
ager,  H. :  belua,  i.  e.  a  she-wolf:  homines,  wood- 
men, H. :  umbra,  0. :  Virgulta,  i.  e.  forest-trees  (opp. 
prolem  olivae),  V.  —  Flur.  n.  as  stibst. :  culta  ex 
silvestribus  facere,  woodlands^  L. — Growing  wild, 
wildy  uncidtivated :  arbor,  V. :  coma,  H. :  baculum, 
roughy  0. — Sylvariy  ruraly  pastored :  Musa,  V. 

silvicola,  ae,  m.  and/.  [silva-l-COL-],  inhabit- 
ing woodSy  sylvan :  Faunus,  V. :  Pales,  0. 

ailvloiiltrix,  Icis,  adj.  f.  [silva +COL-],  living 
in  the  woods :  cerva,  Ct. 

silvdsos,  adj.  [  silva  ],  fuU  of  woodSy  woody : 
Baltus,  li. 

umia,  ac,  /.  [  simus  ],  an  ape :  similis  nobis ! 
Enn.  ap.  0. :  simia,  quam  rex  in  deliciis  habebat. 

simile,  is,  n.  [  neut.  of  similis  ],  a  comparisony 
likenesSy  parallely  simile :  hoc  simile  ponitur :  uti 
simili. 

almilis,  e,  ac(j.  with  comp.  similior  and  sup. 
siraillimus  [8  SA-],  like^  resembling,  similar:  Lau- 
dantur  simili  prole  puerperae,  we.that  look  like 
their  fathersy  H. :  par  est  avaritia,  similis  improbi- 
tas :  quod  in  simili  culpa  versari,  Cs. :  ecce  aliud 
simile :  Aristotelem  similem  emere,  a  likeness  of 
'  Aristotlsy  lu.  —  With  gen.  ( esp.  of  persons ) :  tui 
similis  est  probe,  T. :  Haud  similis  virgo  est  vir- 
giDum  nostrarum,  T. :  patris:  quaererem  ex  eo, 
cuius  suorum  similis  fuisset  nepos :  plures  Romuli 
qnam  Numae  similes  reges,  L. :  tui  similem  esse : 
Rbodii  Atticorum  similiores:  fabularum  similia 
discere :  similes  meorum  versfts,  H. :  quae  similia 
veri  sint,  L. :  quid  esset  simillimum  veri. — With 
dot.  ( usual  in  later  Latin  ) :  simia  quam  similis 
nobis,  Enn.  ap.  C. :  patri,  0. :  par  similisque  cete- 
ris, S. :  huic  in  hoc :  f ugae  profectio,  Cs. :  quid 
simile  babet  epistula  iudicio :  similia  veris  erant, 
L. :  similius  vero  fscit  ipsos  in  amicitiam  redisse, 


L. :  puro  simillimus  amni,  H. :  media  pimillima 
veris  sunt,  L.:  homines  inter  se  forma  similes: 
quae  sunt  inter  se  similia :  ut  simili  ratione  atque 
ipse  fecerit  suas  iniurias  persequantur,  Cs. :  nee 
similem  habeat  voltum,  et  si  ampullam  perdidis- 
set:  similes  sunt,  ut  si  qui  dicant,  etc.:  similes 
sunt  dei,  tamquam  si  Poeni,  etc. — P  o  e  1 :  similis 
lutuma  per  hostis  Fertur  (L  e.  similiter),  V. 

similiter,  adv.  with  comp.  similius,  and  sup. 
simillime  [  similis  ],  in  like  mannety  in  the  same 
wayy  likewise,  similarly :  similiter  atque  uno  modo: 
respondendum:  quorum  non  similiter  fides  est 
laudata :  scurra  multo  similius  Imitatus,  more  ac- 
curaielyy  Ph. :  similiter  fads,  ac  si  me  roges,  cur, 
etc. :  similiter  facit  ut  si  posse  putet :  ut . . .  simil- 
lime,  eio.y  just  so:  similiter  et  si  dicat,  eta 

similitudo,  inis,  /.  [  similis  ],  likenesSy  resent- 
blance,  similitude:  est  igitur  homini  cum  deo  si- 
militudo:  ad  similitudinem  deorum  accedere,  to 
resemble  more  dosdv:  genus  imperi  proximum 
similitudini  regiae,  closely  resembling  roycUty:  con- 
trahit  celeriter  similitudo  eos,  L. :  sunt  quaedam 
animi  similitudines  cum  corpore :  id  ad  similitu- 
dinem panis  efficiebant,  Cs. :  similitudo  speciesque 
sapientium :  amoris  humani. — Analogy y  reasoning 
from  precedents :  cetera  (genera  causarum)  simili- 
tudini reliquisti.'/Sam^ness,  uniformity y  monotony: 
similitudo  est  satietatis  mater. — I  n  r  h  e  t.,  a  com- 
pariaon,  similcy  similitude :  ex  similitudine,  by  way 
of  comparison :  similitudinum  oopia :  voIgata,Ii. 

(slmilo),  see  simulo. 

simioltis,  I,  m.  dim.  [simius],  a  little  ape. 

umius,  I,  m.  [simus],  an  ape:  index  sedit  si- 
mius. Ph. :  simius  iste,  i.  e.  imitator,  H. 

simplex,  icis,  adj.  with  comp.  [PARC-],  simple, 
singUy plain,  uncompoundedy  unmixed:  natura  ani- 
mantis:  genus  inperi:  (comoedia)  Duplex  quae 
ex  argumento  factast  simplici,  T. :  simplex  est 
manere,  illud  (in  Hispaniam  ire)  anceps, /r«/rom 
risk:  necessitudines,  a6ao/u/« ;  simplici  ordine  in- 
trare  urbem,  i.  e.  one  by  one,  L. :  ne  simplici  qui- 
dem  genere  mortis  contenti,  i.  e.  without  torture, 
L. :  Nee  via  mortis  erat  simplex,  i.  e.  they  met  death 
in  various  waySy  V. :  volnus,  0. :  esca,  H. :  aqua, 
0. :  plus  vice  simplici,  more  than  once,  H. :  omatus 
simplicium  (verborum),  single, — F  i  g.,  simple,  with^ 
out  dissimulation,  open,  frank,  straightforward,  di- 
rect, guileless,  artless,  sincere,  ingenuous:  vir :  homo : 
Nymphae,  H. :  puella,  0. :  simplex  et  fautrix  suo- 
rum regio :  animal  Innocuum,  simplex,  0. :  nihil 
simplex,  nihil  sincerum :  cogitationes,  Ta. :  Sim- 
plicior  quis,  too  straightforward,  H. 

simplloitas,  atis,  /  [  simplex  ],  simplicity, 
frankness,  openness,  artlessness,  candor,  directness, 
naturalness:  iuvcnis  incauti,  L. :  placita  68  simpli- 
citate  tua,  0. :  rarissima^  0. 


Digitized  by  V^OOQIC 


simpliciter 


784 


slmulaiis 


sixnplloiter,  adv,  with  comp.  and  sup.  [  sini- 
plex],  nnwly^  plainly  ^unthotU  complicalion,Uraight- 
forwardly^  naturally^  directly :  (verboruiii)  ratio 
Bimpliciter  videnda  est  ( opp.  coniuncte ),  i.  e.  of 
thmisdvet :  loqui :  f rondes  Simpliciter  positae,  0. : 
simplicius  et  antiquius  permutatione  mercium  uti, 
Ta. :  Bimplicissime  loqui,  Ta. :  simpliciter  ad  ami- 
citiam  petendam  venire, /or  nothing  else  than^  L. : 
quidam  ludere  eum  simpliciter  aiebant,  merely^  L. 
— Plainly^  openly^  frankly^  artlenly^  ingenuously^ 
candidly :  simpliciter  et  candide,  Enn.  ap.  C. :  scri- 
here,  Cu. :  simplicius  agere,  Ta. 

simplum,  I,  n.  [3  SA-],  that  tohidi  is  singUy  a 
number  taken  once  (opp.  duplum):  duplum  sim- 
plum :  si  simplum  imperetur,  L. 

sixnpaluiii,  I,  n.  fS  SA-],  a  small  ladle /or  use 
in  sacriJioBs  :  simpula  pontificum. — P  r  o  7. :  exci- 
tabat  fluctds  iu  simpulo,  i.  e.  a  tempest  in  a  teapot. 

simpuvinm,  I,  n.,  a  vessel  for  offering  liquids^ 
sacrificial  bowl:  Numae,  Iu. 

simul,  ado.  [8  SA-],  at  the  same  timSy  together^ 
at  oneCy  simultaneously:  multa  ooncurrunt  simul, 
T. :  Eamus,  et  simul  consilium  volo  capere,  i.  e. 
while  going^  T. :  tres  simul  soles  efFulserunt,  L. : 
duo  consules  simul  ex  Italift  eiecti :  simul  omni- 
bus portis  ^Gracchus)  erupit,  L. :  multarum  simul 
civitatium  legati  Romam  convenerunt,  L.  —  Fol- 
lowed by  cttm,  together  with  (cf.  una  with  eum) : 
Simul  consilium  cum  re  amisti,  T. :  testamentum 
(Cjri)  simul  obsignavi  cum  Clodio:  simul  cum 
dono  designavit  templo  finis,  L. — E 1 1  i  p  t :  mul- 
tos  modios  sails  simul  edendos  esse  (sc.  cum  ami- 
cis) :  memor  Mutatae  simul  togae,  H. :  qui  simul 
erant  missi :  trium  simul  bellorum  victor  (sc.  ge- 
storum),  L.  —  Poet.,  with  abl.:  simul  his,  H. : 
Quippe  simul  nobis  habitat,  0. — Of  concurrence 
in  thought,  followed  hj  et^et .  .  .  ety  atque^  or  -gue^ 
at  the  same  time,  at  once^  together,  as  well,  both : 
simul  et  cursu  et  spatio  pugnae  fatigati,  Gs. :  Q. 
Hortensi  ingenium  simul  aspectum  et  probatum 
est :  quae  simul  auxilio  tribunicio  et  consensu  ple- 
bis  impediri  coepta,  L. :  obruit  animum  simul  luo- 
tus  roetusque,  L. :  pulvere  simul  ac  sudore  perfu- 
sum,  Cu. :  simul  et  cohors  invasit,  et  ex  omnibus 
oppidi  partibus  concurrerunt,  L. — After  simul,  et 
often  has  the  force  of  etiam :  simul  et  ilia  omnia 
ante  oculos  vestros  proponite,  etc. :  legati  iam  re- 
▼erterant  .  .  .  simul  venerant  et  ab  rege  Perseo 
oratores  qui,  etc.,  L. — Following  a  conj.  (et  simul 
or  simulque),  at  the  same  time^  also,  furthery  like- 
wise: postquam  Rutilium  consedissc  accepit,  si- 
mulque ex  lugurthae  proelio  clamorem  augeri,  S. : 
tantum  faciam  ut  notara  apponam  .  .  .  et  simul 
significem,  etc. :  quod  eo  liberius  ad  te  scribo, 
quia  nostrae  laudi  favisti,  simulque  quod,  eta — 
Inti*oducing  an  independent  sentence,  at  the  same 
timCy  alsOy  likewise:  hoc  proprium  virtutis  existi- 


mant .  .  .  simul  hoc  se  fore  tutiores  arbitrantur, 
Cs. :  tibi  (Apollo)  deeimam  partem  praedae  vo- 
veo.  Te  simul,  luno,  precor  ut,  etc,  L.  —  With 
enim:  augeamus  sane  suspicionem  tuam;  simnl 
enim  augebimus  diligentiam. — Implying  a  connec- 
tive, and  at  the  same  time,  and  also:  ei  Yerres 
possessionem  negat  se  daturum,  ne  posset  patro- 
num  suum  iuvare,  simul  ut  esset  poena  quod,  etc: 
nihil  horum  . .  .  disoere  cum  cerneret  posse,  simul 
et  tirocinio  et  perturbatione  iuvenis  moveretur, 
etc.,  L. — Repeated,  in  co-ordinate  clauses,  partly 
.  .  .  partly y  at  once  .  .  .  and,  not  only .  .  .  but  at  the 
same  time,  though  .  .  .  yet  also :  adeo  simul  speme- 
bant,  simul  metuebant,  L. :  simul  Aenean  in  regia 
ducit  Tecta,  simul  indicit,  etc,  V. :  consul  ad  Phj- 
Ian  ducit,  simul  ut  praesidium  firmaret^  simul  ut 
militi  frumentum  divideret,  L. ;  cf.  Ille  simul  fu- 
giens  Rutulos  simul  increpat,  V. :  Germani  fre- 
quentes  in  castra  venerunt,  simul  sui  purgandi 
causa,  simul  ut  de  indutiis  impetrarent,  Gs. — In 
subordinate  temporal  clauses,  with  atque  or  ac 
(less  correctly  as  one  word,  siraulac,  simulatque), 
as  soon  as:  L.  Glodius,  simul  atque  introductus 
est,  rem  conficit:  simul  atque  sibi  hie  adnuisset 
dicebat,  etc. :  at  mihi  plaudo  Ipse  domi,  simul  ac 
nummos  oontemplor  in  arc&,  H. — With  ut,  as  soon 
aSy  immediatdy  after:  simul  ut,  qui  sint  profcssi, 
videro,  dicam. — With  ety  as  soon  as:  simul  et  quid 
erit  certi,  scribam  ad  te:  quam  accepi  simul  et  in 
Gumanum  veni,  upon  my  arrival. — With  pnmum, 
as  soon  as  ever:  simul  primum  magistratu  abiit, 
dicta  dies  est,  L. — Alone,  in  the  sense  of  simul 
atque,  as  soon  as:  Hie  simul  argenturo  repperit^ 
curft  sese  expedivit,  T. :  simul  infiavit  tibicen,  a 
perito  carmen  agnoscitur :  simul  concrepuere 
arma,  hostis  pedem  rettulit,  L. 

sixnul-ao,  see  simul. 

simulacrum,  I,  n,  [simulo],  a  likenesSy  im^age, 
figurSy  portraity  ^gyy  statue:  eius  simulacrum 
servare :  deorum  simulacra :  templa  adire,  et  ante 
simulacra  proiecti,  etc,  Gs. :  Yix  positum  Gastris 
(the  Palladium),  V. :  simulacra  oppidorum :  pug- 
narum,  L. — An  imagCy  refiectiony  form,  shadcy 
phantom:  quid  frustra  simulacra  fugacia  (in  aqua 
visa)  capias?  0. :  infelix  Creiisae, ^Aoxf,  V. :  vana 
(noctis),  0. :  simulacra  modis  pallentia  miria,  V. 
— A  mnemonic signyfigurCy emblem:  simulacris  pro 
litteris  uti. — A  descriptiony  portraiturey  character- 
ization :  viri  copiosi,  L. — F  i  g.,  a  shadow,  semblance^ 
appearanccy  imitationy  pretence:  religion  is  simula- 
cra fingere:  aliquod  civitatis:  pugnaeque  cient 
simulacra  sub  armis,  mock-fghtSy  V. :  navalis  pug- 
nae, L. :  simulacra  libertatis  senatui  praebere,  T^ 

flimulamen,  inis,  n.  [  simulo  ],  a  copy^  imtto* 
tiony  0. 

(aimulana,  amis),  adj.  [P.  of  simulo],  tmito 
live. — Only  comp. :  vocum  simulantior,  0. 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


simulate 


786 


singulatlm 


sinmlate,  adv,  [simuUtus,  from  simulo],/»^ 
mUy^  in  pretence^  innncerdy :  sive  ex  aniroo  sive 
simulate :  ficte  et  simulate. 

Bimulatid,  onis,  /.  [  simulo  ],  an  assumption, 
false  show,  feigning,  sliamming,  pretence,  feint,  in- 
sineerity,  deceit,  hypocrisy,  simiJation :  raca,  T. : 
simulatione  usi,  Cs. :  ex  omni  vitft  siraulatio  tol- 
lenda  est:  insaniae:  virtutis:  volnerura,  Cs. :  si- 
mulatione  amicitiae,  under  the  guise  of:  gladiato- 
re.^  emptos  esse  Fausti  simulatione  ad  caedem, 
under  the  pretence  of  engaging  them  for  Faustus  : 
per  simulaiionem  amicitiae  me  prodidernnt. 

aiznulator,  oris,  m.  [  simulo  ],  a  copier,  imita- 
tor :  figurae  Morpheus,  0. — A  feigner,  pretender, 
Kimulator:  in  omni  oratione,  i.  e.  a  master  of 
irony :  animus  cuius  rei  libet  simulator,  S. 

Bimul-atque,  see  simul. 

simulo  (not  similo),  ftvl,  fttus,  ftre  [similis],  to 
make  like,  imitate,  copy,  represent :  nimbos  et  f  ul- 
men,  V. :  Catonem,  H. :  artem  Ingenio  suo,  0. : 
anuro,  assttme  the  form  of,  0. :  Homeri  ilia  Miner- 
va simulata  Mentori :  simulata  Troia,  counterfeit 
Troy,  O. :  cupressum,  i.  e.  depict,  H. ;  cf.  aera 
Alexandri  voltum  simulantia,  imaging,  H. :  simu- 
lat  .  .  .  terram  Edere  fetum  olivae,  represents  the 
earth  producing,  etc.,  O. —  To  represent,  feign,  as- 
sume the  appearance  of,  pretend,  counterfeit,  simu- 
late: cur  simulat?  T. :  qui  te  ament  ex  aniroo  ao 
non  siraulent :  simulandi  gratiA,  S. :  quasi  perter- 
ritus  simulans,  by  pretending  fear,  Cu. :  Quid  est, 
quod  amplius  simuletur  ?  T. :  mortem  verbis,  i.  e. 
to  pretend  that  she  was  dead,  T. :  studium  ooniura- 
tionis,  S. :  aegruro, /Tre^^m/  to  be  sick,  L. :  ad  simu- 
landa  negotia  altltudo  ingeni  incredibilis,  Si :  eins 
ficti  simulatique  voltQs :  simulate  amicitid,  Cs. : 
siroulato  vecta  iuvenco,  0. :  ille  se  Tarentum  pro- 
ficisci  cum  simulasset:  simulat  lore  natus  abire, 
0. :  sese  probos  simulare,  S. 

aimultas,  &.ih,  gen, piur,  atium,  rarely  atum,/. 
[simulj,  a  hostile  encounter,  dissension,  enmity,  ri- 
valry, jealousy,  grudge,  hatred,  animosity  :  non  si- 
multatero  meara  Revereri  saltern,  T. :  huio  simul- 
tas  cum  Curione  intercedebat,  Cs. :  cum  quo  si 
simultas  tibi  non  f uisset :  privata,  L. :  cum  sorore 
esse  in  simultate,  N. :  simultatem  deponere :  inter 
finitimos  vetus,  lu. :  simultates  cum  libertis  vestris 
exercere:  simultates  finire,  L. :  paternas  oblitte- 
rare,  L. 

umus,  adj.,  sz  aifAOQ,  flat  •  nosed,  snub  -  nosed : 
capellae,  V. 

win,  conj,  [si+ne],  if  however,  if  on  the  con- 
trary, but  if  —  After  an  expressed  condition: 
huno  mihi  tiraorem  eripe ;  si  est  verus,  ne  oppri- 
mar;  sin  falsus,  ut,  etc.  —  Often  with  aliter  or 
minus,  but  if  not:  sin  aliter  de  hac  re  est  eius 
sentcntia,  T. :  si  recte  (iudicatum  est),  id  fuit  ius ; 


sin  aliter,  non  dubium  est,  eta :  si  . . .  facile  pa 
titur ;  sin  minus,  etc :  si  pares  aeque  biter  hc, 
quiescendum ;  sin,  latius  manabit  (L  e.  sin  aliter) : 
id  si  ita  est,  etc. ...  sin  autem  ilU  veriora. — Af  tei- 
an  implied  condition:  primum  danda  opera  e.«t, 
ne  quft  amicorum  discidia  fiant ;  sin  tale  aliquid 
evenerit,  ut,  etc.:  ego  adero;  atque  utinam  tu 
quoque  eodem  die  I  Sin  quid — multa  enim — uti- 
que  poetridie :  rursus  circumveniebantur;  sin  au- 
tem locnm  tenere  vellent,  etc.,  Os. :  quidaro  per- 
spiciantur  qnam  sint  leves,  quidam  ...  sin  vero 
enint  aliqui,  etc 

sinoere,  adv.  [  sinoerus  ],  uprightly,  honestly, 
candidly,  sincerely:  dici,  T. :  pronuntiare,  Cs. 

■incerltaSy  &tis,/.  [sincerus],  miWfy,  integrity, 
ad  perniciem  solet  agi  sinceritas.  Ph. 

sinoerus,  acfj.  [8  SA-+2  CER-],  dean,  pure, 
sound,  uninjured,  whole,  entire:  omnia  fucata  a 
sinceris  (intemoscere) :  sine  Tolnere  corpus  Since- 
rumque  fuit,  O. :  vas,  clean,  H. :  propria  et  sincera 
gens,  unmixed,  Ta. :  nobilitas,  L.  —  F 1  g.,  soufui, 
genuine, pure,  true, candid,  truthful:  Atheniensium 
iudicium :  Minerra,  0. :  equestre  proelium,  L. : 
voluptas,0. :  rerum  gestarum  pronuntiator:  nihil 
est  iam  siucerum  in  civitate :  fides,  L. 

unoiput,  pitis,  n.  [sfimi+caput],  a  half  head; 
hence,  of  a  hog,  a  cheek,  jowl,  lu. 

si-ne,  P^'AfP.  with  abl.,  without  (cf.  2  se) :  Sine 
omni  pericio,  T. :  sine  imaginibus,  sine  cantu  am- 
buri :  hominem  sine  re,  sine  fide,  sine  spe :  sine 
acie  victi,  L. :  non  sine  fioribus,  H. :  sine  sidere 
nootes,  starless,  Y. :  Tempestas  sine  more  furit, 
ceaselesdy,  V. :  vis  sine  pondere  caeli,  imponder- 
able, 0.— After  its  case :  flamma  sine  thura  lique- 
Bcere,  H. :  vitiis  nemo  sine  nascitur,  H. 

singillatim  or  singulatim,  adv,  [  singuli  ], 
one  by  one,  singly,  severally,  individually  :  comme- 
morare  Singulatim,  qualis  ego,  etc.,  T.:  loqui: 
civitas  non  iam  singillatim,  sed  provinciis  totis 
dabatur,  to  individuau. 

sine;ularis,  e,  adj.  [singulij,  one  by  one,  one  at 
a  time,  alone,  single,  solitary,  singular  :  genus,  i.  e. 
solitary:  singularis  mundus  atque  unigena :  homo 
cupidus  imperi  singularis,  exclusive  dominion :  sunt 
quaedam  in  te  singularia  .  .  .  quaedam  tibi  cum 
multis  communis,  peculiar.  —  Plur.  m.  as  subst., 
under  the  empire,  the  select  horse,  body-guard:  ala 
Singularium,  Ta. — Singular,  unioue,  matchless,  un- 
paraUeled,  extraordinary,  remarkable :  magnitudo 
animi:  vir:  homines  ingenio:  facultas  dicendi: 
mihi  gratias  egistis  singularibus  verbis :  fides,  N. : 
inpudentin :  crudelitas,  Cs. :  quid  tam  singulare 
(est),  quam  ut,  etc. 

singulariter,  adv.  [  singularis  ],  particularly, 
exceedingly:  alquem  diligere. 

singulatim,  adv.,  see  singillatim. 

Digitized  by  V^OOQ iC 


ainguli 


786 


siinis 


alngnli,  ae,  e,  adj.  [8  SA],  one  at  a  time,  tin- 
ale,  separate,  several,  individual:  honestiua  eum 
(agnim)  vos  univerei  quaro  singuH  pessideretis,  in 
common , . .  than  severally :  refert,  qui  audiant . . . 
frequentes  an  pauci  an  singuli. — As  subst. :  mitto 
ereptam  libertatem  populis  ac  singulis,  nations 
and  individuals. — Distrib.,  one  to  each,  separate^ 
Kingle:  describebat  censores  binos  in  singulas 
civitates:  filiae  singulos  filios  parvos  habentes, 
ffich  one  a  boy,  L. :  si  singuli  singulos  adgressuri 
essetis,  L. :  in  dies  singulos,  eocA  successive  day. 

Bingultlm,  adv.  [singultus],  sohbingly:  pauca 
locutus,  i.  e.  hesitatingly,  H. 

Bingulto.  — ,  fttus,  are  [  singultus  ],  to  hiccup, 
»ob. — F  o  e  t. :  truncum  relinquit  Sanguine  singul- 
tantera,  i.  e.  spurting,  V. :  Singultans  animam,  L  e. 
in  the  death  agony,  0. 

(singnltUB,  as),  m.  [GVOR-],  a  sobbing,  pant- 
ing, choking,  convulsive  sigh  ( only  abl.  sing,  and 
plur.,  and  ace.plnr.) :  fletum  euro  singultu  videre: 
Singultuque  pias  intemimpente  querellas,  0. :  Mit- 
te  singultOs,  H. :  *  vale '  pleno  singultibus  ore  dixit, 
0.— rAtf  death-rattle:  Ilia  singultu  tendunt,V.: 
longis  singultibus  ilia  pulsat,  V. 

(singulns),  see  singuli. 

sinister,  tra,  trum,  adj.,  with  comp.  [a  double 
cowp.  of  uncertain  origin],  left,  on  the  left,  on  the 
Ufl  hand,  at  the  left  side:  in  sinistro  cornu,  on  the 
left  wing,  Cs. :  angulus  castrorum,  Cs. :  ripa,  H. : 
tibia,  Ph. :  manus,  N.  —  As  subst.  /.  (sc.  manus) : 
sinistra  inpeditft,  Ca. :  natae  ad  furta  sinistrae,  O. : 
a  sinistra,  on  the  left:  miles  dextra  ac  sinistra 
muro  tectus,  Cs. — Plur.  m.  as  siUut.  (sc.  ordines): 
sinistris  additae  vires  (opp.  dextra  pars),  L. :  sini- 
sterior  rota,  0. — In  augury  (because  the  Roman 
aijgurs  faced  south,  with  the  propitious  East  on 
the  left),  favorable,  auspicious,  fortunate,  lucky: 
ita  nobis  sinistra  videntur,  Graiis  et  barbaris  dex- 
tra, meliora:  comix,  V. :  tonitrQs,  0.— <As  in  Greek 
augury,  where  the  face  was  northward),  imlucky, 
unfavorable,  inauspicious:  Di,  precor,  a  nobis  omen 
removete  sinistrum,  0. :  avibus  sinistris,  0. :  sini- 
strum  fulmen  nuntiare.  —  Fig.,  wrong,  perverse, 
improper:  mores,  V. :  natura,  Qvi. -- Unlucky,  in- 
jurious, adverse,  unfavorable,  bad:  Notus  pecori 
sinister,  V. :  interpretatio,  Ta. — As  subst.  it.  .•  (ma- 
trona)  studiosa  siniatri,  of  evil,  0. 

sinistra,  ae,  /.,  see  sinister. 

sinistre,  adv,  [sinister ],  badly,  wrongly,  per- 
versely :  excepius,  H. :  accipere,  Ta. 

sinistxorsus  or  sinistrorsum,  adv.  \dat.  of 
sinister +vorsus],  towards  the  left  side,  to  the  left: 
(silva)  se  flectit  sinistrorsus,  Cs. :  ille  sinistrorsum 
abit,H. 

«in5,  rtvl  (silt,  T.;  sistis,  C. ;  subj.  sieris,  Pac. 
a  p.  C. ;  rfris,  sint,  L. ;  pluperf.  sisset,  U    sissent. 


C,  L.),  situs,  ere  [1  SA-],  to  let  down,  set,  fix;  see 
1  situs. — To  let,  suffer,  allow,  permit,  give  leave,  let 
be:  prohibes;  leges  sinunt:  dum  resque  8iuit,tua 
corrige  vota,  0. :  Nunc  sinite,  forbear,  V. :  Non 
est  profecto ;  mie,  i.  e.  be  quiet,  T. :  non  sivi  acoe- 
dei-e:  neu  reliquias  meas  sieris  divezarier:  ilia 
moneo  longius  progredi  ne  sinas :  Medos  equitare 
inultos,  H. :  non  caede  perterrita  sinit  agmina, 
suffers  to  be  dismayed,  V. :  his  accusare  eum  per 
senatQs  auctoritatem  non  est  situs :  neque  sinam, 
ut  dicat,  T. :  nee  dii  siverint,  ut,  etc.,  Cu. :  sine  ve- 
niat,  let  Aim  come,  T. :  sine  vivat  ineptus,  H. :  sine 
sciam,  let  me  know,  L. :  natura  repugnat ;  Nee  sinit 
indpiat,  0. :  sinite  arma  viris,  leave  arms  to  men, 
Y. :  at  id  nos  non  sinemus,  T. :  Non  sinat  hoc 
Aiax,  0. :  ne  istuc  luppiter  sirit,  urbem  esse,  etc, 
L. :  £^.  sineres  vero  ilium  tuom  Facere  baec? 
De.  sinerem  ilium  ?  would  I  let  him  f  T. :  Sine  me, 
let  me  alone,  T. 

sinuatOB,  P,  of  sinuo. 

nnnm,  I,  n.,  a  large  vessel  of  earthenware,  poi, 
jar  :  lactis,  V. 

sinuo,  avi,  atus,  are  [sinus],  to  bend,  wind, 
curve,  bow,  swell  out  in  curves :  (anguis)  sinuat  in- 
mensa  volumine  terga,  V. :  flexos  sinuavi  corpus 
in  orbis  (anguis),  0. :  arcOs,  i.  e.  bend,  0. :  sinuan- 
tur  cornua  Lunae,  0. :  (Chaucorum  gens)  donee  in 
Chattos  usque  sinuetur,  extends  in  a  curve,  Ta. 

sinnosuSk  adj.  [sinus], /u^  of  curves,  fvil  of 
folds,  bent,  winding,  cutved,  sinuous,  serpentine: 
flexu  sinuoso,  V . :  volumina  (serpentis),  V . :  arcus, 
0. :  vestis,  0. 

sinuSk  tls,  m.,  a  bent  surface,  curve,  fold,  hoUaw, 
coil:  draco  . . .  conficiens  sinOs  e'oorpore  flexos, 
C.  po€t. :  (serpens)  flectit  sinQs,  0. :  spatium  rhom- 
bi  Implevit  sinOs,  i.  e.  stretched  the  folds  (of  the 
net),  lu. :  sinds  inplere  secundos,  L  e.  the  sweUing 
sails,  V. :  Ut  fieret  torto  nexilis  orbe  sinus,  i.  e.  a 
ringlet,  0.^  The  fold  of  the  toga  about  the  breast, 
bosom,  lap:  cedo  mihi  ex  ipsius  sinu  litteras:  In 
sinu  ferens  deos,  H. :  sinOs  conlecta  fluentis,  V. 
— P  r  o  V. :  talos  Ferre  sinu  laxo,  X.e.tobe  careless 
about,  H. — A  purse,  money:  non  habet  ille  sinum, 
0. :  avaritiae,  lu.  —  A  garment :  auratus,  O. :  re- 
galis,  0. — Of  a  person,  the  bosom:  colubrara  Sino 
fovit.  Ph. :  in  sinu  consults  recubans,  L. :  Usque 
metu  micuere  sinQs,  dum,  etc.,  0. — A  bay,  bight, 
gulf:  ex  alto  sinus  ab  litore  ad  urbem  inflectitar : 
sinus  maritimi :  Illyricos  penetrare  sinOs,  V.  — 
The  land  around  a  gulf,  shore  of  a  bay :  in  Ma- 
liaco  sinu  is  locus  erat,  L. :  omnia  propior  sinus 
teiiebatur,  Ta. — A  fold  in  land,  basin,  hollow,  val- 
ley :  terra  in  ingentem  sinum  consedit,  L. :  mon- 
tiuro,  Cu. — F  i  g.,  the  bosom,  love,  affection,  intunei" 
cy, protection :  hicine  non  gestandus  in  sinu  est? 
f. :  iste  vero  sit  in  sinu  semper  meo:  (Pompeias) 
in  sinu  est,  l  e.  dear  to  me :  Bibalom  noli  dimit- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


siparium 


787 


altiens 


tere  e  sinu  ti», /rom  your  intimacy:  negotium 
sibi  ill  8iuum  delatum  e:>8e,  committed  to  his  care. 
—  The  interior,  inmost  part,  heart:  in  sinu  urbis 
sunt  hostes,  S. — A  hiding-place,  place  of  conceal- 
ment: ill  sinu  gaudere,  i.  e.  in  their  sleeves. 

upariom,  I,  n,  [dim.  of  siparum  =  aiirapoQ^  top- 
sail].— In  a  theatre,  a  small  curtain  drawn  between 
the  scenes:  post  siparium,  i.  e.  behind  the  scenes: 
vocera  locasti  Sipario,  i.  e.  to  the  stage,  lu. 

siplld,  5nis,  n.,  zziffi^utv,  a  siphon,  lu. 

81  quando  (siquando),  adv.,  if  ever^  if  at  any 
time  ;  see  quando. 

si  quldem  or  siquidem  ( old  nquldem ), 

conj.,  if  only,  if  indeed:  actumst,  siquidem  haec 
vera  praedicat,  T. :  0  morem  praeclarum,  si  qui- 
dem  teneremus ! :  siquidem  ...  si  minus,  0.  — 
Since  indeed,  since,  inasmuch  as:  Siquidem  ille 
ipse  noD  volt,  T. :  siquidem  Homerus  fuit  ante 
Romam  conditam. 

81  qui,  see  1  qui,  2  qui,  and  si. 

8i  quia  (aiquis),  see  2  quis  and  si. 

Siren,  enis, /.,  =2i/t)^v,  a  Siretu — Plur.,  the 
Sirens  (mythicjil  birds  with  virgins'  faces,  who 
enticed  sailors  by  sweet  songs  and  then  destroyed 
them),  C,  H.,  0.:  qui  nullam  Sirena  flagellis  Com- 
parat,  i.  e.  likes  tlie  sound  of  lashes  better  than  any 
sotiff,  lu. :  improba  Siren  Desidia,  seducer^  H. 

airis,  Birit,  subj.  perf  of  sino,  for  siveris,  etc. 

1.  fitirius,  I,  m.,  =£€ipioc,  the  dog-star,  Sirius, 
V. 

2.  Sirius,  adj.,  of  Sirius:  ardor,  V. 
sirpea,  sirpus,  see  scirp-. 

urus,  I,  m.,  =r  (Tftpof,  a  pit  for  storing  grain, 
underground  granary,  Cu. 

1.  sis,  subj.  of  sum. 

2.  sis,  for  si  vU ;  see  1  volo. 

siser,  ei-is,  n.,  =  trioapov,  a  plant  with  an  escu- 
lent root,  skirwort,  H. 

sisto,  stiti,  statu.^,  ere  [STA-],  to  cause  to  stand, 
place,  set,  set  up,  fx,  plant :  me  gelidis  convalli- 
bus,  V. :  In  litore  siste  ^r&dnm,  plant  your  foot, 
0. :  iaculum  clamanti  in  ore,  plant  tlie  dart  in  his 
face,  V. :  Victima  Sistitur  ante  aras,  0. :  aciem 
in  litore,  V. — With  two  ace.,  to  cause  to  be  placed: 
tutura  patrio  te  limine  sistara,  i.  e.  tcill  see  i/ou  safe 
home,  V. :  victores  domos  reduces  sistatis,  L. — 
To  place,  conveu,  send,  lead,  take,  conduct,  bring: 
Officio  moo  ripii  sistetur  in  ilia  Haec,  ?rt//  be  car- 
ried by  me  to,  etc.,  0. :  (vos)  facili  iam  tramite  si- 
stam,  V. :  Annam  hue  siste  sororem,  V.  — With 
pron.  reflex.,  to  betake  oneself  present  oneself,  come: 
des  operam  ut  te  ante  Kal.  Jan.,  ubicumque  ori- 
mus,  sisUis :  Hie  dea  se  rapido  nisu  Sistit,  V. — In 
judicial  proceedings,  of  persons,  to  produce^  cause 


to  appear:  promittere  Xaevio  sisti  Quinctium, that 
Quinclius  shall  appear  to  answer  Naevius:  puel- 
1am  sistendam  promittat  (i.  e.  fore  ut  puella  sista- 
tur  in  iudicio),  L. ;  of.  vas  f actus  est  alter  eias 
sistendi,  ut,  etc.,  i.  e.  as  surety  for  his  appearance. 
—  In  the  phrase,  vadimonium  sistere,  to  make 
good  the  vadimonium,  keep  the  undertaking,  i.  e. 
appear  to  answer:  vadimonium  sistit. — ^Ellipt: 
testificatur,  P.  Quinctium  non  stitisse,  et  se  stitisse 
(sc.  vadimonium).— 7b  cause  to  stand, fix,  establish, 
confirm:  rem  Romanam  magno  tarbante  tumultu, 
V.  —  E 1 1  i  p  t.  (sc  se),  to  stand  firm,  endure:  qui 
rem  p.  sistere  negat  posse.— Tb  arrest,  stop,  check, 
cause  to  halt:  legiones,  L. :  nee  sisti  vis  hostium 
poterat,  Cu. :  se  ab  efifuso  cursu,  L. :  aquam  fluviis, 
v.— With  gradum  or  pedem:  qui  (exercitus),  ut 
non  referat  pedem,  sistet  certe,  ue.  iri//  halt,  if  not 
retreat :  Siste  gradum,  V. :  in  primo  limine  siste 
pedem,  0. :  sistere  contra  (sc.  pedem),  i.  e.  make  a 
stand,  V. :  sistunt  Amnes,  halt,  V. :  Incerti,  ubi  si- 
stere detur,  to  rest,  stay,  V.— F  i  g.,  to  end,  put  an 
end  to,  stop,  cause  to  cease,  check :  f  ugam,  L. :  lacri- 
mas,  0. :  Pace  tamen  sisti  bellum  placet.  0. :  sitim, 
allay,  O.—Pass.  impers.,  to  be  checked,  be  endured, 
be  remedied. — Only  in  phrases  with  posse:  totam 
plebem  .  .  .  nee  sisti  posse  ni  omnibus  oonsulatur, 
and  no  relief  is  possible,  but,  etc.,  L. :  si  domestica 
seditio  adiciatur,  sisti  non  posse,  ths  case  is  hope- 
less, L. :  yixque  concordift  sisti  videbatur  posse, 
that  the  crisis  could  scarcely  be  met,  even  by  union, 
L. :  qualicunque  urbis  statu,  manente  disciplinft 
militari  sisti  potuisse,  any  condition  is  endurable, 
etc.,  L. 

sistmm,  I,  n.,  =  viiorpov,  a  brazen  rattle,  Isis- 
rattle  (used  by  the  Egyptians,  esp.  in  the  festivals 
of  Isis) ;  sonitus  Sistrorum,  0. :  iratum,  lu. :  Re- 
gina  patris  vocat  agmina  sistro  (sarcastic,  of 
Cleopatra),  V.,  Pr. 

sisjrmbriam,  l,  n.,  =  aitrCfippiov,  wild-thyme 
(consecrated  to  Venus) :  grata,  0. 

SisyphiuB,  adj.,  of  Sisyphus  (son  of  Aeolus) : 
Ulixes  sanguine  cretus  Sisyphio,  0. :  labores,  Pr. 

sitella,  fie,fdim.  [situla,  bucket],  an  urn  for 
lots  (with  a  narrow  neck,  so  that  but  one  lot  could 
float  upon  the  water) :  de  M.  Octavio  deferre  sitel- 
lam :  sitella  lata  est,  ut  sortirentur,  L. 

siticuldsus,  adj.  [sitlcula,  dim.  of  sitis],  dry 
parched,  arid :  Appulia,  H.  * 

sitiens,  entis,  adj.  [P.  of  sitio],  thirsting, 
thirsty,  dry,  athirst:  ut  ipse  ad  portam  sitiens 
pervenerim:  (pocula)  arenti  sitientes  hausimus 
ore,  0. :  Tantalus,  E.— Dry,  parched,  arid,  without 
moisture:  hortus,  0. :  Afri,V.:  Can icula,  joorcA- 
ing,  0.  —  F  i  g.,  thirsting  for,  desiring  eagerly, 
greedy:  amator,  0.:  venire  ad  sitientis  auils, 
eager  (for  news)    virtutis^ 


Digitized  by  VjOOQ IC 


sitiexiter 


788 


amaragdus 


sitiexiter,  adv,  [sitiens],  thirMy^  eagerly,  greed- 
ily :  sitienter  quid  expetens. 

sitio,  IvI,  — ,  Ire  [sitisl  to  thirtt,  he  thiretv. — 
P  r  o  V. :  mediis  in  undis  (in  allusion  to  Tantalus), 
0. — Faea.:  Quo  plus  sunt  potae,  plus  sitiuntur 
aquae,  are  thirsted  for,  0. — To  be  dried  up,  be 
parched,  want  moisture :  sitire  agros :  tosta  sitit 
tellus,  0. :  ipsi  fontea  iam  sitiunt. — Fig.,  to  thirst 
after,  long  for,  desire  eagerly,  covet:  sanguinem 
liostrum:  honores. 

sitiB,  is  {ace.  \m,iioplur.),f.,  thirst:  ardentibus 
siti  faucibus,  L. :  tibi  cum  fauces  urit  sitis,  H. : 
cum  potione  sitis  depulsa  est:  ubi  quarta  sitim 
caeli  oonlegerit  hora,  excited,  V. :  sitim  tolerare, 
Ta. :  finire,  H. :  relevare,0. :  deponere,  0. :  repri- 
mere,  Cu. :  sitis  arida  guttur  Urit,  0. — Of  things, 
dryness,  drought,  aridity :  siti  findit  canis  aestifer 
arva,V.:  deserta  siti  i-egio,  V. — Fig.,  strong  de- 
sire, eagerness, greediness,  thirst:  cupiditatis  sitis: 
diutina,  L. :  libertatis :  cruoris,  0. :  argenti,  H. :  si- 
tis maior  famae  quam  virtutis,  lu. 

SittianiiB,  a^.,  of  a  Sittius  :  syngrapha,  ne- 
gotium. 

aittybos  (-bua),  l,  m.,=:frirTvPovt  ^  ^*^«^  ^i^ 
page  (a  strip  of  parchment  bearing  the  title  of 
a  roll  or  book) :  sittybis  libros  inlustrare  (al.  silly- 
bis  ;  cf .  oiXXvPoq). 

1.  aitua,  a^.  [P.  of  smo],  placed,  set,  lying, 
siiuate  :  Romuli  lituus,  cum  situs  esset  in  curia 
Saliorum,  etc. :  in  ore  sita  lingua  est:  in  ipsis 
penetralibus  (Britanniae),  Ta.— Of  places,  lying, 
situate :  locus  in  medi&  insula :  in  quo  (sinu)  sita 
Carthago  est,  L. :  urbes  in  orft  Asiae,  N. — Of  the 
dead,  laid  out,  ready  for  burial:  Ea  (mater)  sita 
erat  exadvorsum,  f .  —  Laid  at  rest,  buried,  in- 
terred: hie  est  ille  situs:  C.  Mari  sitae  reliquiae: 
(Aeneas)  situs  est .  .  .  super  Numicum  fluviura,  L. 
— F  i  g.,  placed,  situated,  fixed,  present,  ready :  Pe- 
iore  res  loco  non  potis  est  esse  quam  in  quo  nunc 
sita  est,  T. :  quae  ceteris  in  artibus  aut  studiis 
sita  sunt :  (voluptates)  in  medio  sitas  esse  dicunt, 
within  the  reach  of  all.— Lying,  resting,  dependent : 
In  te  spes  omnis  nobis  sitast,  T. :  adsensio  quae 
est  in  nostrft  potestate  sita :  situm  in  nobis,  as  far 
€u  lies  in  us :  est  situm  in  nobis,  ut,  etc. :  qui 
oranem  vim  divinam  in  naturft  sitam  esse  censet: 
in  armis  omina  sita,  S. :  iam  si  pugnandum  est, 
quo  conailio,  in  temporibus  situm  est. 

2.  aitUB,  Qs,  m.  [1  SA-],  a  situation,  pontion, 
site,  location,  station  :  cuius  hie  situs  esse  dicitur : 
urbs  situ  nobilis :  locorum,  Cu. :  urbes  natural! 
situ  inexpugnabiles,  L. :  Africae,  S. :  castrorum, 
Cs. :  turris  situ  edita,  Cu. :  membrorum :  monu- 
mentum  Regali  situ  pyramiduro  altius,  i.  e.  struc- 
ture, H. :  opportunissimi  sitfis  urbibus:  sittis 
partium  corporis:  revocare  sitfls  (foliorum),  ar- 
mnaement,  V. — IdUness,  sloth,  inactivity,  sluggish- 


ness: victa  situ  senectus,  Y.:  Indigna  est  pigro 
forma  perire  situ,  0. :  marcescere  otii  situ  civita- 
tero,  L. :  (verba)  Nunc  situs  informis  premit,  H. : 
in  aetemo  iacere  situ,  i.  e.  forgetfulness,  Ft. —  7%d 
effect  of  neglect,  ruKt,  mould,  mustiness,  dust,  dirt^ 
filth:  Per  loca  senta  situ,  V. :  immundus,  0. :  Si- 
tum inter  oris  barba  Intonsa,  etc.«  C.  po^t. 

n-ve  or  aeu,  conj.,  or  if  fcf.  vel  si) :  postulo, 
sive  aequomst,  te  oi-o,  ut,  etc.,  T.:  ut  mini  Platonis 
illud,  seu  quis  dixit  alius  (i.  e.  vel  si  quis),  or  who- 
ever else  said  it :  Bis  denas  Italo  texamus  robore 
navis,  Seu  plurls  complere  valent,  etc.,  V. :  turdus, 
Sive  aliud  privum  dabitur  tibi,  devolet  illuc,  H. — 
When,  of  two  or  more  suppositions,  it  is  indiflfer- 
ent  which  is  true  or  accepted ;  in  the  formula,  ti 
.  .  .  sive,  or  «  .  .  .  seu,  if ...  or  if:  Si  ista  uxor 
sive  amica  est,  T. :  si  nocte  sive  luce,  s\  servos 
sive  liber  faxit,  L. :  si  arborum  trunci,  sive  naves 
essent  a  barbaris  missae,  Cs. — In  the  formula, 
sive  .  .  .  sive,  ot  seu  ...  seu  (poet  also  sive  .  .  .  seu, 
or  seu  ..  .  sive),  be  it  that .  ,  .  or  that,  if ...  or  if  , 
whether  .  .  .  or:  sive  retractabls,  sive  properabis : 
sive  regi  sive  optimatibus  serviant:  seu  periculi 
magnitudine  seu  animi  mobilitate  inpulsi,  S.:  Sive 
deae  seu  sint  dirae  volucres,  Y. — Often  more  than 
twice:  sive  Sulla  sive  Marius  sive  uterque  sive 
Octavius  sive  qui  alius  . .  .  eum  detestabilem  iudi- 
00. — With  ellips.  of  sive  in  the  first  clause  (poet.): 
Quo  non  arbiter  Hadriae  Maior,  tollere  seu  ponere 
volt  freta,  H. — ^The  suppositions  are  sometimes 
followed,  each  by  its  own  conclusion :  nam  sive 
timuit,  quid  ignavius  ?  sive  meliorem  suam  cao- 
sam  fore  putavit,  quid  iniustius?:  eos  seu  dedi 
placeat,  dedere  se  paratos  esse,  seu  supplicio  ad- 
fici,  daturos  poenas,  L. — When  the  second  suppo- 
sition is  presented  as  contrary  to  the  first,  it  may 
be  introduced,  after  sive,  by  sin  or  si  vero:  sive 
sensus  exstinguitur  .  .  .  quis  me  beatior?  sin  vera 
sunt,  etc. :  sive  enim  abscedant,  cui  dubium  esse 
quin  ...  sin  autem  manendum  ibi  nihilo  minus 
sit,  L. :  sive  enim  Zenonem  sequare,  magnum  est 
efficere  ...  si  vero  Aoademiam  veterem  persequa- 
mur,  etc. — Correl.  with  aut  or  ne  (poet):  (saxura) 
seu  turbidus  imber  Proluit,  aut  annis  solvit  sub- 
lapsa  vetustas,  whether  .  .  .  or,  Y. :  Substitit,  erra- 
vitne  via,  seu  lassa  resedit,  Incertum,  whether  .  .  . 
or,Y. — As  a  simple  disjunctive,  or;  quid  pertur- 
batius  hoc  ab  urbe  discessu,  sive  potius  turpissirai 
f uga  ? :  remotis  sive  omnino  missis  lictoribus :  te 
rogo  .  .  .  resistas  sive  etiam  occurras  negotiis. — 
Introducing  an  alternative  which  is  preferred,  or 
rather,  or  more  accurately,  or  as  I  should  say: 
eiecto  sive  emisso  iam  ex  urbe  Catilina,  ille  arma 
misit:  urbem  matri  seu  novercae  relinquit,  L.: 
quam  (sagittam)  Parthus  sive  Cydon  torsit,  Y. 

amaragdua,  I,  m.  and  /.,  =  ofLapayioq,  a  gr^en 
preoiouM  stone,  emerald,  beryl,  jasper :  clan,  0. 


Digitized  by  V^OOQIC 


smarU 


789 


Bocors 


smaiia>  idis,/.,  =  (Tftdpiiy  a  small  aea-fikh^  0. 

■fni^fi-jT^  acis,/*.,  =  <T/i7Xa|,  bindweed^  toithunnd. 
— P  e  r  s  o  n.,  a  girl  who  was  transformed  to  smi- 
lax,0. 

Sminthens  (disyl),  — ,  ace.  ea,  m.,  =  Xfuv^ivg 
[from  Sminthe,  a  town  of  the  Troad],  the  Smin- 
t/ieariy  a  surname  of  Apollo^  0. 

(soboles,  sobolesoo),  see  subol-. 

Bobrie,  adv.  [sobrius],  moderately,  temperately: 
▼ivere. 

85i>rina8, 1,  m.  [sororl  a  coitsin  by  the  mother^s 
side,  mother's  sisters  child:  Clirysidis,  cousin-yer- 
man,  T. :  coniunctionea  coiisobrinorum  sobrino- 
ninique. 

BobriOB,  adj.  [2  se+ebrius],  not  drunk,  sober: 
inter  sobrios  bacchari :  nemo  fere  saltat  sobrius  : 
male  sobrius,  i.  e.  ebrius,  0. — Free  from  drunken- 
ness, moderate:  conviviiim. — Sober, moderate,  tem- 
percUe,  continent:  parens  ac  sobrius,  T. :  homines. 
— F  i  g.,  sober,  self-possessed,  sensible,  prudent,  rea- 
sonable, cautious:  Satin'  nanus  est  aut  sobrius? 
T. :  oratores :  memento  alte  sobria  ferre  pedem, 
prudently,  0. 

8000UB,  T,  m,,  a  low-heeled  shoe,  light  shoe,  Ore- 
dan  shoe,  slipper,  sock:  soccos,  quibus  indutua 
esset — E  s  p.,  as  characteristic  of  comic  actors : 
Qaam  non  adstricto  percurrit  pulpita  socco,  H. : 
Hunc  socci  cepere  pedem,  H. — Comedy  (x^oQi.): 
prope  socco  Digna  carmina,  H. :  Usibus  e  mediis 
soocus  habendus  erit,  0. 

BOCer,  eri  {abL  socrS  for  socerO,  0.  po6t.),  m. 
[cf.  Uvpoq],  a  fat1ier-in-law :  cum  sooeris  generi 
non  lavantur,  Cs.,  H.,  V.,  0. :  soceri,  parents-in- 
law,  V. — A  son^s  father-in-law,  T. 

BOOia,  ae,  /.  [  socius  ],  a  sharer,  partner,  comr 
panion,  associate:  (eloquentia)  est  oti  socia:  civi- 
tas  socia  tuorum  furtorum:  alquam  pro  socia 
obtinere,  S. :  Addit  se  sociam,  V. :  socias  sorores 
Impietatis  habet,  0. :  socia  generisque  torique, 
i.  e.  sister  and  wife,  0. 

BOOiabiliB,  e,  adj.  [socio],  to  be  joined  together, 
close,  intimate :  consortio  inter  reges,  L. 

BOOialiB,  e,  adj.  [socius],  of  companionship,  of 
allies,  allied,  confederate :  lex  iudiciuroque :  exer- 
citus,  i.  e.  of  the  aUies,  L. :  bella,  wars  of  the  allies, 
lu. — Of  marriage,  conjityal,  nuptial :  Livia  tecum 
socialls  corapleat  annos,  0. :  torus,  0. :  carmina, 
i.  e.  epithalamium,  0. 

socialiter,  adv.  [socialis],  accommodatingly,  in 
a  spirit  of  fellowship,  H. 

BOCietaB,  atis,  /  [  socius  1  fellowship,  cusocia- 
tion,  union,  community,  society:  hominum  inter 
ip'ios:  generis  humani :  nulla  cum  tyrannis :  con- 
siliorum  omnium :  quorum  (criminum)  tibi  socie- 
tas  Cum  Verre  cius  modi  est — A  copartnership, 


association  in  business:  societatem  cum  Naevio 
facere :  magn&  fide  societatem  gerere :  quae  (pe- 
cunia)  tibi  ex  societate  debeatur. — A  company  of 
publicans,  revenue  farmers'  association :  societas : 
provinciarum,  Cs.  —  A  political  league,  alliance, 
confederacy:  cum  Ptolemaeo  societas  erat  facta, 
Cs. :  Romam  miserant  societatem  rogatum,  S. :  in 
societate  manere,  N. 

Booio,  avi,  atuB,  are  [  socius  ],  to  join  together, 
combine,  unite,  associate,  hold  in  common,  share: 
quocum  me  uno  amicitia  .  .  .  rei  p.  causft  sociarat: 
coetus  utilitatis  communione  sociatus:  periculum 
vitae  tuae  mecum,  i.  e.  to  risk  life  for  me :  ne  so- 
cietur  sanguis,  L. :  Ne  cui  me  vinclo  vellem  sociare 
iugali,  y. :  cum  quo  sociare  cubilia  vellem,  0.  i 
Verba  loquor  socianda  chordis,  to  be  acoompaniedt 
U.:  Theseus  sociati  parte  laboris  Functus,  jotW 
task,  0. :  sociari  facinoribus,  i.  e.  to  take  part  in,  L. 

1.  BOOiuB,  adj.  [SEC-],  sharing,  joining  in,  par- 
taking, united,  associated,  kindred,  allied,  fmow, 
common :  socium  cum  love  nomen  habere,  0. : 
Aurea  possedit  socio  Capitolia  templo  Mater,  i.  e. 
in  common  with  Jupiter,  0. :  sepulcrum,  0. :  spes, 
0. — Leagued,  aUiea,  confederate :  cura  sociae  reti- 
nendae  urbis,  L. :  agmina,  V. :  manQs,  i.  e.  of  the 
allies,  0. 

2.  BOOiuB,  I,  m.  (gen,  plur.  sociflm,  L.,  V.),  a 
fellow,  sharer,  partner,  comrade,  companion,  asso- 
ciate: belli  particeps  et  socius:  regni:  neminem 
habeo  culpae  socium :  gloriosi  laboris :  Hunc  cape 
consiliis  socium,  V. :  socium  ease  in  negotiis,  T. : 
Cum  sociis  operum,  H. :  amissa  sociorum  parte, 
0. :  generis  socii,  i.  e.  relatives,  0. :  tori,  i.  e.  con- 
sort, 0. — In  business,  an  associate,  copartner,  part- 
ner: socii  putandi  sunt,  quos  inter  res  com muni- 
cata  est :  utilitas  sociorum  per  tc  def  ensa,  of  the 
members  of  the  company:  furti  et  pro  socio  dam- 
natxiB,  for  defrauding  a  partner. — In  public  life, 
an  ally,  confederate,  friend :  Boios  socios  sibi 
asciscunt,  Cs. :  socii  atque  amici  populi  R. :  om- 
nes,  socii  atque  hostes,  S.— In  phrases  with  Latini 
or  nomen  Latinum,  to  denote  the  whole  body  of 
Italian  confederates  of  Rome :  socii  et  Latini,  i.  e. 
the  Italian  allies  in  and  beyond  Latium  :  ab  sociin 
et  nomine  Latino  auxilia  accersere,  S. :  socii  mu 
nominis  Latini,  L. :  socii  Latini  nominis,  the  Ixxtin 
allies,  L. 

BOOOrdia,  ae,  /.  [  socors  ],  dulness,  carelesmeM, 
negligence,  sloth,  laziness,  indolence,  inactivity  (only 
sing) :  nil  locist  socordiae,  T. :  socordia  torpesce- 
re,  S. :  nostri  socordia  iam  hue  progressus,  L. : 
nisi  felicitas  in  socordiam  vertisset,  Ta. :  Darei, 
Cu. 

(sooorditer),  adv.  [  socors  ],  negligently,  sloth 
/m%.— Only  eomp, :  socordius  res  acta,  L.',  Ta. 

Booors,  cordis,  adj.  [2  se- +cors],  without  spirit, 
unenterprising,  negligent,  shfggish,  slothful,  infOC" 

Digitized  by  V^OOQIC 


■ooms 


7W 


■oleo 


twr :  ▼iotoriA  socors  factus,  S. :  ceteraram  rerum, 
T. — Without  inteUiffmce,  narrow-minded^  sUly^fool- 
iaKf  stupid:  natura:  stolidi  ac  socordes,  L. 

Booma,  tts,  m.  and  /  [socer], — J/cuc,  a  father' 
in4av}  (old) :  a  socru,  Oenomao  rege,  Poet  ap.  C. 
— Fem.^  a  mother-in-law:  omnes  socrQa  odenint 
nurQs,  T. :  iniqua,  0. :  nubit  genero  socrus. 

Bodallcliis,  adj.  [sodalis],  of  a  Modalis^  of  fel- 
lowship^ of  companionship:  lure  sodalicio  mthi 
iunctus,  0. — As  *ubst.  n.,  afellowshipy  brotherhood, 
association,  secret  society,  conspiracy:  fraternum 
vero  dulce  Bodaliciuro,  Ct :  lex  de  sodaliciis :  so- 
daliciorum  crimen. 

sodalis,  is,  adj.,  of  companions,  friendly,  com- 
panionable, sociable :  turba,  0. :  nee  deBunt  Vene- 
ris sodttli  Vina  craterae,  H. — As  subst,  m.  and  /., 
an  associate,  mate,  fellow,  intimate,  comrade,  crony, 
boon-companion:  habui  semper  sodalis  .  .  .  epula- 
bar  cum  sodalibus:  aequales  sodalesque  adule- 
scentium  Tarquiniorum,  L. :  Pompei  meorum  pri- 
me sodalium,  H. :  istius  in  hoc  morbo :  veterem 
tutare  sodalem,  0.  —  In  an  association,  a  fellow- 
member,  associate:  in  Lupercis  sodales. — A  par- 
ticipator, accomplice,  conspirator:  alquos  sodalis 
vocare. 

sodalltas,  atia,  /.  [sodalis],  association,  fellow- 
ship, companionship,  friendship :  sodalitas  fami- 
liaritAsque.  —  A  society,  cusociation,  brotherhood: 
fera. — An  cusociation  for  dining,  banqueUng-dub  : 
Bodalitates  roe  quaestore  constitutae  sunt — A  se- 
cret society,  conspiracy :  ut  sodalitates  decuriatique 
discederent,  etc. 

sodes  [for  si  audes],  if  you  vnll,  if  you  please, 
with  your  leave,  prithee,  pray  (ooUoq.) :  at  scin' 
quid,  sodes  ?  T. :  Die  sodes,  quis,  etc.  ?  T. :  Re- 
spondesne  tuo  die  sodes  nomine  f  H. :  taoe  sodes, 
T. ;  cf.  *  Tene  relinquam  an  rem  V  *  me,  sodes ' 
(sc.  relinque),  H. 

sol,  sOlis,  m.  [2  SER-],  the  sun  :  lux  soils :  quid 
potest  esse  sole  mains  ? :  occidens,  oriens,  sunset, 
sunrise:  sole  orto  Gracchus  copias  educit,  L. :  ad 
Bolis  occasum,  towards  sunset,  Cs. :  surgente  a  sole 
ad,  etc.,/rom  early  morning,  H. — P  r  o  v. :  adiecit, 
nondum  omnium  dierum  solem  occidisse,  i.  e.  that 
his  day  of  retenge  might  yet  come,  L, — Mur, :  se  duo 
soles  vidisse  dicant — E  s  p. :  spectant  in  orientem 
solem,  to  the  East,  Cs. :  si  illud  signum  soils  ortum 
conspiceret,  to  the  Bast :  ab  ortu  soils  flare  venti, 
L. :  alterum  (litus)  vergit  ad  occidentum  solem, 
to  tlie  west,  Cs,:  spectat  inter  occastim  solis  et 
se[)temtriones,  north-west,  Cs. :  quae  (pars  insulae) 
c<t  propius  solis  occasum,  Cs. — A  day  (  poet.  ) : 
jji'ptiinus,  III.  :  O  sol  Pulcher,  0  laudande,  H. :  Su- 
premo 8olt\  at  midday,  H. :  longos  Cantando  con- 
dere  sole-",  spend  tfie  long  summer  days,  V. :  Si 
numeres  anno  soies  ct  nubila  toto,  the  sunny  and 
the  cloudy  days,  0. —  The  sun^sunlight, sunshine^  heat 


of  the  sun  :  paululum  a  sole,  out  of  the  sun:  in  sole 
ambulare :  torrente  meridiano  sole,  L. :  ut  veniens 
dextnim  latus  aspiciat  sol,  lighi  of  the  morning 
sun,  H. :  adversi  solis  ab  ictu,  sunstroke,  0. :  pa- 
tiens  pulveris  atque  solis,  H. — P  r  o  v. :  processerat 
in  solem  et  pulrerem,  i.  e.  into  the  struggles  of 
life:  cum  id  solis  luce  videatur  clarius, /7/atn«r 
than  sunlight, — Plur. :  Quae  leris  adsiduis  soli  bus 
usta  riget,  0. :  Quae  carent  ventis  et  solibus,  I  e. 
are  buried,  H. :  ex  imbri  soles  Prospicere . . .  pote- 
ris,  V. :  Turn  blandi  soles,  0. :  aequora  semper 
solibus  orba  tument,  0.:  solibus  rupta  glacies, 
lu. — As  nom.  prop,  the  Sun-god,  Sol  (an  Italian 
deity) :  quod  magni  filia  Solis  eram,  0. :  gratis 
tibi  ago,  summe  Sol:  si  hoc  uno  quicquam  Sol 
vidisset  indignius :  Solem  Consule,  qui  late  facta 
videt,  0.  —  Fig.,  the  sun,  light,  glory :  P.  Africa- 
nus  sol  alter :  Solem  Asiae  Brutum  appellat,  H. 

solaoioluin  (not  sdlat-),  i,  n.  dim.  [solacium], 
a  little  comfort,  little  solace :  sui  doloris,  Ct. 

solaoiom  ( not  sdl&tium  ),  I,  n.  [8  SAL-  ],  a 
soothing,  assuaging,  comfort,  relief,  consolation,  sol- 
ace :  haec  sunt  solacia,  haec  f omenta  summonira 
dolorum :  adversis  (rebus)  solacium  praebere :  ▼&- 
care  culpA  magnum  est  solacium :  (mihi)  absent! 
solacia  dedistis :  solacia  Dixit,  0. :  cuius  luctus 
nullo  Bolacio  levari  potest :  tumulo  solacia  posco, 
0. :  mortis  en  solacium  I  Ph. :  fore  etiam  reliquis 
ad  Buam  spem  solacio,  Cs. :  hie  parenti  suo  magno 
solaoio  in  laboribus  f uit :  aves,  solacia  ruris,  con- 
solers, 0. :  dicta,  duri  solacia  casQs,  V. — Satisfac- 
tion, compensation :  ex  tua  calamitate  ossibus  fill 
sui  solacium  reportare,  I  e.  satisfaction :  sine  sola- 
cio agere,  Ta. 

solameii,  inis  [solor],  a  cmnfort,  rdief,  solace, 
consolation:  mali,  v. 

solaxia,  e,  adj.  [sol],  of  the  sun,  solar:  lumen,  0. 

solarium,  I,  n.  [sol],  a  sun-dial :  ad  solarium 
▼ersari,  i.e.  the  sun-dial  in  the  Forum. — A  dock: 
solarium  vel  descriptum  \  si  ex  aquft,  i.  e.  either  a 
sun-dial  or  a  water-dock, 

solati-,  see  sdlftci-. 

solator,  Oris,  m.  [solor],  a  comforter,  consoler: 
ipse  ego  solator,  Tb. 

soldurii,  drum,  m.  [Celtic],  retainers,  voftoZt, 
liegemen :  quos  illi  soldurios  appellant,  Cs. 

soldus,  see  solidus. 

solea,  ae,  /.  X  solum  ],  a  sole,  sandal,  slipper : 
soleam  deme  vel  adde  pedi,  0. :  soleas  poscit,  H. 
— A  dasp  for  the  feet,  fetter :  ligneae. — A  kind 
of  shoe  for  animals  (not  permanently  fastened) : 
ferrea,  Ct. — A  kind  offish,  sole,  0. 

soleatus,  adj.  [  solea  ],  wearing  sandals,  dip- 
pered 
SoloOk  — ,  itus,  Sre,  to  use,  be  wont,  be  qccur 


Digitized  by 


Google 


BoUde 


791 


BoUers 


tcmed:  qui  mentiri  solet:  run  esse  crebro  soleo, 
T. :  soliti  prandere,  H. :  id  quod  optimo  cuique 
Athenis  accidere  solitum  est:  volgo  quod  dici 
Folet,  T. :  unde  viileri  Danaum  solitae  naves,  V. : 
si  (domus)  alio  domino  solita  est  frequentari. — 
E  1 1  i  p  t :  Sic  aoleo  aiuicos  (  sc  beare ),  T. :  cum 
eum  defenderit  item,  qui  te  solebat :  Agedum,  ut 
soles,  T. :  quod  pmva  arabitio  solet,  S. :  quod  in 
tali  re  solet,  S.— 7b  cohabit:  cum  alqua,  Ct. 

BOlide,  adv.  [solidus],  surely,  wholly^  fully, 
truly:  hunc  mea  gaudere  gaudia,  T. 

BOliditaB,  &tis,  /.  [solidus],  solidneas,  aolidity  : 
corpora  individua  propter  soliditatera. 

BOlido,  — ,  — ,  are  [  solidus  ],  to  make  firm, 
make  dense,  solidify,  compact,  strengthen :  (  area ) 
creta  solidanda,  V. 

Bolidus  (poet,  also  soldua),  a^'.  with  sup.  [8 
SAL-],  undivided,  unimpaired,  whole,  complete,  en- 
tire: usura:  stipendium,  L. :  taurorum  viscera,  V. : 
deciens  solidum  absorbere,  i.  e.  at  a  draught,  H. : 
hora,  lu. :  parum  solidum  consulatum  explere,  in- 
complete, L. — As  subst.  n.,  an  entire  sum,  total:  ita 
bona  veneant,  ut  solidum  suum  cuique  solvatur, 
his  whole  debt:  metuens  reddere  soldum,  H. — 
Massive,  firm,  dense,  substantial,  compact,  not  hol- 
low, solid:  corpora  ( sc.  aro/xoi ) :  terra:  paries: 
Crateres  auro  solidi,  V. :  elephantus,  V. :  solidis- 
sima  tellufl,  0. — As  subst.  n.,  a  solid  body,  solidity, 
mass,  substance:  nihil  tangi  potest,  quod  careat 
solido :  Fossa  fit  ad  solidum,  to  the  bottom,  0. : 
Finditur  in  solidum  cuneis  via,  into  the  hard  wood, 
V. :  solido  procedebat  elephantus  in  pontem,  on 
solid  ground,  L.  —  Fig.,  sound,  solid,  trustworthy, 
substantial,  genuine,  true,  real:  gloria:  iudicia: 
laus :  gratia,  0. :  beneficium,  T. :  libertas,  L. :  ni- 
hil est,  quod  solidum  tenere  possis,  substantial. — 
Firm,  resolute:  Mens,  H. — As  subst.  n. ;  inane  ab- 
scindere  soldo,  the  vain  from  the  useful,  H. :  Mul- 
tos  in  solido  rursus  Fortuna  locavit^  in  safety,  V. 

Bolistimas  (soUist-),  adj.  [old  sup.  of  sollus ; 
8  SAL-],  most  perfect ;  only  in  the  augur*s  phrase, 
tripudium  solistimum,  a  most  favorcStle  omen,  au- 
gury entirely  auspicious,  C,  L. 

BOlitarius,  adj.  [solus],  alone,  isolated,  sep- 
arate, lonely,  solitary:  homo:  natura  solitarium 
nihil  amat :  ne  solitarium  aliquod  adferratur,  an 
isolated  instance. 

adlitudo,  inis,  /.  [solus],  a  being  alone,  loneli- 
ness, solitariness,  solitude,  lonely  place,  desert,  wU- 
demess :  in  ea  (domo) :  non  tibi  erat  solitudo  pro 
frequentift  f :  ante  ostium,  T. :  postquam  solitudi- 
nem  intelleiit,  S. :  desertissima :  se  in  solitudinem 
ac  silvas  abdiderant,  Cs. :  ubi  solitudinem  faciunt, 
pacem  appellant,  Ta. :  in  hac  omnis  humani  cul- 
tQs  solitudine,  Cu. :  civitatibus  laus  est  circum  se 
eolitudines  habere,  Cs.:  vastas  solitudines  facere, 


L.  — Want,  destitution,  deprivation,  desoloHonj  or- 
phanage, bereavement :  per  huius  (orbae)  soUtiidl- 
nem  Te  obtestor,  T. :  liberorum :  magistratuum,  L. 

solitum,  I,  «.  [P.  n.  of  soleo],  the  customary, 
what  is  usual:  quod  solitum  quicquam  liberae 
civitatis  fieret,  i.  e,  something  characteristic  of  a 
free  state,  L. :  Proinde  tona  eloquio,  solitum  tibi ! 
your  custom,  V. :  Non  praeter  solitum  leves,  H. — 
Abl.  with  comp. :  solito  formosior  Aesone  natus, 
uncommonly  handsome,  0. :  Uberior  solito,  0. :  sol 
rubere  solito  magis,  L. 

solitus,  adj.  [P.  of  soleo],  wonted,  accustomed, 
usual,  habitual,  ordinary,  common  :  opus,  0. :  ar- 
tes,  0. :  solito  matrum  de  more  locuta  est,  Y. : 
Germanorum  inertia,  Ta. 

solium,  I,  n.  [SED-],  a  seat,  official  seat,  chair 
of  state,  chair,  throne :  regali  in  solio  sedens :  so- 
lio  rex  intit  ab  alto,  V. :  lovis,  H. :  deorum  solia : 
sedet  Sublimi  solio,  0.:  acernum,  V.  —  Fig.,  a 
throne,  rule,  sway,  dominion:  solio  potitur,  0.: 
Demetrium  in  patemo  solio  locaturi,  L. — A  tub, 
bathing-tub :  (rex)  cum  exsiluisset  e  solio,  etc.,  L. 
— A  stone  coffin,  sarcophagus:  corpus  regis  iace- 
bat  in  solio,  Cu. 

soliyagus,  acfi,  [solus +VAG-],  wandering  in 
solitiuie,  roving  alone:  bestiae:  caelum,  i.  e.  self- 
moving. — F  i  g.,  ist^tUed,  narrow :  cognitio. 

sollemne,  is,  n.  [  soUemnis  ],  a  religious  rite, 
ceremony,  feast,  sacrifice,  solemn  games,  festival, 
solemnity:  publicum,  L. :  antiquissimum,  L. :  ad- 
latum  ex  Arcadi&, /es/a/^am«8,  L. :  sollemnia  eius 
sacri,  L. :  tumulo  sollemnia  mittent,  V. — A  custom, 
usage,  practice,  observance,  habit:  nostrum  illud 
sollemne  servemus,  ut,  etc. :  mos  traditus  ab  anti- 
quis  inter  cetera  sollemnia  manet,  L.:  Insaniie 
putas  sollemnia  me,  i.  e.  in  the  common  way,  fl. 

sollemnia  (-ennis,  -empnis,  not  sole-),  e,  acfj, 
[sollus  (8  SAL-) -f  annus ],  annual,  stated,  estab- 
lished, appointed:  sacrificium:  dies:  Idfts  Maiae 
sollemnes  ineundis  magistratibus  erant,  L. :  Sol- 
lemnls  dapes  Uhsn^Y. ^Religiously fixed, sacred, 
consecrated,  rdigious,  festive,  solemn:  religiones: 
ludi:  comitiorum  precatio:  oflBcium:  sollemnia 
vota  Reddere,  V. :  Sollemnls  mactare  ad  aras,  V.: 
dies  lure  sollemnis  mihi,  H. :  ignis,  0. :  festum 
sollemne  parare,  0.  —  Regular,  wonted,  common, 
usual,  customary,  habitual,  ordinary:  militum  la- 
scivia,  L. :  imperium,  V. :  Romania  viris  opus  (ve- 
natio),  H. :  sollenmis  mihi  debetur  gloria,  Ph. 

sollemniter,  adv.  [sollemnis],  rdigiously,  sol- 
emnly :  (sacris)  sollemniter  peractis,  h, 

sollers  (not  sOlers),  tis  (abl  ertl ;  once  erto, 
0.),  acH.  with  conm.  and  sup,  [sollus  (8  SAL-)+ 
ars],  skilled,  skil/ul,  clever,  dacterous,  adroit,  ex- 
pert: quae  liberum  Scire  aequom  est  adulcPvCfi- 
tern,  Bollertem   dabo,  make  accomplished,  T. :  In 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


aoUerter 


792 


■ollistimus 


omni  ofBdo :  vir,  0. :  agricola,  K. :  qao  quisque 
e«t  BoUertior:  antea  igiiarus  belli,  sollertissimue 
omnium  factus  est,  S. :  animus,  L. :  sollerti  astu, 
0. :  coIoribuB  Sellers  nunc  hominem  ponere  nunc 
(leum,  H. :  Musa  lyrae  Boilers,  H.  —  Afani/eating 
itkillf  requiring  dexierUy^  clever^  ingenious:  de- 
scriptio  partium  :  pecudum  custodia,  V. :  iusiiio- 
1169,  quibus  nihil  soUertius,  etc. 

Bollerter,  adv.  with  comp.  and  tup.  [sollers], 
tkUfullyy  dexterotuly^  nhretpdiy,  sagaciously,  inge- 
niously: res  necessarias  consequi :  simulata  soUer- 
tius :  operum  liniamenta  sollertissime  perspicere. 

Bollertia  (not  sOlert-),  ae,  /.  [sollers],  skilly 
shrewdness^  ingenuity,  dexterity,  adroitness,  expert- 
ness:  data  est  quibusJam  (bestiis)  quaedam  sol- 
lertia :  Chaldaei  8oilertift  ingeniorum  antecellunt : 
hominam  adhibita  soilertift,  Cs. :  ingeni,  shrewd- 
ness, S.:  in  omni  est  re  fugienda  talis  sollertia, 
such  subllely :  agendi  cogitandique,  adroitness  and 
ingenuity. 

Bollicitatio,  5nis,  /.  [sollicito],  a  vexing,  vexa- 
tion, afixiety:  nuptiarum,  i.  e.  on  account  of,  T. — 
An  inciting,  instigating,  instigation :  Allobrogum : 
servorum  promissis. 

BOllidto  (soli-),  ftvT,  fttns,  ftre  [sollicitus],  to 
disturb,  stir,  agitate,  move,  shake:  tellurem,  i.  e.  to 
plough,  V. :  remis  freta,  V. :  stamina  docto  Pol- 
lice,  strikes  the  strings,  0. :  Maenalias  feras,  hunt, 
0. :  mala  copia  Aegrum  sollicitat  stomachum,  dis- 
tresses, H. :  mantes,  disturb  (of  Boreas),  0. — F  i  g., 
to  disturb,  disquiet,  worry,  trouble^  harass:  ne  se 
Bollicitare  velis,  O. :  rebellando  nos,  L. :  quietae 
civitaUs  statum,  L. :  ea  cura  quietos  (deos)  Solli- 
citat, V. :  Parce,  precor,  manes  soUicitare  nieos, 
0. — TofiU  with  apprehension,  make  anxioiu,  make 
uneasy,  aisturb,  distress :  Ego  id  timeo  ?  Ph.  Quid 
te  ergo  aliud  sollicitat  ?  T. :  multa  sunt  quae  me 
soUicitant  anguntque :  ne  cuius  metu  sollicitaret 
animos  sociorum,  L.:  Desiderantem,  quod  satis  est, 
ncque  Tumultuosum  sollicitat  mare.  Nee,  etc.,  H. : 
tie  posteris  nostris  sollicitor:  Quibus  nunc  soUi- 
fitor  rebus !  ne  aut  ille  alserit,  etc.,  in  fear,  lest, 
etc.,  T. :  me  ilia  cura  sollicitat,  quod,  etc. —  To 
grieve,  afflict,  make  wretched,  distress :  Quor  meam 
senectutem  huius  soUicito  amentia  ?  make  my  old 
age  miserable,  T. :  nihil  me  magis  sollicitabat  tpiam 
uon  me  ridere  tecum. —  To  stir,  rouse,  excite,  incite, 
stimulate,  solicit,  urge,  invite,  exhort,  move :  Unicus 
est  de  quo  sollicitaraur  honor,  O. :  Cupidinem 
Lentum  sollicitas,  H. :  Cum  rapiaut  mala  fata 
bonus  .  .  .  Sollicitor  nullos  esse  putare  deos,  O. : 
niaritum  precibus,  ne,  etc.,  0.  —  Esp.,  to  incite^ 
urge  to  evU,  inveigle,  seduce,  stimulate,  instigate,  \ 
provoke,  tempt,  abet:  rursus  agrarios:  quos  ex  | 
uere  alieno  laborare  arbitrabatur,  sollicitabat,  Cs. :  i 
ingentibus  ipsam  SoUicitare  datis,  0. :  Sollicitati  i 
duloedine  agrariae  legis  animi,  L. :  ud  soUicitandas  ! 


civitates,  to  incite  to  revolt,  Cs. :  servitia  urbant, 
S. :  omnes  sollicitatos  legationibus  Persei,  sed 
egregie  in  fide  permanere,  L. :  qui  Persas  sollict- 
tarcnt  mittuutur,  Cu. :  hos  (Hilotas)  npe  libertatis, 
N. :  nuptae  soUicitare  fidem,  to  attempt,  0. :  in 
senris  ad  hospitem  necandum  sollicitandis :  8« 
sollioiutum  esse  ut  regnare  vellet:  legati  tuinul- 
ttis  Gallic!  excitandi  causft  a  P.  Lentulo  soUicitati. 

solllcitudo,  inis,  /.  [sollicitus],  uneasiness  of 
mind,  care,  disquiet,  apprehension,  anxiety,  solici- 
tude: i.-taec  mihi  res  soliicitudinist,  T. :  vita  vacua 
sollicitudine :  falsa,  T. :  mihi  sollicitudinem  strue- 
re:  duplex  nos  adficit  sollicitudo:  sollicitudinem 
sustineo :  earum  rerum,  anxiety  concerning  :  pro- 
vinciae,/or  the  province:  quas  soUicitudines  libe- 
randi  populi  R.  causft  recusare  debemus? :  neque 
Mordaces  aliter  dififugiunt  soUicitudines,  H. 

BoUioitaB,  adj.  with  comp.  [sollus-  (8  SAL-)  + 
chusV,  thoroughly  moved,  agitated,  disturbed:  mare, 
V. :  Utile  sollicitae  sidus  rati,  tossed  (by  a  storm), 
0. :  Omnis  soUicitos  habui,  kept  stirring,  T. — Fi  g., 
of  the  mind,  troubled,  disttrrbed,  afflicted,  grieved, 
disquieted  :  ne  sollicitus  sis,  lest  you  be  troubled  by 
cares:  anxio  animo  aut  sollicito  fuisse,  afflicted  l!y 
remorse  :  sollicitae  nuntius  hospitae,  U. :  animum 
soUicitum  efficere,  uneasy,  L. :  de  P.  Sullae  morte: 
morte  Tigelli,  H. — Of  things,  solicitous,  ftdl  of 
care,  anxious,  restless,  disturM:  scio  quam  solli- 
cita  sit  cupiditas  consulates :  ut  sit  non  soUicita 
rei  cuiusque  custodia,  i.  e.  notfuU  of  apprehension : 
sollicito  carccre  dignus  eras,  carefully  guarded, 
0. :  f  rons,  H. :  vita,  H. :  senecta,  0. :  sedes,  0. : 
tcrrae,  0. — Causing  distress,  painful,  disquieting: 
quid  nia^is  soUicitum  did  potest,  what  more  dis- 
tressing fact  / :  in  qui  (tjrannorum)  vita,  omnia 
semper  suspecta  atque  soUicita,  alarming:  Solli- 
citumque  aliquid  laetis  intervenit,  0. :  opes,  H. : 
dolor,  0. — Of  animals,  watchful,  uneasy,  restless: 
animal  ad  nocturnos  strepitQs,  L. :  equi,  0. :  lepua, 
timid,  0. — Full  of  anxiety,  agitated,  alarmed,  ap- 
prehensive, solicitous,  anxious :  animus :  soUicitam 
te  habebat  cogitatio  periculi  mei :  senatus  sollici- 
tus petendum  esse  auxilium  arbitrabatur:  rea, 
quae  . . .  soUicitam  Italiam  habebant,  Cs. :  soUidti 
et  incerti  rerum  suarum,  L. :  civitas,  L. :  mentes, 
O. :  civitas  suspitione :  de  meo  periculo :  pro  plu- 
ribus :  pro  vobis  soUicitior,  Ta. :  propter  iniquita- 
tem  locorum,  L. :  et  propter  itineris  difficultatem 
et  eorum  vicem,/or  their  fate,  L. :  vicem  impera- 
toris  milites,  L. :  (turba)  ex  temeraria  regis  fiducift, 
Cu. :  (mater)  soUicita  e.st  ne  cundem  conspiciat, 
etc. :  legati  soUiciti,  ne  avertissent,  etc.,  apprehett- 
sive,  L. :  soUiciti  cmiit  quo  evasura  esset  res,  L.: 
quam  sura  sollicitus,  quidnam  futurum  sit. 

solliferreum  (sdlif-),  T.  n.  [sollus-  (3  SAL.)+ 
feirnm  ;  se.  telum],  a  missUe  ofiron,javdin,  L. 

sollistlmus.  see  soli.'itimuA. 


Digitized  by 


google 


soloeoismus 


798 


solutus 


Boloeoismas,  l,  m.,  =  ooXoucifffidQf  a  ^gram- 
matical error f  soleeixm^  lu. 

solor,  atu8,  arl,  dep.  [8  SAL-1  to  comfort,  eon- 
iole,aolaee:  leiiiie  dolentem  Sobindo,  V. :  inopem 
et  aegrum,  H. :  solantia  tollite  verba !  your  words 
of  comfort,  0.— 7b  noihe,  ease,  lighten,  lessen,  re- 
liete,  asstiage,  mitigate:  Goncus8&  faniem  quercu, 
V. :  fluviia  aestum,  H. :  cantu  laborem,  V. :  lacri- 
maSf  0. :  quamvis  repulsam  spes  soletur,  Ta. : 
(virginem)  posthabitam  decies  sestertii  dote,  Ta. 

solstitialifl,  e,  adj,  [aolstitium],  of  the  summer 
solstice,  solstitial:  dies,  1.  e.  the  longest:  nox,  i.  e. 
the  shortest,  0. :  orbis,  t/ie  tropic  of  Cancer. — Of 
midsummer,  of  summer  heat:  tempus,  L, — Of  the 
tun,  solar :  annus,  qui  solstitiali  circumagitur  orbe, 
in  a  solar  revolution,  L. 

aolstitium.  I,  n.  [sol.+STA-],  a  standing  still 
of  the  sun,  stoppage  of  the  sun's  motion,  solstice. — 
E  8  p.,  the  summer  solstice,  longest  day :  solis  acces- 
ses discesslisque  solstitiis  brumisque  cognosci; 
ante  solstitiurn. — 7%«  summer  time,  heat  of  sum- 
mer: Solstitium  pecori  defendite,  V.,  H. 

1.  solum,  X,  n,,  the  lowest  part,  bottom,  ground, 
base,  foundation,  floor,  pavement,  site :  sola  raar- 
morea:  (templi)  Marmoretim,  0. :  ut  eius  (fossae) 
solum  pateret,  Cs. :  ^amuis)  puro  solo  excipitur, 
bed,  Cu. — The  ground,  earth,  soil :  ubi  mollius  so- 
lum repent,  Cu. :  trabes  in  solo  conlocantur,  Cs. : 
cUtus  ad  solum  exustus,  burned  to  the  ground,  L. : 
urbem  ad  solum  diruere,  Cu. ;  cf.  solo  aequandae 
sunt  dictaturae,  i.  e.  to  be  abolished,  L. :  saturare 
fimo  pingui  sola,  Y. :  incultum  et  derelictum : 
Duratae  solo  nives,  H. :  Fecundum,  0. :  mite,  H. : 
IJrbs  Etrusca  solo,  le.on  Etruscan  soil,  V. :  nu- 
dum, Cu. :  solo  inmobilis  baeret,  Y. :  cereale  solum 
pomis  agrestibus  augent,  their  wheaten  board,  Y. : 
tremit  puppis,  Stibtrahiturque  solum,  i.  e.  the  sup- 
porting sea,  V. :  caeleste,  i.  e.  the  sky,  0.— P  ro  v. : 
quodcumque  in  solum  venit,  whatever  falls  to  the 
ground,  i.  e.  whatever  comes  uppermost.  —  Of  the 
foot,  the  sole:  solorum  callum. — A  soft,  land,  coun- 
try, region,  place:  solum,  in  quo  tu  ortus:  pro 
solo,  in  quo  naiti  essent,  L. :  natale,  native  soil,  0. 
— E  s  p.,  in  the  phrase,  vertere  or  mutare  solum, 
to  leave  the  cotmtry,  go  into  exile :  quo  vertendi, 
hoc  est,  mutandi  soli  causA  venerant:  eo  solum 
vertunt,  hoc  est,  sedem  ac  locum  mutant :  si  Holum 
non  mutarunt — Fig.,  a  base,  basis,  foundation : 
Auspicio  regni  stabilita  scarana  solumque,  i.  e. 
throne,  Enn.  ap.  C. :  solum  quoddam  atque  funda- 
mentum. 

2.  solum,  adv,  [  1  solus  ],  cdone,  otdy,  merely, 
bardy  f never  with  numerals,  except  unus) :  de  re 
UDft  solum  dissident .  .  .  unane  est  solum  dissen- 
8io?:  si  dixisset  haec  solum,  omni  supplicio  est 
dignus:  hominum  solum  auribus  iudicari. — With 
fum  or  neque,  usu.  followed  by  sed  or  verum,  with 


etiam,  not  only .  .  .  but  also^  not  merely  .  .  .  but  a» 
well,  not  alone^ , ,  ,  but  even :  supplete  ceteros,  ne- 
que  nostri  ordinis  solum :  non  solum  contra  legem, 
nee  solum  contra  oonsuetudinem,  sed  etiam  contra 
omnia  iura:  servavit  ab  omni  Non  solum  facto 
verum  opprobrio  quoque,  H. :  neque  solum  civis, 
set  cuiusmodi  genus  hominum,  S. 

solus,  gen.  sOlIus,  dat.  sOlI  ( dat.  /.  sOlae,  T. ), 
adj.  J[3  SAL-],  alone,  only,  single,  sole:  cum  omni- 
bus potius  quam  soli  perire  voluerunt:  licebit 
eum  solus  ames :  meS  Solius  soUiciti  causft,  T. : 
quae  sola  divina  sunt :  se  numquam  minus  solum 
esse,  quam  cum  solus  esset :  De  viginti  Restabam 
solus,  0. :  cognitiones  sine  consiliis  per  se  solus 
exercebat,  L.  —  With  unus,  only,  single,  alone: 
Solum  unum  hoc  vitium  fert  senectus  hominibus, 
T. :  unam  solam  scitote  esse  civitatem,  quae,  etc. : 

te  unum  solum  suum  depeculatorem  venisse. 

With  other  numerals,  only,  no  more  than:  si  de- 
cem  soli  essent  in  civitate  viri  boni:  duas  tribOs 
solas  tulit:  qui  solos  novem  mensis  Asiae  prae- 
fuit :  crediderim  quadraginta  ea  sola  talenta  f uis- 
se,  L.  — Alone,  lonely,  solitary,  forsaken,  deserted: 
sola  sum;  habeo  hie  neminem,  T. :  solus  atque 
omnium  bonestarum  rerum  egens,  S.— ^/on«,/>r^ 
hninent,  extraordinary:  Nam  sine  controversift 
ab  dis  solus  diligSre,  T.— -Of  places,  lonely^ soli- 
tary, unfrequented,  desert:  asportarier  In  solas 
terras,  T. :  in  locis  solis :  proficiscitur  in  loca  sola, 
S. :  sola  sub  rupe,  V. 

solute,  adv.  with  comp.  [solutus],  without  con- 
straint, fredy,  at  pleasure:  dicere,  i.  e,  fluently: 
volvere  sententias:  solutius  eloqni,  more  fluently, 
Ta.  —  Witliout  discipline,  disorderly,  negligently: 
solute  ac  neglegenter  habiti  sunt  (exercitQs),  L, : 

in  stationibus  solute  ac  neglegenter  agentes,  L. 

Without  vigor,  loeakly:  alqd  tam  solute  agere. 

solutio,  Onis,  /.  [  solvo  ],  a  loosing,  relqxation^ 
weakening:  totius  hominis.  —  Readiness, fluency : 
llngntie.^Fxg.,  a  payment:  rerum  creditarum: 
iusti  crediti,  L, :  Romae  solutione  impedita  fides 
concidit;  explicate  solutione;  appellare  de  solu- 
tion ibus,  Cs. 

solutus,  adj.  with  comp.  and  sup.  [P.  of  solvo], 
unbound,  free,  loose,  at  large,  unfettered,  unband- 
aged:  cum  eoa  vinciret,  te  solutum  Roniam  mitte- 
bat  ? :  nee  quisquam  solutus  dicitur  esse  sectus, 
nnbandaged:  duos  (captivos)  aolutos  ire  ad  Hanni- 
balera  iussit,  L. :  chartu,  open,  0.— Fig.,  unbound, 
uncontrolled,  unfettered,  released,  exempt,  free: 
mens :  ab  omni  imperio  externo  soluta  in  perpe- 
tuum  Hispania,  L. :  solutos  qui  capiat  risQa  homi- 
nura,  H. :  ludunt  risu  soluto,  unrestrained,  V.  : 
soluta  (praedia)  meliore  in  causa  sunt  quam  obli- 
gata,  tmmor/^(^e(/ ;  omni  faenore,  H. :  (religione) 
solutus  ac  liber,  L.-^Free,  unburdened,  at  leisure, 
at  ease,  unbent:  sed  paulo  sulutiore  animo  tamen: 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


■OlTO 


7»4 


aolTO 


quo  mea  ratio  facilior  et  solutior  esse  posset: 
quam  homines  soluti  ridere  non  desinant:  Cum 
famulis  operum  solutis,  H. — Free^  wdnasaed,  un- 
prtjtuUcedj  independent :  iudicio  senatOs  soluto  et 
libero:  si  essent  omnia  mihi  solutissima:  Hberi 
enim  ad  causas  solutique  veniebantf  uneonvmUted. 
— Of  a  speaker, /rec,  wMmbarraaaed^Jhtenty  ready: 
in  explicandis  sententiis :  solutissimus  in  dicendo. 
— Of  composition,  /rcc,  unfettered^  inartificial^  ir- 
reffidar :  Scribere  verba  soluta  modis,  without  me- 
ter, 0. :  verbis  solutis  numeros  adiungere,  rhythm 
to  prose:  soluta  oratio,  jwow ;  nee  vero  haec  (ver- 
ba) soluta  nee  diffluentia,  sed  astricta  numeris. — 
Free  from  liability,  not  accountable^  exenwt :  illud 
tempus  habere  solutum  ac  liberum. —  unbridled, 
insolent,  loose,  wanton,  arbitrary:  amores:  quo 
minus  conspectus  eo  solutior  erat,  L. :  quorum  in 
regno  libido  solutior  fuerat,  L. :  orator  tam  solu- 
tus  et  mollis  in  gestu,  extravagant, —  Undisciplined, 
disorderly,  lax,  remiss,  careless  :  omnia  soluta  apud 
host  Is  esse,  L. :  lenitas  solutior. 

solvo,  solvl  (soluit,  Ct. ;  soluisse,  Tb.),  solQtus, 
ere  [2  se-Hluo],  to  loosen,  unbind,  unfatien,  unfet- 
ter, untie,  releaae:  iube  solvi  (eum),  T. :  ad  palum 
adligati  repeiite  soluti  sunt:  ita  nexi  soluti  (sunt), 
L. :  Solvite  me,  pueri,  V. :  quo  modo  solvantur 
(nodi),  Cu. :  solve  capillos,  untie,  0. :  crinee,  let 
down,  0. :  terrae  quem  (florem)  ferunt  solutae,  u  e. 
thawed,  H. :  Solve  senescentem  equum,  i.  e.  from 
service,  H. :  talibus  ora  solvit  verbis,  freely  opens, 
0. :  Solvite  vela,  unfurl,  V.  —  To  detach,  remove, 
part,  disengage,  free:  ancorft  soluta  (L  e.  a  litore): 
classis  retinacula  solvi  iussit,  0. :  teque  isto  cor- 
pore  solvo,  V. :  partQs,  to  bring  fwth,  0.  —  Of 
ships,  to  free  from  land,  set  sail,  weigh  anc?u>r, 
leave  land,  depart :  navis  solvit,  Cs. :  primis  tene- 
bris  solverat  navem,  L. :  cum  foedere  solvere  na- 
vis, 0. :  navIs  a  terrft  solverunt,  Cs. :  ab  Corintho 
solvere.navIs,  L. :  tertia  fere  vigiliS  solvit  (sc.  na- 
vem), Cs. :  nos  eo  die  cenati  solvimus :  a  Brundu- 
sio  solvit,  L. :  Alexandria  solvisse:  portu  solven- 
tes. — To  untie,  unfasten,  unlock,  unseed,  open :  ille 
pharetram  Solvit,  uncovered,  0. :  soluta  epistula, 
K. :  solutis  fasciis,  Cu.  —  To  take  apart,  disinte- 
grate, disunite,  dissolve,  separate,  break  up,  scatter, 
dismiss:  ubi  ordines  procursando  solvissent,  L. : 
agmina  Diductis  solvere  choris,  V. :  solvit  mani- 
plos,  lu. :  coetuque  soluto  Discedunt,  0. :  urbem 
solutam  reliquerunt,  disorganized:  si  solvas  *Post- 
quam  discordia  tetra '  .  .  .  Invenias,  etc.,  H. —  7b 
relax,  benumb,  make  torpid,  weaken  :  ima  Solvuntur 
latera,  V. :  pcnna  metuente  solvi,  i.  e.  unflagging, 
H. :  illi  solvuntur  frigore  membra,  V. :  corpora 
somnus  Solverat,  0. :  somno  vinoque  solutos,  0. : 
Solvitur  in  somnos,  V. —  7b  loosen,  break  up,  part, 
dissolve,  disperse,  divide,  scatter  :  omne  conligatum 
solvi  potest:  solvere  navIs  et  rursus  coniungere, 
Cu. :  membra  ratis,  0.  —  To  dissolve,  melt,  turn, 


change:  nives  solvere,  melt,  0. :  (vitulo)  per  inte* 
gram  solvuntur  viscera  pellem,  V. — Of  fastenings, 
to  loose,  remove,  caned,  untie,  unlock :  nuUo  solven* 
te  catenas,  0. :  Frenum  solvit,  Ph. :  Solvitur  acris 
hiemps,  H. :  a  corpora  bracchia,  reUaes  his  hold,  0.: 
crinalls  vittas,  V. :  vinculum  epistulae,  Cti. — F  i  g., 
to  free,  set  free,  release,  loose,  emancipate,  relieve, 
exempt :  linguam  ad  iurgia»  0. :  cupiditates  suas, 
Cu. :  Bassanitas  obsidione,  L. :  ut  religione  civitaa 
solvatur :  Vopiscus,  solvatur  legibus,  be  exempted: 
petente  Flacco  ut  legibus  solveretur,  L. :  ut  is  per 
aes  et  libram  heredes  testamenti  solvat,  release  the 
testamentary  heirs :  reus  Postumus  est  ea  1^ . . . 
solutus  ac  liber,  t  e.  the  law  does  not  apply  to: 
solutus  Legibus  insanis,  H. :  vos  curis  ceteris,  T. : 
solvent  formidine  terras,  Y. :  Vita  solutorum  mi- 
ser&  ambitione,  H. :  longo  luctu,  V. :  calioes  quem 
non  fecere  Contracts  in  paupertate  solutum  ?  L  e. 
from  cares,  H. :  ego  somno  solutus  sum,  awoke. — 
To  acquit,  absolve,  cleanse,  relieve:  ut  scelere  soU 
vamur,  be  held  guHtless:  hunc  scelere  solutum 
periculo  libera vit :  Sit  capitis  damno  Roma  soluta 
mei,  0. —  To  reUix,  smooth,  unbend,  quiet,  soothe 
(poet.) :  solvatur  fronte  senectus  (i.  e.  frons  rugis 
solvatur),  be  cleared,  H. :  arctum  hospitiis  animum, 
H. — Of  ties,  obligations,  or  authority,  to  remove, 
cancel,  destroy,  efface,  make  void,  annul,  overthrow, 
subvert,  vioUite,  abolish :  solutum  coniugium,  lu. : 
nee  ooniugiale  solutum  Foedus  in  alitibua,  O. : 
culpa  soluta  mea  est,  O. :  quos  (roilitaq),  soluto  im- 
perio,  licentia  conruperat,  S. :  solvendarum  legum 
principium  (i.  e.  dissolvendarum),  Cu. :  disci  pi  inam 
militarem,  subvert,  L. :  pactique  fide  data  munera 
solvit,  i.  e.  took  back,  0. —  To  loosen,  impair,  weaken, 
scatter,  disperse,  dissolve,  destroy:  plebis  vis  soluta 
atque  dispersa,  S. :  senectus  quae  solvit  omnia,  L. : 
nodum  (amicitiae)  solvere  Gratiae,  H. :  hoc  firmos 
solvit  amores,  0. —  To  end,  remove,  relieve,  soothe: 
ieiunia  granis,  0. :  Curam  Dulci  Lyaeo,  H. :  corde 
metum,  V. :  pudorem,  V. :  solutam  cernebat  obsi- 
dionem,  the  siege  raised,  L. :  Solventur  risu  tabulae 
( see  tabula  ),  H. —  To  accomplish,  fulfil,  complete. 
Keep  (of  funeral  ceremonies,  vows,  and  promises) : 
omnia  patemo  funeri  iusta,^ni8^  the  bfiriai  rites  : 
iustis  defunctorum  corporibus  solutis,  Cu. :  exse- 
quiis  rite  solutis,  V.:  votA,  fulfU:  Vota  lovi,  0. : 
solvistl  fidem,  yott  have  kept  your  promise,  T. :  Es- 
set,  quam  dederas,  morte  soluta  fides,  t  e.  your 
pledge  (to  be  mine  through  life),  0. — 7b  solve,  ex- 
plain, remove:  qua  via  captiosa  solvantur,  i.  e.  are 
refuted:  Carmina  non  intellecta,  0. :  nodos  iuris^ 
lu.  —  Of  debts,  to  fulfil,  pay,  discharge,  pay  off: 
hoc  quod  debeo  peto  a  te  ut . . .  solutum  relinquasi, 
settled:  Castricio  pecuniam  iam  diu  debitam,  a  debt 
of  long  standing:  ex  quft  (pensione)  maior  pars 
est  ei  soluta :  rem  creditori  populo  solvit,  L. :  ut 
creditae  pecuniae  solvantur,  Cs. :  debet  vero,  sol- 
vitque  praeclare.  —  Of  persons,  to  make  payment 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


somnioulosuB 


796 


Bonus 


pay :  cuius  bona,  quod  populo  non  solvebat,  pub- 
lice  venierunt :  ei  cum  solveret,  sumpsit  a  C.  M. 
Fufiia :  pro  vccturft :  tibi  quod  debet  ab  Egnatio, 
pay  by  a  draft  on  Egnatius :  numquam  vehemen- 
tiu9  actum  est  quam  nc  solveretur,  to  stop  pay- 
mtiUs:  nee  tamen  solvendo  aeri  alieno  re8  p.  esset, 
able  to  pay  Us  debt,  h. ;  hence  the  phrase,  solvendo 
esse,  to  be  solvent :  solvendo  non  erat,  W€u  insol- 
vent: cum  solvendo  civitates  non  essent:  ne  vi- 
deatur  non  fuisse  solvendo. — Of  money  or  prop- 
erty, to  pay,  pay  over^  hand  over  (for  pecuniS  rem 
or  debitum  solvere):  emi:  pecuniam  solvi:  pro 
quo  (frumento)  pretium,  L. :  quae  praemia  senatus 
militibus  ante  oonstitu/t,  ea  solvantur:  arbitria 
f uneris,  the  expenses  of  the  funeral :  Dona  puer 
solvit,  paid  the  promised  gifts^  0. :  HS  CO  prae- 
sentia,  in  cash:  legatis  pecuniam  pro  frumento, 
L. — Of  a  penalty,  to  accomplish^  fulfil^  suffer^  un- 
dergo:  iu8tae  et  debitae  poenae  solutae  sunt: 
capite  poenas,  S. :  meritas  poenas  solvens,  Cu. 

Bomniculosiis,  adj.  [somoiculus,  ^Unu  of  som- 
Dus],  inclined  to  sleep^  drowsy ^  sleepy ^  sluggish: 
senectus. 

Bomnifer,  era,  enim,  adj.  [somnus+l  FER-], 
sleep-bringing,  soporific,  narcotic  :  virga  (Mercuri), 
0. :  venenum  (aspidis),  0. 

BOinnio,  ftvl,  atus,  &re  [somniuml,  to  dream: 
neque  uUa  (nox)  est  qua  non  somniemus:  nuro 
ille  sotnniat  Ea  quae  vigilans  voluit?  sees  in  a 
dream,  T. :  Me  Homnies,  T. :  med  esse  mortuum : 
se  prperisHe :  causa  de  illo  somniandi. — To  dream, 
think  idly,  imagine:  portenta  non  disserentium 
philosophoruin  sed  somniantium :  Troianum  som- 
niaveram,  /  had  vaguely  in  mind:  tu  de  PsaltriA 
me  somnias  Agere,  T. 

somnium,  I,  n.  [somnus],  a  dream:  rex  som- 
uio  perculsus,  Enn.  ap.  C. :  interpretes  somniorum : 
quae  somnio  visa  f uerant,  L. — P  e  r  s  o  n. :  Sonmia, 
Dreams  (as  divinities):  Somnia,  veros  narrantia 
casQs,  0.  —  Poet.:  Somnus,  tibi  somnia  tristia 
portans,  \.e.the  sleep  of  death,  V. — A  dream,  whim, 
fancy,  stuff,  nonsense:  de  argento,  somnium,  T.: 
delirantium  somnia :  somnia  Pythagorea,  H. 

Bomnua,  I,  m.  [^V-^  sleep:  somnum  capere: 
Soronum  videre,  T. :  somno  se  dare:  vincti  somno, 
L. :  oppressi  somno,  Cs. :  te  ex  somno  excitabunt : 
somno  solutus  sum :  palpebrae  somno  coniventes : 
in  Bomnis  vidit  ipsum  deum,  in  sleep:  ea  si  cui 
in  somno  accidunt:  ducere  somnos,  i.  e.  protract 
slumber,  V.  Pocula  ducentia  somnos,  causing  sleep^ 
H. :  Verba  placidos  facientia  somnos,  0. :  dispo- 
siti,  quos  supra  somnum  habebat,  to  watch  over, 
Cu. :  conditque  natantia  lumina  somnus,  V. :  labi 
at  somnum  sensit  in  artfis,  0. :  Libra  die  somni- 
que  pares  ubi  fecerit  boras,  i.  e.  of  day  and  nighty 
V. :  longus,  i.  e.  death,  H. — P  e  r  8  o  n. :  Somnus,  a 
dit'inity,  son  of  Erebfts  and  NoZy  V.,  0.  —  Sleep^ 


sloth,  drowsinesSy  inactivity ^  tlumher^  idlmesa:  deditt 
ventri  atque  somno,  S. :  somno  et  conyiviis  nati. 

Bonabilis,  e,  cu{j,  [sono],  soundirig^  resounding . 
sistrum,  0. 

Bonans,  antis  (gen, plur.  souantum,  Ct. ),  adj. 
with  comp.  [P.  of  sono],  sounding,  resounding,  ren- 
onanl :  concha,  0. :  (verba)  sonantiora. 

sonipes  (sonupes),  pedis,  a(fj.  [sonus+pesj, 
with  sounding  feet,  noisy-footed, — ^As  subst.  m.  :  In- 
sultans  sonipes,  the  charger,  V. :  sonipedes  ( the 
word  as  a  fourth  paeon),  0. 

BonitUB,  Us,  m.  [  SON-  ],  a  notM,  sound,  din : 
cogitate  genus  sonitOs  eius,  etc:  sonitu  quatit 
ungula  campum,  V. :  tubarum,  V. :  remorum,  Cs. : 
procellae,  L, :  Olympi,  I  e.  thunder,  V. :  verborum 
inanis :  nosti  iam  in  hac  materia  sonitQs  nostros, 
i.  e.  the  thunders  of  my  speech, 

BoniviuB,  a^.  [  sonus  +  via  1,  noisy,  in  the 
phrase,  tripudium  sonivium  (of  the  corn  dropped 
by  the  sacred  chickens  in  eating). 

Bond,  ul,  itus  (P.  fut,  sonStarus,  H.),  are  [so- 
nus], to  make  a  noise,  sound,  resound:  in  oocultia 
templi  tympana  sonuerunt,  Ce. :  nunc  mare,  nunc 
siluae  Aquilone  sonant,  H. :  omnia  passim  mulie« 
rum  puerorumque  .  .  .  ploratibus,  L.:  displosa 
sonat  vesica,  H. :  mugitibus  sonant  ripae,  echo,  V. 
—  To  speak,  sound,  utter,  express :  subagreste  quid- 
dam,  coeoX: ;  Ille  sonat  raucum,  0. :  nee  vox  homi- 
nem  sonat,  i.  e.  bemeak  a  human  being,  V. :  furem 
sonuere  invenci,  betrayed,  Pr.  —  To  cry  out,  call, 
edebrate,  sing,  cause  to  resound:  Sonante  mixtam 
tibiis  carmen  lyra,  H. :  te  carmina  nostra  sona* 
bunt,/>r<iiM,0. :  Tale  sonat  populus,  cries  out,  0. : 
atavos  sonans,  i.  e.  vaunting,  V. —  To  mean,  express, 
signify :  unum  sonare,  i.  e.  agree  in  meaning :  quft 
detenus  nee  Ille  sonat,  lu. :  non  intellegere,  quid 
sonet  haec  vox  voluptatia,  means. 

Bonor,  5ri8,  m,  [sono],  a  noise,  sound,  din:  bo- 
norem  Dant  silvae,  V. :  saeva  sonoribus  anna,  V. 

BonoruB,  adj.  [sonorl,  nofsy,  hud,  resounding, 
sonorous :  tempestates,  V. :  flumina,  V. 

(bodbX  sontis,  adj.  [old  P.  /  SS-],  guilty,  crim 
inal:  anima,y. :  manus  foedata  sanguine  sonti 
(i.  e.  sontis),  0. — As  subsL  m.  and  /.,  a  guilty  per- 
son, offender,  malefactor,  criminal :  vlncla  son ti u  1 1 1 
servare:  insontee,  sicuti  sontes,  S. :  nullo  reliin< 
sonte,  L. :  poenas  Sontibus  imponerc,  0. 

BOntiouB,  adj.  [sons],  serious,  weighty,  impor- 
tant: causa,  Tb. 

BonupoB,  see  sonipes. 

BonuBk  T,  m.  [SON-],  a  noise,  sound  t  Tympana 
raacis  Obstrepuere  sonis,  0.:  signorum  sonus, 
Cs. :  fluminis,  L. :  ab  acatissimus . . .  gravissimus, 
the  highest  treble .  ..the  lowest  bass :  neque  chorda 
sonum   reddit  quem  volt   manus,  H. :   Confute 

Digitized  by  V^OOQIC       • 


sophistea 


796 


son 


urbis,  y. :  Inaula  souos  fundere,  utter  empty  aoimeh, 
— F  i  g.,  tone^  character^  style:  buub  est  cuique  cer- 
tU8  sonus :  unus  eniro  sonus  est  totius  orationis. 

BOphiBtes,  ae,  m.,  =  <To^cor^c,  a  aophist:  ma. 
zimiit). 

BOpllus,  adj.,  =  <7o06c)  wise,  «a^e,  shrewd:  vic- 
tor. Ph. :  gubernator,  Ph. 

adpio,  IvI,  Uu9,  Ire  [SOP-],  to  deprive  of  eente, 
make  uncon/tcioiu,  stun,  put  to  sleep,  luU:  sonitus 
procellae  magnam  partem  hominum  sopivit,  L. : 
herbis  draconem,  0. :  sopito  corpore  vigilare :  So- 
pituB  Tenia  et  inexperrectus,  0. :  sensQs,  V. :  sopi- 
tae  quietis  tern  pus,  of  deep  sleep,  L.  —  7\>  make 
unconscious,  stun,  stupefy:  alios  vino  oneratos 
sopiunt,  L. :  inpactus  ita  est  saxo,  ut  sopiretur, 
L. — F  i  g.,  to  lull,  lay  at  rest,  calm,  settle,  sHll,  quiet, 
render  inactive :  sopites  suscitat  ignis,  V. :  sopita 
virtus,  lulled  to  sleep. 

sopor,  Oris,  m.  [SOP-],  a  deep  sleep,  slumber : 
cum  eum  sopor  oppressisset,  L. :  sopore  discusso, 
Cu. :  sopore  placans  arttts  languidos :  fessos  sopor 
inrigat  artQs,  V. :  perpetuus,  i.  e.  death,  H. :  sopor 
et  ignavia,  lanness,  Ta. — Person.,  Sleep,  V. — A 
sleeping-draught,  sleeping-potion :  soporem  dare,  X. 

BOporatus,  adj.  [sopor],  laid  to  sleep,  uncon- 
scious, buried  in  sleep,  stupefied:  hostes,  0. :  dolor, 
allayed,  Cu. — Medicated,  soporific :  ramus,  V. 

aopdrifer,  fera,  ferum,  adj.  [sopor +1  FER-], 
inducing  sleep,  sleepy^  drowsy :  papaver,  V. :  Lethe, 
0. 

aopoma,  adj.  [sopor],  of  sleep,  sleep-bringing, 
cautnng  nieep:  Nox,  V. 

aorbeo.  ul,  — ,  6re,  to  sup  up,  suck  in,  drink 
down,  swallow  up,  absorb:  (Charybdis)  Sorbet  in 
abruptum  fluctds,  V. :  sorbent  avidae  praecordia 
flamniiie,  0. — F  i  g.,  to  swallow,  endure,  submit  to, 
bear,  brook:  alquid  animo. 

aorbilo  (-1116),  — ,  — ,  ftre  [sorbeo],  to  sip: 
cvathos  paulatim,  T. 

Borbitld,  5ni8,  /.  [  sorbeo  ],  a  dainty  drink, 
broth:  liquida,  Ph. 

aorbum,  X,  n.  [  sorbus  ],  a  sorb-apple,  service- 
berry,  V. 

aordeo.  — ,  — ,  fire  [sordes],  to  be  dirty,  be 
mean,  be  despised,  be  unvalued,  appear  worthless: 
suis  Bordere,  L. :  sordent  tibi  munera  nostra,  V. : 
pretium  aetas  altera  sordet,  i.  e.  seems  to  me  no 
adequate  price,  H. 

(aordea,  is),  sing,  only  ace.  and  aft/.,  and  aordea, 
ium  ( as  plur,  tantum  ),  /.,  dirt,  filth,  uncleanness, 
squalor:  in  sordibus  aurium  inhaerescere :  Auri- 
culae contecti  sorde  dolentes,  H. — Soiled  clothing 
as  a  mourning  garb,  mourning  :  iacere  in  lacrimis 
et  sordibus :  insignis  sordibus  turba,  L. — F  i  g., 
lowness,  m«mn£ss  of  rank,  low  condition,  humilia- 


tion, viUness,  baseness:  fortunae  et  vitae :  emergere 
ex  miserrimis  naturae  tuae  sordibus :  in  infamii 
relinqui  ac  pordibus. — Of  persons,  the  dregs  of  the 
people,  rabble :  urbis:  o  lutum,  sordes!  vile  crea- 
ture I — Meanness,  stinginess,  niggardliness,  sordid- 
ness:  amare  sordes  et  inhuman  ita tem :  sordes 
obicere  mihi,  H. :  cogit  minimas  ediscere  sordes, 
the  meanest  tricks,  lu. :  nullam  (huius)  in  re  fami- 
liari  sordem  posse  proferri. 

aordeaod,  — ,  ere,  inch,  [sordeo],  to  beeoms 
dirty,  be  soiled,  H. 

aordidatua,  adj.  [  sordidus  ],  in  dirty  dothes, 
meanly  dressed,  shabby :  sordidata  et  sordida,  T. : 
mancipia. — In  moumina  attire,  dad  in  mourning: 
senex :  Yirginius  sordidatus  filiam  deducit,  L. 

aordide,  cuiv.  with  comp.  [  sordidus  ],  meanly, 
basely:  sordidius  et  abiectius  nati,  Ta.  —  Fig., 
vulgarly,  unbecomingly,  poorly :  dicere :  contionari. 

—  Meanly,  stingily,  penunoutly,  sordidly:  nimis 
sordide  dixisse. 

aordldulua,  ac^j.  dim.  [  sordidus  ],  soiled, 
smutched:  toga,  lu. 

aordidua,  at^.  with  comp.  and  sim.  [sordes], 
dirty,  unclean,foul,Jilthy,  squalid,  sortud:  amictus, 
V. :  mappa,  H. :  duces  Non  indecoro  pulvere,  H. : 
Auctumnus  calcatis  uvis,  0. :  terga  suis,  dingy,  0. 
— Pro  v.:  saepe  est  etiam  sub  palliolo  sordido 
sapientia,  Caec.  ap.  C. — ^F  i  g.,  low,  base,  mean,  poor, 
humble,  small, paltry :  homo:  non  sordidus  auctor 
Naturae,  H. :  sordidissimus  quisque,  L. :  rura,  Y. 
— Low,  mean,  base,  abject,  vile,  despicable,  disgrnee- 
ful:  ut  quisque  sordidissimus  videbitur:  sordi- 
dissiroa  ratio  et  inquinatissima :  sordidiores  (artis) 
repudiare :  Virtus  repulsae  nescia  sordidae,  H. : 
pecuniam  praeferre  amioitiae  sordidura  existiment. 

—  Mean,  niggardly,  penurious,  sordid:  Sordidua 
quod  nolit  haberi,  H. :  periurium,  Ph. 

aorex,  icis,  m.  [SVR-],  a  shrew-mouse,  T. 

aoritea,  ae,  dat.  I,  m.,  =r  triaptinit,  a  logical 
chain,  cumulative  reasoning,  sorites. 

aoror,  Oris,  /.,  a  sister :  germana :  lovis,  i.  e. 
Juno,  v. :  Phoebi,  i.  e.  Zuna,  0. :  magna  (noctis), 
i.  e.  Terra,  V. :  doctae,  'ue.the  Muses,  0. :  sorores 
Nocte  genitae,  Icthe  P\tries,  0. :  sorores  tres,  the 
Fates,  H. :  quae  dispensant  mortalia  fata  sorores, 
the  Fates,  0. :  saevae,  the  Danaides,  0. — A  co*mn^ 
father's  brother's  daughter,  C,  0. — A  female  friend, 
playmate,  companion,  V, 

aordricida,  ae,  m.  [  soror+2  SAO-  ],  a  Mster- 
slayer,  murderer  of  a  sister, 

aororlua,  adj.  [  soror  ],  of  a  sister,  sisterfy : 
oscula,  0. :  stupra,  with  a  sister  :  Moenia,  \.e.of 
Dido,  0. :  tigillum  (used  in  punishing  a  sister's 
murderer),  L, 

aora  (old  nam.  aortla,  T.),  tis,  ahl.  sorte  or  sorti, 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Bortiiegns 


79T 


apatior 


/.  [1  SER-],  a  lot:  tot  in  hydriam  Bortes  oonice- 
rentur :  neque  eorum  sortes  deiciuntuFf  Os. :  cuio 
deiecta  in  id  sors  esset,  lots  were  cast  for  it,  L. : 
cum  de  consularibus  mea  prima  sors  exisset:  et 
cuiusque  sors  exciderat,  L. :  sortes  sua  sponte  ad- 
tenuatas,  L. — A  ccuting  of  lots,  drawing,  decision 
hy  lot,  lot :  quaestor  quern  sors  dedit :  cui  Sicilia 
provincia  sorti  evenisset,  L. :  Q.  Caecilio  sorti 
evenit,  ut  gereret,  etc.,  L. :  de  se  ter  sortibus  con- 
sultum  dicebatf  Cs. :  iubet  extra  sortem  Theomna- 
stum  renuntiari. — An  oracular  response,  prophecy : 
ut  sors  ipsa  ad  sortls  referenda  sit :  Lyciae  sortes, 
the  oracles  of  the  Lycian  Apollo,  V. :  Faticinae, 
0. :  edita  oraculo,  Cu. :  responsa  sortium,  L. — In 
business,  a  capital,  principal :  de  sorte  nunc  venio 
in  dubium  miser?  T.:  sorte  caret:  roergentibus 
semper  sortem  usuris,  L. — F  i  g.,  a  lot,  share,  duty 
assigned  by  lot:  urbana  peregnna  (in  the  division 
of  official  duties),  L. :  comitia  suae  sortis  esse,  i.  e. 
had  been  allotted  to  him,  L, :  numquam  ex  urbe 
af uit  nisi  sorte,  i.  e.  on  official  duty. — A  lot,  fate, 
destiny,  chance,  fortune,  condition,  share,  part :  fu- 
tura,V. :  Ferrea  vitae,  0. :  iniqua,V.:  imquissima, 
L. :  ilia  (  sorte )  Contentus,  H. :  inrequieta,  0. : 
Sunt  quibus  ad  portas  cecidit  custodia  sorti,  to 
whose  lot,  V. :  Saturni  sors  ego  prima  fui,  i.  e.  the 
first  child,  0. :  suae  sortis  oblitus,  Cu. :  puer  in 
nullam  sortem  bonorum  natus,  to  no  share  of  the 
property,  L. :  praedae  mala  sors,  0. — A  sort,  kind, 
sex,  dass :  Non  tuae  sortis  iuvenem,  rank,  H. : 
altera,  sex,  0. :  nova  pugnae,  V. 

aortilegua,  adj,  [  sors + 1  LEG-  ],  foretelling, 
prophetic:  Delphi,  H.  —  As  sub^.  m.,  a  forttme- 
teller,  interpreter  of  lots,  soothsayer. 

aortior,  Itus,  Iri,  dep,  [sors],  to  east  lots,  draw 
lots :  cum  praetores  designati  sortirentur,  drew 
lots  for  their  official  duties :  consules  comparare 
inter  se  aut  sortiri  iussi,  i.  e.  to  assign  provinces  by 
agreement  or  by  lot,  L. —  To  draw  lots  for,  assian 
by  lot,  allot,  obtain  by  lot:  tribtLs :  provincias :  in- 
dices, appoint  by  lot :  Necessitas  Sortitur  insignis 
et  imoB,  decides  the  fate  of,  H. :  sortiri,  quid  loqua- 
re :  inter  se,  uter  Hispaniam  obtineret,  east  lots  to 
decide,  L. :  consules  sortiti,  uter  dedicaret,  L. — To 
share,  divide,  distribute:  pariter  laborem,  Y. :  pe- 
riclum,  V. — To  choose,  skect :  subolem  armento, 
v.:  fortunam  oculis  (i.e.  locum),  V. — To  get  by 
chance,  get  as  a  lot,  get,  obtain,  receive:  mediter- 
ranea  Asiae,  L. :  amicum,  H. :  Maeonium  vatem 
aortita  fuisses,  0. 

aortitio,  dnis,  /.  f  sortior  ],  a  casting  of  lots, 
drawing,  choosing  by  lot,  allotment :  ex  lege  Rupi- 
li&  sortitio  nulla  (est) :  sortitione  id  factum  esse 
oportuit. 

aortito,  adv.  [sortitusl,  by  lot:  sacerdotem 
aortito  capL — By  faie,  by  destiny :  Lupls  et  agnis 
quanta  (discordia)  sortito  obtigit,  H. 


aortitor,  Oris,  m.  [sortior],  a  distributor  by  •^ 
aUotter :  si  etiam  pluribua  de  rebus  uno  sortitore 
tulisti. 

1.  aorlitaa,  P.  of  sortior. 

2.  (aortitua,  tls),  m.  [sortior],  a  casting  of  lots, 
drawing:  consul  sortitu  ad  bellum  profectus: 
quae  sortitQs  non  pertulit  ullos,  u  e.for  whom  no 
lots  were  cast,  V. 

aoapea,  itis  (fern,  ooUat.  form  aoapita,  ae), 
a^,  [SAV-,  POT-1,  saved,  safe,  sound,  unhurt,  un- 
harmed, uninjured:  sospites  in  patriam  restituere, 
L. :  navis  ab  ignibus,  U.^Fortunate,  prosperous, 
happy  :  fortuna  domusque,  0. :  mutare  lares  So- 
spite  cursu,  H. 

Soaplta,  ae,/.  [sospes],  she  who  saves,  deliverer 
(an  epithet  of  Juno),  O. 

aoaplto,  — ,  — ,  ftre  [sospes],  to  save,  keep  safe, 
preserve, protect, prosper:  suam  progeniem,  L.,  Ct. 

aoter,  Sris  (  ace.  -era  ),  m.,  =  autriip,  a  savior, 
deliverer. 

apadi^  ids,  a^;,,  ==  oiraitl,  date -brown,  nut- 
brown,  chestnut-brown :  equi,  V. 

apado,  Snis,  m.,  =  airddiov,  an  impotent  person, 
eunuch,  mutilated  man,  L.,  H.,  lu. 

apargo,  sT,  sus,  ere  [SPARa],  to  strew,  throw 
here  and  there,  cast,  hurl,  throw  about,  scatter, 
sprinkle:  semen:  per  humum,  nova  semina,  den- 
tea,  0. :  nummos  populo  de  Rostris :  flores,  V. : 
rosas,  H. :  tela,  hurl,  V.— 7b  bestrew,  strew,  scatter 
upon :  humum  foliis,  V. :  moI&  caput  sakft,  fl. : 
umenim  capillis,  H.— 7b  besprinkle,  sprinkle,  moist- 
en, wet :  saxa  tabo,  £nn.  ap.  G. :  aram  immolato 
agno,  H. :  anguis  aureis  maculis  sparsus,  flecked, 
L.:  priscis  sparsa  tabellis  Porticus  Livia,  0.: 
sparse  ore,  freckled,  T.— -7b  scatter,  separate,  dis- 
perse, divide,  spread  out :  (aper)  spargit  canes,  0. : 
sparsi  per  vias  speculatores,  L. :  spargas  tua  pro- 
digus,  dissipate,  fl.  — Fig.,  to  distrUmte,  spread 
abroad,  spread,  extend,  msseminate:  animos  in 
corpnora  humana :  nomen  per  urbis  Theseos,  0. : 
vestigia  f ugae,  Cu. :  voces  In  volgum,  V.— E  s  p., 
of  speech,  to  intersperse,  interpose  :  Sparge  subinde 
(with  direct  quotation),  keep  interspersing,  H. 

apartnm  or  aparton,  I,  w.,  =  awdprov,  Span- 
ish broom,  esparto  (of  which  mats,  nets,  and  ropes 
were  made),  L. 

apamlna,  I,  m.  dim,  [spams],  a  bream,  0. 

aparoa,  I,  m.,  a  small  spear  with  a  barbed  head, 
hunting -spear:  sparos  portare,  S.,  L.:  manOs 
armat  spams,  V. 

apatha,  ae,  /„  =  awaJhi,  a  broad  sword  with  a 
double  edge,  sabre,  Ta. 

apatior,  fttus,  an,  dep.  [  spatium  ],  to  spread 
abroad,  spread  out,  expand :  spatiantia  Braochia, 
0. :  spatiantes  alae,  ^ffreading  wings,  0. — 7b  g0 


Digitized  by  V^OOQIC 


spatiose 


708 


■p^olosiu 


about,  take  a  walk^  walk  about^  promenade:  in 
xysto :  Aggere  in  aprico,  H. :  summa  harena,  0. 
— To  walky  march  aUmg^  ttride^  go^  proceed :  ad 
aras,  V. :  lato  arvo,  0. 

(spatidse),  adv.  [spatiosos],  widely,  extensively 
(late  in  poe.). — Comp:  increvit  spatiosius  (flu- 
men),  0.:  qui  aestivos  spatiosius  exigis  ignes, 
longer^  Pr. 

spatidsiis,  ad^j,  with  comp.  [spatium],  roomy^ 
of  great  extent^  ampie^  spaciotUy  extensive^  large^ 
long:  corpus,  0. :  limes,  O.:  Andromache  spatio- 
sior  aequo,  0. :  quid  erat  spatiosius  illis  (capillis)  ? 
0. — ^F  i  g.,  of  time,  long,  long-continuing^  prolonged: 
nox,  0. :  seuectus,  0. :  beilum,  0. 

spatium,  I,  n.  [  SPA-  ],  a  space,  room,  extent : 
Tna  pateat  caelt  spatium  non  amplius  ulnas,  V. : 
spatiis  locorum  animadversis,  Cs. :  quod  spatium 
non  esset  agitandi,  S.:  spatio  distante,  0. — A 
spaee^  distance,  interval:  magno  spatio  paucis  die- 
bus  confecto,  Cs. :  viae,  length,  0. :  tantum  erat 
relictum  spati,  ut,  etc.,  Cs. :  tormentorum  usum 
spatio  propinqiiitatis  interire,  Cs. :  medium  caeli, 
H. :  spatium  (iiscriinina  fallit,  the  distance,  0. — 
Size,  hulk,  extent:  spatium  victi  hostis  (serpentis), 
0. :  Dat  spatium  collo,  0. :  admirabile  rhombi, 
very  large,  lu. :  trahit  ( aurls )  in  spatium,  i.  e. 
lengthens  out,  0.  —  A  walking,  walk,  promenade, 
turn,  course:  duobus  spatiis  tribuave  factis :  sep- 
tem  spatiis  circo  meruere  coronara,  0. — A  space 
for  recreation^  walk,  promenade,  ptblic  fiace, 
square:  urhs  distincta  spatiis  eommunibus:  spa- 
tia  silvef>tria :  Academiae  nobilitata  spatia :  locus 
plauis  Porrectus  spatiis,  in  leirls,  H. :  Curvatis 
fertur  spatiis,  V. — A  prescribed  path,  race-course, 
track:  quasi  decurso  spatio  ad  carceres  a  calce 
revocari :  ainat  spatiis  obsuiitia  rumpere  claustra, 
H. :  Addunt  in  spatia,  V. :  trituin,  0. :  Phocus  in 
interius  spatium  Cecropidas  ducit,  the  interior,  0. 
— F  i  g.,  a  path,  course,  race,  track :  eadem :  Prope 
iara  excurso  spatio,  T. :  Te  raea  quem  spatiis  pro- 
pioribus  aetas  Insequitur,  V. :  in  spatio  Q.  Hor- 
tensium  ipsiiis  vestigiis  persecuti:  vitae,  0. — A 
portion  of  time,  space^  interval,  period:  spatia 
omnia  temporis  non  numero  dicrum  sed  noctium 
fiuiunt,  Cs. :  spatium  praeteriti  temporis :  diei,  the 
Ifngfh,  Cs. :  dierum  triginta :  spatio  brevi,  H. :  me 
ev  eonstituto  spatio  defensionis  in  semihorae  cur- 
rii'uium  coBgisti:  trochaeus,  qui  est  eodem  spatio 
qtu)  choreus,  i.  e.  of  the  same  metrical  length:  spa- 
tia aiinorum.  Pr. :  spatio  pugnae  defatigati,  Cs. — 
Spare,  time,  leisure,  oppoiiunity:  neque,  ut  celari 
posset,  tempus  spatium  ullum  dabat,  T. :  irae  suae 
spatium  et  consilio  tempus  dare,  L. :  Ne  properes, 
oro ;  spatium  pro  munere  posco,  0. :  cum  erit 
spatium,  praestabo,  etc. :  illi  spatium  ad  sese  con- 
ligendum  dedisse :  sex  dies  ad  eam  rem  conficieiv 
dam  spati  postulant,  Cs. :  Ut  ne  esset  sputium 


oogitandi,  T. :  pila  ooniciendi,  Ok :  %>atiam  adp^ 
randifl  nuptiis  dabitar,  T. 

speoiea,  — ,  ace.  em,  abl.  6,/.  [SPEC-],  a  sight, 
look,  view,  appearance,  aspect,  mien  :  quae  sens&s 
nostros  specie  prima  acerrime  commovent:  dolo- 
ris  speciem  ferre :  navium,  Cs. :  hominam  hune- 
stissima :  ad  speciem  magnifico  omatu,  as  to  out- 
ward appearance:  speciem  habere  honesti,  the  look 
of  what  is  right :  turba  maiorem  quam  pro  numero 
speciem  ferens,  Cu.  —  A  spectacle,  sight,  appear- 
ance: ponite  ante  oculos  miseram  illam  speciem. 
— F  i  g.,  a  mental  appearance,  idea,  notion :  inside- 
bat  in  eius  mente  species  eloquentiae :  viri  boni : 
Qui  species  alias  veris  scelerisque  capiet,  H. :  ina- 
nls  species  anxio  animo  figurare,  Co.  —  A  look, 
show,  seeming,  appearance,  semblance,  pretence, 
cloak,  color,  pretext :  f ormae,  quae  reapse  nuUae 
sunt,  speciem  autem  offerunt:  cuius  rei  species 
erat  acceptio  frumenti,  S. :  aliquam  f raudi  speciem 
iuris  imponere,  L. :  similitudinem  quandam  gere- 
bant  speciemque  sapientium:  per  speciem  oele- 
brandarum  cantu  epularum,  L. :  baud  dubio  In 
speciem  consensu  fit  ad  Poenos  deditio,  as  a  pre- 
tence, L. :  ad  speciem  tabemaculis  relictis,  Cs. — 
A  resemblance,  likeness;  onlj  in  the  phrase,  in 
speciem,  after  the  manner,  in  the  fashion,  like  : 
Inque  chori  ludunt  speciem,  0.:  In  mentis  spe- 
ciem curyari,  0. — Show,  ornament,  display,  splen- 
dor, beauty:  species  eius  (virtutis)  et  pulchritude: 
praebere  speciem  triumpho,  L. :  Ducit  te  species, 
H. :  speciem  Satumia  vaccae  probat,  0. :  corporis, 
Cu. — An  appearance  in  sleep,  vision,  apparition  : 
repetit  quietis  Ipsa  suae  speciem,  0. :  in  quiete 
utrique  oonsuli  eadem  dicitur  yisa  species  Tin, 
etc,  L. — A  likeness,  image,  statue :  ex  aere  vetus, 
Enn.  ap.  0.  —  EeputeUion,  honor:  populi  R, — A 
particular  sort,  kind,  quality,  species  :  (opp.  genus). 

specillam,  I,  n.  [speculum].  —  In  surgery,  on 
expiring  instrument,  sound,  probe,  C. :  specillia 
prope  scrutatus  est  Alpis,  ut,  etc 

speoimen,  inis,  n.  [SPEC-],  a  means  of  know- 
ing, mark,  token,  proof,  example,  indication,  evi- 
dence, sign  ( only  sing.  ) :  ingeni :  animorum,  L. : 
( tellus )  Tale  dabit  specimen,  V. :  ad  specimen 
virtutis  ostendendum,  L. — A  pattern,  model,  exam- 
ple, ideal:  temperantiae  Scaevola:  is  ordo  ceteris 
specimen  esto. 

(apecidae),  adv.  [speciosus],  showily,  handsome- 
ly, splendidly. — Only  comp. :  equus  speciosius  in- 
stratus  quam  uxor  vestita,  L. :  arms  tractet,  EL 

apeclosua,  acfj.  [species],  good-looking,  ^^om^ 
handsome,  beautiful,  splendid,  brilliant:  famiua 
gladiatoria :  alqs  pelle  decora,  H. :  oomibos  altia 
f  rons,  0. :  nomina,  Ta. — In  pretence,  for  show,  pre- 
tended, plausible, specious:  reversionis causae:  ape* 
ciosum  Graeciae  liberandae  tulisse  titnlam,  L.: 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


apeotabllU 


799 


apeonlor 


▼ooabula  rerum,  H. :  specioso  eripe  damno, /rom 
this  splendid  miMry^  0. :  dictu  speciosa,  L. 

roeotabiliB,  e,  adj.  [specto],  that  may  he  seen, 
vitiSif :  corpus  caeli :  undique  campus,  i.  e.  open, 
O. —  Worth  eeeing,  notable^  admirable,  remarkable : 
Niobe  auro,  0. :  roseo  ore,  0. :  victoria,  Ta. 

speotaoulum  (-ticlum,  Pr.),  !,  n.  [specto],  a 
place  from  which  shows  are  mtnessed,  spectator'^s 
seat,  place  in  the  theatre :  ex  omnibus  spectaculis 
plausus  est  excttatus :  spectacula  sibi  facere,  L. — 
A  show,  sight,  spectacle:  superarum  rerum  atque 
caelestiuro :  bis  terque  mutatae  dapis,  H. :  scorti 
procacis,  L. :  Non  hoc  ista  sibi  tempus  spectacula 
poscit,  V. :  praebent  spectacula  capti,  0. :  homini 
non  amico  nostra  incommoda  spectaculo  esse  no- 
lim.  —  A  public  sight,  show,  stage-play,  spectacle : 
spectacula  sunt  tributim  data :  gladiatorum,  L. : 
scenae,  0. :  nondum  comraisso  spectaculo,  L. 

apeotatio,  ouis,  /.  [specto],  a  beholding,  con^ 
temphtion,  sight,  view :  apparatQs  spectatio :  ani- 
mum  levari  cum  spectatione.  —  An  examining, 
testing:  pecuniae. 

apaotator,  oris,  m.  [  specto  ],  a  looker-on,  be- 
holder, observer,  spectator :  quasi  spectatores  supe- 
rarum rerum :  unicus  caeli,  L. :  laudum  tuarum : 
oertaminis,  L. — In  a  theatre  or  at  games,  a  spec- 
tator: eos  (ludos)  te  spectatorem  esse  voluit. — 
A  judge,  critic,  connoisseur:  elegans  formanim, 
T. :  acrior  virtutis,  L. 

apectatriz,  Icis,/.  [spectator],  a  looker-on,  0. 

apectatua,  adj.  with  sup.  [P.  of  specto],  tried, 
tested, proved:  homines:  homo spectata fide :  pietas 
per  ignis,  0. :  integritas,  L. :  ni  virtus  fidesque 
vestra  spectata  mihi  forent,  S. :  id  cuique  specta- 
tissiroum  sit,  quod  occurrerit,  etc.,  i.  e.  let  that  be 
each  one's  final  test,  L.  —  Regarded,  admired,  re- 
meded,  esteemed,  worthy,  excdlent:  vir:  castitas, 
L. :  spectatissima  femina. 

apectid,  Onis,  /.  [  SPEC-  ],  the  prerogative  of 
observing  the  auspices :  consuies  (habent)  spectio- 
nem. 

apectd,  avT,  iitus,  are,/r«^.  [specio],  to  look  on, 
look  at,  behold,  gaze  at,  watch,  ohserve,  inspect,  at- 
tend: alte:  populo  spectante,  H. :  limis  per  flabel- 
luro,  T. :  aliquid :  spectant  oculi  te  raille  loquentem, 
gaze  upon,  H. :  me  oculis  protervis,  0. :  Italiam 
spectatum  ire,  L. :  Spectentur  tergo,  0. :  Saepe  tui, 
specto,  si  sint  in  litore  passus,  0. — At  plays  or 
games,  to  look  at,  see,  look  on,  attend:  Megalesia: 
Fabula,  quae  volt  spectata  reponi,  H. — Of  places, 
to  look,  face,  front,  lie,  be  sitttated:  (insulae)  angu- 
luB  ad  orientem  solem  spectat,  Cs. :  ad  f retum : 
Belgae  spectant  in  septentrionem,  Cs. :  Aquitania 
spectat  inter  occasum  solis  et  septentriones,  lies 
towards  the  north-west,  Cs. :  vestigia  Omnia  te  ad- 
vciiiii.n  speetantia,  H. :   regio  orientem  spectans, 


L.— Fig.,  to  look  at,  behold,  see,  regard,  consider. 
audaciam  meretricum,  T. :  ad  te  unum  omnis  mea 
spectat  oratio. — To  look  to,  keep  in  view,  bear  in 
mind,  aim  at,  strive  for,  meditate,  consider:  credo 
vos,  magna  quaedam  spectantls,  gloriam  coucu- 
pisse :  nihil  spectat  nisi  fugam :  ingenti  consensu 
defectionem  omnes  spectare,  L. :  res  potius  quam 
auctores,  L.:  domus  quae  spectat  in  nos  solos, 
relies  on:  quid  deceat  vos,  non  quantum  liceat 
vobis,  spectare  debetis:  summa  iudici  niei  spectat 
hue,  ut  meorum  iniurias  ferre  possim :  nomen  illud 
spectavi,  neminem  isti  patronum  f  utunim :  ad  im- 
peratorias  laudes :  ad  vitulam,  Y. — To  tend,  incline, 
refer,  pertain,  be  directed,  relate :  et  prima  et  media 
verba  spectare  debent  ad  ultimum :  ad  vim  spec- 
tare  res  coepit,  L. :  hoc  eo  spectabat,  ut  diceret, 
etc. :  quo  igitur  haec  spectat  oratio  ? — To  examine, 
try,  test,  judge, prove:  ut  fulvum  spectatar  in  igni- 
bus  aurum,  sic,  etc.,  0. :  qui  pecunift  non  movetur 
.  .  .  hunc  igni  spectatum  arbitrantur,  as  tried  by 
fire :  tuom  animum  ex  animo  meo,  T. :  quod  ego 
non  tam  fastidiose  in  nobis  quam  in  hiatrionibus 
spectari  puto. 

apeotmm,  l,  n.  [SPEC-],  an  appearance,  form, 
image,  apparition,  spectre :  quae  Demooritus  €litih- 
\a,  Catius  spectra  nominat. 

1.  apeopla,  ae,  /  [SPEC-],  a  look-out,  watch- 
tower:  ignis  e  speculA  subtatus:  dat  signum 
specula  ab  alta,  V. :  in  hac  taroquam  specula 
conlocati :  speculis  per  omnia  promunturia  posi- 
tis,  L.  —  Fig.,  in  the  phrase,  in  speculis,  on  the 
watch,  on  the  look-out,  on  guard:  nunc  homines 
in  speculis  sunt:  in  speculis  omnis  Abydos  erat, 
0. :  diem  unum  in  speculis  fuit,  L. — A  high  place, 
height,  summit,  eminence:  in  speculis  Planities 
ignota  iacet,  V. :  e  speculis  lucem  vidit,  V. 

2.  apeoola,  ae,  /.  dim.  [  spes  ],  a  slight  hope, 
glimmer  of  hope:  aliquid  speculae  degustare. 

apeoulabundua,  adj.,  oti  the  look-out,  on  the 
watch,  Ta. 

apecularia  ( orum ),  n.  [  speculum  ],  window 
panes,  windows :  lata,  lu. 

apeoulator,  oris,  m.  [speculor],  a  looker-out, 
spy,  scout,  explorer :  undique  speculatores  citi  sese 
ostendunt,  S. :  quera  speculatorem  quam  legatum 
iudicari  maluerunt:  re  per  speculatores  cognitft, 
Cs.:  Carthaginiensis,  L.  —  An  explorer,  inquirer, 
investigator,  examiner :  naturae :  ad  has  excipien- 
das  voces  speculator  missus,  L. 

apeoulatoriua,  adj,  [speculator],  of  spies,  of 
seouts:  navigia,  vessds  of  observation,  Cs. :  naves, 
L. — As  subst.f  (sc.  navis),  a  spy-boat,  L. 

apeoulatrix,  ids,/,  [speculator],  a  spy,  wat^ 
er :  deae  speculatrices  et  vindices  facinorum. 

apeCQlor,  Stus,  &fl,dep.  [1  specula],  to  spy  out, 
watch,  observe,  examine,  explore:  venire  spcculandi 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


apecQlom 


800 


•  spioeuB 


causi,  Ob.  :  paries  in  omnia,  look  around^  0. :  muU 
torum  te  oculi  et  aures  speculabuntur :  vacuo 
laetam  (avem)  caelo  speculatus,  havinff  detcriedt 
y. :  praemissus  speculatum  Bocchi  consiliaf  S. : 
dicta  factaque  sua,  L. :  quae  suorum  fortuna  esset, 
L. :  alqd  speculando  adsequL 

speculum,  i,  n.  [SPEC-],  a  reflector^  looking- 
fflaaSy  mirror :  speculorum  levitas :  Inspicere,  tam- 
quam  in  speculum,  in  vitas  omnium,  T. :  quotiens 
te  speculo  videris  alterum,  H. :  ut  in  speculo  rugas 
aspexit  anills,  0. :  Lympbarum  in  speculo,  i.  e. 
smooth  iurface^  Ph. — F  i  g.,  a  mirror^  copy^  imita- 
tion: (infantes  et  bestias)  putat  specula  esse  na- 
turae. 

■peous,  tls,  m.  or  (poet)  n.  fSPEG-],  a  natural 
cavity^  cavt^  cavern^  groi^  den^  chasm^  channel^  pit  : 
ex  opaco  specu  fons,  L. :  virgis  densus,  0. :  hor- 
rendum,  V. :  quos  agor  in  specQs  ?  H. — An  artifi- 
cial cavity^  excavation^  ditch^  canal,  channel^  pit  : 
pauoos  specQs  in  extremo  fundo,  et  eos,  etc., 
ditehes :  subterraneos  specQs  aperire,  jwto,  Ta. — A 
hollow^  cavity :  atri  volneris,  V. :  Capacis  alvi,  Ph. 

spelaeum,  I,  n.,  =  <nr^\aiov,  a  cave^  cavern^ 
den :  inter  spelaea  ferarum,  Y. 

■pelunoa,  ae,  /.,  =  cnr^Xiry^,  a  cave,  cavern^ 
den :  iaro  decimum  annum  in  speluncS  iacere :  alta 
rastoque  inmanis  hiatu,  V. 

speratus,  P.  of  spera 

spemendua,  adj.  [P.  of  spemo],  contemptible, 
untrustworthy :  testis,  L. 

apemo,  sprevi,  sprStus,  ere  [SPAR-],  to  sepa- 
rate (old) ;  hence,  to  despise,  contemn^  reject^  scorn, 
spurn  /  abs  te  spemor  f  T. :  qui  te  spemit :  me 
aiiimo,  V. :  comitemne  sororem  Sprevisti  moriens, 
V. :  Veritas  auspiciorum  spreta  est :  doctrina  deos 
spernens,  L. :  Consilium,  0. :  dulds  amores,  H. : 
partem  solido  demere  de  die,  H. :  obsequio  deferri 
spernit  aquarum,  0. 

apemor,  — ,  Sri,  to  despise:  viduas,  lu.  (dub.). 

apero,  uvl,  &tus,  &re  [spes],  to  hope,  look  for, 
trust,  expect,  promise  onadf:  stulti  erat  sperare, 
suadere,  etc. :  tu  iam,  ut  spero,  aderis:  Salvus  sit; 
spero,  T. :  victoriam :  gloriam  a  latronum  gregi- 
bus :  omnia  ex  victoria,  Cs. :  sperata  praeda,  Cs. : 
cui  tribunatus  magis  optandus  quam  sperandus 
fuerit,  L. :  spero  nos  ad  haec  perventuros :  ami- 
dtiae  nostrae  memoriam  spero  sempitemam  fore : 
totius  Galliae  sese  potiri  posse  sperant,  Cs. :  spe- 
rabam  tuum  adventum  appropinquare :  spero  esse, 
ut  volumus :  sperat  se  a  me  avellere,  T. :  speramus 
carmina  fingi  Posse,  H. — E 1 1  i  p  t :  Qui  semper 
vacuam,  semper  amabilem  Sperat  (sc.  te  fore),  H. : 
ut  salvum  vellent  tyrannum,  sperare  non  poterat, 
L. :  de  isto  licet  bene  speres :  de  absolutione  istius 
neque  iste  iam  sperat,  etc. ;  cf.  de  eo  bene  sperare 
talem  eum  futurum,  N.— With  non^  to  have  no  fear 


of:  sin  a  vobis,  id  quod  non  spero,  deserar,  which 
I  am  confident  wHl  not  happen. — To  look  for,  ex- 
pect, atoait,  apprehend,  fear:  Nam  quod  tu  speres, 
propulsabo,  T. :  si  potui  tantum  sperare  dolo- 
rem,  V. :  iam  quartanam  sperantibus  aegris,  lu. — 
To  trust,  believe,  assume,  suppose,  apprehend:  spero 
nostram  amicitiam  non  egere  testibus:  me  eius 
spero  fratrem  prope  modum  Iaro  repperisse,  T. : 
sperasse  libertatem  se  civium  suorum  emisse,  L. : 
sperabam  ita  notata  me  reliquisse  genera,  etc. 

apea,  spel  (spei,  monosyl.,  T.),/.  [SPA-],  hope: 
aegroto,  dum  anima  est,  spes  esse  dicitur :  mise- 
rum  est  nee  habere  ne  spei  quidem  extremum: 
spem  ponere  in  armis,  V. :  spem  deponere,  aban- 
don, H. :  spem  salutis  suae  in  Meleagri  morte  de- 
ponebat,  placed,  Cu. :  spem  Catilinae  moUibus 
sententiis  alere :  ut  eos  homines  spes  falleret  : 
nostris  militibus  spem  minuit,  Cs. :  de  spe  conatu- 
que  depulsus :  morando  spem  destituere,  L. :  Phi- 
lippus,  magna  spe  depulsus,  L. :  repente  praeter 
spem  dixit,  etc :  cetera  contra  spem  salva  invenit, 
L. :  omnia  bona  in  spe  habere,  S. :  omnis  Catilinae 
spes  atque  opes  concidisse:  (cadus)  Spes  donare 
novas  largus,  H. :  spem  istoc  pacto  nuptianim 
omnem  eripis,  T. :  qui  spem  salutis  in  alia  ratione 
non  habuerit:  unius  recuperandi  fili  spes:  Antio- 
chus  a  spe  societatis  Prusiae  decidit,  L. :  Spem 
suae  mortis  conceperat,  0. :  magna  me  spes  tenet, 
explicare,  etc. :  in  spem  maximam  adducti,  hunc 
ipsum  annum  salutarem  civitati  fore :  magnam  in 
spera  veniebat,  fore,  uti,  etc.,  Cs. :  te  in  istam  spem 
inducere,  ut,  etc. :  leniter  in  spem  Adrepe  officio- 
sus,  ut  scribare  Heres,  H. :  spem  de  eo  iam  puero 
habuei*ant:  tantum  spei  habere  ad  vivendum: 
Gallis  ad  temptanda  ca  defuit  spes,  L. — A  hope, 
ground  of  hope,  object  of  desire,  deliverance,  trust : 
puppes,  Spes  vestri  reditOs,  0. :  vestras  spes  uritis, 
V. :  Spe  (i.  e.  re  sperata)  potitur,  0. — Of  offspring, 
a  hope,  promise :  Devovit  nati  spemque  caputque 
parens,  0. :  nee  spes  iam  restat  luli,  V. :  spes  re- 
iiqua  nostra,  Cicero. — An  anticipation,  expectation, 
apprehension,  dread :  si  meam  spem  vis  improbo- 
rum  fefellerit :  mala  res,  spes  multo  asperior,  S. : 
( bellum  )  spe  omnium  serius,  L. :  cum  Tarenti- 
norum  def ectio  in  spe  Hannibali  esset,  L. — P  e  r- 
son.,  as  a  divinity,  Hope:  ad  Spei,  at  ths  tempts 
of  Hope,  L.,C.,E. 

aphaera,  ae,/,  =  a^ipa,  a  baU,  globe,  sphere : 
habent  suam  sphaeram  stellae  inerrantes. — An 
orrery,  planetarium :  lunae,  solis  motds  in  sphae- 
ram inligavit 

apica,  ae,  /.  [SPI-],  a  point,  ear,  spike  :  segea 
spiels  uberibus :  Cerercm  in  spicis  intercipit,  O. 
— P  r  o  V. :  In  scgetem  spicas  f undat,  carry  coals 
to  Newcastle,  0.  —  Poet.:  Cilissa,  i.  e.  the  pistils 
of  croctut,  saffron,  0. 

apiceua,  adj.  [spica],  consisting  of  ears  of 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


spioolum 


801 


SpiMTOS 


^om :  corona,  H.,  Tb. :  serta,  0.,  Tb. ;  mesais,  i.  e. 
of  grain,  V. 

■pioulnm,  I,  n.  dim,  [  spicum  \  a  liUl$  sharp 
point,  sting:  spicula  caeca  relinquunt  (apes),  V. : 
CUrva  ( of  scorpions  \  0. :  crabronum,  0.— -Of  a 
missile,  a  point:  turn  denique  sibi  avelli  iubet 
spiculiira :  Hastarum  spicula,  0. :  bipalme,  L. — A 
pointed  missile,  dart,  arrow^  javelin:  quos  spiculo 
possent  attingere,  with  a  javelin :  torquere  Cydo- 
nia  corau  Spicula,  arroios,  V. 

spioum,  I,  n.  [SPI-].— Of  a  plant,  an  ear,  spike  : 
fundit  frugem  spici  ordine  structam. — A  bright 
star  in  the  constellation  Virgo :  inlustre,  C.  poet. 

spina,  ae,/.  [SPI-],  a  thorn:  spinae  acutae, 
V. :  spinis  conserto  tegmine  nullis,  0. — A  prickle, 
spine:  animantium  aliae  spinis  hirsutae:  spinft 
nocuus,  0. —  T/ie  backbone,  spine:  duplex,  V.:  a 
spinae  crate  teneri,  0. :  Spina  viret,  the  back,  0. : 
spinae  curvameii,  0. — Fig.,  plur.,  thorns,  difficul- 
ties, subtleties,  perplexities :  disserendi  spinae :  par- 
tiendi  et  definieiidi,  intricacies :  spinas  animo 
evellere,  cares,  H. :  Quid  te  ezempta  levat  spinis 
de  pluribus  una,  errors,  H. 

■pinetam,  I,  n.  [spina],  a  thorn  hedge,  thicket 
of  thorns,  V. 

spmea%  a^.  [spina],  of  thorns,  thorny:  yin- 
cula,  0. 

spinlger,  gera,  gerura,  adj.  [  spina  +  GES-  ], 
thorn-bearing,  thorny,  prickly :  cauda,  C.  poet 

spin58U0»  adj,  with  comp.  [  spina  ],  full  of 
thorns,  thorny,  nrickly,  bristling:  herbae,  0. — 
Fig.,  of  style,  harsh,  crabbed,  obscure,  confused, 
perplexed:  disserendi  genus:  haec  enim  spinosiora 
prius  ut  confitear  me  cogunt. — Of  cares,  galling, 
irritating :  curae,  Ct. 

spintria,  ae,  m.,  =  a^yKriip,  a  male  prostitute, 
Ta. 

spmu0»  I,/.  [SPI-],  a  blackthorn,  sloe-tree,  V. 

spira,  ae,/.,  =  oirtipa,  a  coil,  fold,  twist,  spiral : 
in  spiram  se  conligit  anguis,  V.,  0. :  longo  iactetur 
spira  galero,  i.  e.  tie,  lu. 

apirabili0»  e,  adj.  [spiro],  that  may  be  breathed, 
respirable  :  natura,  cui  nomen  est  aer :  caeli  lu- 
men, vital,  V. 

apiraoolam,  I,  n.  [spiro],  a  breathing -hole, 
vent,  spiracle:  spiracula  Ditis,  i.  e.  of  the  lower 
world,  V. 

(spiramentmn,  i),  n.  [spiro],  a  breathing-hole, 
vent,  pore,  spiracle  (only  plur. ;  poet. ) :  caeca,  V. : 
flammam  exhalantia,  0. :  aniroae,  i.  e.  the  lungs,  Y. 
—  Fig.,  a  breathing  space,  pause,  short  interval, 
instant:  spiramenta  temponim,  Ta. 

spiritOB,  tl8,m.  [cf.  spiro],  a  breathing,  breath: 
anima  ducta  est  spiritu :  aSr  spiritu  ductus :  neque 
habet  qnaf  ducat  soiritus  auras,  0. :  spiritum  in- 


cludere,  suffocate,  L. :  ut  nihil  sit  ne  spiritu  quidem 
minimo  brevius,'etc.,  i.  e.  iio^  an  instant:  latere 
petitus  imo  spiritus,  le.  a  sigh,  H.:  si  spiritum 
ducit,  yivit :  usque  ad  extremum  spiritum :  filio- 
rum  poetremum  spiritum  ore  ezdpere. — A  gentle 
breath,  breexe:  Aram,  quam  flatu  permuloet  spiri- 
tus  austri,  C.  po«t. :  Boreae,  Y.—The  air  :  quid 
est  tam  ooomiune  quam  spiritus  vivis  f :  diffundi- 
tur  spiritus  per  arteriaa.— F  i  g.,  of  a  god,  breath, 
inspiration :  uno  divino  spiritu  contineri,  by  a  di- 
vine inspiration :  Spiritum  Phoebus  mihi  dedit, 
H. — The  breath  of  life,  life:  eum  spiritum,  quem 
naturae  debeat,  patriae  reddere :  extremum  spiri- 
tum in  victoriA  effundere :  dum  spiritus  lios  regit 
artOs,  V. :  surget  spiritus  in  lacrimis,  a  sigh,  Pr. 
— Disposition,  spirit,  character :  aridum  domando 
spiritum,  i.  e.  covetousness,  H. :  qui  spiritus  illi,  V. : 
hostills  spiritfls  gerens,  L.  —  ^rit,  high  spirit, 
energy,  courage,  haughtiness,  pride,  arrogance. — 
Sing,  (in  prose  only  gen.  and  all.,  which  are  want- 
ing in  plur.):  regio  spiritu:  illos  eius  spiritfts 
Siciliensis  quos  f  uisse  putetis :  tantum  fiduciae  ae 
spiritOs,  Gs. :  filia  infiata  muliebri  spiritu,  L. — 
Plur.  (only  nom.  and  ace.):  res  gestae  meae  .  . . 
mihi  nescio  quos  spiritQs  attulenint:  magnos 
spiritQs  in  re  militari  sumere,  Gs. :  regios  spiritfis 
repressit,  N. :  cum  spiritQs  plebs  sumpsisset,  L.: 
remittant  spiritUs,  comprimant  animos  suos :  quo- 
rum se  vim  ac  spiritQs  fregisse,  L. 

spird,  avi,  atus,  are,  to  breathe,  draw  breath,  re- 
spire: dum  spirare  potero:  ne  spirare  quidem 
sine  metu  possunt :  sunt  qui  ab  eo  (Glodio)  spi- 
rante  forum  putent  potuisse  defendi,  i.  e.  while 
alive:  margarita  viva  ac  spirantia  saxis  avelli, 
Ta. :  spirantia  consulit  exta,  still  panting,  V. :  non 
sunt  ausi  admovere  (corpori),  velut  spiranti,  ma- 
nOs,  Gu. :  graviter  spirantis  oopia  thymbrae,  i.  e. 
of  strong  odor,  V. :  Di  maris  et  terrae  .  .  .  spirate 
secundi,  i.  e.  be  propitious,  V. — With  ace,  to  breathe 
out,  exhale,  emit :  flararaas,  L. :  flamina,  0. :  divi- 
num  odorem,  V.  —  To  breathe,  blow,  be  exhaled, 
burst  forth:  Letiferis  calidi  spirarunt  flatibus 
austri,  0. :  Quft  vada  non  spirant,  riMs,  V. :  fervet 
fretis  spirantibus  aequor,  boiling,  V. — Fig.,  to 
breathe,  live,  be  alive:  videtur  Laeli  mens  spirare 
etiam  in  scriptis :  spirat  adhuo  amor  puellae,  H. : 
Parii  lapides  spirantia  signa,y. — Ih  be  inspired, 
have  poetic  inipir€Uion :  Quod  spiro,  tuum  est,  H. 
—With  ace.,  to  breathe  forth,  exhale,  be  fuU  of,  he 
inspired  with,  aim  at:  mendacia,  lu. :  amores,  H.: 
tribunatum,  L. :  maiora,  Gu. :  immane,  Y. 

apiasatOB,  adj.  [spissus],  thickened,  condensed: 
Ignis,  0. 

apisse,  adv.  [spissus],  crowdedly,  thickly :  pei^ 
venire,  L  e.  through  a  crowd. 

apiaana,  adj.  with  comp.,  thick,  crowded,  dose, 
compact,  dense:  sanguis.  0.:  ^ndo,  0.:  corona 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


•plendeo 


80d 


•pondeo 


viris,  y. :  nemorum  comae,  H. :  harena,  Y. :  noctis 
umbrae,  V .  —  Obstructed^  tardy ^  tingeringy  $low  : 
omnia  tarda  et  spissa :  id  utroque  genere  dicendi 
exittls,  deliberate:  si  id  erit  spissius. 

•plended,  — ,  — ,  §re,  to  thine,  be  bright,  gleam, 

Slitter,  glisten:  splendet  poDtus,  Y. :  paternum 
plendet  salinum,  H. :  Olycera  Splendens,  H. — 
F  i  g.,  to  shine,  be  bright,  be  illustrious,  be  glorious : 
virtus  splendet  per  sese :  alienft  invidia,  i.  e.  by  the 
odium  Aroum  on  others,  L. 

splendesod,  — ,  — ,  ere,  inch.  [  splendeo  1,  to 
become  bright,  begin  to  shine,  derive  lustre:  Inci- 
piat  sulco  attritus  splendescere  vomer,  Y. :  Cor- 
pora .  .  .  succo  pinguis  olivi  Splendescunt,  0. — 
Fig.:  oratione. 

■plendide,  adv.  [  splendidus  ],  brightly,  mag- 
nificently, ^Dlendidly,  nobly:  ornare  convivium: 
acta  aeus,  unth  distinction :  mendax,  H. :  parum 
se  splendide  gerere,  with  too  little  show,  N. :  loqui, 
grancUy. 

■plendldUB,  adj.  with  comp.  and  sup. 
[SPLEND-],  bright,  $hining,  glittering,  brilliant  : 
splendidior  quain  cetera  sidera  fulget,0. :  splendi- 
dissimus  candor :  osti'o  Crinis,  0. :  fons  splendidior 
vitro,  H. :  bili",  brigfU  yellow,  H. — Brilliant,  splen- 
didf  magnificent,  sumptuous,  gorgeous^  grand:  do- 
mus  regali  splendida  luxu  Instruitur,  Y. :  secundas 
res  splendidiores  facit  amicitia. — Y'lg.,  brilliant, 
illustrious,  distinguished,  noble:  vir  splendidissi- 
mus  civitatis  suae :  homo  propter  virtutem :  causa 
splendidior :  facta,  H. :  splendidioribus  verbis  uti : 
vox,  impressive :  veniamus  ad  splendidiora,  topics 
of  more  dignity. — Showy,  fine,  specious:  nomen : 
Praetendens  culpae  splendida  verba  tuae,  0. 

splendor,  oris,  m.  [SPLEND-1,  brightness,  brill- 
iance, lustre,  spUndor,  sheen :  flammae,  0. :  ar- 
genti,  H. — Splendor,  magnificence,  sumptuousness, 
grandeur:  omnia  ad  gloriaro  splendoremque  revo- 
care. — Fig.,  distinguished  merit,  lustre,  splendor, 
honor,  dignity,  ezcellence,  eminence :  homines  sum- 
mo  splendore  praediti :  senator  populi  R.  splendor 
ordinis :  dignitatis :  M.  Catonis  splendorem  macu- 
lare. — Impressiveness :  splendore  nominis  capti: 
verborum  Graecoruin. 

spoliatio,  onis,^.  [spolio],  a  pillaging,  robbing, 
plundering,  spoliation:  fanorum:  sacrorum,  L. — 
V I  g.,  an  unjust  deprivation,  robbery :  consulatQs, 
removal  from:  dignitatis. 

spoliator,  dris,  m.  [spolio],  a  robber,  plunderer, 
spoiler :  eorum  (raonuwentorum) :  templi,  L. :  pu- 
pilli,  lu. 

■poliatriz,  Icis,  /.  [spoliator],  she  that  robs,  a 
plunderer,  spoiler:  ceterorum. 

■poliata0»  adj.  with  comp.  [P.  of  spolio],  de- 
spoiled, stripped,  tmpoveiishea,  b 
nihil  illo  regno  spoiiatius. 


f,  bare  :  mea  fortuna : 


spoli5,  ftvl,  titus,  are  [  spolium  ],  to  strip,  un- 
cover, bare,  unclothe :  Phalarim  vestitu :  spoliari 
hominem  iubent,  L. :  Galium  caesum  torque,  L.: 
iacentcm  veste,  N. —  To  rob,  plundtr,  pillage,  spoil^ 
deprive,  despoil,  $trip,  impoverish :  {  Mars )  saepe 
spoliantem  evertit,  the  spoiler:  spoliatis  effossis- 
que  domibus,  Cs. :  delubra,  S. :  orbcm  terrarum: 
spoliari  fortunis :  ut  Gallia  omui  nobilitate  spolia> 
retur,  Cs. :  vetere  exercitu  provinciani,  L. :  te  pu- 
dicft  Coniuge,  0. :  ea  philosophia,  quae  spoliat  noa 
iudicio :  ilium  vitS,  Y. :  hiemps  spoliata  capilloa, 
stripped  of  his  locks,  0. 

spoliom,  I,  n.  [SCAL-]. — Of  an  animal,  the 
skin,  hide,  fell:  leonis,  0. :  monstri,  0. — Flur.,  the 
atms  stripped  from  an  enemy,  booty,  prey,  spoil: 
hostium:  spoliorum  caus&  hominem  occidere: 
multa  spolia  praeferebantur,  Cs. :  Indutus  spoliis, 
Y. :  spulia  ducis  hostium  cacsi,  L. :  forum  spoliis 
provinciarum  ornasse:  aliorum  spoliis  nostras 
opes  augere:  virtutis  honor  spoliis  quaeratur  in 
istis,  arms  (of  the  dead  Achilles),  0. :  Egregiara 
laudem  et  spolia  ampla  refertis,  i.  e.  victory,  V. — 
Sing,  (poet.) :  Quo  nunc  Tumus  ovat  spolio,  Y.: 
Actoris  spoliura,  V. 

sponda,  ae,/.  [SPA-],  a  bedstead,  bed-frame,  0. 
— A  bed,  couch,  sofa :  Aurea,  Y. :  sponda  sibi  pro- 
piore  recumbit,  on  the  nearer  side,  0.,  H. 

(spondaeus),  see  spondeus. 

spondaulium  (spondalium),  \,n.,a  sacri- 
ficial hymn,  accompanied  by  the  fliUe. 

8ponde5,  spupondl,  sponsus,  ere  [of.  axiv^w], 
to  promine  sacredUy,  warrant,  vow,  give  assurance  : 
proraitto,  recipio,  spondco,  C.  Caesarem  talera 
semper  fore  civero,  etc:  quis  est  qui  spondeat 
eundum  animuni  postea  fore,  L. :  spondebant  ani- 
mis  id  (helium)  Cornelium  finiturum,  i.  e.  were 
entirely  confident,  L. :  spondebo  enim  tibi,  vel  po- 
tius  spondeo  in  meque  recipio,  eos  esse  M*.  Curi 
mores:  praemia,  quae  spopondimus:  fidem,  0.: 
legionibiis  agros:  non  si  mihi  luppiter  auctor 
Spondeat,  hoc  sperem,  V. — In  law,  to  assume  an 
obligation,  promise  solemnly,  bind  oneself,  under- 
take: quis  spopondisse  nie  dicit?  nemo:  si  quis 
quod  spopondit  ...  si  id  non  facit,  condemnatur. 
— In  behalf  of  another,  to  engage,  vouch,  beeonu 
security,  enter  bail :  pro  raultis :  et  se  quisque  pa- 
ratura  ad  spondcnduni  Icilio  ostendere,  L. :  Hie 
sponsura  (me)  vocat,  H. :  Fraudator  homines  cum 
advocat  sponsuin  inprobos.  Ph. —  To  make  a  wager 
of  law,  agree  to  a  forfeit  on  failure  to  prove  an 
assertion  :  eum  illi  iacenti  latera  tunderentur,  ut 
aliquando  spondere  se  diceret. — In  public  life,  to 
engage,  stipidate,  agree,  conclude,  promise  :  spopon- 
derunt  consules,  legati  (in  concluding  peace),  L. : 
quod  spondendo  pacem  servassent  exercitum,  L. : 
hosti  nihil  spopondistis,  civcm  neminem  spondere 
pro  vobis  iussistis,  L. :  quid  tandem  si  spopondiA- 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


•pondeuB 


808 


spuroatiui 


semus  urbem  hanc  relictarum  populum  R  f  L. — 
To  promise  in  marriage^  engage^  betroth:  quae 
spoDsa  est  mihi,  T.  —  Of  things,  to  promiae,  for- 
bode:  nee  quicquam  placidum  spondentia  Sidei'a, 
0.:  quod  prope  diem  futuram  spondet  fortuna 
vestra,  L. 

spondeus  or  spondiuB,  I,  m.,  =  trwovSiioc,  a 
spondee  (foot  of  two  long  syllables),  C,  H. 

spongia  or  spongea,  ae,  /.,  =  oiroyyia,  a 
tponge:  e  foro  spongiis  eflSngi  sanguinem. — A 
tocU  of  mail:  spongia  pectori  tegumentum,  L. 

(apons,  spontis),/.  [cf.  spondeo], /re^  wiU^  ac- 
cord, impuUcf  motion.  —  Only  abl.  sing.^  usu.  with 
pron.  poiB.y  of  one^t  ovon  accord^  ff^Vt  wt/tt«^/y, 
voluntarily:  Sua  sponte  recte  facere,  of  his  oum 
accord,  T. :  tuA  sponte  facere,  volurUarily :  Gallia 
ipsa  sua  sponte  excitata,  of  its  own  motion :  tran- 
fiisse  Rhenum  sese  non  sua  sponte,  sed  rogatum 
et  accersitum  a  Gallis,  Cs. :  sponte  mea  oonaponere 
curas,  v. :  Italiam  non  sponte  sequor,  of  my  own 
wiJl,Y.:  Sponte  properant,  0. :  equus  sponte  genua 
subniittens,  Cu. :  magls  popularium  quam  suft 
sponte,  Cu.  —  By  oneself  without  aid,  cUone :  nee 
suft  sponte,  sed  eorum  auxilio :  cum  oppidani  su& 
sponte  Caesarem  recipere  conarentur,  Cs. :  iudi- 
cium  quod  Verres  sua  sponte  instituisset,  i.  e. 
without  precedent:  neque  id  solum  mea  sponte 
(prospeii),  i.  e.  by  my  own  foresight. — Of  things, 
with  sua,  of  itself  spontaneously:  is  autem  ardor 
non  alieno  impulsu  sed  suft  sponte  movetur,  etc. : 
Stellae  sponte  sua  iussaene  vagentur  et  errent, 
H. :  sapientem  sua  sponte  ac  per  se  bonitas  et 
iustitia  delectat :  ex  loco  superiore,  qui  prope  suft 
sponte  in  hostem  inferebat,  L. :  Te  Sponte  suft  pro- 
bitas  officiumque  iuvat,  0. — Without  «/4  (poet.) : 
6ponte  deae  raunus  promeritumque  patet  (i.  e.  sine 
indice),  0. 

apdnaa,  ae,  /.  [sponsus],  a  betrothed  woman^ 
bride :  tua,  T. :  Flebilis,  H. 

aponaalla,  ium,  n.  [piur,  n.  adj.  from  sponsus], 
a  betrothal,  espousal,  wedding :  factis  sponsalibus : 
parare,  lu. :  sponsaiia  Crassipedi  praebui,  a  wed- 
dingfeast. 

apdnaio,  onis,  /.  [spondeo],  a  solemn  promise, 
engagement,  covenant^  guarantee,  security:  voti 
sponsio,  qua  obligamur  deo:  per  indutias  spon- 
sionem  faciunt,  uti,  etc.,  made  a  covenant,  S. :  pax 
per  sponsionem  facta,  by  giving  security,  L. :  spon- 
sionem  interponere,  L. — In  actions  at  law,  a  wager 
of  law,  formal  stipulation  for  a  forfeit  by  the 
loser:  condicio  fertur,  ut,  si  id  factum  negaret, 
spunsione  defenderet  sese,  L. :  ut  sponsionem  fa- 
cere  possent,  ni  adversus  edictum  praetoris  vis 
facta  esset,  an  engagement  to  pay  forfeit^  unless  it 
is  adjudged  that,  etc. :  sponsio  est,  ni  te  Apronius 
Bocium  in  dccumis  esse  dicat,  the  slipulatiott  is  (to 


pay)  wUesSf  etc. :  vinoere  sponsionem,  to  wm  tkt 
forfeit, — A  betting:  audax,  lu. 

aponBOX,  dris,  m.  [spondeo],  a  bondsman,  surety, 
bau,voueher:  sponsor es  pro Pompeio:  sponsores 
Trebelli:  si  sponsor  est  illi  de  mea  (voluntate): 
(Hymenaeus)  mihi  coniugii  sponsor  erat,  0. 

aponaum,  I,  n.  [P.  n.  of  spondeo],  a  eowenanl, 
agreement,  engagement:  sponsum  negare,  to  break 
a  pledge,  H. :  ex  sponso  egit  (L  e.  ex  sponsione), 
proceeded  to  enforce  the  covenant. 

1.  apj5nau8»  l,  m.  [P.  of  spondeo],  a  betrothed 
man,  bridegroom:  sponsi  nomen  appellans:  re- 
gius,  H. :  Sponsi  Penelopae,  suitors,  H. 

2.  (apdnaua,  fls),  m.  [spondeo],  a  bail,  surety- 
ship,—  Only  ahL  sing.:  de  sponsu  si  quid  pei- 
spexeris. 

aponte,  see  (spons). 

aportella,  ae,/.  dim,  [sporta,  a  wicker-basket], 
a  little  basket,  htneheonrbasktt, 

aportnla,  ae,/.  dim.  [sporta,  a  wicker-basket],  a 
little  basket;  hence  (as  distributed  in  such  baskets), 
a  dole,  petty  present:  parva,  lu.:  quanto  celebretur 
sportula  f  umo,  i.  e.  the  distribution  of  doles,  lu. 

apretor,  Oris,  m.  [SPAB-],  a  di»dain«r,  seomer, 
contemner :  deorum,  0. 

apretaa»  F.  of  spemo. 

apuma,  ae,/.  [spuo],/oam,/ro<A,  seum,  spume: 
spumas  agere  in  ore :  albida,  0. :  in  dio  ooncreta 
profundo,  0. :  spumas  salis  aere  ruebant,  V. :  san- 
guinis, 0. 

apumatua,  F.  of  spumo. 

apuxneaoo,  — ,  — ,  ere,  inch,  [spuroa],  to  grow 
frothy,  begin  to  foam,  0. 

apumena,  adj.  [spumfk],  foaming, frothy:  Ne- 
reus,  V. :  unda,  V. :  torrens,  0. 

apumifer,  era,  erum,  adj.  [spuraa+1  FER-], 
foam-bearing,  foaming:  amnis,  0. 

apumiger,  era,  erum,  adj.  [  spuma  -f  6ES-  ], 
foam-bearing,  foaming :  fons,  0. 

apfUno,  avl,  atus,  are  [spumaj,  to  foam,  froth: 
fluctu  spumabant  caerula  cano,  V. :  Spumans  aper, 
v. :  spumat  plenis  vindcmia  labris,  Y. :  f rena  8pu> 
mantia,  covered  with  foam,  V. :  sanguis,  V. :  spu- 
mantibus  ardens  visceribus,  foaming  with  wrath, 
lu. :  saxa  salis  niveo  spumata  liquore,  frothed 
over,  C.  poet. 

apumdaua,  adj,  [  spuma  ],/W/  of  foam,  eop- 
ered  vfith  foam :  unda,  V. :  undae,  0. 

apud,  ul,  Gtus,  ere  [  SPV- ],  to  spit,  spit  out, 
spew :  terram  (i.  e.  pulverem),  V. 

apuroatoa,  adj.  with  tup.  [F.  of  spuroo],/2%, 
fold,  defiled :  senectus  impuria  moribus,  Ct.:  bd* 
luo  spurcatissimus. 


Digitized  by 


Google 


spuroe 


804 


stagno 


■pnroe,  adv.  with  n^.  [spurcus],  impurely^ 
^otMy^fiUhUy:  in  illam  dicere,  i.  e.  utter  a  fmd 
^^M  :  perscribit  spurcissime,  in  the  viUst  langiage. 

•puroo,  — ,  fttus,  are  [spurcus],  to  defile:  fo- 
rum. 

spnrous,  acfj,  with  comp.  and  tup.  [SPARC-], 
UMMonyimpurej/oul^bate^iovf:  homo:  Dama, U.: 
lex  spurcior  lingua  sui :  capita  spurcissima:  homo 
ppurcissime  I 

sputatUious,  acfj,  [sputo],  to  be  epit  ypon^ 
abominable^  detestable:  crimina  eius,  Sisenn.  ap.  C. 

•puto,  — ,  — ,  ftre,  intent.  [  spuo  ],  to  epU,  epU 
tiut:  mixtos  sanguine  dentes,  0. 

•putam,  L,  n.  [spuo], spittle:  sputa  cruenta, Pr. 

Bqualeo,  ul.  — ,  §re  [squalus ;  2  OAL-],  to  be 
'tiff,  be  riffidy  be  rough:  squalentes  infode  con- 
chas, i.  e.  roughs  V. :  auro  squalens  lorica,  V. : 
maculia  auro  squalentibus,  V. :  squalentia  tela 
▼enenis,  0. —  To  be  fiUhy^  be  neglected,  be  squalid^ 
lie  waste:  Squalenti  Dido  coma,  0.:  Squalens 
barba,  V. :  squalebant  corpora  morbo,  0. :  squa- 
lent  abductis  arva  colonis,  lie  tmtilled^  V. :  squalens 
litus,  Ta. — Because  soiled  garments  were  a  sign 
of  mourning,  to  go  in  mourning^  wear  the  garb  of 
grief:  squalebat  civitas  veste  mutata:  squalent 
municipia. 

(squallde),  adv.  [squalidus],  without  ornament^ 
ruddy.—OnXy  comp. :  squalidius  dicere. 

squallduB,  adj,  with  comp.  [  2  CAL-  ],  stiff, 
roughydirty,  foul, filthy,  neglected^  squalid:  homo, 
T. :  corpora,  L. :  career,  0. :  siccitate  regio,  Cu. : 
humus,  0. :  reus,  in  mourning,  0.  —  F  i  g.,  of 
speech,  rude,  unadorned:  8u&  sponte  (haec)  squa- 
lidiora  sunt. 

squalor,  oris,  m.  [2  CAL-],  roughness,  dirtiness, 
filthtness,  foulness, squalor:  squaloris  plenus :  ob- 
sita  squalore  vestis,  L. :  ignans  et  imbelHbus 
manet  squalor,  Ta. — Of  places :  locorum  squalor, 
desolation,  Cu. — As  a  sign  of  mourning,  neglected 
raiment,  filthy  garments^  mourning:  decesserat 
f rater  mens  magno  squalore :  legati,  obsiti  squa- 
lore, L. 

aqualua,  i,  m.,  a  sea-fish,  0.  (al.  squatus). 

aqaama,  ae,/.  [SCAD-],  a  scale:  (animantee) 
squamft  obductas :  tractu  squamae  crepitantis 
harenam  Sulcat,  0. :  hydri,  V. :  Hoc  pretio  squa- 
mae !  Fish-scales,  i.  e.  a  fish,  lu. — Of  armor,  a  scale, 
layer:  duplici  squamft  lorica,  of  two  layers,  V. 

aquameuBi  adj.  [squama],  scaly :  anguis,  Y. : 
membrana  chelydri,  0. 

squamiger,  gera,  gerum,  adj.  [squama +GES-], 
tcale-bearing,  scaly :  pisces,  C.  poCt. :  cervices  (an- 
guis), 0. 

squamoBua,  acfj,  [squama],  covered  with  scales, 
tcaly :  draco,  V. :  orbes  (anguis),  0. 


aquatUB,  I,  m.,  a  sea-fish,  0.  (al.  squalus). 

aquilla  or  soilla,  ae,  a  small  shellfish,  shrin^^ 
cum  omnia  in  ista  Consumis  squilla  (as  a  daintj 
dish),  Lucil.  ap.  C. :  Tostae  squillae,  H. 

St,  inierj.,  hist  /  whist !  Jtush  I .  st,  mane,  T. ;  8t| 
litteras  tuas  exspecto. 

stabilimen,  iuis,  n.  [stabilio],  a  stay,  support^ 
fortification :  regni,  C.  po«t. 

atabillo  (poet,  imperf  stabillbat),  Ivt,  ftus,  Ire 
[  stabilis  ],  to  make  firm,  confirm,  stay,  support : 
semita  nulla  pedem  stabillbat,  Enn.  ap.  C. :  con- 
firmandi  et  stabiliendi  causft,  Cs. — ^F  i  g.,  to  estab- 
lish, fix,  confirm,  make  secure:  libertatem  civibiia, 
Att  ap.  C. :  banc  rem  p. :  urbs  stabilita  tuis  con- 
siliis :  res  Capuae  stabilitae  Romana  disciplinft,  L. 

stabilis,  e,  a^i.  with  comp.  [STA-],/rm,  stead- 
fast, steady,  stable,  fixed:  via:  ad  insistendum 
locus,  L. :  medio  sedet  insula  ponto,  0. :  ( ele- 
phanti )  pondere  ipso,  L. :  stabilior  Romanus  erat, 
stood  his  ground  better,  L. :  stabili  pugnae  adsueti, 
i.  e.  tfu  hand-to-hand  fighting  of  infantry,  L. : 
acies,  L. :  domus. — F  i  g.,firm,  enduring,  durable, 
stable,  lasting,  imtnutctble,  unwavering,  steadfast: 
amici :  decretum :  urbs  sedem  stabilem  non  nabe- 
bit:  possessio:  praecepta:  animus  amicis :  virtus, 
Quae  maneat  stabili  pede,  0. :  Spondei,  steady  in 
movement,  H. :  imperium  stabilius,  T. — Plur.  n,  as 
svbst.,  the  permanent :  stabilia  (meliora)  incertis. 

stabilitas*  fttis,  /.  [stabilis],  a  standing  foH, 
steadfastness, firmness,  stability:  peditum  in  proe- 
His,  Cs. :  stirpes  stabilitatem  dant  lis,  quae  susti- 
nent. — F  i  g.,  steadfa^ness,  durability,  seatrity,  fu> 
edness,  staSUity:  praesidia  stabilitaiis  (rei  p.): 
fortuuae :  sententiae,  quae  stabilitatis  aliquid  ha- 
beant. 

stabulo,  — ,  — ,  &re  [stabulum],  to  have  an 
abode,  dwell,  be  stabled:  Centauri  in  foribus  stabu- 
lant,  V. :  (boves)  una,  V. 

stabulor,  atus,  Sri,  dep.  [stabulum],  to  be 
stabled,  kennel,  harbor:  in  antris,  0. 

Btabolnm,  I,  n.  [STA-],  a  standina-place,  fixed 
abode  ;  hence,  of  animals,  a  stall,  stable,  enclosure  : 
stabulis  gaudet  pecus,  H. :  apium,  i.  e.  a  beehive, 
V. :  stabula  alta  ferarum,  lairs,  V. :  a  stabulis 
tauros  Avertit,  pasture,  V.  —  Of  persons,  a  lowly 
abode,  cottage,  hut:  pastorum:  pueros  ad  stabula 
Larentiae  uxori  educandos  datos,  L. :  tecta  stabu- 
li,  V. — A  brotliel,  house  of  ill-repute:  pro  cubicalis 
stabula. 

stadium,  I,  n.,  =  araSiov,  a  stade,  stadiusH^ 
furlong  (126  paces,  626  Roman  feet,  or  606}  Eog* 
lish  feet) :  sex  ilia  a  Dipylo  stadia  confeciroua. — > 
A  course  for  foot-racers,  race-course:  stadium  cur- 
rere :  ut  in  stadio  cursores  exclamant 

stagno,  avl,  atus,  are  [stagnum]. — Of  waters  In 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


stagnnm 


805 


statao 


inundatioo,  to  cover  the  land  an  a  lake,  become  a 
poolf  eiagnate :  stagnans  flumine  Nilus,  V. :  spa- 
tium  aquarum  late  stagnantium,  Gu. :  ut  stagnare 
paludibus  orbem  videt,  is  covered,  0. :  (loca)  stag- 
nata  paludibus  ument,  made  a  pool,  0. 

■tignuin,  I,  n.  [STA-],  a  standing  water,  lake, 
pool,  pofid,  etoamp,  fen:  stagna  rendere:  super 
ripas  Tiberis  effusus  lenibus  stagnis,  L. :  Cocyti 
stagna,  Y. :  stagna  inmensa  lacusque,  0. :  stagni 
inoola,  i.  e.  a  frog,  Ph. —  Waters :  imia  Stagna  re- 
fusa  vadis,  Y. :  Phrixeae  stagna  sororis,  i.  e.  the 
HeUeepofU,  0.  —  An  artificial  lake,  pool,  basin : 
Extenta  Lncrino  Stagna  lacii,  H. :  Euripi,  0. 

stamen,  ini8,n.  [ST  A-]. — In  weaving,  the  foun- 
dation threads,  basis,  warp :  eracile,  0. :  de  stamine 
pampinuH  exit,  0. — A  threaS,  string :  stamina  pol- 
lice  rersant,  0. :  digitis  dum  torques  stamina,  0. : 
stamina  Pollice  sollicitat  (of  the  lyre),  0. :  Stamina 
fatalia  (of  the  Fates),  0. :  queri  nimio  de  stamine, 
too  long  a  thread  of  life,  lu. :  Puniceo  canas  sta- 
mine vincta  comas,  L  e.  fillet,  Pr. 

■tamlneas,  a^.  [ stamen ], /titf  of  threads: 
rhombi  rota,  wrapped  with  threads,  Pr. 

Stata,  ae,/.  [1  status],  a  surname  of  Vesta. 

atatarlU0»  adj,  [1  status],  standing  fast,  stand- 
ing firm,  stationary,  steady :  miles,  L. :  hostis,  L. 
— Fig.,  quiet,  calm,  tranquil:  orator. — As  suhst. 
f  (sc.  comoedia),  a  quiet  comedy,  character-play: 
Statariam  agere,  T. — Plur.  m.  as  subst.,  actors  in 
quiet  comedy. 

Stat  era,  ae,/.,  =aTarr\p^  a  steelyard,  balance: 
aurificis,  a  goldsmith's  scales. 

atatim,  adv.  [ST  A],  steadily,  regularly:  ex  his 
praediis  talenta  argenti  bina  Capiebat  statim,  i.  e. 
every  year,  T. — On  the  spot,  forthwith,  straightway, 
at  once,  immediately,  instantly :  A  iion  statim,  paulo 
quidem  post :  consultum  utrum  igni  statim  neca- 
retur,  an  in  aliud  tempus  reservaretur,  Cs.:  prin- 
cipio  anni  statim  res  turbulentae,  L. :  ut  statim 
testificati  discederent :  statim,  ut  dici  (res)  coepta 
est,  as  soon  as :  me  ab  eo  diligi  statim  coeptum 
esse,  ut,  etc. :  statim  ait  se  iturum,  simul  ao  tradi- 
disset,  etc.,  immediately  after:  Caesare  interfecto 
statim  exclamavit,  etc. 

atatid,  6nis,/.  [STA-],  a  standing,  standing 
firm:  In  statione  mantis  paravi,  tn ^A/tn^  atti- 
tude, 0. — A  standing-place,  station,  post,  position, 
abode,  residence :  in  arce  statio  mea  nunc  placet : 
Quft  positus  fueris  in  statione,  mane,  0. :  altema 
fratrem  statione  redemit,  i.  e.  by  taking  his  place 
in  turns,  0. :  Pone  recompositas  in  statione  comas, 
in  place,  0. — Of  soldiers,  a  post,  station :  cohortes 
ex  statione  et  praesidio  emissae,  Os. :  in  station  em 
succedere,  relieve,  Cs. :  stationem  relinquere,  Y. : 
stationem  agere  pro  vallo,  keep  guard,  L. :  in  sta- 
tione esse,  Cu. — P  o  e  t.,  of  eyes :  imperii  statione 


relicti,  0. — A  post,  watch,  guard,  sentries,  sentinds, 
outposts,  pickets :  stationes  dispositas  habere,  Gs. : 
ut  minus  intentae  diurnae  stationes  ac  nocturnae 
vigiliae  essent,  L. :  equituin,  Cs. — An  anchorage, 
roadstead,  road,  port,  harbor,  bay,  inlet :  ad  insu- 
1am  stationes  obtinere,  Cs.:  infestior  classi,  L.: 
statio  male  fida  carinis,  Y. 

Btativua,  a^.  [STA-],  set,  stationary,  fixed: 
praesidium  stativum :  castra,  a  stcUionary  camp, 
Cs. :  stativa  sibi  castra  faciebat,  i.  e.  settled  in  inr 
activity. — Plur.  n.  as  suhst  (sc.  castra),  a  statum- 
ary  camp, permanent  encampment:  in  his  stativis 
liberi  commeatOs  erant,  L. 

Btator,  5ris,  m.  [STA-],  an  attendant  upon  a 
procotisul  in  his  province,  messenger,  orderly  :  sta- 
tores  mittere.  —  As  surname  of  Jupiter,  a  stay, 
supporter,  protector,  L.,  C,  0. 

atatua,  ae,/.  [1  status],  an  image, statue, mon- 
umental figure,  representation  in  metal:  statuae  et 
imagines:  istius  persimilis:  statuarum  inscriptio: 
Si  quaeret  Pater  urbium  Subscribi  statuis,  H. : 
BtatuA  taciturnius  exit,  H. :  statu!  pallidior,  Ct 

Btatumen,  inis,  n.  [statuo],  a  support,  stay. — 
E  s  p.,  a  ship's  rib,  Cs. 

statud,  uT,  Qtus,  ere  [status],  to  cause  to  stand, 
set  up,  set,  station,  fix  upright,  erect,  plant :  statue 
signum,  L. :  agro  qui  statuit  mco  Te,  triste  lignum 
(i.  e.  arborem),  H. :  Crateras  magnos  statuunt  (on 
the  table),  Y. :  tabemacula  statui  passus  uon  est, 
to  pitch,  Cs. :  aeiem  quam  arte  statuerat,  latins 
porrigit,  had  drawn  up,  S. :  statuitur  Ix>llius  in 
oonvivio,  is  taken  to  tne  banquet :  tabemacula  in 
foro,  L. :  ubi  primum  equus  Curtium  in  vado  sta- 
tuit, L. :  in  nostris  castris  tibi  tabernaculum  sta- 
tue, Cu. :  pro  rigidis  calamos  columnis,  0. :  alqm 
capite  in  terram,  T. :  patrem  eius  ante  oculos : 
bovem  ad  fanum  Dianae  et  ante  aram,  L. :  Puer 
quis  Ad  cyathum  statuetur?  H. —  To  construct 
and  place,  set  up,  erect,  make,  build:  eique  statuam 
equestrem  in  rostris  statui  placere,  in  his  honor: 
Eflligiem,  Y. :  Templa  tibi,  0. :  aras  e  caespite,  0. : 
aCneum  tropaeum :  carceres  eo  anno  in  Circo  pri- 
mum statuti,  L. :  incensis  operibus  quae  statuerat, 
N. :  Inter  et  Aegidas  media  statuaris  in  urbe,  i.  e. 
a  statue  of  you,  0. :  Urbem  quam  statuo  vestra 
e&i,  found,  \. — To  cause  to  stand  firm,  strengthen, 
support:  rem  p.  certo  animo,  Att.  ap.  C. — Of  rules 
and  precedents,  to  estabiisli,  cotistitute,  ordain,  fix, 
settle,  set  forth:  omnis  partis  reli^ouis:  veciigal 
etiara  novum  ex  salariS  annona,  L.  :  Exemplum 
statuite  in  me  ut  adulescentuli  Yobis  placare  stu- 
deant,T. :  in  alquo  homine  exemplum  huius  modi: 
si  quid  iniungere  inferiori  velis,  si  id  pritis  in  te 
ac  tuos  ipse  iuris  statuerii»,  etc.,  first  admit  it 
against  yourself,  L. :  citius  Quam  tibi  nostrr)rum 
statuatur  summa  laborum,  i.  e.  is  recounted,  O. — 
Of  persons,  to  constitute,  appoint,  create:  arbitrum 

Digitized  by  V^OOQIC 


■tattto 


806 


status 


me  huias  rei. — Of  limits  and  conditions,  to  deier- 
mine^  JiXy  impose^  set :  iruperi  diuturnitati  moduin 
statuciidum  putavistis,  t/iat  a  limit  ahoidd  he  as- 
tiffned:  statui  mihi  turn  modurn  et  orationi  meae, 
imposed  restraints  itjKm :  nun  statuendo  felicituti 
modum,  by  not  limiting  his  success^  L. :  modum 
carmiuis,  0. :  providcUj  durioiem  vobis  condicio- 
nem :  Fin  em  orationi,  make  an  end  o/,  T. — Of  a 
time  or  place,  to  Jix,  appoint^  set:  statutus  est 
comitiis  die^,  L. :  multitudiui  diem  statuit  ante 
quam  lieeret,  etc.,  S. :  fruges  quoque  maturita- 
tera  statuto  tempore  expectant,  Cu. — To  decide^ 
determine^  settle^  fix,  bring  about,  choose^  make  a 
decision :  ut  pro  merito»  cuiusque  statueretur,  L. : 
ut  ipse  de  eo  causa  cognitA  statuat,  to  try  the 
cause  and  decide,  Gs. :  utrum  igitur  boo  Graeci 
statuent  ...  an  nostri  praetores?:  ut  statuatis 
hoc  iudicio  utrum,  etc. :  in  hoc  homine  statuetur, 
possitne  homo  damnari,  etc. :  quid  faciendum  sit, 
L. :  nondum  statuerat,  conservaret  eum  necne, 
N.:  in  senatu  de  lege:  de  absente  eo  statuere 
ac  iudicare,  L. :  de  P.  Lentulo,  i.  e.  decide  on  the 
punishment  of,  S. :  (ii),  quos  contra  statuas :  Res 
quoque  privatas  statui  sine  crimine  index,  sat 
in  judgment  upon,  0.  —  In  the  mind,  to  decide, 
make  up  one^s  mind,  conclude,  determine,  be  eon- 
vinced:  numquam  intellegis,  statuendum  tibi  esse, 
atrum,  etc. :  neque  tamen  possum  statuere,  utrum 
magis  mirer,  etc.:  vix  statuere  apud  animum 
meum  possum,  utrum,  etc.,  to  make  up  my  mind, 
L. :  quidquid  nos  communi  sententift  statuerimus. 
— To  decree,  order,  ordain,  enact,  prescribe:  sta- 
tnunt  ut  decem  milia  hominum  mittantur,  Os. : 
eo8  (Siculos)  statuisse,  ut  hoc  quod  dico  postulare- 
tur:  patres  ut  statuerent,  ne  absentium  nomina 
reciperentur :  statutum  esse  (inter  plebem  et  Poe- 
nos),  ut  .  .  .  impedimenta  diriperent,  agreed,  L. : 
statuunt  ut  Fallere  custodes  tentent,  0. :  sic,  di, 
statuistis,  0. :  (Vestalibus)  stipendium  de  publico, 
decreed  a  salary,  L.:  cur  his  quoque  statuisti, 
quantum  ex  hoc  genere  frumenti  darent.  —  Of 
punishments,  to  decree,  measure  out,  inflict,  pass 
sentence:  considerando  ...  in  utra  (lege)  maior 
poena  statuatur:  obsecrare,  ne  quid  gravius  in 
f ratreni  statueret,  treat  harshly,  Os. :  quid  in  illos 
Btatuamus  consultare,  S. :  cum  triste  aliquid  sta- 
tuit, 0. :  legem  de  capite  civis  Romani  statui  ve- 
tare,  i.  e.  sentence  of  death  to  be  passed. —  To  resolve, 
determine,  purpose,  propose:  statuit  ab  initio  ins 
publicano  non  dioere:  statuerat  excusare,  to  de- 
cline the  office:  proelio  decertare,  Cs. :  non  pugnare, 
L. :  habere  statuttira  cum  animo  ac  deliberatum, 
to  have  firmly  and  deliberately  resolved:  caedis  ini- 
tium  fecisset  a  me,  sic  enim  statuerat. —  To  judge, 
declare  as  a  judgment,  be  of  opinion,  hold,  be  oan- 
vinced,  conclude,  think,  consider:  leges  statuimus 
per  vim  et  contra  auspicia  latas :  statuit  senatus 
hop,  ue  illi  quidera  esse  licitum,  cqi  Qoucesserat 


omnia :  qui  id  statuat  esse  ius  quod  non  oporteat 
iudicari,  who  holds  that  to  be  the  law:  cum  igitur 
statuisset,  opus  esse,  eta,  had  become  convinced: 
statuistis,  etiam  intra  muros  Antoni  scelus  versari, 
inferred:  Hoc  anno  statuit  temporis  esse  satis, 
0. :  si  id  dicunt,  non  recte  aliquid  statuere  eos  qui 
consulantur,  that  they  hold  an  erroneous  opinion : 
hoc  si  ita  statuetis :  statuit  nauarchos  omuls  trit& 
esse  privandos,  thought  it  necestary  to  deprive,  etc. : 
causam  sibi  dicendam  esse  statuerat,  knew :  Cae- 
sar statuit  exspectandam  classem,  Gs. :  si,  ut  Ma- 
nilius  statuebat,  sic  est  iudicatum :  uti  statuit,  as 
he  thought,  L. :  omnis  statuit  ille  quidem  non  ini> 
micos,  sed  hostis,  regarded  not  aa  adversaries,  but 
as  foes:  Anaximenes  a^ra  deum  statuit,  regarded, 

statura,  ae,  /.  [STA-],  height,  sixe,  stature :  ve- 
lim  mihi  dicas,  Turselius  quft  staturft  (fuerit),  etc.: 
homines  tantulae  staturae,  Cs. 

1.  statUBt  adj.  [P,  of  sisto],  set,  fixed,  appoint^ 
ed,  regular:  status  dies  cum  hoste,  a  fixed  cUiy  of 
trial:  tres  in  anno  statos  dies  habuisse,  quibus, 
etc.,  L. :  statis  temporibus  fieri,  L. :  temporibus 
statis  reciprocat  (fretum),  regular  intervale,  L.: 
stata  sacra,  0. 

2.  statUB,  Os,  m.  [  ST  A-  ],  a  atation,  position, 
place :  statu  movere  ( hostis ),  dislodge,  L.  —  ^ 
standing,  way  of  standing,  posture,  position,  aUi- 
tude,  station,  carriage,  pose :  Qui  esset  status  (ri- 
dere  vellem),  etc.,  what  figure  you  cut,  T. :  in  gestu 
status  (oratoris  erit)  erectus:  Dumque  silens 
astat,  status  est  roltusque  diserti,  0. :  iis  statibus 
in  statuis  ponendis  uti,  N. :  decorum  istud  in  cor- 
poris motu  et  statu  cemitur. — Position,  order,  ar- 
rangement, state,  condition:  eodem  statu  caeli  et 
stellarum  nati,  aepect :  statum  caeli  notare,  L. — 
F  i  g.,  of  persons,  standing,  condition,  state,  position, 
situation,  rank,  status:  hunc  vitae  statum  usque 
ad  senectutem  obtinere:  hunc  bononim  statum 
odisse,  the  socicU  position  of  the  ariitocracy:  ecquia 
umquam  tam  ex  ampio  statu  concidit?:  tueri 
meum  statum,  to  maintain  my  character:  Omnis 
Aristippum  decuit  color  et  status  et  res,  H. :  iste 
non  dolendi  status  non  vocatur  voluptas :  Flebilia 
ut  noster  status  est,  ita  flebile  carmen,  O. :  vitae 
statum  commutatum  ferre,  N. :  id  suis  rebus  tali 
in  statu  saluti  fore,  Cu.  —  Abl.  in  phrases  with 
verbs  of  removal,  a  position,  place :  vis,  quae  ani- 
mum certo  de  statu  demovet, /rom  its  balance: 
saepe  adversarios  de  statu  omni  deiecimus,  utterly 
confounded:  mentem  ex  suft  sede  et  statu  demo- 
vere,  unbalance:  de  statu  suo  declinare,  \.  ^  be- 
come unsettled:  de  meo  statu  declinare,  to  abandon 
my  position  ;  cf .  demovendis  statu  suo  sacris  reli- 
gionem  f  acere,  to  excite  scruples  against  profamng, 
etc.,  L. — Of  communities,  a  condition,  steUe,  pubUe 
order,  organization,  constitution :  Siciliam  ita  per- 
didit  Mt  en  restitui  in  antiquum  statum  nulk)  modo 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


•tatatns 


807 


stUns 


poMit :  rei  p.  status :  tolerabilts  civitatis :  statam 
orbis  terrae  .  . .  redemi :  eo  turn  stata  res  erat  at, 
etc.,  Cs. :  statum  civitatis  ea  victoria  firmavit,  i.  e. 
commercial  prosperity,  L. :  qui  se  moverit  ad  solli- 
dtandura  statum  civitati!*,  internal  peace^  L. :  a 
Maronitis  certiora  de  statu  civitatium  scituros,  i.  e. 
ike  political  relatums,  L. :  numquam  constitisse 
civitatis  statum,  tfie  government  had  never  been 
permanent:  staius  civitatis  in  hoc  uno  iudioio  (po- 
situs),  the  comtUution :  status  enim  rei  p.  maxime 
iudicatis  rebus  continetur,  i.  e.  the  existence  of  the 

rlic:  Tu  civitatem  quis  deceat  status  Guras, 
irutitiUions,  H. — I  n  rUei.,  the  controverted 
point,  substance  of  dispute^  method  of  inquiry. 

Btattktao,  P.  of  statuo. 

Stella,  ae,  /.  [  for  •  sterula ;  STER-  ],  a  star: 
ignes,  quae  sidera  et  Stellas  vocatis:  (stellae) 
errantes . . .  inerrantes,  i.  e.  planets  .  .  .  Jixed  stars : 
comans,  i.  e.  a  cornet^  0. :  Saepe  Stellas  videbis 
Praecipites  caelo  labi,  i.  e.  meteors,  V. — P  r  o  v. : 
Terra  feret  Stellas,  0. — P  o  e  t. :  Coronae,  constel- 
UUiony  V. :  vesaui  Leonis,  H. :  serena,  the  sun^  0. 

■tellanflt  antis,  adj.  [ Stella],  starred,  starry: 
caelum,  V. :  Olympus,  C.  poet. :  gemmis  caudam 
(pavonis)  stellantibus  implet,  shining,  0. 

stellataa»  adj.  [stella],  set  with  stars,  starry : 
Cepheus,  i.  e.  made  a  constellation:  Argus,  i.  e. 
many-eyed,  0. :  iaspide  f ulvft  Ensis,  glittering,  V. : 
variis  stellatus  corpore  guttis,  thickly  strewn,  0. 

•telllfer,  fera,  ferura,  adj.  [stelU  +  1  FER-  ], 
star-bearing,  starry :  caeli  cursus. 

stelllger,  gera,  gerum,  ac^.  [  Stella  -f  GES-  ], 
star-bearing,  starry :  orbes. 

stellid  (stolid),  5nis,  m.,  a  newt,  steQion,  lixard 
with  spotted  back,  V. 

stemma,  atis,  n.,  =  ark^fiaf  a  garland^  wreath; 
hence,  a  pedigree^  genealogical  tree,  lu. 

sterooro,  — ,  — ,  are  [stercus],  to  dung^  muck, 
fertilize:  utilitas  stercorandi. 

steroulinnm  (sterquil-,  Ph.),  T,  n.  [stercus], 
a  dung-heap,  dung-hilL — ^As  a  term  of  abuse,  T. 

sterous,  oris,  yi.  [  I  CAR-  ],  dung,  excrements, 
ordure,  manure:  et  supra  stercus  iniectum:  cro- 
codili,  H. — As  a  term  of  abuse :  stercus  curiae. 

sterills,  e,  a^.  [1  STAR-],  i#n/rut//ii/,  barren, 
sterile,  unproductive :  avenae,  v . :  herba,  0. :  agri, 
V. :  tell  us,  0. :  pal  us,  H. :  Robigo,  causing  steril- 
ity, H. :  amor,  i.  e.  unrequited,  0. :  amicus,  unprof- 
itable, lu. :  virtutum  sterile  saeculum,  Ta. 

sterilitas,  &tis,/.  [sterilis],  unfruitfulness,  bar- 
renness, sterility:  genus  agrorum  propter  fertili- 
tatem  incultum :  naturae. 

Btemax,  ftcis,  adj.  [stemol  prostrating,  throw- 
ing  down:  equus,  that  throwsfds  rider,  V. 


•tem5,  striTt,  stritus,  ere  [STER-],  to  spread 
out,  spread  abroad,  stretch  out,  extend,  strew,  scatter : 
Stemitur  in  duro  vellus  solo,  0. :  virgas,  strew,  0. : 
passim  poma,  V. :  corpora,  stretch,  L. :  Stemimur 
gremio  telluris,  lie  down,  V, — To  spread  out,  flatten, 
smooth,  level :  Stemeret  aequor  aquis,  V. :  strave- 
runt  aequora  venti,  V. :  pontum,  0. :  odia  militum, 
to  calm,  moderate,  Ta. — To  cover,  spread,  bestrew: 
foliis  nemus  tempestas  Sternet,  H. :  Congeriem 
silvae  vellere,  0. :  strati  bacis  agri,  V. — Of  a  bed 
or  couch,  to  cover,  spread,  prepare,  arrange,  make : 
lectus  vestimentis  stratus  est,  T. :  pelliculis  lectu- 
los :  torum  frondibus,  lu. — Of  a  way,  to  cover,  lay, 
pave :  locum  sternendum  locare :  via  strata,  L. : 
semitamsaxo  quadrate,  L. — Of  an  animal,  to  sad- 
dle: equos,  U  —  To  throw  doum,  stretch  out,  lay 
low,  throw  to  the  ground,  overthrow,  prostrate,  raze, 
level:  catervas,  L. :  omnia  ferro,  L. :  Ter  leto  ster- 
nenduB  erat,  V. :  Stravit  humi  pronam,  0. :  Pri- 
mosque  et  extremos  metendo  Stravit  humum,  H. : 
Stemitur  volnere,  V. :  Thyesten  exitio  gravi,  H. : 
Strata  belua  texit  humum,  0. — F  i  g.,  to  cast  down, 
prostrate:  adflictos  se  et  stratos  esse  fateantur: 
mortalia  oorda  Per  gentis  humills  stravit  pavor, 
V. :  haec  omnia  strata  huml  erexit,  L. 
stemnmentam,  I,  n.  [stemuo],  a  sneezing. 
stemud,  — ,  — ,  ere  [cf.  irrdpvufjuu,'],  to  sneeze, 
sputter,  crackle :  Stemuit  et  lumen,  0. — To  give  by 
sneezing :  omen,  Pr. :  approbationem,  Gt 
starqnilinnm,  see  sterculinum. 
■terto,  — ,  — ,  ere  [2  STAR-],  to  snore:  nool* 
et  dies,  T. :  ita  stertebat,  ut  ego  vicinus  audirc:': : 
vigilanti  naso,  lu. 

stigma,  atis,  n.,  =  (rrlvfui,  a  mark  burned  f.\ 
brand:  stigmate  dignus,  lu. 

stigmatias,  ae,  fTi.,  =  anyfuirlae,  one  brands  I 
(of  a  slave). 

stilla,  ae,  /.  dim.  [stiria],  a  drop^  vtseota  drop : 
mellis. 

stiUioidinm  (stiUoid-), !,  n.  [sUllaH- 1  OkD-], 
a  trickling  liauid,  drippings  from  the  eaves,  ram 
from  the  roof:  iura  stillicidiorum. 

stillo,  &vl,  &tus,  ftre  [stilla],  to  make  drops,  give 
drops,  drop,  distil,  drip:  stillantem  pugionem  fer- 
re:  paenula  multo  nimbo,  lu. :  Sanguine  sidera, 
O. :  Ex  oculis  rorem,  H. :  stiilata  cortice  rayrrha, 
O. :  acre  malum  stillans  ocellus,  lu. — Of  liquids, 
to  fall  in  drops,  drop,  trickle :  de  viridi  iiioe  mella, 
O. :  ros,  0.— F  i  g.,  to  instil,  whisper,  breathe:  stil- 
lavit  in  aurem  Exiguum  de  veneno,  lu. :  litterae 
quae  mihi  quiddam  quasi  animulae  stillarunt. 

stilas  (not  stylus),  I,  m.  [STIO-],  a  pointed  in- 
strument ;  hence,  in  a  double  seuoe :  si  meus  stilus 
ille  fuisset,  ut  dicitur,  had  that  weapon  been  mine^ 
had  I  been  the  author  of  that  tragedy :  hie  stilus 
baud  petet  ultro  Quemquam,  my  pen  will  stab  no 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


stimulatlo 


808 


stipulatio 


one  wantonly^  H. — For  writing  on  waxen  tablets, 
an  ir<m  pencil,  ttyle :  orationes  paene  Attioo  stilo 
scriptae,  with  an  Attic  pen:  luxuries,  quae  stilo 
depasceuda  est,  i.  e.  to  be  moderated  by  practice  in 
writing :  vertit  stilum  in  tabulis  suis,  i.  e.  makes 
erasurei  (with  the  broad  upper  end  of  the  style) : 
Saepe  stilum  vertas,  H. — A  writinff,  composition, 
practice  of  composing:  stilus  optimus  dicendi 
effector:  exerciutus,  a  practised  pen, — A  manner 
of  writing,  mode  of  expression,  style :  Dissimili  ora- 
tione  sunt  factae  (fabulae)  ac  stilo,  in  language 
and  style,  T. :  artifex  stilus,  an  artistic  style. 

stimulatio,  onus,/,  [stiroulo],  an  incitement, 
stimulation :  privata,  Ta. 

stimulo,  avi,  atus,  ftre  [stimulus],  to  goad, 
rouse,  set  in  motion,  stir,  spur,  incite,  stimulate: 
stimulante  fame,  driven  by  hunger,  0. :  stimulaute 
conscieutift,  Cu. :  avita  gloria  animum  stimulabat, 
L.:  stimulata  pellicis  ira,  0.:  lurgia  praecipue 
vino  stimulata,  excited,  0. :  ad  huius  salutero  de- 
fendendam  stimulari  me:  ad  arma,L. :  iniuriae 
dolor  in  Tarquinium  eos  stimulabat,  L. :  me,  ut 
caverem,  etc. :  eodem  metu  stimulante,  ne  mora- 
retur,  Cu. :  Festinare  fugam  .  .  .  iterum  stiraulat, 
V. —  To  goad,  torment,  vex,  trouble,  plague,  disquiet, 
disturb:  te  conscientiae  stimulant  maleficiorum 
tuorum :  consulem  cura  de  filio  stimulabat,  L. 

BttmuluB,  I,  m.  [STIG-],  a  prick,  goad:  Faroe 
Btimulis,  0. :  dum  te  stimulis  fodiarous. — P  r  o  v. : 
Advorsum  stimulum  calces,  kick  against  the  pricks, 
T. — In  war,  stakes  bearing  iron  hooks  buried  in  the 
ground  (to  impede  the  enemy),  Cs. — F  i  g.,  a  spur, 
incentive,  incitement,  stimulus:  animum  gloriae 
stimulis  concitare :  Omnia  pro  stimulis  facibusque 
ciboque  furoris  Accipit,  0. :  non  hostili  modo  odio 
Bed  amoris  etiam  stimulis,  L. ;  cf.  acriores  quippe 
aeris  alieni  stimulos  esse,  L. :  acrls  Subiectat  lasso 
stimuloB,  H.  —  A  sting,  torment,  pain:  stimulos 
doloris  contemnere:  stimulos  in  pectore  caecos 
Condidit,  0. 

Btlng;a5,  — ,  — ,  ere  [STIG-],  to  put  out,  extin- 
guish: Stinguuntur  radii.  —  Fig.:  vetustas  stin- 
guens  insignia  caeli,  dimming. 

■tipatio,  onis,  /.  [stipo],  a  crowd,  throng,  reti- 
nue: stipatio,  greges  hominum  perditorum. 

■tipator,  Oris,  m.  [stipo],  an  attendant,  satellite, 
follower:  praemittebat  de  stipatoribus  suis,  qui 
scrutarentur,  etc. :  neque  te  quisquam  stipator 
sectabitur,  H. :  flagitiorum  circum  se,  tamquara 
stipatorum,  catervas  habebat,  S. 

Btipatus,  P.  of  stipo. 

stipendiarius,  adj.  [  stipendium  ],  of  tribute, 
liable  to  impost,  contributing,  tributary:  civitas, 
Cs. :  vectigal,  i.  e.  a  yearly  impost. — As  subst.  m., 
a  tributary,  payer  of  tribute:  vectigalis  stipendia- 
riusque  populi  R.,  L. :  quos  vectigalis  aut  stipen- 


diarios  fecerant,  i.  e.  compelled  to  grant  suppUm  or 
to  pay  tribute:  vectigalem  ac  stipendiariam  Ita- 
liam  Africae  facere,  i.  e.  compietdy  to  subject,  L. — 
Receiving  pay,  serving  for  pay,  mercenary  :  post- 
quam  stipendiarii  facti  sunt,  L. 

stipendiain,  I,  n.  [  stips  +  PAND-  ],  a  paying 
of  tax,  tax,  impost,  tribute,  contribution  (  usu.  in 
money ) :  pendere,  Cs. :  conferre,  L. :  stipendio 
liberatiis,  Cs. :  stipendi  spem  facere,  L. — Thibute, 
dues  '  Quae  finis  aut  quod  me  manet  stipendium  ? 
pencUty,  H. — An  income,  stipend,  salary,  pay:  iis 
stipendium  de  publico  statuit,  L.  —  Of  soldiers: 
militare,  L. :  cum  stipendium  ab  legionibus  flagi- 
taretur,  Cs. :  numerare  militibus :  exercitum  sti- 
pendio adficere :  trium  mensium,  Cu.  —  Military 
service,  campaigning:  meruisse  stipendia  in  eo 
bello,  to  have  served:  stipendiis  faciundis  seee 
exercuit,  S. :  emereri,  to  serve  otU  one*s  time,  L. : 
emeritis  stipendiis,  i.e.€U  the  end  of  their  service, 
S. ;  cf.  animum  tamquam  emeritis  stipendiis  libi- 
dinis  secum  vivere,  i.  e.  released  from  the  sendee 
of,  etc. :  homo  nullius  stipendi,  S. :  qui  eoram 
minime  multa  stipendia  baberet,  i.  e.  campaigns, 
L. :  septem  et  viginti  enumeratis  stipendiis,  l  e. 
years  of  service,  L. 

stapes,  itis,  m.  [STIP-],  a  log,  stock,  post,  trunJe^ 
stake :  hue  illi  stipites  demissi,  Cs. :  non  stipitibus 
duris  agitUT,  clitbs,y,:  constemunt  terram  con- 
cusso  stipite  frondes,  i.  e.  the  tree,  V. — ^F  i  g.,  of  a 
stolid  person,  a  stock,  log:  stipes,  asinus,  T. 

stipd,  fivl,  fttus,  ftre  [STIP-],  to  crowd  together, 
comprest, press, pack :  Ingensargentum,V.:  Graeci 
stipati,  quini  in  lectis :  in  arto  stipatae  naves,  L. : 
fratrum  stipata  oohors,y. :  stipare  Platona  Me- 
nfLTidrOf  to  pack  up  with  (i.  e.  their  books),  H. — 7b 
press,  cram,  stuff,  pack,  fill  full:  arcto  stipata 
theatro  Roma,  U. :  Curia  patribus  stipata,  0. — 
To  surt^ound,  encompass,  throng,  environ^  attend^ 
accompany:  satellitum  turba  stipante,  L. :  magna 
stipante  catenra,  V. :  stipatus  sicariis :  telis  sti- 
pati :  senatum  armatis :  oomitum  turba  est  stipata 
suanim,  0. :  senectus  stipata  studiis  iuventutis. 

(stlps),  stipis,  /.  [  STIP-  ],  a  contribution  in 
money,  gift,  donation,  alms,  contribution,  dole :  ne 
quis  stipem  cogito,  lex  ap.  C. :  stipem  sustulimus, 
i.  e.  begging:  stipem  Apollini  conferre,  L. :  stipis 
adiee  causam,  0.:  suburbanum  hortum  ezigna 
colere  stipe,  Cu. 

Stipula,  ae,/.  dim.  [STIPA-],  a  stalk,  stem, 
blade,  halm :  viridis,  V. :  Stridenti  stipulft  disper- 
dere  carmen,  a  screeching  reed-pipe,  V.  —  Dried 
stalks,  straw,  stubble :  stipulam  eonligere,  T. :  Fer- 
ret hiemps  stipulas  volantls,  V.:  fabales,  bean- 
stalks, 0.  —  P  r  o  V. :  Flamma  de  stipuli,  quickly 
extinguished  fire,  0. 

stipulatio,  Onis,/.  [stipulor],  a  formal  prom- 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


Btlpulatluncula 


809 


•to 


tM,  mgagemetUy  agreement^  bargain^  covenant,  stip- 
%iiaiian:  pacta,  stipulationes :  ut  ea  pecuiiia  ex 
stipalatione  debeatur :  stipulationum  formulae. 

stipulatianoula,  ae, /.  dim.  f  stipulatio  ],  a 
peUy  covenant^  trifling  stipulation:  adversari. 

stipulor,  fttus,  arl,rftfp.  rSTIP],  to  engage,  bar- 
gain^ covenant,  etiputate:  alqd:  Quantutn  vis  sti- 
palare,  i.  e.  bargain  for  what  you  will,  lu. :  pecunia 
stipulata,  promised. 

stirla,  ae,/.  [1  STAR-],  a  frozen  drop,  ice-drop, 
icicle :  inpexis  horrida  barbie,  V. 

8tirpe0»  stirpiB,  see  stirps. 

Btiipitos,  adv,  [stirps],  by  the  stalk,  by  the  roots, 
root  and  branch,  utterly :  errorem,  quasi  radicem 
malorum,  stirpitus  extrahere. 

stirps  (rarely  stiipis,  once  stirpes,  L.),  pis, 
/  or  (poet)  m.  [STER-].— Of  plants,  the  lower  part 
of  the  trunk,  stock,  stem,  stalk,  root:  terra  stirpes 
amplexa:  ut  tantum  modo  per  stirpis  alantur 
suas:  sceptrum  in  silvis  imo  de  stirpe  recisuro, 
V. :  domos  avium  cum  stirpibus  imis  Emit,  V. — 
Of  hair :  vellere  ab  stirpe  capillos,  by  the  roots,  Pr., 
Tb. — A  plant,  ehrub  ;  usu.  plur. :  stirpium  natu- 
rae :  in  seminibus  est  causa  arborum  et  stirpium. 
— Of  persons,  a  stem,  stock,  race,  family,  lineage : 
ignoratio  stirpis  et  generis :  qui  sunt  eius  stirpis : 
divina,  V. :  Herculis  stirpe  generatus:  ab  stirpe 
Booius  atque  amicus  populi  R.,  S. — A  scion,  off- 

r'tig,  descendant, progeny :  quibus  stirpes  deesset, 
stirps  et  genus  omne  futurum,  Y. :  stirpis  viri- 
lis  ex  novo  matrimonio  f  uit,  a  son,  L. — F  i  g.,  a 
root,  source,  origin,  foundation,  beginning,  cause : 
altae  stirpes  stultitiae :  populum  a  stirpe  repetere: 
malorum  omnium :  gentis,  L. :  Carthago  ab  stirpe 
interiit,  utterly,  S. — Inborn  charader,  nature :  non 
ingenerantur  hominibus  mores  a  stirpe  generis: 
nondum  exoleta  stirpe  gentis,  L. 

stiva,  ae,/.  [STA-],  a  plough-?iandle :  a  stivi 
ipsa  mecura  oonloqui. 

stlattarius  (stlata-),  adj.  [sti&ta,  a  merchant 
vessel], «ea-6orn€,  imported:  purpura, i.e.co<%,  In. 

stlis,  old  for  lis. 

Sto,  stetl  (stetenint  for  steterunt,  V.,  0.,  Pr.), 
status,  Are  [  STA-  ],  to  stand,  stand  still,  remain 
standing,  be  upright,  be  erect :  cum  virgo  staret  et 
Caecilia  sederet :  quid  stas,  lapis  ?  T. :  ad  undam, 
v.:  procul  bine,  T. :  propter  in  occulto:  qui  proxi- 
mi  Hteterant,  Cs. :  propius,  H. :  in  gradibus  con- 
oordiae:  stans  pede  in  uno,  H. :  signa  ad  implu- 
vium,  ante  valvas  lunonis :  Stabat  acuta  silex,  V.: 
columna,  H. :  aeneus  ut  stes,  in  a  bronze  statue, 
H. :  On.  Quid  agitur?  Pa.  Statur,  T.— 7b  stand 
firm,  remain  in  place,  be  immovable,  last,  remain, 
continue,  cUfide :  cui  nee  arae  patriae  domi  stant, 
Enn.  ap.  G. :  nee  domus  ulla  nee  urbs  stare  poterit: 
stantibus  Hierosolymis :  classem  in  portu  stare,  is 


moored,  L. :  stant  litore  puppes,  V. :  hasta.  Quae 
radice  novA,  non  ferro  stabat  adacto,  stuck  fast^ 
0. :  stare  nobis  videtur,  at  iis  qui  in  navl  sunt 
mover!  haec  villa,  to  be  motionless :  Stantibus  aquis, 
when  the  sea  is  at  rest,  0. :  stantes  oculi  (of  owls), 
staring,  0. :  stant  lumina  flamma,  are  fixed  orbs  of 
fire,  V. —  To  remain,  tarry,  linger,  daay,  wait:  in 
illo  nidore :  aut  suntem  comprendere,  aut  fugien- 
tem  consequi,  toAt/e  he  lingered:  Sto  exspeotans, 
si  quid  mihi  inperent,  I  wait,  T.  —  To  stand  in 
battle,  fight,  hold  one^s  ground,  stand  firm :  ut  igna- 
vus  miles  f  ugiat . . .  cum  ei,  qui  steterit,  etc. :  ho- 
stis  non  stetit  solum,  sed  Romanum  pepulit,  L. : 
comminus,  Gs.:  Inque  gradu  stetimus,  certi  non 
cedere,  0.  —  Of  a  battle,  to  stand,  continue:  ibi 
aliquamdiu  atrox  pugna  stetit,  L. :  ita  anceps  dici- 
tur  certamen  stetisse,  to  have  been  indecisive,  L. — 
Of  buildings  or  cities,  to  stand  complete,  be  built,  be 
finished:  intra  annum  nova  urbs  stetit,  L.:  Moenia 
iam  stabant,  0. :  stet  Capitolium  Fulgens,  H. — To 
stand  out,  stand  upright,  stand  on  end,  bristle  up, 
stiffen,  be  rigid:  steterunt  comae,  V. :  in  vertice 
cristae,  0. :  stat  glacies  iners,  H. :  Vides  ut  alt& 
stet  nive  candidum  Soracte,  i.  e.  stands  out,  H.: 
pulvere  caelum  Stare  vident,  i.  e.  like  a  mass  of 
dust,  V. — F  i  g.,  to  stand,  be  erect,  be  undisturbed: 
mentes,  rectae  quae  stare  solebant :  utinam  res  p. 
stetisset — Impers.,  with  per  and  ace.  of  person,  to 
depend  on,  be  chargeable  to,  lie  at  the  door  of,  be  due 
to,  be  the  fault  of:  ut  per  me  stetisse  credat.  Quo 
minus  haeo  fierent  nuptiae,  that  it  was  my  doing,  T. : 
ubi  cognovit  per  Afranium  stare,  quo  minus  proe- 
lio  dimicaretur,  Cs. :  nee,  quo  minus  perpetua  cum 
eis  amicitia  esset,  per  populum  R.  stetisse,  L.: 
quoniam  per  eum  non  stetisset,  quin  praestaretur 
(fides),  it  was  not  his  fault,  L. :  ne  praestaremus 
per  vos  stetit,  qui,  etc.,  L. — £  1 1  i  p  t. :  Id  faciam, 
per  me  stetisse  ut  credat  (sc  quo  minus  haec  fie- 
rent nuptiae),  T. :  per  quos  si  non  stetisset,  non 
Dolabella  parentasset,  etc.,  but  for  whose  opposi- 
tioTi. — To  stand  firm,  be  unshaken,  endure,  persist, 
abide,  remain,  continue  :  res  p.  staret :  qui  illam 
(rem  p.)  cadere  posse  staiite  me  non  putarant: 
regnum  puero  stetir,  L. :  Dum  stetimus,  0. :  Stas 
anirao,  H. :  Gabinium  sine  provincia  stare  non 
^o9%e^  subsist :  cum  in  seimtu  pulcherrime  stare- 
m\x8,  held  our  ground :  8i  in  fide  non  stetit:  si  in 
eo  non  stat:  in  sententifi,  L. :  suis  stare  iudiciis, 
to  stand  by :  si  qui  eonim  decreto  non  stetit,  Cs. : 
stare  condicionibus :  qui  his  rebus  iudicatis  stan- 
dum  putet:  famft  renim  standum  est,  L. — To  be 
fitted,  be  determined:  Pa.  vide  quid  agas.  Fh. 
Stat  sententia,  /  am  resolved,  T. :  Hannibal,  post- 
qtiara  ipsa  sententia  stetit,  pergere  ire,  L. :  neque 
adhuc  stabat,  quo,  etc.,  was  it  decided:  mihi  stat 
alere  morbum,  N. :  Stat  casQs  renovare  omnis, 
V. —  To  rest, depend,  be  upheld,  lie:  disciplinft  ste- 
tit Romana  res,  L. :  spes  Danaum  Palladis  auxiliia 


Digitized  by  V^OOQIC 


Stofoe 


810 


stratum 


■tetit,  V. :  famft  bella  stare,  On. :  Omnis  in  Asca- 
nio  Btat  cura  parentis,  V. — Of  plays  and  actors,  to 
ttand^  be  approved^  plecue^  take^  tueeeed:  partim  vix 
steti,  T. :  Securus,  cadat  an  stet  fabula,  H. —  To 
take  part,  tcJce  ndes^  stand:  contra  civium  peiMi co- 
rum  dementiam  a  bonorum  causa:  a  nienducio 
contra  verum:  cum  Hannibale,  L:  pro  me&  pa- 
tria,  L. :  vobiscum  adversus  barbaros,  N. :  pro 
signis,  0.:  pro  meliore  causil,  Cu. :  luppiter  bac 
Stat,  etandt  at  your  side^  stands  by  you^  V. :  unde 
ius  stabat,  ei  (populo)  victoriam  dedit,  on  whose 
side^  L. ;  cf.  in  Darei  partibus,  Cu. — Of  price,  with 
abl,  of  priee^  to  stand  in^  come  to^  cost :  baud 
scio  an  magno  detrimento  certamen  staturum  fue- 
rit,  L. :  Poljbius  scribit,  centum  talentis  earn  rem 
Achaeis  stetisse,  cost  the  Achaeans^  L. :  sit  argu- 
mento  tibi  gratis  stare  navem :  magno  stat  magna 
potentia  nobis,  0. 

Stoioe,  adv.  [Stoicus],  like  a  Stoic,  stoically. 

Stoioidae  (&rum),  m.  [Stoicus],  sons  of  Stoics, 
wotUd-be  Stoics,  lu. 

Stdiou0»  a4/.,  =  2rmK6Cf  of  the  Stoic  philoso- 
phy, of  Stoics,  Stoic,  C,  U.,  lu.  —  As  subst,  m.,  a 
Stoic,  C,  H. — Plur.  n.  as  subst.,  the  Stoic  philoso- 
phy. 

■tola,  ae,  /.,  =  oroXfi,  a  tooman's  upper  gar- 
ment, long  roie,  gown,  stole :  (Dianae)  signum  cum 
stola:  Ad  talos  stola  demissa,  H. — Worn  by  a 
cithern-player :  longa,  0. 

atolide,  adv.  [stolidus],  stupidly,  stolidly :  lae- 
tus,  L. :  ferox,  L. :  robore  corporis  ferox,  Ta. 

•tolidu0»  ac(j.  with  eomp.  and  sup.  [1  STAR-], 
slow,  dull,  obtuse,  coarse,  uncultivatea,  rude,  stupid, 
stolid:  genus,  Enn.  ap.  C. :  Vix  tandem  sensi  sto- 
lidus, T. :  Indocti  stolidique,  EL :  Lentulus  perin- 
certum  stolidior  an  vanior,  S. :  dux  ipse  inter  sto- 
lidissimos,  L. :  aures  (Midae),  0. :  vires,  L. :  su- 
pei  bia,  L. 

stomachor,  atus,  ftrl,  dep.  [stomach us],  to  he 
irritated,  be  angry,  fume, fret:  si  stomaclmUere  et 
nioleste  feres:  iucundissimis  tuis  litteris  stoma- 
chatus  sum  in  extreme,  iU  your  letter :  stomachari, 
quod  tecum  de  eadem  re  agam  saepius :  stomacha- 
batur  senex,  si  quid  asperius  dixeram :  Scipio,  cum 
stomacheretur  cum  Metello,  quarrelled  :  prave 
sectum  ob  unguem,  H. :  omnia :  Id  roecuiu,  T. 
;  ( stomaohose ),  adv.  [  stomachosus  ],  angHly, 
peevishly. — Only  com/)..-  rescripsi  ei  stomachosius. 

stomachoBua,  adj.  with  comp.  [  stomaclius  ], 
wrathful,  angry,  irritable,  ill-humored,  cross,  peev- 
ish, cnoleric:  eques,  H. :  stoinachosa  ridicula :  sto- 
machosiores  litterae. 

atomachu0»  I,  m.,  =  trrdfiaxoc,  the  gullet,  ali- 
mentary canal,  oesophagus:  Hnguam  excipit  sto- 
machus. — The  stomach:  stomach i  calor:  latrans, 
H.  —  Fig-t  ^M^i  likifig:  ludi  non  tui  stomachi: 


stomachi  mei  fastidium. — Temper,  bile,  displeatyt% 
irritation,  vexation,  chagrin,  anger :  stomachunq 
simm  damno  Tulli  explere:  consuetudo  calluoi 
iiiin  obduxit  s«omacho  meo:  homo  exarsit  stom*- 
olio :  ne  in  me  stomachum  erumpant,  cum  sint  tibi 
irati:  mihi  stomachum  movere:  intelleges  earn 
(fortitudinem)  stomacho  non  egere. 

atorea  or  atorla,  ae,  /.  [  STER-  ],  a  plaited 
covering,  straw  mat,  rush  mat,  rope  mat :  storias 
ex  funibus  feoerunt,  Cs. :  harundine  texta  storea- 
que  tecta,  L. 

atrabo,  5ni8,  m.,  =  orpafi^v,  a  cross-eyed  per- 
son, one  who  sqtnnts,  C,  H. 

atragOBi  is,/.  [STRA6-],  an  overthrow,  destruc- 
tion, ruin,  defeat,  slaughter,  masitacre,  butchery,  car- 
nage: strages  efficere :  horribilis,  G.  po^t. :  quantas 
acies  stragemque  ciebunt !  V. :  complere  strage 
campos,  L. :  ferro  strages  edere,  V. — A  confuted 
heap,  disordered  mass,  waste,  wreck:  dabit  ille 
(nimbus)  ruinas  Arboribus  stragemque  satis,  V. : 
tempestas  stragem  fecit,  L. :  strage  armorum 
saepta  via  est,  L. :  rerum  relictarum,  L. :  canum 
volucrumque,  0. 

atragulmn,  I,  n.  [stragulus],  a  spread,  coffer- 
ing, bed-spread  :  textile. 

Btragolna,  adj.  [STRAG-],  for  spreading  out, 
for  covering. — Only  collect,  with  vestis,  coverings, 
blankets,  rugs:  navis  multa  cum  stragulA  veste; 
vestem  stragulam  pretiosam  advexerunt,  L. 

atramen,  inis,  n,  [STER-],  straw,  litter :  tecta 
stramiiie  casa,  0. :  agrestis,  V. :  Stramina  flare- 
scunt,  0. 

atramentum,  I,  n.  [  STER-  ],  thai  which  is 
spread  over,  a  covering,  housing:  de  his  (mulis) 
stramenta  detrahi  iubet,  i.  e.  the  pack-saddUs,  Cs. 
— Straw,  litter:  dosectam  cum  stramento  sege- 
tcm,  L. :  cur  stramenta  de^unt  ?  straw  bedding. 
Ph. :  si  et  stramcntis  incubet,  H. :  casac  stramen- 
tis  tectae,  thatched,  Cs. 

atramineuB,  adj.  [stramen],  of  straw:  Quiri- 
tea,  i.  c.  men  of  straw  (thrown  into  the  Tiber,  in 
place  uf  huniun  sacrifices),  0. :  casa,  thatched,  O., 
Pr. 

8trangal5,  hvl,  Atus,  are,  =  trrpayyaXom,  to 
throttle,  choke,  xfijle,  suffocate,  strangle:  patrero. — 
Fij?.,  to  torment,  torture:  Strangulat  inclusus  do- 
lor, 0. :  plurcs  pecunia  curft  striingulut,  In. 

stranguria,  ae,/.,  =  vrpayyovpia,  difficulty  oj 
urine,  stranguria. 

strategema,  atis,  n.,  =r  orpariiyrifia,  a  stroke 
of  generalship,  stratagem :  strategemate  hominem 
percussit. 

atratum,  I,  n.  [  P,  n.  of  stcmo  ],  a  covering, 
horse-cloth,  housing,  saddle:  mulis  strata  detrahi 
iubet,  L. :  stratis  insignia  pictis  Terga  equi,  O. — 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


■tiatus 


811 


■tmes 


A  betUaveriiiff,  coverlet^  quilt,  piUmo :  quies  neque 
molli  strato  neque  Bilentio  accersita,  L. :  Strataque 
quae  membris  intepuere  tuis,  0. — A  bed,  eaueh  : 
stratis  Perseus  exiluit,  0. :  MoUibus  e  stratis  sur- 

stratOB,  adj.  [  P.  of  sterno  ],  prostrate,  prone, 
It/ing:  quorum  ad  pedes  iacuit  stratus:  quidam 
somuu,  L  :  viridi  membra  sub  arbuto  Stratus,  H. 

Btrenue,  adv.  [  strenuus  ],  briskly,  qtiiekly, 
promptly,  actively,  strenuously :  Abi  prae  strenue 
ac  forls  aperi,  T. :  praesto  f uit  sane  strenue :  for- 
titer  ao  strenue  aaendum,  L. 

■trenuitaB,  fttis,/.  [strenuus],  briskness,  vivac- 
ity, activity :  antiqua,  0. 

atrenuus,  adj.  with  sup.  [  1  STAR-  ],  brisk, 
nintble,  quick,  prompt,  active,  vigorous,  strenuous  : 
homo,  T. :  Strenuus  et  fortis,  H. :  gens  linguft  ma- 
gis  strenua  quam  f actis,  L. :  manu,  Ta. :  bello,  N. : 
militiae,  Ta. :  in  perfidia,  Ta. :  strenuissimus  quis- 
que  occiderat,  S.  —  Of  things,  quick,  lively,  busy, 
iudden :  uavis,  0. :  inertia,  bttsy  idlmess,  H. :  re- 
mediuro,  quick,  Cu. 

streplto,  — ,  — t  ftre,  intens.  [strepo],  to  clatter, 
be  noun/:  (corvi)  Inter  se  in  foliis  strepitant,  V. : 
arma  atrepitantia,  Tb. 

strepitus,  Qs,  m,  [  strepo  ],  a  con/used  noise, 
din,  clash,  crash,  rustle,  rattle,  clatter,  murmur; 
strepitus,  fremitus,  clamor  tonitruum :  ingens  Val- 
?arum,  H. :  rotarum,  Cs. :  neque  decretum  exaudiri 
prae  strepitu  et  clamore  poterat,  L.:  concursus 
iiominum  foriqne  strepitus :  canis,  sollicitum  ani- 
mal ad  noctumos  strepitfls,  L.  —  Of  music,  a 
sound :  citharae,  H. :  testudinis  aureae,  H. 

8trep5,  ul,  — ,  ere,  to  make  a  noise,  rattle,  rustle, 
rumble,  murmur,  hum,  roar  :  Inter  se,  C.  po«t : 
fluvii  strepunt  HibemA  nive  turgidi,  H. :  strepit 
adsiduo  cava  tempora  circum  Tinnitu  galea,  V. : 
baec  cum  streperent,  vociferated,  L. — Of  music,  to 
sound:  rauco  strepuerunt  comua  cantu,  V. :  iam 
litui  strepunt,  H.---Of  places,  to  resound,  sound,  be 
filled,  ring  :  strepit  munnure  campus,  Y. :  omnia 
terrore  ac  tumultu,  L. :  aures  clamoribus  ploran- 
tium,  L. — Fig.,  to  be  heard:  intra  Albanam  arcem 
sententia  Messalini  strepebat,  L  e.  was  not  heard 
outside,  Ta. 

strlotim,  adv.  [strictus],  superficially,  cursorily, 
summarily,  briefly :  quasi  per  transennam  strictim 
aspicere :  dici  (opp.  copiosissime) :  dioere. 

atriotura,  ae, /.  [STRAG-],  a  compression; 
hence,  a  mass  of  metal  ufider  the  forge:  stridunt- 
que  cavemis  Stricturae  Chalybum,  V. 

atrictUB,  adj.  [P.  of  stringo],  drawn  together, 
dose,  strait,  tight :  nodus,  L. :  artiifl,  Ta. 

strideo,  — ,  — ,  6re,  to  make  a  harsh  noise,  fuss, 
whiz:  ferrum  igne  rubens  Stridet  in  und&,  0. : 
presso  roolari,  gnash,  lu. 


atrido^  — ,  — ,  ere,  to  make  a  shrill  noise,  sound 
harshly,  creak,  hiss,  grate,  whis,  whistle,  rattle, 
buzz :  stridentia  tinguunt  Aera  lacu,  V . :  cruor 
stridit,  hisses,  0. :  belua  Lernae  Horrendura  stri- 
dens,  V. :  horrendft  nocte  ( striges  ),  0. :  mare 
refluentibus  undis,  V. :  aquilone  rudentes,  O. : 
videres  Stridere  secretft  aure  susurros,  buzz,  H. 

Btridor,  5ris,  m.  [  strido  ],  a  harsh  noise,  shriU 
sound,  creak, grating,  hiss,  rattle,  buzz:  (serpentis), 
0. :  ( elephantorum  ),  L. :  Aquilonis :  rudentum, 
V. :  ianuae,  0. :  catenae,  lu. :  acutus,  H. :  indig- 
natum  magnis  stridoribus  aequor,  V. 

atridulna,  a4j.  [strido],  credkina,  rattling,  hiss- 
ing, whizzing,  buzzing  :  comus  (L  e.  hasta),  Y . :  Fax 
fumo,  0. 

Btrigilla.  is  {plw,  aU.  strieUbus,  lu.),  /. 
[STRAG-J,  a  scraper,  strigU  (of  horn  or  metal, 
for  bathers),  0^  H.,  lu. 

(Btrlgoaoa),  adfj.  [STRAG-],  lean,  lank,  thin, 
meagre. — Only  comp :  strigosiores  equi,  i.  e.  worn 
out,  L. — F  i  g.,  of  an  orator :  strigosior,  too  meagre. 

Btrlngd,  inxT,  ictus,  ere  [STRAG-],  to  draw 
tight,  bind  tight,  compress,  press  together :  stricta 
frigore  volnera,  L. :  fern  duritiem,  forge,  Ot 
dub. — To  touch  lightly,  graze:  laevas  cautes,  Y. : 
Stringebat  summas  ales  undas,  0. :  metas  rota, 
0. :  tela  stringentia  corpus,  Y. :  dente  pedem,  0. 
— Of  places,  to  border  on,  touch:  Scytharum  gens 
ultima  Asiae,  quft  Bactra  sunt,  stringit,  Cu. — To 
strip  off,  pluck  off,  cut  away,  clip,  prune :  quemas 
glandes,  Y. :  folia  ex  arboribus,  Cs. :  strictis  foliis 
▼ivere,  L. :  celeriter  gladios,  unsheathe,  Cs. :  stric- 
tam  aciem  offerre,  V . :  cultrum,  L. :  manum,  to 
bare,  0. ;  cf.  in  hostis  stringatur  iambus,  be  drawn 
(as  a  weapon),  0. — ^F  i  g.,  to  waste,  consume,  reduce : 
Praeclaram  stringat  malus  inglurie  rem,  H. — To 
touch,  move,  affect,  if^ure,  wound,  pain :  animum, 
Y. :  nomen  meum,  0. 

atrix,  strigis,/.,  :=z  <rrpiyt»  o  screech-owl  (super- 
stitiously  regarded  as  a  vampire  or  harpy) :  volu- 
cres  . .  .  Est  illis  strigibus  nomen,  0. :  strigis  in- 
fames  alae  (used  in  incantations),  0. 

atropha,  ae,/.,  =  erpoffi,  a  trick,  artifice.  Ph. 

atrophinm,  I,  n.,  =  9rp6^iov,  a  breast  -  band, 
stay,  C,  Ct. 

atrnotor,  oris,  m.  [STRY-J,  a  builder,  mason, 
carpenter:  res  agebatur  multis  structoribus. — A 
server,  carver,  lu. 

atruotura,  ae,/.  [STRY-],  a  building,  mode  of 
building,  construction :  parietum,  Cs. :  structurae 
antiquae  genus,  L. :  aerariae  structurae,  i.  e.  mines, 
Cs.  —  F  i  g.,  of  language,  an  arrangement,  order, 
structure :  mei  carminis,  0. :  verbonim. 

atruotUB,  P.  of  struo. 

atraeB,  is,/.  [STRY-J,  a  heap, pile:  laterum: 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


stnuna 


812 


stupens 


llgnorum,  L. :  Arma  cum  telis  in  strue  mixta,  0. : 
rogi,  a  fungal  pile^  Ta. :  (militea)  conf usft  strue 
implicantur,  a  mats  (the  phalanx),  L. — A  heap  of 
little  sacrijicial  eakea^  O. 

struma,  ae,  /  [  STRV-  J,  a  scrofulous  tumors 
swollen  glandy  struma :  Vatini :  civitatis. 

■trumosus,  adj.  [  struma  ],  having  a  struma^ 
scrofulous^  strumous :  homo,  lu. 

struo,  strQxI,  strQctus,  ere  [  STRV-  ],  to  place 
together,  heap  up,  pile^  arrange :  quasi  atructa  et 
nexa  verbis,  etc. :  lateres,  qui  super  musculo 
Btniantur,  Cs. :  ad  sidera  montis,  0. :  ordine  Ion- 
gam  penum,  V. :  altaria  donis,  to  load,  V. :  acer- 
vum,  to  pile  up,  H. —  To  make  hy  joining  together, 
buildf  erect,  fabricate,  make,  form,  construct :  per 
speluncas  saxis  structas:  Templa  saxo  structa 
▼etusto,  V. :  domes,  H. — To  set  in  order,  arrange, 
draw  up :  copias  ante  frontem  castrorum,  Cs. : 
omnls  armatos  in  campo,  L.  —  F  i  g.,  to  prepare, 
cause,  occasion,  devise,  contrive,  instigate:  aliquid 
oalamitatis:  insidias:  recuperandi  regni  consilia, 
L.:  Quid  struitf  V. — To  order,  arrange,  dispose, 
regulate :  verba :  bene  structa  conlocatio. 

Studeo,  ul,  — ,  fire,  to  give  attention,  be  eager, 
be  zealous,  take  pains,  be  diligent,  be  busg  with,  be 
devoted,  strive  after,  apply  onesdf,  pursue,  desire, 
wish:  ut  aequum  fuerat  atque  ut  studui,  T. :  nihil 
egregie,  T. :  illud  ipsum,  quod  studet :  id,  ne,  etc., 
L. :  unum  studetis,  Antoni  conatum  avertere  a  re 
p.:  quos  non  tam  ulcisci  studeo  quam  sanare: 
fieri  studebam  eius  prudenti&  doctior:  portum 
intrare,  N. :  qui  placere  se  studeat  bonis,  T. :  co- 
loniam  tu  expugnari  studes:  qui  sese  student 
praestare  ceteris  animalibus,  S. :  buic  rei  studen- 
dam,  ut,etc.,Cs. :  virtuti,  laudi,  dignitati:  ei  scien- 
tiae:  ars,  cui  studueram:  legibus  cognoscendis : 
qui  te  nee  amet  nee  studeat  tui,  troubles  himself 
about,  Caec.  ap.  C. :  Ne  solus  esset.  Ph.  —  To  be 
friendly,  feel  affection,  be  favorable,  favor,  side 
with :  neque  studere  neque  odisse,  S. :  ut  studeat 
tibi,  ut  te  adiuvet :  Atheuiensium  rebus,  N. 

■tudlose,  adv.  with  comp.  and  sup.  [studiosus], 
eagerly,  zealously,  anxiotisly,  carefully,  studiously, 
deoot&dly:  Texentem  telam  studiose  ofifendimus, 
T. :  pila  ludere :  discere :  ego  cum  antea  studiose 
oommendabam  Marcilium,  turn  multo  nunc  studio- 
Bius,  quod,  etc. :  ea  (utilia)  studiosissime  persequi. 

studlosas,  adj.  with  comp.  and  sup.  [studium], 
eager,  zealous,  assiduous,  anxious,  fofid,  studious  : 
homo :  venandi  aut  pilae :  placendi,  0. :  culinae, 
H. :  summe  omnium  doctriuarum :  restituendi  mei 
quam  retinendi  studiosior. — Partial,  friendly,  fa- 
vorable, attached,  devoted:  cohortem  studiosam 
(habere):  pectora,  0.:  nobilitatis:  studiosior  in 
me  oolendo:  cum  eius  studiosissimo  Pammene: 
exiBtimationifl  meae  studiosissimus. — Devoted  to 


learning,  learned,  studious :  cohors,  H. — Plur.  m. 
as  subst.,  studious  men,  the  learned,  students, 

studlam,  l,  n.  [  cf.  studeo  ],  application,  assi- 
duity, zeal,  eagerness,  fondness,  inclination,  desire, 
exertion,  endeavor,  study:  ilium  summo  cum  stu- 
dio servare:  studium  semper  adsit,  cunctatio  absit: 
non  studio  aocusare,  no^/rom  inclination:  laedert 
gaudes,  et  hoc  studio  pravus  facis,  H. :  ad  studium 
fallendi  studio  quaestfiis  vocari:  efferor  stadio 
patres  vestros  vivendi:  doctrinae:  ea  res  studia 
hominum  adoendit  ad  consulatum  mandandum 
Ciceroni,  S.  —  A  pursuit,  object  of  desire,  stwfy: 
musicum,  poetry,  T. :  sue  quisque  studio  maxime 
ducitur:  quot  capitum  vivunt,  totidem  studiorum 
Miiia,  H. — Oood-will,  friendliness,  affection,  attach- 
ment, devotion,  favor,  kindness:  tibi  polliceor  exi- 
mium  et  singulare  meum  studium:  studium  et 
favor :  erga  me :  erga  plebem  Romanam,  L. :  stu- 
dia volgi  amissurus,  S. — Strong  feeling,  zeal,  par- 
tisa7uhip,  prejudice :  quasi  studio  partium  fecerit, 
party  spirit:  studia  competitorum :  sine  studio 
dicere;  cf.  quo  minus  cupiditatis  ac  studi  visa  est 
oratio  habere,  partisanship,  L. :  senatum  in  studia 
diducere,  i.  e, parties,  Ta..^Application  to  learning, 
study,  research,  inquiry:  pabulum  studi  atque  doo- 
trinae:  semper  mihi  tua  ista  studia  placuemnt, 
studies :  studia  Graecorum :  studiis  annos  septem 
dedit,  H. :  o  seri  studiorum !  late  in  learning,  H. 

•tult^  adv,  with  comp.  and  sup.  [stultus], /oo^ 
ishly,  sillily,  stupidly:  Factum  a  nobis  stultest, 
T. :  haud  stulte  sapis,  you  are  no  fool,  T. :  stultius 
ilium  quam  se  duxisse,  L. :  multa  improbe  fedsti, 
unum  stultissime. 

stultitia,  ae,  /.  Fstultus],  foUy,  foolishness, 
simplicity,  siUiness^  fatuity :  stultitii  f acere,  T. : 
non  omnis  error  stultitia  dioenda  est :  stultitift  ac 
temeritate  vestra  Galliam  prostemere,  Cs. :  cuius 
ea  stultitia  est,  ut,  etc. :  istius  facti :  meae  Stulti- 
tiam  patiuntur  opes,  extravaganee,  H. :  hominum 
stultitias  non  ferre :  stultitia  est  credere,  etc.,  L. 

stoltufl,  adj,  with  comp.  and  sup.  [l  STAR-], 
foolish,  simple,  silly,  fcUubus,  stupid,  dull :  Quae 
sunt  dicta  in  stulto,  caudex,  etc.,  T. :  Carailli: 
civitas :  adrogantia,  Cs. :  laetitia,  S. :  levitas,  Ph. : 
consilium  stultissimum,  L. :  quid  autem  stultins 
quam  ?  etc. — ^As  subst.  m.,  a  fool:  stulto  intelle- 
gens  Quid  interest  I  T. :  stultorum  plena  sant  om- 
nia :  Lux  stultorum  festa,  0. 

■tupa,  see  stuppa. 

■tupefaolo,  fScT,  factus,  ere  [stupeo +facio], 
to  make  stupid,  strike  senseless,  bemtmb,  stun,  stupe- 
fy: privates  lucttls  stu[tefecit  publicus  pavor,  i.  e. 
overwhelmed,  L. :  quem  stupefacti  dioentem  intaen- 
ter?  dumb  with  amazement:  ingenti  motu  stupe- 
f actus  aquarum,  V. 

stupens,  ntis,  atfj.  IP,  of  stupeo],  senaeless,  &•> 


Digitized  by  V^OOQ  IC 


stiipeo 


818 


soaTte 


numbed,  stiff  numb:  membra,  Cu. :  volnus,  Cu. — 
Fig.,  dumb,  astoundedy  amazed,  dazed,  confused: 
quae  cum  intuerer  stupens:  vigilcs  attoniti  ct 
stupentibus  similes,  Cu. :  tribuiii  stupentes  animi, 
L. :  miraculo  rei,  L. 

stuped,  ul,  ere  [STIP-],  to  be  struck  senseless, 
be  stunned,  be  benumbed,  be  aghast,  be  astounded,  be 
amazed,  be  stupefied  :  animus  stupet,  T. :  cum  hie 
semisomnus  stuperet :  exspectatione,  L. :  acre,  H. : 
in  titulis,  H. :  in  Turno,  V. :  ad  auditas  voces,  0.  ; 
Btupet  Inter  se  coiisse  viros,  V. :  Pars  stupet  do- 
num  Miner vae,  are  lost  in  wonder  at,  V. —  To  be 
benumbed,  be  stiffened^  be  silenced,  hesitate,  stop: 
stupuitque  Ixionia  orbis,  0.:  stupente  ita  sedi- 
tione,  L. :  stupuerunt  verba  palato,  0. 

stupescd,  — ,  — ,  ere,  inch,  [stupeo],  to  gr<no 
astonished,  become  amazed. 

stupeu0»  see  stuppeus. 

stupiditas,  fttis,  /.  [  stupidus  ],  senselesaness, 
dulness,  stupidity :  hominis. 

fltupldiia,  adj.  [ST1P-],  senseless,  confounded, 
amazed:  tabula  te  stupidum  detiuet:  populus  stu- 
dio, T. — Senseless,  dull,  stupid,  foolish,  stolid:  stu- 
pidam  esse  Socratem  dixit :  Corinthus,  lu. 

stupor,  6ris,  m.  [STIP-],  numbness,  dulnsss,  in- 
sensibuity,  stupor:  in  corpore:  sensus:  stupor 
obstitit  illis  ^lacrimis),  0. :  stupor  omnium  aniraos 
tenet,  L.:  Imguae.  —  Astonishment,  amazement: 
tantus  te  stupor  oppressit,  ut,  etc :  cuni  stupor 
ceteros  defixisset,  L. — Dulness^  stupidity,  stolidity: 
quo  stupore ! :  Quis  stupor  hie,  Menelae,  fuit  ?  0. : 
corvi  deceptus  stupor  (i.  e.  corvus  stupidus),  Ph. 

Stuppa  or  stupa,  ae,/,  =  irrvjnj,  coarse  flax, 
tow,  oakum:  (telum)  stuppft  circumligabant,  L., 
Ca.,  V. 

stuppeus  or  stupeus,  adj.  [stuppa],  of  tow, 
flaxen :  vincula,  V. :  retinacula,  0. :  flamma,  i.  e. 
burning  tow,  V. 

stupro,  avi,  fttus,  are  [stuprum],  to  defile:  pul- 
vinar.  — To  debauch,  deflour,  ramsh,  violate:  ne 
stupraretur  (filia) :  stuprata  mater  familiae,  L. 

stuprum,  I,  n.,  defilement,  dishonor,  disgrace, 
violation,  outrage,  incest,  lust:  coniupem  inlexe  in 
stuprum :  nefarium  :  hinu  pudicitia  (pugnat),  illinc 
stuprum :  cum  sorore  stupnim  fecisse :  cum  Ful- 
via  stupri  oonsuetudo,  S. :  vigiliae  in  stupris  con- 
sumptae :  stupri  mercede,  0. :  matronae  stupri 
damnatas,  L. :  una  Clytemnestrae  stuprum  vehit, 
te.the  paramour,  Pr. 

8tygiu8»  adj.,  of  the  Styx,  Stygian,  of  the  lower 
wtrld,  infernal:  palus,  V. :  cymba,  i.  e.  of  Charon, 
V. ;  luppiter,  i.  e.  Pluto,  Y. ^Deadly,  fatal,  awful: 
▼is,  V. :  nox,  i.  e.  death,  0. 

(stylus),  see  stihis. 

Stymphalifl^  idis,  a^j.f,  =  rrv/»^X»'c,  Stym- 


phalian,  of  Stymphalus  (a  lake  of  Arcadia,  the 
haunt  of  fabled  birds  of  prey),  0. 

Stymphaliust  ««&*.i  Stymphalian:  monstra,  Ct. 
.  Styap,  ygis  and  ygos,/.,  =i:ri;{,  a  Hver  of  the 
infernal  regions,  C,  V.,  0.  —  P  o  e  t,  the  infernal 
regions,  lower  world,  V.,  O. 

Suada.  ae,/  [SVAD-],  the  goddess  ofPersua- 
sion,  Enn.  ap.  C. 

Suadela,  ae,/.  [suadeo],  the  goddess  ofPersua- 
ston,  H. 

suadeo,  si,  sub,  Sre  [SVAD-],  to  advise,  reeom- 
metid,  exhort,  urge, persuade:  non  iubeo,  sed  suadeo : 
recte,  T. :  ita  faciam,  ut  suades ;  an  C.  Trebonio 
persuasi?  cui  ne  suadere  quidem  ausus  essem: 
coepi  suadere  pacem :  digito  silentia,  0. :  Quid  mi 
suades  ?  H. :  vide  ne  facinus  facias,  cum  mori  sua- 
deas:  lutumam  succurrere  fratri,V.:  sibi,  nihil 
esse  in  vita  expetendum,  etc.,  to  be  persuaded: 
suadebit  tibi,  ut  hinc  discedas :  me,  ut  sibi  essem 
legatus :  se  suadere,  Phamabazo  id  negoti  daret, 
N.  —  Of  things,  to  urge,  induce,  inwel:  leo  per 
ovilia  turbans,  Suadet  enim  fames,  V. :  me  pietas 
matris  potius  commodum  suadet  sequi,  T. :  tibi 
saepes  somnum  suadebit  inire  susurro,  V.— Of  pro- 
posed enactments,  to  recommend,  advocate, promote, 
support:  legem  Voconiam  magna  voce:  suadendi 
dissuadendi  legem  potestas,  L. 

sua-met,  see  suus,  -met. 

suasio,  5nis,  /  [SVAD-],  a  recommending, 
advocacy,  support :  legis  Serviliae.— I n  rhet.,  a 
hortatory  address,  persuasive  speaking:  praecepta 
de  suasionibus. 

suasor,  oi-is,  m.  [SVAD-l.  an  exhorter,  adviser, 
counsellor, persuader:  repudiatis  mails  suasoribus: 
facti :  pacis,  0. — Of  an  enactment,  a  proposer,  ad- 
vocate: non  suasor  sed  regator. 

1.  suasus.  P.  of  suadeo. 

2.  suasus»  Qs,  m,,  an  advieing,  persuading :  ob 
meum  suasum,  T. 

suave,  adv.  [suavis],  sweetly,  agreeably,  pleas- 
antly: resonare,  H. :  rubena,  V. :  olens,  Ct. 

suavlloquens,  entis,  adj.  [  suave +loquens], 
sweet-spoken,  speaking  agreeably :  os,  Enn.  ap.  C. 

suaviloquentia,  ae,  /  [suaviloquens],  sweet- 
ness of  speech,  agreeableness. 

suavior  or  savior,  — ,  art,  dep.  [saavium],  to 
kiss :  Atticam :  os,  oculosque,  Ct 

suavis,  e,  adj.  with  comp.  and  sup.  [SVAD-].— 
To  the  senses,  sweet,  agreecd>le,  grateful:  odor: 
res,  H. :  anima,  Ph.— Fig.,  to  the  mxwil, pleasant, 
agreeable,  grateful,  attractive,  gratifying:  homo, 
T. :  homines :  sermo  Suavior,  H. :  vita  suavissima: 
eius  suavissimi  mores:  Tibi  ut  non  sit  suave  vivere, 
T. :  litterae  tuae. 


Digitized  by  VjOOQ iC 


suavitas 


814 


■aboresco 


8uavita%  fttis,  /.  [  suayis  ].  —  To  the  senses, 
8weetnei8y  pUatantnesBy  cigreeablenen :  piscium  : 
odorum :  villa  mirificft  suavitate :  conquirere  sua- 
vitates.  —  Fig.,  to  the  mm^y pleasaninesSy  agree- 
ablenesif  attractiveruaa :  mira  in  cognoscendo : 
sermonum  atque  roorum:  propter  multas  suari- 
tates  humanitatis  tuae. 

■uaviter,  <idv.  with  comp.  and  gup.  [suavis]. — 
To  the  senses,  sweetly^  plecuiautli/y  deligktfuUy:  sen- 
sibus  blandiri :  dicere. — F  i  g.,  to  the  mind,  agree- 
ahly^  attractively^  ddtghlfully,  pUasarUly :  secunda 
meminisse:  suavissime  scriptae  litterae:  victurus 
suavius,  ac  si,  etc.,  H. 

suavitixn,  I,  n.,  a  ki»»  ;  see  sayium. 

Bub  (in  composition  sometimes  sus-  or  sQ-), 
praep.  with  ace.  and  ahl.  I.  With  aW.,  of  position 
in  space,  under ^  below ^  beneath^  nndemecUh^  behind  : 
sub  terra  habitare:  cultrum  sub  veste  abdiium 
habere,  L. :  sub  pellibus  hicmare,  Cs. :  manet  sub 
love  frigido  Venator,  II. :  sub  hoc  iugo  dictator 
Aequos  misit,  L. :  Pone  (me)  sub  curru  Solis,  H. 
—  Uiider,  beloWy  beneath^  at  ilije  foot  of,  at^  by,  near, 
before:  sub  monte  considere,  Cs. :  sub  ipsis  Nu- 
mantiae  moenibus :  sub  urbe,  T. :  Monte  sub  a6rio, 
aty  i.  e.  high  upon,  V. :  sub  ipsa  acie,  in  the  midst 
of  the  fight,  V. :  sub  ipso  Ecce  vol  at  Diores,  clone 
upon  Aim,  V. :  sub  oculis  domini,  Cs.  —  Ufidery 
burdened  by^  hampered  by^  bearing:  sub  arrais, 
Cs. :  sub  onere,  Cs. — Of  time,  in,  wilhin,  during, 
aty  by^  in  the  time  of:  ne  sub  ipsa  profectione  mi- 
liteB  oppidum  inrumperent,  Cs. :  sub  luce,  at  dawn, 
0. :  sub  luce  videri,  6^  daylight,  H. :  hoc  sub  casu, 
while  tuffering^  V. :  sub  Domitiano,  during  the  reign 
of  Ta. — F  i  g.,  under,  tubject  to,  in  the  power  of, 
governed  by:  sub  regno  esse:  quoius  sub  impe- 
riost,  T. :  sub  illorum  dicione  esse,  Cs. :  sub  Uau- 
nibale,  L. :  sub  iudice  lis  est,  H. :  venibit  sub 
praecone  Propontis,  i.  e.  at  auction. —  Under,  com- 
pelled by  (poet) :  exhalans  sub  volnere  vitam,  0. : 
quem  falsS  sub  proditione  Demisere  neci,  over- 
whelmed  by^  V. :  in  arma  nullo  sub  indice  veni, 
forced  by  no  betrayer,  0.  —  Under,  concealed  by, 
hidden  in:  sub  hoc  verbo  furtum  latet. — Rarely 
with  specie  or  oondicione  (for  the  abL  alone) :  sub 
specie  infidae  pads  quieti,  L. :  sub  tutelae  specie, 
Cu. :  sub  condicione,  L. :  sub  condicionibus,  L. — 
II.  With  occ,  of  direction  of  motion,  untler,  below, 
beneath:  cum  se  luna  sub  orbem  solis  subiecisset : 
cxercitum  sub  iugum  mittere,  Cs. :  Ibis  sub  fur- 
cam,  H. — Under,  beloWy  beneath,  to,  near  to,  close 
to,  up  tOy  towanU :  sub  montem  sucoedere,  Cs. : 
missi  sunt  sub  muros,  L. :  aedls  suas  detuHt  sub 
Veliam :  (hoetem)  mediaro  ferit  ense  sub  alvum, 
O. — Of  time,  before,  on  the  approach  of  towards, 
about,  just  before,  up  to,  until:  sub  noctem  naves 
solvit,  Cs. :  sub  tempus  (comitiorum)  pueros  able- 
gavit,  L. :  sub  lumina  prima,  U. :  sub  dies  festos : 


Usque  sub  extremum  bmmae  imbrem,  V. :  quod 
(helium^  fuit  sub  reoentem  pacem,  L. — After,  im' 
medially  after,  fottowing,  just  after,  itnmedtately 
upon:  sub  eas  (litteras)  statim  recitatac  sunt 
tuae:  sub  haec  dicta  omnes  procubuerunt,  L.: 
sub  hoc,  hereupon,  H. — F  i  g.,  under,  into  subjection 
to,  into  the  power  of:  sub  legum  potestatem  cadere: 
matrimouium  vos  sub  legis  vincula  conicitis,  L. : 
sub  unum  fortunae  ictum  totas  vires  regni  cadere 
pati,  Cu. :  quae  sub  senstls  subiecta  sunt — UL  In 
composition,  sub  is  unchanged  before  vowels  and 
before  b,  d,  h,  i  consonant,  l,n,s,t,  v.  The  b  is 
often  assimilated  before  m,  r,  and  usu.  before  e, 
f  g,  p,  but  the  form  «t«s  ( for  *  subs,  cf .  abe  )  is 
found  in  suscenseo,  suscipio,  suscito,  suspendo, 
sustento,  sustineo,  sustollo,  and  sustuli  (perf  of 
tollo) ;  the  form  su  in  the  words  suspicio,  suspioor, 
suspiro.  It  denotes,  in  place,  uncler,  beneath,  as 
in  subdo,  subicio. — ^F  i  g.,  in  rank  or  power,  under, 
inferior,  as  in  subigo,  subcenturio.  —  In  degree, 
less,  a  little,  somewhat,  as  in  subabsurdus,  subacou- 
so. — Secretly,  underhandedly,  as  in  subripio,  8abor> 
no. 

aubabsorde,  adv.  [subabsurdus],  somewhat 
absurdly :  quae  subabsurde  salseque  cQcuntur,  L  e. 
with  a  dash  of  (affected)  stupidity. 

sub  -  absurdiiB,  adj.,  rather  inappropriate, 
somewhat  absurd  :  tempus  discessQs. — Plur.  n.  as 
subst.,  sayings  affecting  stupidity, 

sub  -  aoOQSd,  — ,  — ,  ftre,  to  blame  somewhat, 
find  a  Utile  fault  with:  meum  discessum:  Vesto- 
rium. 

subaotid,  Onis,/.  [sub+l  AG-],  a  thorough 
working  ;  of  the  mind,  discipline. 

Bubaotufl,  P.  of  subigo. 

8ub-adroganter,  adv.,  somewhat  proudly,  n9t 

without  arrogance :  facere. 

aub-agrestiB,  e,  acf;.,  somewhat  rustic,  a  triJU 
boorish:  consilium. 

aubalarls,  e,  adj.  [sub+alaJL  tinder  the  arms, 
carried  under  the  arm  :  telum,  N. 

8ub-amaru8,  adj,,  slightly  bitter:  aliqua  res. 
— Plur.  n.  as  subst. :  alios  subamara  delectent 

sub  -  ausoulto,  — ,  — ,  &re,  ^  listen  secretly, 
eavesdrop:  subauscultando  excipere  voces:  quae 
loquor. 

1.  sub-oentnrio  or  suooentuilo,  — ,  Itoa, 
ftre,  to  admit  to  a  vacancy  in  a  centuria  ;  henoe, 
to  put  in  another's  place,  station  as  a  substitute.'  in 
insidiis  subcenturiatus,  i.  e.  a«  a  reserve,  T. 

2.  sub-oenturlo  or  suooentuxio^  dnisi  m., 
an  under  office,  subcenturion,  L. 

sub-oontumelidse  (suco-),  adv.^  with  a  m^ 

gestion  of  contumely :  traotare. 

sub-cresoo,  see  suocrosoo. 


Digitized  by 


Google 


subcrlBpufl 


815 


•uber 


•ub-criraus  (aucc-X  o^;.,  wmewhat  curled,  a 
UttU  frizzlea:  capillus. 

sob-cu-,  see  succu-. 

sub-deficlens,  entis,  a€{j.^  a  lUCU  faint,  wme- 
vohat  failing,  Q\x. 

■ub-diffloili0»  e,  a4j.<,  iHghUy  pwading^  rather 
hard:  quaestio. 

sub-diffido^  — ,  — ,  ere,  to  be  distrustful. 

subditivuSy  adj.  [subdo],  substituted^  supposi- 
tiow,  spurious :  arehipirata. 

sub-do,  didi,  ditus,  ere,  to  put  under,  set  to,  ap- 
ply :  ignem :  calcaria  equo,  L. :  se  aqiiis,  plunge 
into,  0. — F  i  g.,  to  bring  on,  fumU^  *^ppli/i  y*«&, 
afford:  militum  anirais  ignem,  L. :  alcui  epiritus, 
L. — To  put  in  stead,  substitiUe:  in  meum  locum 
iudicem. — To  subject,  make  subject:  imperio  aub- 
dari,  Ta. :  proles  subdita  regno,  Tb. — To  substitute 
falsely,  forge,  counterfeit,  make  up:  testamentum, 
Ta. :  rumorem,  mread  falsely,  Ta. :  Subditum  se 
suspicatur,  that  he  is  a  spurious  child,  T. :  me  sub- 
ditum appellant,  L. :  alqm  reum,  Ta. :  subditis 
qui  sustinerent,  etc.,  suborned,  Ta. 

■ub-dooed,  — ,  — ,  ere,  to  teach  as  a  deputy 
school-master:  meo  labore  subdoceri. 

■ubdole,  adv.  [subdolus],  cunningly,  craftily : 
nihil  subdole :  speculatum  Bocchi  consilia,  S. 

sub-dolua,  adj.,  crafty,  cunning,  sly,  subtle,  de- 
ceptive, deceitful :  animus,  S.:  oratio,  Gs. :  lingua, 
O. :  loci  forma,  Ta. 

sub  -  dubito.  — ,  — ,  are,  to  be  somewhat  in 
dcubt,  hesitate  a  little :  antea :  subdubitare  te,  qua 
essem  voluntate. 

8ub-duoo,  daxi  (subdQxtl,  T.),  ductus,  ere,  to 
draw  away,  take  away,  lead  away,  carry  off,  wrest, 
withdraw,  remove:  lapidibus  ex  turn  subductis, 
Cfl. :  rerum  fundamenta :  capiti  ensem,  V. :  cibum 
athletae :  Aenean  manibus  Qraium,  V.-— Of  troops, 
to  draw  off,  remove,  transfer,  detach,  detail:  cohor- 
tes  subductae  e  dextro  coruu,  L. :  subductis  ordi- 
nibus,  L. :  oopias  in  proximum  coUem,  Cs. :  agmen 
in  aequiorem  locum,  L. —  To  take  secretly,  remove 
by  stealth,  steal,  hide :  subducta  viatica  plorat,  H. : 
obsides  furto,  L. — With  pron.  reflex.,  to  withdraw 
stealthily,  steal  away :  te  mibi,  T. :  de  circulo  se : 
se  ab  ipso  Volnere,  0. :  clam  se,  N. :  quft  se  sub- 
ducere  colles  Incipiunt,  i.  e.  to  slope  down  gradu- 
ally, y. — To  draw  from  under,  bring  from  below, 
pull  up,  lift  up,  raise:  cataractam  funibus,  L. : 
subductis  (tunicis),  pulled  up,  H.  —  Of  ships,  to 
haul  up,  bring  otU  of  water,  beach :  longas  navis 
in  aridum,  Cb.  :  naves  in  campo  Martio  subductae, 
L. :  classis  subducta  ad  Gytheum. — F  i  g.,  to  cast 
vp,  reckon,  compute,  calculate,  balance:  summam: 
rationibus  subductis:  calculis  subductus:  bene 
Bubductft  ratione,  T. 


BUbductio,  onis,  /  [  subduco  ],  a  withdrawal^ 
drawing  up,  hanlhit/  aahore:  ad  subductiones 
paulo  facit  humilioivd  (naves),  Cs. — Fig.,  a  reck- 
oning. 

sub-duotUB,  /'.  of  8ubduco. 

8ub-edo,  odi,  — ,  ere,  to  eat  away  below^  wear 
away:  scopulus,  quft  subederat  unda,  0. 

8ub-eo,  il  (Ivit,  0. ;  -Ivimus,  Ta.),  itus.  Ire,  to 
come  under, go  under,  enter:  in  nemoris  latebras, 
O. :  cum  luna  sub  orbem  soils  subisset,  L. :  tec- 
tum, i.  e.  enter  a  house,  Cs. :  Triviae  lucos  atque 
aurea  teeta,  V. :  cavum  artum,  H. :  paludem,  i.  e. 
plunge  into,0.:  aquam,  Cu.:  si  subeuntur  pro- 
spera  castra,  lu.— Poet.,  with  dat:  portu  Chao- 
nio,  V. —  To  come  up,  advance,  ascend,  draw  near, 
approach:  subeunt  herbae,  spring  up,Y.'.  in  ad- 
versos  mentis,  L. :  teatudine  facta  subeunt,  press 
forward,  Cs. :  subeundum  erat  ad  hostis,  L. :  saxa 
ingerit  in  subeuntls^,  climbing,  L. :  amne,  i.  e.  saU 
up,  Cu. :  mixtum  flumini  subibat  mare,  i.  e.  was 
against  them,  Cu. :  aciem  subeuntium  rauros  ad- 
grediuntur,  L. :  subimus  Fjipositum  saxis  Auxur, 
H. :  Umbra  subit  terras,  comes  over,  0. :  Fadum- 
que  Herbesumque,  i.  e.  attack,  V.  —  Poet.,  with 
dot.:  muro  subibant,  V. —  To  go  under,  support, 
take  up,  mbmit  to :  pars  ingenti  subiere  feretro, 
i.  e.  carried  on  their  shoulders,  V. :  Ipse  subibo 
umcris,  i.  e.  wUl  take  you  up  on,  V. :  currum  domi- 
nae  subiere  leones,  were  harnessed  to,  V. :  umeris 
pareniera,  V. — In  order  or  time,  to  come  under^ 
come  after,  succeed,  follow,  take  the  place  of:  Pone 
subit  coniunx,  V. :  subit  ipse  meumque  Explet 
opus,  takes  my  place,  0. :  f  ureas  subiere  columnae, 
took  the  place  of,  O. :  subeuntes  alii  aliis  in  custo- 
diam,  relieving,  h. ;  cf.  subit  esse  priori  Causa  re- 
cens,  0. — To  slip  under,  elude:  Aeneae  mucro- 
iieni,  V. —  To  come  stealthily,  steal  on,  approach 
imperceptibly:  subeunt  morbi  tristisque  senectus, 
v.:  subit  lumina  fessa  sopor,  0. — Fig.,  to  come 
upon,  overtake :  sua  deinde  paenitentia  subiit  re- 
gem,  Cu. — In  the  mind,  to  come  up,  be  tliought  of, 
enter,  occur,  suggest  itself ,  recur:  omnes  sententiae 
sub  acumen  stili  subeant  necesse  est:  cum  su- 
beant  audita  et  oognita  nobis,  0. :  subiit  cari  geni- 
toris  imago  .  .  .  subiit  deserta  Creusa,  V. :  Subit, 
banc  arcana  profana  Detexisse  manu,  0. :  dein 
cogitatio  animum  subiit,  indignum  esse,  etc.,  L. : 
mentem  subit,  quo  praemia  facto,  etc.,  0. :  horum 
cogitatio  subibat  exercitum,  Cu. — To  subject  one- 
self to,  take  upon  oneself,  undergo,  submit  to,  sus- 
tain, accept,  etulnre,  suffer:  omnes  terrores:  quis 
est  non  ultro  subeundus  dolor?:  inimicitiae  su- 
beantur:  maiora  Verbera,  H. :  multitudinis  inpe- 
ritae  iudicium  esse  subeundum:  eonim  odium: 
peregrinos  ritOs  nova  subeunte  fortunft,  Cu. 

■Qber,  eris,  w.,  the  cork-oak,  cork-tree:  raptus 
de  subere  cortex,  V. —  Cork:  silvestre,  V. 

Digitized  by  V^OOQIC 


subf- 


816 


Bubinvlto 


Bubf-,  see  suff-.  subg-,  see  sugg-. 

■ub-horrldus,  adj.^  aomewhat  roughy  roughish, 

■ub-iaoens,  ntis,  a^.^  lying  hmuathy  tubjacenty 
Cu. 

subioio  (the  first  syl.  usu.  long  by  position ; 
often  pronounced,  and  sometimes  written,  subii- 
ci6),  iCcI,  iectHS,  ere  [sub+iacio],  to  throw  nndei\ 
place  undeVy  east  below :  inter  carros  rotasque  ma- 
taras  subiciebant,  discharged  below  (the  wagon- 
bodies),  Cs. :  sarmenta  circumdare  igneroque  cir- 
cum  subicere  coeperunt:  artiis  subiecto  torruit 
igni,0. :  tectis  ignis :  cum  tota  se  luna  sub  orbein 
solis  subiecisset :  bracchia  pallae,  0. :  coUo  Brac- 
chia,  0. — Of  troops,  to  bring^  cause  to  be  encamped^ 
post :  castris  legiones,  Cs. :  se  iniquis  locis,  Cs. — 
To  set  up^  mounts  throw  up :  corpora  in  equos,  V. : 
regem  iu  equum,  L. :  Quantum  vere  novo  se  subi- 
cit  alnus,  shoots  up^  Y. —  7b  substitute^/orge^  coun- 
terfeit: testamenta:  librum,  N. — To  suborn:  su- 
bicitur  Metellus,  qui  banc  rem  distrahat,  Cs. — 
Fig.,  to  subpiit,  subject^  present:  ei  libellum:  ea, 
quae  subiciebantur  oculis,  L. :  res  subiectae  sen- 
sibus. — To  ascribe^  attribtUe:  nee  videre,  sub  banc 
vocem  honestatis  quae  sit  subicienda  sententia, 
i.  e.  what  meamng  is  to  be  attributed  to  U:  intelle- 
gere  quae  res  huic  voci  subiciatur. —  To  substitute: 
silentium  erat,  inopia  potioris  subiciundi,  L. :  pro 
verbo  proprio  subicitur  aliud,  quod  idem  significet. 
— To  place  under,  make  subject,  subject  se  imperio 
alterius:  se  populi  R.  imperio  subiectos  dolere, 
Cs. :  virtus  subiecta  sub  varios  casds :  bona  civiura 
Toci  praeconis :  hiemi  navigationem,  expose,  Cs. : 
fictis  auditionibus  fortunas  innocentium :  aliquid 
calumniae,  L. — In  thought,  to  subordinate,  bring 
under,  comprise  in :  f  ormarum  certus  est  numerus, 
quae  cuique  generi  subiciantur :  per  quam  res  di- 
sperse dictae  unum  sub  aspectum  subiciuntur. — 
In  order  or  time,  to  place  after,  let  foUow,  affix, 
annex,  append,  subjoin:  cur  sic  opinetiir,  rationem 
subicit,  subjoins :  a  quibusdam  senatoribus  subiec- 
tum  est,  L. :  vix  pauca  f  urenti  Subicio,  i.  e.  answer, 
Y. — To  bring  forward,  propose,  adduce,  bring  to 
mind,  prompt,  suggest :  Si  meministi  id,  quod  olim 
dictum  est,  subice,  T. :  quid  dicerem :  quae  dolor 
querentibus  subicit,  L. :  Spes  est  Pelia  subiecta 
creatis,  0. 

(aubieote),  adv.  [  subiectus  ],  humbly,  submis- 
nively. — Only  sup, :  haec  subiectissime  exponit,  Cs. 

Bubieotio,  dnis,  /.  [subicio],  a  putting  under : 
rerura  sub  aspectum  paene  siibiectio,  i.  e.  a  vivid 
presentation. — A  substitution,  forgery :  testamen- 
torum,  L. 

subieoto,  — ,  — ,  are,  freq.  [subicio],  to  throw 
tmder,  place  benecUh,  throw  from  bdow  manOs,  0.: 
lasso  stimulo»,  H. :  unda  subiectat  harenam,  casts 


■ubiector,  dris,  m.  [ subicio],  one  who  substi- 
tutes, a  forger :  testamentorum. 

snbiectUB,  ac(j.  with  comp.  [P.  of  subicio], 
lying  under,  situated  below,  near,  bordering  f^ton, 
neighboring,  adjacent:  genae  deinde  ab  inferiore 
parte  tutantur  subiectae:  (cingulus  terrae)  sub- 
iectus  aquiloni :  Heraclea  Candaviae,  Cs. :  Ossa, 
0. :  viae  campus,  L. — F  i  g.,  subjected,  subject,  sub- 
dued: (natura  deorum)  ei  necessitati :  servitio,  L. : 
neque  subiectus  esto,  submissive,  0.  —  As  subst. 
plur.  m. :  Parcere  subiectis,  V. — Exposed,  liable : 
Subiectior  in  diem  Invidiae,  H. 

Bubigito  (aubag-),  — ,  — ,  are  [sub+agito], 
to  dishonor,  lie  ^h,  T. 

Bubigo,  egl,  actus,  ere  [sub + ago],  to  drive  up, 
bring  up:  advei*3o  flumine  lembum  Remigiis,  i.  e. 
drive  up  stream,  V. :  navis  subigi  ad  castellum  ius- 
sit,  L. —  To  turn  up  from  beneath,  break  up,  dig  up, 
plough,  cultivate^  work,  knead,  rub  down,  sharpen, 
whet,  tame,  break:  terram  ferro:  glaebas:  arva, 
V. :  digitis  opus,  0. :  in  cote  securls,  V. :  (belua) 
facilis  ad  subigendum,  easy  to  be  tamed. — F  i  g.,  to 
put  down,  overcome,  conquer,  subjugate,  subject, 
subdue,  reduce:  partem  orbis  terrarum:  urbls  at- 
que  nationes,  S. :  insidiis  subactus,  V. — To  bring, 
incite,  impel,  force,  compel,  constrain,  reduce:  subi- 
gi nos  ad  necessitatem  dedendi  res,  L. :  hostis  ad 
deditionem,  L. :  Tarquiniensem  metu  subegerat 
frumentum  exercitui  praebere,  L. :  subegit  (filium) 
socios  ignotae  linquere  terrae  (i.  e.  in  tenft),  V. : 
arabitio  multos  mortalls  falsos  fieri  subegit,  S. : 
(eos),  ut  relinquant  patriam,  L. — Of  the  mind,  to 
cultivate,  train,  cUscipline:  subacto  mihi  ingenio 
opus  est :  subacti  atque  durati  bellis,  L. 

(anbiloid),  see  subicio. 

Bub-impudenB,  entis,  adj.,  somewhat  shams- 
less. 

■ub^nanlB,  e,  adj.,  rather  vain. 

■ub-inde,  adv. — Of  time,  immediately  after,  just 
after,  presently,  forthwith,  thereupon :  primum  gan- 
dere,  subinde,  etc,  H. :  primus  Aulus  suppoeitus 
ac  subinde  Ostorius,  Ta. :  duae  subinde  urbes  cap- 
tae  direptaeque,  L. — Of  repeated  actions,  one  after 
the  other,  from  time  to  time,  now  and  then,  repeat- 
edly, frequently,  continually:  praedae  minus  in- 
ventum  est,  quod  subinde  spolia  agrorum  capta 
domos  mittebant,  L. :  quae  subinde  nuntiata  sunt 
regi,  Cu. 

Bub-inBolsUB,  adj.,  somewhat  tasteless,  rather 
insipid. 

anb-invideo,  — ,  — ,  Sre,  to  be  somewhat  envi- 
ous of:  tibi. 

aub-invisua,  adj.,  a  little  disliked,  somewhat 
odious :  apud  malevolos  nomen. 

Bub-invlto,  avi,  — ,  are,  to  suggest  to,  invite  by 
a  hint :  ine,  ut  ad  te  scriberem. 


Digitized  by 


google 


■ubiraaoor 


817 


Bubluo 


■ub-irasoor,  fitus,  I,  </<•/?.,  to  be  out  of  temper, 
be  somewhat  provoked^  be  touched:  interdum  :  bre- 
▼itati  litterarum :  quod  roe  non  invitas. 

■nb-iratuSf  adj.^  somewhat  angry :  homo  tibi : 
rescripsi  tibi  subiratus,  with  some  feeling. 

subitarioB,  adj,  [subitus],  in  haste,  sudden, 
hastg:  aediticia,  Ta.  — Of  troops,  suddenly  levied, 
raised  for  an  emergency :  roilites,  L. 

BUbito,  adv.  [  subitns  ],  suddenly,  immediately, 
unen>ectedly,  at  once,  off-hand:  subito  tanta  te  im- 
pendent mala,  T. :  subito  atque  inproviso :  ex 
oculis  fugit,  V. :  nostras  ad  aurls  venire,  0. :  quod 
Serena  nocte  subito  luna  defecisset :  opprimi,  L. : 
dicere,  extempore :  tam  subito  copias  contrahere, 
so  quickly,  N. 

BUbitus,  adj.,  sudden,  unexpected,  surprising: 
diyortium :  in  rebus  tam  subitis :  consilia,  Cs.  : 
novae  rei  ac  subitae  admiratio,  L. :  homo,  rash. — 
As  subst.  n.,  a  sudden  occurrence,  surprise:  subitum 
est  ei  remigrare:  ad  subita  rerum,  L. 

BUb-iungo,  iQnxl,  ianctus,  ere,  to  fasten  under, 
annex,  attach :  puppis  rostro  Phrygios  subiuncta 
leones,  having  attached,  V.  —  To'  yoke,  harness: 
cuiTU  (dat.)  tigils,  V.— F  i  g.,  to  bring  under,  sub- 
due,  subject,  stthjugate:  urbis  multas  sub  imperium 
populi  R. :  Nulli  Italo  tantam  gentem,  V. :  mihi 
res,  non  me  rebus,  H. — To  bring  under,  tnake  sub- 
ject, subordinate,  subjoin :  omnes  artis  oratori : 
Calliope  haec  percussis  subiungit  carraina  nervis, 
associates  with,  0. 

Bub-labor,  lapsus,  I,  dep.,  to  glide  under,  slip 
away,  sink:  annis  sublapsa  vetustas,  V. :  retro 
sublapsa  Spes  Danaum,  V. 

Bublate,  adv.  with  eomp.  [aublatus],  highly, 
loftily :  dicere,  toith  elevation :  de  me  dixi  subla- 
tius,  more  arrogantly. 

Bublatio,  Onis,/  [sub+TAL-],  an  devation, 
exaltation:  animi. 

BUblatOB.  adj.  with  comp.  [P.  of  tollo],  elated, 
m-oud,  haughty:  animi,  T. :  quo  proelio  sublati 
Helvetii,  Cs. :  rebus  secundis,  V. :  fidens  magis  et 
Bublatior  ardet,  0. 

Bub-lego,  I6gl,  iSctus,  ere,  to  gather  from  be- 
low, gather  up:  ( puer )  Sublegit  quodcumque 
iaceret  inutile,  H.  —  To  catch  up  secretly,  gather 
by  stealth:  tibi  carmina,  V. —  To  choose  as  a  sub- 
stitute, elect  instead:  in  demortuorum  locum,  L.: 
familias  (in  numerum  patriciorum),  Ta. 

Bublevatio,  onis,/  [sublevo],  an  alleviation. 

Bub-levo,  avi,  atus,  are,  to  lift  from  beneath, 
raise  up,  hold  up,  support:  nos  sibi  ad  pedes 
stratos :  in  ascensu  sublevati,  I  e.  assisted,  Cs. : 
alterni  innixi  sublevantesque  invicem  alii  alios, 
L. :  se,  Cs. :  terra  sublevat  ipsum,  V.  —  F  i  g.,  to 
lighten,  qualify,  alleviate^  mitigate,  lessen,  asswge  ? 


non  aliquo  mediocri  vitio  eius  vitia  sublevata  esse 
videbuntur :  fortunam  industria,  Cs. :  hominum 
calamitates :  fugam  pecunia,  N.— Tb  sustain,  sup- 
port, assist,  encourage,  console^  relieve :  homines : 
hunc  suo  testimonio :  eos  accusat,  quod  tam  neces- 
sario  tempore  ab  iis  non  sublevetur,  Cs. :  ad  alios 
sublevandos,  N. 

BubUoa,  ae,/.  [2  LAai  a  stake, pile, palisade : 
sublicis  in  ten-am  demissis,  Cs.:  isdem  sublicis 
pontem  re^cere,  pUes,  Cs. 

BublioiuB,  a^.  [sublica],  resting  upon  piles: 
Pons,  the  pile-bridge  (across  the  Tiber),  L. 

BubUgaculuxn,  I,  n.  [subUgo],  a  waistband, 
breech-doth, 

BubUgar,  aris,  n.  [2  UQ-],  a  breech-cloth,  lu. 

Bub-llgo,  — ,  — ,  are,  to  bind  bdow,  bind  on, 
fasten :  lateri  ensem,  V. :  clipeum  sinistrae,  V. 

Bublimef  adv.  with  comp.  [sublimis],  aloft, 
loftily,  on  high:  Theodori  nihil  interest,  humine 
an  sublime  putesoat:  elati,  L.:  sublimius  altum 
AttoUat  caput,  0. 

Bublimen,  adv.  [of.  sublimis],  on  high,  up- 
wards :  sublimen  intro  hunc  rape,  T. :  aspice  hoc 
sublimen  candens,  Enn.  ap.C.  (Ribbeck  reads  subli- 
men in  several  passages  of  Vergil,  for  sublime, 
etc). 

BublimlB,  e,  acH.  with  comp.  [2  LACJ,  uplifted, 
high,  lofty,  exalted,  elevated:  vertex,  VT:  raontis 
cacumen,  0. :  portae,  V. :  Os,  uplifted  (opp.  pi  «>- 
nus ),  0. :  dum  sublimis  versOs  ructatur,  gazitig 
upwards,  H.:  flagellum,  uplifted^  H.:  currus,  L.: 
quanto  sublimior  Atlas  sit  montibus,  etc.,  In.— 
Plur.  n.  as  suhst. :  Antiquique  memor  roetuit  subli- 
mia  casOs,  lofty  flights,  0.  —  Borne  aloft,  uplifted, 
elevated,  raised:  Syrum  Sublimen  medium  adri- 
pere,  T.  (  al.  sublimem ) :  campi  armis  sublimibus 
ardent,  raised  high,Y. :  Sublimes  in  equis  redeunt, 
V. :  (Venus)  Paphum  sublimis  abit,  through  the 
sky,  V. :  sublimis  abit,  L.—  On  high,  lofty,  in  a 
high  position:  iuvenem  sublimem  stramine  po- 
nunt,  v.:  Tyrio  iaceat  sublimis  in  ostro,  0.— 
^'  i  gM  lofty,  exalted,  eminent,  distinguished:  Mens, 
0. :  Sublimis,  cupidusque  et  amata  relinquere  per- 
nix,  aspiring,  H. :  tuis  natalibus  Inveniet  quisquam 
sublimius?  lu.— Of  style,  lofty,  elevated,  stdtlime: 
carmina,  lu. ;  cf.  natura,  H. 

BublimuB,  adj.  fold  for  sublimis],  lofty,  high: 
ex  subliroo  vertice,  Ace.  ap.  C. 

Bub-luoeo,  — ,  — ,  ere,  to  shine  a  little,  gleam 
faintly,  glimmer:  aries  sublucet  oorpore  totus, 
C.  poet. :  siiblucent  crepuscula,  0. :  violae  sublucet 
purpura  nigrae,  V. 

Bub-luo,  — ,  iQtus,  ere,  to  wash  trndemeath, 
flow  below,  wash  at  the  foot:  montem  flumen  sub- 
liiebat,  Cs. :  Asia,  qufl  Hellcsponto  subluitur,  Cu. 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


sublufitxlB 


818 


■nboffendo 


■ublustris,  e,  adj.  r8ub  + *lu8tru8;  LVC-], 
^'vtfi^  some  light,  fainUy  luminotu,  glimmering : 
nox,  Lu,  H. :  umbi-a  (noctis),  twilight,  V. 

sub-mergo  (anmm-),  si,  hus,  ere,  to  dip.plunge 
under^  sinky  overwhelm^  submerge:  subiiiersus  equus 
voraginibus :  genera  submersaruin  beluarum :  na- 
vis  submersa,  Cs. :  ferrum  submersum  in  unda,  0.: 
ipsoB  ponto,  v.:  proceliis  submerei  eumiis,  L. 

sub-miniBtro  (summ-),  ftvl,  &tus,  are,  to  aid 
b^  giving, give,  furttish,  afford^  supply:  tibi  pecu- 
niam:  tela  clam  subministrantur:  f rumentum,  Gs. 

submlBse  (summ-),  adv.  with  comp.  [submis- 
Bus].— Of  manner,  softlt/,  gently,  calmly,  modestly : 
dicere :  ornamentis  uti  summissius. — Of  chai-acter, 
modestiy,  humbly,  submissively:  mibi  supplicare: 
agere,  O. :  se  gerere  submisflius. 

submiBBio  ( Btimm-  X  onis,  /.  [sabmitto],  a 
letting  down,  lowering,  dropping^  sinking :  vocis  : 
nee  elatio  nee  submissio,  i.  e.  depression, 

BUbmlsBOB  (Bumm-),  adj.  with  comp.  [P.  of 
submitto],  let  down,  lowered,  low :  stantibus  primis, 
secundis  summissioribus,  stooping  lower,  L. :  Sum- 
misso  humiles  intrarunt  vertice  postis,  0. — F  i  g., 
of  speeeh,  low,  soft,  gentle,  calm,  composed,  moder- 
ate :  dieere  summissft  (voee)  leniter :  forma  sura- 
missi  oratoris. — Of  character,  humble, submissive: 
Submissi  petimus  teTnm,Y.— Low,  mean,  grovel- 
ling, abject :  ne  quid  submissum  faeiamus. 

Bub-mltto  (Buxnm-),  misl,  missus,  ere,  to  let 
down,  put  down,  lower,  sink,  drop :  se  ad  pedes, 
L. :  latus  in  herbft,  0. :  poplitem  in  terri,  0. — Of 
animals,  to  keep  for  breeding,  cause  to  breed:  (pul- 
los)  in  spem  gentis,  V. :  vitulos  pecori  habendo, 
V.  —  To  let  grow :  erinem  barbamque,  Ta.  —  To 
breed,  produce :  non  Monstrum  submisere  Colchi 
Mains,  H. — To  provide  a  substitute  for^  supersede: 
huie  vos  non  summittetis? — To  send  privateiy, 
despatch  secretly:  iste  ad  pnpillae  matrem  sum- 
mittebat,  sent  a  secret  message :  alqm,  qui  moneret, 
etc.— 7b  send  as  aid,  furnish  for  support,  supply 
as  reinforcement,  help  with,  yidd:  oohortes  equiti- 
bus  praesidio,  Cs. :  laborantibus,  Cs. :  Vinea  sum- 
mittit  capreas  non  semper  edules,  H. — Fig.,  to 
lower, make  lower,  reduce,  moderate:  multum  sum- 
mittere,  to  moderate  the  voice  (of  an  actor) :  f uro- 
rem,  control,  Y.—  To  lower,  let  doum,  bring  down, 
humble,  yield,  surrender:  se  in  amicitia,  conde- 
scend: se  In  humilitatem  eAusamdioentiuro,  stoop, 
L. :  facilitas  summittentis  se,  readiness  to  suborai- 
note  himself,  L. :  ad  calamitatea  animos,  bow,  L. : 
animod  amori,  surrender,  V. :  se  eulpae,  0. 

BubmoleBte  (Bumm-),  adv.  [submolestus], 
with  some  vexation :  te  non  esse  Romae  Bubmoleste 
fero,  troubles  me  somewhat. 

Bub-moleBtUB  (Bumm-),  adj.,  somewhat  trou- 
blesome, rather  vexations:  illud  mihi. 


■ub-moneo  (sumin-X  ui,  — >  ^^  ^  remind 
privily,  hint :  me,  quod,  etc.,  T. 

Bub-moroBUB  (Bmnm-),  culj.,  somewhat  pets' 
ish,  rcUher  morose:  quasi  submorosa  ridicula. 

sub-moved  ( Bumm- ),  movi  {subj.  pluperf. 
summosses,  H.),  mOtus,  ere,  to  put  out  of  the  way, 
drive  back,  drive  off,  send  away,  remove :  hostis  ex 
maro,  Cs. :  statione  hostium  lembos,  L. :  submota 
coniione,  dismissed:  submotis  velut  in  aliara  insu- 
1am  hostibus,  Ta. :  Maris  litora,  L  e.  remove  (  by 
moles ),  H. :  Hie  spelunca  fuit  vasto  submota  re- 
cessu,  L  e.  hidden,  V. :  Silva  summovet  ignis,  L  e. 
keeps  off,  0. — Of  a  crowd,  to  dear  away,  remove, 
make  room:  turbam,  L.:  summoto  populo,  L.: 
lictor  apparuit,  summoto  incesserunt,  after  room 
had  been  made,  L. :  summoto  aditus,  access  after 
the  lictors  had  made  room,  L.  —  Poet:  neque 
Summovet  lictor  miseros  tumultlis  Mentis,  H. — 
F  i  g.,  to  put  away,  keep,  withdraw,  withhold,  re- 
move: a  bello  Antiochum  et  Ptolemaeum  reges, 
i.  e.  induce  to  abandon,  L. :  magnitudine  poenae  a 
maleficio  summoveri :  summotus  pudor,  H.  —  7b 
banish:  ad  Histrum,  0. :  patria,  0. 

BUb-mutd  (Bummato),  — ,  — ,  are,  to  inter- 
changt  stibstitute:  summutantur  verba  pro  verbis. 

BUb-naBOor,  natus,  I,  dq>.,  to  grow  up  under, 
spring  up  afterwards,  0. 

BUb-necto,  — ,  xus,  ere,  to  bind  bdow,  tie 
under,  fasten  beneath :  subneotit  fibula  vestem, 
V. :  antennis  velum,  0. :  circlos  Cervici,  V. :  men- 
tum  mitr&  Subnexus,  V. 

Bub-nego,  — ,  livl,  ftre,  to  deny  in  a  measure, 
partly  refuse :  alqd  praeeenti  tibt 

BubnezoB,  P.  of  subnecto. 

Bub-mzuB  (  -niBOB ),  P.,  supported,  propped, 
leaning,  resting  upon,  sustained:  (circuli)  caeli 
verticibus  subnixi:  Parva  Philoctetae  subnixa 
Petelia  muro,  i.  e.  defended,  V.  —  F  i  g.,  assured, 
confiding,  relying,  dependent:  subnixus  et  fidens 
innocentiae  animus,  L. :  victoriis  divitiisque :  auxi- 
liis,  L. :  artis  adrogantia. 

BUbnuba,  ae, /.  [sub-f-NEB-],  a  rival:  lecti 
no8tri«  0. 

Bub-nubilUB,  adj.,  somewhat  cloudy,  overeastf 
obscure:  nox,  Cs. :  Limes,  0. 

Bubo,  — ,  — ,  are,  to  be  lustful,  H. 

sub  -  obBoenuB  ( -caenuB  ),  adj.,  verging  oh 
indecency:  ridiculum. 

BUb-obBOuruBi  acfj.,  somewhat  obscure,  not  very 
intelligible:  breves  et  interdum  subobscuri :  iogroB- 
sio. 

Bub-odioBOB,  adj.,  rather  vexatious. 

BUb-oflfendo,  — ,  — ,  cro,  to  give  some  offence: 
apud  faeccm  populi. 


Digitized  by 


Google 


■uboleo 


810 


BubBcriptus 


sub  -  ole5,  — ,  §re,  to  emit  a  trifling  smelt. — 
With  dat.  of  person^  to  be  perceivedy  he  suspected: 
NUroquid  subolet  patri  ?  T. 

Bubold,  — ,  — ,  ere  [collat  form  of  suboleo], 
to  be  perceived,  be  suspected:  Ut  ne  paululum  qui- 
dera  subolat,  esse,  etc.,  T. 

Bubolea  (not  sobo-),  is,/,  [sub+l  0L-],  a 
eprouty  shoot ;  hence,  f  i  g.,  offspring,  progeny,  pos- 
terity, issue,  stock,  race,  lineage :  censores  popali 
suboles,  familias  censento :  propaganda  (est  tibi) 
suboles :  priori  Dissimilis  populo,  5. :  Cara  deum, 
V. :  patris  matura,  L. :  stirpis,  L. :  Diva  (Lucina), 
producus  subolem,  H. :  Romae  suboles,  race,  H. : 
gregia,  H. :  de  te  suscepta,  V. 

BUb-oloBC^  — ,  — ,  ere,  inch.,  to  grow  up  anew, 
arise  instead:  inventus  frequentior  pro  tot  caesis 
exercitibus  subolescens,  L. 

Bub-omo,  avi,  atus,  are,  to  fit  out,  furnish,  pro- 
vide,  supply,  equip:  pecunia  Brutum,  Anton,  ap. 
C. :  a  naturft  subornatus  in  vitam  venire :  legati 
Bubornati  criminibus,  U — To  employ  as  a  secret 
agent,  incite  secretly,  instigate,  suborn :  fictus  testis 
subornari  solet :  Macedonas  tris  ad  caedem  regis, 
L. :  ab  eo  subornati  falsis  criminibus  occupant 
aurls,  Cu. :  falsum  teatem  Oluvium:  ab  subomato 
ab  se  per  fallaciara  litteras  acoepit,  6y  ^  hand  of 
a  secret  hireling,  L. 

Bubp-,  see  supp-. 

Bub-ranoldoB  (  buxt-  ),  acfj.,  slightly  tainted: 
caro. 

Bub-rauoiiB  (Borr-X  <^''t  somewhat  hoarse: 

FOX. 

BubreotUB,  P.  of  subrigo. 

Bub-remlgd  (aurr-),  — ,  — ,  are,  to  row  gently: 
]aev&  tacitis  undis,  V. 

Bub-repo  (aurr-),  rSpsi  (subrepsti,  Ct.),  — ,  ere, 
to  creep  under,  steal  into :  sub  tabulas :  urbis  Moe- 
nia,  H. — F  i  g. :  subrepet  iners  aetas,  Tb. :  quies 
Burrepit  ocellis,  0. 

BubreptoB  (butt-),  P.  of  subripio. 
Bub-ride5  (butt-),  sI,  ere,  to  smile:  Bubridet 
Saturius :  mixta  irft,  V.:  subridens  Mezentius,  V. 

BUb  -  ridioule  (  butt-  X  ^v-,  somewhat  laugh- 
ably, rather  humorously. 

Bubrlgo  (auiT-X  — »  rectus,  ere  [sub+regol, 
to  erect,  make  rigid,  straighten  up:  anguem,  d 
poet. :  aurls,  V. :  mucrone  subrecto,  direct  up- 
wards, L. ;  see  surgo. 

sub-rlngor  (butt-),  — ,  T,  dep.,  to  make  a  wry 
face,  be  a  little  vexed. 

Bubrljpid  or  aurripio  ( tmper.  surpite,  H. ), 
ripuT  {pfuperf.  surpuerat,  H. ),  ruptus,  ere  [aub-f- 
rapio],  to  snatch  away,  take  secretly,  toithdraw  priv- 
iii/,  steal,  pil/er,  purloin:  qua  re  subripis,  aufers 


Undique  ?  H. ;  vasa  ex  privato  sacro :  libros :  a 
Naevio  multa, plagiarized — Fig. :  virtus,  quae  nee 
eripi  nee  subripi  potest:  actor,  cui  reus  occulte 
subripi  posset,  could  be  rescued  by  trickery:  me 
morti,  H. :  me  mibi,  H. :  Crimina  oculis  patris,  0. 

BUb-rogo  or  Buxrogo,  avI,  atus,  are. — Of  the 
presiding  officer  in  the  coroitia,  to  put  the  vote  on 
the  choice  of  a  substitute,  cause  to  be  elected  in  place 
of  another,  put  in  another's  place,  substitute  (cf. 
sufficio,  of  the  people) :  cum  idem  essent  (decern- 
viri)  nee  alios  subrogare  voluissent :  coUegam  in 
locum  Bruti,  L. :  comitia  praetoris  in  locum  De- 
cimi  subrogandi,  for  the  election  of  a  praetor  in 
place  of,  etc.,  L. :  ad  magistratOs  subrogandos,  L. 

BUb-nibeo  (  butt-  ),  — ,  5re,  to  grow  ruddy, 
turn  reddish,  blush  :  Quale  caelum  subrubet,  0. 

Bub-mo  (butt-),  uI,  utus,  ere,  to  tear  away  be- 
low, undermine,  dig  under,  dig  out,  break  down, 
overthrow,  demolish :  ab  radicibus  arbores,  Cs. : 
subruti  ruebant  muri,  L. :  turrim,  Cb.  :  arces  et 
stantia  moenia,  0.— Fig.,  to  undermine,  subvert, 
corrupt :  nostram  libertatem,  L. :  Regee  muneri- 
bus,  H. 

Bub-ruBtiouB  (butt-),  adj.,  somewhat  clownish, 
rather  rustic:  pudor. 

BubrutOB  (butt-),  P.  of  subruo. 

Bub-Bcnbo,  IpsI,  Iptus,  ere,  to  write  under- 
neath, inscribe  below,  write  down :  statuis  inauratis 
subscripsit,  Reges  a  se  in  gratiam  esse  reductos : 
Si  quaeret  *  Pater  urbium  *  Subscribi  statuis,  H. : 
numerus  aratorum  apud  magistrattis  subscribitur, 
is  registered:  meo  haec  subscribe  libello,  i.  e.  add 
this  (satire)  to  my  little  book,  H. — Of  the  censor's 
note  added  to  a  name,  to  write  down,  set  down,  note 
down,  subjoin :  quod  censores  de  ceteris  subscrip- 
serunt :  quae  de  iudicio  connipto  subscripsenmt. 
— To  sign  an  accusation,  indict,  join  in  indicting, 
charge,  accuse,  prosecute:  in  Popillium,  quod  is 
pecuniam  aocepisset,  etc. :  Gabinium  reum  fecit 
Sulla,  Bubscribente  privigno,  cu  an  associate  prose- 
cutor :  neminem  neque  suo  nomine  neque  subscri- 
bens  accusavit,  N. :  cum  suspiria  nostra  accusa- 
rentur,  were  made  grounds  of  accusation,  Ta. — 
F  i  g.,  to  assent  to,  agree  to,  approve:  Caesaris  irae, 
0. :  odio  suo.  Ph. :  odiis  accusatorum  Hanni balls, 
L. 

Bubacriptio,  6nis,/.  [subscribo],  a  writing  be^ 
neatJi,  subscription :  Serapionis. — Of  the  censor,  a 
noting  down,  note:  censoria. — A  subscribed  list, 
attested  register:  iugerum. — A  signature  to  an  in- 
dictment, joining  in  an  accusation  :  subscriptionem 
sibi  postularunt. 

aubaoxiptor,  Oris,  m.  [subscribo],  a  signer  of 
an  accusation,  joint  prosecutor:  proxirous :  secessio 
subscriptorum. 

aubscripttui,  P.  of  subscribe 


Digitized  by 


Google 


Bubseoivus  8 

(subseoiviifl),  see  subsiciTus. 

sub-seoo,  culy  ctus,  ftre,  to  cut  under y  cut  away 
behwy  dip^pare:  Satumus  Subsecuit  partes,  unde 
creatua  erat,  0. :  unguis  f erro,  O. 

•abselliimi,  l,  n.  fsub+sella],  a  low  bench, 
ieatf/orm:  ista  subsellia  vacuefacta  suut  (iu  the 
senate) :  ut  locus  in  subselliis  occupetur,  etc.,  i.  e. 
a  tmator't  not :  rei  subsellium,  of  the  aoeueed,  Ot. 
— A  iudff^i  teatj  the  bench:  accusabat  idem  ad 
subsellia. — Fig.,  a  court,  tribunal:  age  yero  ne 
semper  forum,  subsellia  meditere :  habet  Alienum, 
hunc  tamen  ab  subselliis,  i.  e.  a  lawyer  in  the 
courts:  yersatus  in  utrisque  subselliis,  i.  e.  aa 
Jwfye  and  advocate, 

■ub-sentio,  sSnsI,  — ,  Ire,  to  observe  steaUhUy, 
spy  otU:  id  quoque,  Illos  ibi  esse,  T. 

■ub^equor,  cQtus,  I,  to  follow  after^foUow  up, 
succeed^  ensue :  omnibus  oopiis,  Ou. :  iusais  subse- 
qui  peditibus,  L. :  subsequiturque  manus,  0. :  has 
(oohortes),  Gs. :  kncillam,  0. :  senem,  0. — In  time 
or  order,  to  conu  after,  follow,  succeed:  minorem 
Septentrionem  Cepheus  a  tergo  subsequitur:  si 
duels  consilia  fayor  subsecutus  militum  foret,  L. : 
Proxima  subsequitur,  quid  agas,  audire  voluptas, 
0. — F  i  g.,  to  follow  after,  folhw,  adhere  to,  comply 
with,  conform  to,  imitate:  Platonem  avunculum: 
tribuni  inclinatam  rem  in  preces  subsecuti,  i.  e. 
seconding  the  prayers  of  the  people,  L. :  (orationis) 
vim  ac  varietatem. 

■ub  -  servio,  — ,  — ,  ire,  to  serve,  come  to  the 
help  of,  aid:  orationi,  T. 

subsioivus  (not  subsec),  adj.  [sub +2  SAC-], 
that  is  cut  off  and  left ;  hence,  of  time,  left  over, 
remaining y  unoccupied:  tempora,  odd  hours. — Of 
work,  incidental,  accessory  :  quae  adripui  subsici- 
vis  operis,  ut  aiunt. 

Bubflidiarliiflt  atfj.  [subsidium],  of  a  reserve, 
reserved,  stUmdiary:  oohortes,  Cs.,  ll — Plur.  m. 
as  subst,,  the  reserve,  body  of  reserve,  L. 

sabBidiam,  I,  n,  [sub+SED-].  -—  In  order  of 
battle,  the  troops  in  reserve,  line  of  reserve,  third 
line  of  battle,  triarii :  subsidia  et  secundam  aciem 
adortus,  L. :  fugere  inter  subsidia,  L.':  in  subsidiis 
pugnacissimas  locare  gentes,  Cu. — A  body  of  re- 
serve, auxiliary  corps,  auxiliary  forces :  neque 
ullum  esse  subsidium,  quod  submitti  posset,  Cs. : 
post  eas  ceterum  exercitum  in  subsidiis  locat, 
stationed  as  a  reserve,  S. — Aid,  help,  relief,  succor, 
assistance,  reir^orcement :  cum  alius  alii  subsidiuiA 
ferrent,  Cs. :  Italiae  subsidio  proficisci,  Cs. :  sub- 
sldio  venire. — Support,  assistance,  aid,  help, protec- 
tion: Milo,  subsidium  adflietue  rei  p.:  subsidium 
bellissimum  existimo  senectuti  otium :  aurum  ad 
subsidium  fortunae  relictum,  L.:  industriae  sub- 
sidia: his  ego  subsidiis  ea  sum  consccutus:  ad 
omnia  casCUs  subsidia  comparare,  make  provision. 


SO  BubBtemo 

— A  flaee  of  refuge,  asylum,  retreat :  yix  roodicia 
nayigiis  pauca  subsidia,  Ta. :  fidissimum  ad  sub- 
sidium perf  ugere,  Ta. 

Bub-ud5,  sedi,  sessus,  ere,  to  sit  down,  crouch 
down,  squat,  settle  down,  sink  down:  adversus 
emissa  tela,  L. :  Poplite  subsidens,  V. :  subsedii 
in  ill&  Ante  fores  ara,  0. — With  dot,:  iuvet  ut 
tigrls  subsidere  cervis,  to  yield,  H. —  To  fall,  sub- 
side, sink,  settle :  undae,  Y. :  yenti,  0. :  Extremus 
galeftque  ima  subsedit  Acestes,  remained  at  the 
bottom,  V. :  ebur  posito  rigore  Subsidit  digitis, 
ceditque,  gives  way,  0. — To  settle  down,  eslMiah 
onesdf  remain,  abide,  stay :  in  Sicilia :  in  castris, 
Cs. :  commixti  corpore  tantum  Subsident  Teucri, 
V. — To  crouch  down  on  the  watch,  lie  in  wait,  lie 
in  ambush :  eo  in  loco :  in  insidiis,  L. — With  aec  : 
deyictam  Asiam  subsedit  adulter  (L  e.  Agamem- 
nonem),  lay  in  wait  for,  V. 

BubugnanUB,  atfj.  |^sub+signum],  that  serves 
under  the  standard :  miles,  reserves  to  strengthen 
the  centre,  Ta. 

Bub-ugno,  — ,  atus,  ftre,  to  mark,  undersign, 
enter,  register:  subsignari  apud  aerarium  (prme- 
dia). —  7b  mortgage,  encumber:  subsignata  omnia 
(praedia)  liberantur. 

BubBilio,  silul,  — ,  Ire,  to  leap  up:  subeiluere 
canes,  Pr. 

Bub-BiBto,  BtitI,  — ,  ere,  to  take  a  Uand,  take 
position,  stand  stilly  remain  standing,  stop,  halt: 
audacius,  Cs. :  Substitit  Aeneas  et  se  con  legit  in 
arma,  V. :  occultus  subsistebat,  stationed  himself 
in  ambush,  L. :  positis  pars  utraque  substitit  armis, 
0. :  substitit  unda,  V. :  Substitit  lingua  timore, 
0. — To  remain,  abide,  stay:  circa  Mesopotamiam, 
Cu. :  diutius,  Cu. :  intra  priorem  paupertatero,  Ta. 
— To  make  a  stand,  stand  firm,  hold  out^  with- 
stand, oppose,  resist :  in  Samnio  adversus  Caudinaa 
legiones,  L. :  Hannibali  atque  eius  armis,  L. :  cli- 
peo  iuvenis,  V. :  quod  neque  anoorae  funeaque 
subsisterent,  neque,  etc.,  held  out,  Cs. :  praepoteti- 
tera  armis  Romanum  nee  acies  subsistei-e  ullae 
poterant,  L. — F  i  g.,  to  come  to  a  stop,  end,  pauae, 
cease:  Substitit  clamor,  0. 

Bub-BOrtior,  titus,  Irl,  to  choose  a  substitute  by 
lot,  substitute  by  lot :  in  Metelli  locum :  iudicem. — 
Pass, :  si  ex  lege  subsortitus  non  erat  lunius. 

Bubsortitid,  dnis,  /.  [  subsortior  ],  a  choosing 
of  substitutes  by  lot :  iudicum. 

Bubatantia,  ae,/  [substo],  resources:  facu1ta> 
turn,  i.  e.  wraith,  Ta. 

Bub-atemo,  strftvl,  stratus,  ere,  to  strew  under, 
scatter  below,  spread  beneath  :  verbenas,  T. :  castas, 
0. :  sul)stratus  Nuroida  mortuo  Romano,  stretched 
out  under,  L. — To  bestrew,  spread  over,  cover:  gjal- 
linae  nidos  substernunt. — F  i  g.,  to  eubmit, give  up, 
surrender:  omne  corporeum  anima 


Digitized  by 


^oogle 


Bubstltuo 


821 


Bubtns 


aubstitao,  ul,  Qtus,  ere  [sub+statuo],  io  pre- 
sent^ gubmit:  animo  speciem  corporis  araplam, 
figure  to  hwuelf^  L. :  f unera  fratrum  oculis  tuis, 
0. — To  put  ifutead^  put  in  place  ofy  mbetiliUe :  in 
eoruro  locum  civTs  Romanos:  Fulrius  et  Manlius 
pro  Philippe  substituti,  L. :  Siculis  equites,  L.  : 
alqm  huius  criminis  reum,  i.  e.  throw  on  him  the 
blame^  Gu. 

sub-sto,  — ,  — ,  are,  to  stand  firm,  hold  out^  T. 

Bubfltratas,  P.  of  substerno. 

sub-Btriotas,  adj.  [P.  of  substringo],  drawn  to- 
gether^ contradedy  narrow^ small:  ilia,  0. :  crura,  0. 

Bub-BtrlngS,  inxl,  ictus,  ere,  to  bind  benecUh^ 
tie  up :  crinem  nodo,  Ta. :  caput  (equi)  loro,  N. : 
aurem,  i.  e.  listen  attentively^  H. :  bilem,  cheeky  lu. 

■ubBtruotld,  5018,/.  [substruo],  afoundation^ 
substructure :  substructiones  maximae,  Cs. :  sub- 
Btructionum  moles,  L. 

Bub-Btmo,  — ,  strflctus,  ere,  to  build  beneath^ 
underbuUdy  lay:  Capitoiium  saxo  quadrate  sub- 
Btructum  est,  i.  e.  has  foundations  of^  L. :  viae  gla- 
red Bubstruendae,  i.  e.  to  6^  paved^  L. 

Bub-Bom,  — ,  esse,  to  be  under ^  be  behind:  ubi 
non  Bubest,  quo  praecipitet,  no  place  underneath : 
Bubucula  Bubest  tunicae,  H. :  Nigra  subest  lingua 
palato,  V. :  Cum  sol  Oceano  subest,  H.  —  To  be 
neary  be  at  handy  adjoin^  be  dose  :  montes,  Cs. : 
planities,  L. :  vicina  taberna,  H. :  Templa  mari,  0. 
— Of  time,  to  be  near^  be  at  hand^  approach,  im- 
pend: nox  iam  suberat,  Cs.:  dies  comitiorum. — 
¥  i  g.,  to  6tf  underneath,  lie  at  the  bottom,  lurk  in, 
be  concealed  in,  be  in  reserve:  in  qui  (legatione) 
periculi  suspicio  non  subesset:  si  his  yitiis  ratio 
noD  subesset:  si  ulla  spes  salutis  nostrae  subes- 
set :  subest  silentio  facinus,  Cu. :  Notitiae  suberit 
arnica  tuae,  will  be  subject  to  your  cognizance,  0. 

BUbBUtUB,  P.  [•sub-Buoljiewn  beneath,  trimmed 
below:  vestis,  i.  e.flounced,'a. 

Bubtemen  ( Bubtegmen ),  inis,  n.  [  sub  + 
TEG-]. — In  a  web,  that  which  is  woven  in,  a  woof, 
weft :  Iiiseritur  medium  radiis  subtemen,  0. :  Fert 
picturatas  aiiri  subtemine  vestis,  V.  —  A  thread, 
yam:  Subtemen  nere,  T. :  Unde  tibi  reditum  cer- 
to  Hubtemine  Parcae  Rupere,  H. 

1.  tfubter,  adv.  [sub],  below,  beneath,  under- 
neath :  supra  et  subter. 

2.  Bubter,  praev.  with  abl.  or  ace.  [1  subter], 
below,  beneath,  unaemeath,  under:  virtus  omnia 
subter  se  habet :  subter  densS  testudine,  V. :  cu- 
piditatein  subter  praecordia  locavit:  agere  vias 
subter  mare,  V. :  subter  imas  cavemas,  0. :  manu 
subter  togam  exsertft,  L. — In  composition,  under- 
neath, beneath:  subterfluo,  subterlabor. — Secretly, 
privatcfy,  clandestinely :  subterf ugia 

BUbter .  fugio,  f Qgl,  — ,  ere,  to  escape,  evade, 


avoid,  shun :  criminum  vim :  poenam :  quasi  fata 
omnia :  tempestatem  Punici  belli,  L. 

Bubter-labor,  — ,  I,  dep.,  to  glide  below,  float 
under  :  fluctOs,  V. :  Flumina  subterlabentia  mu- 
n}B,  flowing  dose  by,  V.— 7b  dip  away,  escape :  ce- 
leritate,  L. 

BubterraneuB,  a4;.  [sub  -f-  terra],  underground, 
subterranean :  specQs,  (3.,  Ta. :  regna,  lu. 

snb-texd,  xul,  — ,  ere,  to  weave  under,  work  in 
below,  sew  on :  nigrae  lunam  alutae,  lu. — To  throw 
over,  cover:  patrio  capiti  nubis,  i.  e.  to  veil  with, 
0. :  caelum  fumo,  V,— F  i  g.,  to  v)ork  up,  compose: 
familiarum  originem,  N. :  subtcxit  fabulae,  lega- 
tes interrogates  esse,  etc.,  works  into  the  story,  L. 

BubtiliB,  e,  adj,  with  comp,  and  sup,  [sub  4-tela], 
flne,  nice,  ddicate :  palatum,  H. — F  i  g.,  nice,  pre- 
cise, exact,  accurate,  keen,  subtle:  descriptie :  defini- 
tie :  reliquae  (epistulae)  subtiliores  erunt,  wiU  give 
more  details. — In  taste  or  judgment,,/?^,  keen,  ddi- 
cate: indicium:  veterum  index,  H.  —  Of  style, 
plain,  simple,  unadorned,  direct:  subtilissimum 
dicendi  genus :  oratio :  quis  illo  in  doceode  subti- 
lier?:  eratione. 

Bubtilitaa^  atis,  /.  [  subtilia  ],  keenness,  aeute- 
ness,  penetration,  deflntteness,  exactness,  subtlety: 
sententiarum :  Attica :  militaribus  ingeniis  subti- 
litatem  deesse,  Ta.— Of  style,  plainness,  simplicity, 
directness,  absence  of  ornament :  subtilitatera  Ly- 
sias,  vim  Demosthenes  habuit 

anbtiliter,  adv.  with  comp.  and  sup,  [subtilis], 
flnely,  acutdy,  minutdy,  accuratdy,  in  adail:  iu- 
dicare:  haec  ad  te  scribere:  exequendo  subtiliter 
nuraerum,  L. :  id  peraequar  subtilius :  haec  Bubti- 
lissime  perpolita. — Of  style,  plainly,  simply,  with- 
out ornament :  humilia  subtiliter  dicere :  privatas 
causas  agere  subtilius. 

Bub-timeo^  — ,  ere,  to  be  secretly  a/raid  :  num- 
quid  sublimes,  ne?  etc 

BUb-traho,  tr&xl,  tr&ctus,  ere,  to  draw  from  be- 
low, drag  out,  draw  off,  carry  off,  withdraw,  take 
away,  remove:  subtractus  Numida  mortue  super- 
incubanti  Romano  vivus,  L. :  effracto  colla  iugo, 
0. :  si  dediticii  subtrahantur,  Cs. :  ab  dextro  cor- 
nu  mllites,  L. :  oculos,  avert,  Ta. :  tremit  puppis 
Subtrahiturque  solum,  the  sea  gives  way  bdow,  Y. 
— F  i  g. :  neque  verba  sedein  habere  possunt,  si 
rem  subtraxeris:  aliis  noiiiinatis,  me  unum  sub- 
traliebat,  omiifed,  Cu. :  cul  itidicio  eum  mors  sub- 
traxit,  L. :  me  a  curia,  withdraw:  subtrahente  se, 
withdrawing  himself  (aa  surety),  L. 

aub-tristis,  e,  adj.,  somewhat  sad,  T. 

Bub-tnirpiculUB,  adj.,  savoring  of  meanness, 

aub-turpis,  e,  adj.,  somewhat  disgraceful. 

(aubtUB),  adv.  [sub],  bdow,  beneath,  underneath; 
opp.  supra  terram,  L. 


Digitized  by 


Google 


Bubtasns  8 

■ub-tusas  ( -tnnsuii))  P*  [  tando ],  somewhat 
bruised:  subtusa  genas,  Tb. 

subuoula,  ae,/  [sub +4  AV-],  a  num*$  under- 
garment^  under-tunie^  thirty  H. 

sabnloufly  I,  m.  [sua],  a  ewifiS'herd:  tardi,  V. 
(al.  bubulci). 

Subura,  ae,/.,  a  busy  quarter  in  Rome^  between 
the  EsquUine^  Viminaly  and  Quirinal^  with  booths 
and  vegetable  markets^  L.,  lu. 

8tiburaniifl»  atfj.,  of  Subura,  Suburan,  C,  H. 

■uburbanitaii  Stis,  /.  [suburbanus],  nearness 
to  Borne:  incunda  (Sidliae)! 

Bub-urbanuft,  adi,,  near  the  eUy,  near  BomSy 
suburban:  ras:  fundus:  Caolis,  H. — Ab  subst,  n. 
(sc  praediumX  on  estate  near  BomSy  suburban 
villa:  esse  in  suburbano:  suburbana  amioonim. 
—Plur.  m.  as  subst.,  the  people  of  toums  near 
Borne,  O. 

■ub-urbium,  1^  m>  [sub+urbs],  a  suburb:  in 
suburbium  ire. 

Buborgneo  (-orgeoX— »  «re,  to  drive  dose, 
drive  up  :  proram  ad  saxa,  V. 

Bubveotio.  5nis,/.  [subveho],  a  carrying  up, 
conveying:  duns  subvectioDibus  iaborare,  Gs.: 
frumenti  tarda,  L. 

Bubveoto,  — ,  — ,  ^Te,frea,  [subveho],  to  sup- 
port and  carry^  hold  up  and  convey,  transport : 
Saxa  umeris,  V. :  corpora  cymba,  V. 

aubveotUBi  tls,  m.  [subveho],  a  carrying,  con- 
veying,  Ta. 

Bub-veho,  vexl,  vectus,  ere,  to  support  and 
convey,  bring  up,  transport,  conduct,  carry  up: 
Itumentum  flumine  navibus,  Cs. :  Adversum  remis 
superes  subvectus  ut  amnem,  Y. :  lembis  biremi- 
lius  flumine  adverso  subveotus,  L. :  ad  Palladis 
arces  Subvehitur  regina,  moves  up,  V. 

BUb-venio,  vSnl,  veutus.  Ire,  to  come  to  hdp, 
aid,  assist ,  reinforce,  relieve,  succor:  circurovenior 
ni>i  subvenitis :  £t  subventuros  auferet  unda  deos, 
O. :  priusquam  ex  castris  subveniretur,  S. :  cii- 
curavento  filio,  Cs. :  patriae :  pauci  subveniendum 
Adherbali  censebant,  S.:  acrioribus  saluti  suae 
remediis :  Bruti  operft  provinciae  esse  subventuin : 
reliquis,  quo  minus  vi  subigerentur,  Ta. — To  relieve, 
obviate,  remedy,  cure:  graved  in  i  omni  ratione :  his 
tuin  periculosis  rebus :  huic  quoque  rei  subventuni 
ist  iiiaxime  a  nobis. 

sub-vereor,  — ,  eri,  dfp.,  to  have  a  little  anx- 
it  til,  l)f  xomeiehat  appreherunve :  ne  te  delectet. 

subversor,  oris,  m,  [VERT-],  an  overt w^cr, 
i^iihverter :  legum^  Ta. 

Bi'b-verto  (-vorto),  tl,  sus,  ere,  to  turn  upshh 
down,  upset,  overturn,  overthrow :  calceus  Si  pede 
iDoior  erit,  subvertet,  H. :  tantas  operum  mole<«, 


E3  ■aooeiiBiiB 

O. :  subvoni  montee,  S. — F  i  g.,  to  overthrom,  ruhi^ 
destroy,  subvert :  nos,  undo,  T. :  decretum  oonsulis, 
S. :  iura,  T. 

BubvexoB,  a<y.  [P.  of  subveho],  sloping  up- 
wards :  f astigio  leni,  L. 

Bub-volo,  — ,  — ,  ftre,  to  fly  up,  fly  upwards: 
in  caelestem  locum :  utque  novas  umeris  adsump- 
serat  alas  subvolat,  0. 

BUb-volvo,  — ,  — ,  ere,  to  roU  i^  roU  along: 
manibus  saxa,  Y. 

Buooedd,  cessi,  oessus,  ere  [sub+cedo],  to  go 
below,  come  under,  enter  :  tectum,  cut  succederet : 
tectis  nostris,  Y. :  Rex  iussae  suocedit  aquae,  0. : 
tumulo,  he.  to  be  buried,  Y. — To  go  from  under, 
go  up,  mount,  ascend:  alto  caelo,  V.:  in  arduum, 
L. :  hoc  itinere  est  fons,  quo  mare  succedit  Ion- 
gins,  Cs. :  muros,  L. — To  follow,  follow  after,  take 
ihe  place  of,  relieve,  succeed,  receive  by  succession  : 
ut  integri  defatigatis  suocederent,  Cs. :  integri  fes- 
sis  suocesserunt,  L.:  sucoedam  ego  vicarius  tuo 
moneri :  proelio,  L. :  non  solum,  quod  tibi  suoce- 
deretur,  sed,  etc. :  in  stationem,  Cs. :  in  patemaa 
opes,  L. :  in  Pompei  locum  heres :  Aspidt  in  tere- 
tes  lignum  succedere  suras,  0. :  ad  alteram  partem, 
come  next,  Cs. — To  approach,  draw  near,  march 
on,  advance,  march  up :  sub  montem,  Cs. :  ad  ho- 
stium  latebras,  L. :  temere  moenibus,  L. :  portas, 
Cs.:  murum,  L.:  ubicumque  iniauo  successum 
erat  loco,  L.  —  Fig.,  to  come  under,  submit  to: 
omnee  sententiae  sub  acumen  stili  succedant  ne- 
cesse  est :  Succedoque  oneri,  tcJce  up,  Y.  —  7b 
followtfollow  after,  succeed:  successit  ipse  magnis 
(oratoribus):  horum  aetati  successit  Isocrates: 
Tertia  post  illas  successit  a6nea  proles,  O. :  ora- 
tioni,  quae,  etc.,  i.  e.  speak  after :  male  gestis  rebus 
alterius  successum  est,  to  another^ s  bad  adntinis- 
tration,  L. —  To  go  on  weU,  be  successful,  prosper, 
succeed:  quando  hoc  bene  successit,  T. :  quod  res 
nulla  successerat,  Cs. :  cum  neque  satis  inceptum 
succederet,  L. :  voti  Phoebus  succedere  partem 
Meote  dedit,  Y. :  Hac  non  successit ;  alia  adgre- 
diemur  vift,  T. :  si  ex  sententia  successerit:  cui 
(  fraud!  )  quoniam  parum  succedit,  L. :  succeeaa- 
rumque  Minervae  Indoluit,  0.:  nolle  successum 
non  patribus,  L. :  ubicumque  iniquo  successum 
erat  loco,  had  been  victorious  under  disadvantages 
of  position,  L. 

Buooendo,  cendl,  cSnsus,  ere  [sub+*cando; 
CAND-],  to  kindle  baieath.  set  on  fire  below:  suc- 
eensis  ignibus  torreri :  a«;j^erein  ciiniculo,  Ch.  :  in 
succensum  rogum  in icere  corpora,  L. :  urb«m  8ui8 
manibus,  Cs. — F  i  g.,  to  kindle,  inftauu^  fire :  V  y  t  »•- 
hae  snccensus  amore,  O. :  dulcedine  famae  i»xM7> 
ciMhsuM,  lu. 

BUCoeiiBed,  see  suscenseo. 

sucoeoBUBi  P»  of  succendo. 


Digitized  by 


google 


•uooenturio  8 

saooentmlo^  see  subcenturio. 

suooessid,  onis,  /.  [succedo],  a  taking  ano^ 
er'a  place^  foUotring  after ^  succeeding^  succemon : 
iuia  successionum,  i.  e.  of  inheritance^  Ta. :  volup- 
tatis. 

BUOoeBSor,  Cri8,  m.  [succedo],  a  foUower^  mc- 
cessor:  coniunctissimus :  successorem  sibi  cuiu 
exercitu  mitterent,  i.  e.  thould  eupenede  him  as 
governor,  L. :  quo  successore  (Philoctete)  sagittae 
Herculis  utuntur,  i.  e.  inheritor^  0. :  Successore 
novo  vincitur  oronis  amor,  by  a  new  fatforiiCy  0. : 
Successor  fuit  hie  tibi,  i.  e.  wrote  after  you^  0. 

1.  aaooesBUS,  P.  of  succedo. 

2.  suoceBSUS  (Qs),  m.  [succedo],  a  coming  up, 
advance,  approach :  hostium,  Cs. :  equorum,  V. — 
F  i  g.,  a  hajmy  issue,  good  result,  success  :  successu 
exsultans,  V. :  Hos  successus  alit,  V. :  multo  suc- 
cessu Fabiis  audaciam  crescere,  L. :  Successumque 
artes  non  habuere  meae,  0. :  improborum,  Ph. : 
pleui  successibus  anni,  0. :  successfLs  prosperos 
dare,  L. 

8uooidaneiifl»  see  succedaneus. 

Buooidia,  ae,  /  [  2  succido  ],  a  leg  of  pork, 
fitch  of  bacon :  hortum  agricoiae  succidiam  alte- 
ram appellant,  their  second  fitch  (supplementary 
provision). 

1.  Buocido,  idl,  — ,  ere  [  sub  +  cado  ],  to  fall 
under,  sink  doum,  sink :  in  mediis  oonatibus,  V. : 
continuo  labore  gravia  genua  succiderant,  Cu. 

2.  Buooidd,  cidl,  cisus,  ere  [sub+caedo],  to 
cut  off  below,  cut  from  under,  cut  through,  cut  off, 
cut  down,  fell:  vivos  Succisis  feminibus  invene- 
runt,  L. :  poplite  Succiso,  V. :  succisis  asseribus 
coulapsus  pons,  L. :  flos  succisus  aratro,  V. :  fru- 
mentia  succisis,  moton,  Cs. :  (herbas)  curvamine 
falcia,  0. 

BucoiduuB,  adj.  [  1  succido  ],  sinking  down, 
sinking,  failing :  genu,  0. :  Poples,  0. 

Bnocingo  or  Bub-oingo,  nil,  nctus,  ere,  to 
gird  below,  tuck  up,  gird,  gird  about,  girdle :  crure 
tenus  medio  tunicas,  lu. :  succincta  anus,  i.  e.  with 
tucked-  up  skirt,  0. :  succincta  comas  pin  us,  i.  e. 
with  foliage  gatJtered  at  the  top  (the  trunk  being 
bare),  0. —  To  gird  on,  put  on  with  a  girdle,  attire  : 
Succincta  pharetrft,  V. :  pall&  succincta  cruent&, 
V. :  pugione  succinctus,  Anton,  ap.  C.  —  To  sur- 
round, furnish, provide,  equip,  fit  out:  succinctam 
latrantibus  inguina  monstris,  V. :  Carthago  suc- 
cincta portibus:  succinctus  armis  legion ibusque, 
L. :  patria  papyro,  lu, 

Buccino  or  Bubcino,  — ,  — ,  ere  [sub+cano], 
to  sing  to,  accompany:  succinit  alter,  another 
chimes  in,  H. 

(suooinum),  see  aQcinum. 
BUCclpio,  see  suscipio.^ 


(8  suoidiis 

BUOOiBQBi  P.  of  2  suoddow 

(Buoolamatio,  dnis),/.  [succlamo],  a  caUiing 
out,  shout,  outcry.  —  Only  plur. :  ultro  territuri 
suoclamationibus, L. :  succlamationibus  significaie, 
quid  sentiant,  L. 

Bucclamo  or  Bub  -  olamo,  avi,  atus,  are.  to 
cry  out  in  response,  shout  in  answer,  reply  clamor^ 
ously:  si  esset  libera  haec  ci  vitas,  nontibi  suc- 
clamassent,  L. :  haec  Virglnlo  vociferanti  succla- 
mabat  multitudo,  L. :  ad  hoo  cum  Buoclamatiixn 
est^L. 

(bucoo),  see  suco. 
BUOOontamelioBe^  see  sub-c-. 

BUOoroBoo  (Bub-o-X  — » — » e>«»  ^^K  ^  ff^^^ 
from  below,  grow  up:  succrescit  ab  imo  cortex, 
0. :  per  seque  vident  succrescere  vina,  I  e.  to  be 
supplied  anew,  O.^Fig.:  non  ille  orator  vestrae 
quasi  succrescit  aetati,  arises  by  grouting  up  under 
your  influence  :  gloriae  seniorum,  i.  e.  to  a  share 
in,h, 

BUOoriBpuB^  Bee  subcrlspus. 

Buooumbo  ( Bub-o-  \  cubul,  ere  [  OVB-  ],  to 

fall  down,  lie  down,  sink:  vidit  Cyllenius  omnia 
Succubuisse  oculos,  had  sunk  in  slea>,0. — Fig., 
to  yidd,  be  overcome,  submit,  surrenaer,  suecunw : 
debilitari  dolore,  succumbere:  hac  ille  perculsus 
plagft  non  suocubuit,  N. :  philosopho  succubuit 
orator:  qui  Cannensi  ruinae  non  succubuissent, 
L. :  fortunae :  mihi,  N. :  labori,  Cs. :  malis,  0. : 
culpae,  V. :  teropori,  to  yidd,  L. :  precibuB,  O.  — 
To  cohabit  with:  alcui,  Ct,  0. 

Buocuxro  (Bub-o-),  curri,  cursus,  ere,  to  run 
under,  run  to  hdp,  hasten  to  the  aid  of,  help,  end, 
assist,  succor:  laborantibus :  adflictis  semper,  N. : 
confidere  munitionibus  oppidi,  si  celeriter  succur- 
ratur,Cs. :  Paratae  lites :  succurrendumst,T. — To 
heal,  cure,  remedy,  rdieve:  infamiae  communl:  hie 
tantis  malls  haec  subsidia  succurrebant,  quo  mi- 
nus, etc.,  Cs. :  cuius  adversae  fortunae  velit  suc- 
cursum,  L. — F  i  g.,  to  rtm  to  meet :  licet  undique 
omnes  mihi  terrores  impendeant,  auccurram  atque 
subibo,  will  encounter  (them). —  To  come  to  mind, 
occur,  suggest  itself:  ut  quidque  succurrit,  libet 
scribere :  non  dubito,  legentibus  illud  quoque  sue- 
cursurum,  quod,  etc,  L. :  Sed  mihi  succurrit.  nu« 
men  non  esse  severum,  0. 

(bqooub),  see  sQcub. 

(bUCCUBBUS  or  BUbCUBBUB,  Os),  m.  [succQtio], 
a  shaking,  jolting. — Only  abl :  Ne  suocussu  adri- 
piat  dolor,  Pac.  ap.  C. 

Bncoutio  (Bubc-),  — ,  — ,  ere  [sub+quatio], 
to  fling  up  from  below,  fling  aloft,  toss  uv:  Succu- 
titur  alte  (currus),  0. 

BUOiduB  (not  SUCC-),  adj.  [sucusj,  Jurcy,  *appy: 
lana,  i.  e.  newly-shorn,  lu« 


Digitized  by 


Google 


Buolnum 


834 


BOfflo 


suoiumn  (not  suco-),  I,  n,  [bucub],  amber: 
/legere,  Ta.,  lu. 

■iico  ( 8ucc5 ),  Onis,  m.  [  SVG-  ],  a  sucker. — 
Of  usurers:  Oppios  succones  dicifl  (al.  saccones, 
strainers). 

Bucophanta,  see  sycophanta. 

Suoulae,  ftrum,  /.,  plur.  dim,  [bus],  an  incor- 
rect translatioii  of  *Xd8iQy  the  Hyada. 

Bucus  {  not  succ- ),  I,  m.  [  SVG-  ],  a  juice, 
moisture,  sap,  liquor:  stirpes  e  terr&  sucum  tra- 
hunt:  ex  intestinis  secretus:  garo  (mixtitm)  de 
Bucis  piscis  Hiberi,  H. :  pinguis  olivi,  oil,  0. — A 
medicinal  drink,  draughty  potion,  dose:  purgantes 
pectora  suci,  O. :  spargit  virus  sucosque  vcneni, 
0.— Taste,  flavor,  savor:  melior,  H. :  Picenis  ce- 
dunt  pomis  Tiburtia  suco,  H. :  Cantharus  ingratus 
8U00,  0. — F  i  g.,  strength,  vigor,  energy,  spirit: 
sucua  ac  sanguis  (civitatis). — Of  style,  spiiit,  life, 
vigor:  ornatur  oratio  suoo  sue. 

Budariuxn,  I,  n.  [sudor],  a  handkerchief:  su- 
daria  Saetaba,  Ct. 

bucUb,  is, /.,  a  stake,  pUe:  acutae,  Cs. :  Fraxi 
neae,  V. :  sude  obustft,0.:  Erectae  in  terga  sudcf<, 
bristles^  lu. 

Bud5,  avi,  fttus,  are  [SVD-],  to  sweat,  perspire : 
sine  causa :  iuvenura  sudantibus  lacertis,  0. :  cavae 
tepido  sudant  umore  lacunae,  are  drenched,  V. : 
quattuor  signa  sanguine  multo,  exude,  L. :  sanguine 
litus,  V. :  querctls  sudabunt  roscida  mella,  exitde, 
V. :  nemora  ubi  tura  sudantur,  Ta. :  sudata  ligno 
Tura,  0. —  7b  be  exudedy  drop,  drip,  distil:  sudan- 
tia  ligno  Balsama,  V.  —  Fig.,  to  toil,  labor  hard, 
exert  oneself:  sudabis  satis.  Si  cum  illo  inceptas 
bomine,  T. :  sudandum  est  eis  pro  commuiiibus 
comiuodis. 

Budor,  Sris,  m.  [SVD-],  sweat,  perspiration :  e 
corpore:  multo  sudore  manare:  sudor  fluit  un- 
dique  rivis,  V. :  frigidus,  0. :  cum  sudor  ad  imos 
Manaret  talos,  H. :  sudorem  excutere,  N. :  veneni, 
i.  e.  liquid  poison,  0. — F  i  g.,  sioeaty  toil,  severe  labor, 
weariness,  fatigue:  da  spolia  sine  sudore,  £nn. ap. 
C :  exercitus,  qui  suo  sudore  inde  Samnites  depu- 
lisset,  L. :  stilus  ille  tuus  multi  sudoris  est:  Ore- 
ditur  habere  Sudoris  minimum  comoedia,  H. : 
sudore  acquirere  quod  possis  sanguine  parare,  Ta. 

BuduB,  adj.,  cloudless,  bright,  clear,  serene:  ver, 
V. — As  tnibst.  n.,  a  bright  sky,  dear  weather:  si 
erit  Budum :  Arma  Per  sudum  rutilare  vident,  V. 

BUeBOO,  suSvI  ( contr.  forms,  suSstI,  euSrunt ), 
BuStus,  ere,  inch,  [sueo  (old),  from  suns],  to  become 
used,  accustom  onesdf:  ut  suesceret  militiae,  Ta.— 
To  accustom:  lectos  vires  disciplinae, Ta. — Hence, 
perf.yio  be  wont,  be  accustomed:  has  Gmeci  Stellas 
Uyadas  Tocitare  BuCrunt,  C.  po($t. :  id  quod  suesti 
peto. 

BuetOB,  a4j'  [i'.  of  8ue8Co],  aecustomedy  wont^ 


used,  habituated:  abstinere  suetus,  L.:  carru  lao- 
cedere  Bueti  QuadrupedeB,  V. :  his  (armis)  ego 
suetus,  V. — Customary,  usual:  contubernium,  Ta. 

BufeB  (not  suffes),  etis,  m.,  =  sophSs  (Phoeni- 
cian), in  Carthage,  a  jttdge,  chief  magistrate,  sufet : 
sufetes  eorum,  qui  summus  Poenis  est  magistra- 

tU3,  L. 

Bufifarcino,  — ,  atus,  Rre  [  sub  +  ♦  farcina ; 
FARO-  ],  to  stuff  full,  stuff  out  below:  Canthara 
siiffarcinata,  i.  e.  big  with  child,  T. 

BuffeotiiB,  acfj,  [P,  of  suffido],  substituted, 
chosen  to  Jilt  a  vacancy :  consul,  a  vice-constd^  L. 

Buflfero,  sustull,  sublfttus,  sufferre  [sub+fero], 
to  take  up,  submit  to,  undergo,  bear,  endure^  suffer: 
Svre,  vix  suffero,  T. :  poenas :  roultam. 

(BuffeB),  see  sufes. 

BufflclenB,  entis,  adj.  [P.  of  sufficio],  sufficient, 
adeqfuate:  aetas  vix  tantis  matura  rebus,  sed 
abnnde  sufficiens,  Ou. 

Bufficio,  feci,  fectus,ere  [sub 4- facie],  to  put 
under,  lay  a  foundation  for  :  opus,  Cu. —  To  dip, 
dye,  impregnate,  tinge:  lanam  medicainentis : 
(angues)  At*dente»  oculos  suffecti  BAOguine,  suf- 
fused, V. — Of  public  officers,  to  appoint  to  a  vof 
cancy,  choose  as  a  substitute:  suffectus  in  Lucreti 
locum  Horatius,  L. :  in  demortui  locum  censor 
sufficitur,  L. :  (apes)  regem  parvosque  Quirites 
Suffiuiunt,  V, :  quibus  vitio  creatis  suffecti,  L. : 
Sperante  heredem  suffici  se  proximum.  Ph. :  Al- 
que  aliam  ex  ali&  generando  suffice  prolero,  i.  e. 
let  one  generation  succeed  another^  V. — To  give, 
yield,  afford,  supply:  tell  us  Sufficit  umorem,  V.: 
cos  excursionibus  sufficiendo,  i.  e.  by  employing 
them  in  sallies,  L. :  Danais  animos,  to  give  courage 
and  strength,  V. :  contra  viiis,  V. — Jntrans,,  to  be 
sufficient,  suffice,  avail,  be  adequate,  satisfy:  nee 
scribae  sufficere  nee  tabulae  nomina  illonim  ca- 
pere  potuerunt :  Nee  iam  sufficiunt,  V. :  oppidani 
non  sufficiebant,  L. :  nee  iam  vires  sufficere  cuius- 
quam,  Cs. :  mons  hominum  abunde  sufficiebat  ali- 
mentis,  L. :  hae  manOs  suffecere  desiderio  ineo, 
Cu.  t  nee  sufficit  umbo  Ictibus,  Y. :  terra  ingenito 
umore  egens  vix  ad  perennis  suffecit  amnis,  L. : 
ad  omnia  tuenda,  L.:  non  suffecturum  ducera 
unum  adversus  quattuor  populos,  L. :  Nee  locus 
in  tumulos  sufficit,  0. :  Nee  nos  obniti  contra  nee 
tendere  tantum  Sufficimus,  V. 

Buffigd,  — y  ftxus,  ere  [sub+figo],  to  fasten 
beneath,  attcuih,  affix:  cruci  suffixus,  crucifiei:  ser- 
vum  In  cnice,  H. 

Buflfimen,  iuis,  n.  [suffio],  fumtgatunty  ineensey 
0. 

Boff imentum,  \,  n.  [  suffio  ],  f%amgation.y  tn- 
cense:  sine  uUis  suffiroentis  expiati. 

Bufflo,  ■— ,  ItUB,  Ire  [sub+»fio;  FAV-],  to  fw 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


snflBziui 


825 


BOi 


migaU,  perfume^  uerU:  (  apis  )  thjmo,  V. :   urn  ft 

8Uffitft,  0. 

■uffixna,  P.  of  saffigo. 

BUfflamen,  inis,  n.  [sub+FLA-],  a  dog^  hrakt^ 
drag-chain:  rota  in  astringit  multo  sufflamine,  lu.: 
Ion  gum  litis,  hinderancey  lu. 

Buffood,  ftvl,  — ,  are  [sub + faux],  to  throttle^ 
ehoke^  stifle^itrangUy  mffocate:  gallum  . . .  patrera. 
— F  i  g. :  urbem  fame,  i.  e.  to  starve. 

Buffodio  (aubf-),  fOdi,  fossus,  ere  [sub+fo- 
dio  ],  to  dig  under^  aap^  undermine:  murura,  S. : 
sacella  suflFossa:  nullum  suffossi  speeds  vestigium, 
no  indic€Uion  of  a  mine,  Cu. — To  pierce  from  be- 
low, stab  underneath^  bore  through:  equis  ilia,  L. : 
subfossis  equis,  stabbed  in  the  beHy^  Cs. 

BUfb-agatio  (Bubf-),  Snis,/.  [suflfragor],  a  rec- 
ommendation to  office^  favor y  support,  suffrage  ;  ut 
siiffragatio  toUeretur :  militaris :  nee  potestas  nee 
Buffragatio  horum  valuit,  L. :  suffragationes  con- 
sulatds  perdere,  to  the  consulship. 

Buffiragator  (  subf- ),  oris,  m.  [  suffragor  ],  a 
favorer,  supporter,  partisan :  suff ragatorum  com- 
paratio :  me  suffragatore  meliore  uti. 

Buffiraglum,  I,  n.  [FRAGJ,  a  voting-tablet,  bal- 
lot, vote,  voice,  suffrage:  sufifragia  in  magistratu 
mandando  ferri:  ferunt  suffragia:  ut  com peti  to- 
res pares  suffragiis  essent :  suff ragi urn  inire,  L. : 
libera,  lu. — The  right  ofvoting^  right  of  suffrage, 
elective  franchise:  quarum  (tribuum)  suft  lege 
Buffragium  Bustulit:  populi  esse  ius  suffragium, 
quibus  velit,  iropertire,  L. :  ut  populus  R.  suffra- 
gio  privaretur.  —  A  decision,  judgment,  opinion : 
^uffragio  tuo  rhetor.  —  Assent,  approbation,  ap- 
plause: ventosae  plebis  suffragia,  H. 

Bnffiragor,  fttus,  an,  dep,  [*  suffragus ;  FRAG-]. 
— In  an  election,  to  vote  for,  support,  faw/r :  ut 
Buffragentur,  nihil  valent  gratia  ipsi :  convenerant 
Buffragandi  causa,  L. :  domus  suffr&gata  domino 
ad  oonsulatum  putabatur,  i.  e.  was  supposed  to  have 
secured  the  votes  for  its  owner. — To  be  favorable, 
favor,  recommend,  support:  fortunft  suffragante 
videris  res  roaximas  conaecutus :  suffragante  The- 
ramene,  N. :  tibi :  huic  consilio  suffragabatur 
etiam  ilia  res,  quod,  etc.,  Cs. 

BaflUngo,  — ,  — ,  ere  [sub+frango],  to  break 
below,  break :  crura  vobis. 

Buffuglo,  — ,  — ,  ere,  to  flee  for  refuge,  seek 
shelter:  in  tecta,  L. 

Buffiigiam,  1,  n.  f  2  FVG-  ],  a  refuge,  shelter, 
covert:  id  plurimis  suffugium  erat,Cu. :  propin- 
qua  suffugia,  Ta. :  specQs  hiemi,  Ta. :  ferarum 
imbriumque,  Ta. 

Bnfihindo  (aub-f-),  fQdl,  ffisus,  ere,  to  pour  be- 
low, pour  into,  pour  upon,  overspread,  suffuse,  in- 
fim:  animum  esse  cordi  suffusum  Banguinem: 


iiitumuit  suffusft  venter  ab  undft,  I  e.from  dropsy, 
0.:  luuiiua  rore  (I  e.  lacrimis),  O. :  lingua  est 
Buffusa  veneno,  0. :  calore  suffusus  aether,  inter- 
mingled: Littera  suffusas  quod  habet  lituras, 
blurred,  0. ;  virgineum  oio  ruboi em,  cause  to  blusJi, 
V. :  suffunditur  ora  rubore,  0. :  minio  suffusus, 
stained,  Tb. :  Masinissae  rubor  suffusus,  L. — Fig. : 
auimus  nulla  in  ceteros  malevolentia  suffusus, 
with  no  vein  of  malice. 

suffuBoaB  or   Bub-fuBCUB,  adj.,  brownish, 

dusky :  margarita,  Ta. 

BuflfuBUB,  P.  of  suff  undo. 

BUggero,  gessi,  gestup,  ere  [sub  4-gero],  to  bring 
under, lay  beneath,  apply  below:  flamma  suggeri- 
tur  costis  aeni,  V. — To  throw  up  :  suggests  humo, 
i.  e.  with  an  earthen  wall,  Pr. — To  furnish,  afford, 
supply:  his  rebus  sumptum,  T. :  tela  mihi,  V.: 
diyitias  tellus  Suggerit,  0. :  quae  vendatis,  ly. — 
Fig.,  to  assign,  cM,  subjoin,  supply:  Imic  incredi- 
bili  sententiae  ratiunculas :  Bruto  Horatium,/)^* 
next  in  order,  L. :  suggerebantur  saepe  damna 
aleatoria,  were  added. — To  put  on,  impose  upon  : 
aut  Druso  ludus  est  suggerendus  aut,  etc.,  is  to  be 
imposed  upon, — To  suggest,  prompt :  nullis  questi- 
bus  omissis,  quos  dolor  suggerit,  Cu. 

BUggeBtum,  I,  n.  [  suggero  1,  an  artificial 
mound,  platfortn,  stage,  tribune:  m  communibua 
suggestis  cousistere :  suggestum  ascendens. 

1.  BQggestuB,  P.  of  suggero. 

2.  (BUggeatUB,  tl.«»),  m.  [sub+GES-],  a  raised 
place,  artificial  height,  platform,  stage,  tribune  : 
suggestum  in  foro  exstructum,  L.:  hac  re  pro  sug- 
gestu  pronuntiatft,  Cs. 

BuggrandlB  (aubg-),  e,  a^j.  [sub+grandis], 
rather  large :  cubiculum. 

Buggredior  (aub-g-),  — ,  gressus,  I  [sub  +gra- 
diorl,  to  approach,  attack :  proprius,  Ta.:  quos 
dux  Komanus  acie  suggressus,  Ta. 

BUgillatia,  onis,  /.  [sugillo],  a  bruise,  affront, 
insult :  consulum,  L. 

(Buglllo  or  BUgglllo),  — ,  atus,  are  [SVG-],  to 
bruise,  beat  black-and-blue ;  hence,  to  jeer,  taunt, 
insult,  revile:  viri  sugillati,  L. 

Bugo,  sQxI,  — ,  ere  [SVG-],  to  suck:  (anima- 
lium)  alia  sugunt, — F  i  g. :  cum  lacte  nutricis  erro- 
rem,  to  imbibe. 

Boi  (gen,),  dat.  sibi  or  sibl,  ace.  and  abl.  se  or 
(more  emphatic)  sfise  (strengthened  sSpse  for  sS 
ipse,  C. ;  sgmet,  L.,  H.),  sing,  and  plur.,pron.  of  Sd 
pers.  [suusl.  I.  Rejlez.  A.  Himself,  herself,  it- 
self ,  themselves. —- IXeierrmg  to  the  grammatical 
9^j' — Ace,  as  direct  obj. :  si  is  posset  ab  ea  sese 
avellere,  T. :  per  eos,  ne  causam  diceret,  se  eripuit, 
Cs. :  homo  se  erexit :  se  a  Gallis  auro  redemisse, 
L.:  se  gerere,  to  behave:  ipse  enim  se  quisqae 

Digitized  by  V^OOQ  IC 


BUi 


836 


diliglt:  M  ipium  conligere. — ^Wlth  gerundive  :  ne 
8ui  in  perpetuum  liberandi  occasio,  Os. :  sui  con- 
senrandi  causft  profugere:  is  sibi  l^ationera  ad 
civitates  suaoepit,  Gs.:  propositft  sibi  morte:  Me- 
duB  infestus  libi,  H. :  tantos  sibi  spiritlis  sumpse- 
rat,  Gs. :  inimicus  ipse  sibi  putandas  est — O^m. 
obj. :  amans  sui  virtus :  dux  oblitus  sui :  potens 
sui,  H. :  caecus  amor  sui,  H. :  facultatem  sui  inse- 
quendi  ademerat,  Cs. — Ace.  or  a6/.,  with  praepp.  : 
ducit  secum  virginem,  T. :  pro  se  quisque  seiulo 
Faciebant,  each  one  tingly^  T. :  cum  pro  se  quisque 
tenderent  ad  portas,  L. :  equitatum  ante  se  mittit, 
Gs. :  litterae  ad  se  ab  amico  missae :  exercitus, 
quantum  in  se  fuit,  etc.,  L. — Referring  to  a  logical 
iubject. — To  a  definite  subject :  multis  illi  in  urbi- 
bus  refioiendi  se  et  curandi  potestas  f uit :  Faustulo 
spes  f uerat  regiam  stirpem  apud  se  educari,  L. : 
invenere  oppidanos  vim  hostium  ab  se  arcentes, 
L. — To  an  indefinite  subject^  oneself:  deforme  est 
de  se  ipsum  praedicare:  ut,  quantl  quisque  se 
ipse  faciat,  tanti  fiat  ab  amicis. — B.  In  dependent 
clauses,  as  oert.  pron,  Zd  pera.f  with  reflex,  refer- 
ence, ^fm,  nevj  U^  thenk,  he^  ehi,  they.  —  In  gen., 
referring  to  the  grammatical  subject  of  the  princi- 
pal clause :  impetrat  a  senatu,  ut  dies  sibi  proro- 
garetur :  Ubii  legatos  mittunt,  qui  doceant .  .  . 
neque  ab  se  fidem  laesam,  Gs. :  in  urbibus, 
quae  ad  se  defecerant,  praesidia  imposuit^  S. — 
Referring  to  a  logical  subject:  a  regibus  litte- 
rae, quibus  mihi  gratias  agant,  quod  se  reges  ap- 
pcllaverim :  cum  legati  ad  eum  venissent  oratum, 
ut  sibi  ignosceret,  Gs. — In  orat.  obliqudy  referring 
to  the  person  whose  words  are  reported :  nuntium 
inittit  .  .  .  sese  diutius  sustinere  non  posse,  Gs. : 
non  sese  Gallis,  sed  Gallos  sibi  bellum  mtulisse, 
Gs. :  dato  response  (a  Thyrreensibus),  nullam  se 
iiuvam  societatem  accepturos,  L. — In  subordinate 
clauses,  with  subjunct. :  qui  abe  te  taoiti  requirunt, 
cur  sibi  hoc  oneris  imposueris:  oondamavit,  qui<l 
ad  se  venirent  ?  Gs. :  multa  pollicens,  si  se  conser- 
vasset,  N. — With  subj.  (sub-oblique),  expressing 
the  view  of  the  reported  speaker:  Gaesarcm  iniu- 
riam  facere,  qui  vectigalia  sibi  deteriora  faceret, 
Gs. :  quod  nee  paratus  .  .  .  obsecutus  esset,  credi- 
dissetque,  cum  se  vidissent  Aetoli,  omnia,  etc.,  L. 
— Instead  of  the  proper  case  of  is  or  ipse  (to  sug- 
gest the  point  of  view  of  the  person  referred  to)  : 
Unum  hoc  scio,  esse  meritam,  ut  memor  esses  sui, 
T. :  quem  Gaesar,  ut  erat  de  se  meritus,  donatum 
pronuntiavit,  Gs. :  statuit  urbis,  quae  .  .  .  adver- 
siim  se  opportunissimae  erant,  circumvenire,  S. : 
centum  boves  militibus  dono  dedit,  qui  secum 
fuenuit,  L. — C.  Idiomatic  uses,  with  ad  or  apud^ 
to  one's  house,  at  home:  qui  a  me  petierit  ut  secum 
et  apud  se  easem  cottidie :  Num  tibi  videtur  esse 
apud  sese  ?  in  his  senses,  T. — Dat.  pleonast^  of  the 
person  interested, /or  himself:  quid  sibi  hie  vesti- 
tus  quaerit  ?  T. :  mirantes,  quid  sibi  vellet,  L. — 


Oolloq.,  with  sum  (old):  Suo  sibi  gladio  hnne 

X'o,  his  very  own^  T. — IL  As  pron.  recipr.^  each 
,  one  another :  nnntiatum  .  .  .  patres  ac  ple- 
bem  in  semet  ipsos  versos,  L. ;  usu.  in  the  phrase, 
inter  se,  one  another^  each  other ^  mutually ,  recipro' 
eally :  video  eos  inter  se  amare,  T. :  neque  solum 
colent  inter  se  ac  diligent :  ut  neque  inter  se  con- 
tingant  trabes,  Gs. :  adhaesiones  atomorum  inter 
se :  collls  duos  propinquos  inter  se  occupat,  S. 

•aillufly  ac(j,  dim.  [sulnus,  from  sus],  of  swine. 
grex,  L. 

BUlod^  &vi,  — ,  &re  [sulcus],  to  furrow  ^  turn  up, 
plough:  vomere  humum,  0. — To  furrow ^  phugh^ 
crosSf  traverse^  mark:  (anguis)  harenam  Sulcata 
0. :  vada  salsa  carin&,  V. 

saloufl^  T,  m.  [cf.  6Xk($c]»  o  furrow:  altius  im- 
pressus :  sulcum  patefacere  aratro,  0. :  sulcis 
committere  semina,  V. — A  trench^  ditch  :  optare 
locum  tecto  et  concludere  sulco,  V. — A  track^fur* 
row^  wake,  trail:  Infindunt  sulco